Vous êtes sur la page 1sur 643

Anonyme. [Cartulaire, Ordre du Temple. 1119?-1150]Cartulaire gnral de l'ordre du Temple : 1119?

-1150 : recueil des chartes et des bulles relatives l'ordre du Temple. 1913.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numriques d'oeuvres tombes dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur rutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n78-753 du 17 juillet 1978 : *La rutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la lgislation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La rutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par rutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits labors ou de fourniture de service. Cliquer ici pour accder aux tarifs et la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la proprit de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code gnral de la proprit des personnes publiques. 3/ Quelques contenus sont soumis un rgime de rutilisation particulier. Il s'agit : *des reproductions de documents protgs par un droit d'auteur appartenant un tiers. Ces documents ne peuvent tre rutiliss, sauf dans le cadre de la copie prive, sans l'autorisation pralable du titulaire des droits. *des reproductions de documents conservs dans les bibliothques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signals par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothque municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invit s'informer auprs de ces bibliothques de leurs conditions de rutilisation.

4/ Gallica constitue une base de donnes, dont la BnF est le producteur, protge au sens des articles L341-1 et suivants du code de la proprit intellectuelle. 5/ Les prsentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont rgies par la loi franaise. En cas de rutilisation prvue dans un autre pays, il appartient chaque utilisateur de vrifier la conformit de son projet avec le droit de ce pays. 6/ L'utilisateur s'engage respecter les prsentes conditions d'utilisation ainsi que la lgislation en vigueur, notamment en matire de proprit intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prvue par la loi du 17 juillet 1978. 7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute dfinition, contacter reutilisation@bnf.fr.

Mbul d'une tiiio de ctoctfniAtt n couleur

cy,nC vS~, 1~; ~~ Y .r

~I:~A~

~v.p.

MiKuis D'ALBON

CARTULAIRE 0 DK DU

G1VBAL

L'ORDRE

TEMPLE

1119? 115O

AVEC U

POKTHAir

ET

SIS

PLANCHES

NOUS

TBSB

PARIS LinRAIRIE

AiNCIENiNE. 5, Quai

HONOR Mrlsijuafs,

CHAMPION, 5

WTEt

I9i3

fin d'une

tarit

tft document*

en routeu

--Z~~J~~ <~c/~ sn ?*

CARTULAIRE GNRAL
DE

L'ORDRE DU TEMPLE

tivii

CBT OUVRAGE A T TIR A DEUX CENTS EXEMPLAIRES NUMROTS A I.A PRESSE

Exemplaire N* 18

D'ALBON MARQUIS

CARTULAIRE GNRAL
DE

L'ORDRE DU TEMPLE 1119? 115O


Recueil des Chnrtrs ri dos Bnllrs relatives l'Ordre du Temple forme par le Marquis n'Ai.nnN AVECUS l'ORBAITET SIX l'I.AMIIKSItOBSTEXTE

PARIS LIBRAIRIE A>C1Ei>E.HONOR CHAMPION. DITEUR 5. Quai Mnlaquai. 5


>p3

La longue et cruelle maladie, puis la mort de mon pre ont retard jusqu' ce jour la publication du prsent ouvrage. Ce livre n'est qu'une petite partie d'une uvre beaucoup plus considrable, laquelle il travailla pendant douze annes, les dernires de sa vie, et que les mmes circonstances ne lui ont pas permis d'achever. Le Cartulaire du Temple , dans sa pense, devait comprendre plusieurs volumes. Les nombreux matriaux accumuls, fruit de ses constantes recherches, demandent encore plusieurs annes de ce labeur assidu, dont il a su donner un si remarquable exemple. J'espre tre mme de le reprendre plus tard. Il m'a sembl que toute prface tait hors de cadre, puisque l'auteur n'avait pu la rdiger. Cette note n'est donc qu'un humble hommage sa profonde rudition, en mme temps qu'un respectueux tmoignage de pit filiale sa mmoire. D'ALBON. Oxford, Fvrier 1913.

AVERTISSEMENT

L'Ordre religieux et militaire du Temple de Jrusalem a tenu une place considrable durant prs de deux sicles dans l'histoire de la Chrtient. Le rdle exact do ces moines guerriers, leurs doctrines, leurs murs, la vie qu'ils menaient soit dans les campa, soit dans l'intrieur des Commanderies, ont t diversement interprts et sont l'objet d'opinions contradictoires. Tout en rendant justice certains travaux particuliers,, it reste vident qu'aucune tude srieuse n'a t encore consacre l'ensemble de cet immense sujet. Pour l'aborder avec l'autorit voulue, il fallait en premier lieu une connaissance complte et approfondie des actes authentique* que le pass nous a lgus touchant ce corps illustre. C'est prcisment pour remdier linsuffisance des preuves apportes jusqu'ici l'histoire du Temple, que le Marquis d'Atbon s'tait propos de rechercher et de mettre arc jour toutes les pices qui pouvaient jeter lit lumire sur cette priode encore mystrieuse et incertaine. Il lui avait paru logique comme dbut cet norme travail de publier d'abord les documents qui composent ce volume et qui comprennent l'origine et le dveloppement de l'Ordre dans tes pays o il s'est tendu et o scs archives se sont conserves. D'aprs la pense initiale dc l'auteur, le Cartulaire Gnerat devait tre prolong jusqu' l'poque de la suppression des Templiers mais, jugeant ensuite ce plan gigantesque absolument irr*atiabtet M. d'Atbon V*f born, datar de tt&i, runir wh. lement les actes concertrant ceux de France. Il s'tait impos te soin de transcrire tous les documents dans leur intgrit, sans se permettre aucun choix, ni aucune suppression, convaincu que ce choix serait forcment arbitraire ou cri-

>

AVUtTiMHSIUHT

tiquable et qvt il y avait un avantage rel reproduire les textes sans coupures. Il a pouss le scrupule Jusqu' donner littralement toutes les formules pour les actes du XII* sicle et pour ceux de la premire moiti du XIII'. Vers 230, ces formules perdent leur intrt. Palographe trs exerc, le Marquis d'Albon a voulu fouiller lui-mme les divers dpts des provinces du sud-ouest, particulirement riches en la matire ceux de l'Espagne, du Portugal, de l'Angleterre, de ta Belgique, dchiffrant les critures les plun ardues, et dans les cas o il ne pouvait vrifier les textes, recourant des auxiliaires expriments ou la prcision des photographies. Il est remarquer aussi que la partie critique de ces pages nombreuses, telles que la dtermination des dates, ou les identifications toujours trs subtiles, a t l'uvre personnelle et exclusive de M. d'Albon. Observateur rigoureux de rgles historiques les plus svres, et diffrent sur ce point de tant d'autres crivain* moins consciencieux, il n'a voulu produire pour ces identifications que celles dont il possdait les preuves les plus indiscutables. Les 600 chartes exposes dans ce Cartulairc Gnral s'chelonnent depuis la fondation de l'Ordre jusqu' l'anne lt50. Les sources principales, d'aprs leur importance, sont Pour la France Les Archives de la Hante-Garonne par le fonds de Malte, o sont conservs entre autres les trois curieux petits Cartutaires de la Commanderie de Douzcns; les Archives et la Bibliothque Nationale, Paris; la Bibliothque Municipale d'Avignon (Cartulaire de Richerenches), les Archives Dpartementales des Pyrnes-Orientales (Cartutaire dt; Mas Dcu), des Bouches-du-Rhnc, de l'Aveyron, de ta Cte-d'Or, rfc la Marne, et quelques autres moins importantes. Pour l'Espagne t L'Archiva Histrico Nacionat, Madrid, o ont t transfrs, il y a peu d'annes, les fonds si riches d'Alcuta de Hnars 'Barcelone, VArehivo Gnrt de la Corona de Aragon, puis le* Archives du Monastre des Dames Maltaises de San Gervaoio de Cassolae M. d'Albon eut la bonne fortune d'y dpouiller

VHTT8FMKNT

XI

des daswteTS absolument inexplors pelune. Pour le Portugal bonne. Pour l'Angleterre Puur la Belgique Pour l'Italie

enfin les Archives de Pam-

L'Archivo da Torre do Tombo, LisLa Bodlcian, le British Musum. Les Archives de l'Etat Mons.

Les Archives du Vatican.

En appendice de tous ces documents et correspondant aux mmes dates, sont places 25 Bulles qui compltent le Cartulaire Gnral . Malgr les atteintes de la maladie, M. d'Albon s'adonnait tout entier son travail mfiant de son forces, il en retardait toujours la publication. Nanmoins, sollicit par l'affection de ceux qui l'entouraient, il 8e dcida faire paraitre le prsent volume. Mais il ne pouvait apporter cet ouvrage toute la tension d'esprit ncessaire. Puis vinrent les derniers mois si douloureux o il dut interrompre sa tche. Si l'on trouvait au cours de ce Recueil quelques dfectuosits matrielles elles s'expliqueraient par la souffrance qui faisait vaciller cette plume rudite ordinairement 8i sre. Tout incomplet que soit actuellement cet ouvrage, il atteste par lui-mme la grandeur de l'effort et le mrite de celui qui a su runir ces matriaux. Il rente souhaiter encore la publication d'un grand nombre de documents prcieux, que le Marquis d'Albon n'a pas eu le temps de mettre en uvre. 635 r. L'acte ubli le n3o3 tirdu Cartulalre de Douions. LesnM et est A sous p du d 536sontlire Cgrlulaire Roalx. Encertainsas.l'indication dpt 'Archives du c de Archives tomise c'estInsl u'il faut ajouter, uurlesn" 918, 54et 366,Toulouse, 3 p q Arch. partementale le no378,Avipour l D pour Dpartementales le n 188.'crplgrun, le no 553, adridpour le n 668.Paris,Hlblloth. M gnon,Bibliothque Municipale our p deMadridst souvent alorthogram Nationale. Lono.ndel'Archivo IMrlco H National e f sonste nomd'Arth.Gin. Parmi lenoms phi.Plusieursoisce dptest dsign A da dfectueutement nous a do reproduits, citerons ul l'Areh. Torre Tombo, Lisbonne.

XM

AYBftTtMBMttfT

Pnte le travail bauch jour dans la volont laborieuse Ainsi serait ralis le tenu de pass inoubliable en attendant l'affection toute dvoue a trace

par la main du pre trouver un de son fila un complet achvement. celui qui reate le gardien fidle du les promesses de l'avenir et dont ces lignes. J. BEYSSAC.

Lyon, fvrier 1913.

LISTE

DES

ARCHIVES

ET

DES

BIBLIOTHQUES

o se trouvent les originaux ou du copies des actes publis dans le prisent volume

FRANCE Ai. BibliothqueM/anes C. NI cccxyi. Archivesmunicipales C. N" cixxxvn, dlxxii. Bibliothque municipale G. NI ixxxvn. Archivesdpartementales C. N" xxv, oui.

Angers. Archivesdpartementales C. N*cmii. Arlss.

Auierrfl.

Avignon. - Archivesdpartementales C. N" clxix, clxx, clxixii, ccxxxvm,ccmi, CCXC1H, DXSVII. CCCVIl, Bibliothque municipale 0. N" cxix-cxxm, cxxv, cxxx, cxxxi, cxxxtr, cilvih, CLIf,CtXI,CLXIV. C CLJV, I.XVIII, CT.XXII-CtXIV, CI.XXXllt-Ct.XXXV, CXC, CtXXXIX, CCXXXV, CCLXXVill, COXCVII. CXCVIII.CXCIX.CCIX^CXXX, GCXLIV, CCLXXIX, CCXCVt, cccx-cccxti, cccxxnt-cccxxvn. ccclvii, ccct, ccclxxi, cccgv, ccccvi, CCCCXIII, tCCCI.XIX-CCCCI.XXll, CCCCtlI, D, DXV,UXXV1I1-DXXX. DLVI, DXLVH, DXCVII1. DXCVI. DI.XV, DXCIIt, DIC, Beauvaii. Archivesdpartementales C. Nxxxt. Bloia. Archivesdpartementales C. NIxcvi. Caen. Archivesdpartementales C. N dl. m Carpentraa. Bibliothque unicipale: G. Nxxx.

Chftlona-aur>Marne. Archives dpartementale! G. N" xlvi, xlix, L, i.xxiv, lxxv. nciv, cccci.xv,cccctxxxvni-ccccxc,clxxxii. Chautnoat, Archivesdpartementales G, N'oxxxvm. Dijon. Archivesdpartementales G. N" xxvn, txt, ccoxxx,cccotiv, dxi. B. N" vu, xii. Ljon. Archivesdpartementales G. Nccctxxi. l i LecbltTreui suiventla (lire0 dsignent esnumro)du Larlalaire.Ceuxqui luiq ventle lettre Hdsignent lenumro* BuUatre. du

XIV
arMUie.

USTBDKft KCalVBS DBSXIBUOTBtQinEB A T


Archives dpartementale* C. NM n, xxxvi, ccixxxvn, ccoxxxv, cccui, CCCLSV, CCCCZI, CGCCXXV, CCCCXXVI, CCCC1XXVI, &IXXIY-DI.XXV1. B. N w. DIWXYH.

Parii.

ArchivesNationales G. N** t, xvi, xxn, iran, xxix, un, m., ix, xcvm, n cxin, cxu, cxlvi, cxcn, ca, ccxxi-ccxxni, cliixvi, cccv, cccxvn, cccxxxn, c CCOXC1, CCCCXIX, CGGCXX, CCCGXLVI, CCCCLXV1,DXI, XXVI1, CCCCLI, D DX, DXXXV, DXXXV1, DLXI, DLV, DLXTII, DLXXXHt, DC.
B. N" vm, xxm, xxnr.

N Bibliothque ationale C. N" iv, vm. xn.xxxiv, xcvn, cnvin, cun, ctxix, eux, cnxxn.cxcvi, ccxxiv.coxxv,coxxxn,ccxxx'vni1ccxxxix1ccuu,ccix,ccixxxv, ccxcm, CGCxxn, cccxui, cccxcn, ccctxxxvii,cccclxxvih, ccccxci, dxli. dlDin, dlxvi, DLxvin, ixxxvi, DLXxxvn, Dxcn. d B. NM xvi, xvn, xx. xv,
Perpignan. Archives dpartementales C. N" xLvni, lxv, Lxvm, cxvm, cxxviii, CCLX1V, CXXXVI, CXXXIX, CXL, CXLVJI, CtVlI, ccxcv, oxvn, ccxcix.cccn. dxxii, DXLvnt, CLXXI, CLXXXV1U, CCXXXVI, CGXLll,

ccctxxix.ccctvni.cccixxxvni.ccccvn-ccccu.ccccLvii, DLiin, otxxvn.

Poitiers. Rodes.

Bibliothque municipale C. N" xih-xv, exerv, exevi, ccxxxn. Archivesdpartementales C. N** cvii, cclxxxi,xui, dxiv,dxxhi.dxxxvuc dxxxu, dlxxxui-dlxxxv.

Saint-Omer. Bibliothque unicipale:C. NIccccxlv. m


Toulouse. lu, Archives lv-lvui, dpartementales Lxnaxnr, lxvu, xciu, xcv, C. N" xvm, lxxui, a, txxvi, lxxvii, xx, xxxii, txxxi, cxm, xxxvii, lxxxiii, ctv, xlih, lxxxv, xtiv, u, lxxxvi,

lxxxviii, CLXIl, ccxxxin,

lxxxix,

CXVI, cxvii,

cxxm,

clvi.clix.clx, CCXXVin, cclxui, CCCXI1I,

CLXII1, CLXVl, ccxl, ccxu,

CLXVH, CLXXXI, CXCI, CXC1H, CCUI, ccxlv, ccxlvi, CCLI, ccliv,

CCXU, CCIV, cclviu,

cclvh,

CCLXV, CCLXVn-CCLXX, CCCXV, ccccxn, CCCXVII), ccccxvri,

CCLXXVl, CCLXXVH, CCLXXXH.CCCi, CCCL1V, CCCtXVI, ccccxxxii, CCCO1LIII,

CCCIH.CCCVIll,

CCCXXIl, CCCXXXVH, ccccxxvn-ccccxxx, CCCCXU1,

CCCLXXXV, CCCC-CCCCII, ccccxxxm, ccccxxxv, CCCC1.XIDXXX1U,

CGCCXXXVll,

CCCCXXXVHI,

CCCCtVW,

CCCCL1X,

CCCCLXIV, CCCCLXV11, CCCCLXXIV, DU1, D1V, DXXI, DXX1V-DXXV1, DlXXl, DLXXnt, DLXXVm-DIXXXI, DXCn, DXCIV.

ALLEMAGNE
(Alanoe-X^orraine)

Meti.

Bezirksarchivflr lothringen; 0. NIcocxcvi. ANGLETERRE

Lineoln. Arch. de la Cathdrale C. N' ccccxvm. Londres. British Musum C. N" exiv, cxxiv, ctvm, ctxxv, ccxvn-ccxx, ccxLvn, CCXLVIU, CCtV, CCLVI,CGLXXI, CCLXXU1, CCCCLXXJUtCCC'ai.\lU-CCCCL CCCCLXXX1V.

USTK DM ABCH1VE9 DBSBIBLIOTHftQVKS BT Oxford.

XV

BodleianLibrary ;C.N"clxxvi. ci.xxviii,cixxix,cc,cctui,ccxvi,ccxxv, DXLII. CCLXXI1, CCCLXXU-CCCLXXIX, CCCCLXXXV1, CCCCLXXXV, CCUUI, CCXUX.CCL, BELGIQUE

Mous. Archivesde FEtat C. N" vn, xvi, xvii, icvm, xcix, cxu, clxxxvj, ccv, ccxxxi, ceux, cclxii, cclxxv, dlxix. Archive* e la Ville C N"xli, xlv. d Tpres. B. N"i, v, xvin. ESPAGNE Barcelone. Archiva general de la Corona de Aragon C. N" va. xxxm, xxxvni, XL,Xtll, XLVI1, LXVI, LXX-LXX1I, LXXV1II-LXXX, XC. il. C1V, CVII, C, L1V, LXXXII, C CXXXVII, CXLV, CXU,GXV, CXXV1, GXXVI1, CXXXII, CXXXIII, CXXXV, CXLIV, CV1U, CCXC. CCC, CL. CCLXXXIV, CCXCIV, CXL1X, CLXXX, CXCVII, CCtll,CCtXXXIH, CC1I, ccciv,cccvi.cccxiv,cccxxxni,cccxli, cccxi.vhi,cccxlix.ccclxxxvi, cccicvn, DXCVII. DLXXI. CCCCXVI. DIX, XVI, DXV1I1, DLVII, DXIX, DLXII. DLXIV, DT1I, D B. N" ii, vi, x, xtn, xxv. Archives du monastrede San Gervasiode Cassolas C. N" xxxm, ccccxv, DVIll. CCCCXXXI, CCCCLXXV, B. N" v, xxn, xxvi. Madrid. AichivoHistricoNacional: C. N" xxv, xxxm. xxxix, txix, lxbxiv. xci, CLXXVII, CCXXVII, CCXXJX, CCXXXVll, CXLV, CLIV, CCXI, XCIV, ClX-CXf, C, CXLHI, CCCXIX. CCCXXI, CCCXXXVI, CCLXXX.CCLXXXIX.CCXCII, CCCXXXI.CCCXXXIV, CCLXVI, CCCLXI. CCC1.XXXI1-CCCI.XXXIV, CCCXL1V-CCCXLVII,ncCLXVII-CCCtXIX, CCCXXXVIII, CCCXCVIII, GCCCX, CCCCXIV-CCCCXVI, CCCLXXXVI. CCGI.XXXIX. CCCXC, CCCXCV, CCCCXL. CCCCXXXIV, CCCCXLI, CCCCXLVIt, CCCCLV, CCCCXXI, CCCCXXtll, CCCCXXIV, CCCCLXXIX-CCCCLXXXI. CCCCLXXIII, CCCCLXXVI, CCCCtVI, CCC.CLX, CCCCLXV1H, DX1.1II-DXLVI, Dl.lll, DXLIX, CCCCX'.lt-CCCCXOt. D D DXXXIV, Dt, DU,DV, VI, XXXII, DLVII1-DLX, DXGV. DLXX, D11V, DLVII, B. N* s, xhi, xtx, xxn, xxvi. vi, Pampclune. Arehivode la Diputacionprovincial de Navarra G. N" xcii, cccciv. r^Ai-iE Lucquen. Arch. de' Canonaci B. Nein Palerme Hibliotecacomunale B. NI xiv. Rome. Biblioleca ApostolicaValicana C. N" cli, covi,ccxovui,cccixvnt, cccliii. Turin. Arch. du Magitlire de l'Ordre des SS. Mauriceet Lazare G.N" dxu, dxci. B t A m, i. A la pagt 374, n*m du Huilalrc,t Lut lire l.ucquM, rcb.de Canonicl, anco AA,n*61

kVI

111

UtTE

DKfe ARCHIVES

BT DU

MSUOTSilQVBS

MALTE La Valette. Arch. de rOrdre de S. Jtan G. N*m. B N n. xi. PORTUGAL


LUboBnt. Archivo da Torre do Tomba C. N** x, xi, m, ixm, xxiv, cm, cxcv, coi,

CCXIII, GOXIV, CCIXIV, CCOtV, CCCIC1V, CCC1.V1, CCCUI,

CCLXXIVIII,

COXCI, CCCIX, CCCXX, CCCXLIII, CCCUXX1,

CCCL, CCCLI, CCCXCIH,

CCCLXH-CCCLXIV.

CCCLX1XVI1, DU.

CCCXCIX, CCCCIII, CCCCIX1I,

CCGOXXXK, CCCCLIU,

B. Wxxj. Biblioteca National C N*' ixrv, ccccm, dix. B. N' xxi.

LISTE DES OUVRAGES i CITS1

Alart (B.). Cartutaire routsiltomais (Dans la Semaine religietue du diocise de Perpignan, 1884, t885et 1886). Albans (J.-H). Voy. Gallia christiana novissima. Annales Monastici. (Rerum brilannicarum mcdii aevi scriptores), d. by 5 H. R. Luard. London, 1864-1869, vol. in-88.T. IV. Archives d'Anjou. Voy. Marchegay (Paul). Archives de VOrient latin. Voy. Lwenfeld (S.) et Marsy (C"de). Archives historiques da Poitou. Voy. La Boutetire (Louis de). Archives historiques de la Saintonge et de l'Aunis. Voy. Meschinet de Richemond (L.). Alti dlia reale Accademia Lttcchese. Voy. Bint (Telesforo). h Barthlemy (Edouard de). Diocseancien de ChMons-sur-Marne, isloireet monuie ments suivi des carlulaires indits de la commander de la Neuville- u~ Temple. [Chaumont], 1861,a vol.in-8. T. 1. Bibliothque de l'Ecole des Chartes. Voy. Bourquelot (Flix). Bini (Telesforo). Ragionamentoislorico sin Tempieri in Lucca. (Dans Atii dlia reale AccademiaLucchesede scienze, lettere ed arli, t. X. Lucca, t84o, in-8). Bofarull y Mascarb (D. Prbspero de). Coleccion documenios de inditosdel Archivo general de la Coronade Aragon. Barcelone, 1847-1859, 7vol. ln-8*.TomesIV 1 et VI. Bouchet (Ch.). Documentsoriginaux. (Dans le Bulletinde la Socitarchologique, scientifiqueet flttraire du Vendmois, janvier t874. Vendme, 1874,ta*8')1. La partie bibliographique cetravH de devaitfaire l'objet d'une revisionp^ctalnui q tt~t~ if-91lile.. n'a pu tWttlim toipr6mtob y
Cjrtuliire du Temple II

xvm

UTO DBS OUVRAGES Crtfe

Bourquelot (Flix). Noticesur le Cartulairede Templiersde Provins (mi* xin*.). et la Bibliothquee FEcoiedu Charles 19* d (Dana anne, t. IV,4*srie. Paris. i858. in-8*). d Brquigny. Table chronologique es diplmes,chartes, titres et actes imprims concernant rhisloire de France. Paris, 1769-1876, vol. in-fol. T. 11. 8 Bulletin de la Socit archologique, scientifique et littraire du Vendmoi. Voy. Bouchet (Ch.). ChampolUon-Figeac (Jean-Jacques). Documents historiquesindits,tirs du colleclions manuscritesdela Bibliothque oyaleet des archives ou des bibliothques des R dpartements.(Dan la Coll.de doc. indits sur l Histoirede France. Mlanges 4 historiques).Paris, 1841-1848, vol. in-4\ T. Il. Chevalier (Ulysse). Cartulaire des Hospilalierset des Templiers Dauphin.Vienne, en des i&y.n-8\ (Dans la Collection Carlalaires dauphinois,t. 111,1" livraison). Chlfflet (Le P. Pierre-Franois). Lettre touchant Balrix, comtessede Chlon. Dijon, i656, in-4*. Confrences ecclsiastiques da diocse de Rodes. Voy. Rsultatsdes Confrences. Delaville Le Roulx (Joseph). Cartulaire gnral de Tordre des Hospitaliers de Saint-Jean de Jrusalem (iioo-i3io). Paris, 1894-1906. vol. in-fol. T. I. 4 Delaville Le Roulx (Joseph). Documentsconcernant les Templiers, extraits der Archivesde Malte.Paris, 188a.in-8*. Delaville Le Roulx (Joseph). Bullespour l'ordre du Temple. (Dans la Revuede rOrientlatin, t. XI, 1905-1908). Devillers (Lopold). Inventaireanalytique des Archivesdes commanderies belges de l'ordre de Saint-Jean de Jrusalemou de Malte. Mons, 1876,in-4*. Dout d'Arcq (Louis-Claude). Collectionde. Sceaux (Archives de F Empire.Invtntaires et documents).Paris, i865-i868, 3 vol. in-4*.Tome II. Du Bourg (Antoine). Etablissementsdes chevaliersdu Temple et de Saint-Jean-deJrusatemen Rouergue.(Dans Mmoires la Socitdes lettres, scienceset arts de de l'Aveyron.i. XIII. Rodez, 1886,in-8*). Du Bourg (Antoine). Ordre de Malle.Histoire du grand prieur de Toulouse des et diverses possessions l'ordre de Saint-Jeande Jrusalem dans le sud-ouestde la de France. avec les picesjustificatives. Toulouse, 188a, ln-8*. Du Chesne (Andr). Histoire gndalogique la maison royale de Dreux et de quelde que. autres familles illustres qui en sont descenduespar femmes. Paris, t63i, In fol.

DBSOUVRAOn ffls C MBTB

XIX

des Du Cheroe (Andr). Histoire gnalogique maisons de Gaines,d'Ardre*,de Gand et de Coucy. Preuves des mmoiresde. maisons de Guines,d'Ardre* Gand et Coucy.Paris, i63i, in-fol. Du Cbesne (Franois). Historiae Francorum scriptores coaetanei.Luteti Pariaiotom, i636-i649, 5 vol. in-fol. T. IV. Dugdale (William). Monasticon Anglicanum. A new edition. by John Catey, Henry Ellis, andthe Rev. Bulketey Bandinel, London. i8i7-i83o, 6 tomes in-fol.Tomes IVet VI. Du Puy (Pierre). Histoire de tordre militaire des Templiers. depuisson tablissement jusqu' sa dcadenceet sa suppression. Bruxelles, i-j5i, in-4*. Du Roure (B"). Revuehistoriquede Provence.Bulletinmensuelde documentsorigia naux pour servir Chistoirede Provence. 1890-1891, vol. in-8\ (N* 1, janvier 1890). Elucidario. Voy. Santa Rosa de Viterbo (Fr. Joaquim de). Ferreira (Alex.). Memorias e noticias historicas da celebre ordem militai- dos Templariosna Palestina Lisboa, 1735, a vol. gr. in-4*.T. ! Feys (E.) et A. Nelis. Les Carlulaires de la prvt (le Saint-Marliii Yprcs, prcdsd'une esquisse historpjiesur la prvt. Urugcs, 1888,in-4'. Figueiredo Ribeiro (Jos Anastasio de). Novahistoria da militar ordem de Malta, e dos senhoresGrSosPriores delta cm Portugal. Lisba, 1800, 3 vol. in-fol. Tomes1 et H. Gallia Christiana in provincias ecelesiaslicas dislribnta. opra et studio D. 16 DionysiiSnniinnrlhnni. Paris, 1715-18G5, vol. in-fol.Tomesfil et VIII. Gnllin Christitina novissima Histoire(lesarchevchs, vfahset abbayesde France, ti'uprh les documents authentiquesrecueillis. par J.-ll. Atbans. {complte, annote et publie par le chanoine VI. Chevalier.]. MonlbiSlianl, arseille, M T Valence, 1899-1909, vol. gr. in-4*. . II. 4 Geslin de Bourgogne (J.) et A. de Barthlmy. Anciens vchsde Bretagne. Histoireet monuments.Saint-Brieuc. 1855-1879, vol. in-8".T. VI. 6 1 Commecet tmvmgo peu connu, It no patallpss inutilede reproduireen entier te Mt titre do chacundesdeuxtomespn'-us historico Memortas da 0 enotleias clbre ordem Temptarioi.para hittoria dos a Supplemcnto da attmiravel orttem deNosso Senhor a Jetu Chrltto,dtdicndo et rey P. JoaoV.nosso tenhor. Parle primrlra.tomoprimeiro,etcrUo Alexandre'crrelra. LisboaOccidental, r nof(l/.or clnadi JosephAntonioda Sjl,ImprcMordrAcademta Real,M.DCO.XXXV. ln-&o. Memorlnsnotkiathittorieatda clbre e ordemmltltardot Tmptarlo Patettlna,para a na hitloriada admtravtlordemde NottoSenhor em da Jeiu^ChrUto l'artagal.Tomo stgundo parte a D.Jdao V,tterita*peh doutorAkxandrePerreira. prlmeira.Dtdlcaa et rey nottotenhor LisbuaOccidcnUI, oMclnade Joseph Antonioda Sjl,iinpreMur a Acikma eal. na d R M.DCC.MXV, in-4*.

XX

USTI DBS OUVRAGES CIT<8

Oormnl (B.), A. Mark et L. Dsllale. Cartalaire de t abbaye Saint-Victor de la CoU. du documents indits.) Parie, tMarteUle. (Dans 1857,a vol. in-4. T. Il. Haigoer (Dan.). Us Chartes de Saint-Bcrtin. d'aprs le grand cartulaire de dom t Charlet'JotephDemile. publies ou analysesavec un grand nombre d'extraits textuels (Soc. des Antig. de Morinie).Saint-Omer. 1886-1899, vol. *n-*. . 1. 4 T Hammerstein (Freiherr H. von). Der BesiUder Tcmpelherren Lathringen.(Dans in Jahrbuchder Getellschaftfar tothringischeGeschichte Alterlumskunde. etz. und M 1895.in-8*). Henriques (Chrysoat.). Regula. conslilulioneset privilgia ordinis Cisterciensis. Cisterciense. Anlverpite, i63o, in-fol.). (Dans Menologium Henry (D.M.J.). Histoirede Boussillon,comprenant l'histoire du royaume de Majorque. Pari, i835, a vol. gr. in-8*.T. 1. Jahrbnch der Geseltechajt fur lothringischc Geschichte und Aller lamskande. Voy. Hammerstein (Freiherr H. von). Voy. Zuldema (D' W.). jaff (PhSHppus). egestaPontiflcumRomanorum. \Ml\on Wnllenbachl. Lipsiao R a vol. gr. in-4*. 1885-1888, Jaurgaln (J. de). La Vasconie. Paris, 898-1903, vol. in-8\ T. H. a Kehr (P.). Paptlurkunden in Malla. (Dans Nachrich!?in der Ktoigl. Gesellschafl der Wissenschaflen Gotlingen. Philologisch-hislorisc'ieMasse. 1899, Ileft 1, zu ln-8"). Kehr (P.). Papslurkimdenin Sizitien.(Dans Nachrichtenvon dcrKnigl. CcsdUchaft der XVissenschaJten GMngen.Phihlogisch-hisloischeKlasse. zu 1899, Hofl I. in-8*). La Boutetlre (Louis de). Cartulairc de Coudrie.(Dans les Archives historiquesdu Poitou, t. 11.Poitiers, i873, in-8*). Lasteyrie (Robert de). Carlulaire gnral de Paris ou Recueilde documents relatifs (histoire et la topographiede Paris. Tome 1 (628-1180).Paris, 1887,in-4'. Le Vasseur (Jacques). Annales de Vglisecathdralede Noyon, Jadis dite de Vermand. Paris, i633-4, 3 I. en a vol.in-4'. T. il. Lwenfeld (S.), iocumtnts relatifs <\h croisade de Guillaume, comte de Ponthieit [Ursdu ivlulaire do roarn, 1 147-1t,S.) (Dansles Arch. de l'Orient latin, l. Il, i a*partie.) Lowenfeld (S.), h'ptstolaePontiflcumRomanorumineditae.Lipstao,i885, in-8*. Luay (C" de). Le Comtde Clcrmonlen Beauvoisis.ludes pour seri'ir son hisiir* Pari, 1878,ln-8*.

USTB Du OUVRAGBS CITfa Luchaire (Achille). Eludes sur les actes de Louis VU. Paris, i885. gr. in-4. Malta Nova Voy. Figueiredo Ribeiro (Jos Anaasasio de).

XJU

d Marchegay (Paul). Archivesd'Anjou. Recueil e documenteet mmoiresinditssur cetteprovince. Paris et Angers, i843-i853. a vol.in-8*.T. IL Maray (C* de). Fragment d'un Cartutaire de tordre de Saint-Lazare en Terre-Sainte [n3o-iaa8J. (Dans les Arch. de rOrient latin, t. Il, a*partie.) Mmoires de la Socit des Lettres, sciences et arts de l'Aveyron. Voy. Du Bourg (Antoine). Mmoires et publications de la Socit des sciences, des arts et des lettres du Hainaut. Mons, 1874(III*srie, t. IX), Meachinet de Richemond (L..) Chartes de la commanderiemagistrale du Temple de La Rochelle(1 i3g-ia68). (Dans tes Archives historiquesde la Saintongeet de l'Aunis, 1. 1. Saintes, 187&.n-8*.) i Metals (L'abb Charles). Carlulaire de l'abbaye cardinale de la Trinit de Vendme. Paris. 1893-iyjft,5 vol. In.8'. T. 11. Mtais (L'abb Charles). Les Templiers en Eure-et-Loir (Histoire et Carlutaire). Charirea. 190a,in-8*. Migne (J.-P.). Palrologiae cursus complelut. Sries latina. Parisiis. i844-864. aat vol. in-4.Tomes CLV, CLXXX,CXXXII. Miret y Sans (Joaquin). Cartoral dels Templers de les comandesde Gardeny y Barbens. Barcelone, i8gg, iti-8*. Mirieus (Aub.). Opera diplomalicaet historka, erl. ex recens. J. Fr. Foppens. Lotivain, 1733-1748, vol. in-fol. T. Il. Moret (el P. Joseph de). Anales del reyno de Navarra. 6 1684-1716, vol. in-fol. Tomes II et III. Pamplona [et VfanaJ,

Morice (dom Hyacinthe). Mmoires pour servir de preuves .1 fhialofrecccl~sictali3 que et civilede Bretagne. Pari, 1743-1746, vol.ln-fol. T. 1. Muse des Archives Nationales. Paris. 187a.in-4. Nachrichtcn 0. der Konigl. Qesellschajl der Wissenschajlen sn Qtlingen. Voy. Kehr (P.). Nova Malta . Voy. Figueiredo Ribeiro (Jos Anaataaio de). t. On a imprimpar erreur Nuova . >

xxn

;V:'

tum rats oirviuiUBicrr*s

PmU (gtlNat). Codk diplomate*)M tacra mililare ordine Gtrototimiiano, oggi <l' daUq. Lace,1733-37,a vol. in-fol. T. 1. Pitit (Ernetf). Histoire des duc* de Bourgogne de la net captienne. Dijon et Pari, 188&.1955, vol. in-8\ T. II. 9 Pflugk-Karttung. Acta PonUflcum Romanorwnintdita. Tomes 1 (Tbingen, 1881, gr. in-8') et 11 (Stuttgart, i884, gr. in-8'). Prutz (Hana). Enlwicklung und UnUrgang des Tempelherrenordens. erlin, 1888, B in-8*1. Prut* (Hans). MaUeter Urkunden und Itegette* tur Geschichtcder Tempclherren und der Johanniler. Munchen, i883, in-8'. Beene de tOrient Latin. Voy. Delavtlle Le Roulx (Joaeph). Quantin (Maxime). Cartutaire gnral de t Yonne. Auxerre,i854-i86o, a vol. in-4*. T. 1. Rsultait des Confrences ecclsiantiqne dit diocse de Rodez. igo3. Rodez, 1904,in-8'. Rlpert-Monclar (M" de). Cartulaire de la commanderiede Richtrenchesde tordre du Tempte'JHae-IQItt). Avignon et Paris, 1907. in-8*. fDanles Mmoiiet de l'Acadmiede Vaucluse.) Rohricht (Reinhold). Regestaregni llierosolymitani(1097-1291).Oeniponli (Innsbruck), 1893.in-8*. Round (J.-H.). Geoffrey Mandeville, sludy 0) the anarchy. London. 1893,in-8 de a Rozire (Eug. de). (Artulaire de Cglisc Saint-Spulcrede Jrusalem (H03-l2!i0j, du publidtaprh les mss. du Vatican. Paris. 1849,in-4*. Santa Rosa de Viterbo (Fr. Joaquim de). Elucidariodos palavra*. termes, e frases, que em Portugal anliguamenleic usrtio. obra indispensavelpara entendusem erro os aocumentosmais raros, e preciosos, que entre nos se conservt). Lisboa, 1798,2 vol. pet. in-fol. Souvenirs de la Flandre Wallonne. Recherches historiqueset choixde documents relatifs d Douaiet aux anciennes provinces du nord de la France. publi, par une runion d'amateur* et d'archologues. Douai et Paris. 861-1880, ao vol. in*. T. MX. Tardif (Jult). Monumtnlshistoriques,cartons des rois. Paris, 1867,in-4'. Teulet (Alexandre). Layettesdu trsor des chartes. Paris, 1863-1866, a vol.in-4*. 1. T. s. Paf8 !!8, n'XXl du flultatre.i faut lire: l'ruU.finitoicWung. p. J69. l

USTKDESOUV1UGXS Crrfs

XXW

Trudon des Ormes (A.)- Etude sur les possessionsde tordre du Templeen Picardie. Paris. 1896,in-8*. Vocandard (E.). Vie de saint Bernard, abb de Clairvaax. Parle. 1895.a vol. in-8*. T. Il. Vie (Claude de) et Jos. Vairaete. Histoire gnralede Languedoc, des noteset les avec sur les auteurs et testitres originaux. Paris- 1730* picesjustificatives,compose Id., Edition accompagnede dissertations et notes 1745,5 vol. in-fol. T. II. nouvelles.Toulouse, 1873-1905,16vol. in-4*.T. V. Wauters (A.). Table chronologique des chartes et diplmes imprims concernant thistoire de la Belgique,pnblie sous la direction de la Commission dhistoire de t Acadmie oyale de Belgique. Bruxelles, 1866-1896. II. T. R Wiederhold (Wilhelm). Papsturkunden in Frankreich. (Dans Nachrichtenvon der KniglichenGesellschaftder Wissenschaftenzu Gllingen.Phitologisch'historische Klassc. 1906, Beiheft. 1907,Beibeft). Zuldema (Dr W.). Zur Geschichte des Templerordens in Lothringen. (Dans Jahrbuch der Gesellschajtfilr lothringhche Geschichieund Altertumskunde. MeU, 1891,in-8*)-

CARTULAIRE U TEMPLE D
[>dp. a8 juin-15 octobre ua6.] Edit Henrlquei.Privilgia onlinh CMerelentis, 477:P. Dupuy,Httl. de l'or.mllit.des p. Ttmplitrt., 761,recueildes preuves,n tv. p. 85; AIm. Ferreira,Uemoriate noticlat. 1 1" part.,1.1,n a?, p. 18-19. Cf. Rhrlcht,Pegetta, * 116,qui date c tt6. n Baiduinue(a), miseratione lesu Chrisli rex Ierosolymoium, princeps Antiochie, venerabilipatri Bernardo, in regno Gallie degenti.tolius reverentiedigno,abbati monasterii Clarevallis,>rorapie voluntatis obsequium. Fratres Templarii,quos Dominus ad defcnsionem hujus Proviiicie ciscitavit et mirabili quodam modo conservavil, apostolicam confirmationem obtinere et certam vite normam habere desiderant. Ideo, tnittimus ad vos Andream et Gundemavum. beilicis operibus et sanguinis steinmnteclaros, ut a pontifieeordinis sui approbationomobtine.ini, et animum ejus inclinent ad prestanduni nobis subsidium et auxilium contra inimicos fide, qui omnes uno animo parique consensu ad Mipplnntandumsubvertendumquereguurn nostrum insurgunt. Et quia non me latet qnanli ponderis sit intercestio vestra, tain apud Deum quam apud ejus vicarium et celpros orthodoxes Europe princips, prudenlie vestre ulrumquc hoc negotium duximus commillendum, quorum expeditio erit nobis gralissima. ConstitutionesTcmplarioruin laliter condilo.quod et a strepitu et bellicolumullu non dissentiant. et principum chriatianorum auxillo sint utiles. Sic agite, ut felieem exilum bujus mi. vita comile, videre pos8imii9.Deopro nobis precefundite. Vatete. Il jii34). juillet. 1

Arcli.lp., ondsde Saint-Victor. Oriyinal Marseille. f Bitll Gurord,Cartulairede Saint-Victor Marteilte,I. p. 574-675. " iloa. Cf. Albade I n nis.liaMothrhliana novisslnm. Il,col.C5 M"deBlpert-Monlclor. Cartulaire e Richtrtncht8, d '.xiti-iv. p. Drevede acaple quam fecit Wilelmu Pictavensisde Beringuario(6), episcopo Forojuliensis,et de Amalrico prepoaito, cum consilio clericorum omnium cannonicorum, videlicetBerlranno de Celans, Haimundodes Clanz, Bermundode Sparron, Bonifaciode Claver, StephanoVilapeis, Uguo Dragunan. cum ceteris alita, et episcopo bleasiliensi ttaimundo (c), et episcopo Maianfredo(d) Antlbolensl, in sinodo amlientibus.videntibus et laudantlbu omnibus qui liibi aderant. de ecclelaBeati Barlolotrei de Mota Palaionis, cum decimis et primiciis et omnibus rbus ad ipsam ecclcsiam[x>rlin<>nlibM. cartone decimarum. et rccct, et tica parle inorUsbsque (o) Baudouin,prince d'Antioche, *19,98juin.5 oel. na6;llfut priwnntef le u (ou 1 t8)triln3_ 9*otn34;celteehrlee9ldoncoudeiii9.8iuIn-ii(oui8)Mrihu3.oude na4.aiot-i5ocl.iiae. ~(b)B4r#n9w,*j.H.rt.Ff(jtw,,Og, |5jtrt!rtt3t. (c)Raymond.YquedeMimilte.iii-nSi.-C^Mlnfred.qued'AnlIbw.ptriltiiio.iuS.iiai.

C*tlKHf 9cf} T

DUTMPLB CARTU1A1RE

Htatii. Banc ectesi&m,cum omniinw supradictis, donavit Gullelmus. ex parte omnium milituro TempH Salomonis, ecclesieSancte Marie Palaionis et monachis Sancll Victoria,tam presentibus quam futuris. cum auctoritate Berengariiepiscopi et ptepotili Amalrichi, et omuibus cannonicis, tempore Arnaldi, monachiSancti VJctoris Massiliensls,cognomentoGasco in quam ecclesiamrelinuit supradictus Quilelmus, ad opus militum, vm sextaria frumenti vendentismensure RocheBrune. sine ullo alio retinaculo, omni anno. Unde testes sunt ipso Guilelmus et Petrus Dertrannus, GuilelmusBerlrannus, Fulco Berlrannua, Petrus Lupus e[tj Petrus Arnaldut Ugo Faraldus, Guilelmus Garcinus, Guiraldus monacbus, Facta carta ista katendiajulil, feria ut, luna xva. 1H na5, ao octobre. Cf.

Original Malle,Arcb.de l'Ordrede S1Jean, dlvts.I, vol. I, ni3. Le Editi Pll,CodexUplomaticut, Delavllle Boulx,Cartulaire gnral. I. 68. ( 1.9; ROhricht. eg.,n*1o6. R Ego, Bernardus, Dei gratia Nazarenus episcopus,

Actum est autem hoc xm kalendas novembris, auno ab incarnatione Domini indictione nu, domino Vermundo. lhcrosolirnitanoDei gratia patriarcha. M.C.XXV, et Balduinosecundo rege faventibus Hoberti. raililis Terupli. Sanciidiaconi, qui hanc carta m $ scripsit. [c. na5.J fol. P \i's.(ver 1690), aris,B.N..lat. 13837, 139 cldu*viifs.6M..BaluMg5, CopiM.-du fol.a36(sansIndication source). de o t. de Edit Souvenirs inFlandreWallonne, XIX, 1879, . 118-119. cettecharte est date p vers 1130.
CONKIHMATIO D0NATI0M1S EST B. EORVM QUE M1MTIBUS TeMPLI BROCHET HN!1IACE?I8!9. tAROITUS

IV

Quanta choritatiseminentia et laudabilis honestalis gratin devoli milites Hierosoabundarc videantur, hii qui, per diversa maris et terre discrimina, lymilani TerapH pie Devolionis intuilu, sanetnm Hierusalcm et sepulchrum Dominicuni visitant assidue, cognoscontesprotestanlur, ut et ipsi ad sacrosancla loca, Domini nostri lesti Christi corporali presentia consecrala, securius valeant profletsci, ad ipsos deducendos et reducendos predlcli milites sunt parnti, quorum gloriosa fama, ubique tetrarum patenter diffusa, multls innotuit et ad beneficialllis largiler olTorcnda. ut dignum est, mwllos animavit. Quamobrem, dilecitis flllus noster. B(alduinus) Brochet(a) de Hinniacho,anima sue consulero cuplen9,convocalisfralrlbuol cognalis el ainici, Bernardo s-UicelVocca,cum Illiis ejus. Balduiuoet Lctardo, Letardo etiam do Bclmonlet AlulfoBrochet, fratribus. preionle etiam Gunnicro de Cbery et Olivero, fllio ejus, Guidone de Sancto Albino cum Guallcro. Illio sue, Hugone de du c (a) BsudOlaBfocbl, oiluupar lesaute 1123,113g.

CARTl.MM BUTBWPLS 3 SanctoAlbino cum Guarino, fralre ojtis, et Theoderico de Coreriis, presente eflam Adelide, uxore sua, quorum consensuet assensu, pro anime sue suorumque salute, dedit militibus HierosolymitaniTeropli, Henricoet R(oberto),et per eos ceteris fratribus, quecunque possidebat in Plancis, sive in terra, sive in aqua, militum Deo serientiumalimoniein perpetuumprofutura. Cui lgitimedonationi interfucrunt vicini, bujus rei gratia convocati Gerardus de Corcelles,Chrialianus, Drogo, presbiter de Corcellis,Hugo clericus et Guallerus de Languin, Riculfus, prcpositus de Hennin, ArnoldusBlochees. Quod autem. his presentibus, cum tanta devotione donavit, ut Siaius et perseverautius staret. in presentia nostra ex ordine rccognovii et pontifical! authoritate roborari humiliter postulavit. Nos vero, foin benignam ipsius devotionemet predictorum militum dileclionem. cliarilalis visceribus amplcctentes, hujusmodi donum laudavimus et qua presidemus authoritate. Deo annuente, conflrmaviinns.Sane, si quis hoc donum, tam legitime factum.temerario aussi violarepresump'serit, isi resin a mao cessaverit, anathema ait. piscens [c. na5 n3o.j Editi Migne,Pair, lat., CLXXXlt. plstolaxxi. c
AD HtooNEM (a) comitkm Campanib, MILITEM Tempm factom.

Si causa Dei factus es es comito miles, et pauper ex divite, in hoc profecio libi. ut est. gratulamur et in te Deum glorificamus, scientes quia hec est mutatio justum dextere Exceloi.Ceterum quod tua jucunda presentia nobis ila nescio quo Dei est sublroclajudicio, ut ne interdum quidem viderete valeamu.sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus. equinanimitcr.fatcor, non porlamu.Quid enim? Possumusne oblivisci antiqui amoris et benefleiorumque donnii nostre tam largiter contulisti ? Utinam ipse. pro cujus amore fecisli,in eternumnon obHviscaturDeus Nam nos.quanlum in nobis est, minime proraus ingrali, memoriam abinidanlio suavilatis tue mente relinemus, et, si liceret, opre monslrareinus. 0 quant libenti animo et !:io pariter et anime providissemus,si datum fuisset ut simul fuissemujl corpori 1 non est. restai ut. quem presentem habere non possumus, Quod quia pro absente oremus. semper [c. na6-n3o.J Ortginalou copiecontemporaine arcelone, Arch.Cor.Areg.,perg.(andalc)R.Bercng B y III n 12. Letcntur cli et exullct (nrra. jubilentmonles qui stint justi respirent, et conHdont peccatoreset lapsi, ammirantes opra Xplsll. Rcvera. Spiritus ubi vull spiral, re vera, cor regis est in manu Dei,et quocumquovoluerlt,illutl iudulcalet convcvtit.EcceA(lslrenuus et Rloriosusrox Aragonensis,quantpiurimus slrenue sue militie fonsus)(b), eiccilus nd libitum fera explells,inspirante et cooperanle Spiritus sancti gratia, con(ci)Hugues,comtede Troyesavant io8g,pswaen Terre-Sainte n m3, un et iu5; en e 1139 avant plcmbre, et en n3o avantseptembre. l parait Jrusalem(Rohricht. I Reg., n" i3ol i3>:nwrt eat Msu il ouai Juin Is {?).-(6)AlpLonse roid'Aragon, io4, 8epl. t. i J t 7cpt. t34. v*

CAUTUIAIBE DUTEMPLE 4 silioet auxilio vicecomitisGastonis(a) ceterorumque bonorum prineipum, duxit fore idoneum alque per omnia domino Deo placitum, quemadmodum ut Ierosolimisordinareet conatitueremilitiam Xpisti,per quam.rege duce,debellatiset superatisomnibus de citra mare Sarracenis, iter aperire ad transfretandum lerosolimam, Xpistoprevio, disposait; t qe(sic),de Darocbausque ad Valenciam.erantinviaetincultaet inabitalia (sicjberemiloca,ediflcavitcivitatem,quam vocavitMontemRegalem,id est regiscelestis babitationem,in qua militia Deipropriam baberet sedem,et euntes et redeuntesnecessaria invenirentet securampausationem. Adhonorem autem Deiet sanctemilicie sustentationem, dedit rexmedietatem redituum ipsius civitatie,et medietatemmedietatis sude Xeborc,et de Biniol, et de Conca, et de Molina,et de Burbaca, et de portu de Caramana,de bis et de omnibus infrapositisusque ad MontemRegalem insuper, medietatem omnium quintarum de ibero inantea per totam Ispaniam.et quintam partem omnium proprietatum et regalium reddituum in omnibus etiam civitatibuset majoribus castrisquesibi Deus donaverit, unum de nielioribus alodiis, militibus Deiconcessit preterea,uno quoque anno, in Jacamillesolidos,et totidem in Cesaraugusta,et per quinquennium, singulis annis, quingentos k(aficios) tritici et quingentos ordei. Ad hocet addidit rex, ut hec sancta militia ad (sic) omni genere servitutis,et nominatim a quinta ait libera et injenua, quemadmodo milicia confraternitatis Iherosolimi. t tana, et ut omnes ad hanc confraternitatemconvenientes, am amici quam inimici, et ipsi et sua, in eundo, in morando, in redeundo, plenam habeant securitatemet securam tranquillitatem. Et quia ad hoc tanlum bonum omnis ordo ccclcsiasticusinsudare dbet, conplacuitepiscopis quod ipsi cum omnibus clericis suis essent fratres et participes totis remunerationis,et ob hoc, semel in anno, quisqueepiscopusetomnes sacerdotes sui episcopatus,pro omnibus defunctis confraternitatis et omnibus benefactoribussuis,singulas missascelebrarentetDeosacrifleiaofferent(sic), et in vita tam confratres quam confratrum benefactoresomnium ecclesiarum suarum essent consortes.Sane,quicumque militumvelpedilum,ad serviendumDeo,huicsancteadheserunt societali,omnibus eque victu communi comunicataet predicta restituentur et i adquisitorummedietasalacrilerconcedetu.Similiter, nosomnespiscopi egnidomini e r nostri gloriosi regis Adefonsus(sic), una cum abbalibus et clero siveomni populo, pro divine opereet gratassima(sic) exortationegratias refferimusDeoallissimo,atque ipsum suosqne quicumque sunt fldelesXpisti adjuvantes, relictis peccatiset accepta penitencia,dompni pape,predecessorumquoque suorum, insuper beatorum apostolorum Petri et Pauli auctoritate, quemadmodum Iherosolimitanos,ab omnibus absolvimus peccalis. Addimusetiam hoc quod nos omnes episcopi precipiemus, in consiliis seu festivitatibus,clericis nostris, ut omnes pariter memoriam faciant rgis et principum suorum, maxime pro illis qui in hac sunt sancta confraternit et hoc bis in te. anno. singulas missascelebrando. Ego,Guillelmus(6), Auxiensisarchiepiscopus,faciomeconfratremipsius confraternitatis, et absolulionemseu remissionemsuperius factamlaudo et confirmo,et insuper absolvimus eos de sua penitentia, ita lamen ut quicumque per mensem unum denarium dederit, habeant absolulosxr.dies de sua penitencia. Millimus vobis hune nuncium, nomineSancid Garcez. ad helemosinamrecipere,et donate ad illum, sive ad suos homines, quod Deusvobiamisent in corde. de (a) GastonIV,vicomte Barn,t oct. i i3o. (6)Guillaume, archevque 'Auch,1 136 d f c. 1170.

CARTCIAIKE

DU TEMPLE

[i?s7, a3 mars-27 mai ua8.j s. du A Copie xin* Mons, rch.dAl'Etat, Cartutairedu Temple e*Flandres,fol. 10. d DE relrvhs. [E]go,Guillelmus(a), Deigratia comes Flandrie,concedoet in perpetuum donoDeo et sanctissimoTemploejuset ejus servientibus,omnia teevamentaterrarura mortuorum mee terre Flan(dreusis), consiliomeorum baronum, pro salute et remedio mee anime meorumque antecessorumet ipsorum mortuorum.Testes hujus donisunt Flandrensesisti Osto.filiuscastellani sancti Audomari Ghislebertus,ca3tellanu8de Bergis, Hugho, frater ejus, Conode Fadreslors, Theodericus de Dichesinuta, Lambertus de Wingines,Lambertus de Ridefort. Folchardus deTheniset alii multi de Normannis, isti Guillelmusde Querceto,Guillelmusde Snulleto,Robertusde Rokefort,Simon de Corceio,Rainaldus de Angervilla,Phillipus de Querceto, Nicholausdo Capetual, Heliasde SanctoSidonioet fllii ejus. Guillelmuset Matheus,et multi alii. VIII 1137(3 avril 1137aa avril na8.)

VII

Co/)ifsduxvins. Paris. ). N..Touralne,V,n i489.fol.aJ8.d'aprsun vidimus el'officlal 1 l d de Tours,du i3 fvrieri.3t),oxArch.de Montbason.Jnv., iio ibid.,n fol. j^gt, fol. 249, un vidimusdu mme,ex Arch.prtorau.s doGre*su. d'aprs Quisqnis servis Dei vel ancillis in lemporalibus subsidium prebet, de celestisin futuro beneflciirenmneracionedubitare non debet ca propter ego, Fulco (6),Andegavensinm comes, cum concessu dileclissime uxoris mee, Arenburgis (c) comitisse, donavi qnedam loca in foresta mea que vulgo Brusesniacum 1 nuncupatur, duobus sacerdolibus, Raginaudo' scilicet alque Gaufrido,et concessiea omnibus eoruni successoribus, sub habitu sanctac religionis ibidem Dco servire volenlibus, annuens ipsis ut in loris eisdem divino vacarent servitio, cadem edificanteset ad victum suum suis pro viribus excolentes. Hec siquidem loca inter Cormaricum atque' Aziacumsita esse dignoscuntur. quorum allerum ab antiquioribus 9, Megniacum a Paissonelliconstat appellari, reiiquorumalius Gressum, tercius niodernis Capellam l0 vero Merchasium Sancli Johannis dicitur. Hujus etemosine donum factum est eo anno (d) quo michi lerosolimamire conligit, presente et rogante Johanne secretario meo, qui in locis prediclis15heremitice professionis animas habitasse perhibebat, et longeante Dei servicioibidem vitam suam de*ovisse; sed quoniam, sictit est hominum malicia. forestariorum nostrorum impoilimitas heremilas eosdem in ipsis locis inqnictarcatque quibusdam exactionibus molestore nobis loca incepil, placuit illa prediclis heremilis et eorum successoribusab omni calumnia et occasionemoles(o) Guillaume, omte de Flandre, na7, a3 mars + 37 mai 1138. (b) Foulque, omte c c d'Anjou.1 tog.couronn dn MniMlem, il septembre!i3 novembre roi n3r. 11M. (e)Bremburge pouse Foulquevers 1107t 36 fvrierua6. (d) iiao. Voriantn Bruneseiacum. Reginaudo. 3. successoribus eorum. 4.unto. 5. ipw. in manque. 7. nutlbus. 8.el. g. MeBlncum.io.Ctpellnl.-u. Mrch8lum.j.Join. nl. i3. Hjrotollmm. u. joanne. i5.pnxIWli rmh.

CARTDU,R

DU tlWU

twpenihi adqalttare Presentt itaque cartula conBrmamus et sub teslimonio venerabilium personatum,quarum nomina infra signata sunt, staluimus et precipimus ut nuUusdeinceps.siveforestarius, siveaHus, aliquam eis de locis lis molestiam vel inquietationem facere prsumai, nichil ab eis violenter exigat, nichll frauduleuter imponat, in nullo siraplicitatis eorum tranquillitalem movere vel proTocare audeat ab omni seculariaimprobitalis tumultu, quantum qoatenus juri nostro et detensioni pertinet, penitusabsoluli, celesliumcontemplalioni ecura meditalionevaleant inhiare. s Huic concessioni interfuit dominus Gofridue (a)', Carnotensmro presul, et Gofridu(6). abbas Vindocinenais,et Hugo de Pagano, militum Templi Ierosolimitanieo tempore magister, et Raginaudus Fremaudi , et abbalissa Fontis Ebraudi, Petronilla (c). Actum anno incernationis DominiceM*. *.XXVII. C Ildeberlo(d) Turonicesedi prr sidente. Nonmulto denique temporisspatioevolupto .cumsecunda vice (c) lerosoHmatnire disposuissem,GolTredus filius meos, rogalu meo et religiosornm pcticioneviro(/). rum, donum istud ct concessionem quamego et materejus,sicut prescriptum feceest, ramus, diligenter annuit et inconcussamteneri decrevit, audienJibus his Quorum nomina subscripta snnt Guilelmo{^' de Bure, Gaufridode Ramoforle, Raginaudo Fremaudi. [|la7] 3o octobre. du Copie xiri'. Paris, Arch.Vat., 5.6a, n' a5 (Carlulaire S deProvins. . do) p de l'Ecoledes Charles,i858,p. 173-3. Ihque
DE PossEssioMiBus apud Baubosam.

Cf fitbr.o-

In nomine sancte et individuo Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sanell. Notum sit omnibus sancteecclesieDei fldelibus,tam presentibus quam futuris. quatinus ego, Bletensircornes,nominn Thcc-baldus Deo miJilibnsqtie {h). Templi Salomotiis. jure hereditario, domnm vidfilicei,granchiam et prahini, quod habeo ad Barbunnam. inter Sezenam et Canter.icrlum, atque terram uni caruce, karilalive cocedo (sic) Deinde vero quod barones mei snpradictis mililibibus (sic) celcriquc homines mei dederint de meo feodo, nnde rervicitim meum non amilam, pro salute anime mec omniumque parentum meorum, eis concedo.Hoc autem dedi aJquc concessi, anno octevo abistiluliontprenominatorum conmilitonum Xpisti,in vigila omnium Sanctorum, ad Pruvinum. (a) Geoffroy, vque de Chartres. 1116f ai janvier 11I9. (6) Geoffroy, bb do la a Trinit de Vendme.o93f ii3. i (c)Ptronlllodo Chemill, premireabhesscde Fontevrault.iii5 t 11% (d)Hildebert.archevque dofours. us5 f n33. (e) ni9 comted'Anjou. ua9 + 7 septembre (f) Geoffroy, n5i. (g)Guillaume Bures,seigneur do de TibrUdeds Tan ( U3,mcnHonnencorele 3 fv. n4i), vint en FrancechercherFouique, c- d'Anjou, et souscrivitaveccelui-ciune charte Acreen nat> (Hhricht. R.i n "V(h)Thibaud,comtode Blois,1ioat 8 Janvier1 i5a. Variante* .dquleUrc. Oofredus .Oofredusabbas. i. Frcm.udl u omis. 1 e 4. snstio Ismporii evoluio. 6.cogiUlu. 6.bisomit. 7.Oulllclmoe ButU. d

CAHTVLATnB DUTEMVLE X na8. 19 mars.

A Copie*du av*., Lisbonne, rcb.da Torre do Tombo,Librodostttttradot, fol. txn" xvi' a. (de don Alvarez), Ibid.,reg. a3S,fol. oxxn. Cf.ilalla Naova, p. 25.

du

In Dei nomine, ego regina Tarasia (a) facio isla cartula testament)Deoet militibus Tcmpli Salomonis,pro remedium animarum mearum et reoiissionem peccatorum meorum.de castelto1 scilicet, quod Saurium vocatur. Damusillud castellumDeo et supradiclis militibus Templi per suos termines anticos, cum aquis et pascuis, terrenii cultis vel incultis. cum omnibus suis directis ad supranominatum castellum perlinenlibus, id est, cum omnibus que michi do aupradictoopido vel loco,solito more, erant reddenda, ad milites Templi Salomonisdeinceps reddantur, itaque cum quanto lune in eo' aprcstitum est vel fuerit, dono et concedo. Est igitur opidum illud in terretorio Colinbricnsi,discurrente aqua Mondego.Si quis ergo hoc factum vel scriptum irrumpere voluerit, anathema sit. Et ego comit Fernandus (6) ipso dono que michi fecit regina donna Tarcsa ibi. ego dono et concedoDeoet Templum. Factacartula testament!, mi kalendas aprilie, era millesimaC.LX'Vl" Nossuprax dictoshunctestamentum propriis manibusrobora>tto<musT,qui prsentes fuerunt: Aldefonsus(c) Legiononsisrex conflrmo. CornesRodrigus Gallicianus confirmo. Pelagius Suaridesconflrmo. Egas Gensendizconfirmo. GunsalvusDidaz, alcaiad Colinbr(ie)">,confirmo. Pelaglo Nudiz, alcaiadde Montemajore,confirmo. Randulfustestis. Zalaraatestis. Zoleimatestis. Mtnendus proprie curie notarius scripssit Et hanc cartam fuit roboratain manu donni Raymundi Bernard!,in civitale Bracara, tali modo et tali pacto ut si illud castellum ante mortem nostrara ls dederimus, nullisde nostris inimicisin co recipiant,et si ibi intraverit,mittant cum foras, sic qui nulla contraria indenobis exeant XI 1138, 29 mars.

A flgure Lisbonne. rch.da Torre do Tombo, geU7; du*vi.. ibid..Librodo, Copie MettradoB. txv autre, de don Aharez,ibid.. reg, j3i. fol.ci*i"-h. fol. ln nomine sancte et individueTiinitatis. Patris ac Kiliiet Spiritus sancti, Trinites indivisibilisque nunquam erit finiendnset permanrat pcr tnOnitasecula seculomm, amen. Ob indo ego regina Tarasia. magni regis Alfonsi fllla, facio kartam totaf f (o) Thrse, lile d'Alphonse roi de Castllle, emme do Henri,comtede Portugal,t VI, 1" no. n3o. (h)Fernand,comtede Porto et de Combre.econd mariJe Thrse. V et (c)Alphonse il. roi do Csstllte Lon,11a6t 11aot 1 157. Verianlut. tislelo. s. quarto. 3. meonu tiendeIn eo. 5. ntlem 5. kirluta. 6. M.C.LX.VI. fobormu. Rodgricus Oallll 8. g. Plllgluj. 10. Colimlwi. u.Pla 7. g. inldl. 11.xrrlpsll. .3.nliiiindl. 14. lInIllud. il. morte oslf. 18. iMt. gius o e

CJA-CLAttB

fit) TEMPLE

menti Deoet militibus Templi,pro remedioanimemee et remssione pecoatorummeorum, de castelloscilicet quod Saurium vocatur. Do istud castellumDeo et supradictis mililibu Templi, per sues terminos antiquos et novos, scilicet quomodo dividit per portum de Ariaset deinde per fontem de MonteMouri.etpeJa barriada de Comeiros, pela serra de Agoya,aguas vertentesa Ssaygonoet deinde a acabeade Furrio, et per portum de cabea de Beneropela serra de Barcaet perSancti Philipo usquead portum de Arias, quomodo descendunt vertentes istorum terminorum ad Mondecum aque Dovobiscastellum iUudcum islisterminis.cultisotincultis.cum omnibussuis diicctis ad supranominatum castellumpertinentibus, et cum omnibus que michi de supravt loco, solilo more, erant reddenda, ad milites dicto opido Templi Salomonis deinceps reddantur cum quantonunc in eo aprestitumest vel fuerit.dono vobiset concedo. Est igitur castellum illud in territorio Columberiensi. Si quis vero hoc factum meum vel scriptum irrumpere voiuerit,anathema sit, quod fleri minime credo, et vobisfratnbus vel illi qui vocem vestram pulsaverit, illud caslrum pariat in quadrnplum et regie potestati, quomodo liber Judicum precipit. Et ego cornes Ffernandus, donum quod dominamea regina militibus Templi donat, laudo et concedo. Facla carta testamenti et conHrmalionisun kalendas apvilissub era M.C.LX.VI. Ego supradicta regina hanc kartam propriis manibus roboro et confirme Por tu 8" 1 gai 1 Qui prsentes f.iernnl cornesRodcriciisGallicianus conflrmo PelagiusSoamconfirmo Egas Gosendisconfirme PelngiusGotcrm deSilva confirme Ktmigio Vencgas connrmo Zaalama; Bcrnardus(a) Ciolimbriensis episcopusconflrmo; Monis curie dapifer conflrmo; Egas Monizconfinno Mcncndiis Monis Ermigius confirmoPelrus Pai conflrmo Hamlulfusconfrmo Tanalama conflrmo; Zulcima confirmo! Et hec carta fuit roboratain manu HctmondiBcrnaldi in civitatc Bracarie. ns8. 3i mai. Copie duxviii' Pari. B..N..TouralnB.IV>ni5oo.(bl.56.cl n. ot. fol.35v35?.eAtch S Marmoutlcr. Accobdr>THE Hvoues.SKioMEfn ij'Amboisk, t;sAH8K nr.t.Mietxiir. MtnMotTiuts. r.T et Licct in curia Ktilconi,Andrgavorun comitls. prescille (Jirrtno(6). Kngolismcnsi E episcopo,nc snnclroHotnnn.-u cclcsimIrgalo. necnon lldcbcrlo(c). Turoncnsi archicpiscopo, (uldono ('/), Ccnoinaimciisi.Ufgorio(ej, Anrfcgnvcnsi,llamclino(/). ricdonensi epi*copis,|ihtritnisquc uttiusquo ordinis \enerabHili pemmi, Hugo do Amtialaftivcrsls locis et tcrmlnls do ijucrclis quas adversus cum pro consucliidinlbus. quas in trvrnnostra immlscra.habcbaintm,jiistlllani cci|iil soblcrrugloscl.quo.l nd memotlain poslerorum scrihi potiiissol,^itnntti laincn fnsliiiil gralia hoc solum memorlmsllli ofTlcio coinmcndaroslaluimus.tiuod taiulctn Dei se nobis plurima dampna injuste intuiisscet injurias fecissn pcnitnH et consucttirilnes et exactiones,quas in terra noslra et homlnlbus nostris violenter Immiserat.dlmisit. (a) Bernird, tquo de Colmbre.uiS t 47. (b) Girard,vequod'AngOuletlle. 1101 t 1" niri?36. (c) Htldeberl. rchevquede Tours. tia5 t (c. fvrier a avril) n33. (d) Gui.lquedu Mans.iu5 f fv.c. ti35. (e)Ulger,vqued'Anger. iu5-f i6octobr* ttij. Hamstfn, vfqttgceP.enn. m, } a K,ricr n\i. (f) XII

CAMTULAIRB t_ __em_

DU -1:-

T1MPLB _6_

(J

Nam ut, cetera omillentes, hoc in primis memorie posterorum quam paucla com. mendemut, cum Turonus conlra praefaturoHugonem in curia plenaria comitia, presente legatoSanct Romanmccclcsias,Girardo, et Ildoberto,Turonenaiarchiepiscopo, in capitulum Beati Martini placitaremus, inter ceteros qui hoc ipstim probare volebant, doronus Rainaldua de Castelloduello diratiocinariparatus fuit, et comiti guadium suum inde obtulit, quod neque Hugo de Ambazianequepater ejui has consuetudines quas in terra BeatiMartini et hominibus ejus exigebat, aliquatenus babuerani. Sed hanc probationem Hugo de Ambaziarecusavit. Poatmulta denique colloquia et, ut prlibatum est, plures placili termirsosnobis et illi a comit posilos,prfatus Hugo, ad asccnsionomDominicain(a), jussione comitis, Cenomannisvenil. Ad eandem quippe civitalem maximacleri pioccrnmque curia convenerat,quia cornes I Andegavensis, crusalem profecturus, crucem ibidem acciperedebebat. Ipsa igitur die fcslivitnlis,nos curim prsscntavimus; cumquc par domnum Hugonem do Pagano, magistro(sic) Tempfi, do concordiafaclendainter nos et domnum Hugonem do Ambazia,ut consuctudines videlicet quas in terra et hominibua BeatiMartiniviolenter et injuste immiserat, et exaeliones quas in ea faciebatAmbazla} dominus, quia cas nullatenus diratiocinari potcral.dimilterel.antequam crucem cornesaccepissel.sermo exorsus essot, pnelalus Hugo respondit se. quod diu tenuerat et de feuo comilisSM habero dicobat,nullatenus dimitlero %clle. Tmnornes,visus aliqiianlulum Inflignnri, c libera exeelsaque voce dixit quod lias conuctudinesquns. lit seepinsdictunt esl, in terra BeatiMnrtinicsigcbnt de fcuosno idem Hugo prorsus non h.ibcbat quippe qui hoc ipsum in curia sua inillonmitodirntiocinnri valcbat. tociensquohoc in curLi sn,i probare volonsjustiliam excquiscinpcr siiblcrfugicbal.Quid plnra Consilio tandem ? domni Hugonis.niflgislrlTempli, Dcii|iicmlseralionorespcclus.culpabilcm se recognovit, consuctudinesquequas in tcrm nostra et hominibusnostris exegerat,se injuste fecisse palain confessus est. \cnlnmquo pctcnsin inanii lldobcrli. Tiironcnsisnrchiepiscopi, domnique Gnidonis, Cenomnnnensiscpisco|ii. UlKcrii,Andpgn\rnis episcoporum. domniquo Odonia abbatis noslri, cas ex integto guerpivit. et quicquirl noliisforisfecOMl, gundlnvil.Doninusvaro nbbas.precccomitiset vcncrabiliumutriusque personarum (jtuo aderant consilioquefrairum etionim, qui cum co ibidem rrint, quod nobis forlsfcccratdimisit. Testesinde snnl Fnlco, comcs ndcgavnisis. l fllius A c c cjus.G.iufrcdiis,Itdcbertus, nrcliiepipcopns, nm pncTalisepiscopir.,Hugode l'agano, magister Templi. Willelmusde Burls, Conanus (b) coinescl imiter ejus (r), Juhannes de MontoBasoulset nlii plures de inonnebis. doninus Oilo abbas, Mcholauset Willelmusdo l'aciaco, Laurcntins bajulus, llugohospitalnrius. Aliqunntis cliam evoltilis dicbus.jatn cruce nccepln,ipiin lerusatem proferluru ernt, prirfalus Hugo do Ambazia in capiluliini nostrum enil.cldo lits quru nobis forisfecerat,veniam hitiniliter polivil, ol, slcul Ccnomnnnisfcccral. rccogiiovilquod consuctndinesqiins in terra nostro rctpiislcr.it,injuste et violentercaimiuisorat. N'oa Igilur quibus est proprium pro iniinicisor.uc quontuiu in nnhls fuit. qun<l iioliU forisfccerolitcrumdimisimus. Utile rcognition!cl ejussatisfaction! nlerfiieninll'ogaI nus de Camilinco,Ododo Konlanls.Malrcllus Halmoilcusdo Boitent. Guldo. fllius (a) 3t mai iij8. (6) ConanIII, comte do Bretagne,un | 17 stptembre 1168. (c) Ermengsrde. econde s femmede AlainIV,comtede Bretagne. erhntu 1.Odont. 2. la (opitn" i5ooomet e monchli.hospltJriul. 3. MttrtUm,n d Uuido lilluHubfrll, tudlntuH'irm. plus1,)jn, O Ltudetmajor nmisfinjlen>iSoo. eont r SenoMln,

10

GimTvunuc nmt do

Hubetli, Gaudlnu.Rufut, StephanuiUsitrdi, lUdulfas mife.Senowtu.Johannes de Hospitio,Uudet major. Actum anno ab incarnationeDomitiiMC.XXV1H,ndictione Vil. i [c. 3i mai ua8.) Copiede dom Maaet(iviii' .), dapr le carlulalre disparu de Coudrie Polticr*Bibl de munteip,,CoUect. dom Fonteneau.t. LU. Edit Archivahil.du Poitou,1873, 11,page i55. Ut in memoriamhominum futurorum firmius teneretur, scripto comrnendavimus quod Pelrus.dominusGanapic. pater hujus, dedit Dcoet fraJribuTempli, pro se et pro Petro, filio auo, duas marchas argenli quas in portu Belveeriin perpetuum rcddepdas constHu; et l'etrus, filius ejus, concessit et affirmavit. Hoc autem factum fuit in mann tnagistri Hugonil de Paganis. [c. 3i mai na8.] de ,Copie dom Mazet(ivni 9.). d'aprle cartulairedisparu de Coudtic l'oltter Bibl inunlclp.,Goltai. de dom Fontencu,I. LU. Edit Archivahlttor.du Poitou,1873.Il, p. i53-i5$. Petrus do Gasnapla dedlt Deoet fratribus Tcmpli, pro rcdcmplione anime sue et mil suis. l'etrum (sic) et Gaufridum (sic), duas marchas pro argent! in portu Beelverii, et in finc cquos arma, clquccumque cis data in terra sua fucrint et concedit, tamen taKis sciviiii et Pclnis concessil. le. 3i mai ia8.] Copiede dom Msiel(xuc s.), dapres te cartulaire disparu de (toudrle Polllcr Bibl tnuntdp Colltct.de dom i'onteneau.t. Ut, KAilArehiv. islor.du Poitou, l, p. i58. h I OlifanduDcdit l)co et frnlribus qiioddam tnaresiutn et salina in manu magistri Ugonis de Paganis. 1138, 1 3 septembre. Originaladiscelle deui scwu* Pari, rch.Nal..K aa.n' 6> de j A (H--AvesnM. 7, n' 5) Hasse du mu1 Mon, . copie Arch.de Milal.Cartutaire Templen Flandre, ol.38". du e f M Tardif,Oirlonsttt$liait,colonnes a3-V Cf.Devlller 3 Invent, (Lopold). analyl.des Arch.liesGommaneriei Belijes, p. 1C9.
I)B HEV1AMWT1S QU*S COMK THKOUEHIUIS Flandhie DE belico FtANDRIE Fiasduik. DEDIT. ThOOEHICI COMITIs

X|M

**V

xv

XVI

al) Incarnalo Dei (Ulo M'.G'.XX'.VIII',Lodovlro rege tenento FranJN 4 *feorum inpcrWim. Johanno (a), Morlnorum vel Taliurano Hkr episcopo. eplscopanle in Flandria, anno ix ab inslilucionc comllilonum Xpisti TcmpHquo (a) Jean, e*quede Throuanne,1059f 7jsmer >3o.

CAIl't*!KI

DU TEMr

IID

Salomonis,ego, Terricus (a), divin* gratia cornes Fltndrie, quoddam funeste munua quod relicum Flandrie vocamus, cor.iililonibus Xpisli et Templi Saloraonis, pro salute anime avunculi mei, comitis Roberti (6), atque comitis Baudoini(c), fllii ejus, necnoncomili8Karoli(d).in8Pi"P>redencioneanimemeeatquecomHiWi!lelmi(e), necnon omnium antecessorum rr.eorum, do et jure hereditariu succcssoribuseorum concedo,illis tanlum remotisqtii in servicionioocumarmis obierint.Hocdonumanimi puritate, idus septembris, in presencia magistri Hugonis. ejusdem supranominate milicie, fralnimqiic cjuc.GodefrcdietPaganietaliorum, sicutianleccssotcsmeihabuerant, et ego tune habebam, liberumet quielum, in ecclesiasancti Petri de Cascllo.Iradidi et sub lestirocioistorum subscriptonim ipsum magistrum Il(ugonem) \estivi primtis quidem episcopusJ(otmnnes)supra nominatus, qui stio sigillo in hoc scripto s impresait et cos qui male de hujua elemosinocolleccioiietraclaver-int, ub anatema archidiaconus; alius Johanncs, abas sancti alliga\it; deinc ecclesie Berlin! postea vero isti barones hoc stiRcantur(sic) donnus Willelinnsde lp(ra). qui suom relicum dat nepos comitis, Ivanusdc Ganto.qui suum simililerconcedit; Baudoinus de Lensc,similiter, dapifer; Gunemems, castcllanus de Ghanto, eodem modo Hugo Campus de Avenahoc Icstincatur comesLamberlus de Monte Acuto, similiter; Hoberlusde Bctunia,similiter Rngcrius.castcllaniisde Insula, Danieldo Teneromonte. Willclmus de Bunleris, Hoenricus. caslcllanus de Brobur, Terriens de Reninigis, Girardus. fllitis ejus, caslellanus de Casello, (ervasius, castellnnusde Hrngis. Michael,constabularius, Gosnclinusde Nova Ecclesia, marescallus omnes isti libera voce lioc datum prorunciantur. tia8, i septembre. en d A Copirs u m*9. Mon*. rch.de l'Etat. Cnrluhiredu Temple Flandre,fol.8a" et 83: et Invent,analyt. de fol.3'*et 4 (celle-cidatefaussement 117H). IX Dc\illcrs(Lopold). desnrch.ti cotnmanti. p Belges, . t;n. XX'tl
I)f. ur.i.r,viis Sasm Aitiomabi c*stEtt,'Hi.

In nnmine Patris et Filii et Spiritus sancli. rgo, Guillelinus Del misprationc. Sancti Audomari castellanus, notum ose de?idcro Xpisti fidelibus quod habetur in subriilis. Considerans siqiiidctn quod aposlolus nit quoniam dunt lempux liabenuis, operenw bonum ad omnes, maxime nnlemad domeslieotfldei(/), pro remissione nutltoruni nicorum quibus immaniler nie gravari conflleor peccatorum, banc cleniosinam feci niililibus Xpisti de Tcmplo in terra Ihcrosolimilana, adversum m Paganosipsi' lgitime ilitanlibus. cunr.lis filils meis nslantlbns et assentienllbns, concessi el manu propria libenler donavi. ut quicumqnc feodalus, ad castellaniam mcam vcl ad feodum roeuin de BassoGuarncsluno*pertinens. (juocumqitctempore dofunctiis fucril, qulcquid cmolumcntorumquod reliqtiuni dici solct, ego vol hercilrs mei ab corum hnrcdibtis, jnxla cnnsurliidinem terre, accipere debemus, cis aut (o)Thierry,comtodo Flandre,1198.37mal f janvier 1168.(6) Robert11,iog3, |3 octVil, t t 4 dcembreun. (c)Baudouin m t. 4 decmbre 7juin 1119. (d)Chtriet. Wiateinln Snlnl-Omcr, 117,a3 mare do 1 111g,17 juin f mars 1U7. fe) Guillaume. t s? mal na8. (f) Bpttl.aOalat., vj-10. Variante* Vf11. .XpIMI. 3. \V.-no. 'i. rfiirjulum. t.

CMHTOLAmB TEMPLE D

8OI'Um legatisBdeliterperaolratur, ita seilicatut defunctorum heredibus nec a menec ab aliquo suceuorum 1 mecrum feodum aliquatenus reddatur, nisi prefatumprius reliquum1 quibusdictuin estex integro adeorum placidum (aic)' Il solvatur.Utautem eademipsa donatio measemperet firma permaneat, dominum meum Johannem (a), Teruanensem episoopm, ut eam et anathematis inlenninallone et sigilli sui con6rmaret inpressione, libens rogavi. Actumest hoc Sanctum Audomarum. anno Verbi incarnati M'C~XJiVlll indictionevr,XVII aput , kalcrias octobre regnante rege Loduico 6 in Francia, Thoederico ptincipantein Flandria, corambis 8 testibus Ostoneet GuiUelmo' et omnibus aliis fils meis,i'ctro, dapifero,Guilletmo Rufo, liescellinoet Eustacio, ilio CjU8, imone',dlspensatore.et alils f S multis, in conspectucleri et populi. Ego. Johannes,Dei gratia. Morinorum episcopus, hanc dilecti filii mei Guilletmi. casteltani, donalionem, ubexcomrnunicationeonfirmavi et 6 c sigilli mei inpressione, rogatu ejusdem Willelmi, 81g03"i.Amen. XV11~1 r r ~8.~8nov.

Cope u:u~s.:Toulouse, d Arch.dp., fondsdeltalte.CartutatreC deDouuns, charte11, fol. ro.r t. Notum cunctis presentibus et faturis quia ego, Petrus Bernardi, et uxor mea, sit Borrella, donamus ominoDeo et militibus D Templi Salomonis de Iherusalem, qui modoiblsunt. el suC('.(!s50rihus eorum, in ,-ita et in morte corporis et anime, et omnem noslrum honorem nosmetipsos, quem in presenti habemils vel ln antea adqtiirere aliquo modo potuerimus, tam mobile quam inmobile et hoc donum facimus sine ulla retinentia, preter vicitim et veslitum. Et si nos stiprascriliti habucrirnus infantes, sirniliter fai-latit.et, si facere noluerint nec tirc 5\1b mondamento niiiitilni TempliSitonienis nuefacere Noluntateiii llorum. non halcant i impcrpetuum potestatem ut possint partem habere (fol, Il) de honore nostro. Et si infantesllillenitis et ipsi voluntatetti militum Tcmpli Salomonis fflecre\'olunl. ipsi milites fadanl de eis sicut de propriis suis infantibtis. Hoc donum, sicut superius scriptum est, sic laudallllts cI connrmaD1us. Aclo hoc 1111 kalendas decembris. anno ab incarnat'sona Uomini 11^,(r,~yllll, rege I..odo\Icoregninte. Hoc autem doiiiiiii facimus in presengla Guileliiii Casali et Jacobi et liaimundi Stcl1hanl de Marcadilct "crnardi bu et l'ctri Ebrin',et multorum hocIlonl1l11idertint facere in manialiol1l1l1,lllIi v bus donni Iltigotii lligalti et liainiiitidi 13ernardi, ui fratreserant tiiilittini Templi. q x1X de Copie don AlvAI'I'l (%vil [co 1118-1" nov. t<3o.] abonne, Arch.da Torredo Toinbe,reg. 2H, fol. ctxir.

Egoregina donnaTarasia (6) do Dcuel militibus Ternp Saloiiiotiis villam que socitant 1-'unieArcadnin Porlllgal, circa lleiiaiii Fideloin, cum tolis suis ternilnis et 8uls bencticils. pro Inf'aanima. ~gOCUnte9 l~ecnandus(c)doihiSanctum f'elagiumde V<.8a.cn.n sno edmcnlo, toto quantum michi portinet. pro anima mea. (n) Jesn, s~que ?h~rounnne,oqg de r j,ny.3o. (b) Thrse. einede Porlugat r t ln nov. ,3o. (c)rernand, comtedePortoet de CoImbrc. Xialla ff. A'uorn, p. 2o. ~5. t, 1'srtoAtes '1Ieo.m. - t, ""'t1!ttm. 3. t~IlFfttl~. 1. t8 r s j",at. Ie~m,a< 3 (1,l'obor.l crit M'G LXdVtlt, ma;~ ero;r(tdt,(lncE. 5. Liidowico.6. hlis. 7. lo, p, S~man~.

CAItTULAIRE

DO TEMPLE

13

Ego Pelagius Pelagii do ibi viltani quam dicunt Porta Lama, quantum michi pertinet, pro anima mea. Ego Elvira et meus filius Suarius Melendizdamus ibi Celerolos,quantum nobis Ibl pertinet, pro nostris animabus. Ego Pelagius Nunizet Nuno Osoriset uxor mea Maria Nunizdamus ibi iilam partem de villa quam dicunt Abonema,pro nostris animabus. Ego GarciaMenendizmando in Monte Longo, in villa de Quintanella, msdie'atem de tota illa hereditate quam ibi habeo. Ego cornesGomez et uxor mea damus ibi nostram portionem de Genenstalozo, quantum nobis ibi pertinet. Ego MonioRodertcido ibi uno casai in Aroca, in villa de Avia. Ego GondisalvoMorodo ibi unum casai in Cornade. Petrus Ptri unum casai in Villanova circa pontem de Ava. Petrus Kernandiunum casai in vaeriode Soia. MenendusBcrnandidat quantum habel in Crnciercs,in Pannonias. McnendusGomezdat unum casai in Campeludes,in Aguilar. Johannes Rainadat medietatemde parade de Coinolosci mediamde Vulpellaies. quantum ibi habet. Ego MoniaFroilazdo ibi in terra de Sainescasai de Lauretazet mediode Sonorio. Ego Petrus Egareizet uxor mea Orodonadamus ibi nostram porllonemde villa de AmiodoPineros. Ego cornesGuterius do ibi nionmportionem de villa de Sangorsa. Ego Robinadodono ibi unam mediam curtem quam habeo in regioneque est circa curtem comiti- Suarii. EgoVermundoPetriz et uxor meadamus ibi medietatemde palacio de Celtegos. ,lia8-ii3a.] A Original Toulouse. rch.dp., fondsde Malte. oulouse,iasse1. n' 45. T l Edileen paVlle Du Bourg,Hisl.du grandprieur de Touloiut. preuves,n' m. nomine Domini nos ni Unisic Xpistl. Ego. Raimundus Ralerius,filiu JT| I dictus Toseli rAT" (a) de Tolosa.et Berlrannus Estroub'er)a. frater meus, et sorores meas (sic). Bruna el Sibilia,et viri sui, videlicetOeraldus Engilbertuset Raimundus Sarracenus. pro remedio omnium peccotoriim nostrorum et omnium parentum nostrorum. donamus DominoDeo et domuifempli Iherosolimitaniet Hugonl m magistro, el omnibus llitlbus panperibus predicti Templi.presenllbuset luluris, qui illam domumdefenderintet adjuvaverint. totum illunt bonorem quem habebamusab eccleslaSanclc MarieDealbateusque ad carrariam et usque ad aliam carrarlam que transit ante eccleiamSancti Remigii,justum totum quod ibi liabemu, Ilberaliter donamus. W. de Vadciadat omni anno, In adventu Domini,xii denaiios, et adobituni, iolidos Tol(osanos) et hoc laudat Templo ln suo honoreet peceunia. (a)Cf. sur ce personnage, parait Jrusalemn3a, a5juio~-ii5a,tlebrlcbt,Wep.,n"3Q, qui lt> toi. toi, fi, 96S,37!. XX

llt

C4KTULAIHE

DU TEMPLE

Ponthw Vwdat ibi omni anno, xu denarios Tol(osano9),et ad obitum morlis c toliOa et laudat iJlos in suo honoreet peccunia. W. deManso, in denario et, post suum obitum, Johannem Andream et suam tenentiam. R. Satracenus, iii denarios et, ad obitum suum. equm suum et arma, et ai non habet. c solidos Tol(osanos). suumT11" xa denarios omni ann et, ad ob5lurasuum, c solidos Tol(osanos)super Buumhonorem. Hugo Surdu, xit denarios et ad obitum suum equm et arma vel c solidos Tol(osanos) super totum suum honoremet peccuniam. BerengariuaRara(un)du8>xu denarios et. ad obitum .norlis, equm et arma vel c solidos Tol(osanos)in suo honoreet peccunia. Petrus W.,equm et arma vel csolidos Tol(osanos)ad mortem, ad hcleclionerahospitalarn, et in hoc medioxu denariosomni anno. Bastardus, xn denarios omni anno et. ad suam mortem, equm vell* so'.idos Hector de Galag, u denarios et ad obitum suum equm et arma vel c solidos Caturcencos. Arnaldus G(i)labertus,vi denariosin toto suo honore et. ad x solidos. Petrus de Roais, vi denarios in festo sancti Ylarii, ad obitum, et, obitum, x solidos. Domina uxor Arnaldi G(01aberli.camisia (sic) et bracas omni anno et ad obitum suum niantellum. G. Gilabertus,m deuarios. et laudat illos super casale.n Ptri Martini Espellil et ad obitum. x solidos, et laudat illos super totum suum honorem. R. Gilabertus,vi denarios et, ad obitum, x solidos. Horritius, xu denarios et ad obitum suum meliorem equm et arma.etsi non habet xxx solidos. equm. Tosetus monelarius, nu denarioset. ad obitum. v solidos super suum honorem Adalbertus. xu denarios cl. ad obitum, equm meliorein et arma vcl xxx solidos super totum suum honorem. B Ram(un)dus. xu denarios et ad obitum suum meliorem equm et arma. et si non habel equm et arma. 1. solidos. ( PilistortUs.xnenarios et ad obitum snum |me)lionird equm et arma vel f solii"s iol(osanos) super totum snum honorem. l Aroaldu Episcopalis.1 denarium adobitum. xn denarios in et, totosuo [holnore Akardus (a), prepositus Sancti Stephani.su denarios omni anno in vita sua. Ram(un)dusVasco.i denarium et, ad Bnem, vi denarios. B. de Senadors, (xju denarios in vila sua. H Arnaldus, vi denarios et, post suum obHum, omni tempore xn denarios de suo honore, et, ad suum obituni, equm et arma. et si non habet equm. xx solidos lol(osanos) super totum suum honotem. Uxor HaiiKuiDdi rnaldi.camisiam et bracas et ad A obilum suum manlellum. liw Bernard) Ham(un)di, camisiant et bracas et ad obiluui suum meliotem manlelluin. mnSm0' mentelluro. Pi'(i9)lrlil camisiam et bracas et ad obitum suum meliorem

(a) f 30 septembren35.

CARTtJlAinB

DU TEMPLE

l5

Domina uxor Pontiide Villanova,camisiam et bracas et ad obitum suum mantellum. BellotosTurrensis, vt denarios et ad obitum. (sic). W., filius Belloti, equm et arma, ad suum obitum. Seneronusde PaulcJ, vt denarios et, adfinem, suum equm. (D'uneautre critnre) Curvus deTurribus, in fine, equm suum melioremet arma velc solidos Tol(osanos),si non habuerit equm. et laudat hoc super bouariam suam de Pabulvilta et si derelinquerit secuium,laudat se pro fratredomusTempli, et ut ad aiterum non veniathabitum. Pondus Vitalis. in fine sua, arma et equm, si habebat, et si non habebat equm, xx solidos, et laudat hoc super sua malleola de clauso de Ulmo. UxorPonciiVilalis,suum menorcm pallium, in Hnesua. De confratribus parrochie Sancte Marie Dealbate,Petrus Vermel, nu denarios et, ad obitum, xu denarios Bernardus,iut denarios et, ad obitum, xn denarios Bertrannus de Socca, ut denarios Pontius Trenaa, i denarium Pontiui Panem Perditum, t denarium Bernardus de Malauza,un denarios et, ad obitum, vi denarios Petrus Bernardus, t denarium et, ad obitum, vi denarios; W. Ciriol",ti denarios et, ad obitum, xn denarios. Fortius Berbegarius,i denariumet, ad obitum, vi denarios. le. na8 ti4g.] Editpar Duchesne, I Scriplores, V.p. 770 Migne,Pair. Int.,CLXXX, t655. p. UlGKHlUS CIEBIM AD AKDEQ&VEKSEM TeMPM MILITES. HlEROSOtYMtTAM COMMENAT. Ulgerius(a). Andegavensisndigne dictusepiscopus,archipresbyterls, rchidiaconi9, i a prioribus,prcsbyteriset omni clero in Andegavc.nsi episcopatuconslitutis. vitam quo nnem bealilmiiiiisnescit. Mandamnsvobisolque rogamus et supplicamits,quatenus hos fratres nostros. cum ad vos venerinl, bnigne et alTecluose susdpialts, et ecelesias veslrns ad predienndum cis exponalis, et corda vestrorum parochianorum ad impendendaseis eleemosinassuas largis? imeinclinelis. lsti enim sunt nunlli et officialeset commilitones militantium Christo, in sacrosanctoTemplo Domini lenisalem. quorum militia sine dubio vera est et Deograti99ma.que, abjeclis secularibus desideriis,videlicet gaudils nupliaritni et omnimoda voluplate, et expers proprielalis, professa auhiam rcllgloncm,ut eternam consequatur bealltudinem, contra hostes Dei, qui sanctnm civitalcm Iciusalom et allas Orientales persequuntur, pugnare elegemnt, nec dubltant daro niinaset fundera sanguinem, dum deleant et exterminent gentiles mplo enncttofmis locis. quos Dominus clcglt nativltaJi et passion! sue et conversation!.Nos vera, cupientes participes esse eornm beatitudinis et sortis, concedimus ut, si ecclesle iil inlcrdicle, ad quas illi tendent, in adventu eorum, semel in anno, uno die, ad honorcm Del et eorum. solemniler pulsalis slgois, cete(a) Ulger.^que 'Angcr, aof !(} uig. oct. d n XXI

CARTlnUIM TEMPLE DO bretur divinumofficiumin ipsi. admi.sis omnibus parocbianis, nicatis. Et si qui sint frattes eorum qui signum vel hahituroaut exceptis excommuvitam eorum habeant ea vice, si mortui inl, sepeliantur. Hos diligit et amplectitur Romanus et tota Romanaecclesiaet omnss qui Deum amant. Omnibus vero, papa qui sua bnficiaeis porrexerint, quintam partem penitentie peccatorum, que confessi fuerint, reLxapms Valete, X3UU XuwIm^.T'6 (Coutoun,21*ll&w, 1), n [c. janvier iiag.] de H8lOn- ' de Trei Paris,AKb S 4968'n*r

"

RadulfusCrassuset uxor sua, Helena,unam domum quam Trecas, et terra.n de Praeriaa via qu dtcitur de Riveriaita Grangiamvocamu,ante in visum,etterram et prata et vineas et quicquidibi adquisierit vel edificaverit, et omnes beslias. in morte permanentes Xpistoet suis militibus sancte civitatis, post mortem suam vel ejus mutationem vit.jure hereditariodant et concedunt.Hoc autem fuit factumin eademGrangia, in presentia magislri Hugoniset fratmm Godefridi, Pagani. Hadulfl, Johannis ex Trecensium veio latere, Bovo de Villemauro, Stephanus Li Manant. Evrardus M Manant, Leobaidus et Engermerus, filius Leobaldi, Fulco, fllius Martini, et multi alii. X*HI 1139,a6 fvrier.

Origtnal abonne. Arch.da Torre do Tombo,gaoeta7. mao n' 1; 9. copiedu 11\ s., iLi~m.~ibrodo!s<rado.M.t,9.uutt!n. ln nomine Patris et Filii et Spiritu sancll, amen. Ego. Godina Soarit, limeo diem mort mee, stetui facere carlam testamenti et flrmitudinis Deoet militibus Templi Salomonis,scil.cet terciam partem de meo habere mobili et inmobili, pro retnedio anime mec et parentum meorum, et meam habeantel possideant; si quis post mortem autem homovenerit.lam propinquisquam extranels,qui hoc meum factum irrumpere voluerit, non sit e, licituni nec michi. aed pro sola temptatione sit maledicu9et excomunicatus,et quantum inquisieril. tantum in duplo componat et iudicato. Facta paginola tesmenti (sic) mr kalendas marlii, era HvC'.LX'.VI! Ego, Godina Soaril qui hanc carlam jussi facere coram leslibus idoneis. cum propriis manibus meis roboroet hec signa facio.Qui prsentes fuerunt DiaguCendonit, testis. Tostum, testls. Petro Mondeiro,testis. Petro Penedo, testis. SalvadorPelait. testia. Johanne Cendonit, testis. Petrus Pelait not(avit).

CAHTU1.A1BE DU TEMPLE

17

XXIV

ii39. >4 mars-

du T figure Lisbonne, orre do Tombo,gaveta7, mao i3, n5 copie *vs., ibid.. Copie fol. LibrodosMeslrados, n" et fol.uiv"; copiededonAlvarezxvi's.),reg. a34,fol.chu"; ( m du xvi* Bibl.de Lisbonne, s.736,fol.ccxix. s., autre copie ln nomine sancte et individue Trinitatis, Patrlset Filii et Spiritus sancti, Trinitatis indNisibilis que nunquam erit finienda, sed permanetper infinita seculorum secula, amen. Ob inde ego, egregius infans, dominus1 Alfonsus(a), bone memorie magni Adefonsi. mpeiatoris Hyspanie ncpos. comitisHenrriciet regineTarasie fllius, atque i per Dei dernenliain Portugalensiumprinceps. in honoreDomininostri lesu Xpisti,do vobis, mUUilmsTempli Salomonis, quoddam castellum nomine Saurium. Habet jacentiam in Extramatura, territorio Colimbriensi, discurrente aqua Mondego. Do atque concedo illud castrum vobis, cum omnibus suis lociset terminis antiquis atque cum omnibus suis foris que sunl ni fucrunt, ut Noshabeatis illud firmiter, et omnes successoresvestri post vos, perenniter. Et hoc facio ego. non gentis imperio nec suadente articulo, sed pro amore Dei et pro remedioanime meeet parentum meorum, et pro amore cordis mei quem erga vos habco,et quoniam in veslra fraternitate et beneficioomni sum frater. Et si aliquis homo,tam de extrancisquam de propinquis,ad hoc factum meum inrumpondum venerit. quod fleriminime credo,vobisfratribus vel qui voeem vestram pulsaverit, illud castrum Saurium pariet in quadruplum et rgie potestati. quod tiberJudicum precipit. ffacta carla donationiset flrmitudinis 11idus marcii. era M.C.LX.VII. go. infans donnus Alfonsus, liane kartam propria manu E roboro. Qui presentes fuerunt Vimarinis Bernardus (b), Colimbriensisepiscopus, conflrmo. Ermigius Nuniz, curie dapifer, confirmo. Egaz Muniz, confirmo. MendusMuniz. confirmo. Laurens Alferice, conflrmo. Reimundus Garsie, conflrmo. Petro Pai. conflrmo. Egas, testis. Egas Godesindis, conflrmo. Pelagius Guatierriz de Silva, conflrmo. Ermigio Venegas, conflrmo. Jobannes Rania, confirmo. Sudario Menendiz,confirmo. Gunsalvusde Sausa, conflrmo, Petrus, testis. Pelagius, testis. Petrus, cancelariusinfanlis, notavit. t_l 1 ga

(a) AlphonseHrnriqu, comte 1138,38 ma), puis roi de Portugal, u3g. ab Juillet t 6 dc. 1185. (6)Bernard, vtquede Combre,1138 (aprs3i mars)t 1147. Variant!) doinnut lfonuus. 9. Vtpanla. 3. castolum t. A
Ortulalr* du TVmple

18

CAIITULAIM

DU TEMPLE

[iiag, i" avril 4 jaov. u34.] Originaladisscell Auierre, Arch.dp., H 675. j In omine (sic) Patris et Filii et Spiritus sancti. Amen. Herbertus (a), Dei gracia abbas Sancti Petri Vivi, et omnis conventus ecclesie,cunctis in Christo credentibus, tam futuris quam presentibus, salutem. Nolumesse volumus caritati fidelium quod milites de Templo, in capitulum nostrum venientes. petierunt ( ] ecclesiamquam habebamusin villa Ciriliaci,cum terris cultis et incultis [et] nemore. Quorum preces suscipientes, concessimus eis quicquid ibi habebamus. Postmodum vero, ipsi eamdem terram cambierunt monachis de ValleLucenti pro quibusdam eorum terris que eis utiliores et magis commode erant[.)nemus et terras aratorias habentes de his autem terris sic excamfbiatione]sosceptis, per singulos annos ecclesieSancti Petri Vivide censu inde solverentsolidos ires in festo sancti Remigii, ea scilicet conditione ut, si aliquando contigerit eos terram illam vel locum dimittere, ad ecclesiam beati Petri Vivi libere redeat. Hocconcessum et adcredentatum est i[n presentia Gaujfridi(6), Carnotensisepiscopi. et Buchardi (c), Meldensisepiscopi, (. presentibus etiam Guillelmo Falcone et Raim[undo. | Hancautem conventioneminter domnumNorpald[um (d), abbatem Vallis Lucenjti, et milites de Templo sic adcredentatam,idem d[. ecclesiesue adcredentat domno Herberto ab[bali .] j domnus abbas Herbertus et ecclesiaSancti Petri con( ] eis [..](e).
XXVI 1139, 17 dcembre.

XXV

Copiedu m sicle Madrid, Arch. gen. Cariai. B 5g5, fol. 1. In Dei nomine, ego, domnus Miro, dono fratribus lherosolimilani Templi totos meos directos quales ego habeo vel babere debeo in ecclesia de Bochinenic, similiter cum ecclesiam de Razazol, pro amore Dei. Facta carta xn kalendas januarii inTutilera M^C'IA'IVJH (f), regnante rege Adefonso (g) in Aragone et len', Pampilona et Super Arbe, in Ripa Curcia et in Estremadura Ennecho, capellano rgis episcopus Stephanus (h) in Oscha episcopus Michael (1) in Tirassona episcopus Santius ( j), Calagorra. Testes magister 5-tephen et magister Duran, Galter de Gui Villa. Episcopo Petro laudo et confirmo.Singnum Raimundi.comes,qui hoc laudo et confirmo. Et testes sunt Lop Lopez et Rodric Petrez, Artatdus, Paladinus, Raimundus de Poi Ait, et Poncius scriptor Comiris. (a) Herbert, abb de Saint Pierre-le-Yif, 11 ai- 1147. (6) GeotTroy.vque de Chartres. 1116f a<Janvier 1149. (c) Burchard, \cqucde Mcaux, naof/l janvier u34. j (d) Norl>ald,abb de Vouluisant, 1139, 1" avril j- 17aot 1159. (c) Cette pice est trs lacre; la trace du sceau a mme disparu, mats au revers figure cette mention Sig. nbballs Sanclt Petri Vivi Herberti (/) 11y a une dchirure enlevant le v j'ai rtabli la date d'aprs la table qui est en tte du volume. (g) Alphonse I, roi d'Aragon, no4, a8 sept. t 7 sept 1134. (h) Etienne, vque de Huesca,1099,nov. f i 1 3o{avant ot). (i) Michel, a vque deTarazona,1 1 9- u5i (J) S&nche,\que deCalahorra(Gams ne le connat qu'en 114o).

CARTULAIRB

DU TEMPLE

])

XXVII

[ii39-ii32.]

Original Dijon, Arcb. dp., fonds de Saint- Bnigne,4i (Arc-sur-Tille). Bdit Petit, Hist. des Ducsde Bourgogne,II, p. 209-213(qui date vers 1139). CARTA GuittESCl EPISCOP1 LliQCOHENSISEOQUOD ABEMOSFLUVIO DE H A TYLEETDKINCEPS. ln nomine sancte et individu? Trinilatis. presentibus cunctis et futuris manifestamus qualiter tenementum Sigualdi quod a fluvio Tyle versus Divionem conjacet. in et dominium Sancti Benigni devenerit. Quidam miles de Tyle castro, Wido Corjus nelly dictas, flliam ipsius Sigualdi. Reiviiide(m) nomine, uxorem habuit. qui cum aliquanto tempore cum ea moratus fuisset et infantes jam ex illa tres scilicet fllias suscepisset, occulto Dei judicio illa leprosa eiicitur et. ut illius infirmilalis mos exigit, ab illius et ceterorum hominum consortio separatur. Quod postquam factum est, eidem Widoni venit in mentem ut Hierusalem iret, ibique in Templo Domini, in Dei servitio usque in finem vit suam miliciam exerceret. Verum, ne uxorem suam, cui fldem usque ad mortem servare promiserat, et infantulas quas ex illa susceperat, sine consilio et omni auxilio dimitteret, assumpto secum Herberto (a), Sancti Stephani Divionensis abbale, Willelmo de Baudemento, luncTenipli mngislro, de Bures, accessit ad domnum l'etrum (6), abbatem Divionensem, ad Pagano quoque Hayncrium quoque, ejusdem loci priorem, et eos per supradiclos viroscommonuit ut uxorem suam cum filiabus susciperent eorumque (sic) in omnibus curam gererent ac sibi aliquantum pecuni dorent et ipsi totum tenementum Signaldi tam in feodo quam quod ipse in alodio vel quoquo alio modo habebat vel habere debebat. quicto jure, deinceps haberent et possiderent. Abbas itaque ac monachi, tantorum virorum petitionem non inconvenienter suscipientes, diem eis apud Divionem statuunt, in quo id quod petebant in presentia episcopi ac ducis aliorumque nobilium virorum plenius diffiniretur. Die igitur statuto utrique conveniunt et idem Wido per manum domni Guilenci (c). Linguonensis episcopi, nec non et Hugonis (J), Burgundi ducis, coram omni requenlia nobilium virorum, qui undique tbi conOnxcraiit. tradidit Deo Sanctoque Benigno DivionenBi ac domno Petro, abbali, mnnachisque Divionensibus, uxorem suam cum lliabus et cum omni tenemento Sigualdi. patris ipsius, totum ex integro Deo sanctoque Benigno monachisque Divionensibus, sino aliquo rclinaculo, tradidit et in peipeluum habere concessil, et. pro hoc. ipse a monachia mille solidos cum duobus equis accepit. Hujus rei testes existunt Guilencus, Linguonensis epifeopus; Petrus. abbas Divionensis Herbertus. abbas Sancti Stephani; Raynerius, prior Divionensis; Pontius, archidiaconus Lingonensis Worneriu?, prepositus Sancti Stephani Hugo, dux Eblo, comes de Sauz Aymo de Tyle caslro Warnerius de Somborn(on), Euuinus de Beria, Josbertus vicecomes, U'alterius Malvaslet. Theodericus de Favera(el), Widricus miles de Caslello, Wido major aliique multi nobiles viri

(o) Herbert. abb de Saint-Etienne de Dijon, 11*4-1157. (f.) Pierre, abb de SalntBn^iie de Dijon, .s6-fi32.~ (c) GtlIlcncOS. Mque de Lsugves. i.a5 r 1 03) aot ti36 36. (d) Hugues, duc de Bourgogne, 1 10a 143. f

30

CARTLLAIRE

DU TEMPLE

XXVIII

[1129]-1143.

Orig,jadis scell Paris,Arch.Nat.. S 4g6S.n n (Coulours," n de la 31e i liasse). ln nomine sancte et individueTrinitatis. Ego, Hato(a), Dei gratia Trecorum episcopus, notum faciotam presentibus quamposteritati sequentium,quod JohannesdePlaitro dedit militibus Templi entum solidos singulis annis, in foroPlaiotri, laudanteBlio c suo Manasse.Hujus rei Johannis testes Galterusde Cohairardo, Marcusde Plaiolro, Berengerusde Baldimento.Testes vero mititum Dei Johannes de Creceio,Gillelmus de Baldimento. Roscelinu9autem. flliusRadulfi,filiiBerardiSezanniensis, dcimasBarbonielpratum unum dedit militibus Templi, fralribus suis laudantibus et concedentibus, scilicet partem suam quam in illis habebat. F.ngermerus Rufus Sezanni,Berardi nepos. suam partem. Hujus rei testes sunt Erardus, Sezannieprepositus,et Albuinus Rufus. GuarinusMalus Filiaster, suam partem. Hujus rei testes sunt Guiterus Barbonie presbiter; Erardus, prepositus. Ansellus de Cantumerli et uxor ejus, suam partem. Hujus rei testes sunt Hubertus Buvfalduset Odo Cloinus. Hugo clericuset fratres ejus, partem suam, exceptaannona. Herbertus, decanus de Montibus. et Odo clericus de Cantumerli. Erardus. prepositus Sezann.Vaslerusde Barbonia et uxor ejus et heredes ejus. suam partem, excepta annona. Hujus rei testessunt Guiterus de Barbonia, presbiter, et Josbertus major. Soflciaet Pagana, soror ejus, suam partem. Hujus rei testessunt Guiterusde Barbonia, presbiter. et Gualo et Josbertus major. Guinandus et uxoiejus. suam partem, excepta annona. Hujus rei testessunt Hato presbiter de unibis, Guiardusparmenlarius, de Baldimento. Hoc laudavil Hato. Freherii fllius, el uxor ejus, de quibus omnes isli supradicti decimamislam tenebant. Hujusrei testessunt Theobalduscorneset Erardus, Sezann preposilus. Huldierius, Hunaldi filius, Petrus de sancto Quinlino. In eadem dcima. Guillermus Cornez de Cantumerti dedit supradictis militibus partem suam, excepta annona. Hoc laudavit Haimo, frater ejus, de quoipse lenebal. Hujus rei testes sunt Herbertus de Monlibus.decanus, et Odo clericus de Cantumerli, OdoCloinus. In eadem decima, Gualode Barbonia dedit suam partem. Hujus rei testessunt Guiterusde Barboniaet Isembardus et Erardus, Sezannieprepositus. Hoc laudavit Guillermus Cornez de Canlumerli,de quo Gualo tenebal. Hujus roi testessunt Herbertus de Montibuset Odoclericusde Cantunierliet Erardus prepositus. In eadem dcima, HugoAlesnelsde Felitio Monteet Claricia, uxor ejus, dederunt suam partem, excepta annona. Hujus rei testes sunt ltog^rus de Felicio Monteet Odo, filiusejus. Hoclaudavit llilderius I)eldunu(m), de quo Hugo tenebat.Hujus rei testessunt E\ ardusSezanne. Letericusde Sanciaco. et (u) llatuu, tque de Troyes.naj t 1145.

CARTB1.A1BE T>V TEMPLE

31

g Dominus autem Symon Brecensis dedit militibus Templi centum solidos in perpetuum habendos in suo censu Sezanne. Hujus rei testes sunt comes Theobaldus et Drago de Lacheio et Erardus. Sezann prepositus. Nicholaus Sezanni et uxor ejus, Hersendis, dederunt militibus Templi unum estai Sezannie. g Dominus Guarnerus de Creciaco dedit militibus Templi quicquid in minuta decima de Laceio habebat. Hujus rei testes sunt Manasses de Rumiliaco, archidianus (sic), et Tegerius canonicus, Guillermus Falco. g Gosbertus de Ris dedit militibus Templi quicquid habebat in dcima de Lavencheriis. Hujus rei testes sunt Hato. Freheri filius, et Hursio de Postengi. Ertaudi filius, dedit eisdem mililibus quicquid habebat in dcima Rogerus. Nigelle.. Harpinus de Mareio et uxor ojus dederunt eisdem militibus, in dcima Bagneoli. i modium annone. in tercio anno. Alarcus, vicccomcs Barri, dedit militibus Templi, sua matre hoc laudante,quicquid habebat in decima Waude. Hujus rei testes sunt Halo, episcopus, et Odo. Gosleni filius. g Guido de Penniaco dedit eisdem militibus terram Vill Nov, sicut magister militum disposuit atque metatus est concessit etiam eis decem arpennos prati in burgo Penniaci, vel in Longo Monte; concessit etiam eis quicquid ex casamentis suis, futuro tempore. dabitur eis, salvo jure servitii sui, laudalc (sic) hoc totum uxor (sic) ejus Elisabeth. Cujus rei testes sunt Odo. Gualo, Herbertus. Roscelinus, Gibuinus, Garnerus, Boudins. g Eodem tempore, Odo, Goslcni filius, dedit cisdem militibus et ccncessit quod domus corum. qu est Vill Nov, non darel nioUuram in molendinis Espinceii, aliquo in tempore. Concessit etiam eis dcimas molendinorumet pisces et domumsuam que fuerat domini Zachari. Cujus rei testes sunt Paganiis de Disderio Monte, Herbcrliis heremita et Osmundus, in quorum presentia. Odo prreepit ut hoc donum scriberetur, et hoc laudante E mclina, uxore sua. g Drogo etiam Strabo dedit eisdem militibus quicquid habebat in loco qui dicitur Mesnilcinm Sancti Lupi. landante Ermengardc, nepte sua, cui post obilum suum concesserat, et Theohaldo, filio suo, et duabus filiabus suis, et GautevoGamloct Hugone. fratre suo. Hujus rei lestes sunt Girnrdus et Hiimbcrlns, sacenlotes, Richerus Aculeitis. Girardus, Bercngerus, Herbertus l'inguis, Poncius Tccelinus. Hugo Leterius, frater suus, et Comilissa. soror corum, quicquid habebanl in Masnilo Sancti Lnpi, prcdicte domni dcderunl. g Supradictus autem Hugo dcdit elsdem militibus quicquid habebat in feodo quod de Bovoue (sic) Slrabunc tenebat. cujus rei testes sunt Girardus, presbiter, Richerus. Bovo, Poncius. Heriebaudus, Gorgau. Guerricus de Buccio, lierbertus de Fagis. Columba, uxor Ebaldi, ddit oisdem mililibus Templi quicquid habebat in valle Gundebalt. Hoc donum factum est Fovenne hujus rei testes sunt Girardus, presbiter. Bovo, Hugo. Guillermus de Derreio et frater suus dederunl mililibus Templi terram in vallo Sancti Petri, quam ipsi melali sunt cls et hoc concessit eis mater corum et uxor Gullermi (sic).

93

CARTDLA1RE DU TEMPLE

Ernaudus, presbiter, et Olgisiuset Petrus concesserunt eis terram que. estjuita Mesnilium Sancti Lupi. ut crucibus metata est, laudantibus uxoribus et filiis eorum. Hujus rei testes sunt Reigmundus et Hugo frater de MasniJo, Iterus, clericus, Guarinue, Gualterus et Mascelinus de Tricherio. Raduifus Crassus et uxor sua, Helena, unam domum quam Grangiam vocamus, ante Trecas, et terram de Praeria a via [Cf. ci-dessus n XXII]. Ddit etiam eisdem milkibus idem Radulfus terram a magno chirnino usque ad alium chiminum. Hoc donum quod Radulfus fecit, concessit Hulduinus Vendovrii. quando venit in manu sua, prece comitis Theobaldi (a), audiente Gaufrido de Bullipol. Guido de Dampera dedit Deo et mililibus Templi prata qu Andreas dedit ad rensum, et prata Emenardi et omnia qu in Emenardo habebat et querebat, concedentibus hoc uxore Arvis et Bliis suis, W. et G. testibus Halone, episcopo Trccensium. et Manasse, archidiacono. et A(ndrea) de Baldimento et Adam de Noers et WiJIIelmo) Falc(one) et Regimnndo, militibus Templi. Dominus Hugo Planceii concessit in eodem dono dominis Templi qiikqnid habebat in Emenardo et in pratis domine Agnes, uxoris A(ndree) de Baldimento. Hoc donum factum est Wilter. et (sic) Kalc(oni) et Regimundo, militibus Templi testes filius Robcrli. Airardus, p(re)tor Se^annie, Albuinus, villicus Sancli Justi. Hugo. g Prefatus Hugo dederat dominis Templi xx solidos de censu pratorum PJanceii, quod ipse volens lelincre, dedit eis supradiclutn donum in cambio. Hecelimis de Cauturan dedit Deo et militibus Templi id quod habebat in terra Carme et in orto et en la foresl. pro lx solidis et uno equn. Hujus rei testes Johannes Hufus de Baldimento, Robei lus de Magno Prato, Bernerus, Guntcrus, Guido de Corbe8U(n),ea conditione quod uxor sua, cjus precepto, laudaret hoc. Et hoc factum lali pacte fuit. ante A(ndrcam) de Baldimento, quod si milites Templi de hac re, vel Hecclinus, se ipos rctraherpnl, sine jurejur.indo.siciil supradicli lestes sub fidei interposilione dicerent, ita conccderetur. Girardus, filius \evelonis, et Rogerus, filins Ertaudi, Dco et mililibus Templi dedntnnt hoc quod habuerunl in decimis Donni Martini. Gundcsmuz. uxor Gualteri Garnli, dcdit Deo et militibus Templi pascue parlent, inter Penniacum et Saverias, aquis circumdatam, teste llugnnc Sellario et Barlh(olomeo), fratre suo. HecelinusdeCanturanc recipiet in uno(|uoque anno m solidos et ni denarios in terra Evardi. de Theoderico quodam rustico milituii! Templi. Theodericus autem, si aliquid forisfeceril, eidem Hecelino rectum faciet; et si H(ecelinus) incarecratus fucril, vel de fllio suo mililem fecerit, vel Illiam suam viro dcderit, vcl terrain propriam redemerit, tt nummos quoi de censu reddil, ci in adjutorium dederit, scilicet xx denarios et nichil amplius. Testes Johannfs Hufus de Baldimento, Robertus de Magno Prato, Guido p(re)tor. Guido do Corbesu(n). Losbertus autem do Vico Forli leddidll se ipsum Dea et mititibus 'rempli, et omnia qu habebat, scilicet medietatem magn decim de Straheles et medietatem furni et medietatem molendtni et dimidium atrii et hospites suos et prata sua et (a) Thibaut, comte de Blois, uoj.de Champagne, na5f 8 janvier i. CorrigerWilletnio. i5.

CARTULAIBE

DU TEMPLE

j3

terram suam et terragium et viros et feminas, ubicumque sint, excepte uno quem concessitPetroBeedeSezannia.lsndanlefsicJFredericoBrecensi.decujuscasamento iste tenebat et hoc concessitSimon, frater Frederici.Testessunt comesTeobaudus, Nicholaus Brecensis, Angelbertus magnus, Hermannus, medicus, Airardus, preses Sezanni,AlbuinusRufus, Malenulritus,Petrus Baez. Raculfus de Balchiseodedit Deoet militibus Templi quicquid habebat in Festo. Ilujus rei testessunt Hatu, filius Freheri de Canlumerul,Girardus Diabolus, Airardus, preses Sezannie. Facta sunt he,c anno ab incarnatione Domini millesimo C.XXXXHI, Lodovicorego rgnante, Hatnne Trecensi episcopante. [i 139-1145.] du Copie xiii"sicle Paris.Arcb.Net S 5i6>(Cartuhirede Provins,p. 38). DEVINEIS ETTERRIS TPIUTI9 E DE&.EBLE8. Notumsit lam presentibusquam futuris, quod Willherius(a) do Barbona militibus Templi Iherusaleniconcedithabereperpetue (sic)modoin presentiomnes vineassuas et terramet pratum de Claeleset libros suos, scilicetbrcviariumet missale, et. post obitum suum, domum suam et omnem mansionem suam; et. si habitum religionis assumpseril.oniniaquchabucrit.cl.qimmdiuvixcril.rcddeleisunumbazantiunifWeJdc domosua pro cognitione. Hocactum est,concedenledominoHtne(6).Trecensi pisf e teste Menasse,archidiaconode Komclio.et Petro Luscho, Wanneriode Saveris. copo. Herardo, preposito Sezannie,Herardo, nepotenjns, et Wazone,nepote ejus, Albuino Rufo et Theob(aldo),filio ejus, et Petro Bahe. n3o, ag janvier. ( B Analysede Poljcarpede La Rivire) Carpenlras, ibl.municip.,me. 5i5. p. 679. Annoniillesimocentesimo trigesimo, llugoni de Paganis Vivariensi,primo militiae eidein inquam Hugoni, nmgno preceptori sive Templi magislro magistro religionis. Laugerius(r), Avenioncnsisepiscopus,ecclcsiamSanctiJohannis omni h'onorc,domibus et juribusad cam pertinentiBaplistac Avennicaeci\ihiis, cum bus.de canonicorum siiornm consilioet auctorilate. in perpetuum commendatet tradit, salvn reverentiaet fidelitaleAvenionensisecclesie,4 calendas februarii, indiclione octava. XXXI n3o (3o mars n3o 19 avril n3i.) du Arch.dp., G 198a,fol. 69. Copie un' . Beauvais, Erlili Le Vasscur. nnales e Vfglisede Soyon.II. p. 877. Cf. Brqulgny.TablechroA d nol..H. p. 576.
AliNUAtiA PREBENDAni'M DATA rnATniBtIS MILITIE TeMPU.

XXIX

XXX

ln nomine sancte et individue Tiinilatis. Patris et Filii et Spiritus sancti. Amen. S\mon (d). Deigratia Novlomensis episcopus, et canoniciSancteMarieNovioniensis, (o)CeGulteriusou WitheriusdpB,si. C n prMrfi. f.ci-dessusXXVHI. (b)Haton.vq d Tojcj. nan-Jj. (c) Laugler.vquod'Avignon, i-^a. m (ri) Simon, veque de Noyon,na3 f Seleude.fvr.ni8.

3$

CVP.TDLUBB TEMPLK DU

Hugoni, magistro militum Templi, et omnibus sub eo religiose mililantibus, salutem et fldeli (sic) servare suscepti ordinis religiosam sollicitudinem. Gratias agimus Deo, quia per misericordiam suam ordinem qui pcrierat reparavit. Scimus enim quoniam a Deo Ires in ecclesia sunt ordines insliltiii, oratorum. defensorum et laboratorum. Ceteris vero ordinibus jam in multam partem tilubanlibus, defensorum ordo fere penitus perierat, sed Deus pater et Dominus nostcr Ihcsus Xpistus Deus, Dei filius, ecclesie sue misertus, per infusionem Spiritus sancti in cordibus nostris, in hiis novissimis temporibus, ordinem perditum reparare dignatus est. Et hoc in sanctam civitatem ut ubi olim ecclesia cepitoriri.ibi ordo ecclesie pcrdictusfsicjincipialreparari. Et quoniam Dco in vobis benc complacuit, nos, qui oralioni destinati sumus, debilum offlcii nostri pro vobis orando persolventes, aliquid superaddere curavimus, ut honorifleetur Deus. Compalientcs enim necessitatibus veslris, aliquid de temporalibus nostris vobis disposuimus min ut rare, ut sollicitudinem a Deo vobis injunctam expeditius valealis exercere. Convenientes orgo in capitulo nostro communi, fralnini consilio et assensu decrevinjus, si aliquis de fratribus nostris, sive moriendo sive ad districtiorem vitam transeundo vel quoquo modo, prebendam suam dimiserit, ut redditum illius prebende per nnniim integrum liabeatis. Succentori tamen consnetudines retinemus, modium frumenti, si puer in prebendam successeril, et magistro scolarum censum Ibelonei de medio marlio, si vero forensis canonictis obieril, panem et vinuni ris non concedimus nisi lantnmmodo de mansionario. Hoc autem lam vobis, lam successoribus vcslris, quamdiii suscepti ordinis religiosam solliciludinem pia devolionc concessimus. Utverobcnencium noslrum, sicut sma\erint,:trefrngabilitcrhabcnritini prelaxatnm est, rnlnm ci inconcussum pennancal, litteris assignando firmavimns et impressione sigilli nostri corroboravimus. Actum publie Nowomi, nnuo Dominirc incarnationis M'C'XXX, in capilulo Bcalo Marie, in presenlia domni GualHidi (a), Carnotensis episcopi. Hcrn.irdi, Clarevallensis abbalis, Guidonis (6;. abbatis de Tribus Fontibus, Gualcranni (c), abbatis de Ursicampo. $ S>monis, episcopi Noviomensis. $ tialduini, decani. $ llugonis, archidiaconi. $ Tlicodcrici, Ibcsaurarii. Nivardus. cognominc l'aganusdc Mondisclerio, miLs cmplo Doinini dciotn-sriit Hugo, magister milittim Templi. cttratu rerum snarum ttim lemporis comiui?cral in parlibus islis. huic dono interfuil. XXXII n3o, 30 mai.

Copied>i xii' s. Toulouse. Arcb. dp., fonds de Malle.Cnrl. Gde Pou:ens, cli. 1. fol. i. In nomine Domini nostri Ihesu Xpisli. L'go.Guilclmns Ermengaudi.ctego.Etnicnsendis, uxorprcdicliGulIchni, cl filius noster, FtaimiindusErinengaucU, nos donamus in primis pro amore Dei et pro remissione peccalorum nostrorum, ut Deus facial nobis misericordiam. donamus eu m hac carla in pcrpetnum mililibus Templi Iherosolimilani, presentibus el fnturi*. quorum ordinis magister post Deum exlal Hugo de Paianis, totum quantum habemus nec habere debemus infra termines quos Ermengaudus de Curciano fecit miltere in terminin quem vocant Pcirois, in loco quem vocant Pra(n) Geoffroy,v. de CharU, m6 f ii janv. u4g. (6) Gui, abb de Trols-Fonlaines, ou 1 157 il38, parslliu concile de Trojcj uag, janvier, et av. n38. (c)Galerond de Bandemanl.nis d'Andr de B., snchalde Champagne,fut abb dOurscamp. usa t ao mai n4. 1. Letcrlbt m-nil 'abord A crit ligiosl.

CiBTDt.AlBE

DU TEMPLE

s5

tum Alibarderium, in manu Hugonis Rigaldi, servi et militi (tic) et fratris predict militie Templi Iherosollmitani. ut omnipotens Deus nobis et parentibus nostris eit anno Dominice adjutor et protector de hoste maligno. Facla carta ista mii kal. junii, incarnationis MC" XXX, feria ni, regnante rege Lodovico. Hoc donnm nos suprascripti facimus per fidem et sine inganno. in presentia Guilelmi Sa-(/o/. f'^lomonis, Petri Sicardi, Bernardi de Corncliano, Raimundi Stephani et Petri Stephani del Portal, Guilelmi Sigerii et Ermengaudi Aimerici. Petrus Raimundi, presbiter, scripsit. 3o. \k juillet. Copies: du xm1 s., Barcelone. Arch. Cor. Arag., reg. 3io. foi. txxxiv; Un xivs.. Madrid. Arch. gen.. Cariai. XIII' sicle, fol. 37: du xiv's.. Barcelone. reg. 3og. fol. i8; du xiv's traduction romane du xin*9.. sans date San Gcrvaslo. fragment de cnrlulalre non reli ni signatures. Barcelone. Arch. Cor. Arag.. Cartulaire 4og. fol. 67. XXXIfl In Dei nomine eterni regis. Ego, Raymundus Berengarii(n), Dei dignalione aclenus Harchinone cl Provincio cornes el marchio. offcro me ipsum omnipotenti Dco.rcdcmploii meo. et sancle milicic lerosolimilnnc Templi Salomonis.cltradomc ipsisfralribus ibidem ad defTcnsioncm Xpislianilotis militanibus.in manudomini Hugonis Rigaldi. confratris socictatis connu, co quia quippe tenore, lrado mo ipsum illis. ut de cetero sub obcdienlia cornu*. sine ptoprio. militem Dco, ubicunqiic ipsi voltierint, quandiu michi fucril vita cornes. Dono ctiain et tiado ipsi mililio. cimi assensn et afllrmationo in manu cjusdcm Haymuiuli (6;, filii mci. et cum landaincnto harnnum mroruin, in ine.i marchia contra Hugonis. quoddam tnunilissiiiiiiin caslrnin. nomine Gr.iyana, Siirrai-cuos. cum mililibus qui ipsuni raslruni pro me habent et cum populo inibi habitante, et cum fidelilalibus et sacranicnlisqiicibi lacre debent ipsi militesct cleri domines, ctcnin omnibus ad onnidcm c.islriiui perlinenlibus, cum tprminis et po.<>ci.9ionibusuis, cl lolam dnminatinncin et serviciis cl usaticis suis, sicut mclins s isla ibi habeo vel habere debco, ut libre et sine iliminulionc et sine blandimrnlo ulliu.slioniinis, tit prefati confralrcs ci siirccssorcs corum liabeant hec omni.i cimi aucrnenlationibus quas ibi Deus dcdcril, et tlisponanl iiiipeipilunin ad Icflcnsioncm Xpislianilalis. srcundnm inslitulioncm ordinis militic sue. Hec quippe omnia facio. ut miforicors Deus qui.cnin lives esset in omnibus, prn ntep.mpcr foetus est, peccata et offensiones mcas clementer climitl.it, et me, pro ipso panprrcm faclnm, in divili.is glorie suc intromillcrc digncttir. Confralres aulem mei. si me intrim mori conligeril, fratribus satagant pro me facere, et apud Dcnm ct apud domines, qnod pro singulis suis faciant. Hanc itaque voti mei oblationeni, si qua in crasliniim cujnscumquedigntlatis auctorilate inediocrilatis (sic) pnsona violare tcmplavcril. nisi rito se rorrcxcril. deleatur nomcn ejus de libro vile cl cum Ananyacl Saphira. fraudntoribus \oti sni. ilnmpnalionom incurrat. Actum est hoc 11idus julii, anno Dominice incarnationis C" triecsimo post milcsininn. Sio^m Rnyninndi cornes, qui hoc lotum piinclalim flrmavit. Sioi^m R(aymundi) comos, SionumiJ G. Caslri Wluli Sio^m Heymerici Narbonn(ensis! (c). Loco. S;r,i|s G. R(aymundji, dapiferis. SiG^tM R. Bernardi. Signum B. (le Bello SioiJim P(etri) Rern(ardi), fratris socielatls Templi Salonionis. (a) Raymond Brenger III, comte de Barcelone. 109a. comte de Provence, ma. 3 fvrier t ii3i (aprs le 8 juillet). (6) Haymond Brenger IV.comtede Barcelone, ii3if aot tt6a. (c) Aymeri 11,vicomto doNarbonno. no5 |0J) t 17 Juillet n34.

S6

Ciftra^UB

DD TEMPtB

XXXIV

je.

ii3o.)

duun*s. Paris.B. N-,Nouv.acq. lat. ig34. fol.a. Copie


De VIOINTI SOLID1S CRNSIMUBDS ET BOSPITE UNO H CLAROMONTE.

Noverintsancle Deiecclesiefidles,tam presentesquam posteri, quia Rainaudus (a), consul Clorimontis,dominiset servienlfbusin Totnplolerusalemxx"solidos de censu sno Claromontensi singulis annis perpetuo dari concesseritet quendam hospitem, Nicholautnvidelicetde Hottdinvilario,non ipsius ultra polestati constilisaliqua solutionereddituumobnoxium vel subjugatum, perhemniter in manu et potestateeorumdem tradiderit. Quidam etiam Ctaromontenses domini, ad hujusmodi exemplum respicientes et sancti Templi lerusalem benefleiorumparticipes fieri ctipientes,ex bonis suis predictis dominiset servieatibus per singulos annos se daturos constituerunt et, ut istud perhenni momoria signarelur, nomina sua cum beneficiis in prescrit! caritila scribi voliicrnnl vini in suo clausoet modiumfrumenti ad suum molcndinum, Ansouldus, modium ad Roncerolas
Bcrncrus. 6uus frter, modium vini

Simonde sanclo Sansonc, modium vini in suo clausode Hoslelcu Petrtis de Gerborredo,modium frumenti Balduinus, suus famulus, duas minas; Anculfusde Lie, modium vini Hugodo Anvelio,modium vini Guernode Crcdulio, modium vini Gallerusde Nongentelo,demimodium vini fladtilfus Vcl .Jsiaus, modium vini Bernerosde N'ongentollo, odium vini m Watode Lnidcriis,modium vini lohannr.i Hufus, demimodium vini Iberlus major Clarimonlis, ditnimodiiim vini naduifus Piirvus.HirnimoHinm vini AlbericusKscolarl.quarlertnm >ini Albertus Gralez,dimimodium vini Simonde Brilolio,di-f/o/. P-^mimodium vini Guillelmusde Monnevilln,dimimodiumvini AlbericusCamerarius,quarterium vini Fulco de Monlogni,dimimodiumvini. L't autem hujus actionis certitude flrma rt inviolabili nodo stricla comprobeturab Ipso consuleet hominnm qui afTuerunttestimonio, presens cartuta cum sigillo scribi derornitur. Testes nfTueninl donnu Theobaldus (6), Belvaccnsisnrcliidiaronus. et plurcs alii qui fuerunt prf sentis datores benedeii. c Egoautem, UninaUliis, ornes CJaronionlensls.donnmillorumqui prcdiclidominis quod sitde nostro feododarevolucrint, ni-miim.libcnimelindissolubllcconcedoficri. (a) Renaud,comtede Ctermonten Beauvolsls, no3 t n56 (ou 1167) de Luay. c. (G" d L'ComldfCkrmonl.ii.i4). {b)Tlilbaud,grclildlacie e Bm(il, tfjc., tttS.tt\*r tifi,

'IHMuff itiJlUZUp TrnflTBi BnKrFfPaJalHIfTTwg aM *vf.vraw ite# ~tr~#~. i .~1.,i ~tttrrs~`~n Hpff ao~t~em9:~a~rmrd'~mo~t H a -J~M~Mna~ v ~-Mcp lit A~S~M~C~T~~t~SS

_f wS:'

Vll

~,l~b~~tE~

?'ii.Y.;d~

Cai<tci.aikk C uk Dou/hss (2ss"x!6'ni),

clurtc i.

CAIITDLAJRE

DU

TEHPLB

V]

_& _.l. _11_-'1v.. nostri tamen salvo servicio w feodi et concedoetiamoia viginti solidos decenau ad Rosleleu et quendam hospitm ad Gornacum. EtAnsoldus,modium frumentiad molendinuraAd6toi;OdodcLagan,quartara partem decime ad Aureniacum; Drogo de Munciaco dedit hune censum fratribus Templi lerosolimis, pro anima sua, apud Senecourt Odo de Vico, h solidos Robertus, fllius Reinerii, xx denarios Ivo de Fonte, n solidos et vu denarios; Balduinus, fllius Hogeri, lia solidos et ix denarios et obolum. Garnerius major de Senecourt et Serannus de Batino sunt testes hujus rei.

XXXV

[n3o ai aot n3i.]

Edile Migne, Pafr. tt CLXXXII, pist. cMxv. Ct. Rithricht. Reg., n"238, qui date )t ~Q6. e S. beiinardi's wlllei.mum (a) pathiahcham hlerosoumitanum Tempij favbat. hooat UT fra1ribus

Patriarchalibus scriplis sepius visHatus, ingralus jam videbor, si non rescripsero. \cstros. et tonte pietatis viscora tam streSuper milites TetnpH ponitc, queso, 0C11I03 nuis ecclesie propugnatoribus aperite. Hoc siquidem acceplum erit Deo et gratum hominibus. si fovetis cos, qui suas animas pro fratribus posucrunt. De loco (6) autem ad quem nos invitalis, frater Andrcas dicet vobis voluntalcm nostram. XXXVI n3t, t8 juin.

Original: Marseille.Arch. dp.. H (Temple). liasse 89. n' 1 (Sahet). Anno incarnacionis Dominicc M.C.XXX.l. In ftominc Domini. Notum sit omnibus hominibus hec audientibu. quod ego. Brcmundus l'ileti, et ego, Agnes, ejns uxor, et ego, Raimundus Pileti, et ego, Ilernardus Pileti. corum filii, nos omnes uno asensu, donamus et conccdimns et nmnino dimillimus pro redempeionc animarum parentum nostronimet pro reinissionc no&lroritm peccatorum, milicie Tempti militibusque. ibidem Deo servienlibus, presentibus scilicet et futuris, mansum de Sal?.eto. videlicet alodum et feuales et vicarios, sine omni retenimento quod ibi non farimus. prott divine pietatis misericordiam. Et tibi. Ugoni Rigatdi, hoc donum facimus, ut sis inde teslis. Hoc mansum prescriptum est in episcopatu Uzeticensi, in parrochia de Malone. Hujus doni testes sunt isti. scilicet Guillelmus Salornon et Petrus de Recordana et Gaufridus de Sancto Bonito et Raimundus de Monte Mirato et Petrus Olivarii et Jordanus de Castello Novo et Ulricus canonicus. qui fuit Folcherii fllius, de Alesto, et Guillelmus de Trescis. Hec carta est facta in mense junio, feria v, luna svn, rego I^dovico rrgnanto. (a) Guillaume, patriarche de Jrusalem. 1 i3o(commencement de l'anne) t 1 145, ib) tl est probablement question de l'offre faite par Baudoin II et le patriarche a S. Bernard d'installer des cisterciens St-Samue). La lettre serait donc antrieure a la mort de Baudoin H (n3i,ai sot).C.V-candard, Viede S. Bernard, II, p. a58-g, 665. 1. C<mot1tel troissaivmUtontojoulit en interligne.

98

CABTULAJHE DU TEMPLE

XXXVII

n3f,

19 juin.

Original Toulouse, Arch. dp., fonds de Malte, Pzenas, liasse 8, no 73. Ego, Poncia. uxor Petro Vilelmi de Colnatis, soror Deodato Vilelmi de Alinano, et soror mea, Poma, nos insimul, per flde (sic) et sine omni inpedimento, pro redemcionem (sic) animarum nostrarum et pro animabus parentum nostrorum, donamus Domino Deo et milit>bus de Templo de lerusalem, unam faisam de terra laboriva, propter alodem, que faisa vocitatur Familonga. Et quamdiu ego Poncia vivam, laudo et donc illis predictis totam medietatem de tasca propter tenorem, et post mortem habeant predictam faisam totam et integram propter alodem. Et isla faisa meam, infrontat de aquilone in via que discurrit a Torrenes; de allano infrontad in vineis de Bernardo de Gabiano, que tenet de Sicardo de Alinano; de circio infrontad in alodem Poncio de Roiano. Facta carta xui kalendas julii, epacta xx, regnante Ludovico rege. anni dominica M.C.XXX.I. $ Poncia atque Poma soror ejus, qui istam cartam scribere jusserunt et firmare rogaverunt. Sig^sum Petrus Gregorii. $ Petrus B(er)ni. Jusolma. Sigi^mim Sicardus de Alinani. Mirone presbiter scripsit Sig>J<num XXXVm u3i, 8 juillet.

Original Barcelone, Arch. Cor. Arag., ptrg. R. Bereng. 111, " 3j6. n ExTBAITS DUTESTAMENT DEHaMOND BRENGEK COMTE BARCELONE PROVENCE. 111 I)E ETDE He sunt condiciones sacramentorum quarum seriem ordinavi ego. Berengarius, cap(ut) scole atque judex, prsente Bcrengario (a), Gerundensi episcopo, aliisque nobilibus viris, clericis, monachis sive laicis, scilicet Bernardo. Jherundensi sacrista, et Gauzfredo Bisillunensi archilevita, et Arnaldo Johannis et Olivario et Petro Guillelmi, presbiteris ejusdem sedis, et abbate Riupolli Petro, ejusdem ecclesie priore Gujllelino, nec non et vicccomitc Narbonensi Aimerico (6), et Guillelmo dapifero et Raiamballo. ln hujus igitur judicis presencia et prefatorum hominum noticia. nos testes, scilicet Berengarius episcopus et Aimericus de Narbona, testificamur extremam voluntatem domni Raimundi Beregnrii (c), comitis Barchinonensis ac marchionis, qui obiit quondam. Quapropter nos, predicti testes, verum pariter dantes testimonium, ab eo rogati el jussi, juramus super altare sancte Anastasie, quod situm est in ecclesia Sancte Marie sedis Jherunde, quia nos vidimus et audivimus presentes quando prcFatus Raimundns comes, jacens apud Barchinonam in palacio suo delentns ab egrihidine qua obiit, dum adhuc esset in sua plena memoria ac loquela, ordinavit suam extremam voluntatem et ordinacionem suarom rerum per sutim flrtnnm lestamentum.per quod constituit ut essent sui helemosinarii ac manumissores, scilicet donnus Ollegarius (rf). Terraehonensis archiepiscopus, et Berengarius, Jhcrundensis episcopus, et Raimundus (e), Ausonensis episcopus, et Aimericus (a) Brenger. vque de Grone ni4-?. (6) Aymeri11, vicomte de Nflrbonne. no5 (61) (c) Raymond Brenger III, comte Barcelone, f 17 juillet i34de iotj3,comto de Provence. 111a fv t 113s (aprfeslo 8juillet) -(d) Oldegarlus,archevque de Tarragone. 1 1 18 f mars 1137. (ci Raymond, vque de Vich, tiog-?. 1. Ce(roisderniersmotssontcrits reboars Tisplrcrelbierp enorlm.

CABTVLAIBE

DU TEMPLE

ag

Narbonensiset GuillelmusRaimundi, dapifer, et Berengarius e Cheralt et Gauceran. d dus de Pinos et Guillelmusde Cardonaet Raimundus Bernardi de Guardia et Guillelmus Gauzfredide Cervianoet Reiamballusde Basiliaet RaimundusRenardi, quibus injuncxit distribuera omnia que habebat per ordinacionem prefati testamenti, sicut ipse disposuit,ita dicendo Primum, dimisit SancteMarieRiupollensis cenobii corpus suum o. Ad sanctum Sepulcrum Domini. Ad cavalleriam Iherusalem. equm (sic) suum Danc,cum omni armatura sua. Fuit factum prescriptum lestamentum vnt idus julii, anno XXHI regnante rege Ludovico. Firmatum fuit a supradicto conditore Raimundo, nomine suo. propria manu conscripto, et a reliquis firmaloribus, scilicet filio ejus Raimnndo(a) comitet Aimericode Narbonaet GuillelmoRaimundi, apifero,et RaiamballodeBasiliaelGuild lelmo Gauzfredide Cirvianoet Raimundo Renardi et OHogario, archiepiscopo,et Berengario, Dei gratia Gerundensis ecclesie episcopo, atque Bernardo de BelloLoco. Scriptor Udalgciius monachus. Nos, supradicti testes, teslificamuretjuramusper Deum quod, sicut snperius diclum est, ita a supra nominato lestatore Raimundo comite ordinatum est et firmatum, nobis videntibus elaudienlibus, per extremam voluntatemsuarum rerum. Late condicioncs xim ki. septembris, anno XXIH regni Ludovici regis, infra primos sex inenses post obitum prescripti testatoris. Berengarius. Dei gratia Gerundensis cclesi episcopus. o. o. monachus,qui has condicionesrogatus scripsit dieannoque preflxo!. Udalgerius Ermengaudussac(erdos)et monachus,qui hoc translulit, cumliteris rasis et emendatis in linea xx*a- et in xx*nu" vel in f un', sub die vt kl. seplembris, anno XV111 regnante Ludovicoregejunioris (sic). XXXIX ii3i, octobre.

du s. A Copie xii1 Madrid, rch.gen., Cortul.B B95, ol. 107",n 386. f Js In Dei nomine, Patris scilicet et Filii et Spiritus sancli. Ego, Fertunio T 1 Garce Kaixal. et uxor mea, Tota, facimus istam cartam ordinationis de nostris hereditatibus quas habemus in Zaragoa et in Tutela et in Tarazona. Dividimus illas Deo et sanctis locis de lherusalem, ubi volumus ire, si Deo placet, quando filius noster Garciasest mortuus, in quo habebamus fiduciam ut ipse possideret eas et gubernasset nostram creationemet suant. Et postquam Deus de illo suam voluntatem et, cum voluerit, similiter (fol. 108)faciet de nobis, et quiadivertis modis moritur homo, aut gladio celesti,aut gladio terreno,aut morte subitana, et non potest faeere pro sua anima, nos, propier amorem et timorem Dei, et pro animabus nostris et parentum nostrorum et filiinostri Garde, damus DeoetHospitali de Iherusalem illam hereditatemde Zaragoacum suis domibusquas ibi habemus, sub gratia I (a) Raymond Urenger V. comtede Bowlonerj3t f j aot tt8i.

30

CA.RTULA.1RB DU TEMPLB

Dei et Andefonsi(a) rgis, nostri boni aenioris et damus illam de Tutslt, sicut nos tenemus illaro in Tutelaet in Fontelaset in Morzanoet in Castelloneet in Soiset,cum illo molino et cumiito nostro sotoa per nome (sic) d'Alcaten,ut ait de illis nostris fratribus militibusTempli et damus Deoet SancteMariede Bethlemillam quam habemus in Tarazona, cum nostro molino et cum nostra tienda et cum illa de Conchelos. Et hoc facimus sub auctoritteDei et regis nostri seniorisAdefonsi.Et damus Deoet fratribus canonicisde Sepulcroillara hereditatem quam habemus in Novellaset in Cortes,sicut tenemus eam. Facta carta anno M.C. tricesimoI ab incarnatione Domini (loi. iOS"), mense octobris, quando Garcia Kaxal obiit, quando rex cepit Migneza et fuit a Fraga, et quando Kaxal divisit suum honorem suis nepotibus, a Lope Enecones e a Sanc Enecones, Belforatoe Granione,a Petro Taresa (6) Berroza. Et quisquis banc ordinationemviolare seu frangere voluerit, sit anathema et sit sieut Judas in infernum et nunc et in perpetuum et per infinita secula seculorum. Amen. Fiat. Fiat. Xli ii3i, octobre.

Arch.Cor.. Arag.,reg. i, fol. 5; du dbut du xrv* Copies de la fin du xti*s., Barcelone. s., reg. 3og,fol. 5o*\et reg. 3io, fol.ai. Edit Bofarull Mascar, Coleccion documentos de y inditos. 11 1.p.9; Delaville e Roulx, L IV, 1 Carlutaire gnral. 1, ng5, . 85. p In nomine summi et incomparabilis boniquod Dcusest. Ego Adefonsus, Aragonensium et Pampilonensium sive Ripacorcensium cogitans mecum et mente rex, pertractans quod omnes homines natura mortales genuit, proposui in animo meo. dum vita et incolumitale potior. ordinare de regno a Deo mihi concessoet de possessionibus ac redditibus meis quomodo sit post me meum.heredemet sueccasoremrelinquo michi SepulcrumDomini Itaque. post obitum quod est Iherosolimiset eos qui observantet custodiunt illud et ibidem serviunt Deo. et Ospitalepauperuruquod Iherosolimisesl.et TemplumDominicum militibus qui ad defendendumchristianitatis nomen ibi vigilant, (lis tribus totrnn regnum meumeoncedo. Dominicalum quoque quem habco in tota terra regni mei, principatum quoque et jus quod habeo in omnibus hominibus terre mec, tam in clericis quam in laicis,episcopis,abbatibus, canonicis,monachis,obtimatibus,militibus, burgensibus, rusticis et mercatoribus. vtris et mulieribus, pusillis et magnis, di-vitibus pauperiac bus, judels etiam ac sarracenis, cum lali lege et consuetudine quale pater meus et frater meus et ego actenus habuimus et habere debemus. Addoetiam militie Templi equum meum cum omnibus armis meis, et si Deus dederit michi Tortosa. tota ait Ospitalis Ihierosolimitani. Preterea, quia non est mirum si failimur, qui homincs sumus, si qua ego aut pater meus sivefrater ecclesiisterre nostre, sedibus aut manasteriis de rebus, honoribusvelpossessionibusinjuste abstulimus, rogamus et jubemue ut prelati et domini sancti Sepulcri et Ospitalis et Templijuste restituant. Eodem modo. si qui homini meo, viro vel mulieti, cleTicovel laico, aut ego aut allquii anteroi et (a) Alphonse. d'Aragon de Navarre, oi.de Castillet Lon,1109+ 7 septembre 1 e 3i. (b) PierreTaresaque certainsricombresvoulurent faire couronnerroi de Navarreet e d'Arngwt n tr31 f t5j {}.de JaurgainVicont, p. 218-9). H,

CARTULAIHE

DU TEMPLE

3l

cesorummeorum hereditatemsuam injuste abstulimus, ipsi [ruisericorditer]et juste restituant. Similiter de proprielatibus que nobis vel antecessoribus nostris hereditario jure debentur, prter ea que sanctis locis tradita sunt, ab integro relinquo eas SepulcroDomiuietOspitali pauperum et milicie Templi, tall tenore ut, post mortem meam, illi qui per me tenent eas teneant in tota vita sua sicut per me, et, post mortem illorum, sint ab integro Sepulcri et Ospitaliset Templi et cui dare voluerint eas. Hoc modo totum regnum meum, ut supraseriptum est, et totam terram meam, quantum ego habeo et quantum michi remansit ab antccessoribusmeis et quantum ego adquisivi vel in fulururn, auxilianle Deo, adquiram, et quicquid ego ad presens do et in antea juste dare potero. totum tribuo et concedoSepulcroChristi et Ospitali pauperum et Templo Domini, ut ipsi habeant et possidenntper lies justas et equales partes. Hec omnia suprascripta dono et concedo Domino Deoet sanctis superius scriptis Hecautem omuia facio pro anima patris mei et matris mee et remisione omnium peccatorum meorum et ut merear habere locum in vita eterna. Facta carta in era in MCLXV1U1, mense octobris, in obsessioneBaione. SanciusPetre Rubee,scriptor regis. scripsit cartam. "3i] (aprs le tg octobre). r Copie (iir-xiv*s.) Vpres.Arch.de la ville. Heijistrwnubrum.fol. 30. L Edit Feyset Nelis, esCartulaires e la prvt Saint-Martin Ypres,t. II, p. g, n to. d de LlTJSRAOMINI D ARCHIEPtSCOPI. R(ainaldus)(u), Dei gratia Remorum archiepiscopus. karissimo fratri M(iloni)(6), Morinensisecclesievenerabiliepiscopo,salutem. ln conventu nuper (c) Remishabito, communi consilioet assensuvenerabiliumconfratrum noslrorutn episcoporuro.abbatis Clarcvallensis et mullaruni religiosarnm personarum. statuimus et conflrmavi(d) mus quod, in Yprensi capella. in loco sita qui dicitur Obstal, singulis annis, tribus diebus rogationum et quinque aliis diebus continue sequentibus. missarumsolemnia celcbrentur, et quicquid in illis octo diebus ibi oblatum fuerit. militum Templi lerosolimitanierit alioautem temporencqvtaquamibidem divina eclebrabuntur, nisi per canonicosecclesieBeati MartiniYprensis. Volumusautem et roganms coritalem vestram, quatinus hoc slatutum nostrum firmum et illibatum conservelisac episcopali auctoritate irrefragabiliterfuturis temporibus observarifaciatis. Valetcetc. liXII ii3i/3, 10 janvier. XLI

du 1201 Barcelone. Arcb.Cor.Arag..perg.R. Bereng.IV,n8. Copie 6 dcembre inDei elPrni(4('cv.Kgo,(jiiil!elniU8 Raimundi.etronjux mea,Aissfndisfeinina,donatoressnmus DominoDeoet suo Templodo Iherusalemel ad ipsa sua chavaleriaomnem noslrumalodium quod hodieabemuset haberedebemusin totisque locis cum omnia in se abente, propter JVnm et retnedium anime nostre, advcnit nobis per vocemgenitoribus nostriset per compracioncsive per decimumet peralils quibusquevocibus.Est (a) Raynaud,mehevquede Rpiin. ia8 t3 janvier 1 1 38. (b) Milon,Mque Je n Throuanne, i t iGjuillet n5S. (c) Ceconcileeut lieu le 15 or. i3." (rt) S. Ber-nard. abbdeClalrvaux.

^a

CABTULA1IIE TEMPLE DU

io comitatu Barebinona,in panochia Sancti Petri Villa Majori, in loco vocitato ipso manso de ipsas Tortas; et ipsum de ipsa Loberacum illorum tenedonesvel pertinencils,sicut nos habemuset tenemusad nostrum propnum francum, sub eo modout nos, prefati donatores, abeamus et teneamus et possideamus et nostra posterita in perpetuum, et donemus Domino Deoet ad ipsa cavaleriajam dicta omnem tempus ipsam lasebam de fructibus quem Deus dederit et parilio 1 de galinas pet unum annum nobis prefatis et successoribuanostris usque in 6nem seculi de et vino. Que vero hec prefata donationede nostro potestate in poleslate Domino pane Deo,sicut superius est Et est manifestum. Si quis banc donacione scriptum, disrrumpere temptaverit,nullatenus valeat, sed hec omnia in un duplo componatet cum Juda traditoro particebs flat in inferno. Insuper hec carta donationeflrma persistt in secula. Queest acta im" idus januarii, anno a nolivilate DominiCXXXI post millesimum. Siognim Guillelmi Haimundi Sio^inomArssendisfemina,qui ista carta donacionis fecimuset firmamus cum omni gaudio et testes firmarique rogamus. Siojuim Petri Guillelmi Sigjkwii BernardiGuillelmi SiG$tM.M Arnallus Raimundi. Arnallus laicus qui hoc scripsit subfrdie et anno quod supra est. XLIII Copiedu m* fol. O'Q. m3i/2, 3o Janvier. Toulouse,Arch.dp.. fondsde Malte. artulaireC de Dou:ens, C charte 8,

In Dei eterni regis nomine. Ego, Guigo () Delphinus. cornes, pro redemptione anime mee, donno (sic) Guigone(6), comite Albionense, ptre meo, et mea matre Matildicomitissa,et uxore mea comitissa, sorore comitis Guilelmi (c) de Burgundia. laudantibus, dono Deo omnipotenli et beate semper virgini Mariet sanct militie IherosohniilaneTcmpliSalomonisctipsis fratribus ibidem Deoin detensioneXptstiaoilatis militantibus, in manu domni Hugonis Higauldi,confratris eorum societatis et successoribuseorum. in (fol. 8") territorio Avalonis,mansum OlgeriideVillari Benedicto, cum toto tenementoiliius mansi et cum hominibus mansi ejusdem, et condanunam de VillariHainerioet vineam de Villari Nenc (?),quam in dominico habeo, in Hancitaque voti mei oblationem si qua in crastinum perpetuum possidendam. cujuscumque dignilatis aut mediocrilatis personaviolare temptaverit, nisi cito correxerit. deleatur nomen ejus de libro vite,et cum Anania et Saphira, voti sui fraudatoribus, incurrant. Actum est autem hoc m kalendas febroarii,anno milledampnationem sirno C. tricesimo primo. Si GuigonisDelphini. qui hoc donum fecit et hanc cartam flerijussil. S^iGuigonis comitis patris, qui hoc donum flrmavit. S tfr Matildis regine, matris GuigonisDelphini,qui hoc donum firmavil. Sfccorailisse, uxoris GuigonisDelphini. Si^Gerauldi, confralris societatis Templi Salomoni. (Jol. 9) Siosu^m Petri Vetuli. S Gaufredi de Morinco, S^Petrl Gaufredi, Blii ejus. S* AlemanniPagani.S^. Pagani,dapiferi. S^Galterii Calnesii, fllii Guigonis Calnesii,qui banc cartam scripsit. (o) GulgueVlIl Dauphin,comte 'Mhon t n4a. t ao oec. (?). {c)Guillaume comtede Bourgogne. (6) GulguesVII, comted'Albon,

CAntOLAlAE

DD TEMPLE

33

XfclV

"Ha, vendredi i" avril.

A C Vidimus *8mars 1 188/9, du d'aprsl'original Toulouse, rcb.dp., fondsde Malte, arcMcb. s.), sonne,llsseI. n' 1 autre copie(mi* ibid.,Cart.Ade Douzens, 170,fol. 119". Edit Du Bouro.Hist.du grandprieur de Toulouse, pices juslif., ncsiv. JY^ 1 nomine omnipolentis Dei, Patris et Filii et Spiritus sancti. Nos, fratres, TJ^ 1 Rogerius de Biterris (a) et Raimundus Trenchavelli(6) ac' Bernardus p Atoni(c). cum consilioet voluntate inatrisnostce,Cecilie(d)comUi8se, ropter remisBernardi Atonis (), eionem et absoliitionem atque remedium anime pal ri nostri, et propter remisaionempeccatorum ejns atque nostrorum et posteritati (sic) nostre, donatoressumus Deoet sancte milicieIhcrosolimilane Templi Salomoniset fratribus ibidem Deo in deffensione Xpistianitatis militantibus. in manu domni Ugoni. Rigaudi', confratris societatis eorum, donamus etiam et tradimus atque omnibus modis concedimus quemlam hominem, videlicet Pentium Guascum. et uxorem et infantum (sic) cjus et omnem posteritatemab cis exituram. et mansum in quo hodie i stant.que est subtils mnrum Carcassone*, n nostracondamina,qui affronttdealtano in via, de meridic in eadem condamina, de circio in tenentia Guilelmi Coqui, de aquilone in strala publica. Sicut superius scriptum est. sic nos, prenominati fratres, Rogeriuset Raimundus Treiienvellusatque BernardusAt etiam et* ego,jam dicta genitrix illorum, Cecilia vieccomitissa,cum laudamento et aflrmamento baronum 1 nostrorum, hec prefata omnia, cum omnibus meliorationibuset augmentationibus quas ibi et in omnibus aliis locis Deus dederit, propter rcmediumet absolutionem anime prefati patris nostri, BernardiAtonis vicecomiti(sic), et propter lndulgentiam et remissionemomnium peccatorum ejus atque nostrorum, prelibate militie fratribusque Ibidem Deomilitantibus, presentibua atque futuris, per francum et liberum alodium, donamus et laudamus atque omnimodis confirmamus,aine omni retentu nostro et posteritati nostre, predictum hominem et uxoremet infantes ejus et omnem cum predicto mansoet cum meliorationibus et augposteritatemab eis exiluram*. menlationibus quas eis Deus dederit in Carcasonal0 et in omnibus aliis locis ubi manere voluerint, sic ad vealram cognicionemtradimus tibi, Ugoni Rigaldo, fratri et conservoprefate milicie,et omnibus aliis fratribus, presenlibus atque futuris, ibidem Deoservientibus.adhabendumetpossidendumveslramquc voluntalem faciendum ac disponendum, secundum inatitutionemordinis milicie sue, in perpetuum. Tali pacto ut nos, predicti fratres, Rogerius et Raimundus Trencavelli ac Bernardus Atoni, aut posteritas nostra nec uliua vicarius noster vel aliquis bajulus noster ln prescriptum hominem nec in posteritati (tic) sue nec in possessionibus illorum, ullum scensum aut ullum usaticum aut ostem vel cavalgada' aut justiciam nec fidantiam sive aliquod blandimenlum non habeamus in ipso sive in (0)Roger,vicomtedo Carcassonne. -|- u5o. (6) RaymondTrcncavel.vicomtede tiag de 11E0 Ctrcsonne. f i5 octobre1167. (c)BernardAlton,vicomte Mines,f c. 1169. de de a f (d) Ccile Provence, vaitpousen to83BernardAtlon.vicomte Carcassonne, . 1083f nag. (e) BernardAtton.vicomtede Carcassonne, 5. Varlanleta.hac. . Templi herosolimiUno. Algald). i, CarchMJone. Alo. ut. I 3. 10. 1 l 8 7. iucmenttllonlbm..eitlur*. 9.uctoenUllonlbu. Ctrclusion.1.ue it. neque. a3.centum. i4-ttvlctUm. 15.neque.
Carlulalrs da Temple. d

34

_tposleritale ab eo exitura uec ullo modo in porpetuum requiramus, sed ita, in omni loco ubi manere voluerint, sint excussi a noslro servilute et nostro seniorivo in omni lempore, et sit vester ad faciendam vestram volunlalem. Hec quippe omnia facimus ut omnipotens ac misericors Dens in bona perseverantia nos et nostra vivere facial et, post hujus vite cursum, in bona fine ac conposterita (sic) fessione de hoc seculo suscipere dignetur. Amen. Sane vero, quod minime credimus esse venturum, si quis homo aut femina hanc donationis nostre oblationem violare voluerit, nos et posteritas nostra ipsum donum vobis raanutenoamus ao Rdeliter defcndamus in tota nostra patria, et adhuc a liminibus sancte ecclesie et societate sancte Xpistianitatis separetur et, nisi cito resipuerit et ad emendationem cum Juda traditore et sequacibus suis in infernum pervencrit, sepalialur . Actum est hoc kalendis aprilis. feria vi, anno millsime G*XXX81I* incarnationis Domini, regnante Lodovico rego. $ domni Rogerii vicecomiti et Raimundi Trencavelli atque Bernardi raaltisque eorum. Cecilie vicecomitisse, qui sic istam cartam et hoc donum ore et manibus laudaverunt ac conlirmaverunt et aubscriptos testes fi r mare rogavemnt. $ Bemardi de Tresmals , vicarii Carcasone . $ Guilelmi (a) comiti, avunculi domni Rogerii jam dicli et jam dicloruin fratrum illorum. $ Guilelmi Mancipii, Carcassone. Guilelnitis Adauiii scripsit jussione domni judicii Rogerii jam dicti et dictornm fratrum suomm, die et anno jam quo supra. P. Barrauus hanc lilteraturam translatavit (6).

CABTC1.A1BB DU TEMPLE titi..

XLV

n3a

(10 avril-septembre).

Copie(xiii'-jiiv 9.) Yprps, Arch. de la ville, tiegitlrnm rubrum. fol. ao. Edile Fcys et Nelis,Carlalaires de la prvt de Saint-Marlin Ypres, II, p. 9. n 11. LiTTEBA SUPEREODEM EPISCOl'I MoMNENStS. (c) ln nomine Patris nt Filii et Spiritus sancti. Ego. Milo (rfi. Dei gratia Morinorum episcopus, juxla qnod venerabilis Hainaldns (c), Hcmorum archyepiscnpns, cum consilio religiosorum virorum. Gaufridi(/)scilicel Carnotensis episcopi, Alvisi (g), Attrobalen^ sis, Goislani (A), Sucssionensis. Barlholomci (0. Landunensis, Ganffridi (j), Catalaunensis. Bernardi, nbbalis r.ldrcvallensis, aliorumqiie multorum in colloquio Remis (a) Ce coralc Guillaume, oncle du \lcomte Hogevde Carcassonne, de Raimond Trencvel et de Bernard Atton. est connu par les actes .les 37 novembre 111O,3i mars m5. 4 mors. !$ avril 1uG[Ilisl. de t.wujueJoc.UlonPrivai. V.col. 853. 9a3-i-5-7).Il clail morlavanl 11B0 (ibid., col. 1119). (/) ^olls avons Ici eMlc de multiplier les (sic). C'est d'ailleurs ta rgle que nous avons suivie pour tontes les ptces qui sont, comme celles-ci, trs Incorrectes. (c) Cf. n %\A. (d>Milon,voque de Throunnne, ui f iOJuillet 1 16S. (c) Ralnaud, arche vque de Reims, mS f i3 janvier n38. ( f) Geoffroy,vque de Charlres. 1116, ai janvier -f a janvier n4B. (y) Alvis. t'vque d'Arras. n3i r m/18. (h) Jocelln, ivpque de Soi!so!.ua6-} al octobre it53.- (i) BarlMlcmy, vque de Laon. iti3-n5t 10 juillet c. n5ne prieur rtn .rribf qui aurait crit OaufiYlilla lieu de Elbrrtl? La (j) EM-cb lilccc sulvnnle nous monlre Elbcrt.veque deChlons, encore vivant en n3a. lorfonlM 1. nolr. 3. voliit.lalcm vesitam. 3. hac. S. poslerllas 5. hac. C oblallonl. hac. 8. seqiiisctbn. 9. fcpcllajur. io. hw. 11. Tremals. u.Carcasfonc. i3 omit 7. dantIf cartalaire.

CAMUI.A1RE

DO TEMPLE

35

habito, definivit ac statuit michique etiam litteris suis mandavit, Dei auctoritate et nostra capitulique Teramiensis, statua et confirmo ut milites Templi, in capella que sita est Ypre, in loco qui dicitur Obstal, nichil amplius habeant quam tres dies rogationum et quinque dies continue sequentes, scilicet ut, hiis oclo diebus, divina ibi celebrentur, et quicquid hiis diebus ibi oblatum fuerit. illorum sit. quod et ipsi corara archiepiscopo ceterisque personis laudaverunt littcrisquo fratribus suis Ypre directis sibi sufficero testati sunt. Ecclesia vero Yprensis libertatem suam antiquam, absque aliqua diminulione, optineat. Si quis itaque hanc institutionem nostram infringere presumpserit, excomunicationi subjaceat, donec resipiscat et eeelesie salisfacial. Actum est hoc anno Dominico incarnationis M'CXXX'II*, indictione x', coram hiis testibus Hartberto, arcllidiacono, Luca, archidiacono, Galtero, custode. Phitippo, cantore, aliisque ejusdem ecclesie canonicis, Hugone, Casletcnsi decano, Thoma, Furnensi decano, Balduino, decano de Helefelt, Balduino de Bavinchova aliisque multis. XLVI ii3 (10 avril-8 octobre).

Arcb. Original avec sceau pendant de cire rouge sur lacsde sole verte Cl>Mons-sur-MarnD, dp., fonds de Malte (La Neuville-au-Temple). Bdil Ed. de Barthlmy. Diocse ancien de Chlons-sur-Marnc,, p. 3g5. I DE dcima Noie Ville ET de amis nEiimnnus.

ln nomine sancto et individue rinitntis et Filii et Spiritus sancti, amen. Milites Templi pancle civitatis Ibcrusalcm, sitmmi atque pacifici regis miliciam professi, quantum solatium quantamque tutelam indigenis, pcregrinis, pauperibus et omnibus Sepulcrum Domini adire volentibus, prebeant, caritati fldclium non credimus esse incognitum. Expedit igitur ut lam vencrabis(sic) locns, cum bonis et personls suis, tanto attencius diligatur et honoretur, quanto pro salute nniversorum devota assidue inpendit obsequin. Si quidem, ad rccompensandam tante bonitatis afflitenciam, fratribus predicti loci non solum nostra largiri, verum etiam bnficia ceterorum Ildelinm ipsis collata, pro modo noslre possibllilatis conscrvnrc et memorie commendnre jure debemus. Quocirca, manifeslum est omnibus lam presentibus quam futuris, quod ego. Elbeilns (a). Dei gratia Cathalanensis episcopus, dedi domui Templi Salomonis, que est in Novella Villa, assensu capituli, ut de universa nutrimento ot cultura terrarttm quas, inlra fines ejnsdem parrochie, fratres ipsius domus facerent, etiam decimam, sine offensa, sibi rclinerr.nt. Et si aliquando Unes predicti territorii, munificenlin vicinorum, sic in manus ipsius 'l'empli vcnirenl, ut, de labore et cultura rusticorum, consuetum cantuarium presbitero pnrrochiali solvi non possel, ministri et fratres Templi de ipso cantuaiio persolvercnl quantum episcopi et archidiaconi consillum et dispensacio ordinaret, in quorum lulcla et protectione, post Deum, domus ejusdem ordinal! sunt servitores. (-nonid Beatt Slepbnni promiserunljet debent singnlis (sic) xx solides. Fratrum quoque et cnsnlorum mililuniquc nostrorum nomina et reddilus quos optuleaunt, sub sigilli nostri testimonio, assignari feci, ni qund lemporibus nostris pia fldetium optulit dovocio, successorum nullalenus possit inlirmarodeleslnnda presumplio. (a) D'flpr" cette pice, 11semblequ'il faut reporter au 8 octobre n3a la date de la mort d'Blbert que \'on fait mourir en gnral le 8 octobre 1130.

36

CAHTDtAIRE DUTEMPLE

Eustachius viccdominus,s msolidos apud Logias, in Pascba. Walbertus, v olidoset vin denarios in domo canonicorum Vidue, xx*die nalalis Domini,et decimamvini et annone de terra sua apud Recheium. Milode Cernone, x solidos in vigilia natalis Domini.apud Cernonium,et carratam feni apud Condatum super molendina. molendinumunum apud SanctumStephanumsuper Veelam Caslellana Vitreaconsis, Domina Hersendis,assensu fllii sui, Gueretnundi, Deo et Tamplo totam terram obtulit in qua omnia edificia frattum circumquaque sedent, insuper xx%'jornales terre et quecum (sic) adquisierint, libere et absolute ab omni banno et justicia. Teodoricusde MonteMoranceio.terciam partem molendini apud Copellam. Milodo Fuste, dimidium modium annono in molcndinis vcleis, ad festum sancli Kemigii. Rogerusdapifer. vu solidoset ix denarios de orto qui est in via Recii. Hadulfusde MonteMoronceio.h solidosad curiam Aiisonim,in natali Domini. Kogerusde Malleis,terram quam habebatjuxla Templum. xi* Leudi>miru9, denavioscensus ad furnum SanctiQuintini. Seolns, xn denarios ad censnm sue doirnig,in natali Domini. Philippus de Sancto Memio.xu denarios censusin domo Alnulfl, queest inter Sanclu.n Meminmet Curceilas. Rogerus, filius 1 sa mtiarli, terrant nam babebatinGravia. q Actum Cathalanis. anno ab incarnacioucDomini MC*XXXH.Gaufridi; $ Rei$ neri, arcbldiaconortmi.$ Odonis $ Widonis, arebidiaconorum. $ Johannis. $ Gaurnerii. $ Bosonis.$ Walborti. $ Ade de Wadcncis. S Nicholai.$ Radulfl. lladewinus canccllariusscripsil. Anscinnissnbscripsil. XI<VI1 ti3a, 19 septembre.

Original Barcelone. \rch. Cor. Arag..pcrg. Il. Bcrcng.IV, n7; copieu in*s. ibid. mmecote. In Deieterni regis nomirm.Ego, Kimcngaudus(a). Del gralia hoctcnus Urgeitcnsis cornesetmarchio, dono cliam oinnipolanti Deo,redemptori meo, et sanclemilicielherosolimilatc(aie) TrinpliSnlnmnnis,cnm nssensnet eonflrm.itione ccum laiidoinento baronun) mcnruni.iinnanucjnsdem Ilobciiiis.dapircri.ctllugonis Rtguadi,confratris socictatiseorum, quoddam munitissimum castrum, nomine Barberanno,in marchia conlraSarraccnos.cummilitibusipii ipsum castrum pcr me habent, etcum omnibus ad idem castrum perlinentilnis.cum lerminis et possesslonibusuis,et totam dominatios nem cum serviciiset usaticis nuis,sicul mcliusibi Deusdederit, vel ego babere debeo, ut libcre et sine diminutione et sine blandimcnloulllus hominis prsentes confratres et succcssorcseorum, Illis qui voncrinlet steterint cum armis in Graniana aut in nosIra marchiaad dcfrnsinnemXpislianiutis, secundumad InaliliicloiiRin rdinismllicle o sue. hahcant hec omnia predicto miiicie quod scriptum est. cum augmentationibus quas Douaibi dederit,cl dlsponanl lit pcrpeluum. tterum donc hodie usquo ad finetn seculi. in lolis tie vuslris aut villas qui mei dominici ftdnl,ad jani dicte ltlHcle unum hominem cum censnm et nsaticntn quod in ejus homine pgohabeo, ut habeant V (a)Krmengaud I.comted'Urgcl,nos, i srpt f a9 Juin r i55-

-il-Le

~fJi'

:}

97e

je +?"J"a;u~1f~r:J"t..sr, '<

Wg'J^ft^tt-J^ftv^ww

^i^ iPJW.Jm uttiuoiw-r-.

~^J5t>.v i'> ?

J*1" ,-

.i

,r .j! .: ~}.U''J-f'

Cartulaike

DU Mas-Deu (335mmx23""), chatte 127.

CARTULAIHB

DU

TBMPLB

37

a.i "'A_nl~ yenerint milites milieu), ospitandi aut1 an"ulond~ .e..dr, emendi, quando ibi on.,n~iW i.eioprefatis 1. locisubi populo habitante. Hec quippoomnia dono pro anima patre meo vel maire, ut misericors Deus peccata et oflensiones meas clementer dimittat. Hanc itaque voti mei oblaclonem si qua in crastinum cujuscumque dignitatis aut mediocritatis personam violare temptaverit, nisi cito se contraxerit, deleatur nomen ejus de libro vite et cum Anania et Saphira,.voti sui fraudatoribus, darapnationetn incurranl. Actum est hoc xui kalendas octobris, anno Dominice incarnationis C tricesimo secundo post millesimum. Sig^^um Ermengaudus cornes, qui hoc donum punctatim flrmnvit ceterisque ftrmari rogavil. Sioi^tKCM Arnallus Mironi, conies Poiarcnsis. Sio^num Arnallus Berengario. Sig^rum Bcrenger Arnall. Sig^num Kaimon Arnall. Sio^num Bernard Arnall. Sio^nuM Pre ttertran de Mont l'alail. Sig^um Bcrenger do Graniana. Bernardus sacerdos, qui hoc scripsit die et annot^tquo supra.

XLVIII

n3a, 3 octobre.

Copiedu xitio 9. Perpignan. Arch. d^p., Cari, du Uns Peu, n 137. Edit Alarl, Carlulaire Roussillonnais.n" eu, dans la Semaine religieuse du diocsede Perpignan (i88i), p. 761. In Xpisti nominc. Ego, Bernardus Pclri, dono Domino Deoclnd miliciam Templi Iherosolimitani. Arnaldo cum sno manso nbi ille habitat, qui vocatur Contrnst, cum suis pertinenciis, et 11 campos qtiem cmi rin Petro Haymundi de Bruiano, cum illisafTrontacionibus et mansiim prenominaturn est in adjacencia Sancti Andre de Baniolis et prrscriptos campos sunt in parrochia Sanclo Marie de Dnnano et affiniant juxla Serra Partida. Similiter dono Domino Deo et prescripte milicie ipsam bnjiiliam quod soror nica michi dimisit in honore Bernardi Raimundi, nepotis mei. Hoc donum facio pro remissione animo mee et anime et patris ac matris mec et omnium parentmn tncoruin. ut Doininus nnalcr Ihcsus Xpistus dimitat nobis omnia pcr.cala noslr.i, et pro nnima nxorismpp.Saurc. Sicut supniins est scriptum, sic dono Domino Deo et prescripte milicie. sine 11II0rctcnlu ri nbsque ullo inao ingenio et sine blanriimenlo iillius hominis vcl feminc. El est mnnifeslum. Quod si nllus homo \el fuinina hanc scripluram donacionis voluerit dissrrnmpcrc, in duplo componat. cum sua inelior.icione, et in antea flrtu.i nt sl.iljilis permanrat omni Icmpnre et non sit dfsruptn. Kl qui de hoc donum ullam rem infregerit, sit separatus do amore Dei et de sua gloria, usque veuiat ad rmendacionem. Hoc donum fario in presencia Rolberli Rcnfscnlcli et Uguoni Rigalli. Aclnni est hoc v nonas octobris. anno ab iiiivirnacionc Domini M'G'XXX'II", rgnante Loduico rege. XXIII' anno. Sio4<mu Bernardi Ptri, qui ist.-t carta tionacionis fie Hjussll, (innavit et testes firmare rog.ivit. Dcusdcdi de Solario. Sio^nim Bcrnardi Raymundi de Camclcs. Sio^^tsi Sioi}<Nt'M Pelvi de Raniolis. StoisuM Bcrnardi, fratris ejus. Sio^num llcvengorii Mancel. Sauro, uxoris Bcrnardi l'elri. ! Pclius, monacus cl sacerdos, rogatus, scripSio><si)M sitdie et anno quo supra.

88

CAKTl'lMHK

Du

TEMPLI!

XLfX

(i i3a (aprs le 8 octobre)-a8

mai i ifo.)

Original jadis **C" = Ch4!onvsur-MarneArch. dp.. fonds de Malte (La NeuvIlle-au-Temple. ttaeae 9-16). Bto Ed. de Barthlmy, Diacteancien de Chlons-Mar-Marne, pp. 395-6. I, ln noraine Patris et Filii et Spiritus sancti, amen. Ego. Gaufridus (a), Dei gratia humilis mimster, Cathalaunensis episcopus, notum facio presentibuset futuris quod dominus Guido Tortus dedit militibus Templi Satomonis quendam liominera Albricum nomine de Clausa, cum tota familia sua et de ista donatione accepit a fratribus contum solidos et unum modium avenc. El l'empli ipso Albricus et pueri ejus dederunt terram totam que est inter la chaladia Sancti Hylarii et domum suam, de qua accipient canonici Sancti Stephani m denarios de ceneu. in festivitate sancti Remigii. Et canonici ipsi dederunt duos jornales terre militibus pro duos nummos (sic) de censu sancti Remigii, et istos duos jornales dedit Warinus de Vidua canonicis Sancti in clcmosiviam. Stephani Et Bona Nata dedit duos jornales terre juxta la chalaide, et duos prope portam, fratribus Templi, et aliam terram cum participibus suis, Albricum et Radulfum et Bonam Natam. Et Auduidis dedit militibus terram quam habebat super molendinum et partem molendini et mansuram unam qu est juxta la chaleide Dompni Petri. et ultra chaleidam similiter unum mansum cum aliam terram (sic). et Remigius, frater ejus, de Vidua, dederunt fratribus Gipuinus Templi alodia sua que sunt m finibus Dompni Petri. Gomundus miles dedil militibus 'rempli terram quam babebat retto horream et Hamaudus de Rcccio et fratres et sorores ejus et ir participes sui dederunt ,llera.n partem. BonardusdcVerouctComitissa, uxor ejus, concesserunl fratribus Templi terram que vocatnr Sancte Marie, concedentibus pticris suis. libere, post mortem corum, in lirlnnosinam, et, proplcr islam donalioncm, dederunt cis fralres .,, vaerni et unam iustanicum. Rogerus de Malleis dedit terram suam super molendinum. $ liaineri, arcliidiaconi. Gaufridl. ardiidiaconi. $ Acharlni. $ Johannis deChaudadria. $ Poincardi, monachi. $ Walberti. $ Milonis, f.lii Ilelisabez. $ Ra.lulli. prepositi de Sarreio. $ Adam Brchicr. [n33 (aprs le 8 octobre) a8 mai i ifo.J sur lanircs de Pcau Chilon3-Sur-MarnC, Or(ial^L*CC}r Arch. dp., fonds de Malle (La Neuville-au- Temple,iasse 37). l Bdil Ed. do Barthlmy, Diocseancien de Chlons-sur-Harne,I. p. 396. ln in (sic) nomine patris et Filirsic)et Spiritus sancli, amen.Ego, Gaufridus (a), Dei gratia humilia m.nisler, Cathalanensis episcopus, notum facio omnibus presentibuset (0) Geoffroy.vque de Chlons, t 3a (aprs le 8 ocl.) t a7/8 mai u4a. L

CAKTUUURE DUTEMPLS

3g

futuris, quod dominus Witlo Tortus de Busscio dedit militibus Tompli Salomonis qucmdam sedom molendini, inter Bol et Pontreol, et vivarium ad piscandum, et cnm lold ulilitate molondini et vivarii, si ibi edificati fuerint, scilicet in viis et de omnibus aliiii rbus que pertinent ad molcmlinum et ad vivarium, pro anima sua et successorum suornm, concedonte fratre stio, Boso. et Ulrico, gonerc (sic) suo. de Dusseio, ot concedcnle Cometissa, lilia sua. $ liodonis, arohidiaconi. $ Gaufridi, nrcltidiaconi. $ Garneri, cantoris. $ Johanni (sic), presbiteri. $ Gucrmundi de Husscio. $ Kulonis do Ilusscio. $ Jolmnnis RuITl, qui lune eral magislcr domus do Nova Villa. $ fratri (sic) Rohardi. $ fratri (sic) Teberdi. $ Johannis Parvi. $ Albrici. $ Batholomci (sic). Auctum ab incarnotionc 1)omini nostri Ihesu Xpisti M*C* (sic). M Co/iiedu mi's. [i i3a], a8 dcembre. Tmilmiso, Arch. dp.afonds de Malle,Cnrt. Cdel)on;eiis,c\i. 9, fol.i).

In nomine Domini nostri Ihesu Xpisti. Caria hecdinoscitur omptionis militum Tcmpli Salomonis, quam Hugo Iligauldi et Guilelmus Salomonis fecit in l'odio Sanclo Mari, de Crolis Aculci, de domibus et orlis perlinentibus ad cas, a Slcplumo Pczugioct Guilclmo Multe. precio occr. solidorum Mcrguricusium, laude uxoris Stephani l'ezugic. liane emptioncni laudavit et confirntavit llcrmannus (a), abbas do Seguret, quia erat sub poteslate sua.ctdcdil qnicquid habebat in ipsis Crotis reddituum militibus Templi, pro amorc Dei. liujus rci snnt testes ex dono abbalis.quod factum est in festivilate Innocenlum. Ailahlus de Hcldisnar, (luilclmus Hufl, ejus frater, Guigo l'agani, l'onlius (fol. 9") de Glavciw, Haimundns l'onlii de Uoldol, Jarento de Monte Agut, Ictcrius, canonicus, l'erucia. Ponlius Vera. Guilelmus Bncialus, Ponlius Din.inli, Pontius Ainarcli, Bcrlrannus de Cham.ir/. bnjiis vendilionis ex parle GuiIclmi Multn sont lestes Pontius Airaldi, Ponlius Ainardi, Goraldus do Torro, Guilclmus Pclri, Malhias, liaimiindus Andre. Pclnis Mrie, Bcrtrandua deChamarii; ex parle Slephani Pe/.ugic lestes sunt Pclrucia, Pelrus Andrc, Guilelmus Andre, Mainardiis Noelli, Hobbcrlus Noclli, Mathias, Pontius Airaldi, Ponlius Leodcgarii, Ponlius Ainardi, licilranilus de Chanai' Hcc caria toit facla Icmpore Humberti (b), episcopi Podicnsis, filii comilis de Albion (c), rgnante l.odoico, rege Krancorum. Lit in3a, c. 38 dcembre.]

Copiedu xir s. Tuulousc. Arcli.dcp., fonds de Malte, lUirl. C de Ooutens, ch. 10, fol.9*io. In nomine sancle et individue Triuitatis, Palris et Filii et Spiritus sancti. Notum sit omnibus lam presenlibus quam futuris, quoniam Ilugo Rigauldi, servus et frater mililum Templi. per gratiam (Jnl. 10) Dei, comparavil doimim apud Podium Sanct Mari, quam domum vocant Crolasdc Agulca. llcc autem domus annuum servitium solila erat reddere canonicis Sancl Mari. et hoc servitium est solummodo pigmenli et nebularum et corbellortim. Hoc vero servitium dbet reddere quedam vinea que lintur Jamba. que est in Chnusun, pro mililibus l'empli, quam vlncam Uugo (0) Armand, abb de Scgurel, connu par des actes de 1108 (9?), nOa. (6) Humbert, vque du Puy,11 38,archevque de Vienne, c. u45f ao novembre 1167. (c) Guigues VII, rnmte rt'Atbon.

e*Tl'LM

DU

TKMPtC

aa rinm n de ~MrilNla Gradibus dam trarw! we.w..s. est teneret, conatus w J: dicere quod ex vinea illa non deberet Wad annuum raddere.Sed,coram pradentibui bominibuhabito placito in inu villa PodB T Z>Mt Ah: omnibus et ab ipso Guigone W*. quoniam, aboque uUa contradicttone, vinea illa debebat Ulud annuum olverc. Unde eUam, ipwGutaone conwmt nte, posite aunt croces ln tancionem ejusdem vinee, e quatinus a cunefit ^nf quod uicumqueexnuncetdeincep, vineam illain tenuerit, simul etiam n S! 1 annuum reddere debebit. Huic pIadl intw** milites Templi T^ ?*?^.?q? Templi fuW8t'et Hugo Rigauldi. Tc8le8autem fuerunt = (fol. i') Bertrand, de Chaman, Petrus Andre. Wilelraus Andre. Stephanus Bertranni, Pont.ua Ainardi, frater ejus. Wilelmus Veren, Pontius Airandi. Liidovicus. Wilelmus de CastelloNovo.et ipse Guigo et duo fllii ejus.

[n3a n5i.] Copiedu a. s Patl, Arch. Nat., S 5.53 (Villedleu-la-Monlagne, n' de la ,> , |IaMe). Notum sit omnibus, quod Willelmus de Sancto Egidio, Th(omas) Aversus, suus filius. dedenmt Dco et fra.ribns Templi Rogerum Verel, in prcsencia Algari (a) episcopi. teste Guarino, filio Erengier,et Hugonede Fcrraria >.Et Johannes Estachcrel dedit Dco et fratribus 'l'empli unam virgelam terre in elemuainamad Sanctum Egidium, quam tenet Rogerus Verel, et reddit per annum x solidos And(egavensium) ad nativilatcm Domini. LIV 1133, 5 mars.

LIn

Original.Barcelone, rch.Cor. Arag., perg. R. Bereng. V.n>16. A I Patcateunetishanc scripturam legenlibusvel Arnalli de Bedos,assensu et consilio Illiormnaudicnlil.us.quonian. ego, Raimnndus meorum. l'elri et Guillelmiatquc Bernardi. donoomnipotentiDcoclwncli lemsolimilanlTcmplimilicie,in potcslaliArnalli. fllu mei, quiBjiisdcm milicie est confrnlrr.nliqniddc nioo alodio francho.ipsun, videlicel mansiim.c.im omni sua mansata el lcncilonibi.s>upin habeo .1 tenco in narro chia Sancti Saturnin! de l'Ianccs. in loco vocant MonlcmAlton, et ins.m de quem Costa,cum omni sua mansala ettrncdone.sic.il melius Daronnsibi babi.il cl lenuil pat.em meum. Amallnm. el lolum ipsnm alodiiimquod habro-inloco vocitato ner Bunoet etiam ipsum mansum de Villa Rabiosa, cum sua tota mansala cl Icnedonib, quas predictus mansus habet in parrocbiisSancli Juliani de Villa Totla et Sancto Mariede Forlgeroles et totum ipsum atodium quod habeo in loco quod vocatur Filmigons, propter remedium anime mec et parentum meorum. et sic et [de potestatein jus et dominium omnipolcntis Dei et gloriosi Icrosolimilanimeo]jure Templi milicie trado omnia predicta alodia ab integro atque ponosolide et liberoperpelim habendum et posiidenduro. sine vifolcnciaJJ et b[Iandi] menlo Mu vivent!*Et est mani festum. Quam donationem si quis infringere temptaverit, nichil proliciat sed dupli. citer omnipotentiDeoet predicte Templi milicie lu eonsimili loco compona, scriptura Brmitcr persistente. Acta donationc in nonas marlii, anno XXV hraci regni (a) Algarus, vquode Coulances, 3a f i.5i. n i. Femri,torrigitn Feturi, et qu'ilttmblt.

CA&TCUHM TEMNS IH)

(l

Ludovic! regis. Sku^num Raimundi Arnalli Siai&RUM Ptri, Sio^iiua Guillelmi, Bernard!, Mioruni jus, qui hancdonationcsnMnctaraflori jugiimus.flrraaSio^tNUM e vimus flrmarique rogavimus. Sio^sum Goralli do Raupiano. Petrui Guillelmi, preabiter, qui hoc, rogatus, scripsit, cum litteris suprascrlptis in linea vi, die annoque prefixo. n33 dimanche (36 mars n33 avril 113/1). A C ch. Copiedu n*. Toulouse, rcli.dp.. fondsde Malte. ar/.C de Dou:en$, 5. fol.6*-7. In nomine Domini.Ego, Gni Ici muso Aleniano, pro anima patris et matris mcoot d redemptione peccatorum meorum, dono Domino Deo et sancto Scpulchro Iherusalem et ad ipsam cavallariamTempli Salomonis, qui ibi sunt et in antea erunt, et in manu domni HugonisRigauldi, in villa de Pauliniano, PotrumOlo, cum casalis (sic) et filiiset fratribus suis et perlinencilseorum. Sic dono vobis,sine inganno et mato ratinemento, ita ut ncquo ego nequo ullus ex progenie mca. ibi quicqunii)ultorius non requirat, sic dono vobis per nlodcm in pcrpeluuin. Hoc autem factum est in monasterioSancte MarieHclccliet in presonliaRaimundi(a),abbalis ejusdem loci,et Hoggeriide Bcders(b) et Pclri Uaimtindi do Tornabaxet HnimundiCordanit Pclri Amoliide Torrellas et Bornardide Blanca Fort et Poncii do Baris et Bernardi Salomonis, qui hec sciipsil, anno ab incarnatione Xpisti M* (fol. 7) C'XXXIU, rgnante Lodovicorcge. in feria prima. n33 dimanche (36 mars 1 133 avril ti34). Copiedu xii*s. Toulouse.Arch.dp., fonds de Mnllo. ari. C de Douiens. 6. fol. 7. C ch. Annoab incarnationoDomini M'OXXX'III", rognante Lodovicorego. Ego,Arnaldus de Cornellan, pro anima patris cl matris mecni pro anima Ptri de Cornellano,consanguinco men (sic), et pro rerlemptinnepcccalnrum nirorinn. donc DominoDco et sanclo Sepulcliroet ad ipsam cavallariam 'JVmpliSalomoni,qui ibi sunt cl in anloa crunt. el in manu domni lingonis Higauldi, totnm qiianlum habco in villa de l'oinare et in lcrminio ejus hoc est, Arnaldumde Mrlsirgc,cum cns.iliet casalilicnm (sic)et infantibus et |icrlincn;iiseorum. Et nlibasSancti Hylariirpondit noster est. Et Inn^placitatuin fuit in manu Raimundi(ai, nbhatisIk-lecti. et Hoggeriide Bcders(b) etaliorum bonorum hominum. Poslea, ipse abbas Bernardus(c) et monachi qui ibi erant cum eo, dnnnvcrnntel rcliqucrunt prcsciiplum Iiomincmet honorem ad ipsam cavallariam Templi Salomoniset in manu domni Hugonis Iligouidi(fol. T). Postea. ego,Arnaudus, laudo et flrmo donum istum.ila ut neque egoncquo ullus ex progenle mea. ibi qulcfjuam ullerius non rcquirnl. Hoc aulom factum est in monasterioSancto Marie llelecli, in presenlia Baimundi abbalis et Roggerii do Beders et Bernardide Canet et Arnaldi Pclapol et Bernardide Blanca Fort et Poncii de Bariset Petri Haimundi de Ravazet BernardiSalomonisscriba (sic), qui scripsit. feria 1". abb (a) Raymond, d'Aletb,connu par des actesde moi, 1119,1136. (6)Hoger. icomte v (e) Hernard. bb de Saint-Hilaire e Carcwionne, arait de Carcswnne, ag f "60. a d n p encoreen 1146. LVI LV

4> itVIl

CARTCL1I! TtHPtB V

ii33 dimanche (a6 mars n33 avril n3/i). A Copleduxa' s. Toulouse, rch.dp., fond Malte.Cari. C de Doutent, n 4. Toi.5"-6. de e In nomine Domini. Ego,WileimusPetrus de Villarzel,et uxor meaet infantes nostri, pro redemptione peccatorum nostrorum et pro redemptione (fol. 6) animarum parentuui noslrornm, donamus DominoDeoet sancto Sepulchroet ad ipsam cavallariam Templi Salomonis et in manu domni Hugonis lligaldi, toluin ipsum honorem habemus in villa de Dozcnciset in Icnninio cju, excepto ipsos elericos et quem eccleslamet ipsos feuos quos milites tenent per me quantum ibi habemus in homiin feminas, in terris. in vineis, et quantum ibi habemus et habere debonms, sic ncs, donamus DominoDcoet sancto Sepulcroet ad ipsam cavallariam Templi Salomonis per alodem, ita ut neque nos nequo ullus, ex progenie nostra. ibi quicquam ulterius non requirat. Hoc autem factum est in monasterioSanctc MarioHclccli,in presentia Raimundi, abbatis ejusdem loci. et Hoggcriide Beders et Ysarnide l'rullano et Bernardi de Caneto et Petri Pelapcl et Petri Raimundi de Ravat et Bernardi de Blanca Fort et Arnalli de Corncllamet Petri Ameliido Torrcllas et Bernardi Salomonis, qui hec scripsit, anno ab incarnatione Xpisti M'CXXX'111% Lodovico rege, in rgnante feria i. Pontiusde Baris flrmat, et Petrus Raimundide Barbairanoflrmal. 1-VI11 n33 (afi mars n33-i4 avril n34).

A Copiedu n*a. Toulouse. rch. dp., fondsde Malle, ari.Cde Douzens. 7. fol. 7"-8. C ch. In nomine Domini. Ego, Petrus Rainardi, cum consilio et voluntate fratris mei, Guillelmi Rainardi, pro retlemplione anime me et de anima patris mei et matris mecet omnium parentum meorum. dono atqnc laudo Domino Deo et militions de caballaria de Templo Salomonis, tam presentibusquam futuris, unum campum de meo alodeproprio.qui est in tcrniiniui de Nibiano etisle campus infrontatde oircio in feuum de predicto Guilelmi(sic) Rainardi. et de aquilonc infrontat in via que dis. currit de Pcdenazad (fol.8) Nibianutn, et de aura Narbonesa infrontal inTarlugario. Anno Dominicoincarnationis M'OXXXHl, oc fuit faclum ntqnc donatum in manu h de Hugonc Rigauldi et de Pelro Bernardi,fratre suo, et fuit donatum isluddonum in preoentiaistorum, videlicetde l'etro de Pcdenazet de Rainardo de Beciano de Pctro et Fel et do Ponllo Bercngariiet de Lauretoet de Hugonc et de Bertrandodo Tabaciaco. 1 (33 (36 mars n33 14 avril n34). a Original vec fragmentde sceau Paris,Arch.Nat.,S igSa,n41 (Montdo Solssons e Maud n 1do la 12' liasse.) pas,
DE COURTlt. DE CthCHES.

MX

G(osslinus)(a), Dei pacientia Suessorum minister indignus. Hugoni, magistro mililnm Uiprusolintilani Templi, omnibusque siicccssorlbuscjus sustilucnrllsin perpetuum. Quonto liabundanllori carilale, frater Hugo in Xpisto carissime, tu et fratres tui, non solum sustancias (sic), verum etiam animas vestras pro Xpistianitatis (a) ,'oc?.Un, 1 f vquode SoUton. uO ai octobre115*.

C.Mt-|Vt.%IKF. m_n:

OU .i

TRMP1.C _L. _I__t_-

43

defensione exposuislis, eo attentius nos et ceteri quibus cclesiarum cura commis est, milici vcstr usibus necessaria proviclere debemus. Eapropter, que libi et fratribus tnis in capitulo Bcat Mari et sanctorum inarlyrum Gervasii et Prolhasii, in presentia nostra, couccssa sunt, ne discursu tcmporis rixain movero possint, custodi lillcraruni commcndarc curavimus. Notum itaque tam prcsentibus quam futuris flori volumus, quoniam nobis plcnari in capitulo rosidentibns. tu et fratres tui poslulaslis ut annuo censu minutas dcimas curtis vrstr. qu in parrochia Cercbi continelnr. vobis concedrremus nos nuteni, justis postulationibus vcslris nnnucntcs.censunj xit'1" denariorum comnuuiitor currentis mnnelc, potita Cio) concessimus. Addidimus etiam ut fr.itrcsTrnipli Salomonis quod est Ilicrosolimis. librant haberent scpiillurnni, sino jure parrochiali, in atrio ibidem consecr.itn. Ut vero hc noslr innniflconli donatio robtir imiolalum babciel.sigi'.lonoslro et capituli nostri nuiniri prccopiimisol personaruin cclesi noslr signis insigniri vnluimus. Signuin Anscnlfi. prepositi. Signum Ncvilonis,archidiacoi)i.SignumUulharifi,(lerDni.Sigmiinllobali,arciruriaconi.Signum Teobaldi, arebidiaconi. Signom Alardi, arebidinooni. Sigmini Harlholomci, cantoris. Signum Jobannis, capellani. SignumGanfridi, iimgislri. Actum est M*C"*XXX"*1H* Dominic incarnntionis anno. ).udo\ico paire cl filio juveno Ludovicofliciter inGalliaa regnantibus. LX n33 (36 mars 1 133 t/i avril u34).

Original jadis scell dea sceaux Paris. Arch. Nnt.,S 4n68,ni3 (Coulours. i"n*dcla a Vliasse); copiedu xiii*s. ibtd.(Cnrl. de Provins, fol. 3;). Edit Duchesne. llisl. gncal. de la Maison royale tle Dreur, preuves, p. a33 (extrait des Mmoiresde feu M.Pierre Pitliou) Ilourquelol. liibliolh.de l'Ecoledes Chartes. i858. p. i85. In nnminc Patris et Filii et Spirilus sancli, amen. Noltun sit omnibus liominibus, lam fuluris i|ii.ini prcsentibus. quod donuus Letliericus de Hnldimenlo, Dei nmorc et pro anime sue sainte et pro nniiiinbiis omniumantecessorum snonim, Dco et mililibus Templi dedit quidquid I1nl1ob.1tnpud H.ildimcnluiii et i|iiidquid babebat a Cantunieral.'i usque ad Daldimenlum, (le fcodo domini Andrc (a) scncsoilci. Dedil cliam quandam mulicrcm quam bnbebal npud Alnclum villnni. Hoc donum laudavit et concessit Lconius. filius ejus, et Kuslacbius. fllius ejus. Hoc donum iterutn iandavil dontinus Andras, n quo tcncbal. Et quando donnus Lclericus WilIclnio Fnlconi boc donum concessit. a mililibus Templi cent uni Iibrn9 habuit et villam unam, scilicct Dolgall, qu crat de clcmosinn domini Andrc. Paclumquc fuit quod Euslhachius, fllius Lclhcrici, illam villatn baberot, et, si morcrelnr sine legitiino herede, terra ad milites Templi reverteretnr. Testes sunt hujus roi, ex parte mllitum Willclmus Folco, qui bclcmosinns militum Templi extra marc in cuslodin habebal, Willilelmus (sic) t\a Haldimcnto.Johanne? Rufus, Roberlusd'Orivol.Marcus et Philipus do l'loirro ex parlo Lelhorici lestes uni Hecellnus de Cantarana. Wilcrus do Baldimcnlo, Gonlcrus et Vivinnus de Virlnlibus, Hecelinn de Anglaura. facla sunt hec anno ab incarnationo Domini inillcsinio ccnteaimo XXXIII, l.udoviro rpgn regnsnlo, Alone (6) Trecis cpiscopanln.Tcobaldo (c) comilc superstitc. (a) Andr de Baudement. snchal do Thibaud, comte do Champagne et de Ulols. (b) liaton, vquo de Troyei, ua3-it{5. (c) Thibaud, comle de Blois, iioj, et de Champagne, c. ma } 8 janvier uba.

44 IjM

CfcT<ItAK YIMM.B Du

iiS (*6 man 33i4 avril u34). OriginaladteweU:Wjoo.Arch.(p., H nSfi fcoramanderle e Bure). j d BdiU Petit, ffto. tt Doc* e Bourgogne, p. -g. d II, ln norninePlris et Filii et Spiritus sancti. Quonfam consuetudinarium est et ab antecessorom nostroram ductum indiutra, ut ea que posterorum memori comendanda viderentur litterarum tradantur custode, dignum duxirous ea que subinferuntur, neoblivionedispereant ne vol quod inde actum est quamloquc aliquinmutctur fraudulenlia, in hujus cart tint) fideliter recondere. Ego igitur. Guilencus(a), lime Lingonensis ecclesi nutu Dei eplscopus, notum volo esse lam futuris quam prc*emibus, Paganum do Buriis de conversationoscculariad Xpisti militiam Tompli Domini,quod est in lerusalem, so transtulis-c et fideli votose et sua ibidem tradidisse. Villam itaque Buriarum cum omnibus appendiciis suis, consillo meoet consilio dominorum et amlcorum suorum, ad expedilionem Templi Dominiet militum in eodem bella gerentium, pari conditionea se donatam, hoc Xplstl presontinostr auctoriUtis scripto vobis notiBcamus et gloriam Xpisti cunctis generalilcr adnunciamus. llainaldus de Grancelo. cum uxore sua et liberis, laudavit et concessit. Hujus rei testes sunt mulli. scd isti duo precipue, scilicet Gallcrins Malvaslclhet Guido de Chatanciaco. romes do Sa), et uxor et Illli ejus simiiiter, et Willermus, frater ejus, simiiilcr. Hujus roidux Burgundiet episcopus sunt lesles. Nocheriusde Bolceneis.cum uxorosua et liberis, laudavit. Hnjus roi Guido de Vanorioet Hodode Masiacosunt testes. Raimundus, frater supradicti Pagani, cum uxore sua et liberis. concessit. Hujus rel Hugo Bosya et Robcrlus de Cameriacosunt testes. Soror ejus, Emelina, et liherisui laiidavcrunt.Toslis est Milodo Saconincoet Thebaudus Micherius. Alia soror de Aspriacoet maritus ejus et fllii concesserunt. Hujus rei Hugo de Vivarioet Miloclericussunt lescs. Dominus Paganns de Buris Joccrmuni villicum tenebat et donnus Hainaudusde Granceiolenorc concesseral.sed quando voluit recederoet ad Iherusalem ire, timens de codcm illico, fecitilcrum laudare donnum llainaudum et tixorcm suam et fllios. Et ipse Hainaudus, in manu Uobcrlisenescalci,militibus Templi concessil. Aemilinaet Guido, filins ejus, Dco et mililibus Templi censum llumberti et Guidonis.rralrissut.scilicetiiirdcnarios.conccsscrnnl, ctxx solidos habucrunl.et (idem dedit Guido de lioc quod faceret laudare fralribus suis. Testes sunt Girardus de Rovra, Wallerius Malvaslelh,Hainaudus de Granceio, Rnimondus, frater Pagani. llodo Bogor(el?). Voloetiam omnibus notum esse Guidonemde Fosatoet Willermum, fratrem ejus, semet ipsos Templo Dei vovisseet reddidissc [.] pratum Tilecastri, laude et consilio Aduuini de Beria,do quo supradictum pralum tenebant. Hujus rel Guillermiis de Fosalo et frater ejus. Unbertus, et Larnbertus Falsardus sunt testes. Et dominus Almo do Tjlccastro, do quo supradiclus Aduuinus hoc pratum tenebat. laudavit. Hujus rei Theobaudus do Caisoil et Guido Tlavath aunt testes. Episcopus Guilencus laudavit in synodo sua, do quo 8upradictus Aimo hoc pratum tenebat. Milo de Saconiacoet flllus ejus cum uxore laudaverunt. Hugo Bosio, cum (a) Guliencus, vquede Lsngres, ut5 f t <?3) ot it38.

45 uitoresua et liberis, laudavil. Guidi, ejus posaessor,in hoc pralum lapideas cruces loco metarum. concessusuorum viiinonim, posult. Fcfcuni hc onno ab incarnatiouo Dcmini utillesimo centesiiuo XXX. LauoIII. dovico rege rgnante, Hugonoduce ditcalum tenente,Quiloncoepiscopo episcopante, Fulconearchldiaconoarchidiaconante. 1 i33,mercredi (39 mars 1 1 33 avril 1134). A Copitlda tf . Toulouse. rch.dp., fond Mille,Cari.Cde Doutent, h. 3. fol.5; Cor. de c Ade Doutent, h. io. fol. 3o. c In nomine sancle et individue TrinitatJs. Ego, Laureta, quo fui Mit (tic). limens futurum dicm, scilicet diem juditii ubi crit redemptor mens sedonsin sedo majcstalis1 u et retribtiens nniciiiqno prout gessoril. pro redemptione animo mee necnon parcntnm mcornni, ut, miseran'.ercdcniploro,Avernipenas ovadero possimus, mea que ni'hi ex paire men prefalo acddil, militibus Ilieroaliquid do herediUilo4 solimilanis et in TemploSalom.mis nnanimilcrconvcrsnnlibuset contra inopinatos Sarracenos, qui legem Dei it lldeles l>coservientes destruorc conantitr, et colidio adversus impiissimos Isios, secundum ovongclinm,\irilitcr bellnntibus ,ppr fldein et sine inganno' et eum hac carta dono et laudo et in perpetuum, sino mea meosuccossorunialiqua inqnioliidino',Irado inilitihus nunccl in rumquo porpcluuni in Deicoinmoranlibus in manu Hugonis Higauldi, qui procuralor mililum Templo ' predictorum est, vidcliccltoliim illud qnnd habebam in terminio ville que voratur Doiencs, sive sint homines sive femin(fol. ,r>") ivousalici. lotiini illud quod liabes bam infra villutn prcfalamvel infra lerminum vill siniililcrduascondaminasquas habebam in terminio caslri quod vocatur Blumal. Similiter ego, Guitelmus de Piniano. vir predicte Laurcte, pro redemptiono anime nico et parontum meorum, donum quod uxor mea cum hac carta donavit, lonoet laudoet in pcrpeliium trado nillitibus prefalis cum haccaria, in manu Hugonispredicti. Actum annoab incarnatione Domini M'C'XXX'III", feria nu. Hujus donationis et solutionis testis sum ego. Hcrnardus de l'ort, canonicua Sancli Pelri. qui hanc cartam seripsi, et ego, Wilelnius do YiIIal'del' u.et ego Bernardus de Pignano, frater Gullelmi, et ego Petrus Sicfrez de Bizan.et ego. Ponliolus" de Bizan, filins Petri suprascripli et ego Berengariude Turreves junior, et ego Pelrus do Surcgio. LXIII n33, 1" avril. LXII

cn\Tvi\i*w.ou TCMPtE

du . A Copie ii Toulouse, rch.dp., fondede Malle, tort. AdeDoutent, h. ni, fol.8788. ( c DE Brucafom.. InnomineomnipolcntisDei.PatrisetFiliielSpiritussancli.Ego.RogeriugdeBiltetri. cum consilloet voluntatedomne malris mco, Cecilie.et fralruin meorum, Raimundi Vorfantr~ Cartutalre 1. dhlduo. du A titnellefutitram 8 (nguanno. mS;estttl3. 4. crediute. 6. in Tcmplo S.!onionls Dol. 0. bcllillbiis. 7. Inguanno. 8 logulelud'lno 9. comor.nllbui. 10.Ugont lgsldl. itebam. R q-je. 13. i.Aclum est hocinno. 16.sutullonia. iO.et Ollcimui etride Vlliriel. i7.Ogouls. 18.oral. P omit. 19.Sietre. je. cl Ponctue. i. Ct$trotsmots manquent. j. omis. 23.Peiruide Tun junior. ai. omit.

46

CAMVJ.AUK

DU TEMH.K

animo Trenchavelliatquct ernard!,propt<>rn.Yiicdiiimctaboliitoncm patris mei, BcrB nanti Ationis,et propter remissionetnpeccatorumcjus atque meorum, donator sum Deo et ssnete militie IherosollmiluueIVmpli Salomoniset fralribu ibidem Deoin defensinneXpislianitatisraililanlibus, in manudomni UgonisRigaudi,confralrissocietalis eorum. l)ono etiam et trado atque concetlopredicte militie, cumassensuet confirrnationepredicte mairis mecet fratrum mcorutn prcdiclorum, et cum laudamento baronum meorum,in manu prelibati Ugonis Rigaudi,villam meam que vocatur BurGhafols.inconiitatuCarcasscnse.ettotum quantum in ipsa villahebcovelhaberedebeo et in suis omnibus lerminiis, homines scilicetet feminas.terras et vineas, mansos et mansiones,ortos et ortales,aquas et riparias, prata. pascua, ciilt.i et inciiita, census et usaticos,heremum et condireclui-n, seniorivoset adempramentis(sic) et totum alium honorem dictum vel dicendum. sicut melius ilri ilium habco et haberc debco, cum omnibus exitibus suis hac reditibus et com omnibus suis fundis et limilibus et cum omnibus sibi pertinentibus, totum sine inguanno, sicut melius fatio vel facerc possum, sine omni rtinentiuet reservalionemca, cidern militie trado et dono, laudo atque concedo (fol. 81"). Dono ilidem atque concedo cidem niilitie unam terram meam quam ferraginem vocamus, in lerminio sive in suburbio Sancti Michaelis Carcassone,subtus poriam Tolosanam,que ab oriente coucluditur in via publica et de meridie in honore Sancti Nazarii, quem licxliotenet Petrus Guilelmi, et de occidente in alia viaet in rego de ipso viverio, do aquilonevero in orto meu et in alia via que discurrit ad (sic) ipsa porta Tolosnnain riparla Aide.Hecomnia superius prefixa dono et laudo et per francumet libcrum alodium trado auprascripte mililic Iherosolimitanc TcmpliSalomoniset fratribus ibidem ad tutclaincldefensionemsanclccivitntis Iherusalemet sancte XpistianilatisUconiililantibu.s. prescnlibiisatque futuris. in manu domnijamdicli UgonisHiguatdi.confrutrissocictaliscoriini.Et ut, si ipsi fratrcs prsentesaut futuri in predicta ferraginc voluerint villamfacercet fumlare atque edificare et ad edifleandumac permancmlum ibi homines niiltere, hiibcanl licenliain fatiendi,exceptode meis hominibus. Et ego, prqihalus Rogerius, aul posteritas mca in ipsis hominibus ont in ipsa villa ulliini censntn aut iillnm usatir.uniaut luslcm vel cavnlgslamsive aliquod blnndimenluin non liaheanuis nec ullo mndo in per|>cluum requiramus. Sicut superius scriptum est, sic ego, pernominalus (sic) Rogcrius.rt nos. fralresejus. RnimiindiisTrencliavellusnlqeHcrnardus, elianielcgo.jnmiliclagcnilrix illorum. Cccilin,cum laudamentoet nflirmamenlobaronum nnslrorom, hec prcfnla omnia eumomnibus ipsis mclioralionibuset aiigmcnlalionibusquas ibi Ucusdederit. propter remedium et absoluilonemanime prefati genitoris nostri (fol. 8$). lienmrdi Atonis, et propler indulgenliam et remissionem omnium pcccitorum ejus atque nostrorum, prelibale militie fralribusqne ibidem Deo mililantibus, prcsenlibus alque futuris, per francum et liberum alodium donamus et laudamus atque omnimodis conflrmamus, sine omni retentu nostro, in manu domni predicti Ugonis, confratris et fldelisservi pn-.dictoruniconmililonum \pisti, ad hnbendumet possedendum(sic) suanique tolunlalcm fnliendum ne dispnnrndum socundum institutionem ordinis mililie suc in pcrpoluum. Hec quippe omnia fnrimus, ut omnipnlens ac miscricors Dcus in bona nos perseverontirtvlvcrc et, post luijus vite cursuin, in boua fine ac confcssionede hoc seculo susciprre dignelur, amen. Sane vero, quod minime credimus esse venturum, si quis liomo aut femina hanc donationis nostre oblationem violnrepresumpseril, a liminibus sancle ecclesieet societato sancte Xpislianilolis

cAATULAine turi-t mi

47

separetur et, nisl cito resipneril et ail emendnlionem jKrvcncrit. cum hida Iraditore et seqiiacibH suis in infcrnum sejieHahir. Actum est hoc in kalondi apritis, <)io sabbnl, anno C.XXX.HI. post miiteainium Dominice incarne (sic rognnnlp Lodoyco rogo. Sijni doniiil Rogerii cl ffatnim qjus, Raimundi seiliret atquo Bernardi. mntrisqun corum. Cecilie vicccomillisso (tic), qui sic islam cartam et hoc donum oro et manibtis latid.ivcrunt ac conftrmnverunt et subseriptos lestes flrmsre rogavenint. *$<*Ikrnnrdide Caneto. SJ<*i Bcrnardi de Trs Mals. sij<M Iternardi Ponlii de Aqutt Vlva. S>J<mWuilclml comilis. S>psi Wuilolmi Uogciii do Aragono. S^m fJol. 58^) lietnateli Petaliol S~r Ariigliti Petapol. $ Petr! Gullclmi Adaulf). nolarii dnnini Rogerii predicti, Pc!npol.'$ VVuilelmi Mnncipii. S>J<m qui hoc. jussiono ijisin, wripsil dieet nitno prenomin.ito. LXIV il 33, 11 avril.

Arcli <U(p., fonds iJc Mollo,Oirt. 0 riePou.vns.cli. a. fol. |<M'; Copie du m' s. TouloilM. ulrc copie du tu' s. (tncomplMe du dtml) ibl., Cnrl. de Doii.v/u.cli. i, fn).1-3. In nominc omnipotrnlis Dct. Patris et l'ilii et Spiritus snneli. Kgo, Dcrnardus de Canclo, rt u\or mra, Itainn, et filius noslor, liorii/irdns, et ego, Aimrricus de liarbair.mo, et uxor iwa, falburgis, et lilius noslrr. Aiincricns. et fratres mci, Guilclnms C.liabbrrti el U.iinninilii Kriuongaudi et Arnaiidus, cl mater nnslra, Denlriz. nos omnes insitmil donanius Deo el sniicl mililic lherosoliii)ilnnc: Templi Salomonis et fralribus ibidem Deo in defciisionoXpislianitnlis inilil.iiitibns.in manu donu Itugonis Hig.iuldi, ronTralris sociclalis corum. ipsum castrum nostrum quod vocamus Uozcncs, cum nniiiilins forlr/in et inunitionibiis <|iic hodie ibi snnt et in nnlrn lacl eriint. et lotum hoc i|uod in ipso Castro et in ipsa villn de Dozencs et in omnibus terniiniis ejus nos linbcimis et (fol. 1) hnbere debemus, homines scilicet et feminas, terras et vinoas, mansus et mansinnr.s, orlns ri orlnlcs, pratn. pasciia, bosehos et garrigas, ntjnnA et lip.ui.is. vins vi.irnmipic duelus ntipic rcdilns, consns, usaticos et albcr^s el adrmpramcn/s, bnllins et convenionlias. nislicii et siibiirli.inn. bue est ruslir.ili.i ot niilil.iriii, cl toliim nlind ipind in prrdiclo rnslro et in ipsi villa ri in onuiibus inunitioiiilnis et forlczia rnniin et in omnibus terminis suis. nos predicti babe* mus et liaberc dcbcniU9, cuni exitilitis et rrditibus et fundis et limililms eornni ntquo possessionibus et cum toto hoc quod ibi homines vel femine tcnenl de nobis, et hcrcniiim et contliccluni (sity, disismn vcl dividendum. lolum, sient dictum est vcl iiipliu3 dici polesl, sicut fnrimus et nielios fncerc possiiinu?, tolum, sine inganno et sine omni nostra relinentia, predicle milili et confrnliibiis ibidem Deo mililonlibus, presenlibus plque fuluris, dnnamu<i nique Inudanius ri ninnimodis conccdcndo auctori/amus, in manu predicti Hugonis Higauldi, prcdicti confratris societatis corum. (fol. S") Ego vero. Pcltti Raimuudi de Barbairano, et uxor mea, Mnbilia. et ego, Arnnudus, frater ipsius Mabille, donamus et laudamus alque concedimus prcdlct inilili<: tolum hoc qnod hnbemits et hnbero debemus in predicto castre de Dozencs et in Ipsns fortrzns que ibi sunt vcl in antea fnclc crunt, sellicet de ipsas Chavas ad inins, et quantum ibi bomines vel feminc lenent de nobis, ul similitrr teneant et habcnnldc ip:a militia et de fratribus ibidem Deo militanlibus. Et donamus eidein

48

CAKTDLAtU DUTltlM.

militie totum hoc quod habemus in BernardoHodul et in ipso honore quem tenet de nobit ad feuum. Etdonamui eidsm militie ipsaro noatram partem de ip&is ortisquo lenent de nobis Ipte Bernardus Modulet Tapina ac filii ejus, Arnaudus et Bernardus, ad ipsutn Content e Dozenca et nostram partem de ips* vinea quam tenet de nobis d fUiaPoncii Amelii in loco quem vocant Ciaterna, et unum campum ad Podium Bisbaleoi, qui alTronUtde altar.o in ter de Trebug. et de meridie in straU, et de circio in honore de Pitita, et de aquilone in honore Berengarii, filii Poncii (fol. 3) Bernardi. Et donamus eidem milili unam faxam terre ad ipsam Lausani. que affrontt de allano in honore ejusdem milili,de meridie in honore Derengariipredicti, de circio in honore Bernardi Modnl,de aquilons in Rumine Aide. Ego etiam, Wilelmua Manlilinu,dono ipssm meam medietatem unius vinee,que fuit Raimundi Adalberti, in terminio de Bubars, ad ipsam Comam, et ipsa mea incdietai) affronttde altano in vinea Boneti clerici. dG meridie in vincas meas et fratrum meorum. de circio in alia medietatefratri* mei, Haimundi Manliltni1, de aquilone in podio, in alodionostro. Et dono cident militie, ipsam meam mcdielatem et totum hoc quod habco in alia vinea quam tenent Gitilelmu Paulinus et frater ejus. Petrus, de me et de fratre meo, Raimundo, ad ipsum collum de Dozencs,ad ipsam Laueam. Ego cliam, jamdictus Bernardusde Caneto.et uxor mea,Raina, donamus et concedimus predict* militie prenominatuni hominem nostrum, Bernardum Modul, cum ipsis ortis quos tenet de nobis, rccogno<>ccnlcs 3") et manifestantes quia ipso (fol. homo noster crt ad faciendumnostram voluntatem, et tdeo donamus illum, cum atio prenominntohonore. Deoet suprascripte milili. Sicut superius scriptum est, sic ego, predictus Bernardus de Cancto, et uxor met. Raina,acfiliua noster, Bernardus,et ego,supradictusAimcricus et uxor mea,Galburgia, ac filius noster, Aimericus,et fratres mei, GuilelmusChatberli*et Raimundus et Arnaudus0, et mater nostra, Beatriz,et ego. Petrus Raimundi predtctua, et uxor mea. Mabilla, fraterque ejus, Arnaudus, et ego, predictus Guitelnius Manlilinus, nos omnes predicli, nostra bona ac spontanra voluntate, totum auprascriptum honorem. sine omni retinenlla nostra, per liberum et franchum atodium, Deo et prenominate niliti el fratribus ibidem Deo militantibus, presentibus et futuris, donamus, laudamus et omnimodis desemparomus,in manu domni predicti Hugonis 10 Rigauldi confratris ac fidclis servi predictorunt commilitonum Xpisti. cum omnibus nicliorationibus et augmentationibus quas ibi Deus dederit, ut ab hac die in antea, nos aut aliquia de infantibua (/o(. 4) nostris aut de heredibus nostris aut ullus homo vel femina, per nos vel per nostram vocemaut per nostrum consillum, ibi It ullumcensum aut aliquod servitium aut ullum usaticum sive aliquam dominationcm vel aliquod seniorivutn non rcquirninus neque habeamus in perpetuum, sed totum sit libre et inlegcrrimo suprascripte militi et confratrum ibidem Deo mititantium. presentium et futurorum, ad hnbendum ac possedendum suamquo voluntatem faciendum etiam et disponendum, secundum institutionera ordinis t. LetexledaCortulaire Acommence variante Ici(Le d quisuivent cellt$ uCarJulair . prelonl A). 5.Ici et plus Ariuldus. C. tcllnencl. 7. francum. dicta. 3.Almlrlcus. 't. Xtlhcrti. loin, 8.milille. g.Ugonls lgaldl. 10.bac. n. eredibus. 13.(fol I"). i3. presencium. R iV eciim.

c\fri;(.u:

du TKvn.e

49

militi suc. sine oinni nostro banditncnto (sic) el sine omni contradictions t noslra. Ego Aimiricus jam dictus, ile Barfciirano, et ego, Guifolmiis XMberli, frater Aimirici jam dicti. dnnamus nosinct ipsos, corporis et anime (tic), in niorto sive in vit. Domino Dro et prcplialo mililir, pro remissione peccalis (sic) nostris. et quando derelinquerimus soculo(sic). habcat prefatc militie (sic) nottros cquo (sic) et armas (sic), et, si non liobuimus equo vel armas, habcat pro unicuique (sic) de nobis c solidosmonete Carcass(onsis). Hoc autent focimns propter remedium et absolutioncm animaruni patrum et rnalrum ac parentum nostrorum, et pmpter remissionem peccatorum eorum atque nostrorum. Sane vero. quod minime crcdimus esse venturum. ri quis homo aut femina banc donationis noslre oblalioncm frangere violaro presumpserit. nisi aut cito rrsipucrit et ad emenriationemvencrit, a liminibus sanct ecilesio* separetur et cum Juda traditore et sequacibusejus perpetimdnmpnctnr. Adum est hoc m idus (fol. h") aprilis. feria m, anno C/XXX'HIpost millcsimiim Dommiceincarnationis d rgnante Lodoico rege. Sio^m IScrnardi e Ciincloet uxoris eUis, Raine.ct flii ejus, ltcrnirdi, et Aimrricide B.irh.iirnnoatque moris njns, Gallrirgis, et fratrum ejus, GuilelmiChatbcrlil0 et ltaimundi otqnc Arnaldi nintrisqu<. eorum, Heatricls,atque l*o1 Haimundiet uxoris ejus, Mabilie,fratrisqueejus, An-nudi",et GuilelmiMantilini qui omnes sic istud donum laudavcriint et liane carlam propriis manibus nimavcrunt et subscriptos testesflrniaic rogaverunt.SiniJ-MPclri lioggerii de Barbaiu liolet. rano. Sir.t^m Wilelmi SioJi Roggerii do Subranciaco. Stoifni Matamnnr Sio^u Hcrcngnrii e Rnrbnirnno.Sio^m Ilugoiis de Barbairano.Sioi^im d GuilelmiAdaulH qui sic hanc carton) scripsit.jussion prcdictorum donatorum,dle annoque prenominato. LXV n 33, ao.juin.

Original jrographo Perpignan,Arcli,di!p..H (Temp'j), Vilsmolaca, ncienparchemin u c a d Temple n 16J2. Edit Matl.Carlulaireioussillowwis.dtmsSemain religieuse dioc. e Perpignan,884, la l du d i p 768. DE Villa Mulahc (sic). Notiimsiloionibiis lioniinihiis, lam prsent iunsqunn)futuris. quod ego. Snblrana frniina.iloiio et lnudo Domino)cocl milici l'empli llicrosoliniilaiiiipsum honorent l vir meus. I3crcngoriusArnalli, donav't prefal milici, exceplusipsum honoquod rem qui est ultra Hianl. qui est juxln Vill-miMulacham,quod retineo de mea vite, et. post obitum meum, re\crtiitur ad s>'prndictam miliciam in tale conventu ut milites Templi douent miclii pcr unumu ioniqueannuin, ad vincla S. Ptri, vi hemilias ordri, qmuidiu vixero. Et donc et Itido ipsum honorem quod vir meus, Berengnrius. ddit HrntoMni-idpCninpo;si- nli illedonnvit.sic donoctlaudoBeatMari et ad rlericis rjus, sine omni engan ot absque ullo retentu. Prefatus aulorn lionor 1.blandlmcnlo. j. conlradlccionc. Ceparagraphe nesetrouveuedans Carlulnire il le A,o q setrouve rcd tigne d'un omnes 0. p partie lier. 6..atlmusnos u suprucrlpll. 5. oblallords cclc le. 7. sequ!c!bus. 8. Incarne. Lodojco. 10.Xatborti. 11.(fol.21. u. les mol Pclrl d iS.Gulllelmi alque ont truits. t3.fratris juf Arnaldi.-tS.Manlelini. e Bolvll iO.Rogorll. 17,M*(h* tur. 18.Usoals 19.Adaulphl. M
Cartutalru du Ti'mple. 4

5O

CKTIiUUK TKMVLC DU

est in comitatu Russillonensi. infra fiues et tenniuos de Villa Mulacha et ln ajaceacia Beati Juliani. Et est mauifestum. Qui voluerit disrumpere Domino Deo et miliciq Terapli in duplo componat, et ultra babeat ffrmitalem in perpetuum. Actum est hociii'kalendas juli, anno ab incarnatione Dotnini M\C*.XXX\III\ regnante Lrdoico rege XXMIII*anno. SioJnuM Subiranc femine. qui istam cartam donations vel laudatinnis ficri ju&sit, firmavit et testes flrmare rogavit. Sio^stn Bernardi Guilelmi de Sancta Eugcnia, fratres predicte Subiranc. Citardi SioiJudm Sm^rnm Petri de Cornciano. Sio^ium Pelri de Baniols. Fuit factum in prescutia Petri Bernard!, de Cavalleria. et aliorum bonorum bominum qui presentes fucrunl.^4 Petrus rnouacus et sacerdos. rogatus, scripsit, cum litteris rasis in un linon, die et anno quo supra. LXVI n33. 10 juillet.

Original llircclone, Arch. Cor. Arag.. perg. R. Bereng. IV. n' a3. Noluin sit omnibus bominibus, tain presentibus quam et futuris, quodego, Bernardus Amati vicecomcs.etconjux mrn vicecomitissa, nomine Xa Almus.donatoressumus Domino Deo et sanclc milili Tcmpli Ilierosolituilnni, cum filio nostro, Raimundo Fulchoni, quam filii nostri Willelmi, il propter nmissionem peccatorum noslromm. omni anno per iinamquaniquc ebdoniadnm, somadom salis unam. ut Dominusomni(>otens propitius sit peccalis filii nostri noslrisquc [dijgns-lur placare criminihus et nobis omnibus premium eterno vite tribuere Jignctur, ac dirigat actus nostros in omni opre nostro, dum in hac vita fuerinms. Hanc vero dorna]lionem lali facimus modo, dum sal cucurrerit et sancli cam aceeporinl aut ali(|iiis caslellanus eam neceprrit, lit nullo nindnilli pretereal suprailicla donatio sicut suprrius remoralnr. Quod si quis banc cartam doniilionis volucril irrumpere, non lioc valent vendicare set in ilrma. Actum est boc vi tilus julii. dnplocomponal.scripliiranianente'omnileinporc anno Dominice incarnacionis C Irieesimo III posl millcsiinum. SioiJWm Bernardi Amati \icrcomilis; Bernards vicecomes *%i; Sig^sum Ni Almus, conjiigis ejus Haimundi, filii cjus. nos onnics supradictt tjui banc doiiatlonem fecimus Siq^mum leslesque firmare rogavinius. Sig^ijm Rcrnardi de Dua Cnslrlla. S" Beretigarii. Sio^tsfM Bernardi de Caidona. Sio^um Raimundi Willelmi de Boxndoss. Sioi^suji Bcrengarii. Berengarius, sacerdos el monacbus, qui boc scripsi die et anno quo supra J. LXVII Copiedu n's. n33. ao juillet. Toulouse, Arch. p., fonds de Malle.Csirt.Ade Ooiwnj.ch. 36. fol. ag.

In Dei nomine. Ego, Uernaiilus de Canelo, et uxor mca. Hnina, atque infantes nostri. el ego. Rcatriz, et Illii mei. Aimiricus et Gilelmus Xalberli et Arnaldus atque Haimundus. recoguoscimus et laudnmus sancte militie lbcrosolimilane et vobis, Ugoni Rigaldi, et crlells confratribus vestris, presenlibus alque fuluris, in ipsa mililia Deo seivlcnlibus, quod. quaudo dedinins vobis lionorcm noslrum de Dozeucs, erat ipse bonoi- in pignon-. Et vos. predictus Ugo lligaldi, redemistis ipsum lionorcm do ipso pignore parlem scilicet de me. Bernardo de Canelo, et uxoris mee infantumque meorum. redemislisde Rainnmdo de Cane Suspriiso. q%ii liabcbat cam in pignore pro centum solidis Melgoricnsium partem vero de me, Uialrice.el piediclorutn tiliorum

J? />

Mtt Aw~<<h<t~<tM<<e tMtM'tttX<ttM~tp<M jfmtfnft.ttv'bvttrt-tfiltiim AtmtrtcuCtfithf

S<< ~<M~p~M~.y~w~,M~~n~~6M~ WlMCM~ttt~tK~M~Kt~MMW~ ~P'< f~MM~ ~~M~eeM~M~ <M~M< tt~Mt~M~S

~e~.~fas~as~e~s~t.pB,x~ ~?y~M~ j.,

oui ~ti~ t~rL. C~fcf mA M-f 'Tiftiri rr Mlrfn"'iitfiBii'itti i v~ TJVL 7 ` t

CAR-rCLAtRE DicDOt':lE~:S A (~$'),

chartc 3G.

CA1TUI.4UC DUTMPLE

g,

meorum, redemiitis de Petro Raimundode Barbairano, qui habebat eam inpignore pro aliis c solidte Melgoricnsum.Propter hoc, ego, prcdictus BernardusdeCaneto, et uxor mea atque infantes uostri.et ego.Bealrizfet predicti Mii met, laudaraus et mitlimua in pignore, propter istos jamdictos ce" solidos Melgoricnsium, militie Ihcrosolimitane et vobis, Ugoni Rigaldi. et aliis confraUibus suprascripto vestris, presentibus atque futuris, in prefala mililia Deoservier.libus, ipsum scilicet honorera quem nos habemns in pignore de Guilelmo de Durban, in predicta villa de Dozencset ln suis terminiis omnibus, proptercc solidos Mclgoricnsium.ulvos habcalisct tcncalls tanlum ipsum tiouorcin in pignore. et ipsas cxplctas que indo cxicrinl, habeatis, usque ips ce" solidi Mclgoriensiumpcrsolvanlur vobis, sine vestro inguanno. Et si homonut femftta ipsum honorem vel aliquid de co vobis anparaverit, nos crimus inde vobiskgualcs guircnl: et tc-f foL 29"Jneit:et habereipsum honorem vobis feccrimus, usque, sine vestro inguanno, de vobis redimatur. Sio^kum Bernardide Canelo ctuxorisejusacinfanluniilloruni.quisicislamcailamfirinaverunl.SioijMtJMBeatricis et niiorum ejus prediclotum, Aimcrici.Guilclmi Xalbcrli. Arualdi atque Raimundi, qui sic i3tamcarlam flrmavrrunt.$VIri de MonteIralo. $ GlillelliiiMancipii.$ Petri I Rnimundi de Barbairano. Gilelnins scripsit, jusslone prediclorum Bernaidi de Canctoet Almerieiaiqut- Guilelmi Xatlierti.fratris ejus. anno jnillesimo C.XXX.I1I incarne (sic) Uominlcc.xni kalendnsaugusti. feria v. rgnante Lodoico rege. ,,33, a., juillet. Arch. Ci)/)(du m. P<T|)lgnan. dep,, Cari,du Mat-Deu, ai; fol. i35". n> Edit Atari,Carlul.Iloustillonnais. dansla Semaineellg.dudioc.de Perpignan,884,p. 783. r i In nomine Uci Patris. Ego, Aalaidis feinlna. donc et laudo corpus meum et nnintam mram DominoDeoet ad sanclam millcinm Ihcrosolimitani, qui vocatur Tentpluni Salomonis, ad ipsos qui ibi sunt milites et in nnlca venlurl sunt, ad servicium Dci fncieutlunisultus obcdiencininde ipso magislro qui ibidem est et in antea veutums est, sine ulln proprielalc. Et ad sanclom milidani suprasciiplam de IheruKileindonocl laudooinnem nirum alodcnt, in manu Uguoni, nigualdl.qulcslservus ci obecJiensad milites Xplsli. quantum hnbco vel haberc debco per vocos,sine blandimrntoullius hominisvel fcniinc.in locum quem quaiescumque apellaut Cirsano. pto remissions omnium pt-ccalonim meorum cI parentum mcorum. absque ullo i-otenlu.Est autetn prescriptum alotlem in comitalu Rossilioncnsi.Infra lermiuos Bate Marie de Anils el Beali Juliani de Villa Mulncha. Quantum (fol. I3G) infra Istos terminos habeovel habere debco. lotum dono sine omniungonnonduprascrips tam milidam, et ita ut milltrs prcscripll Templi Iroxcmnt de Olibado Candel prescriplum alwlrm. <mfaille habebat in plgnus |jcr un" libras argenli. Kl hoc donum facto propier quodDominus meus fuit dignalus case pauper per me siculi Illo fuit pauper f>crme, sic voloesse paupcrcula per illnm et ni ille facial me pmenlrc ad veram penltrllcl(11II vertunronfessioneutet tud fndl1t n1(' pcneulrc S1JUIII8U:1c!um m) et linbcal mercedemad auimam patris et nmlris mec et ad paradlsuni (tic) omnium parentum mroruni, et ad omnes Infantes meos racial fat-eresuum nancium servicium. per quod ventant ad bonam flncm. Et hoc donum fncio cum consilio et cum bona voluntate de mris infantibus, videlicet Gullelml Oalleri et Raymundl et Bernardi. Islum donum et Isluni honorem, sieut superiusest scriptum. donoet laudo LXVII1

S*

C*RTDt.lB

DU TEMPLE

et firaio Domino Dco et ad sauctam miliciam preuoimnataat. Si qui Uquis do meis infantibus aut de mois parenlibus rem lulerUantinfrcgeritdeprescriptoalodio, sit separalus de libro vite usquc veniat ad emendacionem. Et est manifestum. Actum est hoc nu kalendas augusti. anno Dominico incarnacionis M\C\XXX*III\, rgnante Lodovico rege XX*.llli*. anno. Sio^^im Aalaidis femine, quHslam cartam donacionis fieri jussil, firmavit et testes firmare rogavit. Sto^uu Guilelmi Galterii; Sig^um Raymundi Sia^onm Bernard I, filiomm Dalmacii de Paretz Torlas, gener ejus. qui hoc ejus. Sig^som laudat et flrmat. SioiJoiusi Uguoni Rigaldi, qui est servus ad milites Xpisti, qui hoc donum recepit Sio^um Petri Bernardi de Perpiniano, confrater cjus Sioijmni Bernardi de Peralnda, similiter confratris ejus. Sici^ium Poncii Adaiberli de Taio; Sioijwim Jacobl de Perpiniano Siotwroi Guilelmi Casai SigiJctuh Raymundi Steplinni; SjoiJctUM Johannis Peregrini Sigi^mum Petris Boni Mancipii, filii ejus Siq^um Olibado Candcl SiGi^nuM Bernard! Guilelmi de Monte Eschino; Sto^u* Poncil de Rocha Sio^um Petri de Corncinno Sio^.ium Berengarii Arnalli Sig^dm Bernardi Ulalgcrii, confratres predicte milicie. Sio><stm Poncii Stepliani de Condel. ~Petrus, monachus et sacerdos, rogatus, scripsit die et anno quo supra. I..XIX Copiedu m s. ii33, septembre. . Madrid, Arch. lilst. naclonal, Carl. a 5c)5.fol. ia3, n 3ag. DE doxativo Feiitumcoms DE Bbka. In Dei nominc et rjua gratin. Kgo. Adofonsus(<j),l)ci gratin rox, facto liane cartam dnnationis ri confirinnlionis \ol)is, Kcrtunionos iIp Sniicto rlc omo. Plncnit michi, libfnli niiimort spantnnrnvoluiitatc et Iropter seniliunt qucmidii feeistis et cotidie fucilis, dono cl concedo vobis nno nxnrico in Kcrn.nomine Abavid.cum sunscasaset cum sua liercdii.ile. sicut crat truente ilto (lie quando ista carta fuit factn, nd faciendam inilr proprinm vrstMm voluntateni, salvum et librmm et franenm, vos el posterilas %eslvn per scculn. ?alvn mca fldelitotc vcl omni posteritate. Siqxum rgis i$* Adcfonsi. Et ego, rorlunio Kr.ccones.vobis. fralribus Tenipli militie Salomonis, dono vobis illud ingcniiiitn et liberum de mr vel de posloritale niea. per cuncla sccula. Fucla cnvln donalionls ex roge in cra M.C.LXX.I, nionsc septembris, super Fraga. rrgnanto me. Dri gintia rex in Aragon et in Cnstelln rt in Pnmpllonia et in Supernrbi slve in Ripa Cuvln. Episcopus Ariialcl Dodo {(,) \n Oscha. episcopu Sandus(c) in Catngorrn, ftliusSanciua((i)t piscopiis in Pampilonin.episropus M(lrlinel)(e)in Tyrassona. episco pus Gnrcin (/) lu OsaraugUBla, Lop Garer in Alngon. Fortin Fortis in Fontes, Lop Aheda.Scm'Xemrnonrs in Calalaiub.Ferlnn Lope Lopcinntgla.John'ic)Dirzin in 8ori.i,Cn\nl in Nngnra rt in Tarocn. Pelro Tizon in Eslela. Cnslange in Biel. Ego, Dominlcus,|iro jusalone doniiul moi rgis, liane cailatn scripsi et hoc signnm feci. <rt)Alphonse I. roi d'Aragon et de Navarre, uoS. de CUlle et de l.on, 1109 7 septem{ bre 34 (bl Arnald Dodo, cique de Hueica, n3o f i9 juillet n3J. (c) Ssuclie, tque de Calnhorra, ?-n4(). (d) Sanche, dvque de Pampclune.tii 11 septembre 11il. (c) Michel, poque de Tardrona, 1119f ii5i (/) Garda, vi^quede Sargo.en3oti3G.

CAKIULAMB

DU TEMPLE

53

LXX

1 134. 3 janvier. deux copies ibid.,

Original Barcelone, Arch. Cor. Arag., perg. n. Bercng. IV, n* 37 mme cote.

de Edit Borarull y Mascar, CoUccUSn documenttinidilot, IV, n* vi, ptge 18. in Dei eterni rcgis nomine. Ego, Raimundus Hcrcngnrii, Dei gratia Barchinonensis cornes et marchio, donc etiam omnipotent) Deo, redemtori mco, et sancti milicie Templi ierosolimitntc (sic) Salomonis, eu masensu et confirmneione et cum laudamento iaroniimmcorum.intnanncjusdrmArnnlIidollrdocsctlIugonisRiguadi.cumfrntris knstrum, nomine Bnrberano, in nostra marchin contra Sarsocietatiseorum.quoddnm racenos, cum militibus qui ipsum knstrum per me hnbcnl et cum omnibus ad idem chastrum pertinentibus et cuir terminis et possestonibus suis, et totam dominacionem cum serviciis et usalicis suis.sicut melius ibi Dcus dederit vel ego haberodebco, ut libere et sine diminuciono et sine blnndimento ullius hominis. presentes confratres et successores eornm. quando illi vencrint et steterint cum armis in Granian.i aut in prcdicla marebio ad defensionem Xpistinnitatis, sccundum inslilncionem ordinis milicicsuejiabennt hecomnin prediclc milicic.qiinct superiusscriptiim cst.cumatigmentarioniiins quos Deus ibi ilrdcrtl.plitisponant in perjviunm. Hec quippe omnia dono pro anima patris mci rt matris tuer ri II1r3, ut nells o01nlpolell!! dlrlgnl ndns nicos ci facial mevenircin sno servicio ad boniim finein, et pcrcala et offensiones rlemcnlpr dimital. llnncilnque voli mri olilacionrm si qun in crastinnm cujnscumque dignilatis aut mnliorriJatis persona vlnlarr tenipla\rril. nisi cilo sr rontraxcrit, delratur nomrn cjus de libro vite el cum Annnin rt Safflra. voti sui frnudntorihus, dnmnnrionrm incurrat. S. K.iiinundi cornes, qui hoc donum punctnlim firmavit ccicrisqnr firninri roga\il. Aclunest hnc m* nonas jnnunrii,anno Dominice incarnncionis C Irirrsimn llll*pn.<st inillesimiini. nnno XXV rgnante Leudovlcl rgi. RerDei niirdus\i(Tcomp. Smj4 gralia Ausononsis rplscopus. Sio^sum fiiiillrlmi Kniniundt.dnpifcri. Sk.^icm llriauibtiildi de Il.iselln. Sir.^iDM Rrrongtirii de Kriaill. Sig^ii mGiiillelmoNnimiuidi de l'ugalll. Sio^vum IVIri nrcliit(tvlle). ArnalSloiJ<NfMRniniuudido Roclin.Sio ^imcmBrrrllgarillsIkrn!lfli. I"Irtl1lfrr. SIG'4:1U)1 lus Dorcngarii de Aiiglcroia. Sio^Jcium llercngariiis Hcrnndi de Grnnlana. SioiJisum Dcuscicdil. Sig^mum Brrnadi Guilletmi de Luciano. Dcrnardus, sacerdos, qui hoc scripsit die et anno Jquod supra. lyXXI n3/ i5 avril. Ibtd..

Original: Batcclone. Arch. Cor. Arng., lierg. H. Berong. IV, nm a8 copie du m . m(me cote copie du xtu*. S. (icrvnslo, I.Uhre Viril, fol. 33". Edit llornmll y Mnscor,Coleecinde documenttinidito, IV, n' xi, p. 39.

ln plis ci rrliginsis cuisis flugnirntnnrfi et conflnnnndis diligenter operam dnre, caiilale, que uperil intitiiludincin peccnlorum, persundente Indesinenter compelli(n) Baymond.viquedeVIch.itog-J- 36 novembre ii'6.

*4 C*'HILWIII TEKTLB DU nI'I_J_ mur. Ea _r, propler. Oflcgarius) a). Del diguacone Tarrachonensis ( illustns R(imundu> Barchinonensium,Barblsullunensium archiepiscopus, et (6), Be corneset marchio, cum episcopiset ceteris cleridset comitibus et CeriUnensium aliis tibus, quorum Inforins nomina convenir! possunt. hoc conslitutum terre magnafacimus omnibus militibus, secundumpropositum et ordinem [illjorura qui Iherosolimis, pro amoreDel, pro fratribus animas ponere et sine proprio vivere devoverunt, in terra nostra Deofamulari et roilitare voluerunt. Personas siquidem et res corum, predla videlicet et substances, ubicumque cas habucrint.omni lemporc in treva Dei ponmus. Castella quoque et villas ne mansoset domos corum, quas mode habent et quas de ceterojuste ndquisicrint, vel si quas in suo populadoncs conslitucrc voluerint, omnia sub tuicione et dotensione ac bcati Petri et nostra Dei bnigne suscipimus. Et ut omnia sub Irmasalvitatc et securitate consistant inniulamus alquc predpimuS.Nul!9deI,tqu1>crsona,cujUscumf1uedignStatisScumcdlocri(atis.potesUlem hatrat vcl licenciam personiseorum vel hominum suorum in in ncgocs sccularibtis judicandi veldislringcndi neque in possessions vel fccultatcs corum aliquid disponendi, prter volunlatcm corum qui eis preposili et inagistri. IpStautem [fu]crint prepositi et mngistri, srcundum Deum et onlincm suum. regant se ipsos et suos et que sua sunt, et.disponmil et judiccnl.paralind excqucndomjusticiamet reddendam, si quis n.hcrsuscos vel res corum juslnm se causam dixeritr.icion'em l.^bcre Si qua Igiiur cujuscumque co.idiclonis vel sexus persona, quod nbrit. advenus liane constitucloncm nostram insurgerc templaverit *c) res porum nuferre vcl minuerc aud corum penonns infcslnrc nisi cito se correxeritclcmcnmslicioscprcsumpscrlt. davent rcs quidem per Ireuvnm. injurlom vero personarum. per sncrilcgium, iram Dei quem ofcmiit. mcnrrnt cl suo bannum rplscopalc et suo niiti bancplscopo num quod ad oomitem pertinct. pcrsolval. Quotl estnelum xv,, kalendns ai. ontio m IncnrnacioniDomlnloC.XXX.UH.post mlllrslmiim. Ollcgarius arclrpiscopu. $ S.o^uh Ermcngauili(c), nomitisUrgclli.S.o*..imnnimundi cornes. BcrcnRArius(rf, Dei gratta Gcramlrnris rcclcslc episcopus. Ponrli fponi,, c.miiU ImpuSto^n-M rilanrnxis. tno%nva Jordanie Sio^.iom Brrrngnrii le Chcralto. SioAmlm Dpu^c Sioxuh Ptri Bertrand! de Uollol^cco. Sig^mlm Olonis. Sio^whOuJWiiiI leCastro \C|lo. Sio*ii,m nalinumit Ucnnrdi. Sio^dm Pcl.i de ,irnicc]1a. Sin^im Bcrcngani de Pela Follis. Smi^stM Arbrrlt de CnMrliu.fto^u Hevnardi,1e Hcllo ;* !'OIIcil t'gnnls.SioiuiinalnnimHl-ulconis. Sto^s.M Pclti !trchil(cvileJ.SiG^UMBercngariiRnimundi, iwrii.(S^Pet.i.n.iicJ.inoncn9lsarcliilevitc'> v . hiowji OmllcrnUde Pugalto. Sio^um Hni.nundi de M Gel IVIri Torroja. Sio^i trnndi do MontePalacio. Sm^.uM Ouillcrmi Seniofrcdi. Sio^cm Bereiigniiide ipsa Garriga; M0^SUMG,,lclmi.fratvismi.Sioifrv Qtiillcrmi tic Pelred.^Rnlmnmli. t. 8f L", imoncnsh ci'iscopus. BcrenBorii.Gcmmlrnsfc nirhMIaconns.SioA.iui Rnlmundi Renaidi de Olivls.S.o^w, l'cInttnimundidcPctrcd.Sm^uMRehnundi fiS-i n ^!l'-vO.*T Bercn"ril SWM-S>*v* CiaucbertiGulllclml. Bernardi do VtillroHa. SioijMtM HOldegiriu. Archevqueo Tarngone, n.8, man t 6 murs d u37. (6)Hayraond lIrclIcrIV,Mmt.deU~tone.3. t 26flot 1162. (e)Ermcn~u~t.conedXt ^courgei. uoft 28JuInh6. (d) Brenger, vequodo Grone, tut t. t. Cetmot M rnjts. O 4l

CAKTDLUHS

DO. TMPLE

65

Egoproplerea,Raimundus suprascripius, cornes Barchinonensis, romito omnipop tenti Deoquod, ad obitum meum, dimitam omnia mea garnimenta Templo lherosolimitano et fratribus ibidem mililantibus, et intrim, in omni temporo vite mee, dabo ipsi milicie Templi xx morabilines aut libras n argenti pcr singulos annos. SioginuMPoncii, notarii comitis Barchinonensls,qui hoc scripsit die et anno quo supra. LXX1I c. i5 avril n34.

Original:Barcelone,Arch. Cor. Arag.. perg. R. Rereng.IV, n* 38 (au dos de l'actedu t5 avril n3i)((i). Edit Bofarull,Cokccin e documentai d indiiot,IV,p. 3i. Haimundus (b), contes Barchinonensis,slabit in ipsa milfcia primo anno sub obediencia magistri, et dabit ibi garnimenta ad x frntribus militihus, et dat ibi honorem unde vivant x milites semper. Promitit seGuilleimus Haimunrisenescalc.el fralerpjus.Olo.siarcin servicioDei, in ipsa ravnlnriade Granagrana.uno anno, et dabit ibi gnrnimrntmn ad unum cava1er,scllicc! cavallumet armas, et tanluin de suo honore, undfi ibi possit starc iinns cavallerius in perpctuum. Jordanus stabit ibi uno anno cl dnbit ibi honorcm. unde slcl ihi unus miles in pcrpcliium. HalmundusItcnardi vc) filitirjus slobil ibi anno. et in exitu dimitct ihi cavallum suuni cum armis. ArnnllusSanctl Martini. uno nno. et in exilu dabit ihi suuni cavnllumcum nrniis. Ponciusde H[.]cs, i anno. et in exilu dnbit ibi suam brsti.-immeliorem. Aniallusde MonteKorrer,i anno. et in exilu reliqnet ibi cavfl|llumj cum armis. Mirode. Lucinno,similiter. Gitelm de Castelar, similiter. Pelrus de Galifa, simililcr. Bcrnardus et fralrr, Haimundus de Barbcrano, nno anno. et in exilu rclinquct unum cavallum cum nrntis. Arbcrtus de Pelra, similiter. Pelrus Arnaldus, i anno,et post nbitum suum cavallum[enin] armis. Haimundus Fulconis, i anno. el in exilu ravallum rum armis. Jofrcdus de Sancla Colomba, i anno, et post obilum cAvallumsuum cum armis. Petrus Arberlide Liciano,t anno, el dnbit ibi unum mansnm. Graide lorba, i nnno. et donalibi u mansos. Petrus de feaiiC?. Kugenin,i anno. Bernardde Sentefcs. i nnno. Arnallus de Tamarlt, t anno. Drusde, i anno. Cet<l(,n,il?jIbi unum mansum in Callls. Ramon de Casoles,i anno. Petrus Berlrandi de Belo l.ccco, i anno. Petrus Arnalli de Barchlnona, i anno stabit i anno,et donat ibi unum mansum in Rosed. i (a) V, n' LXXt. (6)Raymond Bittrmtt IV,comtede Barcton.i3i 4.fiooi'jI 16

56 1>XXIII

CARTUI.AIRE DUTEMPLE u34 (15 avril ti34 6avrilu35).

Originalou copteccvalemportlt Toulouse.Arch. dp.. fondde Malte,lirramel, 1. I, . v charte copie* n*. ibtd., ib., n" 3 et 1 du EdUi Du Bourg.HUl.da grandprieari de Touloate, n picesJusUf., *un. Sciendumest quod W(llclmus)(a), Ausiensis arebiepiscopuset Vitalisde Iscio. , frater ejus. et Bernardus Jordans' et Witclma, uxor sua, et Jordanus , corum flHu,et fratres ejus , dederunt Domino Deoet militi Templi Dorntai cclcsiam SancteMariede Ramcd',cum pertinenliis suis et cum totoeelcsiaslico et tolum , honorem quem ibi abebanl" aut ullus homo femina per cos, Infra numina aut Togis et Alsavi,et terram foras flumina ad dua paria boum per onoliarcm. Et Bernardus tardants ' et uxor sua et fl'.iicorum dederunt v arlpenta vincarum. Et Vitalis de Yscomaripenta vinearomddit. Hec omnia predicta dederunt llbcraliter , corum spontanea voluntate, sine enganno, Vitalis de Yscio" et Bernardus Jordanis^el uxor sus et Mil rorum, in manu domini Amelli (b), Tolose episcopi. in eccleslaIl Sancti Jachobi remissioneu pcccatorum suorum et omnium parentum corum. Sio* Brrnardi (c), Covein cujus manu feccrtint. narum comitis. Sio* Maurlni de Murclo. Sio* Gezolitri,fratris sui. Sio* nernardus11 t.irraui. Et W(itclmus). Auslcnsls archiepiscopus, fecit donum nputl Montcm Allum. in presetilliiprioris de MonteAlto. Totam bahiliam quam habcbanl in hoc prcdiclo honore W. do Hamcd et uxor sua et Vitalis Enardus, dederunt et solvcrunt liberaliier sua sponle. sine vi, Dco et prcdicte militic Templi et hoc donum frccrunl in manu horuin prcdiclonim dominorum suorum teste Bornardollnrrauo. Bernardus de Compinno,prior e/vtesl" Sanrli Mirahrlis > de Castrllo". drdil libcrnliter, sine ullo rrlcnlii, totum justum et r.iliouriu quam haticlial in hoc predicte honore, milin Trmjill Dominl radnm ronvenirnlln i|na snprrius est Teste BcrnardoJordano et Isarno Jordano" frntrc. scripta. Pllistorltis et Hernardus namundiiR1*,rrater ejus. et Petrus W. dederunt librait(a) Oulllduine. rchevque 'Kvth, nr t c. 1160-70. (b) Amolli, tvque Toua de f touse, no6f n3g. (c) BernardIII. comtedo Coinmlnge, iijo-i6o. c. VflrinntMM.n3flft:AU9ltoml.-.rchto^i<lnItflijnl</n'; -S.n'a.-orJjnU.-J.B'S.-Vordinu. -5.n'4:friler8uiu.e.n*4;inlIlUc. 7 n"34:Salomonl. .n'3: namcl; '4: Anmcl n-t,: S n g cclelMHco.-io.n-3f4/loUm.-ii.n3rt4:hbcLaiil._i,.n"3rt4:|.>rlini.-i.1.n<3.-Vordiil-. iJ.i;trpenU. iS. n-3l4 clo. iO.n"3rt 4: nbcnltr. 1;. n'3. tefrite i-oil Vtliclo. a frril L'tuiti *ij0V 18.-3*14;ordjnl. 19.1.-3. crto.l. jo. n"9,1f,, }tob\ > 3el 1Vto suarumel omnium rtdtmpllone nlmmm |>reiitoruii)uornm. n' Contouarum. 3. jj. n"9tl 4. feroirdt. ij. Un"3tl omtllenl 4 de. 5n"3 4 Ulllam. itt. l*>n"3tl4onifllfnr et te rf<i mal: 17.n"3ei& et uiilUitiua t Satuiiionis. 18.Ceidix (Kl.. suonimi anquent Tcui|ill mots m b*xn" 3(1,- 15.n" 3 tt 4 SignumBornardo amuo. 3o.n' 4 tcleOe. 3i.n" 3 4 B Mlchtell. Si.n" 3 tl 4 Casllo. S3.n'3: mllicl 4 mlllclo. Js. n"3 el4 Salomonit 1 15.t>(n"3l 4 QmtUentioxtno. n"3C4Ittimundnt. il.

^7 ter predicte militic hoc totum quod habebant in hoc predicto honore et casalem et malolem que' est aub ccclesia habent ad feuum de militibus Templi, tali modo quod omni anno reddant indo censum unam candelam cclesi predicte Sancte Marie. Teste BernardoJordano et Bernardo Barrauo. Totum hoc quod habebant iti hoc predicto honore Geraldus Engilbertus et Bruna, uxor sua, et Ramundtis Il Sarraccnus, dederunt comodo predicte mtliti Ilberaliter.Teste'Bencdicto'Macrcforlcet Berr.ardoBarrauo. Et justum quod ibi habebat Sibilia, uxor Ranuindi' Samccni, dedit co modo predictc militie. Teste Daidc Sarraceno '. Totum quod ibi linhcb.it Ramundus Il Rnterius, dedit co mndo, teste Bernardo Barrauo. Tolum justum quod in hoc predicto honore habebat Berlrannus Estroubcra dedit libre predicle niililic Teste Arnaldo Hogcrtoet Ramundo Sarraccno et Il Vitale scriba". Totum quod habebat Bornardusdo Turrc in hoc predicto honore, dedit libere Deoet predicte militic TesteBernardo Jordano et BernardoBarrauo et Arnaldo Selvanno. Toti homines qui habcbnnt nos oisales in hoc predicto" honore, dedernnl illos frnncoDeo et.miliiie Tentirli. Et ibi prcdictl homines ceperunt ad feuum medietaton tiornin casalorum de militions Tcmjili; et quisquis dbet indc reddere ccnsum omni anno un denarlos militibtis Trmpli. Kt hoc fecoiunt in manu dominorum suorum. Hugo de l'omarcta et Snntins, suus flliu.et Arunldtis de Oavanlinln dr.denint hoc loluin qnod in hoc predicto honore habckuit, iihcralilrr Dro et mililie predicli Tompll. Teste BernarcloJordnno. Toti dotnlni predicli et Rnimundus dr Sniws liaient Dco et militlo prediutc rlfltiim.quoi! si homines lllontm stabant in hoc predicto lionorc. non capiant illos lier rorum pffiininin.donrr dlranl lllo domino qui hune prrdiclum honnrrin tcnucril.H fi liominrs \olrhant risj\islnm fncerr.juMicinIllins ilomini cnpinnt si fnerre nolnrtinl. lllo dominus liahealillos rjrrlus forns villain cum su.i prreunin,mnbilin, nd rapiid mriisis juodrlninorent haburril reroplum n domlnis illonini. Teslrs sunt (sti predicli lestes. Vitalis scripsit anno millr.sInioCXXXIHI. Hocdonum fccerunl in mnniiGernJdlde Nocura, fralro Tenipli Snlomonls. n Vurhnlti; . n'3: mlllcli ' t mlHcle. j. n*3.-hac. 3.Lesn"3 tl t cmelltnl t etmol. S.n"3 3 et4: t!tcm 3 t|u. 6.n" 3 tl b cclwli. 7. n"3tlit 1feddeint CD~um 8 1 riJotem. 5. candotim. 9. n' 3 dc.-tc.Ora Marl n1 M.jmtescMilles. 9. n" 3tlD;Rcraifl Sjnflc u. 3: Jorda. 10.n" 3r! : Fngclbcrlui. 11.n'3 8 Ilnlmiindu. n* tnillcl 1' i mlHtl rie. i3. Sisnum. !j. mnnqut 2 tt 3/. i5. tc'3 tl 4 MtcrsTorl. il),n"3 cl.}ntlmumll. (n" .i' 57.()3 fl 4 Plado. 18.n'3 1 8arrccnl| 6 Sarucon'. ifl.n" .?tl 4 fiilmundii. ao. tliitehei CdtvtU Ittajimttiit j 1 Qe tel dtax motel (irftfdtnl toutinurllgnh te 1 n"3tl 't. quidonnent dam sonenlfrKjn/j ifnnj*n'3. ai. n"3flfinlHcle. a.n'*3 OorW Knsicltttlus (cdll.). nt ( gui 3 ywr l ttO: Rtlmundo. i3. *3: vldtl iclb; *J Vid*l<crba n th. n'3: mlllcl. >5n" 3tl&: fil Arataii sItsho. 2C.tt n"3e t t'errftrnt t .1jircttlcfo.

DU CRTDI.*lE TIMPLB

CARTOIAUU

DU TUm

Ii34(i5avri! ii34 6avril it35). informedu xm. ChMonwur-Manw, dp., G. 174. Copie Arch. e Anafyset extraits Bd.de Barthlmy. IHoeiencien Chdlam-iur-Marne, p. a de I,

MLXIV

397,

InnomtnePatrisctFMHelSpJritussancli.amcn.MiHtesTempHsancledvitatisIerusalem, summi atque padflci rgis militiam professons(tic), quantum solatium quantamqiuetutelam indigenis et peregrinis pauperihus et omnibus sepulchrum Domini adire volentibus, prcbeant, charitate fldcllum non credimus esse ignotum. Expedit Igilur ut tamvenerabilis locus, cum bonis et personis suis, anto attentius diiigalur et honoretur quantopro salute unWcrsorumdevotaassidue impendit dem ad recompessandum tante bonitatis amuentiam, fratribus obscquia.Siquipredicti loci non solum nostra largiri, verum etiam bcneflciceterorum fldelium iivsiscollata, pro modonostre possibilitatis conservare et memorie commcndare jure debemus. Quocircamanifeslumsitomnibus,larnprcscnlisquamrutiiri9.quodcgo,Gaufridus(a),Dci gratis Calhalauncnsis fipfscopus.do et concedo totam calciriam pannorum civitatis CaJhalaunensismllllibus Tcmpli. pro satute anime mec et successorum meorum. ad habendum et possidcndum libre et quicte in perpetuum. et sub sigilli nostri testlinonin adsignarl feci, ut quod temporibus noslrls pia obtulit devotio. successorum nullatenus possil infringere detestenda prcsumpHo. Quiciimque autem tam sancluinel ralionabilc donum vencrit ad inrumpendum. anathema sit, quia justum non est ut qnod ab episcopojuste llgalur a sucfessorc suo 11H0 odo m Infringnlur. Sio!iijm O(loni!>fGnufridi.archidiconi(sic).$ Jonnnis, presbiteri. $ BonichanJi.monn$ chi. $ Varneri. cantoris. $ Acatin). $ Gnuberti. $ Nicolai, prcjwslli. $ Odonis do Foro. $ Rogeri de Malleil.Adam Brebier. Actum ab incirnalionc Domini no.Mri Ihcsu Christi millcshno centesirnotrigesimoquarto, epacta vlgcsima terlia, concurrente sexto. Galterus, mncrllnrius, scripsit et subscripsll. u34 (15 avrj| (t34~6 avril n35). Original, scell Chatom-ur-Marnc. dp..fondsdaMalte Neuvlltc-u-Tcmn!e. jadis Arch. (La IIumc 3-8);copiecontemporaine ibld.,inmocolo. Jnalyu Ed. de BaTlhlemy. ioete anciende Chdlons-iur-itarne. p. 3fl5. I. DE nKcisfA domos Nove Vif.t.EQUEubbre betihetub ET de plumbus BEtiDiriBus QOIIBl DEHOTAKTUB. In nominc sanetc el individue rinilntis. Nolum eit omnibus fldeJibus. dominus Elbertus(6). bone momoric episcopus, predecessor noslcr. asscnMtquod capiUiti bcati prothomartyris Stepbani. dedit Salomonis que est in inodomui'l'empli \c\\a(sle) Villajuxta DrttnpnumPetmm, ut de unlvctso inercmento et cuHura terrirum, quam ultra fines ejusdeiu pavracbte(sic) fratres ipsius domus facerent. elinni decimam sine offensasibi Di reUnerenl(c}.EgovMn1G.mrrMM-(<i).gratis Gnthalsu(a) Gwflroy,vquedeCblon. n33.iprisle 8 oct. a8 de CMloni. 1137t 8 octobren3a. (c) V.n' itf. t mai m4i. (6)Elbert, iitqw LXXV

predicti terrltorii, muniflcenlia viclnorum, sic in manum ipsius Templi venirent, ut de tabore et cultura ruslicorum consuetumcantuarinum prcsbitcroparrichialifitejsolv non posset,ministri et fratres Templi de ipso cantuario persolverent quantum episcopi et archidiaconi consiliumet dispcnsatio ordinarot, in quorum tutclact ptotectiono post Dcum domus rjusdem ordinal! sunt servientes. Preterea, ipsi Templi et fratribus Deo ibidem servientibus unum hominem nostrum, HugonemCalculum nominc. concessi et obtuli. Fratrum quoque et casatorum militumque nostrorum nomina et redditus quos obtulcrint sub sigilli nostri teslimonio assignari feci, ut quod temporibus nostris pia ndclium oplulit devotio. sucesorum nullatcnus |)ossot inflrmarc detestanda prcsumptio. CanoniciBcatiStcphoni promiscrunt et drbent singulis annis xx solidos in octavia Kpy]>hnnic. Kustachius,vicedominus noster, xm solidos. apud Logins.in Pasclin. DominusWalbcrlus, v solidos cl vin nummos,in villa que dicitur Vidna. xx*die nntnlis Domini et decimnmvini et annonc de terra sua, npud Rcccium. MilodoCeinonc. x solidos in vigilin natnlis Domini, apud Condalum. Castcllann Vilreaccnsis,niolrndinum unum apudSanctuni Stcphaniimsuper Vole. Domina Hersentlis, nssensii lilii stii. Giicsinuiuli,Dro rt Templo totam terram obtulit, in qua omninedificinfralnim rirrnmqtiaqupardent, insnprr xxxjornalia terr et queciimqup ndquisierint. liboroet ab.'oliile nb omnlbanno rljuslicin. Tcoderlcusde MouleMoranrrfo.trreiam parlem molendini apud Copeellam. Milode Kuste,dimidium inodium annone in molendinis velels. ad festnm sancti Hcmigii. Hogpnisdnpifer, vu solidospi vntidonnrios clcorlo que est in via Receii. naduirusdcMoiilcMoraitceio,tisoo1idos(tc>adcurinniAu$orum, natali Domini. in de Malleis.terrain quam habcbnljnxt.i einplnni. Hogerus l^udomirus, .xiidenarios censtialrs ad fumum SnncliQninlini. Scolus, \ndrnnrios nd censum sur dnmus, in natali Domini. riiilipus de Sanclo Meninio. xx denarios census in domo Alnulfi, que est Inler Menmiumet Curccllas. Rogcms. lUIusIsamberli, terram quam liabpjj.il inGrevia . $ Gaufridi $ Guidonis. archidiaconorum. $ Jobanni (sic), c.ipcllnni. $ Uosonis. $ Aearini. $ Gauherli.$ Hndnlflde l'nisnircs. $ Ilocol. Amio b incariiationc Domini n M'C'XXXilll*.epacla ssm, concurrenteadhuc scxlo. LXXVI n3i tundi (16 avril n34 i" avril n35).

CUJRTOUIM DU TIMPtt o_ nensium eplscopus. idem :a .rem. lia concessi,ut, si aliquando fines

$g

du s A Copte %n>. Toutousp, rct).dt!p.,fondsdo Molle, ari.Ade Uouirns, 38.fol.3o(o). C ch. In nominoDomini.Kgo.Guillelmus Petri de Vilarwi, ct \or mrael infantes noslri. pro rcdemplioncpcccalorum nostrorum et pro redomptionc animarum paren(a) Cf. n" LVt. t. Latopieplntt ici AelumClhtUiini,tnno blctrdalloiiBDomlnlM.C'.XSS.IIU.epcli m'iii', concurrente idliuceito.

60

CAMnatnmbu mmB

tant ootlroram, doaurat DominoDeo et militie Templi SalomonisIberoMlimitani, ia manu UgonisRigualdi, totumipsam honorem quem hahcmus in vilta de Doiencs et in suis trminii(excptoillcclericost ecclesiaf/o/.30~> e elipsosfeuuos quosmilites tenenta me,quantum ibi habemus in homines et feminas. in terris, in vineis ;et quantum habemuaet habere debemus, aie donamus DominoDeoet militie Templi Salomonis prefati lberasalem per alodem,ita ut neque nos neque ullua ex projenie nostre ibi quicquam ulterius non requirat. Hoc autem factum est in monasterio SancteMarie Electi, in presencia Raimundi (a), abbalis ejusdem loci, et Roger de Biterri et Isarni de Prnlano et Bemardi de Cancd et Petri Pillapulli et Petri Raimundi de Ravad et Bernardide Blanca Fort et Arnaldi de Coroellan et Petri Amelii de Torrelas et Bernardi Satomonis, qui hoc scripsit anno ab incarnatione Xpisti M*C.XXX.]MI, regnante Lodoycorege, feria n. Ponciusde Baris Ormatet Petrus Raimundi de Barbaira flrmad. LXXVII u34 lundi (16 avril n34 i" avril n35).

du Copte tw . Toulouie,Arch.dp., fondsde Malte. ari.Ade Doattns.ch. 18J(6). C Anno ab incarnatione Xpisti millesimo C.XXX.1111, regnante Lodovicorege.Ego. Arnallus de Cornelano, pro anima patrls et matris mec et pro anima Petto de Cornelano. consubrino meo, et redcmplonc peccatorum meorum, dono DominoDeoet militie Templi Salomonis lhcrosolimilaniet tibl, Ugonis(sic) Rigualdi, et omnibus confratrlbus vestris,totum quantum hnbco in villa de Pomar et in suis omnibus terminils, hoc est A'rnaldtimdo Milsirgue cum casale et casalmicum et infantibus et pertinendiscorum. AbbasSancti llarii respondit noster est. Et tune pladtatum fuit ln manu abbatis Eleclt et Rogerii de Beders et aliomm bonorumhomnum.Postca, e ipse abbas Bcrnardus(c) et monachi qui ibi erunt cum eo, donaverunt t reliquerunt predictum honorem ad predicte militie Iherosomililane, in manu Ugonis Rigualdi. Poslca, ego, Arnaldus. laudo et firmo donum istum, ita ut ego vt ullus ex progenie meeibi quicquam ullerius non requirat. Hoc nutem faclunest in monaslcrioSancte MarieElecll, in prc?cncia Raimundi {a) abbatb et Rogerii de Biterri et Bernardi do Canet et Arnalli Pilapulli et Bernard) de Blanca l'ort et Poncii de Barino et Petri Raimondide Ravadet Bernardi Salomonis scriba. feria n. LX XVIII it3i, 17 avril.

du Arch.Cor. Arag.,registrecot Inventarlo. fol.7. Copie un . Barcelone. Prsentions et futurls pateat hominibtis cttnctis, qualitrr ego.Bcrcngarius de Cheralto. ob peccatorum meorum et parentum meorum veninmimpetrandam, et viam eternam consequ^ndam, dono et offeroomnipotenti Dco et milicie Templi Iherosolimllanl et mllitlhus ibi summo reg) pcrvlenllhiis,presentibuset futur! domosnions cum turre et muro ft curtcllo, quas habco in muro civitatis Barchlnone.antcjantias ecclesiescdls SancteCruels Sancteque Eulalie; IId\'enertlntquoque mtchi voce genia (a) Bymond, bb d'Ateth,connu par des actesde 1101,m19, itt6. (b)Cf. n*LTO. d (e) l)rnrd.bM d Sa!nt-Hllalr eCarcMonne, parait encoreen 1146.

CAHTULAIMT DO TIMM.B

6,

torum meorum vel aliis quibuslibet modis ac vocibus. Terminantur autsni ab oriente in muro et domibus Gilleimi Chastri Vetuli et in domibus de sacriatnia d ipsa sede. a meridie similiter in ipsis domibus de sacristanaet in ipso draiterio, ab occasuin ipso dormitorio de ipsa sede, a circio ad radicem bris ipsum murum. Sicut ab ipsis terminis concluditur et terminatur, sic dono et offero predictas domos. cum turre et muro et cum solis et suprapositis et cum ingressibuset earum egressibus, totegriter, Domino Deoet predicte milicie Templiet militibus ibi Deo militantibus, ac de meojure lu coruin jus et dominium eas trado possldendas.ad servitium Deiet servorum ejus, ad suum proprium alodium, ad suum libitum. Si qnis contra banc mec donationis paginam venerit inrunipenclom.ira Dei incurrat et secundum sanctorum patrum instituta emendet. Omnibus autem huic loco justa servantibus et bonafacientibus,ait pax Domini nostrilhesu Xpisti.Similiter, ego, Pondus Ugonis. ob remedium anime meeet parentum meorum, ut Deus propicietur peccatiset negliDomino Deoet predicte milicie TemplietmilitibusiblDco gentils mets, donoet oITero militantibus.quicquidhabeootliabrredebeo.peromnpsvocos.lotummeumdirectum in prediclis domibus et turre et muro, et de meo jure in corum jus et dominium trado ad suum libitum. Et quicumquo hoc donum (fol. V) disrumpere aut transmutarc temptaverit. secundum sanctorum patrum instituta emendet, et qui huic servaverit et bona fecerit, habeat perpetuam pacem Domini nostri Ihesu locojusta Xpisti. Acta sunt hec xv kalendas maii, anno Domini CXXXIIII post millcsimum regisquoFranchorumLeduiciXXVi.S*MBerengariideClierallo;S*MPonciiUgonis. nos qui hanc donationis cartam scribere jussimus, laudamus, flrmamus et testes flrmare rogamus. S* Raimundi (a) cornes. S* Bcrengarii Raimundi de Fraxlno. Ollegnrius(6) nrchiepiscopus. S*m Pc'r! Bernardi. S*m Bertrandi de Bello Loco. S*m Raimundi Rcnardi. S mPetri Poncii; S^m Poncii; S^h Raimundi isti trel sunt fllli prescripti Pontii Ugonis,qui hoc laudant et firmant. S^.m Petri de Hedres. Pctri presbiter. qui hoc scripsit die et anno quo supra. SifrM LXXIX n34, 3 avril.

A Original Blrccl.me, rch.Cor.Artg., perg. R. Bereng.IV.n 3a. Patcat cunclis presentibus et fuluris.qualiterego.AinallusdeSoler.donoct oicro, ob peccatorum meorum veniam Impelrnndnm et vllom eternam consequendam] omnipolenti Deo et mlllci Tcnipli llierosolimilani.mansumcuni omnibussuis pertlncnllbtis vel pertinere quoquo modo debenlibus, et cum suis tenedonibus, terris, vineis, cultis et locullis. In prono et in piano, et eum arboribus diversi gcnerls. Est autem predlctus mansus in comitalu Ausouenai,in parrochiaSancli Ypollli marllris. In locovocilatoltosed; advenit quoque michi voce gcnilomm meorum velaliis qui buslibel ntadis.9icul habetur et eontineturcnm lerminis et attrontationibus suis et cum ingressibuset cgresslbussuis, ut melius dici velInlelllgl potest, dono et offero predielummansumintegrilerDominoDeoclprcdict mlllci Tcniplllherosolimllsnlclmilltibus, futuris el presentibus, ibi Deo mllilanlibus. in pcrpetuum possessurum, sine voce mceta meisibi rotenla.acde meojure in corumjuaetdomiuium Irado.ad suum I (n)Bymond renger V.comtede Barcelone, i3if aO i B aot nGa. (6) Oldegarlu. archevquede Tarrtgone,nt8 f 6 marsti3?.

f/a

ClTCLAIM

DU TXWLB

plettiMuuum proprium alodium, solide et quite possidendam ad eorum libitum. Et est manifestera. Si ^averoutriusque sewwvel ordinis contra banc mee donationis scripturam ad inrumpendum Burrexerit,iram persona Dei quem offendit et anahema incurrat. donec, ut sacritegus, antisfaciatet supradicta in duplo componat et insuper hc presens pagina perhenniter maneat flrma. Actum est hoc vira kalendas maii ainoal incarnatione Dominicamillesimo C'XXX'IH'. Snftnni Arnallus RainwndW,qui hancdonatiomscartam scriberejussi, taudo.flrmo et lestes Brmare S^Berengarii; S* Guillelmi; S* Poncii; S* Rodlandi isti sunt fratres rogo. predicti letflrmantArnalli, qui 8 Arnalli Petri de Gurbo. S* Raimundi Bernard! de Olost. ,& Bernardi Petri de Avinione. S.q^wumGillelmides Ssoier.Sig*w Petri, presbiteri, qui hoc scripsit die et anno quod supra est. LXXX n34> a3 avril. ibid.,

Arch.Cor. Arag..perg. R. Bereng.IV, n 3i Original: Barcelone. copie u f du registrecot Inventario. M. 6. Bdili BofaruU. Cotecein doeumentot de I inMilot,V.nxm, p. 35-37.

Omnibus hominibus sit manifestum, qualiter ego, Bernardus Raimundi vocitatus de Mazaneto,et fllius meus, Berengarius, ob peccatorumnostrorum veniam trandam et vitam eternam consequendam, damus et offerimus Domino impeDeo et milici Templi Iherosolimitani nostram medietatem ipsarum domorum cum muro et turribus, et curtello et puteo et sunt ipse domus cum muro et turribus in mris civitatis Barchinon, ad occidentalem plagam, scilicet quas vocant de Galifa, prope chastrum de Regumir advenerunt ipsas quoque nobis, Bernardo Raimundi, per vocemuxoris me. et fllio meo,Berengario, et fratribus suis, vocem matris su et parentum suorum vel aliis quibualibet modis. Terminaturper autem ab oriente in muro et domibusGuMot.isde Moravidet in Androna, a meridie et occasu extra murum in alodio Arnalli Petri militis, a circio in turre et in ipso ferragenaleto de Burgesa femina et in ipsocal!e. Quantum a terminis concluditur et terpredictis minaturet nos ibi habemuset haberedebemus, omnibus vocibuset modis,sic damus et offerimus DominoDeoet predicte miiici TempliIherosolimitani et m'ilitibus ibi militantibus, presentibus et futuris, medietatem nostram et totum nostrum directum et vocem predictarum domorum et turrium cum muro et curtello et puteo, cum solis et suprapositis, guttis, stillicidiis, foveis,januis, hostiis et cloacis, et cum ingressibus et earum egressibus, integriter, ut melius dici vel intelligi potest ac de et dominium tradimus. ad suum proprium nostro jure in eorumjus pleuissimum lodium, solideet libre ac quiete possidendum semper ad eorumvoluntatem. Si qua vero utriusque ordinis vel sexus persona contra banc nostr donationis scripturam ad inrumpendum venerit, iram Dei quem offendit et anathema incurrat. donec, ut sacrilegus, emendet et insuper, hc nostre donationis pagina perhenniter maneat arma, qu estacta vun kalendas mail, anno xxv, regni Leduici regis, et ab incarnatione Dominicamillesimo C'.XXX'.lllK Sio^hum Bernardi Raimundi. 8^ Berenarii. S^4 Bemardi. SiJtPetri, nos qui banc donationem fedmus. laudamus, firmamus et testes firmare rogamus. S^* Olivaril de Palacio. S* Petri de Sanc!o Laurentio Gerallus, presbiter.

C4KXUULIKB ou TUTU! UEKXI n3/J, 10 mai.

A Originat Toutouse, rch.dip., fondsde Malte,Ptenu. liam 9, n' 7 (Uattng). In nomine Domini. Ego, Pontius Betiani, et uor mea, Vilelma,cum nsilio et voluDtateBernardo Raimundode Castro Novo,nos simul in unum, per flderaet sine inganno et cum bona voluntate, cum hac carta, donamus Domino Deo et milites de Templo Salomonis, presentibus et futuris, totum honorem quod abemusin terminio Pezanacii,videlicet unum campum ad Stagnum, et confrontat ex parte circi in via que currit de Pedanatioad claram de Stagno. et ex parte meridie in campoGormundi, in loco qui vocatur Roquela et in alio loco qui vocatur Plania, alium campum. et confrontat ex parte circi in condamina vicecomitis,et ex parte aquilonis et meridie in onore Bernardi Pontii. Et hunc donumfuit factum in manu Raimundi Pastoriset Ugo Betiani, duorum militum istius Templi jamdicti, in Uli vero ratione ut ista donatio et ista carta firma ait et stabilis omni tempore. Johannes, jussus et rogatus a Pontio Betianote Bernardo Raimundo. scripsit banc cartam, vi idus mai anno ab incarnatione Domini M.C.XXXII1I. (ic) fuit factum in Ho presenHa et in videalia Guiraldi Raimundi hac Rainardi atque Garncrii. LXXXU ,,3/J, 16 mai.

Arch.Cor. Arag..perg. R. Bereng.IV.n. 33. Original Barcelone, Cum Dominuset Salvator nster de superna celorum pro sua pietatodescenderet. ut nos redimeret a laqueo diaboli. Quod ego, Gcrallu, jaceo in egriludine corporis mei et limeo penas infernietcupio pervoniremundalus ad gandin paradis!, testamentum meum faciode omnem meum honore etaverooteligo manumissorc mei, id est Poncio capellani et Ramonde Paura et Bornardode Tcrmencs et Sanclo; vos. amids meis, ut si mors mihi, antequam alium testamentum faciam cumprecor quo omne meum honore et havcre, sicut hic invenerilis In primo, relinqno corpus meum ad milliciam de Gardein, cum n. migerasordei et reliquo ad OspilolisIhcrosolime xxx migeras ordei relinquo Sancte Mariede Vitafalvav solidoset ad StephanoClebano, xii denarios Actum est hoc xvii kalendasjunii, onno XXVIregnante Ludovico rege. 1134. 2 juin. A Original Toulouse, rch.dp., fondsde Malte.Lsrramel.liasse1. n. 1. Sit notum cunctis presentibus atque futuris. quod ego, Barode Chaster Pug, simul cum flliis meis. donamus omnipolenti Deoet sancte milici Templi Ihcrosolimitani. remissionemeorum percaminum, totas mcas pro terras, quodabeovel habere debeo et inter Togium Aisaliumet inter atodium de Miniaccoet do Hameto. Tola vero predictas terras, sicut supradictis includunlur confrontacionibus,dono et couBrmo omnipotent! Deoet prephat mllicie, cumomnibusibiexislontibns, sine fraude aliuua slcut melius ad honorem Dei et utillutem sancte miHciTempli intelligt vel dici potest. Item, convenioDeo etpredlcl milici. quod meis hominibusqui in hacs|viate SanceMar de Rameto steterint vel habitnverint. non infaMm atiquem vinve! Injuriain, pro ahqua culpa aut pro aliquo malo quod michi fecissent.Setsi quia michi aliquod mtlum vel injusticiam faceret,facerem clamorem ipsi m.ghtro et domino LXXXIII

64

DDT1HPL1 OARTUtAlRE qui in ipsa ftierit salvitate, et ti ipse michi de eo directum facerenon posset,peractis in proximisdlebus, eicerethominem illum cum omnibus suis rbus ab ipsa salvitate usque ad aecuram locum. sine timor quem de ma vel de meis non haberet. Si Dei quis autemhoc violarepre3upserilf>icj,nichilproficiat.set iram incurrat et postmodum bec donacio inconvtilsapermaneat omni tempore. Actumest hoc in presencia Guilelmi bajuli et Petri clerici de ipsa Ramelo et Garsie Raimundi, in manu dompni rnaiii, fratris milicieTempli, Gerallide Nocura,tn nonasjunii, anno XXVI A et regni Ludovici rgis, ab incarnacione Domini miilesimo centcsimo XXX"*HH' Si^winiBaronis,qui banc donacionem fecit, ftrmavit ftrmariquo rogavit. S^.ium filii >ui. St^mo* filii sui. i Poncii, notarii comitis, qui hoc scripsit, emendatis literis in Uneau. LXXXIV 1 i3* (aprs le 17 juillet).

du A Cart.ti 5g5.n167,fol.g3"-4. Copie m* a. Madrid, rcb.blst. Nocional, In Dei nomine. Ego, Lop Kaixal(a), in meavita et ln meo satute. nscensoet dono meum corpus et meam animam ad illam cavallarlamde Templo de Iherusaiem, et dono illam meam casamde Tutela, cum tota sua hereditate cremaot populata, illam dico quam dedit michi Kaixal,meus tius, ad illam cavallariamde Templo Salomonis, ut annuatim habeant de ca, in tota mea vita, unum morebitinum. et, ad meum obitum, meum cavallumet meas armas. Hocfactum et dictum, obiit Lop Kaixniin illa batala de Fraga (b) per manus Sarraccnorum, inimicorum Dei, et remansit illuc cavalluset armas in manus corum. Et iterum, Lop Kaixalhabuitdcillos fratresde Templo,inAlagone, nonaDtakafices de cevera, xxx" de tico et v,et siaperplusfuit de orgio, et levavit ista ceveraad Mont-(fol. 9U)rclfi!.et Koixalintravit (dinlor, et, pcr inandatode Kaixal, dederunt fratres de Templo ad Joanes Dicz\xv et vin" morabetinos, per unam partem de ista hereditate quam tenebat in pignora, et ad Banzo Moro sexsaginla solidos, per tres vineasquas tenebat ln pignora. Placuit Deoet ed senlorem Kaixalet cd suam rnulicrem quod, pro isto cavailoet et pro ista9 armas et pro Isla ceveraet pro istos marobelisio pro istos denarios et pro isto ordinamcnlo sui ncjvoiis et pro sua anima et pro anima sue mulieris et pro anima sui nopolls, dedit islas casas et islam hereditatem suprascriplarn ad illa ovnltnrin de Templo Salonionis.Testes Sau* Forlunones.justlcia, Bovcs,Robert de Torie, Fortin Bones, Petrus Salamon. Arnaldus scripsit. LXXXV u34. i" aot.

Ju A O c Copie su*. Toulouse, rch.dp fondsde Malte, nt. Ade Doate.u, h. 44. fol.33. ln nomine Domini. Ego.GItelnms Petri, iturur. Ihrrusalem, dimitto Dcoomnipotenli et frnltlbiis conmilitonibus Templi, pro remisslone peccatorum meorum et pro satute anime inec et patris ac matris mec. allquodde alodio meo, scillcot unam teram que est in terminio deDoienc*el offrontado circio et a meridic in honore Beretifaiii (fol. 33"), de allano in honore Guilelmi Eermengiludi. de aquilone in (a) Dansune cbarlodu roiAlphonsooin obldlonedeFr*ga>i,en Ju111et(i-7) n34iLope Kaixalin Nngaran. Dclsvlllc Routx,Carlulalregnral. n" iu5. (b) it31, 17Juillet. Le

C*ATULUHC DUTEWNJB

65

honore militie. Et dimitto unum arpentum vinee, et affronla de alUno in honore Bernard!, fralris mei, a meridie in honore Gullelml Pautini, a circio in honore Bernardi, fratris mei, de aquilone in via. Et dimitto unum medium arpentum quod ex omnibus mi partibus affrontain honore fratris mei. Bemardi.ad OHvarius(tJct. t E dimitto unum campum ad Exebra Vivos. et affrontade altano in honora militie et a mendie in honore BcrenguaHide Dozencset a circio in honore Tribuc, de tquilone in Aude. Hune honorem prescriptum dono ego, Guilclmus Ptri predictus, pro alodio, Deo et militie Templi, si remaneo Iherosolimam morte vel aliquo modo. Adhuc autem dimitto Deo et militic Templi vu oves et m scstaria fromenti et v sestaria ordei et il modios et dimidium vini et vas in quo sunt. Et dimitto infantibus mets ihi sestariatat terre supra rivum et m eminatas ad ortum Miri,et vineam Arnaldi Rodei, et dimito unam domum cum camera et cum ingreuu et regressu. Hoc totum dtmttlo Mis, cum consilio Bernard), fratris mei, qui hanc cartam laudavit et firmavit, in presencia Bernard!, cappellani, et Petri Bernardi et Poncil Gullelmi et Nicolai, sacerdolis, qui hoc scripsit. kalendia augusti, anno Dominice lncarnationts millsime C.XXX.IIII. 1134.7aot. du A eb. Copte m.: Toulouse, reh.dp., fondsdeMille,Cari.Ade Doutent, 171,fol. 1*7. nomine omnipotenlisDei.Palriset Filii et SpIrilussancli.Ego, Cecilia(a), J\ |h JL 1 vlcecomftissa,et nos, fllii ejus. Nogerlus(6) iiomincet RaimundusTrencavellus (c) atque Bcrnardus (d), donatores sumus Deoet sacra militie Ilierosollmitano Tcmpli Salomonis et cunclis confratribus Ibidem Deo tnilitantibus, prescntlbus atque futuris. Donnmus ilaquc alque Imiriainuset cmniinodis dimittimus eis touni Ipsum nlodium nostrum quod habcmus ot habrre debrmus in villa do Gaurc et lu omnibus lonniniis ejus. sicut ipsum alodium lenobanl de nobis Rogerlus do Caveuaco et Udalgerius, ncpos ejus, in villa de Gaure et in omnibus lerminiis tjus sic illn, totum intcgrri'imum cum ipso scnlorivo quod ibi hnbemus, Deo et predicte militie oinnibusque cnnfralribus, sul (sic) cadem militie Deo servientibus,donamus atque lnudamus et omnimodis, sine omni nostrn reservationc, concedimus, ad hnhendum scilicel ac possedendum cl omnem volunlatem suam perpetint faciendum. Sane vero, quod minime credimus esse vcntumni, si ullus omo aut femina hoc donum ad Infrlugendum venerit, nos et omnis posteritas nostra lgutes guirenti ac recli et fidrlcs adjulores crimus inde predicte sacre militie, sine inguntmo, in perpetuuin. Hocnutcm facimuspropternlisolutioneni anime palris nostri, Bernardi Atlonis \iiccconiitis,et pvopler vemissioncmpcccatorumejus atque nostrorum,et propter vitam ndlpiscenduruscinpiteruum.nmcn. Do hoc sunt testes Amaldus Pela|K>l Pelrus, trater ejus, otquB^Guilelrnus et Mncip et Petrus de Clarmont. Gilelmui scripsit jussiodontnt predicti Rogciil de Bitcrri, anno(yo/. W), rnilleaimoC.XXX1IIIiirarnalionisDomlnlce,vu tdus nugusli,feria m, regnante Lodol vicowge. v d (a)Ccile, euvedeBernardAlton,vkontl <>rr*woi>t{t tfa) (b)Rogr .Tfrotnte I de Circissonneet d'Albi. n3o t nfio. (c) Rtjmond Trtncswl I, vicomte Bitiett de etd'Agde.pulidoCircisonne,u6of 5ocl. 1167. (d) BernardAlton,vlcomle Wme. de
Ctrtuljlr du Itmple. 5

LXXXVI

c*Btut*niB DUrnrptc UKXXV11 1134, i5aoAt. Qapi*du m* s. Arie,Btbl.rauntdp., AuUunUauii Saint-Ciltu.fol. 187". de KxtrtK Avignon. IM. unidp.. mi. 754,toi. i4. B m Bdili 8" du Houre,Revue Hitl. de Provence, 1 (jn'1890). n Annoab incarnations DomtaiMCmiIII. Ego, Idelfonsus(a), comesTolosanus.do et offeto Deoet militibus Xpisti qui in Templo SalomonisDeo serviunt et civitatem sanctam cum habitatoribus custodiunt, advcnfentesquoque et redeuntes defendunt, tantam potestatem et licenclam in omni terra mea, quantam in parlibus orientis a rege Inerosolimitano, a principe Antiocetioet a comit Tripolitano habent, videlicet ut quisquis in omni provincia mea aut se ipsum aut pecuniam aut terrant aut villam aut castellum aut etiam civitatemvel aliquid horum que n me feualiter tenent eis dare voluerit. et ipse dare, nullo cal'impnianle. et ipsi accipere libere possint, ut in eternum domus militunilhcrosolimitona possideat acvlce hereditario in pcrpetuum teneal, nulli pro his nisi Deo soli serviens. Factum et confirnialum est donum istud incuri Sancte Mariede Podio. in die assumplionisejusdem.cernenllbus et audientibus istis GuillelniD(6).episcopoPodicnsi,Raimundo Berengario comite Bar(e). chinonensi, Guillelmo de Monte Pessulnno(rf). Rotgerio Biterrensi (e), Rostagno de Sabranoet multis aliis. LXXXVI3I 1134.mercredi (5-a6) septembre.

Originalou copiecontemporaine Toulouse. rch.dp.. fondsde Malte. immet. iltsseI, A L n* , 1" charte;autrn copie lbid.,n" 3 et 4. Edile t)u Bourg.Hlti. du grand orleuride Touloute, piceuiHf.,n" 111. age vin J p ln uom[ine omini) nostri Ihcsu Xpisti. Ego Amclius D (f), Dei gratta. Tolosano sedis episcopus, et Aicardus (g), preposilus cc|iesij Sancti Stephani. consilio et nuctorilate convenlns predicte cclesi donamus llberalitcr Domino omnipotenti] Deo et mililic TcnipliDomini Ilicrosolimitaui.et habilatoribus ejusdem loci mniipiilibus ibi. presentibus [et f|uluris. capellanlain cclcsiSancte Marie de Daniclo.cum lotis pcrlinentlis que nd prcfolam et capcllaniani comodott donamus et nnnuinins t liberc deelinam ' Jotius terre, pcr[Un|rnl fluque est infra mina Togls' et Alsavl,et arriiai)Jquiniu? decimam de terris voslrc i bounrle, sellicct ad 11paria boum et detimam de vm oripentibus vitieatuni donamus eomodo (0)Alphonseourdain,comtede Toulouse, un t (c. 15 avril) 11 48. (b) Corr. HumJ berlo. Humberl,vequedu Puy. ia8, archevque Vienne c n45 de | ao nov. 1147. (c)RaymondBrengerV, comtede Barcelone, i3i. roi d'Aragon,n37 f 36oui 116 I i Guillaume selgw-ur e Montpellier. m -n49 f moine,16. d VI, (d) 1 (e)RouerI. vicomte de Ccsonnc, f 1i5o. (f) Anicllu, n3o de Toulouse, 10O i3o. (o)Aicard, 1 t tquo prvt do SMnt-KUenne. 20 septembren35. t t. l.en' offre queiqsftitithinm. . t.n9nt mmmttnl ftwl Kgo, mllB, A TohnmHi S.n- . tclMle. n4 teUsle. mandat 4). 9. millet 4. plicopu. (3rt S nh .. 3et ). 7. t blUlorlbm. 8.S et 41 a,.pelltnUm. 9. 3 tccll Templl ilomo( 4 eectale to.Srt omettent mot. 11.3 tl 4 primer i>.3,1 4 omcitoit mou is. Et inauimut et et n" 3 tt 4. 14. 34 eltoU> lerratquemnl. >5. ogliomit I4). 16.a.iftjn. mtt^tnt nx T (* qulrau! -: ffnqulmui.ij.3 Mlr. 18.3 14 piriam 4 bo>lt.

ClBTiil.%IRE

OU TtMPI.E

(j~

et all'ral1'1\limus Set iu sahetate de Ramet retinemus censum de niellote casale exceplo unum casaient set justicia nostri casalis ait predicte quod in villa fuerit, militie*. Et retinemus in capellania sinodum*, omni anno, sex d(enarlos). Et capelianus qui ibi fuerit, nostro consilioet auctoritate fit. Et donamus quod hec cclesia predicta non fit vetata neque excomunicatapro ulla excorauntcat!oeTolosane patrie. Facta carta et donatio mense septembris feria lin", rgnante Lodovico Francorum rege, et Udefonso, 8 Tolosanocomite, anno ab incarnatione Domini MCXXXII1I. Sio* BernardiJordani et Bernardi Barraui". Vitalis scripsit. 1134.jeudi (6-37)septembre. A l Original Toulouse. rcb.dp fondsde Malle,Magrlan,iasseI, n a. nomine Domini. Ego. Cecilia (a), vicecomilissa, et nos, filii JTg -I L I* ^P I ejus, Rogt-riusde Bilcrris(fc)el RaimundusTrcncavellu*(c) atque Bernardus Atonis(d), donamus per alodnni. DominoDeo et sanclo Johanni Babtistc et Hospilali lherussaleni. toltim hoc quod habemus.. in -villade Rethsa. hle honor est in comilatu Redcnsi. in lerminioSanclfiic; Andre de Bussa Factacaria hec mense septembris, feria v, tuna vit*".annoM'OXXX'UHMncarnallonis Dominice, regnante Lodoicorege. $ Raimundl de Gaure, militfs Templi Peirus Guilelmi scripsit, ju$uga suprascrlptls. u34, 19 septembre. Arcb.Cor. Arag.,perg. R. Bereng.IV,n39(). Original: Barcelone, In Dci nomine. Pattat homlnlliucunctis. prcsentlbus alqu tuturis, qualiter ego. Haimuncliis dnlljerlide Jufnno, et uxor ejus, nomine Stcphani.i.clflliusojus, nomine A Raimundus, obpeccatorum tioslrorumctparen[lum.jimpclrandam elvliani tcrnum consequendam, donamus et oflcrinuis omuipotenti Deo et milicl Templi Ilierosollmllaniet mililibus ibi eummo regi servknlibus.presenlibus et futuris, omno nostrum [ ]ct baberc dobemusin Ipso locoquivocalurMugent, siculi Arberlus mellus habcl et tenet per nos, cum omnibus pcvlinenliisque ad ipsum alodium perlinenl. Est mitem( in co]mi!atu Barchtnoiiensi,nfi tcrrnlnos i pafrochle Sancti Saturnin! de collo de Sabadel ndvenil quoque nnbis voce genitorum noMrorumvcl aliis quibuslibcl modis ne vocibus.| } nborlente lu olodio" Bcrnordide Brugeres,a nicridie in alodia deBolucfo,ab occasuiu slodlo de (a) Ccile,veuvede Bernard Atlon, vicomtede tercusonne (t l3) ('j) RogerI. vicomtede Carauonne et d'Albl, n3of 1160. (c) RaymondTrcncJivel tlcoralede 1. Billet et d'Agde.puis de Carciswut(n5o) f i5 octobre :,vj. (d) BernardAlton, vicomte Mme. () La Onde*lignesmanque. de t. 3 9 frtKqulmti*. 3tt i Illain. . 3eI & t milicl. t>. 3 et . sjnodum. . 6. Ssi i hlbl. 6, 9 et iejilhembrit. 7. 5 (4 Lodokp. 8.3: Aflfoso; Antonio. 4: 9. 3 tt 4 Bmmiordt. 10.3 et ; BetmtlBirttu. 11.l-uu1=x39tepUmbct mai ` ttii, e'Mm $m*4l. j. Ceniel M UtrJ#1ttmp\teior feue. f XC LXXXIX

6*

CaniuuBa DUtvmmjc

cmonkaSaBcleEul*He.adotBlodioPelriBereDg[riJ Jm8* Sicut ab bis lermins concluditur et terminatur. lic donamus quod habet et offerrmu predictnm alodium, cum Jngressibus et ejus egrcssibus integriter. Domino Deo et l> Jen>imSbuSbi>eomyitanUbu3tacdenostrojureineonimfu8etdonilnium eum tradimus possidendum ad servitium Dei et servorum ejus, ad luum proprium alodium.ml suum libitum f.] facimus in poteslate omnipotente Dei et in manu AraaUi de Bedocioet auorum fratrum. unde accepta ab eis m morabatinos.Si quia contra banc nostro d[onalionis 1 inrurnpendam iram Dei incurrat et secundum sanctorum patrum instituta emendet. Omnibus autem huic loco justa aervientibuaet bona fadentibus, sit pax Domini [ 1 Actumest hoc wii kalcndas novembris. annua Domini CXXX.V (tic) post millesimum, regisque Francliomm LeudoviciXX.VII. S:o*nUMRalmundiAdalberll;S!G*[ uo]riscju8;Sw*Ni,,Raimundi. flIH ejus, nos qui hanc cartam scribere jussimus. laudamus. firmamus et teste flrmarcprccipimu3etrogamus.Sio*suiiPonliiA[ J. Sio^iom Raimuodi Petrt de Far. Sio^sus Guielmi Petri de Sancto Xpistoforo. Guielraua levita, qui hoc rogatus scripsit die cum litteris annoque prefho dimpnati in linea V. XCi 1134, 3o septembre. du Copie vin'. Madrid,Archlvo Hhl. Nacionsl. de S. Joh., lej. 171-4. ord. T* | Dei noinincctcjusdivinndcmcnlia.PotrisetFiliietSpIritussancti.amen T 1 fgo, Rcinimirus(a), Dei gratia rex, placuit michi libenti animo et spontareabona volunlalc, quod dono vobis.cavalcatoresde Zaragosa,queexisliJmihi recollire, dia quo veni ad /arngoza per sancti Hlehacl.Venitln voluiitate hoc quaro itis super Morosad defensionemChrfsllanorun.et ad confusionem pro Paganorum. Destrue! illos Dominus. amen. Donovobis et concedoGrisenich. qui es in rivo de Exalone, cumparapos et villa nova.cum suos termlnos et cum suos Moros horros, quod Iwbftallshoc supiasr.riplum. ad veslras proprias heredltates, vos et omnis generatio vcsUa. pet facete indo tolam vcMram volunlalcs per secula. salva mea fideiilate et omni mea potcslnleper secub. amen.S. Raimundi cornes (b). Siosum lldefonsi (c). fllius Barchinonenslum comills, laudo et ronfli-mohoc gis suprascriplum Sic^tMAldefonsi(d), imperaor Lconensis.Faclo carta et cra M'C'LXX'II'.me Dei gratia rgnante in Aragone et poslremodie de septembri Suparbi et in Ripacurra et in supradicla Ccsaraugusla, et rpisropus Garcis le) ibi. Et nuditores de ista donacione senior Lope Sanzc de Botgilet Per Homeu. senior Lope Garcez Heilalic et HodricPexe/.Arlalle. et GarciaGaxcezde Hosclia.Swsum Adelbusl. imperatoris Leonensis.Ego, Rcinimirus, Dei grotia rex, hanc cartam confirma et laudo et manu meo hoc sigsum(/) faclo. (a) RAmlrcttcMotn. roi d'Aragon,113~-1I37.t 10 M'4,. t Hren(b) Raymond ger IV.couito de Barcelone, f (5aot ..,. n.U 30(j5>)avril n9G. CeiteMgn.lure t ajoute (cl Alphonse. rot d'Aragon.mOj + postrieurement. (d) r Galice, iMi.deCwlilleet de Lon,naG, empereur d'Kspagne at oui Alphonse,oi de + 1167. (e)Gtrclt.rqued 8irgoue,ii3o-ii80. Ueiignumeomliie dans l'imegetoidn d'an /) tombeau encadrdans un rectangle. ur le tombeauon lit S SepulcrumDo eUu-deswu du rectangle mini .

C**TULA1E tBMVU T)V XCII

69

[tt3&> septembre ai novembre u5o.] A Prodncial de Nwtrrt, Carlatario Copiedu xih's. Pampelune, rchivode la DepuUcton I Magna, i, fol.m. Ueidknt Compendio delP. Litiniano fo. Sati, t. XXV1I1, tt Moret.Anale* Navarra,11, de date de u*i). p. 30 (qui I)it Vnt ViciruLA. D Vtt VBTDIA. ln Deinomineet ejus gratia. Ego, infans Garsias, rex Navarre(a), dono et concedo vobis omnibus hominibus qui populatis atque exindopopulaverint in illam meam Vlllam Vetulam, quam dedi fratribus milicieTempli Sslomonis,talem forum et laies usatias, quemadmodum habent hominesde Stellaet de Ponte Regine, in omni judicio et foro; verumptamen ill pcr9olvendo prcdictis fratribus milicie Saloraonls.unoquoque anno, prodomibusquas lenent in censu,Quod non liospltcnl peregrinos do nocte pro denariis. sed vendant pannemet vinumin laberna,et inomni regno meo vendantet comparent secure, sicut omneshommes mei regni.ct illud quod coniparaverint, possideant francum et ingcnuum, salva mea fldclitntoet de omni mea posteritate. Verumptaraen,super hocmandoetconflrmoquodaUus judes non judicetcosproaliqua calompnia,nisi judex de Stellavelde Ponte Regine,et hoc in omni judicio et foro. Et hoc flat per infinita secula. Facta carta et precepto in ecclesiaSancti Jacobi de Ponte Regine, era M.CL1X (6). Et sunt Ieste9 Robertlo Frances, BernardGnlmnr,suus francus; don Armant,don Arnalt lo Rey. Pere Gordon, Pere Runicu. Orli Enqucrmlo Sayon, Lopedel Palacb, Sameno Barba. Garciade la Cambra. Ego, rex Garsias, istam cartam jussi facere et mca manu hoc stostMfeci tt34, lundi (i-ag) octobre. du Originilou copie ia. Toulouse. rch.dp.. fondsde Malte,Larramct.Hsss*I. n5; A copiedu ii1oudu dbutdu nu*8. t!id., mmeHassu. n*6. Edit tin Bourg,HUl.du grandpriturde Toulouse, JuiHf..W v. pltce ln nomine Domini nostri, lhesu Xpisti. Sclcndumest quod Raimundus de Salses et A.nnni(Mii;<!u.s\ lllius uns, pro remedioniiluinrumsuarum et omnium parentnm forum, dedorunt libre quadraginta et vi casalcs et un perticas Domino Deo et militibns Templi Salomons, presentibus et futuris. sine ulln retentione. cum tipis mollinorum, infra Togem et Alsnvum, ad crcsccndam villam et hedifleandam, que vocatur Rnmcd,et dederanl eo modo dominatlonemdo toto illo honore quem Baronua ibi dederit set in hac predietn villa, rclinuerunt Ramudus de Salgeset Arnaldus Ramtindus, suus fllhi,un casales, de quibus dpfauntcensum un denorios et dccimam et primitinm et justlclnm, ni altcri casalcs.lhij'.is rci sunt testes: Bcrnardua Jordanis et Vitalis de tsclo et Arnnldusde PodioSibranoet BernarduRarrauus. Ego, Baronde Quarlcrpodio et filUmei, laudamus et concedimus hoc donum , (a) Garcia,roi de Navarre. ept. u3J f i\ nov. ttbo. s (b)La dateestsrementfauue. >L* abthialifmoniji* dantUn' 6. i. lnsa tomd te n16. 3.LeIjiw ligne dans airftiall/ le manque: n' 6 donne tUtmuntu iWoj iciet loin, 5. n* ptimicUm.t. n"6: Qutlf odlo. 6: p XC1II

c*TX7tunB rtmtt b sopndictum, quod R.imundus de S*iws> Aroaldu Ramuiidu, filius tuus. fecet ront et, potlporita omni occasione, amus libere Deoet elsdemmffltibu d Templi. comilio RamundideSalses et A(rnaWi)Ramundi,8ui ittos predicto. casa. lea.lleron8 et vi casaleset uu perticas in termino Blii.prope quod supra dWrous.interutrasque aquas, cum ripi molinonim. Set in hoc predicto honore, retfouenmt ,m casales Baronus et ui flHi,de quibus facient hospitio Templi censu. et usus, ut alteri casales. Huju rei aunt testes Rarniindas. prior Sancte Marie Deaurate, et Bernardus Jordanis et Petrus de Brolio. Facta donatio hujus cartule, monse octobris, feria a-, luna mviii Udoko..rancornm rege, et lldcfonso,Tolosano comit, et Amelio (a), regnante episcopo.anno ab incarnalione Domini mHlesimoC.XXX.IIH. (a) Notum (b) sit quod ego, Baimundus, prior Sancte Marie,confilio conventus cjusdem loci, donoet concedolibere et sine enganno et (sic)militibus in Templo servienet futuris, decimam et primiciam et dominationem tibus, presentibus quam ecclesia SancteMarie Dcauralc habebat vel habere delwbt in ilio honore quem Raimundus deSaiscset Baronus de Qtiarterpodio et filii eorum cisdeni militibus dederunt et totum justum quod ecclcsia predicta habebat in mollinarc, similiter dono prcdiclis militibus Templi; de quo predicto honore milites prodicli Templi dederunt michi.Raimundo, priori.et conventui Sancte Marie Deanrate,if.i .aies, quodquod de quatuor perlicas, tali convenenliaquod de unoquoquc casalc reddamus Deo, mililibui. quoqiic anno, unum dennrium et decimam et prirnitlnm et omnes usalico. sicuti alii habitatorcs ville de Bamcd forint et dcdwunt nobis unum locum prope ccclcsiam,ad facimdam domum, de reddamus (sic)omni anno t dcnarium cenaum Hujus rel sunt testes Bornatdus Jordanis et l'etrus de Brolioet Maurinus de Legavino. ln (6)illa donationc quam fecit Bernardus Jordani et Viiallsde Isc et prior Michaclisde Castel. Deort militibus de Templo Domini, de Bameto,illud Sancti pignus quotl Bernardus Rnimundi babtizatus h->bcbatin supradicto honore de Hamcto donat Deo et militibus de Templo Domini in pcrpetuum. XCIV ||34, ,7 octobre. Copltdu * s. Madrid. A.-chivo lsl.Naclonot. H Mal. B 595.n- ,8, fol. loi: autre copie ibicl.. b., n"4o, fol. 19". i ln Dri nomine. Cerlum quidem et manifcslumcal quod ego. Oarsias(c). Ccsarangnstanuscpiscopus.ciimconsiliomcorum canonicorum hac'prorrdcmptione nnime mw , ad illam cavallariam de lirerusatem omnia meaeplschopalia ijura, quod ' egohabcon inillaccclcsiadcNovellasu, nisi tanlum utvcniantfldnoslnimconcilium .et acciplant oleum et crisma et cognoscnnlCrsaraugnslanam sedem suam, tali convenentia quod in unoquoque anno. in fcslum sancti Michaeli, donct nobls nostris(a) II y a erreur dans cettedate. Lea8jaur do la tuneest !o ao octobre,maisc'est un samedi.Peut-tre t'acteest-ttdu lundi octobre>- (b).'originat ta chartodu de prieur de ta Dowloest dansla mmeIlowe.pkVo Jointeau n' si. (c)i:rctestcritdans le n' 6.dune encreplus noire. (d)Garcia.vequedeSaro&, n3o n36. ^I<n-616). o torrlj* d h t.n'Sigils! 6. U,lntodun-M Bomis.. 6.De.H>ito t 7. oait. , Oewnt.. . Deoomf ans Mlomnlb.i. 8 mee 9.donoomnl. 10.eptrcopella. 11. ue. u. hibtovelhiberaittbtv. ,3. Novellls. 14.donenl q

CAMCUtttB tuvrtit nu

71

que successoribusxn denarios in predicla sede porcurribilea, et habeat ill* predicta cavallaria mlm proscriptam ccclesiam,satvam et ingenuam,per scruta cunoU, amen Facla carta xvr kalendas novembris, era M'C'LXXMI* Tes'.es Vilelm prepositus, Senior sacrista, Vilelm Sancte Marie capellanus, Mar'inus, Vilelm nepos ejus, Ermengaudns, Giraldus, Vilelm de Fontibus. Arnldt> scriptor. n34, 2 novembre. Original ToqIouk,Arch.dp., fondsde MHe, Magritn,liase n*t. I, In Dei nomine. Nolnm sit omnibus hominibus, quod fige, Guilelmus de Alalano vicecomes,dono DominoDcoet beatoMarie et milicie Ibcrsolimitani Templi, presentibus atquo fuluris, ibidem Deo servientibus, et libi, Raimundo do Gaure, et u tibi, Ugodo Bcca(n), num hominem, scilicet I'circ Vas^l de Casai Rovira.cumsuls tufantibus, cum cn?alf;s,cum tenencias suas et cum se-vicium suum sicut superius scriptum est, sic dono cum bono nnimo et ex bona votuntaic, totum quantum habeo et habere delwo ibi et lenno, hoc est. tercinm par'.em. sino inganno et sino omni retentu, quod ego, Guilelmusde Alaiano,nec inf'.ns qui dn me apparuerit, in istum donum prodictum. ni per grad ni per forcia. on.plius non faciamtisibi. Et per hoc donum predicluniaeciploa vobis predielishx solidosUgoncnssis. Etsiallquisamparaverit vobis. per me ncc per meo ingenio. c^o.GuilcImus de Alaiano,et infantcsqui de me apparueril. bonam guerenciam vobi', fiicicmus.Et donnmus vobisper manutenencia et per enstodia, HogorinmCai.vi'jctomco, etPctruni ArnatdumdeCadarona. vicarium, et successoresipsius regimins omni lemporc. Et isla carta firmet stabiH permaneal omni lemporo. Testes M (Irmatorcs istius carte Arnallus Gilclmus d'Esocna et Arnaldusd'Alninet Pon'Jus Andrcu d'Eicil et Od de Talabuix'ct Gilclmus del burg de Carc.assona. acta est lire karta anno millesimo C'XXVHH* F incar. nationis Xpisti, reguinlc Lodoyccrege, un' nonas novcmbis. Bcmardus scripsit de Rovenago. XCVI ii3/1, i" dcembre. Original adis scell Blols.A-.eb.dp., H (fondsnon classe). j Edit Bouchet,Balklin de la Socitarchiotoglque u Vtntmott. anvier1874 Mtal, d J Cartulalrcde ta Trinit Vendme, p. 36j-aCS. d' Il. GolTrodus. vicecomesCaslrfdunensls, Ego. et llelvl'a, nobilissima nxormea, concedimus Dcoet Vendocinentibus monachis in manu iomni Frornundi, Vendocincnsisabbatis, Acluin ln foreste que Perlicus dicitur, in domo mililtim deTemrio.anno ab incarnalioneDomlulM.C.XXX.HH.katendasdcccmbris. XC5VII (ii34-n4i.l Copieu nnn. Paris. t).N.,Moreau, n<^o.^flprsrorlginalscellduchinrierdeSalntMl. Fuscien. In noir mePatris et Filll et Spiritus sancti, amen. Guarlnus<6).Dei gratta Ambianensis episcopus, sancte ccclcsioOlils presenlibus et fuluris, salulemln Domino.ln de (a)!toger,vicomte Crcs$onne# t5o (6i<irttideCh4iUlon,vqud'Aiuleiu, n3of tia-ii. 1. t. t. omit. a. ami. i. M.CUX.III. 5. Ofllm. 6. l. j. cf*l!nui 8ncte 8. Wllelm. g. Oitetm, 10.onTiUMn; Wirl. P XC'V

1*

CA1TCLUM TUtTU DO

ymenutaot* reu wt co>p*itio inter roooKhw eccfese Sancti FuscUniet milites HfciwoUmKanlTempHsuper alUur dcima de NovaVilla, et quod de jure wctate Sancli Fusdan erat, quodque ipei milites reclamabant ita sdlfcetejusdem nt, cum in eadero>Ja in.parocha curiam onom ipsi milites hahuerinl. ab omnl vei dedma, tam ovlum quant ceteroruin animalium que sua propria erant, libra erit; decimam quoque annonarum habebunt. quas in terra ejusdem parochie per laborem duaram carrucarum de proprio seminabunt.Et ut hoc in postenim firmitertenealur, hoc cyrographum inde fieri maivdavimusnoslriquc sigilli munimine et personwram quarum nomina suscribuniur testimonio confirmamm. Siokuh domini Guarini Ambanensisepiscopi.Siosimabbalis Sancti Fuscian,Eustachii (a), et monachorum ejus.{Hcberli, prioris. ngelranni.prcpttsiU,Johannis.supprioris.Adclclmi.Siosum iiIeberU de Druisencortet Soihcri. militum HJerosolimltanl Templi l34-n47.) OriginalJtdUcoll Vt\ A. N.. S 5j.i. picecoteS 53O9. ta (H-Avesn<u, n \Uue60 n i5) copie dutu*. Mon, Asch. e l'Eut. Cnrt.da Temple Flandre.M.4g. d m Analytt Dcilllen. p. cit., p. 17(qui date1198-1 o 168).
Hsnftici (tic) coMiTia FLRtmn, oou hkluz tbme sue.

Xr\rlll

in nomincPatiis et Filll cl Splrilussansli. Ego. Tli(erricus)(6),Dei gratia Flanflrtf comc..na cum uioro mca. Sibilln (c).ntlcndonsi>cr religions pcrsonas quml Icgllur Si cjuitlDco dnltir. si subtil! considerolione pcnsnlur, non est donum sed mututim. quia, fructu mtillipllcato, ad dnnlcm rcvcrlllur . mililitms de Tnnplo tocius terr mc relie/ et m Kcillccl>)mansa in Haga Insulc cls nsslgnnta.cum uno prato juxla Ypram slto, impcrpt-luumconccssl.Quwl ut ratumet inconviilsum stan pcrpctucliir.prcscntis pagine assUpulationc (tic) et sigilli nostri impressionsn tpslii itl infringerc nb episcopo monium.scntcnsmficjevcummunicationis, ,ic) innflentes Morincnsium nliisque magne religioni >iris prolnln conflrmalum est. Testes lii cornesLainbertus(d) et filins, C0110, Iwanus frater rjus. Rntlnirus, aslcllanu.<i et c HruGlsltberlus Bcrgcnsls,Anschiius de Baliol. frnler rju? Baldulnus. Mlchael gensis, confMablcs.Willrlnnis Audomarcnsls,HobcvlusInsulcnsis, Hcnrlcus Brohurgonsls aliique quorum nominn non sunt scriplu in libro hoc. 'ti34 ti47-3 A (*pfdu M. Mon. rch.do l'Etal. Oirl. du Templen Flandre,fol. tO*\ e Analyte:Devlller. p. cit.. p. aoi <quldale ta.) o
Db nsLCviis GASTB1.LAM1 bb Bbugis.

XMX

In nomincPatris et FiliietSpirilus sancH.Ego.lvnusfticJ', et fralcv meus.Raitulcaslcllanus Brugcnsis. tam prcsenlibus quam poslcris, nolum facimus phu, qnod (a) EusUche,bbdo Salut-Futclcn, panli. n3', -.iii. ,) Thterr,. comte de Flundre, iijS T (c. 6) Janvier116S. (e)Sibylle, euvedo n GuillaumeClilon. eponsoThlcm n3*iibbdS.lnM,f*n!!s!-m. ni-, f sfl3,"}.-{.f> t.SmW, comteJo Mon. Mgu, no5 f 1147.
. Ce moi, en ptrtit totrlft, umiU ptuteir le Urt aiml. CI. Inimii . rfanj h thurt prttttntt.

CAKtDtAaB -noms on 73 rocms terre nosire rens, tn spe future ralrU>uttoDl&f inilitibusTerapli in perpetuum et ne per nos vel per aliquem successorum nostrorum concesstmu, infrillgi poasit. hoc sigillum in testimonium proferatur. Testeh cornes Flandrie (a); cornes Lambertus (6); Theodericus, camerarius Radulphus, castellanus Brugensis; Anselmus de Baltiolo. n35 (i"janv. 3i dcembre). A Hist.Naclonal, rd. de S. Joh. lej. 338 o original. Madrid, rchivo -4a. Jfj I" Dei nomine et ejus divina clementia. Patris et Pilii et Spiritus sancti, T I amen. Ego. Garcia (c), Dei gratia. Pnmpilonensiumre*. faciohanc carlam donationiset conflrmalionis et pro animas parentum meorum, a Deoet ad Salamonet ad illos fiatresqui suntdciltacavnlleria. et ad illo Ospital,et ad Tcmplo fratrem Garner de Tcmplo. et ad Per Ramont de illo Ospital. Placuit michi libenti anime et sponlnnea voluntate, propter nniorcin Dei et animabus parenlum meorum, dono vobis et concedo Novcllas,illo castello et illa villa con toto suo termino, ermo et populato. quanto ci pcrlincl et perlinere dbet, runi campis et riviset sotos, et hoc donum habeatis cumsuas aquas et cum totos suos directaticos. per inflnita secula. salva mea fldelitato et de omni mea posteritato. per seeula cuncta. Sighum regis { Garsie. Facta carla in cmM'C'LXX'IIIMnvilla que diciturTutela. rgnanteme, Dei gratia. rcx in Pnmpilona et in Alnba et in Puzcua et in Bizcnia eplscopusSancius (rf) in Pampilona; cptscopus ichaclo) in Tanuona; episcopusSaiiciu9(/) in Naiara; senior M ( Marlln Sans in Pcdrola; Eneco Lopin in Kslrla; l^pc NcconesinTafalla; Gilolm Aznarcs in Sangossa, Martin de Lcet in Gallipenzo,Gonzalbo de Azacta et don nodrico, suo frnlrc; Oriol Garce/ Ramonde Corles,Ferlun Nccones.PetroTaresa. Sanz Ferlunoncs, juslilla de Borgn, Arennr l,opiz. Robert de Matalon, Rodrico Avnrca,Lop laper, de Zaragoza.lindrigo IVItiz. LopSanzde Belchit, Artal.Palazin. Joan Diaz. Fcrtun Aznarez.Gassiondc Bilforato. Icsles. " n35. a8 janvier. C

Copiedu ns. Toulnutc.Arch.dp., fondsdo Mille,Cari. A dcOouuns,ch. ai. fol.ao. ln nomine Domini. Kgo.Raimundus MnnHIlini, t uxor mea,donaloressumus Dco e cl militie Tcmpli Salomonls Ihcnisalein et tibi, Ugo Rigallo. et Petro (sic) Bernardo Perpcnlano, quia in manu foclum csl, donnmu vobis i vinca in comilalu Carcassensi. in terminio de Bubarlis, in loco tocalo Olivciio, et affronta de allano in ipsa noslra honor. tic meridie in vinea Stephani Canioll, n circio ereetnquilonc in dilntc. Sicul sujhtIus scriptum est. sic donamus vobis, fratribus. et inllltieipsa prcfnle. sine omni inganno et absque ulln rrlincitcln et rcservatlonenostri in perpcluum. Et cgo.Ugomguallus.olPplrusHernardus.donamusUbl.RnimundoManlIHno.etuxori ne unum cnvallum per compra. Et rgo. Rnimun Mantllinl.cl uxor niea.donamus et (<i> hierry,mml^ d* Flandre.t,sS f (c. 6)Jamier.1168. (b) Lambert, omtede MonT c talgu. no5 f u47. -(c) Garcia. oi de Nawrc, cpt. n3J f 3, nov. 1160. \) Ssnciie. r d e-vquo e Pampclunc,lui f n septembrenj. (e) Michel, vquede Tarwon, iq m t noi. Sanche,teque do Najer, ul(.) (/j ?

74

CASTinJUKE TOUtM DV

ykUmm(tie) vobis prdicUin vinearo,sicutsuperhis acriplumeat, et erimus vobisguirenti aine inguanno. Facta carta donationis et vendiliooist kalendas februarii. anno M.C.XXX.llll.ab incarnatione Domini, rgnante Lodovico rege. StGiiiM Raimundi Mantcllinietuxoris ejus.qui sic istam cartam scribere feceruot et testesflrmarc MgaYcrunt. Sic** Gilclmi Mantelini, qui hoc laudavit. Sus** Bernardi Moduli. Sio jm Berenguarii Poncii. Sio^imGilelmi Tribucci. Raimundus scripsit. Cil n34/5, 6 mars.

Arcb.Cor. Arag.,perg. R. Bereng.IV, n' H. Original Barcelone. ln Dei nomine. Ego, Petrus Arnalli, prompto animo et bona voluntate, diftlnio et evacuo Domino Deoet milici lhcrosolimllaniTempli et militibus ibi Dservientibus. in manu Raimundi Gaucebertiet Raimundi Arnalli, fratrum ejusdem milici. mansum cum suis pcrlinenHiset alodia culla et heruma qu frater meus, Arnallus Gaucerandl,eidem milici Templi dimisit, sicut in sho testatnentocontinetur scripturn. Est autem predictus mansus cum suis perlinentiis et prephata alodia, in comitatu Barchinonne,in Vallenso,in parrochia Sancla Porpetude Mogoda.Sicutmellus habetur et continctur, ut melius dici vel inlclligi potest, de meo jure in jus et dominium lherosolimitanmilici et fratrum ihi dcgentium. trado ad quod volucrint faciendum. sine ulla voce a me vol a mois ibi retenta. Si quis hoc violare presumpserit, stiprascripta omnia in duplo compotiai et ut reus sacrilegii ubique Iiabcniur, donec ad salisfaclioncniveniat, et insuper hc prosens pagina perhcnnitfirmaneat firma. Aclumcsl hoc n nonas marcii,anno nb incarnatione DominicaC.XXX.IIII post Francorum LeduiciXXVII. millesimiim, regisque S* Potri Arnalli, qui hanc difllnitionisctevacuationiscartam scriberejussi.laudo. Hrmo testesfirmare rogo. S* Raimundi Rcnardi. 8$ BcroardidcChastello Uduli. et S* Carbonelli. S^inomPetri, presbiteri, qui hoc scripsit die et anno quo supra. OUI1 1135. >8 mai.

T Original Lisbonne, orrcdo Tonibo.gflv.- ma.g, n"7 copiedu iv. ibid., Librodos fol. Metlrados. i;xxvn. Cf.Nuuva nlto,II, p- 3g. M ln Dei notnlue. Ego, MenendoMonici,cl uxor mes, XpistinaGunsalviz, in Domino Deo eterne salutem. Ideo, placuit nobis per bonam pacem et ealulcm, ut facimus Domini,kartnmcontramutationia de illa hereditalc de vobis. Arnal Ptri de Templum Aschalii! que fuit de SanctoMichaelde Paredcs, et octo morapetis aureos. cl damus cam vos pro ipsa hfreditate do Huldriano, tanUum nobis bene complacuit, habeat enim Deusetqui servire ista obediencia. Et si homo venerit istam cartam irrumpero, ut ecdeat malediclus et excornunteatus.et super ut pectet tercentos solidos. Notum die quod crit v kalendas junii. cra M.C.LXX.IIIacta carta contramutalionit,et venf didonis. Ego. Mcncndo Monte,et uxor mea, CurJslina Gunsalvin, in hanc enrtam manus nosiras roboramus. Pro testes qui viderunl et audterunt Ternandus,testta, Prtigiu, lis, Michael,testi. SfsnnndusnoUvIt.

i r~ f ~o a~ ctl~tu :bc~v' ~at~ o. tt0t1` ,x.Ct

CARTUI.AIRE

DE l.A

COMMANDERIE

DU TeMPKE fol. 16 V.

EN IYaNDHE

(I7""X122M),

C.VST0LAISM BUTEMPLE CIV u35, la juin.

;5

Arch.Cor.Arag.,perg. R. Bereng.tV, n" 47. Original;Baroelone. In nomineDomin!.Ego,Artallus.elPonciiis, nopus meus, et Bernarduade Talamaneho, nos aimulin unum donatores sumus Domino Deoatque milicie iherotolimiUne. Manifestumost enim quatinu placuit animis nostris et placet, uUusquoque agenti inperio necsuadentls Ingenio,sed propria ex potanea(sic) nobia eligil Dcobona voluntae, ut cartam donacionis fecissemusDomino Deo atquo auprascripte milicie.Certum quippe est quod l'etrus Arnalli,milltem profato milicie,abet alaudem in caslrum Callariis, et nos suprascripti abemus ibi censura,scilicet guaita. Et ego, Amalhis et Ponciusscu Bernardus,propter Dcumctrcmedium animarum noslrarum.donamosatquc diflnimusscu ovaenamussupradictaguaila quod abemus in ipsumalattdcm. ut neque nos neque ullus ex poslcrisnoslris,non abiamus potestatem requirero ullumcensum in jam dicta honore,et hune censum sia expensumin erviciosuprasetipte milicie. Et clmanifestum, quod si nos, donatores, nut aliquis homovel fcmina.qni contra istam carlam clcmosinariam venerit ail inrupendum aut inquiet^ro presumpseril cl, nisi rcsipucril,cxlraneus a consorciosanclortimDciet 3b cectesiacatholica parlicepsJude Scariocisct.cum Datantet Abironanntema tint. Et In nnlea.i[stajcilla firmaotstabilis pcrmancal omni lempore. Actuinest liocnidusjuni.nnno XXVJILudovic!rogls.S* Arlallus; Si<Ponciu;Sit Bcrnnrdus,[nos quji cart.Vfccimusfcriljorect lrinamuset f testes firmare rogamus. S* Arbcrlus. SiJ llaimundus Arnalli. Ut les manifesta fi[al ] c.irl.i flnno stib prefato die et anno quo 4* supra. CV i35, a aonl.

Arch.Cor. Arg.,perg. 11.liereng.IV,n' 48. Original Hurceonp, InDeinomino. go.BerengariiisGuilabcrl(JeSalfores.etuior mea.l'agesaetfllius, K nosler, Bernardus, prompto anima et bona voiuntatc, ob remedium animarum nosIraruincl parentum nostrorum, ut Dcusorniiijjolcnspropicielurpcccatisetnegligcntii yeslrls, damus et ofTcriniusDomino Dco et Ihcrosolimilon milicie TempU Salomonis et tnililibiis ibidem Deo servirniibus. in mnnu Rainuindi Gaticcberli,ejusdcin nillici frnlris cl bajuli, atodium uostrum proprium et liberutn. Est autem prescription aloilium in comllat Uarcbinone, in lerrilorio Vollensi,in parroebia Sancli Salurnini de collo Sab.ilrlli, subtils rcclesiam Sancli Martini de ipia Strata. cnninaliir nutrrn ab oriente et a tnnridie ln flumine Mugcnl. ab occisu in alodio Arnalli pll el herrilui ejus et in alodlo fcuali Ocr.illi Guillclrni de Palacio, a circio in strata publlca (lue pcrglt iibiquo. Sicut ab hls terminis concludilur et terminatur et noblsodvenil per omnes voces, sic damus DominoDco el jamdictemillcl et fralrum fbi Dco servientium Iradirnus, ad proprium plenissimum lodium liberum, secine et quietc |wssidendnm, ad corum voluntalem faciendam,ad quod volucrlnl racienclum,si 110 ullius conlmrictalls obslaeulo et sine voce a nobis velfi noslris ibi icleiita. Si quis hoc dlsmmpere vcl Jnqulolaro lemptaverll,supradlclum alodium, cum omnibus edilicilset mclloMllonibusibi faclis, DominoDeoet prcdlct milicie H suis servi, mililibus et bajulis, ln quadruplum componat, et imuper htc preicns scriphir prhennilsr maneat flrm. Actumest hoc un nom uf uH,Anno

7* CAKVCT^URC DOWWW -1L ab incwnalkm* ttominic C.XXXV po.t Mil!eimam, regisqw Francorom ledaid XXVIII.S*tioM BerengariiGuilaberti.Sio*stm Pagesi, uxoris ejus. Siq^bdk Bernardi. Sic** Bernardi de Sancto Andrea. Sic* mBerlrandi de Cunguslc. Sig*k Raimundi, lit BerengtriiGuilaberti. Sic^m, Ptri preabiteri,qui hoc scripait die et nno quo supra. u35 (aprs le a aot) 3o novembre 1141. Edit: Migne,Pair. ht.. CLXXXII, lettre de S. Bernard,lettre CCCXCII. Dominoet Patri reverendissimo.R(adulpho)(), Deigratia patriarche seds Anliochene, frater Hernardus, Clarevallensis abbas, Ut ad vestram celaittidinem scribere uderem, ntmirunt vilis homuncio, non fuit presumpllo sed fldncia. nam et frater liatto id suggessitet charilas persuasit Jn fine obsecro ut, si verc mihi locus ille gratie apud vos manel qui diciitir. mlliles Deiqui Temphim IcrosolymiUir.um intiabitant. in se experiantur. ut. amore nostri. sint vobis deinceps do comnicndalis commendatiores.Ex hoc siquidem magis et Deo placitus et hominibus acccptiis eritis. cv il 35, 3 aot. VI

AtcI. or.Arg.,perg. R. Bercng.IV, n<49. Original Barcelone, C Sit notum cunclis presenlibus ntquc fuluris, quoniniii ego, l'etrus Bcrcngaril. et uxor mea.Guilin, et filius noster, l'clrus de Sancla Eugcnia. damus et vcndJinnsHicrosolimilane milici empli Salomonis et militibus ibidem Deo scrvicnlibuti, in manu Rnimundi Gauccberli, ejusdem milici fralris et onum nos bajali. trum proprium, qui nobis conligil jure ftuali, qucm tenemus campum ad feuum per llerengarmm Gnilnbcrlide Snlfores,qui jamdicl milici per scripluram hnbclcum datum ad proprium alodium. Est nutem jamdiclus campus in comitatu Darchinonensi,in lerritorio VMlenri.in parrochia Sancti Salurnini de collo Sabalelli. subit ecclesiam Sancti MArtinide ipsa Strata. Tcrniinatur vero a boren et n meridie in flumino Mngent, ab oocasu in nlodio Amolli Pauli ejusque heredum cl ln fcualf alodio Gcralll Guillelmi do l'alacio, i circlo in strata publfca que pergit locorutn. Sicul nb his terntinis concltitHtiiret termhialur et nobis ndvenit ubique par omnes voce sic dainns et vendimnoinnipotcnli Dco et predict milici cl mUiUbiisibidem Uco milllanlihus, predielum alodium con) ingicssibus et egressibns suis Inlcgritcr ci nqnarum mcatibns, ut melius dici vcl inle)liBipotest, nd coriitn uiilitalcni, ul Deus omnipolcns proplciclur peccatis et negligencits nostris ne de noslrojuroinjns et dotninium et polcslatcm jamdicl milici irmlimus, in manu Haimundi Gauceberli cjusdein milici ffnlris et Iwjuli, ol aliorum frai mmipsius sanct milici Dco scrvicnllum. trwlimus m\ proprium. plenisMiinnn,llberiim alodium. securo et qiilete powilcnduin. nd proprium libitum, ad quodeumque cxlndc faccro volucrint. sine mus contrarlctftlisobstaculo. Accepimus bac donatlonoet venditionc. quoque. de manu prcscnpH Haimundi Gauceberli,de bonis pro jain.licl milici, x moaberll*LimW"(>d' uoS> hhch.^ n- 53).succdecomme JmX'v^^I** ptMmhe d'Antioche Bernard(f aprsleoui n35.f6M..n1S7); l est 4 i dpo** concile au d'Anllothe.1 lit (3pnovembre-cembre) (iWtf., jo3j. n' d

C.tMTULAIRE tMPLB nu

Jf

nos Ifginmoft,boni auri et bene pondrales, sine nostro engan. Et est manifestum. Si quis hoc violare presumpseril, supradicta omnia cum omnl sua melioralione jamdict sanctomilici et suis hajuHs in quudruplum componamu? sive composai, et insuper 1cpresens donationis sivovendilionisscriplura semper maitealirnia, que 1 est acte m nonas augusti, anno ab incamatione Dominica C.XXX.Vpost millesimum, regisque Franchorum Leduici XXVIII. SioigtHPelri Berengarii de Sancla Eugcnla; SiGjtM Guilig femin, nos qui hanc donationis sive venditioniscartam scribere jussimus, laudando flrmamus et testes fiimare rogamus. Si^ngu Pelri de Sancta Eugcnia.qui hoc laudoet flrmoet testes firmare rogo. S$MGeralli Guillelmi. S jim Petri Girberti. S* Raimundi Arberti. Sio^m Bernardi de Brugeres. Siafcii OliverSancti Liccrii. Sio^im Ptri, presbiteri, qui hec scripsit. cum iilteris supposltls ln linea i\ die et anno quo supra. u35 (3 aot n35 ai mars 1136). Arch.Cor. Arag.,perg. R. Cercug.IV,n*57. Original Barcelone, Omnibus hanc iegentibus et audientibus scripluram sit manifcstum, qualiter nos ambo ffatres, Petrus Bertrandi et Bernardus de Bello Locco,prompto animo et bona voluntate, ob remedium anininruni nostrnrum et par[entunij nostrornni, ut Dcus omnipotens propicietur peccatis et nogligrnlUs noslris, damus et offerimus Domino Deo et Iherosoliniilanmllicl TcmpliSalomoniset militibus ibidem Deo scrvicnllbus, in manu domni Raimundi Giuicclioi, milici frnlris et bnjuli, cclcsiam II], Sancti Martinidoipsa Slrnln,cum omnibus alodiis qn tiabcmuset Imbcrcdebcmus. paterno et mnlci110 jure, quibnslibct inodls ne vodljns, et homines tenen! per nos et per v[os?] in circuilu sjustlcm cdcsi, sinuil cum v; duLtibus et icducllbus et aquarum menlibus. Est nulcm prcdicla cclesia,cum jnmdiclis nlodiis, lis comilalu Barchinonensi.in Valions! territorio. in panorchln Stancli Saturnini do collo Sabbatelli, in jirenominnlo loco. Tcrminantur nutem predicla alodia, ab oriente ln numine quod descendit do Villa Majoreet in fluminc quod vocatur Mugenl, a tneiidie in strala publlca que pcigil nblquc. (ni)octosu?) in nlodio licrciignril Guilabcili do Snlfores, quod est fcuum l'clri lierengmi de Sancla Kugcnia.et in nloillocomilali d et in atodio Olivavli e Sancto Lfccrioet in nlodioSancti Mnthci.n circio similiter in alodlo Sancti Mnllic[iet in) alodio Sancii Saturnin!.Sicut nl>lii~> termixis concludnntur et Icrminanlur et nobis atJvcncrunt per omnes vices, sic damus et ofTcilmus Do.iilno Dcoet prcscrlptsanct milici et fralribtis, servis Dei, ibi pro nobis Dco supplicanlibus. omnia su[prnscriplaj alodia et prediclam cclcsiam cum suis justi. dis, sinuil cum ingressibus et regressfbus suis inlcgriter.el cum aquarum meslibus ad rigandum. ri ad quod voluerint feciendum, ut melius dici vel intelligi potesi ad utllilallemjsmdicto?) milici, ac do noslro jure In jus et dominium et potestatem tradimus prephatf milici et fratrum ibi Deo servientluii), ad proprium llberum alcdium, solideet securoac quite possidendum, ad eorum [volunlalem]faclcndum, ad quodcumquo exindevolucrint teiit) fratres et bajuli sanct predicte mlllcl sine ullius conlrarielalis obstaculo et sina voce a conclis noslris hominibus et a nobls nosfra ab >lHrf^#ni<!> !b[i relent?}.E hac hora et deincebs ulli nostrorum velalcui person, polenll vel mediocr, non liccal dominai! nec bajulaie nec liquam domlnattonem babers in prescriplis alodiis et in eoriim dlficiis.quod qui !e(mplverir, CVIII

7 CAUTOlAflt TBHPLf DU a sancU kMholic*cclesi a a omoreio fidelium. ut sacrileguset imasor wcraium wrum, txtnnem flt. donec eidem .nct millde., sicut sancti paires ei componere stncxwunt, in consimili lococof^pooat etjsatisfaciat.et insuper hcpresensnoslre donation! pagina perhenniter maoeat firma. Omnibus autem huic loco juste servientibus et bona facientibns, 8Hp Domini nostri Ihesu Xpisti. Actum [est hoc) THHS^Tl ""J*" CJDa* Pst n'Uesimum. regisque Franchorum Leduici XXVIII. 10+1'I\))I :Bertrandi;81G Petd 8 +truII Bernardi Bertrandi.nos qui banc cartam scribere] jussimus, laudando flrmaraus et testes donationp flrmare rogaS0?" /;S;*^8anci,uxo[ri3. ]. Sta**v* Raimundi t, Petri de Faro, qui hoc donum laudo et confirmo.8iq*m Ptri Guiellmi. bajuli, qui hoc laudo et flraoet omnem hajuHamin prescriplis alodlis. prome et promei sucsssofribus.predicte)sanct milici concedoet difflnio.8inealiquo retentu. Sigdm Petri de Faro. Sig** Berengarii de Faro. Sio^nuh Gauccfredi de Faro. Sio*om Sm"^uSn8a;ii[ lnSlo*u'Guie"iniP'deSanctoXpi3loforo.SiG*UM RaUnund Mironis. S,o*M Bmngaril Mironts. Sio*M Poncii de Faro. 8io*i>ii Raimundi Castri Vetuli. S* Raimundi (o) comes. X [,,35.] De illa ps de Beuta. ln nomine summi Dei. Ego, Belita,et flliis mets et fllias. venditoressumus vobls, seniores fratres doTcmplo. de una pea de terra, in de ln Osa, et tenet se cum ipsa pea quam dedit meustermin(is) Novellas,quod est vir Gonzalvusvobis, fratribus, 1 kl. tri. Et placuit nobis. Hbenti animo, ut faclatis inde vestram per pretium voluntatem. Est inde fldana de salvelate.secundum usum terre, Sango Galin*de Dugnol. Sunt testes don AppariUo.Arnaid Poni. Petro de Lespig. Facta carta In manu fratris RegaJd Viger et fratris Richard et alios fralres qui ibidem erant, anno regnante rex 0(arsias)(b) in Parnpiloniaet capit Pratella. CX !n35.j

du Copie m*a. Midrid,Archivo Hist.Nacional, Cart.B 595.fol. a4, n60.

copiedu *us. Mdrid, Atchivo Hist.Nclonat, Cart.B 595,n' %-ot. a'-a4. r De peas Ahn4lt Poscn. .m-?61nomine et ejus dMna clcmentta- Ego, Atnaldus Poncii. et uxor mea,Marie. et flhis et filiabus nostris, venditoressumus vobis, emploies nostros, fratres Templi (fia. 1b) Salomonismilitie, duas peas de terra una quod est in ipsas Creas; alla pea tenet se cum ilia pea que fuit don Gitalt presblter et juxta fila de Bonafllia Vendirousvobis totum ad intfgrum quod in es nobis pertinet, propter pretium placabile, n moreb(tlinos) merchan et un solidos, deners Tutelensis monete. Sumus (0) RaymondIWrengerV.comte de Barcelone. 3t t ae aot 116. I u (6) Garciaroi i'u l 'i U *?'"h'* itr- U rot GMd(i <il recou" P'^1*' *>'*" * *^eUdate,tut dans celte sllleune entrevuemc t'empereurAlphonseMoret.Anate* ( lib. S'III, cap. 1).

79 etiam placali de pretio et.ds aliala. Est inde fld(cs)de salvetate,ad forum terre, Per Bernard.Et sunt testes, visores et audilores don Apparilio et Domingo Lespig. Facta carta in manu fratris Rigald Vigor.qui plaecavil nobis, et fratris Richard et fratres ceterialii. Factohoc anno quando recuperavit rex G(arsias)(a) Pratella. ii 35, octobre (i"~ 3i). Carlalarlomagno n 307,Toi.ixsxviui. A Hist.National, l II, Copiedu xv*s. Madrid. rchivo 7X1 In Dei nomine. Hec est carta donationis quem facio ego, PetroDesdc,et uxor mea, Elisabe. Venitnobis in voluntate et damus Deo et illa cavalleria do Templum Salomonis, illa nostra lieroditatequod habebamus in nragon.casas, terras et vineam et ortos et omnia que ibi habeinns. Et dedcrunl nobis inde illos seuiorcsde Templo Salomonis, per carilale, t morabitinos, per facerenostra romeriaad sancti Sepulcri, et tali convenionequod, si aliquis de nobis se lornaveril de ista romeria ad aragoa, et vol uit) viverein ista heredilatc. quod mittant nobis in conpoto hoc quod haberant presn de nostra hercdilalc, et inssupra quod compleamus illis suos l morabitinos, et vivamus in illa hereditate, et post nostros dies. quod sedeat libera de Templum Salomonis per secula. l'acta cnrta iu mensse octobri, era M'C'LXX'III', anno quo inlravil rex Adeflfonssus6), impsrator. in aragoa.Testesde hoc Lutai ( de Bonloeet Farlet et Sanclo Sangez de Ahuero el Sancio Eneconsde illa Alcandara et dompnus Guillermus, prior SanctoMarie. CXII u35. 34 novembre.

CATt)t*llB tKUVIM nu

Arcb.Cor. Arsg.,perg. H. Hereng. V. n61. I Original:Barcelone, ln Dei omnipotentis nomine.Ego, Ermcngardis, t flliis tncfs,Raimundoet Arnallo, e atquo GuillclmoHradilaet Maria,conjui ipsius, et flliis corum. (llartino et] Bernardo, domos et hercditalcsquas habemus franchas donamuset nos insimul omnes noslr.19 in loco quem vocant Sargantanes, ad militibus Tcmpli et Ra[imundoJoz]bcrli, frater et b.ijuli.Omnes namque nostras domos et hereditatesquas habemus franchas in prenominalo locoet habero debemusqualicumque modo, loinni vo(bisdo]namus,nostro bono et spontanca voluntalc, pro remedium anim noslr vcl parentum nostrorum, et sinealla qualibet rctincncia.cum omnibusuis perlinenciis cl afronlalionibus s j, su|isj, exitibuset regressibus earum, ad omnem vestramvolunlalcm peragendam.sine cum ulla retinencia, et sic de nostro jure in vestrum tradimus dominium et potestatem, sine b[lmi]c'lmcnloallcuju9 persone. Sunt autem prenominalas heredilates et domos quas habemus franches, in comittatu Ausonoet in terminio kastri Veltregani et in parr(ochia) Sancle Ceciliede Muconset in prenominalo loco de Sargantanes. Stcut dictum est superius, sic donamus libi, Raimundo Jozberti,bajuli, et milillbuscmpll et successorjfbuscojrum,ut dictum est, sine blandimento olicujus persone, ad vestram volunlatem faciendam.Quod si nos aut aliquis homo vel femina, per nostras voces,vel per alias aliquas, hanc scripturam donattonis infringere pretumpurim'is roi [a) Garda, roi d Nane.n34 t u5o. Voj. la note prcdente. (6) Alphonse, de Galice,m. deCullllo et de Lon,ns6, empereurd'Etptgne, 1135,a6 mtr*, t 11tout itSt.

C-'aTUU1aa Urt~rLa D yel ~ust~reriat. nullo modo ~~r~ ..1. ~'e~ _At pres~t~usp~eriat. agere Iraleamusvel vaieaat aeeihec tionis et quod hlea continetur. Drma scriptura dona. peniatere valeat la perpctuum. Actumest hoc 'fUllulndaa decem~s, anno XXVIII regnante rege StG+l'IVII Ermengardis. SrO+ftllllRaimul7.ti; Sto+NU't Arnalli, ftUorum Lodovlco. ejus. SJO+!tttilGuifieimi BradUa; Sro+ftUIIMarie,C(lnJua 'palu.. &O+ftllll artini; M Sioq4iquuBernardi,Qlle,urnillorum, qui banc donatlontm fecimulet Ormamus Drmariqueelles rogamlle.Fla$eau~Berent 4ril Petri. StO+lttJll uillelmide Bass. Sicq4,.qun G Derengaritde Sau, G.. (iuillelmus, saaerdos. qui hoc acripait, cum tttteria supra [1J35-lIb.) w Orglor c'yroar.phe,Jadisace1l6 Arcb.N autre ortginafjadscell: Auiterre, rcb.at.. s 4967.n" 11(Coutoun. 1 de la 1" liasse) A d~p., H ~o,ne 16. MM QuanUn, nrta4rire Enfruf e C g d fYonne,, p. 347.n' 208. l II8 CO~COMM. Lnaa D8L'ut 8T D89 1101111188 D8 S8laT HByfins$8p=, Ego, Henrieui (a), Senonenaisarcbiepllcopus, notum facio cunctis presentibus et ruturi., quaUtermam ntorantur in I!uburblo vener.bllis ebbi1s BeaU quamdonnu8Girardu8(6). nemlgil, fralresqueejusdem loci,qui Sononenal, onlrovl'r8iom haltuee diu runt erga milites Templi, lermlna\'lmus. Cum IgtLur.aput Sanctum Ftoren\inum, ~='=:5=~E=E~= tum et sancitum,ut milites Templide proprils laborlbuset nutrimentissuis, sue dam manslonlsquam ipsi noviter eujn8' edlflc.1\'erllnt p3rrochloBeatiItomigli, in que dicitur ~:S~=~~== omnium aliorum, quicumque predictam iticolerent villllm.declmo.s inter se communiter dividorent.Si qui 1 autemde rebus auts, ejusdem dimitterent portionem, reliquum quod in rabrie-3?ive mansionis eceleslenllquam ornatnentis eclesle minime fuisset expeiisum.pari quoque dividerent menaiono. mis autem diebus, in quihus mon.chio~Hon~inccct~qu~taputKschcchia~ccipiebanUni~Mc~ ter scilicet in anno, dluifiliani diebus, ohiationem in prefalo stimerent eeelesio. Quod itaquo actum est inter eos, ut semper firmum inconcussuntque maneret, et nostrarum auctorltale liuerarum 8rmasimua nO~h.qllempressioileslqgiUintunivimus.Hujua reiex l utmquc parte testes olTue'.lInt Siiiion, arclildinconueet cancellarius; item, Simou, 8rchldiacoUl's;l\adu1fus, canonlcusel capellnnuscomillal'eobaudl (c); Simon Pari. siensls, magister Gosienus,canonlcus regtilaris; Boso,decanus Sancti Florentini. ubi ~rT~ temporibus donni RAlmundl, ad prefaturn tocum a mili. libus Templi tnissus fuerat et prerectus.Eo tomen qui tenore factum est ut, si fuite, quod ab9ft, a D1soibusmllitumTempU093culo prenofata excideril. ad P Jus et po98e9s10nem BeaUBernlgilirevertatur. Sens,1122 10janvier m6a. (b)Girard,nbbde t de Sens,1135-1145. (c)'f'bibaud,comto e d Blois.1102. t de Champegne, 9einl-Rmy e c. rm6,j~ 8 Jan-1er m~. duteatedm .trehtoes de 1. quIautemInfirmf. J. preoolltaOtlelllo. p

80

O CtfttDlAIBE VTSMPI.E

8l t

OX1V

fn35

1?53.]

B C Copiedu xv*s. Londres, rltUbMusum. ottoa., Ms.NeroE VI.fol. 62. Marci Cosfibmacio redis Stspuam DE terra quam Wim.bi.mos DEDIT templarh9. j Stephanus,Deigratia rexAnglie.usliciariis,vicariis,baronibus,ministriset omnibu fidelibus suis London', salulcm. Precipio quod milites fratres doTemplo tcrusatem teneant et habeant Icrram suam, quam Willelmus Marci ois dedit in elemosinam infra Londonias, ita bene et in pace et libre et quite et honorifico,sicut WHIelmus Mercimelius et liberius et qtifclms tenuit. Et si quid super hoc inde cepistis, totum eis rcddatis. Teste Willeimode Ipra apud Lonrlonias. XV 36, 3 janvier.

du Arch. Cor. Arag.,perg. II. Jtereng.IV, n' 5a; copie xin' s. Md. Original Barcelone, ln Deinomine. Ego, Pelrtis vocitalus dcTerracia.dono onmipotenli Deoet Ilierosolimitanemiticie. ob renicdum anime mccctparcntum mcorum.ut Deusomnipolcns propicietnr pecenlis et nrglpgenciismeis, alodiiirn meum proprium, 8ciliclipsum cum suis pertinenciistotis, ubislal Seinofrclinmon. mansum que linbeoin Matliamnln, Est aulem predictus mansus in comilalu Ausoncnse,in parrochia Sancti Ilarii de ipsa Calme.Prcdictum quoque mansum,cum domibiis, soJiset supraposllis, cum terris et vincis, cullis et incultis, cum terininis et alrontacionibus suis et cum omnibus suis pertinenciiset aiboribus et pascuis et nquis et nque ductibns et cum ingressibus ot egressibus suis intcgriler, sieut mclius teneo et possideo, ut melius dici vcl inlelligi potcsl. dono Domino Dcoet predicto milicio Iherusalcm, bac do meo jure in jus suuin et potestatem liado cum omnibus scrviciisctcxplcliscldominaclonibus, in tnaim domni HaimundusJocbcrli,cjusdem inillcic bajuli, et uccessorumejus, ad proprium alodium jam dicte milicie, securo et quicto bnc plcnissime possldendum omniIempore.9inou1liusconlrarielalisobslaculo.Kl est manifcsIum.Si quaulriusquo scxuspcrsonnquehancmccdonacioniscnrlamdisnimpercprcsnnipscril.nilvaleal.scl pro suo lemerario ausu supradicla liierosolimilancmilicie in consimili toco cannonice componat, et poslmodum hec presens pagina perlienniler maneat flrma omni tempore. Aclum est hoc m nonns,janunrti,anno XXVItlregni Ledoviciregis. p Sio^siiji Petrus do Tciracia, qui hnne lonacionctn, ro anima mea et parentum Gicllmus, fratri suo; meorum, feci scribere et llrmo flrmariquo rogo Sioij<xtiM 8ioitJM Arberlus,fratri suo; Sioi^Nt!Geiallus. ncpoll suo; SiniJnuMErmrssendi. mater sua. SigiJwumOerallusPonci. Sio^-ium Bcrengariusde Huvirn. Ponrlu presbiter, qui hoc scripsft die ct anno ffr quo supia.
Cirtulllr* du Tmpl. S

8i r.= XV1

OMTCUiaS YSKriS DU it 35/6, samedi a5 janvier.

Copia du 1. 1. '1`autotcse, Arcb. dp., fondsde Malle.(:art. A de D~ouzent, ch. 1']3, roi. i~8-129, t ch. rq6,tbJ. 129".130. e In nomine Domini. Ego, Atnaldus de Gaure, mea propria ac sponlanea volun: T et d et ?mnlmodi8derelinquo atque diffinio tibi, Raimundo, frotri meo, totam meam medietaten, de ipso alodio. quem ego et tu habemus et habere debemus in villa de Pomar,et in o*' <>* Sancti Mitai de Pomar, eTi tfo/. *S8")villa slvoin terminio de Gaure, dono tibi hominem meum. Ramundum Radulfl cum oxore sua et cum suis infantlbu et cum eorum tenencla et cum toto hoc quod {neis abeo* et habore debeo, Et donotibi meam mcdfctatemde ipsowra^ qu omvoc.itarf.ic; tacco'.clmcam villade Gauw*. cum ivar. et aliw.rboribiisquc mcdielatcmdeipsoortodeipsa >ll>o ibi .unl.claim (oloboequodibt habco cl habere debco in ipso vulchccl orlo. Et douo libi meam medletatemdo' ipso campo de riparia Alde,sicut ipsam mcdietatemin ipsocampoet in Et dono et laudo tibi ipsam Inam mcdieUleindototoipsa nqu3habeoet habere debeo. alio alodio quem egocl tu hatel mus et habere dcbcn.ua in villa de Oanre et in suis crminHi mnibus .Icul auperi o scriptum e~t,sic ego. predictllsArO:lldus,dono laudoetomnimodis et deretinquoatque ileninio tibi, prediclo tiaimundo, frulri meo, et saucie rnilitiede (herusalem et ciiinibus n ipsa militia Doo famulnntibns. prcscnlibusatquo futuris.ad habendum cl possedcndumet.sincomni mea perpetim hctendnm. sine omni Inguanno et sine omni n,ca contradiccione.Elego. jLdiclu Halmundu, propter hid auprascriplMm donum q,10dtu, Arnnldus,faci3michi et sancc mHUie UMmt,n Z flTZ' ",Cl laml et mMi* dqo "lue dilunlo M tneam mcdiclatcai de omnibus feudis q,l(Mego et tu babomuset habero debeinu., aine omni mea rlinencm et sine tuo inguanno. ablcumque illos habemus et habcw debemus. Et dono libi xt solidos Mrlg(orieMhim)(Jol 129) et xxva so dos gonencoa. Et dono et absoKo tibt olas ipsas plgnot89quas de te hebeb m De hoc sunt leste Gu.lclmu. Po.ri de Vilonello c Pc.ru Raimun de Vilar/.clloet l'ontius de BrugerioUet Arnaldusl:? d Siplanu et An:llidus. c.1p~n3nusde Pomar, et Guileimua Manip de Larcassona t Gullclmus Adull, qui hoc scripsit, presenl.bu. et Jubenlibu, Arualdode Gaure cl Baimundo. fra.rc suo, cl jussione prcdfSrum toi, anno mllbaimo C.XXXV lnc.rn-le Dominicc> ff ;, f*. *". die sabbati, regnante Lodovico rege. CXVH ,38, lundi 37 janvier.

copiedu .-s. Toulouse, . rfp.,rondtdeMallo. ari.Ade * C c douferu. h. i85, fol. i34. ln nominoUomini.Ego. POI\t\U! 1'01111\1', de eltixor mea, Aisatena,et infantes no!!lrl, donamuicleicamWamMunain terram noslram Deo^.134-^1 sanclomililialhera Z et vobis, U?" ,Ri8"aWi t Ballnund0dc e Oou^ ct confrtlribu. in ipsa mmiia Deo famulanllbu, pmenlibua atque futuris. 1P,OXnn est , ,em,nio Sancti B^o0"? ll6: proprioet bDt- *dcnl1110- - hb*o._ 6. voemu, Beeho. 6. /jot. 130J. in. omnibus, Ibl. 9. retinenlls. rallendlltn. a predScle (11 IlIlle. 1rcllnentts. 13.Brulrelt, t', S4piauo. 1.. Adlliphi. tO.inurnsllonte.

DUTSMftS CAHTBLAMB

83

Stephani de Gaure, juxta vestra terra que vocatur campo de Baconi,et afTronUde allano in pmliclo campo de Bacho, a meridie in alia terra vestra, de cercio in terra nostra, de aquilone in terra publica. Quantum infraistas affrontationesnos babemus ei habci debemus, donamua et excamblamus vobis ad alodium, sine omni nostra retinencia, ad vestram voluntatem perpetim faciendum. Et si homo aut femme predictam terram vobis amparaverit, nos eriraus inde vobis leguales guirenti, sine inguanno. Verumest enim quia, propter predictam terram, donastis nobis et excambiastiaaliam terram vestram, in terminio do Pomar, sicut in carta nostra scriptum est. Do hoc sunt testes Guilolmu Mancip de Carcassona et Poncius Ferrol et Arnaldus Fforol et Johannes Lombard et Gullelmus Miro. Guilelmus scripsit, jusi sioue predicti Pontii de Pomar, anno niiiiesiiiioC.XXXVIncarnationis Dominico, vi katendas februarii, feria n, rognante Lodovicorego. $ Pontii de Pomar et uxoris ejus atque infantum illorum, qui sic islam cartam Ormaverunt. CXVin 1 135/0, a8 fvrier.

d C n* Copie u un*s.: Perpignan, Arch.dp., ar/,du Mas-Dca, ag5,fol. 174v'. Bdil MarltCarlulaireioussillonnais, taSemaineellg.dadioc.de l dans r Perpignan, p.-jSi. iS8f>. In nomine Domini. Fgo. Pelrus Kayniundi, dono Domino Deoet milicio Templi Salomonis,unam ferraginam et est in conilllicrosoliinilani.quodvocilur Tcniplum latu Rossilllcncnsi,infra fineset termines de villa linilani et in adjacencla Sancte Marie affrontt autem jamdicta ferraginade oriente in meo atode, de meridia in via que discurrit ad ccclesiam, do occidente in slrola ptiblica, de aquilone in ferragina quam dedit Carbonus prefate milicic. Quantum inctudunt jamdiclas mi" airontacionesprescripte ferragine. sic dono Domino Deo et jamdicte milicie, pro remissionsomnium peccatorum meorum. cimi exitlbus et rrgresstbus et cum suis lerminis et cum omnia in se habencia,sine omni engan. c.l est man'estum. Si quia contra islam cartam rlonacionisvenerit pro inrumpcuduni, non lioc valeatvendicare ijuod rcqiiirit.srt comp(<nat duptocum sua molioracionccl lu aiilr.ifirmact Mafoiin lis pcrniancat hec srriplura omni tempore. Actum est hoc \n kaiendas maicli, anno ab incarnacimift Domini M(I*XXX*V% anno. rgnante Lcdovicorege XX'VI* Sio^sum Ptri Hnymundi, qui islam carlnm donacionis fleri jusserunt, flrmoverunt et testes flrmarc rognvcrunl.Sir^NUMDprnnrdiGauberli de Bruisno. Sig^xum Bernardl Baron!. Sigi^xiim Ponciide Druiano. >J<Pclrus, nioiiacus et sacrrdos. rogatus, scripsit die et anno quo supra. it3fl, vendredi 19 mars. Rlblloli. unlclp Cnrl.de Mclierenchrt. xiv, fol.i5. cb. Copie Avignon, m CXIX Edit M"de nipfrl-Monclar, cit., n fj. p. a8. op.
DOM\TIO DE eftUHIR AD SaNUTUM pAKt.VH.

Brve donaciouis do ctssinis quas dant Wlllclmus do Pelralaa et Jordanua. suus frater, et Ralmunduset Pelru et Willclmus de Sera pastor et WilleimuaVelerii et Laugerius Carbonelli,omne quod Imbel in bis ejjiiiis. DominoDeocl sancte Marie,

_t.rII:L.

his, archi. mate manu degano Arnaldi Btdocii diacono fratri8 et capiscolo alque Benedicto simulque tesllhl1s. Dantur hec proeciamque in presencia (foi. 15'") episcopi cum ai% supranominatit. in civilale Tricasldna, feria w quecs\ ante parascheven, XlIIIUlendas 4prills. luna xn, auxillante Domino nostro Ihe.~1! Xpisto, qui cum PaIre et 8pirltu eaueto vivit ell-egnat per infinita 8ecula 8CCUtOtUm. men. A t"36. vendredi 19 mars.)

mitilibue T,ecnp. Hoc la

Pn-

GAUTUtMllK DD TKMM.E

ponaius(a) et prabct, aprmantibua

Copie du lU' s. Avigaon, Biblioth. municjp., Carl. de Richerenchei, fol. 86. MM.- M"de Btpert-Monciar,op, cil., n' ,,8. p. 121. DE EPISCOPO S~C-T) PAULITHICASTNIYBVgt. (iln nomine Domini. Breu do donationc Sancli Pauli Tricastrinensis, et Ilertrantius que IIglur. Donmus Pondus, episcopus Viaders et fratres sui et GullIelmus de Sancto l'autoci Pclrus ,\rlnldl et i'eregrina ell1lii cjus, seilieet omnes dedimua Domino Deo et Pei rus de Dosera, nos Jcat ilasi el militibus fratribus Templi Salomonis 1 lierosoliiiiiioni, ii civilnte Sancti Pauli. ccciesiam Sallcti (fof.BG' )Johannis eu in cio quod lUi adhcrcl et cum 1)laleis que sunt in circuitu. lioc laudat et affirmat palaarchidiaconu~ et drgnnug et capifeolitis ae 13enedicitis de Tialmis et Wi1\clmus 1\aiuoardi. Dantur lice presentibus manibus fratris villcliect r~rnoldi de Dedoz et Gl\ldemntii de Salis et liugonig de l'ol1nl. ':t hoc factiiiii fuit feria V', que est ante Parasccvc, el il) civigate Tricastrina, n(nno) D(t)n)ini) M.C.tX.1I (b). in nomine Domini. Ego, pro sedemptione I1l1im~me et pro pecc.~torum incortim reniissione et parentunt meorum, mater predictomm Guillelmi de Sondo l'anlo et l'clrl .\rIJIcIi. donationent auprascriptam oproho et conOrmo, et \'010 deennuset rapituium hnbcant quod 51nl;1I1Isaonisin :Crpctuum, in Festobellli Johanns, in diclnecclcsia Be.11 Johal1lHS.11ro IInllhcr~ario el vlsltationc, xx" solld05. ci vnlo quod lirovi(leat)l dicte cectesle bOl1osCf\lIorc ad redditibos fil tII OfU11,iiiotaiiiliiioriiiii et 5cniciOlum Ejuper 1 per me ipsis datorum, in chllole Sancli llauti. F'acl\n\1 ut supr:r et COS'aSit tc$t)t19 supra. CXXI ta o36 '9 n)aM-)t3o (avant le 15 juin).] ~t. rle RJcl~erenchem. fol.

Copie du atil 3~ Avignon. Hjb)h,)t,. ,p.. firlif MI' de n.p.t.M.nd.

~7.

0 47. p. !S (qui date

CAII1' M OO'I.\CIO'l1> UCONF Mo'l1' ~~0 M hrvmcs mlllllfl'shll11 not

a a 38. peu aprs le- 16 juin).

8TH.A'I1 A\I"'A~1J1r A1.10hum. e

hominihn, inm pl'CSMttlLlu9 quam futnris, I)UO.&OJ=~E'2~ de 11,~sselluiie l'Bu de '\Ic~ollu et l'ullllmi tI ilruterlus lie ni Deus ci bomiuug (0) l'once .Ii! Urilloll, '~l1l\e de Salnl-Puul-Trul!!o.ChMcnu3I, avant juin mort et rempl8c en juin ~=S1~SS.=K 1139; Il (aut lire ~f.C.XXXV;cette charte. dO mme jour que ta prcldtntc. 1I~9. (!I) La

tre donne le

CHHIOLAIHE

DU

TBMP1E

85

_a _at. _r. _A e_ nonter Ihesus Xpistus nobis et parentibus nostris peccata nostra remittat et insuper vitam eternam concdt, volunta'e et prettbus domini nostri epiacopi Ponri (a) de Sancto Paulo, donamus et perptua laudatione dimilimus hoc totum quod habemu8 vel per aliquam rationem vel jusliciam habero debemus in toto territorio de Ricarenchis, sicut exit aqua de stagno de Granoleto et vadit in rivum de Aisone. Facta donatione ista in manu Arnaudi de Bedotio,magislri militio Templi Salomonis. presentibus fratribus de Templo Ugonede Panacioet l'gone do Bolbotonc videntibus et audientibus aliis hominibus Ponciode Griltone,episcopoSancti Pauli,Petro Ugonis do Avisano, Ugone do MonteSecuro, Bcrlrannus Bolbotone,Ripordo Folradio de Avisano.Vidit etiam et audivit donationem is!am et laudavit Uarbarinus, clerieus de MonteSecuro. qui totum istum honorent f>supradictis liom[i]oibus (fol. 27") a pignore habebatet, pro anim su saluto, totum pignus Deoet fratribus do Tcnipto in perpetuum reliquiti et relinquendo concessit partem suam, si rcdcmtum pignus esset, quantum pertincret ad illud quod. infra hoc territorium, homines isti habcbant.

CXXII

(!t36, 19 mars1139 (avant le 5juin).]

du f Copie m*9. Avignon,Itlbllolli. unidp.. Cort.de liicherenehn. ol. 1.n*1. m Edit Mude Blpert-Monclar, cil., p. 3-5,n" 1 (quidate n36, 19mars-ionovembre). op. Divine humaneque sanecioncsDeoet hominibus gratum esse confirmant ut omnis homo de his quo lgitime possidet ad honorem Deiet animarum salutem ac peccatorum rcniissioncmfldelitcrlargialur. l'roplcrca.cgo, UgodcBiilbotoncetBerlrandua, nepos meus, et Ripcrtns Folradus et Willclmua Malamanuset Ugo Bodicus et sui fratres et Petrus Ugode Avisnnoet Willelmus Ugo et Pclras de Mirabelloet Geratet dus, frater mens, et Willclmusde Rossellone Ugo,frater meus, et ego, Geraldus de Tornaforl,et Wgo frater meus.et ego. Poncius Uniberti, cl tgo.StcphanusArmanni.ct Petrus Barbarini et Willclmus,fraler meus, atque Pclrns Pa pardi, nepos meus, et in Papardn,mater cjus, nos omnes suprascripli donamusct ofTeriimis pcrpctuiuii.per alodio franc, Domino cocl niilitibiisTcmpli SalomonisIhciosolimitnni,presentibus D et fuluris, lit Dois propicicturpeccatiset negligenciisnoslriset parentum nostrorum. quiupiid legilimo possidebamusinfra hos tenninos ah orienteet suplcnlrione,sicut crucibus terminait! a meridie, fient Klsoneclaiidilur; ab occidente. sicut aquado stagnno Granolclidescendil. Klextra hos tcrniinos,f/o/. f"ydnmus eisdem Doi mililibns, per nosira tcrritorin.pascua frnlribusneccssarinet ligna.Et hocdonumfacimus domno Arnaldotb licdncioet Ugoni do Pnnncioet Guiscardo,milleic lhcrosolimitano fratribus, ut ipsi et successoioaeorutn, in milicia Tcinpli degenles, honorem istum habeant et jure perpeluo possideant ad loineorum voltinlatos plenarias fnclendns. Fuit autcm hrc donatio facta in prcsencia domni Ponciide Giiliono, vencrablSis viri, Tricastini episcopi. de (a) Pordbde Grillon.6&nic Salnt-Paul-Trols-Chalcsui,avant juin 1139. t

86

GJUnULUU

DU TKKVLS

CJ3KXHI [i i36. 19 mars 15 juin 1 139.] du Copie m . Avignon, ibUoth. B munidp.. Cari,de Rkherenehe, 10,cb. 111. rot. Bd<:Mu deRiperUMonclir.op.ca., 18. n i4^quldate:flnn36ou au plus tard en n37). p. GUILLELXUS MaLAMAJUS ETUXOR OwHISU,DBDEEOTT SUA, MltlTIBDS TEMPLI TERRAS ET PRATA JOXTA HELSOIEM BIVUM. Divine umaneque sancciones Deoet hominibus gratum esse confirmant, ut omnis homo de his que legitime possidet ad honorem Dei et animarum salutem hac peccatorum remissionemfideliterlargiatur. Propterea.ego, Willelmus e Matemanus, t ego, femina Orfrisa, mater ejus, donamus et offerimus in perpetuum, pro alodio franc, DominoDeo et militibus Templi SalomonisIherosolimitani, presentibus et futuris, ut propicietur Deus peccatis et neglicenciis nostris et parentum noslrorura. sicut terra et prata de Elsonis et pratum de fllils BorengerilBodic, pro itlis Geraldus Malicanistenet; et pratum do monachisSancti Amancii et quod de senioribuscaspratum tri Bulbutonis; et sicuti est de territorio de Garriga Mala usque ad territorium de Malboschet et sicut crucibus insuper a septentrionodeterminatnr. Hoceciam quod infra hos terminos ego, WillelmusMalemanus, et ego,Orfresa, materejus, habebamus vel habere putabamus. prebemus atque concedimus Domino Deo et genitrici ejus, bate Marie,et fratribussupranominatis Templi. Et extra hos h terminos, damus isdem militibus, per nostra territoria, pascua et ligna sibi nocessaria et donum hoc facimus Arnaldode Bedocioet Ugoni de Panacioet Guischardode Barre, ut ipsi et successoreseorum in miliciaTempli degentcs,honorem istum habeant et perpetuo, ad totas voluntales eorum perpetrandas. Hocautem donum facimus jure Willelmus ego, Malemanus, t ego Orfrisa,mater ejus,cum laudeet consiliodominorum (jol. e 10") de castro Bulbutone, qui sunt Ugo de Bulbotone,Bertrandus, nepos suus, Ripertus Folradi, etcum laude et cum consilio UgonisBodicietfratribus suis, Willelmoet Poncio. Fit autem hec dacio in presencia domni Poncii de Griliono, venerabilisviri. Tricastrini episcopi. et in presenciasupradictis fratribus Templi et fratris Rostagni,capellani, qui eciam jussu WillelmusMalemanushanc cartam manu sua scripsit. CXX1V u36 (aa mars u36 10 avril n37). de Copie i44a BrlstlshMuseum, otton.,Ms. eroE VI,foi.289. N C
COMPIHMATIO MATILDIS. REGINE AnGLIE, DE DONACIONB SIANERH DE CbESSTNOE VILLE. CUM ECCLESIA EJDSDEM

Malildis(a),Deigratia reginaAnglorum,archiepiscopis,episcopis,abbatibus, comitibus, baronibus, jusliciariis, vicecomilibuset omnibus fidelibnssuis.lodus Anglie, salutem. Scialisme dedisse et concessisse,in puram et perpeluam elemosinam,Deo et beateMarieet fratribus milicie Templi Salomonisde lerusalem, anima patrie mei et comills Eustachli (6), et pro salute anime mee et omnium pro antecessorumet successorum meorum, totum manerium de Cressynge,cum ecclesia ejusdem ville et omnibus ecclcsiepertinenciis.Quarevoloet firmiter precipioquod habeant, teneantet possideantillud manerium meum predicti fratres bene et in pace, libere et quite, ab (a) Mathilde.femmede Btlenne.roi d-Anglelcrre. 3 mai n5a. + comtede Boulogne, tog3f na5. c. (6) Eustache111,

m gomnibus secularibu8servies, consuetudinibuset exacdonibus. in boscoet piano in pratis et in pascuis, in semitis et in viis, in aquis et extra aquas. in olendinis et diviaiset in omnibus locis et rebus, cum soca et saca et tboll' et them' et in infangent et in omnibus consuetudinibuset libertalibus manerio illi adjacenlibus. Et ut bec meadonacioet concessiofirma et inconcussapredictis fratribus milicle Templi Salomonis semptemum persvre,a Deomichi collata in illam conflrmo et sigillim ei inpressione et subscriptorum subnolacione potestate. consigne,hiis testibus lobanne (a), episcopoLuKoviensi, t Ouduno (6), Ebroicensi,et lobanne e (c),Sagiensi, et Radnlfo, cancellario meo, et Willelmo Monacho, et Thuberto. cameradapifcro, rio, Ostonede Bolonia. Apud Ebroicas,anno incarnacionis Domini millesimo C tricesimo sexto, Stephani (d) vero, viri mei, anno (sic). [ii36, a4 mai 1139, avant le 15 juin.] d Copie u ms. Avignon. iblloth.innnicip Cor*, e Richerenches, B d fol. 19".cb. mu. Bdili M"de Rfperl-Monda/, cit.. p. 36, n"33 (qui date op. peu prsle 16juin 1 138). BeBTHANDUS UJ.OM DAT B0M1NEM B.VLMAS AD ETALIUM VeNTOIROLTASCHAM AD ET tNIUS CAMP1 POIGOAUT AD MIMTIDUS XplSTI. ln nomino Domini. Ego. Bertrandus do Balmis, tanta Domini precepta audiens tenenda otiamque DominoIhesu in envangeliodocentesic disciputos suos si quis mit post me venire. a(bneget)s(cmctipswn)e(t) Ifollnl)c(rnccm) s(uarn)e(t) s(equalw) m(c) (e) sequens ejns ego lalin .licln, abnogo me. (ollcnsquecrucem in pectore et seculus Donlinuni, pro peccatis mois et progenie mea, memeHpsumdono et offero Domino Ihcsu Xpisto et gcnitrici ejus, Marie, et milicie Templi HierosolimiJaniet libi, Roberto (f), ejusdem milicie magistro,et tibi. Arnaldode Bcdoz, per servum et per fratrem hujus supradicl milici Xpisti, une cum parte honoris mei. hoc est quidam homo ad Balmis opidum. (Jol. 20j qui vocatur Petrus Andre hic annuatim donat de Valencianis11"solidos de cwisii, terminus est Omnium Sanctorum festum cum quartone deduabns vincis. que sunt de hoc supradicto homineet de Poncio Andra, fratro suo et tascham unius campi ad Poigoaut et alium hominem ad opidum de Ventoirol,qui vocaturWillelmus Arnauz.qui similiter donat eodem tempore duos solidos; et ante cundem opidum. unam vineamin dominium, et in aliam quartonem. que est ad Morazas.Et nos. pari voto,fratres et fllii cjus. licet Geraldus de Balmiset Willelnius et Baimundus, bona voluntate, sicuti et Bertrandus, pater noster, hec inlelligii et donat Deo el milicie Templi et tibi, Arnaldo de Bedoz,et tibi, Ugo de Panaz. et aliis fratribus de Richarenchlsdomus. presentibus et futuris hecdona laudamus in perpetuum et fideliternunc et semper amplificibimus Ego Bertrandus, hoc donuni fecicum concilloet jussu domini nostri. Ponciide Grilione, episcopiftiGBstriiwwi,et in presentia tua rt in manu tua. Arnah do Bedozet Ugo de Panaz et Ugo de Burbutoneet Imbprz de Sauze et Roston, capellon, qui, a me rogatus et a supradictis concessus, hec manu conscripsil. (o) Jean, vque,Ie Lisieux,,,07 f =8 mai $,. (b) O.ien.evqued'Evreui, 1113 t 2 juillet u3g. (c)Jean. (Svequo Sez,liai t >' de (d) Etiennede Blois,comtede Mortdnavant iia5. roi d'Angleterre, 35 f aoctobre1164. n (e)Saint Mathieu, Robert, grand tnaltradu Temple, uccde Huguesde Paens,f ai mal n36XVI,4. if) s CXXV

CAXTOLAUUS DUTCMPLt

88 ' CCfcW

C*TIJLAUIETBMni 00 i36, h juin.

Origimi Barcelone. Arch. Cor. Awg.. perg. H. Bereng. IV, n* 61. Sit notum candis prescntibus atque futuris, quod ego, GuicHcnus Raimundi, dapifer, bac indicante scriptura. affirmans collaudo militibus Templi Ihorosolimitani totum ipsum alodium quod fuit Ptri de Palacio vel ipso Petrus ubicumque habuit vel tenuit,tam successiono parentum quam profligatione vel possessione proprie persono, ut ab hodierno die et deinceps prephati milites, nbsqueullius inquictudine, in perpetuum hibeanl et possidcant prephata omnia, secundum suam suonimnue dispositionem. Actum est hoc vin katendas julii, annoXX'VIII* regni Lcodici regis. Sigi^sum Gui!Iclmi naimundi, dapiferi. Sigjmum Bernardi Guillelmi de Lussano. S>J<Otonis, dapiferi. SJ Bcrengarii de ipsa Ruvira. S% Arberti de ipsa Petra. $%* Ptri Bertrandi do Bello Loco. S>i Bernardi de Bello Loco. !$ Gcralli de Rupiano. Si Ptri, primicherii. SJBernardi, subdinchoni. i^ Berengarii, le(vite), qui hoc scripsit die et anno quo supra. CXXVII ,,36, 5 aot.

Original: Barcelone.Arcb. Cor. Arng., perg. R. Bereng., n 67. In Dei nomine. Ego, Sancia femina, quq fllia fui cujusdam Raimundi Mironis de Palacio olim defuncli. votive et potcnlialitcr dono et offero Domino Deo et sancl milici Iherosolimilan Templi Salomonis, omnem menm hereditatern et lotuni meum jus quod michi conlingit advenisse palcrnoct materno jure, in omni honore fuit jamdicti patris mci .ic malris, domibus, mansis. terris, qui vineis. ortis, protis et pascuis, cultum et horenuim, pronum et planum.cumvi duclibuset rrductibus, cum aquarum mcalibus. Sicut melius habelur et conlinrlur et 11Imelitis dici vet ad utilitalom jamdict milici. sic de meo intelligi polest jure in jus et dominium ipsius sancl milici trado in manu religiosissinii militis. Arnalli de Ilidocio nomine. ac Raimundi Gaticcbi-rti. fratris et bajuli. ot aliorum fratrum. ad 91111111 proprium plentssinHiinnlodiniii.libenimct franchtim.jiireperpcluopossidcndtiin.ndquidquid iuHe facere vohirrinl. nd siium libitum, sine ullius contrnriclalis nbstaculi>. Dabunt namque michi, dum vixoro, mililes jainilicl sanct milici \iclnm rt %p.Mitum pro hac donalionr, secunduin quod me cl illis ad lionorcm fiicrit. Est oporlaerit autem pr;dictus honor in comit.itu Barrliinoncn?!, separalitn posilus in ptiirimisac diversis locis. Si quis, quod nbsil, cou Ira liane mtN; donationis srri|iluram ad disrumpendum vmire lemplaverit, supradicla omnia j.imdicte sanetc milici in quadruplum componal, et Insuper hec prrsrns pagina pcrbenniler nwneal flrma. Que est acta in prcsrnlia domni Bcrrngarii de ip?a Ruvira cl do iraianaalioHerengarii nobilium virorum ibi asMstenliuin. ruinquc Actumest hoc nonas nugusti, nnno nbincainationc Rominica C. XXX. I V post milIcsimum, regisque Franconun Leduici XXVIII. Sio^num Sancl femine, que hoc donum laudo et confirmo et testes Jirmare rogo. Sigi^sum Bcrengarii de ipsa Ruviia. Sir.iJtsfM Bcrengarii de Grnlana. Sio^um Rprnnrdi Guillelmi de Mogoda Onillelm dn Cnsli^. Sioifi.it' Ptri de .s^imiim ipsa Huvira. Shi^mm Bereugarii de llogoda. Sig^sum Bernardi de Ouadalli. S>J( Ptri Bernardi. S^v Pctrl, prsbiteri, qui hoc scripsit die et anno quo supra.

CAKTULUM

DO TU PIB

89

CXXVIII

ii 36. samedi 3 octobre.

du s A Copie m*. Perpignan, rch.dp., Cart. duMiu-Dtu,n* 180,fol. n5. Edit Atari.Cartntire dans RoasslUonnaU, la Semainerelig. du dioc.de Perpignan,i885. P- 79In nomine Domini. Ego. BernardusBerengarius,vicccomcsde Tao, et ego, Ugo, filius Bernardi preclicti,Jordane femine (sic), donamus Dco omnipotent! et sancle Marieet milicie HicrosolimilancTcmpli alomonistotum quicquid habemnset habere S debemus per ullam vocem et hnbercvisi sumus in villa do Prunana, que est in vicccomitatMde Fcnolndeset in suis terminis. lia videliect quernadmodum istum prenominatum honorem lotuin, sine omni rcteniaicnlo, dcdil Jordana, nxor de me. Bernardo Berengario, et mater de me, Uguono predicto, Domino Dco et sancle Marieet milicic predicte.ad dicm inorlis sue, pro remissionsanime sue et parentum suorum. Iterum. ego, Bernardus Bercngari jamdictus, ego, Uguo, filius ipsius et Jordano predicte. donamus Dco omnipolcnti et bate Marie et milicioIltprosoliniilnnoprenominate, nostra hona voluntateet proredempeioneanimarum nostrarum et parentum nostrorum, quandam partent ccllare quam habemus et habere debemus infra villam de Lopiano. ubi est lundata ecclesiain honore Dei et beati Thonie aposloli, que villa est in cpiscopatit Elnensi, in termine de Vnllc Aspirii. Et ista pars islius cellarie quam Deodonamus, sicut ego, Bernardus Ucrcngariusjamdiclus, eam mostravi et pedoivi (sic)et Icrntinavi cum Arnaldo de Bedofl Arnaldo dcContrasto.fratribus predicto milicie. lerminatur ita ab oriente, in ipso nostro estare dominico, quod est ad capud jamdicte ccclesie a circio vero terniinatur in vin que venit a fossalo et inlrat ad ecclesiamBeali Thoinc ab occidcntc vero terminatur Jn cellaria Sancli Pclri de Rodas a meridic autem terminatur in honore Sancte (fol, 1/5") Mariede Campo. Totum istum suprascripluni hnnorcm, sicut superius in hac carta scriplus rt lerminatus est, donamus nos prcfali, scilicet Bcrnardus lterengarius et ego. filius ipsiits et Jordane, Domino Dcort sannlc Mmic ri milicic predicle. jicr franchum alodiiitn et per jus iinpcrpeliiuni, sine inganno et sine omni retenimento. Kl si nos, prftiominali donalorcs, vol infanlrs nostri sive aliijiiis ex nostris licrrdibus sen ex illis qui sunt sub noslra potrslalc et districcionn, in isto jamdicto honore quicquani vobis vel 8iiccessoiibiis veslris, qui in predicla milicia Dco scrvierinl. nbslulcrit \rl cmparavcril sive in nostris homi.'iibiis.doiniiiiis.sive in nliisseu in eoniiii peccuniis qufls in isto vcslro honore prefalo Irniicrint et habucrinl, nos emendabimus loluin dampnum vobis vel veslris, infra x dies qnos amonili fucrimus. Quod si non faciebamus. donamus Dcocl vobis, in jamdicta ntillcia Dcoscrvlrnlibus, totnm nostram condaminam que jungitur cnm radrin villa Lopiano et lenct se cum cimiiileriodo Portait. Facta carlo isla v nonas octobris. feria vu*, Lodoycoregnante, anno Dominiro M\C\XXX*V1\ S^i Bernardi Bcrengarii S^Ugonis, fllii sui ol Jordane, qui donum istius honorl fecirnuset hanc carlsm flerijussimus, flrmavlmuset testrs flrmare rogatimus. S^* Petri de Corncllano. S^ Bcrengarii de Ollreyra Sifr Cnbaot, fratrls su!

c**imM*e DUmou 8% Bernardi de PacUno. 8% Arntti de Capraari*. Jussu a pronominal*don tarifai. Petms tcripsit die et anno quo upra. 9 CXXIX u36, mardi 37 octobre.

de Copt* i46o,insredans unetransactionentre le commandeurde Pamfers lesconsuls et de cette ville Toulouse, rch.dp.. fondsde Malte, aralers,liasse nt. A P I, Editd'aprtol'orignal aujourd'huiperdu Histoire e Languedoc, d dll. orig.. H. col. 481 d. Prhrat.V, col. 1030 dit d'aprs la copte Du Bourg,Htit. du grandprieurde Toulorue, pice* justtf.. nxxvi. In nomine [Domininostri Ihesu XpisliJquod dominus Rogerius' (a), comeaFoienis,ego , Ensena(A), nos et per infantesnostros.donaraus { conjux ipsius, per per. petuum pro remi$ionepeccatorum nottrorum fet parentum noslronim), Domino Deoet sanrle Marie et militie 6 lerosolimitine, t vobis, Arnaldo de e Bedos,et Raimundo de Gaures, fralribus predicto roililie, totum nostrum honorom de Nngarela per francum alodium, [ad salvitatem et villam et ad tolam constniendarn] vestram voluntatem faciendam,que villa amodoVilla Oel vocabitur,ita videlicct que. madmodum {sle]predictus honor est vobis monstratus t e conterminntus, et per manus Amdli (c),Tolosaneni9 episcopis(sic) in saJvitateDei iwsilu et flrmalus crucibus consignalus de liindos(?) ncmoiis Silvo Curie ' intus alque usquo ad iluvium Arcgie quod oppcllalurArcgia. lterum.concedimus [cldonanms]' DominoDeoclsancle Marieet fralribus predicto mililic, presentibtiset futuris, et hominibus in hac salvliato manentibu. ut habcant quantum ipsis necesaofuerit, usum et proficuumaqnnrum, nemorum et pascuarnm totius mei honoris absquo usalico et crvitio et ut ipsi et eorum homines [cl llberum cxilum et reditum [habcanl] et tam in caminis peccunio) quam in mercalibus ad nos pertinentibus. ipsi nec eorum peennio (nec omines eorum vel eorum non dent" leudam nec passalicum ncque aliquid usaticum. peccunioj fteni, huc dono adjicimus ln villa de Anogato casalcm Guillclmi Tolosani, cum hominibus" et fomlnl8 omnibus sibtpcrtinentibus.et in villa et deeornm"~tc~ca9a. lem Augerii,cum hominibus et feminis et omnibus sibi pcrlinentibus. Supra memoralumhonorcmtotumintcgrilcr, sinolngnnnocl sinoomnirelcnlione", donamus nos prefnti, ego. Rogcriiis predichis comcs, et Essena. conjux ipsius, DominoDcofil sancte Mario pauperibus et Salomonislerosolimltani mililibus Templi Dco 8ervienlibs,presentibus et fuluris, per francum alodium, per jus perpeluum, (a) RogerIlt, comte de Fois. na5 f c m49. (6) Uilmne.fille de c Brenger, omte de Barcelone. pouse Roger.c. 1118. (c) Amriius,cvcqite.le Toulouse. 106f 1 i39. Variantes copie deta Htmolntre e eroehelt tupptis sont ta i. iaprH copie): Ego.Rogeflu. et S.BySmon.J. La copie onne ego. J mlliclc. 6. Guro. 0. toUmnoilrm. toujours 7.ftogtrel. 8.a nobitmoslrstm. 9. Anicllus. 10.erlscopl. 11.do hlnde. 11.Torte. 3.In. ij. nu.liimquodPrlllur ( Aregia. th. omnibusiciet plus as;. 16. b 17.onorl. 1*.senlclo.- ,g. om\nt>. jo.reddlliim-i.jm! camlnl* ecin pcuorum n mercllbu it. ptctunle. 3.donentltddin. i. llquod. & Ar. .B.nmlnll.it.. C"t 18.retlolmento. >g.et egoElimn.

CAMmjMM

nu

ts~si.s

ut aemper Ipsum honorem ~ts~4nt wf possideant f.e~~ ~J3~t~ t* habeant J w~aatdauw! fralres predicte -i-militie, sine blandimento et relinenlia noslrorum intantum cunctorumque hominum. $ Rogerii predicti comitis et Essoae uioris 8ue,qui hoc donum fecimua et hanc cartam fleri jussimus et testes tinmre rogavimus. $ Amelii predicti, Tolosanensi episcopi. $ Rogeriide Durbano'. $ GuiHeimideAsnava $ [ AJmelii. $ Arnaldi de Vernola fllii ejus. $ Poncii Gramondi. $ Boraardi Otonis d'Estodal $ Bcrengarii de Brugolli Scripla fuit hec carta vi kalcndas noembris, feria m rgnante Lodoico rege, anno Domini M*.\XXXVi\Petrus scripsit. CXXX 1 136,samedi j novembre.

91

d Copie u ns. Avignon. lbliolh. H fol munidp de Hiehertnchts. 7, ch. vnn. Bditi: M"de Rlperl-Monclar, cit.. p. i3il w 10. op. TlBUBOlS AtBIASICENSIS FBATIUBt'S TbmPI.O DEDIT DE HOMINEM !AUBASICA U!1UM ETV SOLIDOS MOLEMD1SO 1^ DEUtMO MILLEOLIDOS PISESUO. ET S 1! In nominoDomini. Ego, Titburgis (a), domina Anrcngio civitali. pro romissiono meorum et nnimo mo sainte, dono omnipotent) Dcoet beatoMarioet peccatorum militibus pauperibus Tcmpli Ihcrosolimitani,presenlibuset fuluris. in prcdicta villa in molcnrlinodo Ulmo, v solidos per singulcs nnnos do censu, in Aurcngin. perpe uiini et in ipsneademvilla. dono prcdiclis frali ibus (jol. 7") qucdaiii(sic)homincm, TitbaudunidoTolosa nomino.cum ipsoeslate in quo visus est manerc.et cum omnibus possessionlbnssuis et Icniiiienliset cum omni progenio sua et dono qunrtum et dominium et totum quicquid habco vel liabcre debco in ipsa vineaquam tenet do me llaliembaldus Lcsdniz in clanso comilali. Unvideliect dono cgo.itbnrgis jam dicla, predictum lionorcmDeoomnipotenlicl bealc Marie prediclisquefralribusTempli, ut ipsum habeant r.ljure perpetuo possidcanl ad totam suam voluntalemfaciendam. Sijf Titburgis supra.licl,que donum istius honoris bona mca voluntate feciet manibus mels lirmavi et testes flrninrc rogavi Geradusde Aurengia. Wiltelmusdo Claustro, Willclmus Poncii. $. l\oduin. cambiatoris. Petrus Durlaran. In prescntia prcdictorum tesliumet miillorumaliorum. fccilislnm donum donnaTilburgis, in ipsa villa Aurengia.Scripta fuit hec carta vuidus novembris. feria vii". regnanlo Lodoico rege, annoDominico M'C'XXX'VI*. Petrus scripsil jusslono predict domineTitburgis. Sit eciam manifestum,quod ego, Tilburgis prenominala,pro nominomanumissionis et penitencie,dono et laxo post mortom meam prediclis fralribus mille solidos Melgoricnses,tali convcnicnciaut ipso vel ipsa cui meus honorTempli post mortem uicam remanserit, hos m solidos fratribus Templi reddat. Sirnilller,ipsa Tilburgis fecit istam manumissionemcoramjam dictis lesllbus, jussitque eam in hanccarlam scribere. (o) TiburgeI. damed'Orange.ni5 { ti5o.
Vatima de la copie le. 0. Brog[..jm. i. Eissam y, . ||. . uurobinno. 3. Aiu. Vinlolt. 5. de rri..

9* 0MXMM

OAKTOUIlkB DDTtM. ii 36, mardi 10 novembre.

B fol. Ospitia tw . Avignon, ibltoth. munldp.. Cart.de Richerenchts, s". eh. mot. Bdiii M*de Rlpert-Monclsr, cit.. p. <o-4 n*38. op. 1,
60.1TAKDUS ET FRATEH EJOS DEDBROHT RETHODEC1MAM ET TERCIAM MOBIMOM. PARTEM OMNIUM

n nomine Domini.Ego, Guntardus uuiterius de Colonzellas,et ego, Petrus, frater ejus, donamus DominoDeoet fratribus TempH Iherosolimitant, cum consilio Ugonis de Burboloneet Bertrandi, nopolisejus, et pro nomine gadii et penilencie,donamus et taxamus DominoDeoet sancte Marieet fratribus pauperibns Templi, ad quammortem moriamur, terciam partem focius noslr pocunieet omnium noscumque tronitn mobilium. Si autem sine herede moriemini, hoc quod habemus in hanc terram idem nectum damus perpetuo. Islam retrodecimam predictam donabimus semet per Deo fralribus predictis,quamdiu vixerimus.et, post nostram mortem,volumus et mandamus ut infantes nostri similiter faciant. Hocdonum et istam mcrcedem fecerunl Guntardus et Petrus, fraler ejus, in manus Arnaldi de Bedoz,videntibus fratribus Templi, Ugonede Panato, Guiscardo,Umberto de Sauzelo,et in presencia Ptri, filii Raimundi do Clialancho,et Raimundi. fratris sui, et Wilielmide Avisano. Scripta fuit hec carta un*idus novembris, feria m1, anno DominicoM'C"XXX*VI". Petrua scripsit. CXXXII 1136, a4 dcembre.

Arch.Cor. Arag.,perg. H. Bercng.IV, n70. Original Barcelone, In Dei nomine. Ego, Petrus de Sancto Minato, ut Deus propicietur peccatis et neglegencilsmois. donoetoffero DominoDeoet Ierosolimilanmilili Templi Salomonis mansum unum ciim suis pertinenllis et tenezonibus et unam roviram cum terra etarboribus diversi generis, que omnia tenebam ad feudum per l'elrum de l'alatio. Est autem predictus mansus in comitatu Barchinonensi,in Vnllensi,infra partocliiam Sancti Minali,mansum scilicet quem vocant Hoviradcc;el rovira est jamdicla in parrochia Sancti Steplianide Castellar, in loco vocilato Solaned. Prescriptus vero mansus cum suis tenezonibus tcnninaltir ab oriente et meridie in alodio Guilelmi Ftnitimndiscneschnlc,ab occasuin alodio Sancti Pclri de Cervaria, a circioin alodio SancUPelride Rodas.Sicutab bis Icnninis conclmtitiircl tei minalur, donoet offero sic DominoDcocl jamdictmililie.votiveet potenlialitcr,in manu Arnaldide Bcdociis, raf Iris et bajuli ejusdenimililioprescriptc,oniniacuin Ingressibusclcgressibussuis inlcut melius dici vel intelligipotest ne de meo jure in jus et dominium griter, jamdicte mililie et ffalmni mililum ibi Deo servlcnliumet suorum bajulornm Iradoad suum proprium plcnissimum alodlum.libcrum et rranchum.secure et quieto perpetuo possidendum, ad quid indoah bac bora et doincebs facerovolucrintfralrcs et bajuli jam dicte militie. Persona que contra banc meo donationis scripturam ad infringcndiim venlra temptoverit, supradicta omnia in consimili loco jamdict mililie componat; et tnsuper bec presens mee donationispagina perhenniter mancat firma. Que est acta vint kalendasjanuarii, anno ab incarnatlonc DominicaC'XXX^VI* milleslmum, post

CAMmilllE

DU TIUPL

ragni autem Lodoyd XXVIIII.SigJwiji Peltl de Sancto Minalo,qui hoc donum feci et banc carlam scribere jussi, laudando firmavi el testes firmare rogavi. Sio^.iim Derengarii,fratris sui.. Sig^iuji Guilelmi. fratrie sui. S^mum Berengarii de ipsa Hovira.Sgmtni Petri do ipsa Rovira. CXXXm n36, ai dcembre.

A Original Barcelone, rch.Cor. Arag.,perg. R. Bereng. V,n71. I ln Dei omnipotente nomine. Ego, Berengariusvocitatuade ipsa Fluvira, et uxor mea, Erraesscndis, et filius noster, Raimundus, ob peccatorum nostrorum veniam promerendamet clestis palri gaudia conscqncnda,votiveet potencinliterdamus et offerimus oninipotenti Deo et Iherosolimltan miliefTompli Salomonis,in manu Arnalli de Dedocils,frairis et bajuli militum jamdicte milici. alodium nostrum proprium, scilicet mansum unum cum snis lencdonibus et perlinenliis omnibus. Est autem proscriptus mansus. cum suis tenedonibus, ln comitatu Barchinonensi, in Vallensi, in parrochia Sancl Pcrpelu martiris de Mogoda. in loco vocilato ipsum Morral, adveniens michi. Bcrcngario. per donationem et laxationem quam indo michi fecit Bermundus de ipso Morral, mc vero uxori per suum decimum, et filio meo per rncain vocem, sine nliis quibnslibel modis ac vocibus. Tcrminatur autem ab oriente et a nitridie in alodio cenobii Sancti Cucuphatis et in alodio de nobis, donatoribus, ab occidente in alodio de nobis, donaloribua. et in alodio est pratum, a circio in alodio predict milici et Iliernsolimijamdicl milici. quod tani Ilospilalia. Sicut a predictis lerminis concludilur et lerminalur, sic damus et oferimus votiveet polcnlialiler prescriplum m.insnni cum suis pertinenciiset Icnedonibus universisjamdicl milici el fralribus mililibus. ibidem pro nnbis Deosupplicnnlibtis,simul cum vi duelibus et reductibus undique ab omni inlcgritalc, ut Deusoninlpotens propicietnr prcraiia cl nrgligenliis nostris et parcnlum noslrorum; ac de nostro jure in jus et dominiuni jamdicl clfralrum inililum, ibi Deoscrmilici vientium, cl suonini bajulorum Iradimus 3d suum proprium plcnissiinmn alodium, libcrum et franrhum, seenre et quite porpeluopossldemiiim,ad quid indo racercab bac hora et deincebs voluerint fratres et bajnli jamdicl milici.Ego tus Berengarius. humiliter deprecor prsentes et fuluros milites et nomque. prelibabajulos jamdict milici.ut quando, Deoinspirante, huic seculoabrenunciarevolueroet de eorum societalc et ordine ac religione esse, accolligantet recipiant me volontemDco mililaio et mans'is cum suis perlinenliis sit hereditasmea. Persona prcscriptiis que contra hanc noslr donationis scripturam ad infringendum veninsicmplaverlt. supradicta omnia in con9lrnililocojamdicl milici componat, et Insuperliecpresensnoslr donationis mnneat Orma.Que est acta vini kalendasjanuaril. anno ab incarpagina perlicnnitcr XXVIIII. nalioneDominlcaC'>XXXVI-po3tmiWc8imum.regniantemLcdulci Sio*.tuM de Ipsa Ruvha; Sig ^mum Berengarli Eimesscndis; Sio^hum Raimundi. nosqui banc donationiscarlam scriberejtissimus, laudando flrmamus cl testes llrmaro rogamus. Sio^imumPelrl do ipsa Riivlro, qui hoc lnuilo et conOrmo. S^i Osberli magistrl SiQ^UM (sic). S& Pelri Bcrnardi. Sig^sum Petri levite. Sioi^mum Pelri, presbiteri, qui hoc ecripsit die et anno quo supra.

94 COOOOV

CtlTVUUt t'TLB ttt36-tt3~

du m Copie xrr>$. Avignon, bliolh.munldp.. Cart&kirede fol. Mcherenches, 36. Sditi M"deWpert-Mondar.op. W de eii.,p.&7. 45(quldate u38 ou commencement u%. Scuptmt Akhaldi DECbest, cum QUO dkdit hominsm,Psthom Bainii Ego, Arnaldusde Cmto, concedoet trado DominoDeoet genitrici ejus et fratribus Templi Salomonis,tam presentibus quam fuluris,hominemillum qui vocatur Petrus Bruni, in villa de Cresl, cum domo eua et cum omnibus rebus quas nunc (fol. 26") possidere videtur. Hoc donum facio ego, Arnaldus, bona voluntate et sine dolo et aine fraude, in presentiaet tcslimonioYmberli de CastroNovoet Arnaldode Cabriano et Odiloni et Poncii Fulcberii et BrunFabri. gitur, ego, Petrus Bruni, reddo de censo annuali Deo et fratribus de Templo xn'1* Valencianos.Hecdacio fit in manus Arnaldide Bedocio,prsente fralre Petro Bosone,et bis supradictis et nominatis presentibus. Ipsemet Arnaldus supranominalus dator ore suo osculum tenotis Arnaldo de Bedoctodedit. In domo hujus aupradicti hominis, videlicet Petri Bruni, habebat Guillelmus Renco et ejus uxor 11"solidos de cenau. quos domina illa Deo et fratribus Templi dedit, quando hujus seculi vitam finivit, cum consilioet laudacione ambabus filiabus suis et Armanno Ranconis.Gaufrcdusde Barreet ejus uxor dederunt Deoet fradenarios. quos liabcbanl super Petium Cacholamde Crest tribus Templixn'1 CXXXV i36/7, ' Janvier.

Arch.Cor. Arag.,perg. R. Bcrcng.IV,n' Original Barcelone, In Deinomine. Ego, BernardusBertrandi,qui vocorde Bcllo Loco, ut Deus propicietur peccatis et negligenliismciset parentum meorum, votiveet potenclaliterdono DominoDco et lberosolimilnnmilici Templi Saomoni,in manu Arnalli de Bidociis.b.ijulic 1fratris ejusdemmilici.ad usns niilituni ejusdem milici,mansum unum meum propriuni.cumlerrisclvincis culllsel heromis, cumarboribu9divers!gencris, in quo habitat Guillelmus luschafredi, cum omnibus sibi pertinentibus vel perlincre debcnlibuBnbiqui*locorum, advenientemmichi per vorcm genitorum meorum vel aliis quibuslibcl modis ac vocibus.Est nulcm prescriptus rnansus cum suis pcrlinentiis in territorio Barchinon,in parrochia SanctiAndree doPalumbarfo.juxta collum de Fcncstrelcs.Terminatur autem ab oriente in flumine Bisocii,a meridiein alodio Sancti Cucuphatis, ab occasuin slrata publica qua itur ad Barchinonam,a circlo in collode Fenestrekset ln strata publica. Sicut ab istis terminis concludiltir et terminatur, sic dono DominoDeo et jnmdicte milici, votiveet potentitililer,ut dici vel inlclligi potest melius, cum Ingresslbuset cgressibus suis lntegriter, ac de ineo jure in jus et dominium jamdict milici Templi Salomonis et militutn ibi omnipotenti Deoservientium,trado ad proprium plcnissimumalodium, seenre et quiteperpetuo possidendum, ad quid inde faccrovoluerint fialres et bajuli jamdlct milici, sine ullluBcontiarietailsobstaculu. Si qua persons contra hanc me donationis scripturam ad Infrlngendumventre temptaveril, in colisinilli loco supradicta omnia in quadruplum componat,et insuper hc presensmedonatlonispagina perhennitermaneat

OJATULA1KX BUTONWJS g5 .1-1' firma. Que est acte h noms januarii, anno b incarnalione DominicaCXXXVI* pott milleaimum. rgis autem Leduici XXVIIII. Sio^mini Bernardi Bertrandi, qui banc donationem feci, laudando flrmo et teste* firmare rogo. Sn^su* Petri Bertrandi, fratris soi, qui hoc laudo et confirmo. &wijMPetri, fllii ejusdem Ptri Bertrandi. SisijenjiArnaiii de Sancto Ylario. Sifi Ramundi comea. Sgi Poncii, scripioriscomitts. S^om BerengariiRaimundi, vioaui Barchinon. Sio^oidmPelri, presbiteri, qui hoc scripsit die et anno quo supra, cum Htleris suproposilis in iinea m*. ,,36/7. <>mars. du A Copie iiu*s. Perpignan, rch.dp., Cari,du Ma$-Deu, 847,fol.440. n Bdili Mari. CarlutaireRouuilloimah, dansla Semaine rtllg. du dioc.de Perpignan.1885, p 64' Sancte et individue sub Trinitatis nomine. Ego, Berengarius de Gardis, cum muliere mea, Jordana, donator sum Deoatquo milicio do 'l'emplo unum diem de salinis, quas habeo in TureJiis. quando sui bajuli melius accipere voluerint. Et hoc facio propter Deum atquo remedium noslrarum animarum in tali convenientia quod, nec modo nec tempore fuluro, ait aliquis homo vel femina qui hoc doini.n dirumperc valeat nec eciam nddero valeat, sot hoc donum in eternum inconvulsum mnncal omni tempore. Et hcwdonum factum est in manu Arnalli de Contrasto atque plurimorum bonorum irominum. Actum est itoc donum vu* idus innrci, annis Domini M'C*X\X*VI*b Incarnacionc Xpisli, regnanto Ludovico a rego. Sio^num banc carlain donacionisflerijnsi manibusque meis flrmavi et testes Berengarii, qui firmare rogavi. Sio^sum Jordane. Sio^um Gnilolniido Poliolo. Sio^um Gomballi. Sioum Stephani presbiter (sic). Bernardusscripsit, rogatus et jussus ^. CXXXVII 1136/7. ' mCXXXVI

du . Copie mi* Barcelone. Arch.Cor.Arag..rg. cotInocntario. oi. 9. f In Dei nomine. Ego. Jordanns. ut Deus omnijwtens propicietur peccatis et neglimels. dono, diflnfo et evacuo DominoDeo et Iherosollm'.lanemilicie Templi gendis Salomonls, in manu Arnaldi de Bidociis,omneni bajuliam et doininalioncin quam habeo velhabere debeo per vocem genitorummcomm in omni atodlo d'Amilal^BcitU cet mansis. terriset >vineis fontibus?,devesie,garriciset ecclesiaSanctlMartinide et? Vila Condai?, que RaimundusMe Paladodimis jamdicloniilicie;suprascriptaque> omnia?sicut nu-lius dici vel intelllgi polest ad ultlitatem jamdicte?nii!tc!e? [eu m aquarum?] ductibtiset reduclibus.cumaquis et aqviarumcursibus [ 1 dominio, jure ?, in jus et dominlum et poleslatem ( dicte milicie Jet? et mlliluni? ipslus milicio et bajulorum cjus trado ad suum proprium plenflsslmtim] atndium [secu]ro et quieto possidcndtmic quid inde facere voluerinlfratres et bajuli jamdicte donius, sine ulla conlrarielatu,ita ut ab bac ora et deincebs non liceat michi vel mois ibi requircre nec demandons aliquam bajuliam nec dominationem nec aliiniod senioraticum; set, si quis contra banc meam donallonls sive diflnilfonisscripfirani ad frJngendumvenire tetaptarerit, lamdiuj1 1

!#

GkrUtAUB MTSMrLE

ubjaceat, donec ut reus s{ichlegii >]&uprf J (fol &*)restitut, et insaper bec scriplura semper maneat flrro*. Actum est hoc vi idus mardi, anno ab incarn*cJoneDominicaCXXXVI post mille. Sio^mmiJordani, qui hoc laudo et confirme-et testeset flliostnees firmsre precipio. SiwchjmGillelmiSancli Martini; Sm ArnaldiJordani. qui hoc laudarauaet coafirmamas. Sgni BerengariiRaimundi.vicarli Barchuone. SgM Raimundi Reinardf.Sio^wumPetri de Gallifa. SJ<m Ptri Bertrandi. Sm^cwm Bernardide BelloLoco.Sgm Girberli Ugonis. S$m Ptri presbiteri, qui hoc scripsit, die et anno quo supra. n37 (m avril 118713 janv. n38). A Original. Chaumont. rch.dp., Rueli. Hasse copie itfi, ibld., liasse8. de 9 lu nomine sancte et individue Trinitatis. Gaufridus (a), Dei gracia Calhnlaunensinm episcopus. Opus Domini est extinguere seminarium litis et materiam inquictudinis evellcrc de domo religioni.Quid enim univeraitatis ad nulum conreret affluentia, ai lites intonent, si pacis gracia Mi non contingat? Notum sit igitur tam futuris quam presentibua, llatonernde Athoniscurteconcessisseet dedisse fratribus qui pertinent ad Templum Iherosolimilanum,lerram que Ruellua dicitur, in territorio Gurzon. a fluminoMaterna usque ad fontem Cervinei.et a fonte Cervinei usque ad finom Buintville,et a fine Buinivilleusque ad territorium de Fontanis. Addidit preterea in cadem invcslitura x falcciaspr.ili ante niotendinumquem vocant Baiart, et quod in eodem molendino, sine expensa inoiitnre, omnis annona in cternum molerctnr, que necessarioesset fratribus Templi qui in predicto alodio Ruelli manerenl. Hanc elemosinamconcessit Anscherus, cuslos ojusdetn molemlini. dedit etiam cisdem fratribus prcdicliis Hato Lizeipratum, quodcerlis melis terminatum est. Et ecce testes Signlm JolTridide Jovilla Sigki-m Rogcri, patris cjus; Sigslh malris ipsius JofTridi. iorumPtri de Sanclo Urbano.SiqsumHugonis de Barro. Sto!ti;M S Bosonisde Panccio.SiosdmHngonis de Maseriis. Dcdil etiam Gsudinus predicte domui xt mansosde alodio suo, senis denariis censualos. in Flamcrcicurte,et v folcatasprati. SiosumAlberti, fratris cjus. SiosumJoffridide Jovilla. Siosumllatonis de Athoniscurle.SiouumHogeil infantis. SionumPtri de Sancto Urbano. Ddit quoque eisdem fratribus Templi in sinodo Rogcrus. abbas Dervensis,universam portem dcime terrlloTRuelli qui ail SnnctumBercharium pertinebal, dicens se hoc faccre assensu et volunlato capiluli sui. Et ecce testes SionumWidonis de Episcopiviila.SignomLamberti de Fontant. Asstnsu etiam comitis (6) Registcstis et volun.ate uxoris ejus, dedit Jocellnus CntholaunenslsTemplo Iherosolimilano quicquid liabebat in villa Sancti Hclcrli. Sioni-m Rolnaldi(c),Remcnslsarchiepicopi.SiosomStephani Callmlnuncnsisavehidinconi. SigsumOdonis, Waberli. Clarembaldi, fratrum. SigsumJohannls Run. Sigjum Milonis.ni Hclisabcth. Actum Calhataunis, anno Dominicaincarnationis M'C*XXX*V1I. xxvi, concpacla currente un. l\nJmndus notarins scripsit et Walterius cancellarius subscrlpsit. ^. de (a)Geoffroy, i3af vque ChMon. 37ou8miil u4. (b)Wlthler.comtede Relbel. na4 | n58. (cjRslnsud,rchevque e Reims,108 f i3janviern38. d CXXXVIII

CAHTU1.JET8MPIE BU
CXXX1X ii37, a4mai.

q.

du . Copie Mit* Perpignan,Arch.dp., Cari,da Ma* Deo.n* 188.fot.nS-n9. BdUi Alan. Cartat.RounMonnaU. dansla Semaine rdty dudioc.de Perpignan. i885.p n7. Sub trino eluno omnipotentis Dei jussitatquftiostituit fleri in vita sua Ermengaudusnominc\Hocteslamenturaquod de Sono. Certum quidem est atque manifestum quoniam elegit sibi ydoncos testes. elemoslnariosatquo dispensatores, me, Bernardum Sancto Fidis. et me, Petrnm ttasmundum de Milflrs.et me, Petrum Durani, qualinus rei ejus atque honoris essemus dispensatores,sicut ex ejus ore audivimus, sicuti et racimusut in subsequenter est resonandum. Primum comisit animamsuam Dominoquidediteam.CorpusverosuiimdeditmiliciebealoMarioqucestinlherusalem, in honoreDei,servicio,congregala,u t esset serviensDeo.si ibi vitafticjei Deusconcessisset. Si autem ejus excessumin hac terra ovcnoril. jussit corpusauum defferriad ipsum Mansum Dei, quem ipsa cavaHeriaest, utest factum. Et de jamdiclamfff^cavalleriam Dei. que, ut dictum est, est congregalain honore Dei in Iherusalcm.inipsodotnoquem vocant Templum Saomonis.dimisit ipsum suum alodem habebatet habere debebat infra Uneset terminos duarum villamra; proprium, quod una earum dicitur Borrad, altra Sent Ernitcli,et sunt in comitatu Fenoloti,et in appendicionovel in parrochia Sancti Slephani de DercJio.l'rrdicliitn alodium, quo.1 habebal jamdiclus Ermengaudus infra fines et terminos predictar.ini villarum et jamdicte parrochie. dimisit ad jamdiclam cavaileviam,ni, sicuille habebat vel habere debebat in proprio alode. ita ipsa habeat proprio alode. seenre et in pace et sine conlradicto ullius persone. Et dimisit ad ipsam cavalleriamomne mobile suum quod habebat, blad, vinum, boves, >acas,guarnlment Ipsum mansum quem tenet Bcrnardus GuilMmns Rubrus. qui est de supradicto alode de Sent Ernacb. qui fuit condam de Pere Ysarn. mortem Rernardi Guipost elmi. devenlal ad ipsam cavalleriom. Et ipsam cavalleriam (sir; quam tenet pro me iste Bernardus Guilchni, cum omni alio honore, qui nd me perlinot. ex parte palris moi,dimito inquid ad ipsum Bernai-dnm fralrem meam cum ipsos i.s soi. quos habeo pro pignore in ipso molino et ipsos olivariosde Arnaldo Guilclmodo Trinalo- ti soli. d..9 quos debebat ei viceconvs de Fenolel pro ipsa mnla. dimisit ad ipsam cavallcriam. Et est lerminum dore ad ipsam primam flram que venit de SanctoIcucsb Et sunt Ode(sic)et hostntgrs Petrus de Hasigercset Arnaldusde Cerced; insuper vicecornes ipse. des et dator. Si quis teslamenlum hoc lemptaro conaverit dirumpere, nonvoleal peragereset ln duplocomponai.'lestameninm hoc moneat irmumet 8 labile. f Quod est factum viur kalendasjunli. anno Dominice incarnacionis M'.C'.XXX ilV XphUInoraaclonhm^.XX.VllI* Lodoycl(fol. U9) regis. 810 jnmi Ermengaudl,qui hoc teslamentum jussll flcl et nonien suum ibi jussit scrlbereel flrmaro lestlbws. Sio^jruMBernardiSancte Fidis Siogiauy Pero Raimun Sho^miiH Pre Duran, qui hoc scribere juaslmus,sicut ex ore hujus deffuncti audivimus, et peribemus lestimonium verilaHg.el si oporleal jurarc parali sumus. Sio^um Arlaldi. qui hoc laudo. Arnaldua de C(cr)lrat(sic) boc recepil. Arnaldus, scrlb, levila, scripsit tesUmentum hoc, die et anno ^( quo supra. 1.Corr. Contrtst. f.nCIL, C
Ortnlutt r*n TOpi3 '1

98 CXli

CAUTUtllU DOTHtTU 1137, a aot.

du A n Copie idi* t. Perpignan, rch. dp.. Cari,du Mat-Deu, 189,fol. 119. Bditi:\UH,Carlaini)UuillannaU.dtai)SemaUierelig.dudioc.dePerpignan,iSSb,p.iii-itt. Notum ait omnibus hominibus, tam presentibus quam futuris, quia ego, miles Raymundus Guilelmide Villa Pedilano, pro amore Dei et indulgencia peccatoram meorum et anime matris mee, dono ad ipsam cavalleriamque est in honore Dei congregata in ipsam domum quem vocant femplum Salomonis in Iherusalem, mansum unum quem habeo in villa Sancto F tce subteriote, in parrochia vel appendicionoIleateMarieet Beat)Andree. Est enim michi propril alodis, et habitat in eo Arnaldus de les Portes, cum filiis et nepolibus suis id est Guilelmnset Poncius Bernardus et Petrus. Affronttnamque a parte orientis in mansumubi habitat Petrus Arnalli, a meridic in ipsa slrala que transi (sic) per ipsam villa(sic), aboccidente in ipsa viaquevadilad ipsam ecclesiam.abaquilone in mansum de ArnalMaiesPela. Donofiimililcrduas pecios do terra que sunt ad ipsos Asperos una earum affrontat do u partes in terra de Hamo.) Arnal, de tercia in terra de Pore Esleven, de quarta in viado Salariera et alla terra affrontaide una parte in terra de Arnal Roig, doalia in terra do PereCIcrgueet fratres suos, de tercia.via (sic) de Figucros,dequarta in terra do Hamon Gaubert. Et 111 pecias de vinea in ipso vineario Sancti Martini una earum affrontat de una parte in vinea de Senfre, et de alla in vineade Guittem Ponci, do tercia in vinca de Hnmon Arnal, de quarta in vineade Mulino alia pecia affrontt de una parte in vincado Pere Gaubert. do alia in via de Mutinos,de tercia in vineaSanctiMculiui,loi|uartA vinea de Guillcm Arnal tercia pecia affrontt in de una parte in vincaS.mcli Martini, de n' et terciain vineado Guillem Esleven. de quarta in vineade BcrnndEspada. Et orUimunum, cum suis arboribus et affrontai de una parte, in orlo de Poncio Uosclicl,de alia in orto do Vadalaril, de lercio in orlo de Bernai Espadn, de quarta in ipsa aqua de Tcd. Prcnominalum mansum cum supradiclnsterras, et vineasvcl or loi, dono ego prcfalus, cum exils et regressibus eorum, ad supradiclam iiominatamcavalteriam, cum suis habitatoribus qui ibi sunt vel crunl in liituio, ut. sic ego habco vel haberc debco pro proprio alode, ita ipsa cavalteriahabeat pro alodio proprio, secureet in pace et sine cont radie! ullius persone, in vila et post morte mea. Et omno censum vel usalicos, lollas vel forces, vocemvel voce?,quod in co liabcb.im pot. ild") et anlecessoresmei in eo habucuni. dono, dclibcro ac definiscoeidem cavnllcria,in manus vel poleslalo Petro Bernardi et Arnaldi de Conlrasto,fralres eorum. Sensumvero hujus monsi est medio moltono recipiente et s(csit(arium) 1. de ordco currenl, et 1resfogaccaet pario de gnlines et tercera do vino. Si quis contra hnnccarlarn mefiic^donacionis venerit ad irrumpendum, non valral peragere, set in duplocomponal preuominalaomnia. Carta autem ista vel donaciomaneattahilisct in perpctuum firma. Queest factaun*nonas angusli. anno M' C'.XXX'.VH" Xpistiincarnacionis. XX'.Vlll*Lodociregis. Sio^sniM ll.ijinundi Guilelmi, qui hoc scribere mnndavi, flrmaviet teslibns flrmari mandavi. Arlallide M Hors.SuoJotsM Ugo de Tacione. Sio^num Bernardi Gausberti. 8m^4<uM Fuit factum in presencla aliorumbonorum Pliominum?. Arnallus scripsit, levita, juset sus, die 1J4 annoquo supra.

CAMUtURKUTltltLC D CX1JI u37, (i (>a4)Mpt. 1137 avril n38.)

gn

s Original cell(a) de plomb Paris,Arch.Nat.,K t3. n- (dansle Muse esArch.Nt.AK<* d S i*6; prcdemment, 4g85.d*2; anciennement, deta i" liasse, n"i du Copie h*s. Mons,Arch.de l'Etat. Cartal.dela Comrnnnderie Temple n Scllpe). fol. da e Planire, 43*\ Analyse. -Tuait,CariantdesRois, #434 anatyteavecdescriptiont eitr&lU UasiedesArch n e Nat.,n- 146 autre*analyte* RohricM. leg..n 173 Devlllers, p.cit., f o p. 170. DBSclipbs it DELbffisgbs. nomino sanct et individu? Ttinitatis, Patris et Fil et Spiritus sancti, JN 1 1 mon. Notumait omnibus, lam presentibusquam futuria. omnibus rr sanct matris eccleaiflliis, quod ego, Willemu,Dei gratia Audomarensis castellanus, et Osto, fllina mens, militibus Templi, quos divina providentiadomni Watmundi (b), bnronumqueconsilio, ad defcnsionein tcvr Icrusnlem patriarche. custodiam depulavil, tam ipsis quameorum successoribusdamusperegrinorumque et perpetuo jure habenda concedimusallaria, cnpcJlas,obationcset decimagde Sclippcs et Lcfingcs, tam in segelequam in pccorib\lsclerisquerebuse\ pertinenlsauis, ut abipsis lIb8re et quiete possideantur et disponantur, lusexceptisqu tencrcetpossideroinihi feodati milites dinoscunlur. Qui si prescrivis empli militibus de rbus suis in elemosinam voluetint impendere, non minus raliim lie slabilo concedimus permanero. Ad hc preterea duas terr mensuras adicicnlcsadjungimus,quas ego.V/iltelmus,de proprio meoolim mo comparasao mominiin locoin quo annuatim predictdecim congregantur. Hocaulemdonum quod pari voloctparidcvolione faciontes imperpetmim munoro decerntmus, pro salutc anim nostre patrisquoel matris me. uxoris simul et puerorum nicorum omniumque predecessorunet parentum nostrorum, omnium quoque quorum prenominatodecimo fucrunt, tait condidono concedimus ut, ubi fratres voluerint.capellanus ad celebrandumdivinum ofnciumcollocolurpro animabus noslris et omnium illorum quorum mernoria in hac continclur pagina, salutiferacotidie hostias oblnlurus, qui tamen pro volunlalo militum et qtiem dignum slatuclur. Et ne liujiisnoslrdcvolionisdonuni ab aliquo u'.teriusvalcat judicaverint violari.uterqno. figoscilicol.W(illclmus),et Osto.fllius mnus, illud in manu domni Willdmi (t), iherosoUmilani patriarche,et Iloberti, nillicivTemplimaglatri,conflrmareatudu(rnue, filiisac fratribus et universis parentibus noslrisex Dcict nostra parle interdicentesno quod a nobls pro commun! ipsorum et nostra solut factum est, per ipsoaaut eorum successoresaliquatenus immnletur Hujunostroconeewionistestes sunt ipse domnus Wiltelmus, patriarcha Petnis, DomlnicSSepulchrlprior;Gaufridus.priorTerapli Domini; Robcrtus, arebidiaconus; Garnerius, canonicus Sepulchri Domini Oodefridus et Wlgrinus; Baldowinus, canct-llarius patriarche; Gozellnus, frater Templi sec de Statbes.Facta est presens inscriplioanno Domini M.C'.XXX*.VIf,Jndictione prima. (a) Pour ) dffu,voy. Doueid'Areq,Cttetltoa Setaux, w G8i. (6) ormond. d patrUvchede ruiatem..118-1.28. (c) Guillaumede Meuinn. de Jruwlem, patriarche 1 180-1 f i-) sept. ii85. ii&,

OO

CARTU1AIRE

DU TEMPLE

CXIilI

1137, lundi 11 octobre. Doazens.ch.180,fol. i3i-i3a.

Copiedu ro. Toulouse, fondede Malte.Arcta.dp., Car. e d

In nomine omnipotentis Dei, Patris et Filii et Spiritus sancti. Ego, Arnaldus de Gaure, mea bon ac spontanea voluntate, donator sum Deo et sancte Marie et militie Templi Salomonis de Iherusalem et vobis, Arnaldo de Bedocio et Raimundo de Gaure et cunctis aliis confratribus veslris, in eadem militia Deo famulantibus, presentibus futuris. Dono vobis et laudo me ipsum per confratrem vestrum, in (fol. atque 132) ipsa militia Deo serviturum. Et dono vobis totum ipsum honorem meum quem habeo et habere debeo in villa de Gaure et in suis omnibus terminiis, terras scilicet et vineas, homines et feminas, mansos et mansiones. orlos et orlales, aquas et riparias, prata et pascua, census et usaticos, heremum et condirectum,et totum aliud quod in predicta villa de Gaure et in suis omnibus lenniniis habeo et habere debeo, totum, excepta ipsa ecclesia de Gauroquam teneo ad feuum de Petro de Pomar; lolum aliud, sine inguanno, dono cum memetipso Deo et sancte Marie et prenominate militie suisque militibus et confratribus, ibidem Deo famulanlibus, presenlibusatque futuris,adhabendumac possedendum suamque voluntatem absque mea retinenlia et contradiccione perpetim fatiendum. Hoc autem fatio propter omorem Dei et propter remissionem peccatorum meorum et propter adipiscendam vitameternam, in manu scilicel et auctoriiale domni Raimundi. Carcass(onsis) (a) episcopi, et presencia el testimonio Rogerii de Biterri et Bernardi de Tresmals et Gilelini Rogerii de Aragono et Arnaldi Pela Pol f fratris ejus, Ptri, et Raimundi de Sancto Martino. Guillelmns scripsit, prsente et jubente Arnaldo de Gaure predicto, qui sic islam cartam firmavit. anno millesimoC.XXX.Vll incarnationis Dominice, v idus octobris, feria 11, regnante Lodovico rege. CXLIII 1137, 17 novembre.

Copiedu *ns. Madrid, Arch. Hist. Nacional. Cari. B 595, n" a83, fol. ioV-io5. In Dei nomine. Ego, Bernardus (6), Dei gratia Cesaraugustanus episcopus, cum concilio et volumptale canonicorum meornm Cesaraugustanorum, ad stipendia militum Xpisti Templi videlicet Iherosolimilani. dono et concedo, liberam et ingenuam, ecclesiam (Jol. 105) de Novellas, tali tenore ut quicumque illorum prememoratam omnium frucluum alque reddiluum, ecclesiamobtinuerit.quartampartem quicumque colligenturin termino prescripte cclesi, el cenam et episcopalia jura, michi meisque successoribus annuatim fldeliter reddant. Pretcrea prediclorum, militum Dei lherosolimitanorum quicumque cclesi de Novellas preerit, michi, meis successoribus fidelis et obediens, salva tamen fldelitate magislri sui atque ordinis suorumque fratrum, prout decet, existat, et unam libram cere, unoquoque anno, in festivitate sancti Johannis, altario Sancti Salvatoris Cesaraugustane sedis gratis offerat. Facta carta xv kalendas decembris, era M'C'LXX'V. (a) Raymond II. vque de Carcassonne. n3i f 1 juin ii4i. Saragosse, 1137-1161. (6) Bernard, vque de

CAHTDLA1BB DU TEMPLE

101

CXMV

1137, 37 dcembre.

Copienotarie du n octobre is5o Barcelone, Arch. Cor. Arag., perg. fi. Boreng. IV, n 79. Sub Trinitatis nomine facio, ego, Arnaldus de Bidociis, servus et bayulus et magieter milicie Templi Salomonis, cum asensu et voluntate fratrum noslrorum, vobis, Petro Guillelmi de ipsa Lobera et uxori tue, Perele, et filiis tuis qui de te in illa procreati fuerint, alodium nostrum quod habemus contra ecclesiam Sancti Martini de ipsa Stradam, in parrochia sancti Saturnini de colo de Sabadel.lnli tenore ut de omni alodio quod habemus super stratam donetis nobis et nostrisque successoribus semper fideliter v' partem de illo vero alodio quod habemus sublus strnlam donetis nobis et nostris semper fideliter ipsam tascham et pro hoedono subteriori accepimusa te xx moabilinos in auro. Si autem contingerit nnbis vel successoribus noslris reddere vobis prefatos moabalinos, lune deinceps donetis nubis v' partem de ipso alodio subleriori sicut de superiori. Sub tali etiam con\cnicnlia, hoc donum vobis fascimus, ut semper tu cum uxore tua et fumili.i ibi mancas in pace et sine gerra, et donptis nobis pro censu propter ipsas domos parilium ununi cnponum in natale Doiuini; et non liceat vobis ibi alium seniorem facere vcl proclamare ad nostrum dampnum nisi tantum nos et successores noslros. Si aulcm, quod absit, vos sine infante legitimo ab hoc seculo discesseris, omnis adqisisio ipiani de nobis facitis cum omnibus edifciis et melioralionibus quas ibi facturi eslis. remaneat prephate milicie 'l'empli et pauperibus ibi Deo servienlibus. In prescripto nostro alodio siiis semper stantes in pace et sine gerra ad scmciiim nostrum cl ))ci. Quod si inde gcrram feceritis et ibi vos vel filii vestri non stabilis in pace. secuic et libere, absque ulla conlrariclate, \obis et vestris in egressibus prescriptum alodium reverlalnr ad nos vel ad nostros successores, ad noslram voluntatcrn. Si quid ex utraque parle hoc alteri fugerit et habeat inde dantpnnm 1. mor.ibalinornm et insupcr hoc donum semper maneat firmum. Actum est hoc sexlo knlcndas januarii, nnno ah incnrnalionc Dominica C.XXX.VII post millcsimuni. Sig^num Arn:ildi de Bidociis Sig^num Geraldi do Nochnra SioiJoiMi Pclri de Arliaz, fralris Sigi^nlm 1\' de la Rocha Sio^siim Raimundi de Subiradis Sig^im<m Berengarii de ipsa Kuvira; Sio^sim Guiilclmi de Auures, fralris, nos fratres qui hoc laudanins ut linnatnns el telles (irmare rogamus. Sig^num Pelri de ipsa Lobera, qui hoc laudo et firme. Et si fratres janidicle milicie in -vitmea non redderinl michi jamdictos xx tnorabalinos. post hobitum meum illos sepedictos xx morabalinos dimito eidem milicie pro anima mea; et post hobitum meum.infantes mei teneant et habeant prephalum campum sublcriorem sicut superiorem ad quintum omni tempore per seniores ejusdem milicie. S^ Pelri Bernardi; Guillclmos Ravmundi, sacerdos. Sioi<num Ptri, presbiteri, cum litteris emendatis, qui hoc scripsit ubi dixit caponum et cum versu addito, die et anno quo supra.

103

CAaxoun*

DO timflk

CXLV

[u37 nov.

1143.]

Copie vidime du 6 aeptembre t3i t Barcelone, Arch. Cor. Arag. perg. B. Bereng. IV, n'ai; Copie du v s. (dfectueuse) ibid., Reg. 309. foJ. 5o; traduction en langue vulgaireMadrld, Arch. Hist. Nactonal, Cart. du Xlll' s., p. 161. Edile Boflaruli. Colleednde documentesiniditot, IV, 368. p. Raimundus (a) Dei gratia Barchinonensium cornes et marchio et princepsAragonensis. itaimundo , Deigratia milicie Hierosolimi'ane magistro.et cunclis fratribus, cismarinis et ullramarinis partibus. Dco militantibus, salutem et eternam gloriam. Qualiter Adelbnsus (6), tex Aragonensis, lemporesui obilus imminente, tolum regnum suum ttipartite reliquerit, Sepulcro videlicet Domini, et Hospitali atquo Templi militio, satis omnibus est manifestum. Undo ego, auccesor illius in regno, volo cidem mililie omnibus trodis deservire et eam honoriftcare et honoriflce magnificarc. Vestre siquidem considerans ordinem professionis, michi videtur ut. sicut in primis, sub beato Petro per apostolicam predicalionem ccclesia Dei fundata letaur. ita et nunc per officium vestrum cadem ccclesia deffendatur. Vcstram ilaquo fralcrnitatcm. nos et omnis patrie lspaniensis clerus et popnlus, modis omnibus deprecamur quatinus ecclesie Dei provideatis et ejus necesailatibus, in quantum poteslis, subveniatis. ulsahem x de tolribus vestris, quosaptos ad hoc bcnignitas vestra decreveril, nobis concedat et dirigal, sub quorum obedienlia, in p^rtibus noslris, et milites et alii fidles qui huic exercitio pro saiute animarum suarum se tradiderint, reganlur et tueantur. Neccssaria autem vite et militie ipsis x militibus, fratriDu vestris. quos nobh misserit.s, ego illis snmcicnler 'nmdiu aministrabo de meo, donec de n\<io honore lantum cis retribuam. unde se bene conducere valeant. Hoc vero cccpto. dono eis .vilatcm Darocham, curn omnibus habitaloribus suis et cum omnibus terminis et apendiciis suis, cum rivis et aqueductibus et reduclibus et cum omni dominationo quam ibi habco vc habere debeo, omnia in omnibus, sicut mrlins ad utilitatem prefato mililie inlelligi vel nominari polesl. Douo cli;nn illis Lopc Eanciuin de Belgit, cum suisditobus raslellis.Osa et Bclgit.ctcuiu suo honoic.scilicct Cotanda. cum omnibiissuispcrlincniiis. Addoctiam illis in Ccsarauguslacivilale, ununiChrislianam et ununiMaurum cliinum judeiini.ciim omnibus hunoribns et possessionibus connu, et terras annuatim laborandas duobns paribus bovum. Donoiterum ilis quarlam partemuniusvillejiwtaOschamcxislentis, que dicitur Quart. Item.illisconcedodocimam partem omnium que in Ispania adquircrc polero, tam in censu quam in honore vel in aliquibus rebus l'redicla vero omnia lllis libre et solide et Jlrmiter trado ad eorum propriam volunlatcii) indo comptendam. sine ullo rctentu qnem ibi non facio. Si vero fralernilas vestra huic nostre petitioni diligenliam dederit, hcc vobis complero et majora quam lilteri* intimamus addcrc satagemns. Laudo etiam vobis atque confirmo donum (c) ipsius honoris quem scripto feci Arnaldo de Bedocio, in paitibus Barchinono. (a) Raymond Brenger IV, comlode Barcelone. ii3i f 6aot nOa. (6) Alphonse 1, roi de Navarre et d'Awgo, uoi dr,MHHnpi Iotw, ,,05 f 7 .p(mhre ,ia$. (e) Cette donotlonesl du 3 janvier n34. Cf. n" hXX. 1. Corr. oberto. R L'original parlaittantdoute fi|obetlo|.

CARTLLAIBBnu TEMPLE

jf

10$

Predictos vero x milites, fratres vestros, tamdiu tenearo de mais redditibjfiet usaticis de Jacba et de Oscha et de Cesaraugusla, donec illis tantum ne honoren/oncedam, unde se bene regere et conducerc possint. hiis omnibus vestram fraternitatom humiliter Super imploramus, ut ad lanti feslinare curetiset a tanto Dei servicio vos nullomodo triumphi gloriam subtrahatis et vestrum responsum cicius inde nobis mitatis. Cum majus lardaveritis, majus ecclesie Dei dampnum fadelis. Sio^OiUMRaimundi, cornes. C3ULVI [ii37-m57.]

Original scell de deux sceaux Paris, Arch. Nat., S 53,4. n. i (Commonderlede Sommeteax, liasse 6. n 3i). Edit Trudon des Ormes, Etude sur les possessionsde tordre du Templeen Picardie, p. a,, 'f (qui date: entre ii3; et 1180). Notum sit vobis, !am presentibus quam futuris, quod ego, Snstnnus de Fenis dono in elemosina et concedo pro amorc Dei l'emplariis quendam terram, sicut metata est, mparrochia Sancli Romani; et quia sigillum non habro. sigillo domini Gaufridi do Danzeo(a) donum islud confirme. Hoc voluit et concessil uxor mea. Solia et Goscelinus, fllius meus, et Gaudricus et llcnandus Tunica Bura et Sustanus et Stephanus et BerJa et Maencia et ilelibsenz et Maria et Aunes el Giiillcrmus Brccn et Florencia, uxor sua.et Mathcus.fllius snus.llnjtis rei testis est Girardus Obaudus.preposilus Sustani qui terrain mcnsuiavit. et Bcrnardus et l'aganus dAgona et HelTredus do Duviono et Nicholaus BaMricos. Hoc donum duditSusIaniisDcoct TeniploetSiinoniGalIodo Vallo qui lune temporis erat dominns domus. F&ctum hoc fuit Ludovido rage regnante. Hoc donum confirmt dominus Gaufridiis Donceii et Hcrveus, filius suus, sigillis suis propter pactum quod est in aliis sigillis. CXLVII n37/8. mars. (TCr"lllC)" de KcnoullIt>t<ncien parchemin l>ay' a

Arch. dp.. n COduTompc9n3o48f8n<ln" du Temple, ri, 3048.

Edit MaH.Carlul.liottstiUonnals. dans la Semaine relig. dadioc. de Perpignan,,885. p. ,60. Cabta DE Cextebsag, Pethi-s BEnsAnoi. ln nomino Domini. Notum sit omnibus hominibus quod ego. Petrus Bernardi do Castro Novo dono. laudo et contcilo Deo et milicie Tompli totum illum honorom nilchi dedit frater meus in Bonad et in quem Centernago. i.i parroclila de Sancto Stephano de Drc quiquid habeo in supranominatis locis, in ermis, in ctiltia. in domibns. in curtis. ln Gaaalibu*. in pratls. in vincis. in ortis. in hominibus. in feminis in hoc lolnni dono Deo et suprndicle ...bus, milicie, redcmllonc anime mee. ut ipsi milices. post mortem mcam. habcant et po.sidcanl in perpetuum sine qucrela et sine contradictione omnium hominium (sic). Si qnis vero ex parentcla mea ve alius malus buino aut remina hanc donationem irrur.ipcre voluerit. non valeat impetrare quod set in duplo componat; et ln antea firma et sfabflis postulat, permanent. (0) Geoffroy, seigneur de Don?.y, c. nao-1157.

'4

CARTULA! DUTSMM.B

Fcta Ml carte ista mense mardi, anno ab incamacione Domini M'C'XXX'VH Sie** Pri Bernardi, qui banc cartem fleri jU8it et flrmari rogavil manibus amicorum suorum, et de ele [ raosinisTempli accepit. Su5*um Guilelmi de Follano. Sic** Petri rnaldi ? de Follano? &g*0M Guilelmi de Paracols. Petrus, et anno quo supra. scriptor, die Arnaldus levita f fccithoc] translatum die et anno quo supra. CXLVIH 1 138, vendredi 4 mars.

Copiedu un sicle Avignon, Bibl. !ltunlclp., im. 3188. foi. 3--54; Paris, B. N.. Cart. de Hoaix, fol. 33". Edit VI. Chevalier, Carlulaire des Hospitaliers et du Temple, p. 6 (qui date 1137). 26 fvrier

sit omnibus hominibus, quod ego, Berengarius (a), Vasionensis eccle)<1|Yf0TIJM sie episcopils, pro redemptione' anime A. 1 mee. cum consilio canonicorum mcorum. et pro rcdcmplionc animarum suamm, videlicrt Roslogno. nbbalis de Saonis et t'etri Johannis et Vilel.ni do Vinrobrio*. Ponlii Gisbani 5.sacristc. et cum assensu aliorum canonicorum et clericortint, donamus et concedimus aliquid de jure nostre cclesi'.scilicctcondaminam quam Petrus Johannis tcncbat.qu est in territorio de Volpillaco, et hanc condaminam crucibtis determinavimus et in manu Arnaldi de Bedoz, mililh mililio Hicrosolimilane ct fratribus ibidem Deo ser/ienlibns, presen. t'bus et fuluris, in pcrpetuum. sine omni relincmenlo", concessimus et donavirnus. Ilerum, notum sit quod Pelrus Rostagni, Illius Beatricis. supradicto milicie dedit quandam partem terre ">et hoc fecis" cum consilio domini sui cpiscopi jam supra. dicli et cum consilio canonicorum snpradictornm ctavuncnli sui Aldebarli. que terra est justa supradiclam condaminam, et hanc terram simililer crucibus .lelerminavimus Simiiitcr, notum silquod Pclrus Vilelmi, niius Diildano. et Hcrtrandus, fr.Urc ejus, filius Lucie, cum consilio ipsius Lucie et cum consilio supradicti cpiscopi. dedemnt unam peciam lerr qu adcrcl snpradiclc condamine et terr supradietc milicie lero. soliinlinne 19; et il h mterram similiter crucibus determinavinius. Hoc donum quod fecit episcopus jam snpradicltis et canonici sui et quod fecerunt 1 elrus Rostagniet Pclrus Vilclmi cl Bcrlrandt. fraler cjus, fuit factu.n in prosentia Petri Alialdi et Raiabaldi Alialdi cl Vilelml de Vosiono et Ismidonis de Eirolas et ^ilelmi' Ucrengarii.diaconi.et Leodcgnriiel Ptri Mnrinict Vilclmi Marini et l'ontn Beraldi et multorum allorum hominum de Vasione. Scripta fuit carta mense marliiMini kalendas martii feria m, anno abincarnalo DominoM.C'.XXX.VI11. Bertrnndus Acardt teripsit. (a) Brengcr, vque de Valson, 1113-1173. /nr^fYUTd'/U'1Smm: lredemPciin(! --noslgnt.-3 Wllletml.-l.Vincolitlo._ cilOul!bcrH.-6. no!tr.c)<-fi?.mi))dt.)hero,o))mtt!)nt.-8.M)tn~onto.).BM)r).ftclt. 11. Iherosollmltan. ,3. WHlelml. ,4. projoncla. ,5. i.mluMI. 1,1ml. Hriml. ,d. Wll|.lm. ,3. poncll. 3a. wfdl. _ , Iroiadernier otineonlquedansle mj.d'Avignon. m 5. Poe ,o ).. ,6 W.

CAKTUL4IHETHCPLE DU
CXLIX 1137/8, 10 mars.

105

Original Barcelone. Arcb. Cor. Arag.. perg. R. Bereng. IV, no 81. In nomine Domini. Ego, Carbonellus, et conjux mca, et filia nostra, diflnitores et exvacuatores slimus Domino Deo et Ospitali Ihcrosolimitano et milicleTerapli.alodium quod frater meus ex me, Karbonello, nomine Dorcha, dimisit predicto Ospitali et prefatemilirie. EtcstincomitaluBarchinonensi, inparrohechiaSanclePerpeluedeMogoda, in loco vocitato Ruvira, et afTrontat a oriente in alodio Sancti Cucufatis, a moridie in alodio predicte milici, ab occidente in rio Kalidis, a circio in alodio predicti Carbouelli. Quanto iste affrontaciones includiint, sic difinimus, nnctoridanius nominatum atodium predicto Ospilali et prefate milicie, ut abeant in perpetuum ad faciendi suas voluntales. Et accepimus propter banc diflnicioncm n" moabitinos. Si quis violare preva idus sumpseril, nil valeat setinduploconponat.et post hoc sillrmum.Qupestacla marci, anno 1" regni Ludovic) regis jnnioris, ab incarnaciono Xpisti C'XXX'VII* post miliesimum. SioiJmiM Carbonclli; Sig^num Arscndis; SioJm'M Arsendis, filie eorum, nos qui hoc laudamus, flrm.imus Icstcsquo subscriptos firmarcrcganins. Sig^nom Berengarii deCollo. Sig^ovm Bernardi Gnillclmi. SioJvsum Arnalli Baimnndi. SioJoum Bornardi Guadalli. Gnillclmus, sacerdos, qui hue scripsit die et .inno quo sn^pra. CL 1137/8, 17 mars.

Original Barcelone, Arch. Cor. Arog., perg. H. Hcreng. IV, n" 83. ln Dei nomine. Kgo.RodlandusGuiribcrli.offcro Domino meo corpus meumetanimam meam et Ilicrosolimilnnc milicie Templi Salomonis, in manu Arnalli de Bidociis, bajuli ejusdem milicie, cum omnibus nlodiis et ercditntibusquc michiadveniiinl per paternam et maternam hcrcdilalcm, et emplionem meam, scilicet manso 1 in Frexeino, que tend BcrnardusGuilIclini, curn omnibus pnrlinenciis suis, et vineam et omnia alodia et arboribus que abeo vel abere debco in parrocchia Sancti lachobi de Frcxano, et alios n" mansosque abeo infra lertninos Tcrraclo. in parroechia Sancti luliani de ipsa Ablura, prenomin;ilo loclio, ad ipsam serran) supra vallcm de Corba, cum omnibus suis perlinenliis, kasas, terris, mincis, trileis. orlis. orlalibus, olivariis, glandiferis et omnia jcnera arbnrun-, qui michi ndvenit, unnni per voeem ol eredilalem jcniloruin meorum.ct aliiimpereniplioneni qiiarn inde f'ecide Baimnndo Ayanrici do Osta. Quantum infra jam dicta parroechia Sancti luliani de ipsa Altura abeo vcl aberc debeo, hec omnia superius scripta infra islis duabus parroechiis Sancti lachobi do Frexano et Sancti luliani de Allura, sic dono ad jam dictam miliciam Templi Salomonis, quantum ibi abeo vel abere debeo, sub talimodo ut teneat uxur mea in vila sua jam dicta omnia et donent per unumqucmquo annum unum parilium kaponum per lenedonem in nativitato Domini jam dictae miliciae TempH Salcmonis, et postobitum uxoris m remaneant hec omnia suprascripta jam dicte milicie, sine ulla contrarictale. libere et quicte. ad suam libcram et quietam volunlatom faciendam. llenim, dono jam dicte ihIIIoIr mmuos n.qiie abeo infra termlnos kastrnmn Piorola, quo siiiit cremos, cum illorum perlinenliis, tolumab intgre, ad suum pienissimum alodium francum, qui michi adveoit per ereditatem et vocem jenitorum meorum. Actum est hoc xvi kalendas aprille, anno ab incarnaciono Domini C.XXX.VII post

**&

cAtin.AUB

un

iemplb

affieaimum. ig^rum RodlandiGuiriberti, qui banc donationem S laudavi, feci et firmaviet testes flnnare rogav!.S*noi (sic) uxoris Rodlandi, qui hoc laudaviet Bnnavi. Sig*num BerengarilRairaundi, vicharii Barcbiuonc, qui hoc laudo et finno. Ptri Bernardi. Arnaldus, presbiler, qui hoc S* scripsit cnm literas superius positas in linea uni, die et anno quo>< supra. 1 138 avril -septembre). (3 d Copieu xiv s. Rome, Bibl. Vatlcune, onds Vatican, 74i, fol.75 et ibid no 4947, F n fol.$*}t
Bdit ;Eug. de Rozlre, Carlulalredu SI Spulcre de Jrusalem, QUE n84, pp. i64i85. PA8SEBEL,

PH1V1I.F.GIU1I RODEBICI

DE D0O COIOSDAM VlttE. CUM XXXI CASAtlBVS.

APPELLATUR

in nomine eancteet individue Trinitatis. institutiono edocti, patres nostri narraverunt nobis sanclam Dominice Evangelica resurrectionis ccclesiam Proinde, ego, RodericusPtri,licet indignus, terre, que vicina est ecclesieBeati Jacobi colnes. Interfuerunt enim huic onalionimee amiciet compatriote mei Arissa Varich do Ripa Migno. Johannes Arisde terra SanctiMartiniLatronis. Rodericus,abbas do terra de Pena Regine. Johannes Tirant, germanus episcopide Toy. Nimuranna de Lunia. Hetvilu Sanizh de terra Sancli Jacobi. Petrus Yspaniensis, frater Templi militum, et alii non pauci. Factaest autem presens inscriptioanno Domini MCXXXVHI, indictioneprima. >38(3 avril n38 aa avril n3o). n Copie:Carl.de Rkherenches, txvi, fol. i5"-j6'. Edit M"de WpeU-Monclar, op.cil., no s8. p. 29-30.
ADALAI8 DE SABBANO ET P1L1I E1US DEDEHUST CO^DAMI^AM IN TEnniTORlO MIUTIBDS EMPLI QUAMDAM MAONAM DE BbEMPTO.

c**n

In Dei Omnipolentisnomine. universishec audientibus pateat quod ego. Adalaicia de Sabrano, et nos, qui sumus ejus liberi, Emcno et Kostagnus do Sabrano, Willelwis, Bsimnndns tqne PeUus,nrchldiaconus,nos omncs.bonafldeel bona voluntate pro salule onimo Willclmi de Sabrano. paliis mei. et pro remissionoomnium pccc.v torum nostrorum. donamus et offerimnoin p>rpiitiira alodio franc Domino Deo pro lhesu Xpistoet beal Maiiet milicie Iherosolimilane TempHSalomoniset fralribus Variantes WW i. Snl . llijpanlenjls. dan'

CABTUlAaB

DV TIMTLB

107

ibidem Deoservientibus, presentibus et futuris, in manibus de te, Arnaldo de Bedoz, supradiclmilici fratris et bajuli, quandam partem non minimam noatri territorii de Bremto, ita scilicot quemadmodumego, ipsaAdalaicia,banc candem terram mostravi et terminavi tibi, Arnaldo do Bedocio, multis videntibus et audientibus. Concluditurautem et terminatur hec terra ab oriente a via que vadit de Avisanoad ecclesiamSancteMariede Richarenchas,etab ipsa via determinant eam cruces supraposite usque in Icrminum de Petra Bruna, que ibi est infixaet divi-(fol.J6)vidit hoc territorium ab alto similiter vero clauditur et terminatur de via que movet de Valriaz et vadit ad Dalmas, usque in crucibus. Supradictam totam terram et ab integro damus et offerimusDeo Omnipotenti et beate Marieet jamdiclis Xpisti militibus, ita videlicetut ab hodiernodie et tempore in perpctuum ipsam habcant et jure perpetuo possideanl ot qnicquid inde facerovoluerint ipsi vel eorum bajuli, in Dei nomine, liberaraet plenissimam habeant polcslalom. Facta donacioneet tradicionoista anno abincarnationoDominiM'.C'.XXX'.VIII". Testeshujusdonacionissuntisti: PcIrusUgo de Avisano, Bertrandus Dodo, Ugo do Bolbotono, Geraldus Adalgarius, Rostagnus Arlcncs.PonciusdePugnadorcza, Falcode SancloGcrvasioclpluresalii. Ab Adalaicia predicla domina mandatas,perfsicjsc suisquefiliis omnibus. Pctrus scripsit. Inlcrfticrunt eciam huic donacioniGeraldusde MontePctroso.Wilelmus Salomon.Umbertus de Saudeto,Rostagnus,presbiter, fratres milicio Tcmpliomncs.atquc Geraldusde Balmas adfuit. CL11I n38 (3 avril n38-aa avril n3)).

du f s. Copie xiii* Angers,Arcl).dp., L'art, d'argentdeS. Florentde Saumiir. ol. 86 copie du xviii* Paris.Il. N.,Tourainciv, n' 1C06, 3i7". s. fol. Dei .Ego. Hatnelinus(a), gratla Kcdoncnsis episcoptts,noticiotampresenliumquam futurorum tradereenravi quod inter ecclesiamSancli Pelri Redonensiset Sancti Floi rcnlii Salmurcnsisaltcrcatioot controversiafuit do presontationesaco.rdotum. n quibusdam ecclcsiis Rcdoncnsi cpiscopaln conslitulis. Quapropter, caritativo ducttts affectu et amore et precibus Mathri. commonilus. jure episcopali et archidiaconnli et nrchiprcsbilcraliper omnia rclcnlo in set ccclcsiisquaruni nomina subscripta habentur. Et ut hoc flrmius haberent, sigillo rncomuniri feci. Acluni Rome, in domo mltiltimTcmpli lherosolimitani,anno ab incarnalionoDomini MCXXXVIII. n38, 37 avril. ori copie contemporaine Madrid,Arch.Hlsl.^aclonal, de S. Joh. loj. 338-ia; Origfnnlou du C copte xii's. Ibidem, ari. B 5g5,n*ab, fol. g. CLIV In nomine sancle et individuc Trinitatis, Palris et Fmi et Spiritus sancti. amen et Ego. Raimundus(6)Bcrengari, cornes Barcliinonensium morchlo, feci hanccartam comtede (o) Hftmelln, IWrcngcrIV, rqucde Rennes,1117 3 fv.nii. (6) Raymond f Barcelone, t3i-J-6aodt 1G1. Vttrtnnln duCarlalairet. Ego,Rslmundus cornu et prlnwps ArtBercngrlu, Brct)lnon8Diutn Plcull lchibonalolunlmdonare m militibus ominici D S gon(fBsium). Tcmpli ilomonl eil In quod ihgrosoKmli, Rttol.

I0*'

OAnjiAn

du

tsmfi,

donattonia. Placuit micht nwnqu* donare militibas Dominici dtah. Rmol cum Mb *u tennJni., pro animamea et Templi quod ut Jheroparentum Sum et p dece8lOrum menm 8rmam ratum ita et habeatur, utqui terram illam adquiaierunt, Istud dcrnativum non sit aliqu de tola irritum possit facereiUud. Facta posteritate meaqui cala v kalendasmadii. ora M.C.LXX.VI. Testes aunt Bernardus(a), Cesaraugustanus ep.scopus Poncu. Ugo(6). cornesde Empuriis. Artaut cornes de PallaJl>. Wel muaf^'ArramundusSraagistermHHuro.LopLopei'.Zavalmedlna'.Fac^inCesaraugusta*. Hoc donativum factum est in hereditate. S* Raimundi cornes. CIjV [n38, 6 mai.J(c)

do Copie m- . Toulome, rch.dp.. fondsde Malle, irt. de Domem. h. A c m, fol..14f1. In nomine omnipotentisDei, l'airis et Filii et Spiritus sancti. Ego, Guirallusde e MarceHano. t nos, fratres ejus, Arnaldus et Raimundus. et ego, Saixa.soror eorum, et vir meus,RaimundusCerdanus,nos simili in unum, noslris gratuitisanimisnostraquebona ac.pontanarc;volntae.donBlorcsufm et viro tuo, Raimundode Saacto Martino. Donamus bi.ErmeBScndi.sororlnostre igitur vobis ipsum campum qui fuit palris nostri,l'elcort, in terminio Sancto Mariede Jiarcellano.ad ips~m Celatam, quem scllcel campum nos. predicti tres faire., habcbannwdivisum inter nos per Iros parles ottotuslpse campus affrontade allano in terra Bcrnardi Martiniet in terra Bcrmr-(jol. tt,5jx Patau.a meridiein terra Arnaldide VillaNovaet frairis a sui, Raimundi a circio in strata publica, de aquilor.e in terra Pelri Ameliide Torrelas Iteinm. ego, predictaSaixa, et vir meus. Raimundus Cerdanus, cum consilio fratrum meorumpfedictorum, donamustibi, predicte Ermessondi. sorori mee. et viro tuo, Raim.mdo prediclo. unam fa*iam terre in pfcdicto terminiode Marcdlano, ad predictam Celatam. quam scilicet faxam prenominati frntrcs mei dederunt michi Saixe,in hcrcd.late,et affrontade allano in terra de P.izeloetin terra Arnaldi Duran' a meridiein terra GuirallidoMaicellano. a cir.:io in predicla slraln publica, de ariuilone in terra Arnaldi do Mnlrns.Sicut superius scriptum est, sic nos omnes predicti donatores.donnmus tibi, sorori nostre, Ermcsscndi,et viro luo, Raim.indo de Snnclo Martino,totas predicta, terras ad Integrurn cl per proprium alodium. sicut |as ibi habebainnsclhiibcie debcbamiiB. ineomni relinencia nostra et sine omni eservalione s r et sine vestro inguanno, ad habendutn scilicet et omnem volunlatcm vestram quam inde facere volncritis perpetim faciendum,sine omni nostra contradiccione et sine vestro inguanno. Testes sunt Udalgerius de Punciano et Bernardusde VillaNovaet Arnallusde Villa Nova. t y^tTJiSZ'*1C. 1160. (c) cr, n~ OLVI (ILl. et {b) Ponce"U8UCS comt0 d>Al"puriM'

""indu.S.Lopc, r.'f1;1"8'3?"8!111'!4t Ci,(Uialre inh,rtrW l'or*,ie, phratu KcU c.tM.vipr8.v.lmedln. ,.,t,go,. Testes .v,lmcdina.

CABTUI.AIBE

Di! TBMPI.6

109

CLVI Copie du xn' s. i46".

il 38, vendredi 6 mai. Toulouse, Arch. dp., fonds de M 5te, Car/1A de Douuns, cb. soi, fol. i45"

ln Dei nomine. Ego, Ermessendis, et vir meus, Raimundus de Sancto Martine cum consilio et voluntate et auctori[ta]te predictorum fratrum meorum, Guiraldi scilicet et Arnaldi atque Haimundi, et predicte sorori (sir) mee, Saixe, ac viri ejus, Raimundi Cerdani.nostrisgratuitisanimisnostraquobonaac&ponlaneavoluntaledonainusatqueconcedimus istasprenominatas terras omnipolenti Deo et boalissinievirgini Marie et sancle ir'(f //5T*)lilic Tetnpli Salomonis Iherosolimitaniet vobis, ejusdem mllitio mini8tr[isj. Arnaldo dcBcdocio et Ugoni de Beciano et Raimundode Gaure, ecterisque coniratribus veslrisin ipsamilitia Deo servientibus.prescntibtis atque futuris; cteodem modo donamui vobis in predicto tenninioct lcc~ ..nam faxinm terre quod pater meus et fratres moi dederunt michi, Ermesendi, in liercditato, in terminio et in loco qui est scriptus in superiori carta, et affronta de altano in terra Argencie et in terra Bernardi Stephani, a meridie in terra Arnaldi de Malras, a circio in strata. de aquilone in terra Guilelmi do Tres Mais, Sicut superius scriptum est in hec carta et in superiora, sic. sine inguanno, totum predicte sancto militie et vobis, predictis ministris et bajulis cjua, laudamus et per ceterisque confratribus vesliis, prpsenlibtisatqunftituris.donamusct proprium alodium conccdcndo auclorizamus et in potestate vestra conlradimus ad habendutn scilicet ne possedcndnm vcstrainquo vohintntem pcrpclim faciendum. Adliuc nos, predicti fratres Guirallus ilnMorcellaiioet Arnaldus atque Raimundus, donamtls predicle militie Tenipli Salomonis et vobis. pronomiiialis ministris et bajulis 1 ejus, presenlibus atque fulnris, donamus et laudamus et omnimodis concedendo' auclomamus vobis [u]l perquanique cbdomadatn niolatis nu sestaria de Irnmcnto, si facere volueritis, in ipsis nostris molinis quos liabetnun in prcdicto terminio de Maicellano. in riparia Alde,elpro ipso niolere nondonetis nobis quicquam nisi solurnmodo scslariis, propter hoc quod vocamus panadam, et hoc unam poieriam de ipsis 1111"' donamus vobis et laudamus proplcr ipsam heredilalein <ct<aiupater noster (fol. iUG) dedit predicte sorori nostre 1 ] Adnuc autem ego, predicta [ ] de Sancto Marlino, cum lau. 1 fratrutn ncjlrorum, donamus pred da[mento? minoli. ipsam vincaii) et ipso [ ] j inlegrum, sicut tenebamus et i 1 orlos in terminio Sancti Gc[n militie duos peciolas t[erre ] pad. et de Bernardoend [ J cellano juxla ipsiim regj Jsolidoaugoet in codem [ nencos. ] de Poncio Petri <!)!. 801ld08 ugonencoa et [ Amelli [ ] Dei. Sicut duperius scripf tu et offerimus Drxto ) do]namus 1 santibus Deoque famu[lantibus Dei adipiscendum et pro [ nostrorum atque parent[utn requiem concedere [ t. moi riptl.

Iro

cabtdl&im:

dd

tsmplx

i tes et auctores t ] tes el auctcres [ ]' frater ejus," Raimun"t"8 j et Raimundi [ ] nint prsentes [ 3 et Raimundi [ ] Cerdani, et car]tarn firraavcrunt et pre [ ] (Jol. t'toy [' < car]tam firmaverunt et apre [ 1 ] tobotariroguaveruntl ] Guilelmus Adulfi, annoM'c;l [ nonas mai, feriav, 1)1 regnante [ j 0 u- ei ejus et Bernardus de [ 1 iVO Copiedu xm-. ,,38. 8 mai. Perpignan. Arch. dp., Cort. du Mas-Dea,n 314, fol. i33.

Edit Alart. Carlulaire RouttillonnaU:,dans la S.tm. Retig. du dioc.de Perpignan. I885.p. aa/J. In Dei nomine. Mnifestum sit quod ego. Mnlseinadct de Tacione, et fllii mei. Petrus Guilelmi et Berengarius et Bernardus, insimul, donamus et concedimus Domino Deo et milicie Templi Domin: do lherusalem, 8pontanei et grotuita volunla (sic) remedio animarum noslrarum et remissione peccatorum nostrorum, omnem ipsum honorem quem habemus in parrochin Sancti Andrec de Banuls et in ejus terminis; et omnem ipsum honorem quem habomus in parrochia Sancti Salurnini de Tresserra et in ejus terminia et omnem ipsnni honorem quem habemus in parrochia Sancti luliani de illn Mulacha et in ejus terminis. Sicut vcrostiperiiis resonat, sine ullo vinculo et ullius peraone inquleludine, siciiti unqunm niclius habuimus et habere debuimus, ila de nostro jure, libre et quiclc, tradimus in poteslale Dei et milicie TempH Domini de Iherusalem, ut l.abemus et tenemus nos vel aliqui per nos. in omnibus locis supradiclis, ubicumque sint. Hanc vero donacionem facimus in (sic) Ptri et Arnaldi Rogerii de Contraste. Et est manifestum. Et hab.iimus propter hanc donacionem, de ipsis x solidos. Si quis vero contra hanc mililibusiemj! scripluram donacionis venerit ad irninipcnduni, non hoc valcat vedicare(*ic;quo<l requiral, set in duplocomponal et postea flrnium et stnbilc permaneat omni lemporc. Fnclum est hoc vm idus mai, anno MM/.XXX.MII*. rgnante Lodoyco rej/e in Francia. Sio^hum Malseinada Sio^ixiim l'eiri Guilelmi Sio^nwi Bcrcngarii Sioftai) Bprnardi, qui hanc carlam jussimus Hei-i, laudavimus et flrmavimus testesqnc Riniare rogavimus. Sionum Arnalli de lurre. Sio^sdm Guilelmi de Ermolans. Sio^Ntii Mironis de Berengarii Helna; Sio^num Olibe, fratris ejus. Guilelmus. saceidos, rogatus, scripsit Hec die et anno quo supra. CL Vin [,,38, i, mai juillet 1147.)

Copie du v s. Londres. British Musum. Cotton Ms. Nero E VI, fol. aG5. Cahta usdbm Willblmi DExi. soudi ih Lbwes. Wlllelmus (u). cornes de Warren, omnibus vlcccon.itibus et preposilis et omnibui tninisttis suis et omnibus batonibus et hominibus suis Francis el Anglicis. qui nl (a) Guillnume 111comte de Warren.. 1 mal 1 ,38. partit pour la croisade en juillet 1 ,47. .Le dot fanirffil 'ournipor lo ch. CLXetlt6 moi IfSSest unvendredi. de

CABIBLAIHK

DU TEMPLE

Il r

et futuri sunt. salutem. Sciatis quod ego, Willelmua.comes de Warren, dedi fralrbus milicie Templi Salomoais, unoquoque anno, quadraginta soUdos de meo censu de m Lowiis, pro sa lu le anime eo et antecessorum meorum. Hos quadraginta solidos mando et precipio ut semper ad festum sancti Michaelis habeant sine impedimento et sine occacione in perpetuum. Testibus Radulfo de Warren et Jordano de Blosevils et Radulfo de Baxwol et Henrico Delhas et Philippo de Quorceto et Hugone de Petraponteet Edmundo de StotWilla et Henrico capellano. Hec carta fuit Lewiis, in presencia Pagani de Mundesonero et fratris Acelyni Rotomagi. CLIX m 38, mercredi 18 mai.

Copiedu xii' s. Toulouse, Arch.dp., fonds de Malte,Cari. A de Douzensch.is3. fol.gi"-g6tt. In nomine Domini. Ego, Bernardus Ali10,et ego. GilelmusMiro, frater ejus, et uxores nostre, atque infantes nostre derelinquimus et laxanius atque omnimodis dcsamparando dcfllnimiia Deo et sancle mililie Templi Salomonis Ihcrusatem, et vobis. Arnaldo de Bedotio, et sociis vestris, Ugoni de Becianoct Raimundode Gaure. ceterisque omnibus soliis et confratribus vestris in eadom militia Dco scrvicntibus, presentibus atque l'uturis, ipsam ministralinm et badlinm quam habebamus et tenebamus per seniorem fjol. 95) nostrum, liogerium de Bilcrri (a), in villa de Burcafols et in suis terminiis. ut ab ac die in antea nos aut infantes nostri nnt aliquis de heredibns noslris aut homo vel femina per nos vel per nostrani vocem, ipsam ministraliam cl ipsam badliam et toluni quod ibi rcqnircbamtis jam nmplins non habpanius vet amparemus nec ullo modo in pcrpeluum requiramus. Vcrumest enim quia, propter liane dilTiniliiiiern, domnus predielus Rogerius fecit nobis emendacionem, duos sciliccl mansos nd feimm in i|>sn sua fenagine, sublns porlam Tolosanam. Et nos, bono animo et bona volunlatc, fnrinius prediclntn detinitionem sine inguanno. De oc sunt testes ipsernet domnns Rogcrius predictus et Bernardus de Caneto et Bernavdus dcTremals et Raimundus de l'nlainnn etGiiileimus Mancip et Pontins Ferrol. in quorum presencia lice difllnilio facto fuit in manu Arnolilidc Bedociepredicli. Uillolmus scripsit jussiono ambornm predictorum fralrnm, Bernardi Mironis scilicet et Guilelmi Mironis, anno millesimo C. XXX. III incarnationis Dominicc.xv kalendas V junii, feria un, regnante Lodovico rege. C1<X 1138, mardi a5 mai.

Copiedu \w s. Toulouse, Arch. dp.. fonds de Milite.Cari. Ade Douens.ch.199,fol. i53"-i44. In nomine Domini nostri lliesi) Xpisti. Ego, llnimundus de Sancto Martino, et uor mea. Ermessendis, ut Deus propitietur peccatis et negligenciis nostris. donamus et offerimus Domino Deoel bate Marioet militic TempliSalomonis et militibus presenlibuset futuris in militia Deo servientibus, ipsumnostrum mnnsnni quem habemua in castello de Punciano, et columbarium et vineam illam que est subtua eundem columbarium. Et ego, Gerallus, et uxor mea, Alamanda, et fratres met, scilicet Arnallus de Merrelliflno atque Raimnndus. donamus et oflcflnuts Domino Deo et fraUibus Tvtnpli quicquid abebamus vel habere debebamus (Jol. UU)ln supradicta vinea. (a) Roger, vicomte de Carc*sonne, nag t ti5o.

113

CARUtAIII

DU TEM9LR

Et ego, Petrus Falchetus, et uxor mea, Aladaiz,et omnes infantes mei, eimiliter donamus Deoet fratribus Templi quicquid habebamusvel habere debebaraus in jamdicte vinea. Et ego, Arnallus de Sipiano, et nepotes mei. filii Guilelmi de Sipiano, Bernardus videlicet et Guilelmus,donarans et laudamus Domino Deoet fratribus Templi quicquid habebamus vel demandabamusin supradicta vinea. Et ego, Borrellusde Puncianoetfratres mei,Guilelmuset Bernarduset omnesinfantes nostri. donamus et diffinimus DominoDeoet militibus Templi unum localemin Poial, sicut est determinatuaet cum crucibus significatus. Et ego, Udalgerius de Punciano, et omnes infantes mei, et ego, Bernardusde Punfrater Udalgeriiet uxor mca et omnes infantes mei, donamus et offerimusDeo ciano, et Iherosolitnitanemilitie jamdicte totum ipsum feudum quem Raimundusde Sancto Martinode nobis tenet, ubicumque sit. Et ego, Bernardusde Blanca Fort. et uxor mea, Fabrissa. cadem convenienciadonamus et offerimus Deo et fratriUnsTempli quicquid de nobis tenebat pro feudoRaimundus de SanctoMartino. Et ego, Raimundus de Duno, et Guiletma, uxor mea, et omnes infantes nostri, similiter donamus et offerimuset ab integro tradimus DominoDeoet militibusTempli totum ipsum feudumquem Raimundusde SanctoMartino tenet de nobis, ubicumque sit. Et ego. Pontius de Duno, similiter dono et offero DominoDeoet fratribus Templi totum ipsum feudum quem Raimundusde Sancto Marlinode me lenebat. Et ego, Arnallusde BlacaFort et ego. Raimundus, frater ejus. eodem modo donamus Deo et militibus (fol. ihlf) Templi totum ipsum feudum quem Raimundus de SanctoMartino lenel de nobis. Supradicium honorem donamus et offerimus Domino Deoet militie Iherosolimitane et fratribus ibidem Deo servienlibtis, presentibus et futuris. nos omnes suprascripti donatores, et hoc facimus in manu Arnaldi de Bedozet Raimundide Gaure. militum ejusdem militie, ita videlicetut ab hodierno die et tempore in antea ipsum honorem fratres Templi habennt et jure perpeluo possideant et quicquid inde facere voluerint, liberajn et plcnariatn semper habcant potestatem. llujus donationis snnl testes et \idcntes lirrnardus de VillaNovaet Arnallus de VillaNovaet Raimundusde VillaNovaet Ottode Cadarona atque Petrus do Villari. fuit hec carta vm kalendas jnnii. m feria. regnante Lodovico Scripta rege, anno DominicoM.C.XXX.V1II. omnibus donatoribus supraditis Ab rogatus. Pelrus scripsi. CLXI 1 138,mercredi i5 juin.

du Copie xu9. Avignon. ibl.munkip.. Car, e Mcherenchei, 11,fol.i"-a. B d ch. Edit M"de Riperl-Monclar, cit., n' a, p. 4-5. Op.
DONOM AB t)GOE DE BoLBOTOJiB ET liions FRATWBUS DE TeMPLO SUA, MabCHISIA, ET F1HO EIUS, NlCOLAO, PACTOM IeROSOMMITANO A SaLOMOME RBOB COADITO.

In Christi nomine.Ego,Ugo de Burbulone.el Marchesa.uxorejus, atque Nicholau, filius eorum, et filin.et Berlrandus. nepos ejus supradicti Ugonis, et Ripertus Folraz et Peltu Ugonis et Willelmus fgonia.de Avisano,etWillelmus Atnulfl, de Mitabel,

CAtmJLMRB

DV TEVPLC

(|3

ejusque frter, Pettus Willelmus, olego.Petrus de Mivabel.el Geraldus, fralcr ejus,et ego, Geraldus da Tornafort. et ego, Bertrnndus de Solorino, et Raimundus Esitrni de Gigundaz, et Bcrtrandus de Carboneiras, filius ejus, atque Willolmus Uicaus et Isarnus et Willelmus Isarni et Raimundus Florencii et Bertrandus Willelmus, donamus et offerimus in pcrpeluuni. pro alodio franc, Domino Deo et beate Mari et militibus fratribus Templi Salomonis Iherosolimilani, presentiltus et fuluris, ut Deus misereatur peccatis et negligenciis nostris et parentum nostrorum, quicquid habemus infra hos terminos ab oriente, sicul Cellarei (fol. 2) Anrei dicuntur sque ad finvium qui vocatur Elsonus a septentrione islia terminis Ccllariis Aurcis, sicuti recto ducitur ad querqnus quod est ad viani que dticil ad Avis.miim, hec via est que super ecclfsiam Saneti Albani diiigilur ab occidente, sicut querqus et via snpradicla dividilur, donec ad fluvium Elsonem. Hoc dnnnin facimus et taxamus Domino Deo, in manus Arnaldi do Bedoz et Geraldi de Monte Pclroso et Bernard! Rollandi et Roslagni capellani et Dertrandi de Balmas, et Ugoni de Durbolone et Roberto Scnissimi et Imberto S.iuzcti ac fratris Jobannis et fratris Willclmide Grann lesteE ujus rei vcrilatis sunt. Ego, frater Rostagnus, qui hanc carlam, jussu frnlrisGeraldi de Monte Peltoso aliorumque fratrum, scripsi mense junio, xvn" kalcndas julii, anno MC'XXX*VIir, feriaim', lima xr.i* 1. Inde vero testes snnl testes Ugo de Uorbolone, l'elrus Ugo Avisani, lmbertus Salzeti, Hobntus Monlilii junior ac pater illius Rolbetli, cl Berlrandus de Balmis. CLX1I i i3S, lundi ao (ou mercredi 3a) juin.

Copie du ne s. Toulouse, Arcli. dp., fonds de Mnlte.Cort. A de Dou:ens, cb. 5G,fol. 3g. In nomine Domini. Kgo, Guilelmus Mnulilini, et uxov mea, Blanca, at(|uo infantes nostri.venditoressuniusDeoelsnncle mililief/o/. 39"; Templi Salomonis Iherosoliniitani. et vobis, Arnaldo de Bedocio, et Raimundo de Gaure, socio veslro, ceterisque confrntribusvcslris in ipsa niililin Dooscrvicnlibus, presentibns alque fnlnris, vendimus vobis unam vineani noslram ad alodiiim, in teriiiinio Sancti Martini de Uubnrs, ad ipsam Combam, et affronla de allano in vinca Haimiindi Prcda, a nieridio et aquilono in codem nostro honore a circio in via. Quantum infra islasaffronlaiionce abcm\iset baberedebemus, lolum, sine omni nostra rclincncia et sine vestro inguanno. vciulimus vobis ad babendum et possidendum per lihernm alodium vestramquo indo voluntalem pcrpclim faciendun, propter unnm bovein quem dedislis nobis in precio xs solidorum N'arbonensiuni et propter duos scxlnrios frumcnli que nobis iledislis. Si vero bomo aut femina banc vcndilioneni \obis anpai-aves-il, nos erimus inde vobis leguales guirenti sine inguanno. $ Guilrlnii Manlillinict uxoris sue, Blnncbe.qui banc cartam scribere jussctunl et ninnibu suis flrniavcrunt et testes firinnrc rogavcrunl. $ Rainnindi Mantilini. $ Bcrnardi Hainuindi de Dozcncs. $ Bcrcngunrii. $ Peliittnimundi. $ Hainuindi Gnilelmi cnppcllani. Pflnis scrlpslt Usu Guilclini Manlillini prcdicli, onno Dominice incarnalionis niillcsimo C.XXX.VIII, ferin 11, x knlcndas Julii, rgnante Lodoyco rege 1. Ladatee%l xacte,sauf ence qm concernea lune corr. luna un", l e 1. Il y a erreursoit liantla ferle soifdansUsnUnin.
aTiul3ireAn cmpe. 9

'4

CARTULAIRE

DO TEMPLE

CLXm Copiedu xhs.

h 38, mardi ai juin.

oulouse, Arch. dp., fonds de Malte. Cart. A de Douzens,cta. i;4, fol. isg. In nomine Domini. Ego, Raimundus de Gaure, et ego. Arnaldus, frater ejus, donatores sumus Deoet sancte militie Templi Salomonislherosolimitani et vobis, Arnaldo de Bedoz, et socio vestro, Ugoni de Beciano, ceterisque confratribus vestris in eadem militia Deo servientibus, prcscntibus atque fuluris, donamus itaque atque laudamus predicte militie et vobis, prenominatis fratribus, nos ipsos et cunctum honorem nostrum. homines scilicet et feminas, mansos et mansiones, terras el vineas, ortos et ortales, prata, pascua. aquas et riparias, census, usaticos, alodes et feuuos, acaptes et adempramentos, et omniajura nostra cum exitibus et reditibus illorum, sicut melius habemus et habere debemus, in villa scilicet de Gaure el in suis omnibus terminus, et in villa de Pomar et in suis terminiis omnibus, ad habcndum hec omnia et posscdendum vestramque inde voluntalem sine omni contradiccione perpetim faciendum. Verum est enim quia, jam transactis quatuor annis, hoc idem (fol. i2") donum ego, Rairuundus predictus, feci atque laudavi,et vos, prenominati fiatres, magnam partem honoris vestro avre dominio rcdemistis atque deliberastis de suprascripti ipsis quibus occupabatur pignoribus, ut sic ista carta cum isto dono firma et stabilis permancat omni tempore. Que facta est xi kalendas julii, feria ii.annomillesimo C.XXXV111 incarnationis Dominice, rgnante Lodovico rege, sedem Carcassensem domino Raimundo(a) episcopo, in cujus manu hoc factum fuit, et sic islam cartam firmavit. $ domni Rogerii (b) de Bitterri, cujus consilio hoc factum est. et sic islam cartam firmavit. De hoc sunt testes: Bernardus de Tres Mais, vicarius Carcassone, el Bernardus de Caneto et Guilelmus Mancip et Raimundus de Sancto Martino et Arnaldus de Sipiano. $ Raimundi do Gaure et Arnaldi, fratris ejus, qui sic istam cartam firmaveruntet prediclos testes eam firmare rogaverunt et quorum jussionecam scripsil Pelrus de Magalaz, dicannoqueprenoininato. CLXIV Copie du xn s. [n38 u43], i3 septembre.

Avignon. Bibl. municip., Carl. de Richerenches,n mu. fol. 10".

Edil M" de Ripert Montclar, Op. cil. n i5, p. 19(qui date 1 142 i3 sept ). P Item, Guillelmus Malamanus ETmater eius dedehunt DEOETmritibus Templi PARTEM DEClMAlllIM li E QtJAM NEMOItlmjST TERRIS HABEBAST. Omnibus notum sil quod ego, Willelmus Malemanus, et ego, Ortrisa. mater ejus. et ego. Galiaina, uxor ejus. bono intelleclu et bona voluntate, sine dolo cl obsque fraude, ad remissionem peccatorum nostrorum et ad medelam animarum nostrarum et omnis parentelo nostre, Domino lhesu Xpisto et beate Marie, genitrici ejus, et fratribus Templi, presentibus et futuris, donamus et offerimus illam partem decimarum habebamus vel habere pnlabamus in lerras vel in nemoribus de quam quibus domus Dei et fralribus Templi modo vestitur et ommodo Dei adjutorio augenda crit, licet sint vine, sint terre, sint campi, sint prata, sint nemora, necnon nbicnmqne dominicus laboratus illhis domus Dciaugcalur. Hocdonum fecimus, ego, Willelmus Malema(a) Raymond Il, vque de Carcassonne, ii3i t 1" juin n4i. (b) Roger, vicomte de Cavcassonnc,n3o-n5o.

CAHTCLAinE

Dt' TEMPLE

|t5

nus, et mater mea eteonjm mea, Galiaina, in presencia Ugonis de Bolbotono et Roslagni capellani et Rotberti de Aiontilio et Bornardi de Boazono et Stephani Capitis Longi, et iu testimonio Geraldi df> Valriaco el UgonisErmengaudi. Hecdacio fuit data mense septembris, idus seplembris. CLXV Copie du su*s. 1 138, lundi tg septembre (a). Avignon, Bibi. municip., Cari. de Hicherenohes,to\.3i.

Edit M" de Rtpert-Monclar. Op. 7., n 4i. p. 43- (qui dale lundi aG septembre u38). GllLl.El.MIJS RiCHAVI THEI1EDLS DtDEBD.NT E SU! DEOET MILITIDD9 XplSTIQUOU HADEBANT 13 HCD1FICIOE AniNIS. IX IHVITATE UIUSICA. D A In Dei, eterni rgis, nomine. Nos omnes parilcr beredes, ego pritnum, Gillelmus Richavi, et Petrus, consobrinus noster, et omnes fratres sui. Raimundus et Gillelmus atqne Poncius de Sanclo Martino, et ego Raiimiiulus Goirandi, assensu frolrum meorum et laudamento Gillelmi Geraldi scilicetet Bcrnardi Goirandi; Bertrandus Rascaz, cun))aud.)n)cntofratf))mmeonnn,)snnrdietSt<'p))n))i. ut Dfos et Dominosnosterdeticta nostra et parenlum nostrorum rcmitlat et vitnm eternam concdt, donamus Deo et gloriose milicieTempliSalonionis.lhcrosolimisconstitul. in manu Arnaldi de Bedoz, magislri ejusdem milicie. tolum et ex inlegro, sine omni retiuimcnlo, quicquid babemus in antiquo edificio cui vocabulum est Arenas, cum ingressn et regressu, sicut idem ediOcinm Imbuissc. Hanc autem donationem facimus in antiquitus cognoscitur presencia domni Gillelmi (b), Aurasicensis episcopi. et aliornm mnlloriim clericorum et laicorum. videlicet Pelri de Wntoirolio et Ugonis Amelii, Arclatensis canonici; et laicorum, Roslagni Milonis et (fui. 24") Giraldi de Cedro. Pelri Villclmi. Arnulfi. Raimundi Villclmi. Gillelmi Poncii et Gaufrcdi, fratri (sic) sui, Giraldi Berlrandi. Ptri de Paludc, Ptri do Aurasica, lladnlli Cnnibitoris, Pelri Guers, Ptri Burlaran. Facta donacio ista in mense septembris, amio ab incarnato Salvatore M-^WX-VIII" feria H", luna xii". Arnaldus scripsit sacrista. 1138, mardi >; septembre. Copiei!ii xii' s. Toulouse. Arcli. dp., fonds de Malle, Cari. /? de Donzem. ch. !,fol. i4"-i5. In nomine Domini. Kgo. Raimundus (c) Carcissjonsis) rpiscoptis, et nos. canonici srdis Sancti Naz.iril, Gilelmns scilicet prior, et Renedictus scilicet arcllidiaconus, et Petrus Garinus et Raimundus de Canepcnduto, preposili.ct Bernardus.camerarius.ct Arnaldus Raimundi, preposiltis honoris Sancti Stephani. fnniiali (fol. iC>) super ripani Bisleuc, et Poilus (sic) de Rivo, prior Sancle Marie Sancli Salvatoris, et alii canonici comunis comentus prediclcsedis, dnnatores sumus Deo et sancte militle Templi Salomonts lherosolimitani et vobis, Arnnldode Bedolio et Ugoni de Beliano et Raimundo de Gaure, ceterisque vestris confraliibus. in predicla militia Deo servientibus. presentibus atque futuris. Donamus igitur atque laudamus vobis totum decimum de vestro orto eldo vestro omni nntrimenloqiiotl in vestro dominio fecerilis el habuerilis in villa Sanctc Marie de Curies et in ejus lerininiis omnibus scilicet de omnibus animalibus et volatilibus, etiam et orlo que in veslro proprio deminio ibi habucritis et fece(a) Le 19 septembre n38 est blpn nn lundi, mais c'ost le n jour de la lune. (b) Gulllaume, vqne d'Orange, n3o-n6o. (c) Raymond II, dveque de CarcassonDe, n3i t i"juln ii4i. CLXVI

116

CUT0LMM

DU TBMPLB

rilis. Et ut vos et successore*vestri sitis recti et fidles aroicl predicte Sancte Marie et clencis ibidem manentibus et clerlcis prodicli SancU Stephani, prosentibus atque futuris, de aliis omnibus rectitudinibus suis, sine inganno. $ domni (jol. t5") Raimundi,Carcass(ensis) piscopi,et predictoruxn e canonicorum, sic islam cartam scribi jusserunt et firmaverunt. De hoc aunt testes qui Guilelmus Mancip et Bernardusde Podio Subrano et Guilelmus, cujus jussione et eo dictante hanc cartam scripsit Petrus, anno millesimo C.XXX.VIIIincarnationis Domiaice, v kalendasoctobris, feria ui, rgnante Lodovico rege. u38, mardi 37 septembre. o du Original u copte xw s.: Toulouse, rch.dip., fondsde Malle,Douzens, carton,n 16 A 1 du m>g. ibid,.Cart.Ade pon:pns,ch. 72. fol. ~6". copie
Original ou copte du su* sicle. [IJn nomine Domini. Ego, Ram(undus) liantili, venditor sum Deo et sancte milicie Templi Salomonis lerosolimilani et vobis, Arnaulo de Bedocio, et Raimundo de Gaure, socio vestro. ceterisque confratribus vestris, in ipsa milicia Oco servientibus, presentibus alque futuns, vendidi vobis unam vineam meam de alodio in terminio Sancti Martini de Bubars, in loco que vocant ad Comba. Islam vinea fuit planla (sic) de NamundoPrcdaMala.DcaltanoafTronlainnos, ipsos comparatores,de meridie ln me, ipso venditore, de circio in nos, ipsos comparatores, de aquilono in me, ipso vendilore. Quantum [in]fra istas affrolnciones (sic) indudunt, quod ego abeo vcl abere debeo, sic vendido vobis, sine omni retincncia et sine ingano.perliberum alodium vcslraquc (sic) inde voluntalcm perpelim faciendum, propter novem solidos ugonencos octenos Carcasona (sic). Si nullus homo aut nulla femina anc vendicionem vobis amparaverit, ego fuerim vobis legalem guircnti, sine ingano. $ namundi Manlili, qui anc islam rarlam manda[v]it scribere et manibus suis firmavit et lestes firmare -ogavit. $ Guilcltni Mantili. $ Bernardi Ramon. $ Ptri Ugonis. GUILEImus scripsit jussione Ramundihlnntili predicti, anno Dominice incarnaclonts millesimo C'.XXX'.VIU', feria m, V kalendas octubris, regnante Lodoico rege, sub die et anno quod supra. Carlulolrc. In nomine Domini. Ego. Raimundus Matilli.vcndoDeoetmilitieTempliSalomonis lherosolimilaniet vobis. Arnaldo de Bedolio, et Raimundo de Gaure, socio vestro, ceterisque confratribus vestris, in ipsa militia Dco servientibus, presentibus atque fuluris, unam vineam quam habeo per alodium in tcrminiodcBubariis, ad Comba, et fuit planla (sic) Raimundi Preda Mala.et altronta de altano et a circio in honore mililic.a meridie et aquilone in honore meamelipsa.Sicutab istis aflrontationibus includitur ista vinea, sic vendo eam vobis, sine inguanno, et successoribus veslris et militie jamdicte, propter vnn solidos ugonencos octenos inonetc Carcassone. Et si homo aut femina ibi aliquid anparavcril, ego ero vobis guircnli sine ingnanno. $ Raiinun Manlilli, qui banc carlam scribere jussit et testes firmare rogavil. $ Guilelmi Mantillini. $ Bernardi Raimundi. $ Pelrl Ug. Guilelmus scripsit anno Dominico incarnationis millesimo C.XXX.VIII feria 111,v kalendns octobris, rgnante Lodovico rege.

CLXVII

CARTDtAIBB

DU TBMPLB

tj

CLXV1II

1138, jeudi (3 octobre.

Coptedu xii*8. Avignon, BibJ. municlp., Carl. de Richerenches,fol. 4. Edit M1'de Ripert-Monclar. op. cil. n 5, p. 8-9. Item, UGODEBolbotone ET Nicolaus paies eius, ET ccteri bebedes eius dederuht DEOET MIUTIBUS XpiSTI TOTOM I QUOD ABEBANT BoLBOTOSB. H In nomine sancte et individuo Trinitatis. MamTcsInm sit omnibus hec scire desido rantibus, quod ego, Ripertus Folradi, et ego, Ugo de Bolbotono, et filius meus, Nicholaus et ego, Berlrandnsdc Bolbotono et ego, Pctrus Ugo de Avisano, et ego. Willelmus Arnulf], et ego. Pelrus Willelmus, fraterejus, et Berlrandus.ctego.Geraldus dcTornafort, etego, Petrus de Mirabcl.et ego, Geraldus de Monte Sccuro, fraterejiis.omncs pariterbonafidef/o/.4;clsineenganno, pro rcdcmplionoanimarumnostrarum et animarum parentum nostrorum, donamus et offerimus et tradimus in perpetuum, pro alodio franco, domino Deo lliesu Xpisto et milici Icrosolimilanc Tem|)li Salomonis rt vobis, Arnaldo de Bcdocio, Geraldo de Monte Pelroso, Bcrnardo Rollandi, pjusdem milicio fratribus, et confralribus vestris in prefata milicia Deo servienlibus, preseiiiibus et futuris, toluni qaicqnid liabonms et baberc debrmus in ipso lerrilorio sive in bosclio quod est intor caminum qui vadil de Valriaz ad Sanctum Amancium, et fluvium de Aisone. Etdeterminatur hoc lenitorium sive ripaticum ab ipsa ecclesia Sancli Amnnlii usque in terra Ugonis Bodicus et fratris ejus serus predictum flnviiim, sicut est crucibns demonslratum. Hcc omnia jam snpramcmorala damus et concedimus Deo et militibus ipsis supradictis el de nostro jure in corum Iradimus dominium ad habendum et possidendam suamquc voluntatem perpelim fnciendum, absque nostra succcssorum aliqua inquietudine. Oonationis hujus testes sunt isti nostroruniquc Pelrus de Cadarossa el Guillelmus de Cadarossa, Uerliandus de Sancto Mauricio et Calvoira Arelatensis.Rodberlus de Montilio junior atquc Ymberltis de Sallcto. Scripla fuit bec carta anno Doniinic incarnalionis millesimo C/XXX^VIII,m" idus octobris feria v. Pclnis Magalalensis, jussione supradirtoium donatorum, die et anno quo supra, conscripsil. CLXIX ii38, vendredi i$ oclobre.

Copies du xur s. n. N., Lat. 1108a, Cnrt. de lioaix. fol. 3g" rt 36 A\lgnon, Arch. dcp. Cart. de lioair, fol. 54". Edile III. Chevalier, Cartulaire des Hospitaliers et des Temolicrsen Dauphin.p. (qui dntc 69 1 i3q i3 octobre). lUlMUNDUS oGEiUI ET FflATnESF.1119 nDF.nUNT H.1TI1HI3 R D M XpiSTI COSDAMJSAM Ql'AM IIAUEDAST TEnilITOItlO VaCIOSIOIS. IN DE In nomino Domini. Notum sil omnibus quod ego, Raimundus Rogeril, et frater meus. Ugo Rogerii. pro rcmlssionc pcccalonim nostrorum. donamus cl offprimiis et tradinins in perprluum pro alodio franc' domino Dco et milici Icrosolimilon Templi Salomonis et fratribus ibidem Dro servientibus. tam presentibus quam fuluris, quandam partem terre nostre, scilicet condaminam quam habemus in territorio de Vacioneguas, et illam determinavimus ex uno latere crucibus, et ex alia Variante1. omnibushominibus. a. fnneco. 3. Hicrosolimllane.

"8

CARTCtlRE

DD TEMPLE

parte determinata est (Jol. 36) levatura que ab antiquo facta est, et ex uno fronte terminalur sepulturis morluornm. et ex alio fronte jungitur cum condamina alia Petrus Alialdi de Vasiono ci infantes ejus et alii quam participes Dco et rniticie dederunt. Profalam ergo 1 condaminam, ut jam jamdicte superius est dictum, Deo et roilici Xpisti donamus in manu Arnnldi de Bcdoz, fratris et ministri jamdicte milicie, ul ab hodierno die et ieinporc in ante.i miliJesTempli ipsam habeant et jure perpetuo possideant et quicquid inde facere voluerint, in Dei nomine, libernm habeant focultatem. Hoc lotum faclum fui in presentia domni Berengarii (a), Vasionensis et Willclmi de Vinzobrio canonici Vasionensis cclcsi. et Raimbaldi de episcopi, Vasiono et Kaimundi Asta Nova et Almeradi.de Podio et l'etri Marini et multomm aliorum qui ibi aderant. Scripta luit hc caria anno Dominico M*.C*.XXX*.VI1I*, m idus octobris feria vi . Petrus Magalatcnsis scripsit CliXX ii38, mardi 8 novembre. Avignon, Arch. dp. Car/ de

C0pi du xii*s. B. N., Lat. iioSa. Carl. de Roaix. fol. 38" Roaix. fol. 5o.

Edit Ul. Chevalier, Cariai, des ilospitaliers et des Templiers, p. 66. RoSTAGNUS ET FIMIEUS ET HKEDESU: DEDF.nUNT MILO S Mlf.lTinuS TeMPM Qt!Or> IX 1MI)EBA<TnOAIS. Divinis necnon et hnmanis sancliluni est Icgimus (sic) ut quisqnis rem siiain in alterius Iransfundero potcslalo \olueril, lilkrariini inscriplionc hoc faciat, ruatinus successio evidenler agnoscat et fuluris Icmporibus ralum scquentium illiba'ltunquo permaneat. Ilis ilaquc inslruclus, ego, Roslognus Milonis. cmn filiis mois, Pclro, Guil lelmo Rostagno Milone, et, ego, Roslognus de Clauslro cl ego. Pclrus Vannlla, et ego.lsnardus.fralcieorum.nosoinncs.bonandenlqiicbonavolunlalp.propeccaloii'im nostrorum rcniissioneet animarum noslrarum n parcnlum saltilc, donamus et ofTcrimus in perpctuum totum et ex integro quicquid in tcrrilorio de Hoais habemus vel habere dcbenuis, sine omni relincmcnlo Deo et domino nostro Ihcsu Xpisto et beat Marie et milicic Tcmpli Salomonis et fratribus in cadem milicia Dco servienlibus, prcsenlibns et fuluris, in manu Arnaldi de Bcdo^, jamdicte milici fratris et minislri, sine ulln nostra succcssorumi|uc nostrorum inquiclalionc ' et niolcslia. ad habendum et possidcndiun suainqno volunlalein indc pcrjielim facicnduii, sine 1)1.inflimenin ctinctorunivivenliitin lioniinum.ll!jjusdonalinni8ll)elconlaudalioni3JI Icslcsvidentes et audientes sunt Petrus liabinelli, U.iimundus Hoslagnus Betonis, l'clrus Burlarandi". Pelrus Ylaris de Claustro. l-'ucla carta isla in mense novembrio, feria ni", Inna n, nnno ab incarnalo Salvalnrc XXVC"VIII* post initlcsiniiin Arnaldus, saciila Aurasiccnsis, rogatus ab liis supradictis, die et anno mio supra conscripsit (<i)Brenger, vquo de Volson, 1113-1173. Vari-mttl t. vero. t. Xpisll. 3. prosencl,ikrengerif. 5. Vlncobrio. 5. Raombsldl. C. m. 7. Il y a erreur dont la date, corr. 11ldus. 8. feria \i\ r, Cettroi dernien moltant 1 omitdansle m,de Paris. 10.Inscripclone. 11. sequenelum. 1.WHIelmo. i3. Omis dansla m.. d'Avignon. 14.Clsslro. l. parenlum nosirorum. 16. teliDlnicnto. succesoruro. 18. Inqnlelacione. 19. vivfinclum. ao. donactoni. 31. conlaudsclonl.17. Builartndl. ai. 3. llarlj. aj. m1. ,5. M. afl. Cd mol* (Aroildus conscripsit) 0M 1 omi, daMle mt.dt Paris.

DUTXMPI.B CABTULAIRE
CLXXM ii 38, lundi 19 dcembre.

I19

Copte duxm' s. Perpignan, Arch. dp. H (Temple), Vilamolaca,ancien parchemindu Temple, n 1386. Edit Alart, Cariai. Roiissillonnait,dans la Semaine relig. da dioe.de Perpignan, i885, p. 55. Cf. Henry, Hist. du Roussillon,I, p. 301. ls Dei omnipotentis nomino. Ego, Guilclmus de Villa Mulacha, et ego. uxor J% e rJk* I ejus,nomine Orgolosa, bona ficl<? t sine dolo, ut Deus propicietur peccatis et negligentiis noslris, donamus et oflerimns in pcrpctuum domino Deo et beato Marie et milili Ihcrosolimitani Templi Salomonisel fratribus ibidem Deo scrvicnlibus, presentihus et ftituris, ipsam decimam quam ego. Guilclmus jamdiclus, habcbam et demandabam in ipso campo in quo est jam edifleatus et conslrnctus mansus supradicto militie Ihcrosolimitano. qui appellatur a multis Mansio Dei. Terniinalur autem prcdiclus campus, ab oriente in prato ejusdein mililio Xpisli, do circio in terra Bertrandi de Villa Mulacha, ab occidente lerniinnltir in terra quam pater meus, Bernardus Guilclmi. dedit Dco et jamdirlo militie, et a meridie terminatur in terra Bernardi Adalberti. Snprascriptam decimam islius prcnominati campi et mansi <|ui in eo est (undntus et cclificnlus. totnni integriter de omnibus substanliis. scilicet de omnibus laboranliis et orlaliciis et do besliis. Domino Dco cl militibus Templi donainus, ego, Wilelmus prcdiclii9, et ego. uxor ejus. Orgollosa, et do, nnstra polostatc in corum Irnrliinns jus otdominiuni, ad habcmluni et possiricnriiim sccnrilcr suamquu volunlnlcm perpeliin faciindiitn. absque noslra eioslroi iJincjnc succcssoriim aliqua inquicludinc. Si quis igitur contra hanc ilonalionctn a nobis libernliter factam. ad infringondmn venerit. non valent vendicarc que pecierit, sed canidem donationcm duptom et tnelioralam milili Xpisti componat. et in anloa bec presens nostre donationis scriplnr.i prrbrnni ter mancat lirina. Que est acta xmi kalendas januarii, reriaii.KnnoDominiccIncnrnalinnis inillfsinioC'XXX'VHI*, regni vero l-odoyci rgis anno Il. $ Guilelmi de Vj||i Mulacha prcdicti; $ Orgollose, uxoris cjus, nos qui banc. donalionem faciinus et banc cartnm ficri jussimus et manibus nostris firmavimus et testes firmare rogavimus. $ Drodali de Solario. $ Petri Ucrcngarii de Tolngas. $ Bernardi Itaiimindi de Bannis. $ Rcrengarii Arnaldi. $ Girbcrli, canonici; $ Ugonis, socii ejus. $ Pclri, qui scripsit die et anno quo supra. Fuit autem bec donatio facta in manu fratris Arnaldi de Bcdoz. CLXXII [n38-ii3g.] J

f Copiedu m' 3. Avignon, Bibl. inunlclp., Carl. de Hichcrcnche's, ol. 3j. Edit M" de Rlperl Monclar. op. cil-, n" 55, p. 56 (qui dato soit en n38 soit pendant les annes n3gct dbut do nio). GEnAi.m>9 Monte Secuho ET uxon eids DEnfinusTDro ET mii.itidus Templi totlm bf. 1IABEBAST BotCOTOSECT tt tSVS TEntUTOntO. I QUOD In noniincbominl. Unicuique lioniinumliocctcnipltim babeaturut ait Apostolus: Vnkulijue nostnim tinta cslyruHu, secundum mensnram donaclonis Xpisti la). Ad hoc, ego, Geraldus de Monte Secnro. vivus et Incolunils per salutem anime me et cunetn(o) Bph. IV. 7.

*a0 O4RT0LA1KBTEMTJJS nu rum gencracionummearum, et timor finis mci.qaacDtnquedieaulquacumque hora aot quacumque morte transitas hujus sceuli me preoecupaveritet nulla morte subilanea mo preoccupanda,in testimoniumet asensu uxoris meg, dono et olTero presenter Deoelsancte Marieet fratribus Templi, presentibuset futuris, et domui de Richarensis, partem meam quam habore credo in opido do Bolbotonet in loto territorio ejus, necnon et ilias meascausas que circa doraum Dei mihi contingunt. Cum eisdem augeo et in Onemco cquum rneum et arma, sin autcm si. solidos in terra de Fabrigas. Propter hoc et aliis benefkiis, Arnaldusde Bedoz, frater Templi et minister, et posteriejus conjuncxerunt me ia (loi. 32") bencfactoet in orationibus domus et fratribus et meos parenles. liocetiam Roslagnus.capellanus,audivit. et de fratribusquidam, et scripsit jussudeGeraldoMonlis Petrosi et aliis fratribus et supradicto Geraldo de MonteSecuro. [ i i38-i i/13. J B Copiedu xn'9. Avignon, lb).municlp..Cari, deHichertnehet, 109". fol. Edit 81"de Rlpcrl-Mondar. cil., n 181.p. t58 (qui date c. n354g). op. Odo de Giuisna. In nomino Domininoslri lhesu Xpisti. Notumsit omnibus hominibus, presentibus et futnris, quod ego, Odo de Gradinano, dono et trado domino Dco et bate Marie gcnilrici cjus. et fratribus Templi Salomonis, tam presentibus quam futuris, hominem illum qui voentur Pelrus Bonel. cum flliis suis et cumomni tcnimento suo, ut libere et sine omni blamlimcntohabeant cum et teneant. Facta donationo ista. videnlibtisclaiidicnlibus:f(ratre)Hoslagno,capcllano,ctBcrnardodcBoazono,ctnaimundo, priorode Tiirrclis.et W. llumbcrto.ct Ugonedeltas Illas, et Pontio Pcnnart, et Pctro Ugonisde Valrinco, et mollisaliis videntibuset andientibus, quorum nomina hic scripla non sunt. Hanc donalioncm laudavit Maljox, fralcr ejus, et nepoles illius, vidclictOdo et GuigoGranoti. Igitur ego, l'elrus Boncl, reddo de censa annuali Deo et fralr ibiisTeiiijili uasdamnblinscl ti solidosValcnlianoi mu tascamde terris meis. q et !ii38-ii47.1 y Copiein xn' s. A\lgnon,liiljl.nuinlcip Carl. de Hiclierenches, 37"-a8. l fol. I-iti:M1- e Hlpcrl-Monclar, d op.cil., :v> p iirbo (qui dalc opresn38). 48. De QiAniMo.iiA Petiii un Uo.soet QtociicDttiras. iiominc Domininoslri Ilicsu Xpisli. Manifestant Ontomnibus hominibus. /fj |k loin pi cscnlibusquam T 1 fulnris, quod Pelrusde Uosco, olcns infi ingurodona\ lioncm quam fcccnml () Ugode MonteSccuro et Stcfanus Armomlus,Gnillclmnsde liusselloncet Ugo de Alcxnno l'oiicius Ymbcrlitic Garda, Dcoet (ralribus do Temcl |lo et domui de Hicarencis.rulsil in plnciliimUgonrin de Ilolbolonc,magistrum de lUcucncis, et fralics do Tcmplo, in villa Snncli Panli, videnlibus et audientibus Geraldo,episcopoSancti Pauli,et multis milllibus et burgensibn,OitilWmo Maliani, Pctro Ugonode Avisano,Ugonode MonteSeccuro, Bcrtrandode Bolbotonoet Ugone (a) Cf. cb. CXX1. tLXXIV eiiXXIO

CABTUIWRE -1 '_A_I.

DO

TBHPLK __m_

13 1

doBolbotoneetrnuUiaalila>quiotnne3fueruntparatiprobare per sncramenlum supradictam donationem set quonfam Petrus do Boscoeorum sacramonta recipere recusavit, ne in antea noccro non posset domum de Ricaf/o/.S8)tenc\s et fratres in illa habitantes, mandantes preceporunt Guillelmo Renoardo de Sanclo Paulo, canonico, Guillelrnode Sancto Paulo, GuillelmoMaliano,Petro Artaldi, Petro do Doseraet mnltis aliis, ut quandocumque necosseesset fratribus de Templo testimonium hoc, omni dubietate remota, ipsi lacrent pro illis, quoniam super animas suas totnm peccatnm suuni ipsi accipiebantquod propter hoc facerent.
CLXXV [i i38-i4 sept. utft.)

Copiedu XVs. Londres, Brltlsh Musum. Ms. Cotton Nero E vi, fol. f35". CARTA Gilberti DE Westos SUPER COJlFIRYATIO:'IE ecclesie DE Westo.x(a).

Cornes Gilbertus(a).do Wcstona. ininisliissuis salutem. Voloquod ecclesia do Wcstona habeat ornues suas libertates in bosco et in piano, in oquis nt in pratis, multo liberius et multo quiccius quam unquam hucusquo bn.buisset, et vobis mando et precipio t faciatis illam habero. Testibus Philippe de Humcto et Pag(ano) de Capag". CliKXI'I Copiedu sw' Oxford, (,,38 ?i i7o.| Bodlcian ms. Wood(cmpt. 10), fol. lia".

[njogerusdeCondeyo, omnibus etc. salutcm. Scialismedcdisso et concessissc in perpptuam elrniuMruni, pro Deo et snlutc anime mco et anlcccssorutn meorum et hercdum. unam virgnlam terre ia Middilton(a), militibus fratribus de Templo lerusaeni, ila solidatu et i|uiel;iin ot liberam de me et heredibus mris et successoribus, sicut habcnt.iliqiiain lerram liberioremin tola terre fsic) Anglic. Etegoclliercdes nicietsuccessorcs mei in pcrpctuuni acquiclabimiis illam virgalam terre do seulngiis.de gcldisct denegcldis, de sotnngiiscl operationibus et omnibus ossisis et omnibus fjnerclisde dcima?dcMiddilton(n); ita qnod nu\llll11scrvilitim seu qotcquam nliud exigatur ab illo qui tenucrit lerram illam de illis set penilus terrain illam nctjuiclabimus in pcrpctuuni versus rcgcm et versus omncs niiindnnos. Qunro voto et statuo quod (erratu prediclaincum omnibus pertinontiis suis, in pratis et pnsluris, in aquis. in viis et soniilis et omnibus aliis Icncmcnlia, cum omnibus libsrlatibus preiHctis, Icneant predicti milites do Templo in pcrpotuum. Kl mililes de Templo. preco et pcllcionn niea.conccsscrnnt A!nno, fllio Galfr(idi), et hcrerlibus suis in perpeluum lerram prediclain cum omnibus libcilnlibuspicdlclls, provi"folidls indo nnnuallm persolvendo (sic) in festo omnium sanctorum, proomni servitio. Tesllbus Galfr(ido) do Mlddellon(a), Hugone de Bussocy, Johanne de Sancla Cruce, Viviano, ftobcrlo Bertram cl nliis. j (a) Gilbert, comte de Pcmbrocke, m38 i!> sept. 11I8.

131 CliXXVII

CATDLA1RE DUTE.MFtE 1

rr3g (r" janvier-3r dcembre;. Original:Madrid.Arch. Hfal.Naclonal, de S. J-. lej. 171-4 deux copia contemporal. ord. ne ibidem. ln Xpisti nomine et ejus divinum imperium, Patris et Filiiet spiritus Sancti,amen. Hecest cartamdonationiset Ormitudinisquam ego, Petrus Taresaet mater mea, facimua Deoet militibus Templi Salomonis, de illo caslellodo AJberit,rum omnibus suis terminis cullis et iacultis, cum aquia et pasenis. Donamuset concedimus castollum lludsupradictis TempliSalomonis militibus, presentibus et futuris, pro remedioanimarum nostrarum totum ait condonatum illis qui in Templo Dei fucrint convorsali. ita sic donamus ad integrum, quomodo tonehat pro nobis vel in pignora Fcsemen Garceizde Burota,perece morabetinsaiars qui vero ctiam h fralribus Templi osaurcos nobis dederuntet nobis predicto EximenoGarcoiz, tribnimus, et a predictum castrum Aberit ex manu sua recuperamus, et scilicet per donativum liberum et ingonum fratribus Templi donamus, ut abeant et possideanl per cuncta secula, et faciant suam voluntatem, sicut uniuscujusque rex facit volunlalem suetjuc lerro vel hcreditati. Si quis autem hoc nostrum donalivum scriplum in oliquo frnngcrc lemplaveril. non sit licitum, nequonoslra posterita ncquealia sil; pro sola tcinplotionc sit malcdictus et excomunicatuset a corporcXpisli scparalns. et cumJuda, Domini traditore participalioiiem abeal, et insuper hoc scriptum plenum roburobtincat. Facla carln donalkniis et nrmiludinis in Borga.in anno cra M-OIAX'VII-.,\os prcnominali qui hanc carlam eleum propriismnnibnsnosliis.coram mullis omnibus roboramus senberejussimus et firmamus et hec signa facimos. Ego.frater Rig.ildtis,magislcrin Novellis. qui anc' castrumpredictum Alberit recipioad seivitium Deiet salutem animarum vestrarum, regnanle rex Gar(sias)(a) in Navarra.Raimuudtis (b), cornes larchinoncnse, in Aragun.B(crnardu9) episcopusin Gcsaraiiguslam. (ichacl) </). piscopusin Tiras(c). M ( e in Orunnia. ego P(clrus)Taresa in Borgac, Petrus Sancius de sona L(opc), Alfarcla, elGiraldus Berlrandusde Borga islius rei testes fidles fuernntelecli. t ,39,janvier. du Copie m*9. Oxford,Bodleian Wood(empt. 10),fol.fi. ms. Edit: Dugdale, onasticon M V Anglic., I. p. 8J3. CONFIBMATIO StEPHANI CoUELE T QUOD REGIS DE E HAGEAilT A1SIAMENTA IS FORESTA SINE VESDlTKm. (SJlephanus. eigralia, rexAngl(orum),aichiepiscopiselc. salutem.Sciatisquiodedi D et concessiet hac caria mea prcscnli confirmaviin perpetuam elcmoslnamtotam lerram mcam do Couelocum omnibus pertinence suis intgre Deoet sancto Mnrioet fralribn mililibus de Templo erusalem, pro salute anime mec et Matildis regine. (a) Gard,roi de Navarre,tt3$ >p|. i nnv. nSn. (b) Rnymonrt f Wreng^rIV,Cnml de Barcelone. n3i. roi d'Aragon,u37 f 36aot 1163. (e; Bernard,6\tquo do Saragowc 1137-1157.-(d) Michel, vquede Tamona, nig-u5i. t Varlipte:. hoc. CLXXVIII

J ] ? E r

CAKTD1AIM DVitmiX.

133

uxoris mee, et omnium antecessorumet successoral meorum. Et preterea do eis et concedout habeant aysiamontaet ncccessariain fo testamea sine vendicionead domos suas dominicas et ad alia agenda sua et hoc per visnm servientisqui boscum meum custodiet. Quare voloet firmiter precipioquod ipsi fratres milites Tompliprenominatam terram de Covelecum omnibus pertinences suis in omnibus rbus habeant ot teneant libcram, solutamet quielam ab omnibus iaccionibus, consuetudinibus t sere e viciissccularibusin pcrpctuum.T(estibus) Roberto Marmyon,Ricardodo Lucy.liende r(ico)Tracy, AylardoFlandrensi,RobertoAvenel, Willelmo fpra, WillelmoMart(el), MiloneBasselli,Regin(aldo) Windr', Maunicio)de Windr', ElyaGiffnrd,apud Reding'. { 1139 Janvier;. du B ma.Wood(empt.10)Toi.ij. S. Copie xin' s. Oxford, odleian Edit: Dugdale,Monaslkon wjlic,VI, p. 8'i3. A
Feofamestum M(ATir,ni9) nEGisE DE mamemo DE Covele.

CLXX1X

[Matildis], Dci gratia regina Anglorum, archieptacopis etc.. salutem. Scialis me ddisse et concessisseet, hac presenti carta mea, confirmasseDcoel fratribus milicic Templi Icrnsalcm, pro anima comitis Euslachti, patris mci, totam terram mcam do Covel(ol,cum omnibus perlinenciis suis, in puram et perpeluam clemosinam, pro saluto anime mceetdomini S(ophani,iogis.Vnpl(oruiu),inarili ci.ct pucrorum mcom nnu et nnlcccssoruin suwcssoruni inconnu. Quaro voloet tlrmiter procipioquod et prcfali fralres milites 'l'empli prcdiclam terram cum omnibus pertinenciis suis in omnibus rbus, habeant et tencant libre, pacifleo et honoriflco et cpiicto absque omni exaccionc.consucUnlino servicioseculari in pcrpctuum. T(cslibus) Milono et do Glocoslr(ia) lliinifrklo de lioun, Hoborlo Mnrmyun,Kly.iGiliml,Maur(ieio) de (et), Wyndlcslior', Roberto Avend, Milone Hassclh. Ajllnrdo, (llio Klandrensis.lioberto Musard, apud Hading'. ii38/9, 9 janvier. du Arch.Cor.Arag.Hcglslro cot: lnventario, fol.C. Copie xiii' . Barcelone, In Dcinominc. go, BcrengariusRaimundi, Barchinoncnsis\icavius, ut Deus propitielur pecenliset negligentiis meis et parentuen meorum. dono domino Dcoet Ihcclscuiorarosolitnilancmilic:oTempli SnlomonisctbcateMorte ejusdemloci. censum tiun et dominamentum toluin quem habeo vel liabercdebeoin operatorio Petri Gron et in ejus personael rebus. EstautemjamdfctumopcratoriuniinframurosBarchinono onte ipsum Fcrragcnal et justa castrum velus et justa operatorium Arnalli Sutoris; sicut superius est scriptum, et ut dici vel intelligi polest mellus ad utilitatcm beate Marioet jam dicte millcic de mcojuro in jus et dominium omnipotentis Dei et ejusdem gcnilricis et prelocute mlllcio Templi Salomonis, trado ad suum proprium ad quid inde facerevoluerint fratres milites jam dicte milici. SI quis hoc infriiigero vel inquielaro prcsumpserit ullo modo, et tandlu excomunicationi subjaccal,donec ut c deOtocesler, rcomtede Hereford, juillet nii f itj3 (a) Mllon CLXXX

124 ~mMm~<tt~<t

aUTIJ1.AIIUr

BU

rarrLs

w~ <t us Mcrilegii~ttj:-t~ supradicta omnia IherosolimUano milicie. in quadruplum restitut et in super hec prosans mee donationis scriptura perhenniter maneat Brma. Actum est hoc v. yusjanuarii, anno ab incarnationc DominicaCXXXVIII railpost leaimum, regni vero Leduici Jimioris 11.S* Berengarii Raimundi, qui laudando Hrmo et testes flrmare rogo S^sum Sancle uxoris ejus S^sra Berengarii, filii Guillelmi filii eorum, nos qui laudamus et confirmamus. eorum Sio*mjh S^nosi Berengarii Bernard! do Villa Dordiis S*sum Arnalli de Ribes S^num Sebastiani S*" Guillelmi Sinuarii S Rairnundi Girberti S*:umPetri presbiteri qui hoc cum litteris rasisin linea v*,die et anno quo scripait supra.

n38/9, vendredi 37 janvier. du Copte xii*s. Toulouse, rcta. p. fondsde Malte. ari.Ade Doxucn, a3. fol. ai. A d C ch. 1 In nomine Domini. Ego, Petrus Rogcrii.dono mcipsnm Deoet sancte mililloTempli Salomonis de Iherusalem, et dono eidrm militie totum honorem menm quem habeo et haberc debeoin Vilartiniosoet in suis omnibus tcrminiis. et ibi michi advenit et adveniredbet ex parle Fontiani, homines scilicetet feminas. terras et vineas. mansos et mansioncs, ortos, census, usalicos terre, mrita atquc servitia. heremuni sive condireclum,et totum aliud quod ibi habemus et habere debemus. Sicut supradictum est, sic totum sine omni retinencla et sine inganno dono et laudo et omnimodis conccdoatque desamparandodimillo omnipolcnli I)co et sancle mililie prcdiclc et domno RolbertoBesoin ipsius militie magistro, et domno Arnaldo de Bedorioet Raimundode Gaure,cetcrisqueomnibusejusdem militieconfralribus et sub ipsa mililia Deo servientibus, presentibus atquc futuris, ad habendum bac pnssedcndnm. suamque inde voluntatem sine omni contradicciono perpetim faciendum. De predicto honore est unus campus ad Kstaiol,et affronta de altano in via. a meridie in terra l'oncil Guifre de Aquaviva, a circio in terra Bornardi fllii Serene, de aquilono in podio. Alia terra est ad campnm de Sinlon et affronta de allano In via qua itur ad Sanctum Fructuosum, de aquilone i.i terra Poncii Guillelmi, a circio in via de Mansilia et in eodem loco alia terra, et affronta de allano in via de Mansilia. a mcridic in terra Raimundi Petri, a circio in vin qur. itur (fol. 2) ad Badencs.de aquilone in terra BcrnardiGnil1clt.il.Aliaterra est ad Cardonaet affronta de ollano in terra infantum Serena, a meridie in podio, a circio ln terra hominum de Aquaviva,de aquilone in via qua ilnr ad (tomba I.obcira.Ad ipsum Femad alla terrn, et affrontade Atlanocla eridie in honore Bernardi Arnaldide Ruslicanis.a circio in m a in terra Raimundi Sicfredide Aquaviva;et in eodemloco unavinea. podio.de aquilone et affrontado allano in terra Pclii Bernardi, a meridie in honore Bernardi Guillelmi'. a circio in podio, de aquilone-in vineaBernardi Guillelmi. Sio*m Petri tiogeril predicti qui sic islam carter nruiavll. Sio^si Bogerli rralrls sui. Sio^m Guillelmi Raimundi do Pirincho Sig^m Arnaldide Pciriaco.Sio^m Arualdi de Gravn. Sioim polri Guillelmi de Trencinno.Guillrlnnis scripsitjussione prcdictorum Pclri hogerit et fratris sui Hogeril..annomillesiinoC.XXX.Vlll.incarnate Dominicc.m kalendas febroaril, feria vi, regnante Lodovicorcgo.

CLXX3U

C.4BTUIMBB IKUttB DO
CLXXXII 1188/9,(1-37) fvrier.

t:)5

Copies du xn s. Paris, B. N., Cart. de Roaix, fol. 33 Avignon, Arcb. dp. Cari, de Hoaix, fol. ig. Edit Al>b Chevalier, op. ci* p. 6a-$. HEC EST CARTA GOTOLENDIS AMORUM. ET 1" Dei omnipotentis nomino. Notum sit omnibus hc sciro volentibus quod fj ^ 1 ego Gotolcndis femina et nos qui sumusejus liberi. Raimundus do Podio, Petrus Arnulfi, Bcrtrandus Elisiarii. Vilclmus de Podio, Oalricus atquo Rostagnus, cl ego Rahembaldus de Vasione et pgo Mirabla uxor ejus et filii nostri Bertrandus Rahembaldi Vilclmus Pagani atquc alii infantes nostri. et ego Haimundus Asta Nova et fratres mei scilicet Vilclmus Olivnrii, retins de Vcnloirol, Ademarus atque Bertrandus AslaNova, nos omnes bona fide atqnc bona vnlunlatc, pro remissione peccatorum noslrorum', et pro salnlc oniin.iruni parcnluin uoslronim, donnnius et olerirous in {iri-|iclmun pro alodio franc domino Deo (fol..73"; lhe.su Xpisto cl et milicic ihciosoliniilan Templi .Salomonis et fratribus in endrm mibeatc Mari licia degenlibus, preseiilibns et fut mis, in inanus le le Arnnldu de Bcdolio8 mititis et bajuli predicln milici. vidrlial quaiidnin pailcm alodii noslri quod liabetnus et babere dcbenui.* in lenninio" de Uoaisso10. ila sciliccl qurmadmodum nos ipsum alodium deterniinaviums et ciiin cnicibn.s desuper iniposilis significavimus cl monslra\inms tihi Arnaldo de H.'<lolio", presenlibuiejusdem milicirraliibus.videlicel Lgone de Beliano Bernaido Itolnudo IVIro de Sanclo Joliaiine alque Roslagnode Monlnnigiiis ",de camino puplico usejue in leiminiode lloissonol,sicnl cruces superpositc ipsum alodium jam dterminant et delerniinabunt undique. Totum quicquid iufra hoc lerniinium supra nirinoratum liabeinus et pcrullas voceshaberc debemus. totuinDcocl supratlclis \pisli mililibusdoti.iiniisctcoiiccdiniu, sincomni relensione et absque ulla iuquicludinc scilicel terras, aquas, boschos et prata et pascua et ingressus, egressus et reditus ad se et ad omnrs eorum bestias in hoc videlicct honore et in toto alio nustro tenilorio, ut pnscant. cant et rcdcant et ulanlur omnibus sine b.indiinenlo cuntoruiii honiimun cum Uci gralia cl benedictione Si >ero in blo lerrilorio sivo Irnniuio de Hoaisso \el de Itovorio nliijuis liomovcl remina habet feuduni de nobiscl ipsiini feudnin vobis dare >olueiit,donamus nos" et concedimus Dco et vobis ipsum frudum pro alodio. la ego Vilelinus Arnaldi de Sancto Verauo riotio dco cl supradiclis Xpisti militibus quicquid habcbain vel demaudabam infra hoc loi ritorium siiprascriptum. El ego Pelrus Alialdiet filii nui Hacnibaldus", Vilclmus de Vasione, l'araldus!let Pelrns donaimis et concedimus Deo il jamdictis Xpisti mililibus ipsam nostrain comlaminaiii pro alodio franc, qu est subtus caniiuuni ad qucicum pcdiculosam, quam linm tenebanus pcr fcudiim de supradiclis dominis. F.t ego Vilelmus Alclierius de Podio slmilltcr dono Deo et supradiclis Xplsii mililibus quicquid habebam in ipsa condotnina elego Ponlius" Mcraldi similiter. Variantes:i. Villclmus. . Hsembaldiis. 3. Hncmlia1.il. I,.Willclnius. 6. Pagauus. G.Wlllelmus. 7. meonim. 8. BcJoclo. 9. lerrllorlo. 10.Roalso. 11.Bejoclo. u. Becino. i3. Rolhudo. 1. Monlancguca. i5. Boisono. 1O.rolcnllono. 17. boscos. 18. benediedone. 19.Roalso. jo. nos donamut. i. quod. >. Rahembaldus. a3. Ioliuus. J.4,)rrl'lii<. ?>. WiiWno. ;8. Pcaclus.

ia6 CARTCtiUUt DOTEMPLE FI orpil n% Et ego I Vasionensis..n~CI:~nn11a memoratus, cum consilio et Berengarius(a), Vaninybanci. episcopus supra assensu canonicorum meorum videlicet Pontii Gisberti 1sacriste, etri Johannis, P t do Vinzobrio et allorum clericorum V'ielmi nostr cclesi,pro redemplione animarum nostrarum, donamuset concedimussine omniretinemento Deoet prefatis Xpisti militibus decimamtotius territorii auprascripti quod nos et alii dnatures in prsent) eis donamus, et do toto (fol. 88) alio honore quem ipsi adquirere etde Rovorio quem in dominio laborabunt et poterunt in toto terminio de Roaisso de omnibuseorum bestiis atque substantiis decimam eis et priraicias condonamus donamuset concedimus" supradictis Dei militibua ut ubicumque similiter quoque eis placuerit in predicto territorio de lloalsso ' cclcsiam construant, quam liberaliter eisdamuset concedimuscum cimitiisIl et oblationibusltetomniecclesiasticojure perpetuo possidendam. Facta donatione et tradiiione ' prescripta anno Dominice incarnationis M'C'XXX'VIH* mense februarii Testeset videntes hujus donationisls sunt isti in Petrus Ugo de Avisano,Ugo de Bolbotono. Petrus Marinide Vasione. et Vitelmus Mariniet Pontius Bcraldi prediclus atque alii plures domine et Vasioneet de SanctoVerano. Petrus scripsit mandato domni Dercngarii predicti episcopi et omnium aliorum donatorum (b). mars. ii38.9. (.31) du s. B Copic xiii* Avignon, iblioth. unicip.,Cariai,de Rkherenches, i3" et p. mi. fol. m Edile M"do Rlpert-Monclar, 7.. n- 33,p. a5-a6(quidate mars 1138). op. PBEPOSITL'S GUILLELMCS, DEO VAI.ESTIJItS, DEItELlQUID Er MILITIBUS XPlSTI UICQUID Q DES1ASDABAT INHll'EIlTO DECaBHODOLIS ETSUISFANTIIitS. ln Xpisti nomine. Ego. Willelmus, prepositus, ut Deus propicictur peccatis et negllgenciis meis, bona fide et sine dolo, lonoet offero in perpctuum pro alodio (fol. it$) franc domino Dcolhesu Xpislo et bcate Marie et milicie lhcrosolimitanc Templi Salomonis, et tibi, Arnaldo de Bedocio, Dei militi, et successoribus tnis in eadem milicia degentibus, videlicet quicquid hnbcbam vel demandabam juste vel in Riperto de Charrouolis,sive in suis infantibus, census scilicet et omnes injuste terras quas ipse Ripertus et sui de me habebant et teuebant. et toschomet decimam ipsarum terrarum et quicquid ipse Ripertus de me habrbat et tenebat. lie omnia jam supradicta dono et oflero Deo omnipolenti et beate Marie et lhcrosolimitanc mificie et fratribus ibidem Deo servientibus, presentibus et futuris, ita scilicetut ab hodierno die et tempore in antea habeant et jure perpetuo possideanl et quicquid inde facerevoluerint ipsi milites Xpisti vel eorum bajuli. in Dei nomine, liberam et plenissimam habeant potestnlem.sine blandimenlo tocius hominis velfcmlne. Facta donacionc anno Dominice incarnacionisM'.C'.XXX'.Vll! mense marcio. Loudavit in d (a) Brenger, !vec|ur e Vaison. m3-n73. ( ms. deParit. dernirenhrasen'estpas dansle tb; Celle CLXXXIH

Variantes: Poncll lrberli. j. Joannl. 3. V/lllelml. 4. Vlncobtlo. 5. reJorapcIone. i. O 6. retlDlmentl. 7. loclu. 8. slbi. 9. Roalso. 10.ubslanclis. 11.annulmus. 1.Roilso. i3. clmilerlis. 14.oblsclonlbus. i5. donaclone iC.Irtdlclone 17.februario 18.donacionlj tg. Wlllclmus. o.Pondu Geraldi.

J9m ettam et voluit et amrmavit hanc donacionem comes Eustachius. frater Willolmi vit Eustachius, Willelmi, Testes sunt isli Umbertus (a), episcopus de Podio, et Jarento de propositi predicti. Sancto Romano, U'illelmus de Stella et Ainardus de Cabreliano atque Latro Longus. Petrus scripsit, mandato domni Willelmi. prepositi supramemorati. CLXXXIV u38/9> (i"-3i) mars.

CARTCLAIRE DUTEUPLB

Copiedu xiu* s. Avignon. Bibliolh. municip.. Cartul. de Richerenches,n* xxn, fol. i4. Edit Mildo Rlpcrl-Monclar, op. cit., p. 26-aL n 34 (qui date mars n38). UGO Al.ON UXOR DE ET EIUB DEDEnUNT Di:OETMILIT1DUS XpiSTIRlPKnTUM CaHROCOUS DE ET OMNRM 8UBSTANTIAM SWKOMNI CT1SIMENTO I.1DERE. EU'?, B ET In Dei oinnipotenlis nomine. Ego, Ugo de Aton et Petronilla, uxor inca, et filii nostri, videlicet Petrus, Bipertus et Willclinus atque R.timundiis, 1103omnes, bona fide et voluntalo, pro icmissiono. omnium prcralornm nostrorum et pro salute animarum (fol. th i>)parcntuni iioslroruni, donamus et oferimus in pcrpctmim pro alodio franc domino Dco lhcsu Xpisto et beale Marie et mililibusTempli Sjlomonis, presentibus et futuris, ipsum homiiicin iliperluni de Cliarouols et uxorcm ejus et infantes eorum et omnem eorum substouciam alque pcccuni.1111,cum omuibus tenementis et possessionibus quas de nobis tcncnt et possident, census videliect et quicquid in ipsis juste vel injuste hnhcbnmus et dcmandabainus, ita sciticet ut ab hodierno die et Icmpore in niitca fiatres milicie therosulimilano liabeant et possideanl supradiclns liomincs et omnes corum postcritalcs, quemadmodum nos predicti douatorcs hactenus ipsos habiiimnsrl possedinius et multo nieliiis etiam ipsi neque coruin progenies nobis scu nostris poslei it;itibus nlluin ceusuni sive servcium, prohomenischnm vel pernaturalitatem non faciant. Hanc autem donacioncm facimus nos predicti donatores in manu Arnaldi de Bedocio, militis et bajuli milicie Ilierosolimilane, et Willelmi de Riallarlio, ejusdem milicie fratria. Testes et gnirente9 hujus donacionis sunt isti Poncius Rcmusalus. Willelinus de Alon, Poncius Frogerius, Willelnms Glandiiz et Rpdbprtus do Gilonio junior. Scripta fuit bec caria anno Dominice iucarnalionis millcsiino C'.XX.V.VHI* in niciisc marcio. Douant autem per sinannos de censu jamdicli homines un" solidos el inr gulos cnponos et n" scxlarics ordei vel civat. Petrus scripsit. CLXXXV (ti39 mars.]

Copfedusm's.: Avignon.Bibllolh. muntclp.,Cnrlnlaire tte likherenches.n xxm.fol iV-151. Bdit M" de Hlpcrt-Monclar. op. cit., n" a5. p. 37-8(qui Uolo n38). RlPKITfSDE CaBHOLOMS EDITFIUOS PIO9 ET VINEAM D IJNAM KTUECIHAH AONOHUM OVIUM OHMUM 9UAia. In Xpisti nomiuc. Ego, Ripertus de CNarroulis, et user niea, Lucia, ob peccalorum meorum ve-f/o/. l/i^nlnm impelrandam et celcslis patrie gaudia colisequenda, donamus et offerimus Deo omnipotent) et bcal Mari et mililibus Templl Salomoni lerosolimilani, presentibus et futuris, duos fllios nosiros, Euglachlum scilicet et (a) llumbeil, vque du Puy, mS, sicheviaup de Vienne. c. >i.(5f >nnnrrmhrt ui*.

Ia8

CltTULABRK OUTfJMtE

Ripertum, Uli videlicet facto ut quirodiu viierint. serviant Deo et fratribus Templi. ubicumque iptis Xpiiti mililibus placuerit. Donamus etiam cum flliis nostris eisdem Dei militibus vineam unam ad Caslellum iiovum. quam tenemus do Oalmadio Odano, et decimam totam agnorum omnium nostrarum ovium.quam dccimam semper ego, Ripertus superius nominalus Do et fratribus Templi annuatim reddam. Facimus autem donationom Islam in manus Arnaldi de Bedocio. militis Xpisti. i i3g, (a3 avril septembre) Mons. Copie cerMQede 1768, archives do l'Etat Mons, Recueil de bulles de la commandcrledu Piton, fol. 1. Analyse Dcvlllcfj, Archivede* eommanderiesbelges, p. 118. CLXXXVI ln nomino sancte et individue Trinitatis. Cuni diversis scripture sancte teslimoniis ad bene agendum plenius informemur, cordts inluituni, discretionis intelligentia Domini nostri lesu Clirisli salutaribus disciplinis humilitor accomodarc delu-mus, et operis exhibiture bone voluntatis circumferre testimonium. ut a bonorum omnium retribulore Ueo dignam mercedern recipere valeamus. Ego itaque Balduinus (a), Hainnensium comes. anime mec consulens et prcdccessonim meorum saluli devolc et misericorditer invigilans, debitum quod vulgo rclcvium dicitur, quod homines mei terras suas vel feodos roquirentes, jure hereiiitario milii debebant, sancte civitalis lerusalem Templo militibusque ibidem Ueo lidclitcr farnul.intibus libere in perpetuum tenendum tradidi, et baronum meorum subsignalorum testimonio sigilli quoque mei impressiono confirinavi. Signum Domini Sicholai (6), Cameracensis episcopi, qui huic traditioni interfuit et cjus perturbatores analhcmalis vinculo innodavit. S. Adelardi, Thcodcrici, item Theoderici, archidiaconorum. S. Simonis de Oisy. S. Hugonis de Aingen. S. Itazonis de Gavera. S. Baldrlci de Roisin. S. lsenbardi. S. Gossuini. S. Thcodcrici de Lingue. S. Evani. S. Gerardi camorari' Actum Monlibus, anno incarnali Verbi, millcsimo cenlesimo Irigcsiino nono, indictione secunda. u39 (a3 avril-6 avril n4o). Copie du lu' s. Arles, Archives municipales, AuthetificuniS. Argidii, fol. 3. A IIEC EST DONATIODDATI9 S.tNCTIEnlDll DE SESTAIIALAGIO. CLXXXVI1 Sciant presentes et futuri, qud ego, Petrus (c), abbas monaslerii Sancti Kgidii, consilio et volunlale Rnimundi, prioris, et cctcromni fratrum hujus monaslerii. dono. laudo (fol. 2") et concedo flde et sine inganno domui Tcmpli el tibi, Rolbcrto, magistro Templi, et vobis. prescnlibus et futuris militibus dcniilicia, seslanilalicum istius ville in perpetuum de omni vestro blado et farina quecumque ibi vendelis. quod nostri videlicet erat juris, lali scilicet pacto ut nunquam alienum ibi bladum vel farinam vendetis, bladum vestrum vero et farinam vendetis sine sestaralatico. Factuni est hoc anno ab incarnatioue Domini M.C.\X\1X, in presenlia istorum Geraldi gramatici, Holberli sncrislo, Raimundi Balilran, Petri de Crest, Bernardi Isnelii, Petri Francise, Petri Guersil, Guillelmi Hubiloli.Guiscardl, Bernardi Bocardi. (a) Baudoin (IV), comte de liainaut, 1130 f 8 novembro 1171. (b) Mcholas, vque do Cambrai, 1137f 1" Juillet 1167. (c) Pierre, abb de Saint-Gilles, c. ii4> archevque de S'arbonne,1160 nG5.

CAI\Tll.\IRE TEMPIE DU CJLXXXVIII ,l39i a5 mei.

,,

Original adissc*II6 Arch.dp., B. &(ancienparchemin Temptecotn J du ma), fttftf Alirl, Cartul.Romsiltonnait, dan&la Stmaim relig. dadioc.de Perpignan, i885. p. a7i. In nomine Domini. VcnerabiHDei gracia G(aufredo)comiti Russilionensis omnibus atque probis ojusdom oppidi Wilelmus Gairardus nt Arnaldus suus humili fratres Templi Salomonis salutem cum servicio devoloet oraciones ln Xpisto. Ex partelconventi tocius militum Dei et frotnim Templi, bonitati vestro notiflearmw nos perpcluo jure concessisse Dco et fratribus nostris Templi hcrcditatem matris nostro. de qua campum quemdam et vincam sub Alberlo, cognato nostro. in pingnus posuimus, pro c.xxx. soli. de Rossell. tali condictone quod si moneta illa dejusteretur. cum reabere res nostras vellemits. nielgirrienses sezenos illi redderemus. Quore vos in Xpisto precamur ut terram prenominatam ad opus pauperum militum bnigne mannlenealiB.In vestrn enim karitato Xpisti et gratuita piotatocon. ndmius. Valcto.Est autem prefata omnis honor in comitalu i Russilionens..nfra ttnes et terminos de villa Pcrpininni. in ajacenciasancli Iohannis. Et ego.Gaurredus.laudo etconcedobanc donationem Deoet predictis fratribus Templi, resentibus alque fulup ris, salvo meo quarlo; qua lamlnlioncego. Gauf:-edus,cornes, dimiscrunl michi fraIres Templi XL sol), quos illis debebani. Et Bcrcngariusdo Guardia. vicarius, laudat et confirmt similitcr et recipit de supradictis fratribus xxsoll.. Et est manifcsluni lioc lirrunipere voluerit, in duplo componat, et ultra flrmiler mancat in Quicquid eternuni. Actum est hoc vm. kalendns juni. annis Domini anno MCXXXV11I1, n, rgnante Ledoico rege in Francie.Sio^.sum Wilclmus Gairnrdi. SigJnui fratcr suus Arnallns, qui islam cartam donationisjussimus scribere nrmavimus et teslibus flrmare rogavinius. Sig^um R. Stcplwni. manibusquo Sio^sum Petri Ermengaiidi Bernardide Redes. Sio^num lacobi. Sioinuh Bernardus scripsit rogatus atque < jussus. CLXXXIX du Copie ifs. n39, jeudi i5 juin. Avignon.Blbl.munlclp..Cart.de likhertnches, m, fol.a-3". n

Bdil M"de Blpert-Monclar. cil n 3. p. 5-7(quidatedu mercredii5 ou op. plusprobablementjeudi iCjuin n38).
ITEM, Uoo DE Boi.botoie odtui.it SE ET SUA nEO flE 0!A ET miutidus TERRAS ET VINEAS ET PBATA. ET QUICQUID Saiomosis, HABEBAT IN CASTELtO Templi

DE BotnOTONE.

ln Dei nomine. Ego, Ugode Bolbolone,audiens lanla preceptaDominiin omnibus narrantur in evangeliodicentosic Si quis vull post me venire, abneadimplendaque gel semelipsumet toltat crucem tuamelsequatwme festinanter(a),dcenaionemanime meobservans, in bis prospexiviam securilatis. Ob hoc veraciter abne-(Jol.2';gen3 (o) MathieuXVI,24.
Cittj'sirj i!o Tiup!D. 8

|3O .r_.

C*Ut*IM

DU

TUtPLE

.r~r _a A. fllium vero et nff_ me et uxorem meam, el: tiliam, terrant, pouessiones quoque pluriinu dono o offero meipium domino Deo et beale Marie, geoitrici ejus, et pauperibus millUbt Templi XpUliIberosoUmiteoi.cuinqaadam perte honoria mei, quam videlicet nomine dicam quicquid infra EJsonemfluvium et aquani que dicitur Oleiraet territorium de Colonullas clauditur, quod ibi babebam, idem terris et dcimai et et quartam de Garriga mala, necnon ellam totum territorium de Figairolas, quod UgoBodicusmihi de mandabat, de quo venimus ad cognicionemante probos.Queaivi q namque testes laboratoresdo Colonzellis, ui laboraverantet Icnueranl eam, vidclicet Petrus Rollandi, Riperlu Rollandi, Willclmns Raulfl et Micliaclde Colonzelliset PonclusStophani [enmarge et ctiam videront Pelms StefaniJ.Hoc enim bii leslificaverunt esse territorium ntihi in dominium, in presencia de Petro Clementi et Geraidode Vnlriazet Willelmode Grilioncet Riperto Corrofoliac bernardo Rollandi et Rostagnocapellani ac Bcrtrandode Balmisatque Rolberlo de Gigrione,et his preeentibtis cognovitUgoOodicusmihi Ugonide Burbotonclofas Figcirolasin dominium habcroet quartum de Garriga mala, et ita ut et ego noticia probontm illorum quos supra nominavimus fcuvumsuum ci cogiovi. llcc etiamdono e!ofleroDominolhesu Xpisloet fratribus Templi omni jure et sine fraude atque ullo impedimento. Igitur et nos, bona fide, ego, Bcrlrandus de Burbitone, et ego, Ripertus (fol. 3) Folraz, quicquid inter hos terminos habebamus, pro salute animarum nostrarum, domino Deoet fratribus supradictis donamus, prter decimain quam adhuc habere volumus, quantum ad nos pertinel, cxccplolaboralu domus Dei et fratmm,sct tamen banc decimani post morlem concedimuset antea, si Deo placet. Hoc donum fecerunt Bertrandus et Ripertus in manus Geraldide MontePetroso, videntibusfratribus Pelro de Sancto loliannc, Rostagnocapellani, Bertrando de Balmis, Rotbertode Monlilio ac UgoneBurbutoni. Inde vero, cum ego, Ugode Ilurbulonc, reliqui uxorem, sed meliusomnia dicam, in mauus episcopiGeraldi (a) Tricastrinensiset in presencia aliorum proborum, lune totum arodium meum et totam terram meani domino Deo et fratribus Templi, tam futuris quam prcsentibus, tradidi. ut exindcquiscumquccam babucrit.uxor aut fllia, vel filius, jI) eis fratribus feuum cognoscat et quando uxor ab hoc seculo transmigraverit, aut fllius, aut fllia,terram illam Domino et fratribus in perpetuum largo, ut amplius habeant et in capeione et in testimoniorei veritatis,cum supradiclis donis ougen in silvam medietatem cujuscnmqueibi habebam his fratribus supradictis. Hec aulem que feci ego Ugode Burbutone et que superdixi, domnus Geralduscpiscopus audivit et laudavit, et uxor mca. Marchesia.et Ripertus Folraz et Berlrandusde Bulbotoneet Petrus UgoAvisani(fol. 3") et Geraldusde Bafmiset Petrus Willelmus et Odils de Balmis et Lalgcrius et Willelmus Cornabroc el Geraldusde Grilioneet Peirusde ~lIrabelet Geraldus 1'ornaforl et BernardusRollandlac Hostagnus capel. de lani. Hiiomnes laudavcruntet audicrunt et insuper Deo gratias egerunt. Et ego. frater Rostagnus,hec laudando testifico,qui jussu Geraldide MontePelrosoet supradicti v", Ugonis hanc cartam Hiscripsi.xovn\kalendasjulii, annoM'.C.XXX.VHH*feria luna x'nn*.

n3gc. ttbo? (a) Graud,vtque de Stlnt-Paul-Trofs-Cbteaux.c.

CAftTL'UIRC DUTEU7I.E VXC du Copie su* 1139,jeudi tSjuin. B fol.8o"-Cj". Avignon, ibl.municip..CarlalairedeBtchertnchet, Ugo.ii de Borboto*.

l3l

Bdtii If" de Rlpert-Moncltr, cit., n*89,p. 88-91 date du Jeudi iOJuin 1 1S8). op. (qui Notum omnibus fit hominibus, tam sequentibus quam presentibus, quod ego Ugo de Borbotene.pro salulc anime mecet peccatorumtneorum rcmUsioncet totius projeniei mee, rolinqiio seailum et rcddo incipsuni et uxorem meam et ftllnmeos et omnia quecumque habco. tam mobilia quam immobilia, Deoet fratribus Templi. et hoc fado coosiHo preceptoque Guiraldi (a), mei episcopi, et clericorum suorum et parentuin meorumque amicorum, quorum nomina. ne diuturnitaa tempori oblinat, in bac memoriali cartula poncre curavi videlicet Bertrandum de Rorbotono nepotem meum. Ripertum Fol radium parcntem meum. Giraldum de MonteSecuro et Petrum, fratrem ejus,ac Giraldumde Tornafortet Ugoiicmfratrem ejus, et Pelruin Ugonem de Avisanoet Willelmum fratrcm ejus, et Willclmum Arnulfum de Mirabello, et Willelmum Malasmanus,et Ugoucm Derengarium ac fratrem ejua Willelmum. Hec donatio fnctafuit in manibus Guir.ildide Monte Petroso, islis videntibu et audientibus Rernardo Rollnndo alque Roslagno eapellano et Pclro de Sancto lohuiine, adhuc namque horcclibiismeis, et prioio SanctiAmantii nnniicntibus nique rogantibus. Giraldus episcopusne ninpisler noster nccuoii nlinmni fratrum convenlus me totum terrilorium de Horbolone delermiunro jiisseiiint. in quibus partibus ab antiquo divisuin fucrat. sictil a patre mco audivermu et manifestnri \idrr.ini, et post patreni meurn tcuuerani atquc longo tempore possederam Primum in \etbo verilatis, sub testimonio fldei, coutestor quod mcdictolenilotius Ici rilorii de Horbotonrcl omnem decimamcitra et ultra, pater meus Brrengarius et ego cum ipso et cum lirrcdibus suis. videlicetcum Giraldodo liorbotonc nvunculo meo cl cum (fol. fil) Andoinode MonteSecuro alque cum suo fratre Otono, tenuimus et cum omni libcrlalc pro alodio franco liabuimns, videlicet lia quod nulli homini, nulli femineconvenirneiam nnqnnm fecimus, uec avus nec ntavu.smeus. Post morlrm namque Glraldi de Horbolone, filius cjus Bertrandus do Horbotone cluiialionemquam ego feceram fralribus Templi et domui Ricbarenrnrum. suamque parlcm pioatqnc jucundo graluilo, finuavit nique laudavil. Veruntamen quando domus Richarencarum sub pacis nomino cepit cdiflcnri, onincs suprndicii coheredes noslri, quoniam ad tnm sanctum et pium opus cxplcudum cis proprie facullolcslune non suppelebanl, omnia pasura et ligna et tascham ac decimam terratum pcrlincncium ad colieredes,quns lune supradicli fratrescolebant et in fuluro adempturi croul, unde corum supplerettir inopia, in presentia l'on* tii episcopi, dederunt et pro animarum redemptione militibus Dro servientibu3 ncqunqunm delnceps rclracluros alio promiserunt, atquc procul dubio confirmaverunt. Declaretur preterca omnibtis quod ecclesiaSancti Aninnlii tanlum in itis prenominatis territoriis habet quantum hic describilur prulutn quoque quod est juxta domum prefatatn, et toscliomlene quam lnboianl Guilnrdi de Balmis ante Sonclum > c. (a) Giraud, vquede Stlnt-Paul-Trols-Cbtcsux,n3gc. ir5o?

3 DUTOMMS CKTVLAIRE `i~fannm E'_4_ taacMm terre qum laborant Emonbertt et tucbam terre Willelmi Aibanum, et Irrnhrrn Immenrw IrM. Main. Et ad flnerntuum pater meus Berengariiismisit cis in vadimonium unam faisam terre pro xv olidi*.quam laborabat Bernardu* Ricardi. et tascham terre Siepbani de MonteSccaro, que est juxta terram Willelmi Malros quam miait eis in pignon Giraidus, pater Bertrand!de Borbotone. et lascham terre Willelmi Malrosad passum Olerie, et tascham terre Nicliolalcapellani et trs denarios pro servitio (fol. 61") et tascham terre Paparti et tascham de campo Lautcrioet vadenarios pro servitio, anno quo in eodemcampo seminantur biemaleasegetes. Item Bertrandus de Solorivo,cum iilis de locundatio habet medietatem, et iili de locundatio faciunt de sua parte trs parles una pars est itlorum de Valriaco,scillect Raimundi Bcllonis et filiorum ejus; ileni due parles que remanent, dividuntur in 1respartes, quarum unam habet Isarnus et frater ejus Willelinus Isarnus, alian* terciam partem habet Raimundus de locundatio et filius ejus Bcrtrandus li.iiii terciam habenl isti un" heredes,sciliect Raimundusde Dcstorreset Gualburgis uxer ejus et fiiii corum, G. Raimundi et B. Raimuudi et Isnardus, et B. Willelmus do locundatio et Aimerul uxor ejus et filius eorum, G. de Podio Calvo et Blismoda uxor G. Ricavi et Ricsentuxor l'etri Lntgcrii. Territoriumde Borbotonetcrminalur his terminis ab oriente territorium de Valriaco super Blacbam Boic. a meridie territorio de Avisanousquo ad Molareset quo modo descendit Talobres usquc in territorium de Balmis. et a territorio de Balmis sicut via venit ad crucem Pastorissam, n crucePaslorissa usque ad Pelrnm Bruuam, a Petra Bruna usquo ad guadum Amaugcrium in flumlncdc Lez; ab occidente territorio de MonteSccuro, sicut flunieu de Lezascendit; nb mjuilone, sicut Aisonis fluvius vadit usque nd territorium de Valriaco. Territorium de Richarencliis terminalur his terminis: a meridie, sicut descendit Atsonisusque Molcriam ab occidente sicut descendit nqua de Oleria usque ad territorium de Colonzelliset vadit in RivumSiccum ab aquilone, sicat vadit Rhus Siccns usque ad (fol. 62) territorium, super Bicharcncas; ab oriente, sicut dividilur tcrrilorium de Valriaco et revertilur in Abonem et do Alsonousque ad viam que venit de Grilone et de via de Grilonc usquo ad caminum qui vadit ad Cellares Aurcos, et inde usquo in Alsonem.Quicquid continetur infra hos terminos do islis duobus predictist[cr]ritorits, fratres de Tcmplohabent decimam in dominium citra et ultra, et aliqunm partem de terris et taschis. Sicul bec omnia seripta sunt, sic ego, Ugo de Borbotone, sub testimonio fidel, coram Deoet hominibus, vera esseofflrmo,vera essecontestor. Facta fuit donatio isla donatio isla in presenlin Giratdi episcopi et clericoruni suorum et B. do Mornalio,prioris Sancti Amanlii, atque l'etri do Cadarossa et Willelmi de Cadarossaet B.de SanctoMaurilioet G. de Griloneet R.,fratris ejus, et G.de Balmiset Petri Willelmide Balmiset Odil de Balmfset Laugeriiet Gulle!miCornabroc et Rolberli junioris do Montilioet Rostagno Dalmacilet Elsiaiii de Boazo,filli ejus, atqno CnlvarioAielate, Petri Rollandi et lliperti Rollnndiet Willelmi RndulflelPetrl Stepbani, Miclmclisdo Colonzclliset Ponlii Stepliaiiiet Petri Clementiset Giraldi de Valriacoet Willelmi do Grilonoet Riperti do Carrouols, Gaulcriisenis et Ponlii, ejus filli, et fliiorum B. Richerii, sciiicclWillelmi Richcrli et G. fratris, ejus. Facttim est hoc xvn. kalendasjulii, onno ab ncarnaciono Domini M.G.XXX'VJII", ferla v, luna xiut. i. Cvrrigtr XXllfl toalts X V lesoutresndication) i d te rapprttnt l'oniie $139, chronologique

CAKTVLAMS

OU TKMM-I

t33

1139, lundi 36 juin. d T C c Copie u 11*8. outou, Arch.'dp. ari. B de Dou:ent, h. 11,fol.17-18. (Fol. il). ln nominc Domini. Ego, Pclrus Ugo, et uxor mea, Stefan!,alque infantes nostri. donatores sumus Deo et sancto inillllo Tompli Salomonis Iheruutem, et vobis. Pctro do Rocria, et Ugoni de Bctianoet Raimundo de Gauro ecterisqueipslu militieministris et confratribus, presentibus atque futuris. Donamua itaquo vobis et vendimus ipsum noatrum mansum quem habemusjuxtn cedesiam sancto Mariodn Curies, cum ipso orto et cum ipsa ferraginoet cum hoc quod est ultra ipsam reg, id est cuin ipso virecto et cum ipsa nrea et cum ipso palcario,usquo ad (fol. il") ipsum boscum de altano affrontain ipso boseho. de meridin in codent vestro honore, di circio in honore Sancli Stcplimii,de nqiiilnnc in codem honora vestro. Item, dona mus et vendimus vobis ipsam nostrnm pnrlcm do ipsoonnipo do Itelno, sicut illam ibi habemus et habcrc debennis. Sicut suporins scriptmn est, sic. sino omni nostra l'ctinrntinet sine vestro inganno, tolum qunntum nos prcilicli et frater mois, GuiIclrius Ugo. in prrdiclo honore biibriuus il liabcrc debrmus, donamus et vendimus vobis x\ solidos ugonencos oclenos jnosnobis dcdislis et nos hobuimus cos do vobis,ut ipsum lionorcm tencatis rt imbcalis vcslrnmqiio voliinlalcmde co perpetim falialis. Et si homo vel fcmiiiu ipsum honoicm vobis amparaverit. nos crimus inde vobis lcgnlrsguircnti, sine ingnnno. Si vero Gilchnus, frater meus, redierit et ipsutn linnorcmvubis nmpar.ivorit. nos erinuis indo vobis lgutes guirenti. Hasi esse non polcrinius, Imbcalisrctoviuimin toto olio noslro (Jol. 18) honore, quem in terminio de Cmles et de Aliniionis habcniuset habere debemus, sinevestro inganno. l'olri !Sii;><M l'gonis et uxoris fjus nlquo infnntum illorum qui sic islamcirlam (IrniavcrunlS. GilclmiCoiiiitis.S. (iiilr)mi Mancip.S. lohaiinis l/)mbardi. S. Pontii Ferrol. Wilclmus scripsil, prsente cl jubente predicto Pctro l'gone, onno miltesimo CXXX.VIIII. incarnationisDominice, kalcndnsulii, feria 11,cgnantoLodovico vi. j r rege. [1139, nprs a juillcl-nout u53.] Hbjso Saint-Ellonnoe do d j Originaladisscell Paris,Arch.Nat.S 4908 n 4 (de la 50* Rcnnavilte). DE MoueiitoNovi Bimoi. Notum sit tant presenlbus quam futuris quod ego (d) Robcrlus de Novoburgo concessiquod Radulphus (b) de Mandavilladcdtt fralribns et niililibus'fempli, fcilicel macras terre npud Puppc\illfini. quas tenet l'rlrus de l'ralis liberaset quiclas. in perpeluam clcmosinam.Teste Holroco(e)EbrocensiepiscopoelRobertoarchidiacono et Willelmo l'evcrollo.et liogero capcllanoet magistro Martinomedico.Valolc. 113g, lundi 17 juillet. du A c Copie m* 9. Toulouse, rch.dp.. Carl.Ade Donicm. h. 5. f. 6 . ln noinino Domini. Kgo.Halnuinclii e Krmpngntidits, t Ego,GtillrlmtisErmr.ngatidus, frater ejus, donamus et Imidnimisnos tnclipsos Uco et FnuctcinllltloTempli S Geof.de Msndevlltcp. i- (6)R*o il, (a)RobertdoNcufbourg.foui 1 168(9?); Round, cf. (c)Hoirou,6\t que d frrede Geoffroy e Mndcille. d'Evreux,ii3((cpr*3ulllct) iii. i CXCIII CXC1I

CXCI

834 CUTULAIRE TEM~m lie i~.siru~tfnninn! SWomonis laudamus ei atquedonamus totum w et 1 i honorem (Jol 7)[ est te l BMlrum. in [ i nonnes qui affronta de dido in m [ ] JaJiipartibus in vils,et ipsum ortum noslrum qucm haemus io} ipso terriniode Doencet affronta de attano in ipso fonte sive in via, a mcridie in ipso tonte, a circio in orto Sachet, de aquilonc in orto cjusdero militic; et medietatemdo ipsa ferragine, quam habemuscum nostra consubrina ad ipsum fonlem et quinquo pecias terre de atodio in eodemterminio una pecia est ad ipsa landaet affrontade altano in terra Bernardi de Trendano.a meridiein honore Raimundi Krmcngaudi.a circio in honoreGuillelmi de Angulis,de aquilone in terra Sachet; alla est ad guat falincr et affrontade altano in terra Berengarii Poncii. a merldio in terra militie, a circio in terra Ponlio consubrine noslre, de aquilono in terra Arnaldide Barbairano tercia terra est ad collum de Cabnoc et affrontado aitano in terra Sancti Vincencii,de meridie in terra Bernard! Mora,de circio in terra Bercnguarii Comto, do aquilone in strata quarta terra est medietasde ipsa faha do Galangau et affronta de alla (sic) in terris Berenguarii Comteet Bernardi Modolet Amcliide Vindraniset Oto, a meridiein terra Sancti Vincenen. a circio in terra militie, de aquilone in etrala quinta terra est in Mivunbr.isel affrontado allano in aqua de Rivobras,a meridio in terra de Sachet a circioet aquilone in terra inililie et quinque vineas in loco quem vocant Vilar in codem lerrn.mo predicto una vinea affronta de altano in vinea Amelii de Vindrano et Raimundi Ermcngau. a meridie in via, a circio in terra militle, de aquilono in vinea Raimundi Ermengon alla vineaaffrontade altano in vinea Sancti Vincenciiet in vinea Bernordi,niii Raimundi, ac do meridioin 6tmila(fol.7")\ l ;ardi afflrontnde altano in vinea Sacho[t.n morjidioin vinea [ .] similiter de aquilone, in vinea Bernardi, fllii Raimundi At quarta vinea est nd ipsam Costam, et affronta de altano in vinea Amclii a meridie Anes, in semita, a circio in vinca Guilelmi de aquilone in vinenPetri de Caslilon Angles, quinta vinea est in terminio do Cane Snspensoad Vcrgeriis et affronta de allano in terra Sancli Michaclis,a meridie in campoBerengariide Aquaviva.de circlo in vinea Petri Seguint,de nquilone in via; clin eodemterminio. in loco vocaloEscogolaunam terram que affronta de allano in terra Bernardi de Trenciano.a meridie in stratn, de aquilono in pralo de ipsa Lacuna, n circio in lenn Arnaldi l'elicer et ad M<f.iia Marina, medictatem unius terre que affrontade allano in de z meridie in terra Petri do Vindranis. n circio in terra Bernardi pralo Lncuna Hoimundi,de dquilono in terra Comlnli.Et donamus cldcm mililie lotuni olium noslrum illum habemus vel habere debemus. I>c ipso nulem honore l.onorem..iblcumqiic quem dabimus sorori nostro. mmundo, ordinamus ut sic fiai si illa virutu. donenl prcdiclo mililie agrarium de ipsis terris et de ipsis vineisacccpcril et quartum. propter ipsom mansioncm cum ipsi cogis n. solidos Norboiicnsisvel Meltforicnslum) per qucniquc annuni. ad Natale Domtni et si de en desicrit sine Infanle legilimi ipse honor ad prcdiclam militiam romanai. Si nutcm vinim non acceporit.tencal prediclum honowm quem ci daluri sumus in vila Bna,Cl do ipsis terris donet unam cminamdo blad predicto militio in ipso anno quo (Jol 8) blad ibi lmbueril, et pro ipsa vinea unam saumatam vindemie, et pro censu manslonis. duos guallinas per quemque annum. I. khlrgret.

l35 Port obitunvero illltis, ipse honor ad oredictam militiam remaneatsine omni conprediclam tradiccione. Sieut superius script uni est, sto totum per liberuro atodium nos ami predicti fraIres Raimuntus Ermengaudus atquo Guillclnuu omntpotoiti Dcoet predicto militie et vobls, ministris ejus, Petro de Roeriaet Ugoni de Becinnoet Rairnundode Gaure ceterisqueconfratrlbus veatris in ipsa mililia Deoscrvienlibns,ptesentibusatquofu luris. sine omni nostra relinencia et sine inguanno, nostra tona volunlaio nostrisque graluitisanimits, donamus atquo laudamus et omnimodisconcedendopoteslati vestro contradimus, ad liabcndum sciliccl ne possedendum. vertraniquo voluntatem indo c perpotim faciendum. ut sic isla carlam(Sf'e) um hoc donoflnnn et etabilis pcrmaneat in perpctuum. llocaulcm facimus propter amorcm Dei aiipisccndum, ut ipsooinnipotens et miscricorsDeusnobis ac parcnlibus nostris in lu)(:onciamet renihsioneni et |KCCtorum vitnni concederodignetur scrnpitcrnnm,amen. Sifi^tMHaimundi Ermengaudi et fnilris sui Guilclmi qui sic islam enr la mscribi jussorunt et flrmavciunl.Sir.^oiBrrcngnrii Poncii.SiogmGuilclmi de Angles.SiG^ni BernardiModnl.Guilclmiis scripsil, picsrnlibns et jubcnlibus prediclis Raimundo incarnationis Dominco Ermcngauet fratrosun. Guilclmo, anno inill" C.XXX.VIIII. xvikalendas Augusti, ferlan, rognante Lodovicorege >i3g (33juillet avril n4o). f du t Copies ivnr s.. l'oUlers,Dibl.de la Ville.Fontcnrau,XXV, . 387 Ibld., XXVIIer., du un a p. 3>7-8(d'apnx5 vldlmusde 1467, ux archivesdo la commnndcrlc Templedo la Bochclle.) Edit Cliampollion l'igoac Doc.Nistor.inid., 11.a4-:5,d'aprsle t. Si, P 3ao,de la Coll. et I Dupuy(ms. de ticsly) Arch. Histor.de la Sainlonge l'Aunis, , p. 21 (Chartesdo la commanderle maghtralodu Templede la Rochelle, 3f)-iaO8). n MentionnLuchaire. iudet sur teoctet de LouisVU,p. 110. E CXCIV In nomino sancte et individucTrinitatis. Amen. Ego lielienordis. Dei gratia regina Francorum ctducissa Aquitnnorum, notum fier!voliimuscunclis fidelibtistam futuris quam presentibus, quud nos, pro rcntcdio (mime noslrc et anlecessorumnoslrorum, et pro remedio animarum antecessorum Ludovici, regis Francorum et ducis Aquilanorum, mariti nostri, Deoet militibus Templi, presentibusatquo futuris, qui ad defensionenisancto Chrislianilaliscontra infidlespaganos sunt conatitull, donavimus etin etcrniimconcessimusmolendinos,quos apud Rochellainhabebam etquos Iscmbcrlusdc Castro lulii. in vila sua ibi tenucrat et quos Ganganus do Tauniaco, et dono comitis PiclAvensis, eclamabat, et ipse Ganganuscos predictis niilillbus Temr plidonaverat. Prelcico niililibiucinpli donavlniusclin elernumconcessimusdomos, suas. qunsnpiul Hoclicllamhabob.int, vidclicclinoccupalu suo.id est Infra clausuras liberas prorsus et quiclas ab omni consuetudinc, infractlonoet toiInet tailla ot vioIcnlia ministerialium nostrorum, excepto telonco nostro. Quicnmquoaulcm eisdcm niililibusTcmpli dofeodonoslronliqnld daro volucril,undo nostrum servitlum, bominium nostrum non perdamus, illud volumus et concedimus.item predictis milltibus Templi donavimus et eoncessimus,ut omnis rcs proprioipiorum militum, per totam Variantr. 1.tllll. .onines.

CAKTDMIME DUTBMl.t

136

C*TCL*1E

DO TtMH.

terram nostno), Meureet libre, sinsoroniconsueludine et sine omni exactione,sive per terrain, siveper aquam,vadanl et veniant. Quod perpetuum ut ttabilitaUs oblineat munimentura, tcripto commendavimuset sigilli nostri auctoritate et nomini nostri Actum publie Lorriaco. caracleresubJectofirmaTmus. miUesJrooccntesimotrigesIrao nono.anno incarnationlaDomini,regni nosiri tertio. Aslanlibuin palatio nostro,quorum nomina subtitulata sunt et signa. Sioaim Radulphi Viremandorum comitis t nostri. Sio.idmGuillelmi buticularii. Siojom Mathei camerarii S. dapiferi Mathei constabularit. n3o, (1-31) aot. A" Or^l:MubOT' Torre do Tombo, av- 7. mao3. n- 1r copiedu a. = L ibidem, ibresdos Mcjlradoj,ol.xxxvi". f In nomino sancteet individuo Tirinitatis,Patris et Filiiet Spiritus sancti Amen Ego Bona Soarizfaciohoc testamentum Deoet ad illos fratres Templi Salomonis,de una hereditale quam habeoex parte filia mea domna Maria, in villa que vocitant Avida, et fuit do patre cjus GundisalvoCidiz,quibus sint bona sequiet (sic) et est nalam quinlam partem do Avida. Dono cam pro rcmcdio animarum prenominostramm. Et ego Mondrcona simililcr facio testamentum do Man/aneira Deo omnipotent! et ad ipsos fratres Templi Salomonis, sciJiccl in mca vita quinta et post mortcm meam recipiant illam totam. Namcuip Dominosdicat ci nescilis Vigitate oratc dtem neque oram (a), hoc nobis pro cerlo innuit ut nos a Iabenlium quia rerum abrenunclaliono invitet et ad seelanda manu sua lardiorcs animos incitet, nedum in amore rcrum poritiirirum niorlalis animus alligattis habelur, subito miser homo ab hac vila sine fruclu bonorum opcrom.dum nondum suslinct, subducalur. Igilur ego predicta ona Soarizet llia mca Mandrconadamus et concedimus supradiclam hercdilatcm,sicut sursum sonal, Deoet ad illos fratrcs Tcmpli Salomonis ibi degentes habcant illmn semper heredilariojure cl sit illis in aliqund augmentum rei nccessarie,secundum ilorum judicium et volunlnlem, nos autem mancro ad nostrum obilum sinent, postca prcdiclo Tcmplo et fratribus usque lit divina scilicet superhobundantegratia. remotis peccatorumdcbilis permaneat. penis, cum sanctis Dci clcclis.fruar gaudiis eterne felicitatis. Hoc dcnique dico alleslalioncm sanclissiml nomlniselerne et individuo omnipolcnlissimorinilalisper divine, et participatione sacratissimi corporis et sanguinis domini nostri Ilicsu Xpisti, que nos huic noslro salubri facto numqiiam erimus conlrarii, setsi. quod nbsit. contingerl liccat i Templi nos severissimeusque ad salisfaclioncm choerccrc.Si vero alius quilibol, vir aut mulicr, cujuscumqnogeneris out dignilatis, hoc nostrum factum violare laverit, non sit ci licilum per ullatn asscriloncm cujusque callido verbosilalis tc'mpneque per potenliam polcslalis, set pro soin temptattone sit cxcommunicalus a consortio Xpislianorumfldelium,et alienus ab ingressu sancte ccclcslo.otacorporoac sanguine Xpisti quo diu in hac rcprobllale manscrit, et insuper et pro seculari damno. Icgali convictusJudilio, do suis proprlls facullalibus idem Templi quadruple persoWal que omnequod Inde aulTerrctemplaveritj qui si ln hnc pertinacla ab hac vita temporal! discesserit, non accipiat a Dco respectum miscricordiein fuluro seculo, sed pprpBtualiter cum diabolo menclpatus lugeat penasclcrnl incondii in profundo baratri et ! (a) Mathieu XXV, 3. c*cv

ti-j hoc meum factum plenam imper tabcat stabilitatom.Facta 1 carta testamenti mense augusto, era M'C'LXX'VII*. autem supradicta BonaSoarl* et ffliamoa Ego Madrconaque hanc cartam lostonirnti jussimus flevi, coram ydonos testibus, propriis manibus nostris roboravimuset signa hec fecirnus. Qui presentes fuerunt et viderunt: Potrus Gaudinuetestis; Nunus Menendiztestis Potrus Garaia testis; Gundisalvus Mcnendis teali Pclagius Venlron testis Gundiulvus Martinlztestis Johanncs diaconus notavit. CXCVI 1139(" aot-6 avril 1140).

cAnniMME tmtm du

d des Copies u xvn' . Paris,Bibl.Nat.Dupuy.vol. 84,fol. aao ( Extraits Titresde NotreDame Temple la Rochelle) u svm. Poitiers,Kontcncau, XXV, a8p"(d'aprs de d t. du p. un vidimusde 1W7) et ibld. XXVIIer.. p 335-336. t Edit Cliampollion-Figcac, Documents hislor.indits.II, p a.'i-a5. Luchnire, tudes Cf. E sur lesactesde LouisVII, 35. n ln nomine sancte et imlividiioTiinitalis Amen. Ego Lmlovicus,rex Krancorumet dux Aquitanorum, nolitni tlcri volutnuscunctis flvlclibustam fuluris quam presentibus, quod nos. pro remedio nnimn) nostrecet antecessorum noslronim, et pro remedio nniiiiaruin antecessorumAlicnordis reginm,uxoris nostnu, Deo et mililibus Templi, qui nd defensionemsnncln) cliiistinnllalis sont constituli, donavimiiset in iclcrnum conu-ssiinus niolciulinos,qnns apud Rtipcllam habebamus. et quos Isombertus de Castro lulii in vita sua ibi (enticrat, et quos Ganganus do Tauniacoex duno comilisl'icl.ivicnsisrcclninnb.il t ipse Gangnnuscos prdictis militibusTcme pli donaverat. Pra-lcren mililibus Templi donavimus et lu rolcrnum concessimus domos quns npml Rochcll.inilmbcb.il1, videliect in occupolu suo infra' clausuras suas, liberas prorsus et quielas ab omni consucludineet infrnctione et lolla. et talia et violcntia ministorialium nostrorum. excepto teloneo*nostro. Quicunquonutem inilitibusTomplide feodonostroaliquid dare voluerit, prtorcivitatemaulcastellum, nos iltud volumus et concedimus, lia qiiod indeservitinm ioslrnm hominum noslrorum non pordamus. Ilcm priediclis mililibus Templi donamus et concessimus ut omncs res proprias ipsorunt mililunt per totam Icrrnm nostram'sccuro', liboro ', sine omni consuctudinect sine omnlexoctionc,sive pcrtcrramsiveperaquani valcant et veniant. Quod ulpeipfltuuin slabililntisoblincat imiiiiincnlnm, scriptocominendavimus, et sigilli nostri authoritate" et nominis noslri clwrnclcic" subtcrdrniavimus. Actum publice Parisius, anno incarnationis Dominicc MCXXXIX, regni nostri m, aslanlibus in palatio nostro, quorum nontina subtilulala sunt, et signa. SiosumRadulplii Viromnnduorumcomitis, dnpiferi nostri. Sionum Mallici camerarii. Sio>um conslabularii.Signum Guillelmi, bulicularii. Data rr manum Algrini cancellarli. l'IIrQnlr' Fonlcllca.. 1.\cm\J()rlu8.-i Plclavcml8 dari% lonchal. .3,qI108. iabent.- 1.Id l l'II infra, dans Koulcncin1. Yscmborlus. PlclavonslscDChal quo).ubcnl.ncitrom. Infra. 5.lallUet. G.Monte. 7. cl hominum naolrnrntn. 3. m l j. i nrrty* el hcmlnlumVl<) al 8. donsvlnm mlllimnporlolam lorrainnoslram. g, servira. 10.cl libero. propterpsorum i 11.xlenlet icnlcnl. sa.uclorilale. i3. caractero.i4.nilllolnio conlcslrao n Irlgcslmoono. aslnllbu>.i5. cldaplferl. iO.Matlitc. 17.Omh.

^ CXDV1I

CUTUMllBOTEIIPU D

,,3g, lundi 18 septembre. Original ;B*ree!one. Cor. Arag.,n. Oereng.IV, perg. n o. Arch. tn Xpisti nomlnc. Ego, Raimundus do Subripas et Guila.nxor mea, t filiusnoster, Raimundus, ut Deus dimittat nobis et parentib.is nostris peccata nostra, olurau. guirpimus et dimnimus sine enganno et sine omni relinemento. totam illam bajuliam et illam forciamquam habebamus et dcmandnlramus manso de in Sargantanes, quem tcnct Ermengardis et IHiisui et hrredes corum, videlicetGuillelmus Bradilaet infantes sui. Totam islam predictam bajuliam et forciam quant in isto manso et in hominibns ibi manentibus habebamus et domanrtabanius.solvinaus, guirpimus et difflnimus cum bac carta in manu Petri de ipsa Rovira, rniliii Templi fratris et ministri, ita scilicet ut ab hoc die et temporo in antea fratres Templi habeant et possideant hune predictum mansum et homines et quicquid Inde facerc vohicrint in Dei nomine liberam cl plcnissimam habcanlpotestalcm absque nostra nostrorumquesuccessotura aliqua inquicludine. Si vero oliquis homovel feinina banc nostram difflnilionem et absolulionem rcauitetc vel demandaro voJuerit, non valeal vendicaro qu presunscrit set hec omnia dupla et wcliorala militibus Templi componat et in antea hujusdifflnitionis scriptura semper maneat flrma.Qucstacta s*ni kalendasoctobris, feria Il', anno Dominicc,ncamationismillesimoC-XXX'VHH. i Raimundi do Subripas. $ Giiit, uxoris ejus. $ Raimundi tllii cotum, nos $ qui banc difflnitioneinet absolulionem facimus et hanc cartam Rcri jussimus. flrmavimus, estes flrmare rogavimus. J Guillelmi de Subripas. $ Bernardi de Arnallus sacerdos >.$ Berengarii Bernardi de Torello. Raimundus Subripas. sacerdosf*. $ Patavi. Bernardus sacerdos ^. $ Ptri lvite, qui scripsit die et anno quo supra. CXCVIII 1 139,mercredi 11 octobre.

du Copie xii' s. Avignon, ibllolb. U munlclp..&ir/.de likherenches. fol.ao. xxx. Bdit M1' Rlperl-Monclnr, $> p. 37-38 date mercredi, a octobre de n' t (qui n38). (Fol. 20 :) Pethis Daimac ET Gmu.elmi;sPethi ET mu heheoes eorom dederi^t noc DEArisoxe. In Dei regis elerni nomine, presencium hominum atque futurorum successio evidenter agnoscat quod ego. WilielmusPetri do ipsa Garda, et ego, Lucia. uxor cjus, et nos, qui sumus eorum filii, Willrlmus do ipsa Garda atque Emeno, et ego, Bermun. dus de Insula, et ego, Willelmus (fol. 20") do ipsa Mola.et fllius meus, Pclrus, et Petrus Dalmaz,et ego, Ripcrlns, consobrinus ejus. et ego, Poncius de ego, Bidono, et ego, Pelrus do Darbocio, et ego. Berliandus dc Scrinano.et ego, lebelinus.et uxor mea. Ahclmus.et ego. Willelmus de Cadarossa,et Besplendina,uxor mca, et ego, Willelmus Bertrand), et ego. Tritmundus do ipsa Garda, et ego, Willelmus do Tueleta, et ego, Poncius de Runel, et ego, Willelmus Cbais. nos omnes, bona do atquo bonn voluntate, sine engan, pro remissionopcccalorum nostrorum et pro salulo animarum parentum nostrorum, donamus et olerimus in perpetuum pro alodio franc domino beo lhesu Xpisto et beat Marie et milicie lbcrosolimilane Templi Salomoni, et fratribus in eadem milicia Dcoservientibus, presentibus el fulurie, in manu Arnaldi de Bedocio,jamdicte milicie fratris et ministri, videlicettotum et ab integro

CARTCMIKB

DU TEMPLE

l3g

quicquid habemus teu pet ullas vocesvel racionohaberodeberaus in terminio aivo in territorio de Arcisono,et etiam de alio nostro territorio, qui adheret supradicloterritorio de Arcisono,tantum amplius Deoet oidem Xpisti milicie donamus, quantum cruces desuper imposilc dcmonstrant et dterminant usque in fluvium quod vocatur Eguer, seilicet terras, aquas, rivales,molnaros, paludes. prata. pascua. boschos,garrichas. ingressus,egeessuset teditus ad se et ad omnes corum beslias inliocvidolicet territorio et in toto nlio(/o/. il) nostro honoro pascherimnet adlignamcnlum mililibus Xpisti donamus, ut corum bestie ubique pascant, cant et redeant, elipsi utantur s omnibus, sine blandimentocnnclorum liominnin. Hecomnia jam supramemorntaeis donamus et tradimus ad habciiJiiin et possidondum, suamquo volunlatemindo perpetim faciendum, sine ulla nostra nostrorumquosuccessonun relonctonesive iuquictudine. quarto Scripta fuit hec caria, nnno ab incarnneionoDomini M".G*.XXX*VH1I\ idus oclubris, ferla in' llujus donneionistesteset videntesstint isti ChnlvoriaArciatensiset Roberltisdo Montiliojunior. Petrus Mngalatcnsissciipsil,mandato omnium supradicloruin donatorum, die et anno quo supra. CXCIX n3ft, jeudi ia octobre.

. B mi, Copiedu *n* Avignon, ibllolh. unicip..Cnrl.de Hiclierenches, fol.3" cl 1". m i Edit M"de Hiperl-Monclar. 7-8.n"5 (qui d.ile mercredi ou plu*probablement jeudi p. i3 octobre 1138). DEBolbovoneETfilius eus, Njcolaus, ETBkbibandi'SdbBoldotone deoeItem, UGO nt-NT ETmilitibusTehpii Saiomomstotum QUICQUID DEO iiadebantin Boi.botone. In nomine Domininostri lhcsu Xpisti. sit notum cunclis presentibusatquo futuris, quod ego, Ugo de Borbotono,et Mchoiaus. Dius meus, et ego. Bertrandus do Bolbotono, nrpos Ugonis predicti, bona fldc et sine engan, pro remissione nostrorum pccc.iminumet pro rcdemtiononnimarum nostrarum et p.ircntiiin nostrorum. donamus et offerimus et Iradimus in perpctuum pro alodio franc domino Dco, Ihesit Xpistoet bealc Marie et mililibus Templi Salomonis Ihcrosolimilani,presenlibus et futuris, et vobis, Arnaldode Bedozet Geraldode Montel'etroso atque BernardoRoiInndi, militibus et fralribus Ihcrosolimitanc milicie. totum quicquid habemus et per ullas voecsseu rnci oneshabere debemus sivo tenemus in dominio in hoc territorio quod est intcr fluviumde Olciraet fluviumdo Flsone, et dividitur seu delerminalur cum tenito (/b/. 4)\io do Colonzellaset de Grilloneet do Vnlrioz,et est circa territorium domns nostrede Hicliarencbas.Si \cro allquis vol oliquainfra hos termines feudum tenet de nobis et ipsum foudum vobis relinquere vel eciam quolibet modo daro voluerit et hoc cumnoslro consilio feccrit, donamus et laudamus Deoet vobla ipsum feudum pro alodio.Hccomnia vobisconcedimuset Iradimus noslro jure in vestro do dominio, ad habendum et possidendum vestramque inde voluntatem faciendum. absque nostra nostrorumquo successorumatiqua inquietudinc. Testes et videntes hujus donationis sunt tati Berlrandus de Mornaz, prior do 1. It y 9 tmar rf/im iitt outfans annh. les V

C*tt)LJUM TUTUS OU

sancto AmanUo,Rottagnus Dalmaxet EUiiariua de Boaione, filius ejus, Chalvein ArelaUHiU, Ripertus de Griiioneatque Rotbertus de Montiliojunior. ScripUfuitheocarUunidu$ocUibri8,annoDomniceiacrBaUon!8M#.C*.XXX*Vl!ll' feri v. Petrus Mogalatcnsts,mandata supradictorum donatorum, die et anno quo pv,|ra.scripsit. [n3g sept. n4a.] du s Copte m- . Oxford Bodlelan m. Wood(empt. 10)fol.34. Roberlusde Olleo(a) Alexandro(b)episcopo Lincolnonsiet omnibus ecclesiastiris viventibuset qui venturi sunt et omnibus baronibus tocius consulatus Oxenford' et omnibus hominibus meissalutem. Setalis quod Deoet mililibusTcmpliSalomonisde lerusalem, in presentia fratris Pagaoi de Mundidesiderio,dedi lerram de Oxeneford" ubi fuerunt horrea patris mei et mca et pro anima patris mei et matris mco et pro animabus anteccssorummeorum etmea, concedenteEdilh uxoromcaet Hcnricolio meoet aliis pucris; testante Wallcroorcliidiaconoet Fromundo capellano et Futeono de Ollco, et Roberto filio Wydon et Radulpho cler(ico?)et Hugonedo Tivvc,liberam et quietam ab omnibus moribus in eternutn. Teste Johanne de sancto Hoe [ii39-ii65.] ] sur Originaljadis scell simplequeue de clreterte dficit. Copiedu s. Paris.Arch. Nat.,S. itjCg(n* de la i" liasse Daugy,fol. t"). de Ego Vuillcrmus Pcvrcl notum facio tam presentibus quan futuris quoniam pro salulo anime mee et omnium amicorum meorum. dedi fratribus Templi. in perpeluam lemosinam, duos acras terre, de dominio meo, ante domum Undulfido Bonavalte, in manerio mco de Sconcto; et testimonio mei scripti et sigilli hoc cis confirmavi. Hujus rei testis rsl Hotrodns(c), avunculus meus, Ebroicensis episcopus, in cujus presencia hanc donacionemfeci. OC1I n4o, i4 fvrier. CCI '*&

A Original:Barcelone. rch.Cor.Arag.,H. Bereng.IV,perg.108. In nomino Domini. Ego, Giulieet filiis meis Bcrengarium et Johann, et fHia mea Guilie,nos simul in unum vinditoressumus ad sanctuna Templum ad et ipsam suam Kavalleriamet suis fralribus. id sunt Petrum magist(er)de Ruira ejusdem locide Palacii et Raimundum Jaudcperli et Raimundi Arnalli et Poncium sacerdotem ct Johannem, per hanc scripliiram nostro vinditionis vindimusvobis peciam 1 vinee quod nos habemus super vos ad ipsum planum qui advenit vobis per prelantam et per omnes voces,etestincomitalu Darchinonensiumin parrohechiam sancte Mariede Palacio Salotaneet affronttde oriente in vestrum alaudium, a meridio in alnudium sancti Cucufati.ab occiduoin strata que pcrgit de Kallcsa Barchnona.n parte cireil in alaudiuro do ipsa Turre, sicnt jamdictas afTrontacionesncluduni,sic vendinius vobis hoc i totum que ibi habemus vei haberodebemus pro quolicumquo modo propler prechim (a) Robertd'OllIy sept. nia. (b)Alwtandre.fque e Uncon,ita3 aa]uil. jo Juild let n48. (c) Rotrou,vque d'Evreux.nSg-it65. 1. Sie.eorr. Johlnn.

CKniUW8 TEMM.S OU ,^f _A. & placibile solidos vi denariorutu inonete h_t_ Barchinononsium,et est msnifestum quod si nos vendilorcsaut ullusqno homo velfemina liane kartam vindicionem infringero temptaveritnullo modo faccroposait set quiquis fecorit, in duplo vobis componat et jam dicta vindicio omni temporo Ornaapersistt. Actumest hoc xvi kalendas mardi, annouiLeduvichoregojuveno.SiGiJwuMGuilie.Sio^OMBercngarii.SiG^^uiiJohani. Guilie; nos qui hanc kartam vindicionemscribero fecimus. Sio^wumPetri SiojwtiM Guilabcrti.SiciiMUM Joliani Bernardi.SkhJwum Arnalli Bernardi.Ermengaudussacerdos qui hoc scripsit cum literas superpositasin linca l' etsub ij< prefatc die el anno. CIO n3g/4o. mercredi a8 fvrier.

copiedu m*a. Toulouse. rdi. dp.. C.art. de Ikur~ns,ch. 20". A A ln nominc Domiui. Ego, Pontius, et ego. Gillelinus, frater cjus. nostra bona ac spontanea voluntate nostrisque bonis et gratuitis nntmis d[onatores], sumns Dco et sancte militic Templi Salomoniset vobis ministriset bajulis rjus. Pctro do Rucria et Ugoni de Berinno et [Raimundo] de Gauro cctcrisquc omnibus confrntribus vestris in ipsa m[ililiaj Deo scrviciilibus.Donamusitaque vobisnliquid do alodio noslro in terminio do Esperazanosive in ipsa villa, Petrum scilicet Gonborl de Esperazano cum omnibus suis fratribus et cura uxoribus et infanlibus corum et cum suo manso et cum omni tenencia eorum.et Pctrum AndrMm.cum sua uxore et cum suis infanlibus et cum suo mansoel cumomniIcncnciacorum cl llaimundi GtiillelmideVcrnoz, cum sua uxore et cum suis infantibtis et cnm suo manso et cum omni leiiencin eorum. Et donnmus vobis ipsum nostrum nionnrc quoi! habcnius subtus vestrum (Jol. i'18") molinum de ipsa Lausn, sicut ibi illum habemus et habero dcbcinus, et de ipsum nostrum campum de ipso Nogarioqui nlTronln allano in campe de Blancha. a meridic in rivo qucm vocant Fabian, n c[ircio] in terra Arnaldi Guillclmi, do aquiloue in via publica. et in loco <|iipiiivocantcnnipum de Gencsta, ipsam nostram terram quani ibi liabcmus.Sicut stileci-ius ciiptiim est. sic prenominnlosdominos noss Iros cum uxoribus et infantibus illorum et cum mansis et Iciicnciis corum et cum serviciiset censibus cl terre merilis et usibus eorum et cum toto hoc quod in cis habemus vcl libre debemus et predietnm monarc et predlclas terras, totum integcrrime nos anibo jam dicli fralres, Poiicins alque Gillclnius sine omni nostra relinenciaet sine ingtianno, per francum alodium, omnipotonli Dco et prcdiclc mililio et vobis prediclis confratribtis, presentibus et fuluris.in ipsa mililia Deo famulantibus, donamus et laudnmus omnibiisqno niodis (vcslre] potcslali tradendo concedimus ad habendum scilicet ac pos[sijdenilum vcslramquc volunlatem I)erpetim faciendum. Verum est enim [qu]ia [prcdicl'us honor advenit nobis ex parte malris nostro [ ] facimus hoc donum propter animam cjus et propter amorcm Dei adquirendum et propter c. 1.solidos Ugonencosoctenos quos vos predicli minislri nobis dedistis, ut sic isla carla cum isto dono flrma et stabilis permancal omni temporo sine inguanno. $ Poncii etfralris cjns, Glllclmi, qui sic islam carlam ficrijusscrnnt et flnnavcrunt. $ Gillelmi de Hcdas et Pctri do liedas et Petri [ J de Retlas et Arnalli do Espefazanofrater Bmieliqui sic [. omniaj vlderunl et islam cartam flrmaverunl. Gillelmus (Jol. it$9) Bcripsitpresente et jubente Poncio predicto pro so (.. .]o Gillelmo, anno M'.O.XXX.VIM incarnationis Dominlce, ui. kalendu (m)arcii feria un, rgnante Lodoycorege.

14;"

'

CAETUIAIU TKMFLK OV n4o (7 avril 3 1juillet). VMimat

CC3TV

Arcb.dp., H. 781. j Originaladissortiesur bandede petu ChUons-surMarne, du ia juin t4{8,ibii., H. 78. e Siotiiim Goslehi StmssoRCHpiscopi Ditdicma A&sin.

Quoniam hominum vita brevis est labilisque memoria, res gestas custodi commendare litterarum decrevit antiquitas. Ego itaque, Goslenus(a), Dei patentln Suesaorum vocatusepiscopus, hune morem approbans, notum Ben volo tam presentibus quam futuris, concordiam quam inter abbatem Sancti Petri de MonteCallialaunensi et milites Templi composuimus. Altare de Arseio cum appenditlis suis, doanus Lisiardus (b), predecessor noster bon meraori, monasterio Sancti Petri de Monte Cathalaunensidederat (c) et confirmaverat. Verum magnam partem ad altare pertinentium Petrus de Brana laicali occupationeusurpabat sicut ab anteressoribusauls hereditario jure ad ipsum descenderat. Tempore autem pontiflcatits nostri divino taclus spiritu idem Petrus ddit pet manum nostram militibus Templi magnam decimam quam habebat in parrochia Arscii et ea qu de perlinenlibus ad idem allare usurpaveratcum quibusdam allis. Cteruni cum monachi id rescissent in presentia nostra conquesti sunt tfuodjus corum alteri religioai contulisset altare enim cum perlinenliis suis per priviiegium suum donnue Liaiarduaillis flrmaverat,quod pre manibus habebant, unde convocatis militibus Templi et Petro simul cum monachis, statulmus ut allaro integrum raonacliis remaneret, et tercia pars magne, terclo anno decim. Verum cum aliquanto post de intersepibus et tractu u dcime, monachi quererentur, ad banc concordiamcos deduiimus ut tota magna dcima annon cum tractibus suis duobus annis militum Templi esset, tercio veto anno intgre cum tractu suo ad monachos pertineret, ita ut nec duobus annin monachi partirentur cum militibus, nec tercio milites cum monachis de intersepibus vero nulla amplius esset controversia,verum universa annona ad mngnam decimamperlincrel dcima vero vini de vineisexiens qu mansionibus hospitum illius territoril conllgu sunt per mdium inter monachoset milites dividerclur, reliquam verovini decimamseu de remolis vineis seu de allis que ex tunc circa mansiones liospiguiii plantarentur exiens, ila divideretur ut due partes ad milites, tercla ad monachospertincret. Et ut hc ooncordlainvlolnbllcrobur obtineal. presentemcarlam sigillonostro munir) precepimus. Si qua vero ecclesiaslicasecularisvepersona presentispacis concordiam temerario ausu immutare seu irritare presumpsrit, secundo terciovonmmonita, nisi digne satisfaecerit,divine ullioni snbjacenl. Huic coiicordiinterfuerunt ettaudaverunt Ludovicus,abbas SanctiPetride Monte Catbalaunenai monachi ejusdem cnobii Johannes, Dudo, Stepbanus militesTempli Rohardus, Johannes Rufus de personis nostris, Ansculfus,archidiaconus,Radulfus, archidiaconus,Gualterus archidiaconus,Petrus de Brana. Actumest hoc M'C'XL* Domlnlcincarnallonisanno, regnante Ludovico.Ludovici Ponliflcnlusnostri anno XV*. fillo, anno 111, de de (a) Jocelln,tCque Soltsons, aO f 3iioctobre1 163. (6) Ltsltrd,vque SolJWtn, n (c)Cettedonationest de nti et te trouve dtnt la mtmcUuw. 1108f 18octobreiu6.

CAKTVLAIU

DU THWLB

t43

CCV

n4o

(7

avril

ag mars

irfti).

Noyon.

s. Mon, rch.de l'Rtal, Cartal de ta commanderie Temple Flandre. A Copiedu m* da en fol. u.Anafytt Droiliert, p.cil., p. 170. o Arun Scupis. In nomine Patris et Filil et Spiritus Sancti. Symon (a). Dei gralia Tornacensis episcopus, venerabillfralri Robertomagistro militum Templi Ihcrosolimilaniceleriaque fratribus ejusdem loci, presentibus et succassurisin perpetuum. Honorumvirorum desideriis et religiosorumpetitionibus, bylareni et fucilctnaasensutn accommodare debemus. Tue Igitur, dilecte frater Roberle, tuorumquo fratrum pettUoni annuentes, altarc de Sclipis cum omnibus appendictis suis, quod Guillclmus vldtlicet castellanus de SanctoAudomaro.filiisojus.Ostono.cumfratribus suis, conccdcntibus, in nostram manum reddidit sanctodomui Tompli lhcrosolimitaniet tibi luisque auccessorihuscum omni inlogrilalo,ob salutein anime noslro, damus et concedimus atqtie assensu Thcoderici (6), venerabilis Flandrio comitis, Stheptiano (c) quoquo comite Bolo-f/b/. il'^nienso concedente,de quorum feodo illud allare erat, sub perpetua libertate delnceps possidendum presentis pagine munimento firmamus. Ut hoc itaque donum ratum et lnconcussum iiermaneat, tam sigillo nostro quam testium eubassignatorum testimonio corrobornmus,et no ab aliquo uttcrlus violetur, episcopali auctoritaleet subanalhemathe prohibemus. $ Symonis, Tornacensis episcopi. $ Iliighonis, cnncellatii. $ fratris Oslonido Sancto Audomaro. $ fratris Roberli de Furnis. $ fratris Heinrici Alrebatonsis,mHitum Templi. Actumest Noviomi,anno M'G'XL*b inemnatione Domini. a CGVI ir/lo, ig avril, Antioche.

F n Copie.du m' a. Rome,Vatican, ondsVatican, 73I1. fol. 77"; et n*/ig'17, go". fol. Bditi Rozlrc.CarluMredu S'-St'pufcrcne 88. p. 109-173. t Mlgnc,CLV. p. m8S-5. e Cf. Roltricht.Reg.n' i95. Ego Raimundus, Dei favenlo clemenlia, princeps Antiochcnuscl domina Coslantla mea uxor illuslrissima Faclum est autem hoc privilcgium onno incarnntl Del Verbi MCXL,imllclione ut, menso apritis, f|tjotlo quoque onno princlpatus domini Raimundi Anllochcniprincipis invictissimi. Testes subsciipli Illilielinus Iltaclielus et Ainierictisatquo Wllletmus Pictaviensiscapeilaniecilicetpalalii Drogoet Goisberlus Templi milites Data Antiochioper manum Odonlscancellarii1111alendasmail. k (a) Simon,vf quede Tournaiet de Noyon, { rivr. tt4S. (6) Thierry,tomtods ui3 na8 (c. 6) janvier11C8. (c)Ettenne,comtede Boulogne, na5, rot d'AngleKUndre, c. a5octobren5i. terre, Il55 f

i44 OCV11

ciAtuunt

ou nvu

niio, vendredi (5-31) nui.

de d Original Rodet Arch.dep., H.. fond* Malte(St Gcorgte Luietron.n* i). <tadioehede Rode:,anne 1903 Imprim dansin Confrenctt weMcccUtiatUqatt (Histoire t. II, p. 184.Pica jmt{jUalivei, IV); ilmoirttde la Socit Leltret, des ttaillque. n* t. Sciences Artsde i'Aveyron. XIII.p. 179. tt Teste communiqu M.l'abbVerlaguetn* 1& sob > par ( snomineDel omnipotent. Ego, Raimundt. > ,^encionp, abrfnuncians J* "JLw I seculo et pompis ejus, relinquens omnia, dono mcmclipsum domino Deo et mlllli TcmpliSslomonfs lhcrofiollniilnni, t, quomdlu vixero,juxta meam possiu bililalcm, pro Deo paupcr eflectus ibi terviam. Dono fgitur domino Dco et fratribus prcfticle mllille, presentibus et futuris, cum consilfoet voluntate fratrum meorum. Willclmide Liucncione.Petri atque Bermundi, in terminio caslclli de Luzencfone, ipsam vineam, que vinc velera appetlatur. Dono etiam domino Deo et f-alribus supranicmorat mililie Templi, cum consilto et assensu domni Adcmari Ij), Rutcnensis episcopi, ipsam meam vinenm de Crclssngueloet ipsam iiiram manslonem cum orto, quam habeo et habere debeo ad ccletlnm Sancti Gcorgii, quam cllam comparavide Geraldol'innol et de Dccdalo de Fodcla. Prcdiclum lioiiorcm tTtum cum omnibus sibi perlincnllbus donavcntnt et tradiderunt domino Deo et prcdfctis ftatribus Tcmpli, ptesentibus et fuluris, in manu Poncil de Luzenlione, ejusdem milili fratris et tninistri, Witlelmus de Lustcnlioncet fraires c]s, Pel[rus] alquc Bermundus, qui cjusdrm donntlonis laudolorcs et lestes oxistunt. Fuit aulem hc donatio fnct.n caslcllo de Lnzcncionc laudaln nd pedem turris, in menso roadio, in et feria vi', anno Dominico M'.C'.XL* rognanterege I.odoyco.MnndatoHniinundido Luzentionspredicli. l'clrus scripsit. CCVU1 (? nfio maiJuin J.

s. du m Copie mu* OzfordBodteisn, .Wood(empt.)10, fol. 1$.


CaFiTA nEQ19 SCtMCET UK CoVlE.

(Sjtcphanus tex Anglorum,jtislicinrils vl^cconilibiu) et baronibus etc. do Oxenefordsliir salutem. Preciplo quod fralr mliies Templi lenualem habcont terram suam de Covclobene et in pace, soltitamet quictam de schir' et hundr*et ptacllis et querella et omnibus aliis rcbn, exceptomurdro et Introcinin.slcui nniqnnm terra illa mellua fuit quieta, tempore comilis et Euslachiiet meo tempore postca dum fui cornesMoritonll.Et preterea hoc conccdo et do cis ut habeant neccss.iris in bosco mco sine vendicionead domos suas dominieaset nd alla agenda sua. et lioc babcanl per \isuni scrvtcnlis qui boscum meum eustodicl. Teste W(iHcJmo)Mart(cl)apiid Hcrcfovd (b). (a) Admur, vquede Rodei. 1099 vtril itlii. t en ma) ou Juin njo. Etiennet*U Hereford (6) Le 10

CAmTULAUK

DU TBWLX

|$5

CCDIt

1 140,

mercredi

19 juin.

Blb).munidp.. Carlalairede RUhtrtnehe$, XXXVII, Copiedu uit. Avignon, eh. foi,"S~. Sdili M1* eRlpert-Monctar, ct(.. n' 3g, p. 4i-4j. d op. PXREQBCM FUJIB1USBDEHUIT BOMMEH GASTEllOuiCTl MARTINI. ET b U9I0M m S (fol. 93) In nomine Doralni noslri Ihesu Xpisti.Ego, Peregrina, peccatrixfemina, et ego, Pelru Riperti. et ego, Rodulfus, ambo fllii fllius, domino Ihcsu Xpisto et beate Marie, genitrici ejus, et miliiibus pauperibus Templi Iherosoiomttani, tam futur) quam presentibus, propter indulgenciam deictorum noslrorum ol salvacionem animarum nostrarum et patentum nostrorum, sine dolo et sine fraude, sed cum omni bona voluntato cordis et corporls noslri, donamus et offerimusln opido Saucli Martiniunum hominem, liect nomlno Poncium Novclll,cum nu" flllis suis et cum omnibus rbus suis, pro alodio francco, sicut et nos pariter habebamus vel babere putabamus, sine omni retinimento in pcrpetuum Dco iasamus, ut ultra nec nos nec posteri nostri nec nullus nostro jussu, sine Illorura grnlo, oliquid roboremur, ce* amici Dei et amiclcia eorumdem militum semper consistere cupimus. Et est census horum hominum n"8olidos. Hoc donum, quod suprudichim est, in mnnus Ugonis de Burbutono et in presencla Hoslagno, illius milicic Xpisti capellano. ego. Pcregrina, et ego, Petrus, et ego. nodulfus, facimus, in tcatimonto Petto Imberti. Pctro Roslagni, Bernardo cerdotis.Willclmo do Sancto Desiderio,Willetmo Raimundi, Riperto Cbarrofoli, Imberto tld Morer, l'onclo Joannis. Atmando Lau-f/bf. 23") toardi, Elsiardo Laupic. Petro de Ponto, Bernardo Gelafredi, Willelmo Rodtitn, Poncio Zabatarlo. Hec fit datio mense junio x'm*. kalcndasjulii, ferla un*.!una xtx., nnno M'C'XL*. A suprascriptis jussu RosUgnnscapctlanus scripsit. CCX n4o, (i"-3t) juillet.

d Coptes ontemporaine Uibonne, Arcl. a Terrado Tumbo, GaveU Mao3, n* n (I U c 7, suitede l'acted*oot 185) du t\1. (661.. lbrodos ifcsltados. . smmii. L f 1 (o) In Xpisti nominc. Ego, Bona Sonri,facio teslnmcntum Deoet frntribus Tcmpli Salomonisdo quanta heredilntequotn habul cum meo viro In villa que vocaturAvlda, do et conflrmoIndo terciam partem suprodiclis fratribus l'emplipro remedio peccatorum mcorum et Insupcr concedoiltam domum cum suis quinlanis, et do hodiedie de noslro jure stt ablata et ln dominio ittorum sit Iradita otquo connrmata. Et si ali quis homo ausus fucrit et hoc meum scrtplitin frangorovolucrlt, non ait ci llciltim set pro sala tcmplaclone sll matcdlctus et c*communtcatuset cum ludn DoniiniIra* ditore liabeat }wrcionemet quantum inquisierit tantum parlt ln duplo et insupcr nomper hoc scriplttm semper illetitinirobur obtlncat. Fdcta cari leslamcnti ment jolil, era M.C.LXX.VHI. Ego, supradlcln Bona Soarii, cumpropria manu ca roboro. m (a) Ct charte OXOV.
CttluUIf du Tmfl#. |0

I S6 CCX1

OAKTOLAIKB DOTKMPt* n4o, (i-3i) juillet.

CepUu sn*. Madrid,Areh.Nac.Cart. B. 69S,n*ao4,foi. nt-g3. ^JA Tu De! nomin et ejua divins dmentit, Patris et Filii et Sptritu sancti ^T Amen. Eco quldem, Dei gratia, rex Garcia(a). Placuit ffcl. Wrj michi. libenti animo et sponianeavolumptate, faciohanc cartam donationiset conflrmacionii. Dono ad Deoet ad honorem Templi Dominide Iherusalem et ad illa cavalleria, una pea qui eat in villam qui dicilur Funes, et est ln Illo termino Inlrambai aquti. Et hoc donativoqui est suprascripto, laudo et concedo. simul uior mea regina Margclina (b) taudamua hoc donativo, propler animabus parentum nottrarum. Et qui banc cartam voluerit dlsrumpcrc vel disrumperit. sedeal .nateOictus,et cum Dallan et Abiron habeat in inforaum, parlicipationem, hic et in futuro in scculum seculi Amen. tfa Facta carta in mense juilo, in era M'G'LXX'VHl',rgnante rex Garciain Pampilona et in Tutela, episcopus Sancins (c) in Orunia, don Gonalbo in Funet, Ro-f/b/. 93}dr!coRodrikec, RedmirPetri, Petro Bermundec inerino.etdonGonalbo Alkade,et Sanclo Dominke et Fortungo Pasclial; hec aunt testes, viaoreaet auditore*. CCJUI u4o, i3aot.

t A i3, Original Toulouse. rch.p., fondsde Mille HmjH,l&Me n*1. ln nomine Domini,nos, fratres Iherosolimilane militio Templi Salomonli, commendamua vobli, acilicelPetro de ileboled, et fratrl tuo. Guilclrao, Ipsum noatrom tnolendiuum quem habemus in villa de Pcdllanoin locum quem vocant Cinta ut etllfleetis et planl[ctls] cum et ut donclis nobis quartum sine enganno et possidealis eum ln vita v;stra post mortem vero veslram revertatur molcndinum cum suo cap(ut)riguo aqurirum predietc militic Templi et si unus moritur aua mediclas rernaneat Templo; quando vero moritur, aller flat similiter. Insuper, ego, prenomlnatiis Pelrus, et frater meus, Gnilclmus, donamus vobis, fratribus Templi, duas vinras cum radico ac cum orto qui ibidem est et ipsam terram que est super molcndinumPctri de Pedilono.De istis vincis et un orto (et de] terra dabimus vobis agrarium de viln noslra post morlem nostrarn sit proptiua atodius militie Templi. Facta caria fsta idus ougusli, nnno ab incarnalione Domini M'.G'.XL*.StoiJmiM Ptri de Itcboted et Sio^iim Guilelini, fralris sui, qui islam carlam flrraaveruntet lestes firmaro rogaverunt. Sio^sim Udalgarii de Fcnolcd. Sioi^ium Haimundi de Pratls. Sioi>X^i)tt Petri de Pcdilano. Sioi^mumUgonis canonlcl Sancti H(nivnunii)i >$t ui tianc cartam scripst die et anno quo supra. q fillede Gilbert,setn (n) Garda, roide Navarre, 31 t ai novembre11&0. (b)Margellne. l gntttr deLalgle,f c. t*43. (c)Snclie. <4U8Pirtjielune.iai r itoctobre ni . d d

CA.KTDLAIRC DuVKWPSJt CCXm n4o,s6ot.

i^n

du OopU *. de don AWuret Utbonne,Arcb.da Torre do Tombo,reg. . fol.cutw. In nomtne sancte et individue Trlnilalb Patrieet Filii et Spirilussancti. amen. Ego Verrnundupreabiter, placuit michi per bonc pacis et voluntas ut faclo karlula venditioni et flrmhudinis de hereditate mea que habeo in villa Maccada, que habeo hereditate de comparadea de fllio de Coterri Suarci. Ego Vennundut vendo ipsa vobi, cavaleiros de Templo irm' patte de ipsa hereditate de Coterrl Suarici, que habeo de comparadea damus vobis ipsa hereditate lntegra, per suis locis et vids et terminis anllquU, cum Ingresu suo et reggresu, cum quanlum quantumque in te obtinet et aprestitum hominis est, per ubi illaro potuerltfs inventre; et habet JacenliaipM heredilatein rilb Macada,ubmonte Kastton Recarel.diKurrente rivulo Peana, proiw civitas sancte Marte. territorio Portufalensi. Vendovobis ipiam bereditatem, jam supra nominatam, sano anlmo J bona voluntate, pro pteclo quod de vobii accepimus,id est i brac.illes tanturn nobiset vobis complacult,et de r 4clo vobisnfcliil reraansit. Ita de hodiedieslt ipsa hereditatc de jure noilre ibiiu, apud et in vestro domtnio ait tradita atquo confirmt ln perpetuum, habeatts vos il,\>m flrmitcr. Si quis homo venerit, vel venerimus contra hanc cartam venditionts ^d irrumpendum quesierit et nos in concillo auctorlzarenon potuerit, aut notuerit, aut ln voce mca aut nostra dovcndlcareeam non potuerimui, que pariemus vobls ipsam hereditatem dublatl1m,velquantum fucrit, melioratamcljudicatam. Facta cartevenditlonls et nnniludinls vu* katendas Mptembils, era M'C'LXX'VIli*.Nos homlnes suprndicll Vcrmnndua qui hanc cartam jussimus fieri,coram ydonetatesilbus, cum propria inanus nostra roborarau^I, et signa hec fccImui^i.Qui presentesfuerunt, nomina corum inferlu sunt sunt scripta Gundlsalvus, Pelagius, Suariu tesUt, Oundisahu presbiler notait. CCX1V n4o, 17 septembre.

Originalmutit) Llibonne, orre do Tombo,g. 1 mao4,n*17. CopfedttM1. tbt( 1 s dem, Llbrodes Stotrado.fol.c. Cf.Nuova Natta,t, p. 6a.note. Jn Xpisti nomine. Ego Domintcus, una cum frattibu meis Egas Menendli et Mareco.faclmos kartaw donacionl et firmllatis vobls, milltl de Templo Domini, Petro Froilai. ecterisque milillbus, tam prsentons quam successoribus, leheredltate nnsirea propria, quam liabemusIn villa Malados,pro remedioanimarum noslrarum et parenlnm nostrorum. Damus itaquo vobls ipsam heredllatem Inqna moratur Otmwlvus Ordoni*do Matados,cum omnibus n(s reditlbus et eum suia dlrecturls, et eum suis CJtlumntts, auso, omicidlo. furto. et ceterls. r Quiconque igitur contra hoc factum noslrum veneritnd Irrumpendum, componalvobis ipsam hereditatem Induplo et insuper ail malnllctus etcxcomunlcalus.Facta kurln leslamenliet firmedonactonis. iv ksendnj octobris. era MT/LXX'VIH'.Koa uperlus nomlnati Dominiez. Egas, el MarecoMenendizbanc ksrtam proprii manibus roboramusj. Petrus leslls, Suei rlui letllu, Menemlus Itslls. Ego Siicrlus Gun.fl1*h tonflrmo: Mc'nendus UumaivU conflrmo. l'ettus Sf.jua notull.

t4s

Cfc*TlXUSB

DD TBMTU

CCXV

u4o. mardi 3i dcembre.

A Original Toulouse, ich. dp., fondsde Mtlta (tacrislto). Pezeoat,1. 19. n6. Dei omnipotente nomine. Ego, Raimundus de Sancto Laurenlo, et ego, uxor ^31^ J!^ T XMarches, ejus, per noa et per ouraes infantea nostros, bona flde et aine inganno, vendimus, guirpimus et absolvimuset ab integro relinquimus domino Deoet militi Templ! Salomonis lberosolimitaniet tibi, Ugoni de Pezenai,ejusdem militie fratri et ministro, et successoribustuis in eadem militia Deo servienlibu, ipsatn nostram terram totam cum ingressibus et egressibus suis et omnibus Bibi pertincnlibus, quam per francum alodium habemus et haberedebemui in terminio de Torves. Qn videlioet terra affronttab altano ln camino qui vadit de Pczenaz, Bilerrim, de aura Narbonensiin terra iniliti ilierosoliniitnesuperius scrlpt, ab aquilono vf roaffrontaiin via qu vadit do Torvesad Naslgnanum.Verumestenim quod propter venditionem, guirpitionem sive absol'-iionem predicto terre, dedisli michi, Roimundo <!o Sancto Laurcntio et uiori mc, Marclicsiejam snpramemorat, bene et pleniler c"" xv1- solidos Mclg(orien8itim) onos et percurribile,tu Ugo de Pedenaz o supradictopcr comparationem.lgilur, prcdiclam terram habeatiset jure perpetuoposidealis.lu.Ugo de Pczenazet successoreslui, fratres mililioTcmpli.et quicquidInde faccro delncebs volucritis, liberam et plcnariam iwleslatem habeatls absque nostra noslrorumquo succcssorumaliquo inquieludine. Si veto aliquis vel aliqua quicquam ln ipsa terra tibi. Ugoni de Pczenazvcl fralribus TcmpH culpa nostra abstuterit vel amparaveril, datnus vobis inde rctornum sino inganno, totum honorera nostrum quem habemus in terminio de Aubcrlclla. Factutn est hoc anno DominicomlllesimoC'XL*.pridlekalendajaauarii, ferla m, rgnante Lodoyco rcgo. Testes et videntes sunl isti Geraldu Adaolfus. Arnatdui Fabcr. GeratdusAlanfrcdus,Wildmus Deodntus,atquo BcrnariiusGnrildus de Calce. Mandata Raimundi de Sancto Laurentio et Marchesi.uxoris cjus, jam upramemotato, Pelrus Vitalis scripsll. fc. 1140.J d ms.Wood(crapl.)10fol. ty: Copte u un i. OfordBodlcln, Cabta Hobekti o'OtLti, ur, vi s. it mi 0. [Nlotum ait etc. Quod ego. Kobcrlus(n)do OylH,pro salute anime palris mei et matris meo et antecessorum mcoruin, concessiet accrevl tnllilibus do Tcmplo Salomoni, super hoc quod prius dedi cis terram que reddit per nnnum vi s. et nu d. in terris et in hospilibus, oti dcdicnlionrm ccclrsicde Covelcja, >ide!icelRlctold sas. et 1111 d..do AlwyneKnyf xv rJ.,Odbrich xv. d., Wilfricus Apcwrol sx d. Et ego, Edltb, ex parte men, OllecssllJfClllclo'01111110, dedUmlcll ChUtotdus o \VInd c 1 renlalU Iluom tonn de tribus monaslcrils vldellcctIl solidos et precipio lit prdictifmllilibus ipse idem et heicdes ejti respondeant. Et hec confirmaisunt ento 'pl*copumdo Hercford, qui ccclcsiamprediclam consecravitconcessuepiscopi Mncolnctulsin paroclita sua. Et hocconcedunt Edith, sor me* pt lirwlcsml. videllcet ilonrlcus ctGlber(a) Bobnlusde Ollly,t sept. tfo (Annales onnllcl,IV.p. ti). M COXVf

C.MHCtftAtM s~:ce Du 149 tul, T(ibus) 8nlorede Hereford, Willelmo.canonicode Oaen(eie) t Willelmo, cantorede Hereford. et Willeimo.canenicndAO"n("I, At e Henrico, canonlco de Cfaintagewrch',Hugone de Tywt et Alfredode Sireburnt et ReginaldoGayt. [u4o-u4a.] du B Copte . Londres, rittihMusum Cotton.NeroB VI,fol. 1*8. Edit: Dugdale, onaMeon i816), VI,p. 8jo. M (d.
DOSACTO mtl DB SHKPIB CUJ BCCLESIA BJUSDBW VltlB.

CCXVn

Philippus (a) de ilarecourt, decanus Lincolnie. universls fldellbus sancte ecclesie salulem. Omnibus flliis sancloecclesiohac prcsonl vila fruentibus et omnibus nostris sequenlibus, notum atque ccrlum constct.quallnus ego, Phi lippu do Harecourl, decanus Lincoln(ensis),owangclicis erbis quibus dicitur: redditeque sunl Cesaris.ct v que sunt Dei Dco,et sancli Spritus gralia excitalus, Dco et bcato Marioet militlbns Templi Salomonlcipcrpetoalltcrin elcmosina'dono et concedoquandam p.irletn terrenorum bonorum que Dcuin hoc cculomichi posstdcrcconcessit, ldelicetterram do Hoschapclcia,cum omnibus reluis ad cam perlinenlibus, et ccclcsiam ejusdem ville. Et volo et jubeo quatinus prcdlcti milites predictam terram ita totam habeant, slcull Ric-ardus,ffrater meus, illain totam mlchi dedit et siniilller ccclcslnm. Quo omnia prenominata, scilicet terram et cedesinm et omnia nd ca pertinentia, volo ct jubco, ut ita quicte et nbsoliile li.ibeanlet teneant, Meut in lemporo Hcnricl Anglici rgis, hcc omnia It(icardtis), (Tratcrmeus, n Philippo do Braosla,suo et mco palnio, habuit et enuil. Hocdonuin fnclopro s.ilittomec anime et animarum mcorumantecc8sonim. Iliis teslibus llugono de Cnmbjis), Normanno do Cumb(l8), Simone Comiie, Willelmo Dernclnis,Hobcrlodo Bocoio,Nichola Bcrnelius.ustlno (Tratrodo Tempto. [n/io-ii^.J du Copie iv's. Londres.BrlllshMusum CottonNeroE. VI, fol. i48. CosrinMActo iubi.mi an Bbaosa de eisdbmviu.a bt kcclksia |b Shbplb]. W Willctmus do Braca omnibus suis baronibns ecterisque suis bomlnlbus tam Anglicis quam Normnnnis. et tiniversis tidclibus sancto ccclcsio. Univerei filii snnclc ecclesie qui quo[.| sunt et qui fnturi sunt. sciant quniimisego Willelmus do J3rao3a volo et concedo et confirme illud quod l'hilippus de Ilarecoitri, decanus Lfncoln(ensis)fecit Deo et militibus Tcmpli Jrusalem, vidclicel de tota terra do Heschapellaquam Wcardus ITrntoripsius Philip|ii ci dederat et do cnclesia simili. ter. quam terram et quam ccck\lauivoloet concedo quod picdictl militeset (Traire s ita teneant et habcjnl in paco et quicto et libcro et absolute, sicut ipse Rlcardusdo Harccourl.trater ipslns l'hlllppl, haluiitet tenniln Philippodo Braosiapaire mca,et precor omnrs meosposterosut ita concednnt,slcu tt concedo liiclmosina. perpeUislItei1 Hii tcslibus Hiigonc do Conb(is). Normannodo Conbit, SimoneComllc, Nlcholao Bernebu,WlllpinmBf.rn-huJ Tu9linoffratrcde Temple. (a) Philipped'Hircourl, lu tque de Bayeui n4>. CCXVI1I

i5o

CARTmuns

DU rtmn*

CCX1X

[ii4o-m43

(-P

1147).]

Cepitdu iw't.

Britishllweum Hariey. . 1708 m f (OutrtekuyofRtadlngAbbeyJ,ol. w~.

A(delizia) a). Dei gracia regina, A(leiandro)(6) episcopo Lincolniensi, mico no ( a kariMimosalutomet amicitias.Sciat dilectio vestra quod manerium meum de Stan. ton partim divisi et concessiaanete Marieet cvmvenluide Radinge, pro anima regis Hcnrici, domini met; et partim concessifratrlbus de Templo de Iherusalem, et parlim concessi Mltcseiidi,cognato mec, uxori Roberti Marmion, et partim concessi Willelmo de Harefluclu pro servitiotuo. Attamenomni tempore ecdeiiam de Stanton' et omnia que episcopus (c) Sarum, avunculus, in Slanton' de me tenebat, in manu mea detinui. Et nunc Kialit me concettitse beneficiacjuidemccclesie de Stanton' conventuide Radinge,in elemosina,pro anima Henrici rgis, domini mei, et pro animabus omnium fldelium defunctorum et reprcscnlo vobisdomiium abbatemde Radingo cum monachts suis, ut pro amoroDei et meo, benlgno eoa recipiatisetquod vulruni est ela voluntarie faciali.Teste. (sic). CCXX {ii4o~i4 ept. tt44]

Copie CrillihMusum.m>.Uarl.3697.M. I, cart. I. Bditi Dugdaie Uonatl.angUeanttm, p. t&S-g. IV, CaHTA DOMINI GAUMtDl M*HDEVIU,A DE COMITU ESSKIIAI ABBAT1A FJIO OSWaI.DII. d c Gaufrldu(</) o MagnavlUa, omes Essexiae,archieplocopis,cplscopi,abbatibus, comlllbus,baronibus, omnibus hominibusetamici suis, Franciset Anglis.Adunlversitatisvestrenotiliam volo perveiiireme fondassequoddam monasteriumin ususmonachorum apud Walcdenam(c), in honore Deicl Sancte Marioet bcali Jacobi apostoli, quibus devote contuli et hac prcscnli carta mea confirmt. omnes cccleslas i Inferlus annolalas, tam do dominio mco quain de emplis et purchaslls meis, seilicet: ccclesiamde Waledena Hasautcm eccleslaconcedoet conflrmomonaslcrioSanctt Jacobi de 1'aldena. Hitteslibus comite Gitbcr!o(/), comltissa Rohesia '9), Witlclmo orebidiacono Londoniens!,Radulpho et Brlennocanonicisdo Wattham, Gregoriodapifero, Pagano de Temple Domini de t c (a) Adlade) Louvain.cute d'Henril", remarie ti38a Guillaume dfcs d'Albtgny, omte d'Arundel. (6)Aleiandre.Wquc de Lincoln, ajuillet iij3f o|ulllcl n8- (c)fiogcr. a de crcomte qucde 8llsbury.i3 avril no3 f 4 aie. tiSg. (d)QcolTroy Mlndollle, (te d'Essci niof 14pi. 114.V-(e)Lnfondation Waldcnest den36. (/) Gilbert e Clare, d comteda Pambrok,n38 t 14 *opt. u48. (g)ohesc, Mlle d'Aubrj de Vere,femmede eoffroj dt Mslndcvllle.

CJRTUl.URB DCItUPLK CCXXI

|5|

[ii4o~-ii5i.] celle: Ptib, toch. Nat.,S &9$g* (*n n Origf/vi!j*dU dlio*Ui,PuWeux-iou-Lwn). Dowfa Anotii)Dii. ln nommeSancteUndivlduTflnilal!9. Ego, Barlhotomeus(a), Deigratia Laudunensfs cdcsi minister indignus, quia huniana natura proloplastorum culpa in ipso uoriginis primordio corrupta, intcr ceteros fragilitalis dofcclus cliam oblivione plorimum temptatur, provida patrum inslitultune eanccitum est ut quque utiliter provisi et alubritcrstatuta ecriptura teste servarentur, ne qua forlo oblivfonis nubo posterorum pnasint noticig tibduci que ob plurimorum utililatem jugi necciso est memoria reliucri. llaque nolum Ocrivolumus tam pretenllbus quam futtiri, qiiod domino Amultrudis, do sua suorumquo predecessorum aluto religiose cogitans, libre ac quiele possidebat. ad usus saccrdotlsqui in Templo, qund qudam bona aque, est in civilatc Laudunensi,non longe sb v'coJcsia anctcGenovef S situm, divine minlsteriacclebralurusconslitucrelur, ut ips.i tcmplumdomini Ileri morcretur, Dco etTemplo devoteconlulil, ita tanien quod si fratres Templi Hierosolimilanialiqucm de auia fralribus aut saccrdolemalium, eipcnsls suis, ibidem cantare feccrint, beneflda qu jam dicturi gumus, lernojure possidebtinl. Predlclavoro domina, sccundnmjamdiclum Icnnroni,conccssltDeoettemploceneum suum de SanctoMarcello,fcilicolxmiisolliloet vi denariosbon monl et un" solidoset vi denarios innlodio quod dicitur in curiaGislcbcrti, et vcndilioncsclforiset facta, i ibi evenerint.liis etiam addidit vin" niorfloa vinatictorum dimidium apud Criptas et n" solido de censu et un" tlrnarios. annuento Dalduino do Sopeio, do cujm crant fcodo, quod clinin in manu nostra redllidlt. et Tcmplodari 1)oslq)lvit. Indesu ni (cales Arnulfns olcrlcuset Ododo Abbatia. Dcdit preterea m" solidoset vit denarios de censu in Marchcis, nm Iota terra quam c in e3demvilla possidebat. conccdcntoGuillclmode Apia. qui tam censum quam terram ln manu nostra reddidit, et annuente Dcatricc.u\orc sun. do cujus juro proveniebant; annuenlibu cliam filiis sui, Dcoet Trmplo tradi poslutavit.Hujus reisunt testes Nichotauscastcllanus.Wiardusdc MonteAculo. Ad hc conccsMlxx" modlos vinaliciornmqui de feodo Liuduncnsis vicedornini dcsccndunl. unde Gcrordus Iguavue, qui co icmpovoviccdominalum Icncbat, nosIro a$<tensi), concedentocliam uxotc sua, super oll.iro predieti Tcmpli donum fecit. Isliu donique doni \ocn\\ eunt gestes UarlholomcusIhcsaurarius, Odode Abbaci.i, fiulduinusde Goncssa.loisberlus. l'rctorcn,jnmdicta domino mediclatcmcujusdani vincqu est in Drucriisct apud villam qu SanctaCrux uominatur, vu"" solidoset w deuarios do cciisit et dimidiclatotn decim ejusdem vill, et quicquiit in nemoribus et pratii ibidem liabucrit, sepcfalo Tcmplo conlulit. Apud Lcrmallcm quo<|ite un" niodioi vinaticiortim et dimidium; et apud Caprlninrum vi solidos de censu et vu"" gtllliins, et tria galeta avenq ceusum etinm suum, apud MonlcmAculum et apud Ardoncm, in terris et ce muquicquid Juris habere olebal, donis supradiclis ndjunnit. Addlmtietiam n" uliduet vi deuarios et obolum quo! cadera domina ad Poriatn Mortuorum,usibui (a)Oarihleinjr. vquade Lon,iti3-5t.

cAKTeincvu iwu . _s. _L_- -111-predicti Templi atsigntvit, m quibus cutlodes cedes Bette. Marie,n" denarios et obolum aingulis unis, recipiunt. Ut vero bec donatio et concessforata et inconvuiaa permaneat, et ne a poaleris inBrmelur, scripto mandari et et sigillo noslro imprimi precepimus. Et ne aliqua personadeincepsb&ncnoslr inscription!paginam prsumai infringere,aub anathemate prohibemna. [ii4o-ii53>] Orlghialicti Pari.Arch.Ntt-, S. Si86,n*a(ia*n*de la io*Ittue,de Cholsy-le-Tnple). Ego Manaases secundus, Dei gratia, Meldenslsapitcopui, notum flerivolo tam (a) futuris quam prewnllbus quod Simon, Orphinus cognominatui, et uxoreju, vocata Puella, et Herbertus do Percbeio, de cujus feodo res est, et uxor ejus Beatrix, concesseruntdomino Hugoni de Soslacoet fratribus Ibidem Deo tervientibus, roedietatem nemoria quod habebant apud Carniacutn, ita quod ibi neque villam neque piessatum sed granchiam tantum faceropossent,et Ii partem uamln venallbus predicti domini Simon videlicet et Herberius exponerent, si fratres de Templo tantum dare vdlent quantum et alius, nllcrl venderenon possent. Ubi interfuerunt Teobaudns, archidiaconus, Ascio(6) decanu, Bercugcrlus sacerdos, Lambsrtus aacerdoa,Bernerus sacerdos. Alermus, sacerdos. Isembardus cterlcus archidiaconi, Guarinus de Compcns, Bauduinus sacerdos; de militibus Andreas de Compens, Robertus, filius ejus, Petrus, frater cju, Roricusdo Fresua, Morinus, Potrus Pomellus, Manatsosde Curterlo,Johannes de Ctoia, Durandus. CXXIII itfio/i (janvierar> mars.) Original, adis scellsur double queue Paris,Arch. tint., 8. 4gJ8, n' 69 (1" n* de I j i'* Ilusc. Lion). I)r. t)omoTi,idprt De DOMO TkMPM 1,1 MUIXJHO. i.,LAjr)ono. Ego, Ludovicus, Dci grntia Francorum Rex et AquiVmorumdux. Notum fie (lie) volumustam futuris qu.'imet iiuUinlibus, quod nos domum quandam quam habont milites Templi apud Laudunum cls llbcram ab omni consiietudino perpeluo conecdimus. Ccnsum quem nobisdoimis predicla drbebat cis in perpelutim donamus et concedimus; ttniversisqueministcn'ntibusnostris precipimus no requirant. Quod no voleat oblivionodelerl, scrlpto coniirmari et sigilli nostriauclorilatc corroborai!precepimus. Actum l'avlsltu pupllco, anno incarnali Verbi M'.C'.X'L regni nostri vin*. ti/to/i (Janvier ag mars.) du Copie xiu1. Paris,Blbl.Nl.,n. acq. lat. 193/ fol.33. De TKRnA vocATim MatisusKPiscori. que Ludovicus Dei gratia Francorum rcx et Aquilanorum dux mllillbus Templl (n>perpclum.Novcrinttam presentes quam futuri quod Odo Bclvacenslsepiscopus de Il. (a) Mnass& 6quo Meaua,1 i3i f i3 avril 1 iBS. (6) Aiclone Ogurep dansla listedci (io;cn;de Meaux C f {GalUa hrist..VIII,col. i663>. aut-ildistinguerle dojen Hugo ii.SodoHugodojcii en1153et mctlrole dojeiAscla rnlro ti4o~iiS3> y CCXX1V CCXXH

5a

(IAKTDLtIH TmrLC eu

l5i

ddit milllibus Templi apud Betvacumterram que vocalur Mansum epiacopi,quod et nos conccssimus; et ut ratum et inviotabitepermaneat illud donum, sigilli nostri auctoritate corroboramus.Actum est hoc anno incaroationis Dominir- M*C*XL* regn! nostri octavo. Astanlibus in palatio nostro quorum nomina et signa aubscribuntnr. $ Radulfl dapiteri. ( GuillelmiBulicularii.$Mathei camerarii. $ Matheiconatabularii. Data per manum Nataliacancellarii. CVXXV [iifti-u/.)

du Copie ii**. Ptrii, Blbl.Nt.Lat.. 9973,fol. &Net ". g In nomine Palria et Filil et Spiritus Sancti. Ego Odo (a) ecundut Dei gratia Belvacansisepiscopus 0") (Jol. Huic concessionifacto apud Britolium interfucrunt hli teites Serlo (6) abbaa lancti Luciani, Galterus (c) abbas sancti Symphoriani milites do Templo Ottoet Gisloberlu 'u. (d). (d). CCXXVI (11S1-1147.J

Siili Martne. mpllw. ollrello col. 76a VanDrivt,LeCart.de Salnl-Vaatt. Guic A 1, par mtnn, p. aB3-4. H, Analjii: Wuter, p. i (qui date n4o). Galtcrtis()Dcigratta abbas cenobli beat! VcdnMi trcbatcnsi,cum frairlbus sibi A conimissis omnibus hec Icgcnlibus vel agnoscentibustcmporalibus quidem uti sed eternis frui. Quoniam vita morte, memoria obiiviono, veritas impugnatur falsttate. nos contra hec tria impedimenta, utentes presciilium lilterarum nnnotaliono,slgnlflcamus tain futuris quam presentibus,quoniam cum fratribus nostris, nillitibus Tcmpli lerosolimitanleteorum eubditis qui videliect neqiin(]uam, mundo abrenunliato. mililaro Deosoli devoveriint, spccialctn sociclatcmomnium pirituallum bonorum habemus, dnlls benigno et humilitcr susccplis vicissini mutuia petilionibus, ut in augmentum corporis domininostri Icju Christi rratcrnoquoquo nuxllio niagis magisque proflclamus. Illud ctiam deindo notillcamus quoninm ililem fralres milites, cum in fundo terre noslre, scilicetvlllo lladcnsis, curtcm unam conMituercdisponerent, id oUam a nobis expellerunt ut capcllam sibi liceret inibi constituera, in qua ipsi et sibi subjecti videlicet qui seculo abrenunliassent, tam in morte vol aepultura quam ln vila, perciperentdivina, salvoin omnibus atiisjuro nottre Hadcnsls parrochio. Hoc igitur co afcclu et tenoro quo postulnvcrunl,causa Dei. atcut frairibus conccsslnniet chyrographodonum roborantoaslgillo quoquo nostro munivimua. t (a) OdonII, *quede Beauwfs, i33 f tt4V {b)Serlon.sbMdo 8. tuden, 1139f t< ifplfmbrc 1M7. (c)Gautier,abbde Saliil-Syinphorici;,iii 6 avril 1166. (d) Cf. ibif fol. 0" dem. do Ego Dcrardu Britollo abbalissinctl Lud*ni;SIgnuro QalleriabbalIsMnctt ymphorlanl;SlgSignum Scrlonls 8 nuin fratrtAndre Signummllltumde Templo Olhonl Gltlcbtrtl et ()Gautier,abbde Silnt-Viil, itii-tii;.

154 CCXMVn

CUTVUIII DUtBOU n4t, dimanche a fVrier.

d Arch. Copfc tt Mf o. MwfaM, Nac.,OH. B fyS, n19a,fol. m. J^ T> Dei aomine et ejus rfivina clementia, videlicel Patris et Filit et Spiritas T I wncti. Hec eit rla quam fado ego Garcias(o),Dei nuto, Pampilonensiura rei. vobla Bonet.Placuit michi libenti animo, obtimo cordeet sponlanea voluntate, et propterservidum quod michi fecisliset fecietisin anlea, Deovolente; dono vobis Eiterquel in hereditatc, hoc quod regale est et mei juris est. Donoergo ad vo.Bonet, istam supradictam heredlutcm, videlicet Etterquel, cum terris cuWs et incuUU (fol. #I2~; et suis termina et cum regressibus et introitibns et cum tuo soto et cum sua aqua. et cum omnibus pertinenliis suis, que ad illam hereditalem pertinent vol pertinere debent, ubicumquo Invonircpolorilis, dono et concedo vobis, ut ab isto dte in antea, jure hereditario, vos et fliii vestri et omnis gencratio vesira possideatis, loWa mea fidelitato et cuncte posteritalis m, per secula cnncla. Siosum rrgls Garcio. Ego Bonetislam supradictam bereditatem dono et concedoDeoet Templo de Iherusalem et hoc signo roboravi cam J. estes islius donativi ad Templum de T parte Bonet don Boves,et Fortun Eneconesdo Barelas,et Garsiondo Bdforat, et Remun de Cortes et Rettro fllius don Boves.Factacaria in era M'C'LXXVIIH'. in primo dominicode tnlran-f/o/. I i3)\t febrero, in villa quo dicitur Tutela, rcgnnnte rego Garcia in Navarraet in Vallo Oscelle, et in supradicta Tutcla, ubi fuit scripla et fada ista carta. EpiscopusSancius(6) in Pampllonn,Martin Sanzin Logrunio. Rodricdo Zafra in Valterra,et Gonzalvosuo fratre in Fmes, Martindo Leetin Miracle,Udla Latro ln Aivar, Guilielm Accnariin Sangossa,Semcn Forlunionesin Sos. EgoEgidins, jusiu domini moi rgis, hanc cartam cripsi, et do manu mca roboravi> eam. ii5o/i, lundi 17 fvrier. du eh. fol.4?" et 48". Copte n. Cart. AdeOotw'M, In nomine Domini. Ego, Ouillelmus Paulus, donator sum tibi Adlardi uxori mec; dono tibi pro tuo sponsalitio totum honorem meum ubicumquo habco vol habero debco. ilium mansum scilicetac terras, et vineaset ortum et aliud totum, ad habendum scilicetac possedendum nos et infantes nostri qui do nobis ambobus procreabuntur. Et si tu, Aldiardis, luporviseris me, Guillelmuin, vimin tuum, tencas et habeas donationem istain in omni vila tua post obitum tuum. si lune infans de nobisambobus appoiibilis procrealus non fucrit. prcdicla donatio ad inillciam 'l'emet pli Salomoni ad mlnislros cjus remaneal ac icverlalur. S. Otiillclml Pauli qui sic islam cartam flrmavil (fol. M). S. Bcrcnguorii de Dociics, niii Poncll Ucrnardi. S. Guillclmldo Angles. S. Bcrnsrdi Modol.S. domni Bcrenguarll do Rovelra bajuli honoris millUoprcdlclo, t GuilleltniCatnlani, quorum e consilio hoc factum est. et sic Islam cartam flrmverunl et quorum jussiono eam scrlpslt GillelmuAduin, anno mill* C.XL. Incarne Domlnico, ni. kaUndas mardi, ferla 11, rgnante l^dovlco r. (a) GircU.rolde Naviire,u34 f noembre n5o. 11*1 fit Hptembreut. (6) Sanche, tque de Pampelune, CCXXVIII

CiUtlUtAUS UTBHPLI D CCXXIX iifti, (iM 9s) nais. De Petko Atheusu.

|55

A Gopiudu m* . Madrid, rch.Nie., (Xvl.B., SgS,n*J* J6mi, n*tt. In nomino Patriset Filli et Spiritus sancti, amen. Hecest carta testamentiet firtnitudinia quam ego PetruaTaresla 1 et mater mea facimus Deo et raiiittbus Templi Salomonis,do illo castclloAmbel, cum omnibus auia terminis cultis et incuUls,cum aquis et pascuis. Damuset conccditnuscastcllum illud supradfclisTompli mililibu presenlibiis et futuris pro remedio animarum nostrarum totum ait condonatum illfs qui in TcmploSalomonisfuerint converst!.Si quis autem hoc noilrum donattvum scriptum in aliquo frangere tcmpUvcrit.non sit licitum,set pro sola tomplationo slt malediclus et excornunicalus,et a corpore Xpisli separatus et cum luda, Domini traditorc, parlicipadonem habeet, et insuper hoc scriptum semper plnum robur obtincat. Facta"aria onationis' et flrmiludinis, mense marclo,in era M.C.LXXVIIH. d Nos prenominati qui hanc cartam scriboro jussimus, cum propriis manibus, coram testibus roboramus et hec signa Ji1J1 facimus. Ego frater Ralmundus Pernardus recipio hoc munus ad servitium'Doi'et* salutcm'animarum* vestrarum*.Eterat ibi teste Galler'de Segur, et lIugus Dalverge,illo cornes Raimundus Belengarius regnante ln Arngoni et in Ccsat&ugusta, episcopus Bcrnardus (a) ln eadem civitate, episcopus Michael(b) in Tyrassona, rcx Garciaa in Pampitonia. Ego* Pelrus* Tare. ila in1 Borge*. [util], lundi 17 mars. du l XII, Copie xu's. Avignon,ilblioth.munlclp.Carlul.de Mcherencht$.cb. fol. g-io". Edit M"do Wpert-Monctir, cit., n' i3, p. 17. op CCXXX RODULFL'S GuiTBEtlTI F1LII UIDEDEntlNT ET S OMNIM RETllOOECIMAH BU1 TOCIUS LABORI ETUWAM TCRRAM Et MI1,1VII)DS IeROSOUMITANI. Dk.O l'EMPM (Fol. 3"). In notntno Domininostri Ihcsu Xpisti. Ego, HodulfusGuitberti, et nos, Petrus Rodutn, et Nicholaus.sacerdos, lllil rjus, pro amore Dei et remlsslonodlie* torum noslroniTi) t salutn animatum nostrarum et gcncrnclonisnostro, domino Deo e et beato Mario gcnilijci (Jus, et inililibtm Templi Iherosolimilani,quod dicitur Sato tnonis, et domui do Hlcharcnsis,que cilifieatur pro illis, et sustcnlacione illorum, donamus et ofTcrimus omncm rclrodcciniamtocius nostri laboralu, nunc et semper in perpetuum, e; illam paucissimatn terram quitin claudlt latex que est slagnoGranolnHimiltoclcns procederovidetur et tibicumqim nos res noetras habeamua, lllam domum Uoi crcsccre cl laiato -imililcr ciipimu. Hanc facimus elomoiinam bono affechicordis nostri el sino fraudo domino Doo et fealribus Templi supradictis et (n) Bernard.cYJquede Ssragowe,op 116. (b) Mtdic!,itu de Tirttont, mg t iiBi. 1t. Vcrltnttt Tirelil. >.Omit ont$34. t. rfoiictonit. 4.Bimundui. 5. GtltlUf. d e. U *2tpertt \o com wnorde Stgou 'Artto,1bib onBratcl e StttfOM, deBinuon d d IUttx donMlchlti Tt.ion,il donOiri. el d rld J'jnpilcn.

cMnn.AnB dd niiru etiam in manu Rostagnf, sacerdotis indigni, videlicetiUorum fratrie et capellani, et in auditu et presencla fralris Bamardi, qui tuno inerat daviger illius doronsDel. Hoc igilur simili modo dicimuet facimuspresentibus fratribus et futuris. Et ego, Geraldus de MonteSecuro, qui post Deumet ejus doctores, istorum hominum dominus et defensor 8o, et amicus domus Dei et fratrum. bona voluntate, cuncta heo laudo et confirma. Fuit hec datio in quadragesima,in mense marcio, feria secundode passione Domini,sextox*chalendas aprilis, luna w\ Pltes opidiproborum hujus rei audientes fuere, de quibus ex hoc sunt testes Ihesu Xpisto et fratribus Templi nomine Geraldusde Grilio et Latgerius fratres et WiUelmns Barasti, illorum consanguineus, et Geraldusde Toraafort, et aUimulti et multe (fol. 10) quos Deus perducat nobiscum in vitam eternam. CCXXXI 1 1/4 1(3o mars-septembre.)

'M

du A d Copie il.. Mous, rchives e l'Etal. Cortol.de la commanderie Temple n Flandre, du e toi. 35. Analyte DevUlers, cit.. p. 170-171. op. ApudSclifes. In nomine sancte et individue Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti. Succedentla temporibus tempora quoniam mala fuisse scimus pejora esse sentimus et adhuc pericutosiora fore metulmus ea que concedimusin donis sive que DeoofTerimusin elemosinisscripti nostri con-(Jol. 35'flrmaliono et sigilli auctoritatedefensaro curavimusqualinus in perpetuum rata permancant nec in posterum ullatenus irrita fiant ut futuronim cassetur pervcrsitas et perversorum obnubilctur tcmerilas. Ego igitur Theodericus(n). Dei gratia cornes Flandrensium, intendensanimum quid in meorum oblitterationcm peccaminutn Dco reconsignarem, intelligens scripturarum testimonio elemosine suffragio me feliciusreconsiliari posse Domino, scribero decrevifuturorum memorie, paci prospiciensecclesieque Templi militibus Deojugiter militantibus Orientalem ecclesiam a paganorum spurtitia viriliter defendentibus jure hereditario possidenda concesserim libera. In territorio itaquo de Sclipes, Lifdtingas.cuin appendiliis suis Stcncset Erlebaldi capella, quorum allariutn oblationes et decimas novarumque terrarum decimas fratribus Templi Iherosolimitani et maximead hoc Ostonis, amici nostri, Roberti Furnensis et Heimerici,militum Templi precibus flexus, pro salute mca et predecessorummeorum, jure perpetuo. quantum in me est, integre dono atquc concedo,atquo hujus possessionisdonationem a Willelmo, castellano de (fol. 36) Falkenberga, et filiis ejus Hugone et Waltero fac. tam et scripto Slhephani(b) Boloniensium comitis et Malhildis(c), uxorissne, pariter conflrmatam, et ego conflrmoet scripli attestatione et sigilli mei inpn-ssione cnrrobore Testes hujus donationishii sunt $ Aluisi(ff),Atrebatensisepiscopi.$Milonis(i;; Morinorum episcopi. $ Walteri, Atiebalonsis abbatis. $ Leonii, obbatis Sancti Dertlni. $ Phillippi, Morinorum archydiaconi.$ luuani de Alost. $ Ilugonis de Falken(a) Thierry, comte de Flandre, 1138 + (c. 6) janvier 1168. (b) Etienne de BtoJs.comte de Boulogne avant tia5, roi d'Angleterre. ti5 t 5 octobre it5J. (c) Mathilde, comtesse de Boulogne, reine d'Angleterre, n35 + 3 msi n53. (d) Alvb, vque d'Arru, u3i f11W. () Mllon, vquo de Trouane, it3i f 16 juillet 1168.

l!
p

I |

w fl t ( "

r c

n
il v n

167 buli. Gisleberti. Bergcmis castellani. $ Heinrici, Broberg. Michaeliscunestabuli. i Gisleberti, cistellani. Heinrici, burgensis castellani. $ Rodulphi, Burgensiscastellani. $ Rogeri, cattelUni deCurtraco. Actum Dominice Incarnationia M*C*XL*1I*, indictione un*, epacta xi\ concurrente u*. Datum par manus Ogeri cancellarii. 11A1 mars 1 avril u4a). (3o A Original:jadis Poltler, rch.dp., H,liasse764.a disparu. Copies u ai fvrieri4o8, d scelle, igneP. Leclere ibtd..H,1. 764; du 1" novembrei453(vidimus duc Pierre s du de Brelagne), aris,Blbl.nat.,Nouv.acq. fr. n6908;du 3o aot 1666. igneOulchird P s d Poitiers,ibid. collalionne o 164 ibid.,H>,3oo informedu m* a. ibid.,H764. Bditi DomMorice, moires servir de preuves l'Histoire Brelagne. . p. 68-4 M de pour I J. Gcslin Bourgognot A.de Barthlmy. vehis do e B anciens Bretagne. VI,p. iaa-3. de Quoniam ex tradicione antiquorum patrum ad nos usquo fluxit dlrivatum ut si quidfirmUerrc'.inerevellent, littcrarum memorie commendarent, ego, Conanus(a), fllius Alani (b) Ferganni, duc Britannie, tam presentibus quam futuris notum fleri volo, quod, pro redompcioneet salute anime mee et parcntum et antecessorummeorum, dedi et concessi militibus Templi, in perpetuum habendum, insulam de Lannia, ita inmuncm et quietam ut egoipse cam obtinebam, assensuet voluntateErmengardis (c), matris mec. Postea autem, sancti Spiritus cdoctus consilio. eisdem militibus, pro fide calholicausque ad morlem fideliter decerlantibus, dedi et concessiin civitate Nannetrnsi, per unumquemque annum centutn solidos de redditibus mois, qui in prima ebdomada quadragcsimepersolvi dcbentdecensu et consuetudine bancorum macelli,in suburbio siquidem prefatourbis. Magisanimomeeconsulcnsquam temporalibus inbians lucris, dedi et concessipredicteXpisti mllitioquandam plateam ad domus sue ediflciutn, in loco qui dicitur Pratum Aniani,sic inmunem et qulctam ut nuUus sit ausus inde aliquod jus vol aliquam consuetudinemexpottere nec prepositi nec vicarii aliquam in ea habeant potestatem vel ellam aliquam occasionem vexandivel sub specie rectiludinisaccusandiaViquem illorum vel resipsorum qui eam domum inhabitant. Posteavero. consilio baronutn meorum, statutut qvtcmadmodum pro communisalute et libertalo omnium pugnarcnt sic omnia que illorum essent propria tam in mari quam in terra, in toto duenlu meo lia inmunia et libera essent. Quod nullus auderet ibi manum npponere vel aliqnid lemerarioausu indo expettere. Concessietiam sibi quitquid a baronibus vel hominibus terre mec legitime possent acquirero, et lam ipsos quam res corum manutcueio et deffenderome fideliterpromisi. Si quis autcm ncquam vel prophanus dyabolico cfianatus instinctu, contra hanc nostram disposicionem. oluntateet gratia Ihesu Xpisll faclam, venire presumpv serit et nostram elemoslnam turbaro vel anullare vel aliquo modo inquietare, illum heredem meum essoabnego et ex parte Deiet celeslis exercitus totam torram meam sIK.interdico et cum maleditionibus meis condampnari substerno. (n) ConanIII, duc do Bretagne,ma f 7 seplcmbren48. (6)AlainVI Ferment, uc d de Uretagnc, o84f i3 oetob.ing. (c)Brmcngarde,femmerpudiede Guillaume t IX, duc d'Aquitaine, p.(iug3)AlainVI Fergent. d Varlentuerfom d Morltet. lira. t. Armani. t CCXXX3U

GABfULlME TBMVU 00

CAAYCLAJM BUTBMTUI Attctum Nannetie, urao ab inranudone Doint M.CXLl, Ludovico juniore rgnante in Frauda. Hocvidemat et tudierunt Al*nu*(a}tanetemporia Redonensis electu, WiUelmut Ptlco magister militum Templi Alfredui et Henricus, ejusdem Templi milites, Hervtus cappellanu Jonas Redonensis canoncu,Henricus Filgeriensis Goffredusde CastelloBricntii Patrus de Galnachia; Daganelus et Mainode Guerrandia et plures alii. u4i, 6 avril. Original Toulouse.Arcb.d<p..Fondsde Malle, otnps.liane i3 (PedUban, 3). n* H du Co{>te m. Perpignan,Arch.dp., Carlulaire Mat-fleu. io. fol. 7G"et })-. du n Bdit Alart,Cariai RoattlUonnal* dansta Semaine reUg.da dioe.de Perpignan,885,p. ({8. i In nomine Domini. Ego.Uzatgarius(6), vicecoraeset flli mci, Petrus et Arnallus, nos insimul donatores et difllnitorcssumus domino Dm et militibus Templi Domini. ln manu Pelri magistri de Ruiraet Ugonis de Betano. ownesvoccs quas habemuain Gillelmum Raimundiet suos infantes atqueposteritatei.sciticctntbergns et censum et omne. usaticoa et Iraces et toltas et forces et omnes odempraments, quantum nos habulmus vel accepimus in illis et quesivimus etiam in suis honoribus, totum sine engan et sine ulo rctentu, prorcmedio animarum nostrarum. Sicnt dictum est superius, donamus cldifflnimus domino Deoet predictis Dei militibus. lia ut neque nos neque posterilas nostra audeat aliquid requirere in predictum Gillelmumde Corbos et suis postcrilatibus nec in tuum totum honorem in quantum ipse dedli domino Deoet Templo suoet suis militibus. Si quis hoc irrupere lemptaverit, non valcat, sed couponat aut conponantad Templum et suis iniitUbus Dci in duplo et in anteahoc flrmum ait modo omnique tempore. Actum est hoc vin idus aprilis anno M'.C'.XLMab incarnatione Xpisti, rgnante Ludovicorege in Frantia. Stolon Ualgarii vicecomltis. Sic^sjjm Petri. Sich^sum Arnalli, nos qui hanc donationemvel difnniliouem fleri scripsimus, flrmamus teslibutque firmarc rogamus. Sto^suu Bcrcngarii.arebidiaconi. Sia^suii Ponlii, capellani de Valle. Sio^oum Gillelmi de Pnracols. Sio^um Qillelmi nrchidiaconi de Folliano. Sig^sim Raimundi de Prads. Sio^mumArnalli de Sorniani. Sio^slh Gauccllmi de Viver. RaimundusMonachus,qui hoc scripsit ij. C^XXXIV [u4i avril-juillet.] Copitdu un* t. OifordBodleUn. ns.Wood(empl)10.fol. id. i
Cauta titan* Matiidis DE pastuba dk 8cnoTmKn.

&8

CCXXXIII

Matildis(c)imperatri.rgis Hcnrlci flIfa.Radulpliode Quercetoet minislris forcslie presenlibus et futuris alutem.Preciploqund fratres Domini do Covete de Templo habeant pasturam sunm anlmallbus suiset pecoribtissuis ln boscoet plnno. plenarle et ayslamcntn sua de foresta, sine vasto pro nnima regis Hcnrlcipalrls mei, et omncs res eorum ln mea iiacc (Irma sint ne nliqnls eis injurlam facial. Teslibus episcopo Il(enrlco) (d) Wlntoniensl, et episcopo(c) Klyensie! cancellario apud Oxeneforde. (a) Alsln,equee Renne, d n4if i'mal uC6. (6) Udatgariu,lcoraUdeFenoulll<l6i. flllodu roi Henril".veucdo l'empereurlientl V,avaitpous,ua9, Ueor(c)Mathilde, froy,comte d'Anjou; ne no | to septembre11C7. (d) Henride Blols,que e Wlnd chester, 17nov. u>9 + 8 aol1171. (e)Nlgel. v&jue dBly, oct. n33 t 3o mai 1169

CARTULAIMt BUTXMTtE CCJRXXV ii4i, dimanche 18 mai.

I&9

deRientrenehti,ch.XXX\, s"et fol. Copiedu t. Avignon, wi BibUoth. muntdp.,C<ir/iil<jire BdiU M"de Rlpcrt-Monclar, cit..n*87.p. 40 op.
Galtimus BT wio srci et Fitn DfO sui dsdbrost ET WUT1BUS omxem TemPLI. bbthodicwam scobum cultpijm

ln nomine Domini nostti lhesu Xpisti. Ego, Gauterius de Monte Securo, et ego, Agnes,uxor sua, et nos, fllii ojns, Ponciuset Geraudus atque Willelmus,pariter, relrlbucione alque medela animarum noslrarum et amplexibussempiternlsomniumque genaracionum noslrarum, domino Deo et beale Mario, genitrlci ejus, et fratribus Tcmpli de Iherusalem, quod dicltur esso Satomonis, tam futuris quam preienlibut, retrodecimamtotam nostrorum culluum, vldclicctpnniset vini, nunc et semper prebemus in pcrpctuum. Hanclnxacioncmet hoc donum facimus ln presencla Dei et in manus supradiclis fratribus Templi, qui sic nominantur Ugon'.sde Burbutooe et Rostagnicapellani et Bernardi clavigeriset liobcrli de MontilioPetrtque MontisPalcri et Annonis. Fuit hec daclo facta in domoDei et milicloXpisti, menso malo, in die Pentecosten, in teatimonioet in auditu Geraldode MonteSecuroet Nlchotade Bulbutoneet Poncio Cavaieriiet Petro Bernard!,nepotia Gautcrii supradicti, et fratris Ugonisde L-imarcha et fratris Uodulllde Sancto Cervasioet fratrie Imberti de Sauzoet Nicholai(foi. 23"), iacerdotis de MonteSccuro et Willelmi Macnfrcdiet plurimorum bec audiencium, quos Deusnobiscumad vitam ctcrnaiu perducat, ferla r, lune viui'.auno M'.C'.XL'l' ab incaroatoDomini Filio. CCXXXVI ti4i. a3 mai.

Original Perpignan,Arch.dp.,fondsdeMalte (ancien psreliemln Temple, n! sogi). du cot Publi AUrt,Cari.liouttUhnnais ans la Sem.Rclig.dudfoe. e Perpignan,i885.p. 463-j. d d ET P(ETBUS) BEHKNaABlUS. U(a\MSBs) BebKMOABIDS In nomino Domini. Ego fiaimundus Berengarii,et frater meus, Petrus Bercngarli, nos ambos insirnul donatores sumus domino Dco et miticto Templi Ihcrosolimitane pecla una de terra, ad cdlficandoorlo, siedonamus,siculinos abemus vclaberedebcmus Infra fineset lerminosde villa Perpiniani,in ajacenciaSancti lohannis, in locum que vocant Ccruaclcdo.Et hoc donum fccimusln potestnto Petrus de Rluuera et Ugo do Bcscano et Potrus Bernardi et Bernardus de Fcniolntcnsi, quos uni fraIres milicic Templi. ln inli vero pacto donamua nosvobisl7reacriptaterra ad edlllcan. dum ortum, ut de omni fructu qui inde cxierinl, rcddalis nobls donalorlbuset suc* cessoribusnostris sgraihim et de lino agrario et bracaga.Et alronUtin parte orientis inlus Vass3,de mcrldloin orto do Gauscclmo,de occldenlcin orto de nos Ipsis, acceptoribus, de RtjultonoIn terra Poltus toliannl, qui fuit. Quantum includunt Infra istas ]inidli;ts un" afJFcontaciones, donamuanoa vobis,cum exIHbusatque regressic Ibu et cm Mil*tnninis et cum omnibus ln la LLeiiJibuset sine omni inganno, totum quod auperlu resonat, per facere ortum, et s alvosomnes nostrol dirrectot. Et ptt i$la donations uobi jamdicli donatores,ccepimus de vobls, acccptotibui,

tARvctna bo nairut xx util. moMte Rosaell. Et est manlfeslum.Si qui homo rel fomina contra iiUm ctrUm donationisveoert pro lorampendura, non hoc valut vindicare quod requtrit ta eomponat in duplo cum sua rnetorallone. et in tntea firnu et stabilis permaneat et non iitdirrupt. omnique tempore Actum est hoc x ktleadas junii, unis Domini MCXLI,rgnante LedovJco Rege in Frauda nu anno. Swjgeroit Rahnundi Berengarii. Sig^wdm Petri Berengaril, qui islam cartam donttonls fleri jussimus, flrouvimus et testes Brmare rogavimos. Sifflwtm Raimundi Stephani. Stolon. Bernardide Redes. Sio^moM Pclri ErmenBeraardi Casal. Bernardua scripiil, rogalu atque i jussus. cum litgalli. SiointiM teris radis t emendatis in vt linea. CCXXXVH i i4i.33 juin.

to

du Copte* n*1. Madrid,ArchUoNsclonsi,Cari. B.. 60. n n8, fol. io8"ioq: ibidem, n*355.fol. 137-137".
DB 111. A BRBKD1TATB d'OtUR*.

In nomine domininostri Ihesu Xpisti et ejus dlvina demenlia. Ego Rodcrich Pelrez'eluior meaTola.placuit nobis 1ll>ciili animoet sponlaneavoluntalcet propter amorm Deiet animas noitras vel parentum nosttorum. donamus una hcredtlaloin Otura tota ab integriim ad Templume eanctum Ihcrusolcmet ad d ipsos militesde cavallaria sic donamus illa francha et llbera et ingenuo per cunctacculaamen ipsa Facta carte tu* nonas junii cra M.C.LXXX'VHII. Hfti, mardi 3 juin. Copia du xii' . Paris,6IM.Nal..Carlulalre Temple e Iloaix,fol. 36"et 35 Avignon du d Areh.dp.. Cartulaltedu Temple e ttoaix, fol.61. d
diti III. Chevalier, Carlulaire de UotpUalitrt et da TempUtrt, p. 71, qui DlO date 10? juin.

CCXXXVIU

BERMOABltJ

VaSIOHKKS! XPISTI

EP1SCOPUS ET CASOSIC1 K1US DEDERtNT H.tA^ 1>ID1.AM UB1 EST MOttiDISUM,

ET MIL1T1BU9

In Dei nomine rgis lerni Prescntium liominumntque futurorum successlo evidenter scit et agnoscat ut et ego Vasionensisepiscopus nomine Bereneariug(<i), fllius Himuntlfemin consllioet assensu ennicorutn nostrorumvidelicetdo Bcr, iranno' deCost sacristaet do abbato Sancli Quinidi Pctro Gavaldano nlritifiPctro de Coste1.PetroRicherioet PetroDoocl ' W. deVinzobrio', Elsiardode Valrioco BerUandodo Chaarossaet W. Bcrengari hc W. Baldtico, domino Dco et sancl Mari' genitrici cjus, et millcio Tcmpli Icrosollmllani' et fratrlbus ibiquo Dcoet ublque degenlibus. non tam prcscnlibus quani futuris, et domui do Roalsquo1in (0)Breng*r, vquedeVslson.1113-1173. Vrknf In D nomlnet e)uOl*lnUmealtt. . Hodrtg i. e t PelM. 3. ad Deo UiUbut TompliStomoii! 4. frnc. VatUMn e m*.fAtlfnan1 6.lenil. Itiefojoilmlj. d . ptMndum. 7. Omit. 9. fUlmunde tenline. g. ctilnooicorum. 10.Bariramlo 11.Qulnldll. 11.ic. il. Wllletmuj, 14.Vlnccobrllo.)5.Vtlriicco. 16. lllelmo W Hrntrio. Klili. w. Ihiroiollmllinl. o.ajoat* iv Wlll.lmo. il. StncM I. ai qu

auftIUtU Du twras 16. M h.aa,a. nol) pluopatu, gratia De,est et hedificatur ~-~ t.. t-~ imulam dono illam nostram que est anlo villam de Sancto Verano et uti prope domum de Roais sic terminaque tur aqua clauditur a meridie. ab occidente crudbua impoiilis demonstralur et cum feualibus meis de Sancto Veranoex aqua de Oveia parlitur uaque caminum ad viam arboreraque Tocalur ehes et ex inde~ab aquilone et orientali parte sicut alcfor ripa lermtns circuit in girum donec in eandem aquam Ovezam. Quicquid infra bo* tennino habebamua aut quscuraque'vel quecumque propter nos, totum ab itegro abtque retinemento eidem tnilid et militibus Crlsti 1 damusbona voluntate et fine fraudeet Il sine doto ut habeat et posiideant nunc et fn perpetuum luam voluntatem faciant eu etiam molendinaaut paratorea ad telaa eut calcatores chanebatearum aut orta aut praU, ad&qualu, xilus et redilus, e captioneaaclasarum seu etiam planlatlones arborum, augmentaliones rlpatus illi ubique ile dico ex fila parte qua' donum tit" latud. Et hoc aupradictum donum aque. ego episcopu* Bcrangariu suprascriplus feciin manibus de Gaufredo"Sancto Salurntnofratre et ministro de domo de Roais et fratre Roitagno et fralre Ugone de Harca et fratre Rojtagno capellano Richarensis et fratre Imberto Saudclis et fratre Rotbnudo et hls et allia futuris et presentibus milid Xpialifratribu, et hoc idem cum canonicis meis laudo et tcsliflcoet semper cum Dci adjutorio tesliflcabimus et si quis hoc ois inquielare vel irrumpereaut comniovcrlaliquo ingenio volueril.ut et" ego ab omnibus hominibus defemos et prolcclor sim de hls et aliis donec adquiescaturet nos et posteri noitrl. Hujua rei et hujns donallonis testesel videntesgunt isti ego metepiscopusB(erengarlus) suprasoriptus et canonlcl aupranomlnntlet fralres miliciesuprascripli,deinde vcroElmeralusdePodio.UgoRotgerius.RaimundusRotgerll, W.de Sancto Roraano Guigo do Albuzon, Bchers de Scgiirll1". Rostando Crest (fol. 3Bj, Pcirl de Creai, W. Rostagni d'Anlricolz, W. de Vaison, Gaufres de Mornai. Gaufredu niitis de Mirabla, Petrus Marinl , et Ires flHi cjus, Raimundus, Willelmus, Pelru,' Petrus A!aude Vallon . Pontius Borrelius presbiter, Laugcrius de Bolsion ! Herlrandus de Sancto" Germano, W. Maiolsde Sancto Verano,Amotricus ' de S(anct)o"Verano,RaimunduForU*l.RostognusdcCarpentrat,PctrusGauleriusMde P CarpcnlMit, ontius Berengirll",PelrusBur!orflni,lohannes4*Bubiilct)sdeSegiirit". Propter hoc ego BerengnrltisVasioncnslsepiscopiisde fratrihua Templi habul, scilicet de Gaufrcdoet Rostagno c solidos de veteribus Mclgoriells et integris et pro alii o. iolidis "unammulam et unam rocinum Il hoc cum consillo Elmeratls de Podio et Ugonis Rolgeriiego et fratres milicie fecimuset ipsi laudaverunlet securitatem fratrlbus promiserunt. Scripta fuit hec carla anno M'.C'.XL''. un nonaa' junii feria m Roitagnus scripsll mandato episcopi supradicli et fralribua Varianltt mi.d'Avignon da 1.cdlDcitur. t. ojoaltet di*ldllur. . demoilfilur. t. cl. 6.untrn. . Inlegro. 7.ajoute llo. 8. Spltll. 9. Omit. 10.hil*nl.~ 11 ajnalf u et. n. eclam. i3.(pclone ctiinrum. j. uginenticlonti. 16.ique. iO.Omit. 17.fil. i8. Berengrlti 19.luppl. et. o. Mmh. i.nichirencii. jt. Siutcti. >J. mlllcl .Omli. S.Ucfmior. iS.Wilt. mu*. t-Olgo Albuco. aS.Bo<h*r. 9. de Sguril Jo. Pelr. li. Wlltelmu lloil.'nid'Anlrtchalt, WHMmut. 3.Gaufrer. 3J. Mtrit. Si. AUtilde Valio. 95.PontBorrrlt. 30.UugtM. 87.Botjo. 38.B*rlrtDl. 3.S*nlo'. I. Wlllclmu. Si AWStilc. Si.Siuclo. *J.l'trtna. 5S. auler. J5.Ponclm G Bertngerll *.Butlmn.toantt. iy.Bfurl. 48.MttgolMnsii.9.c>. 60.Omit. S,unumrontl. SU. 5.XXXV. $3.mi. 6J.Il y a trreurfontla/(ritondans tt$ntrntt. (5. in*. (6.Cette *tt*&rt tinu*neMlitiw qtt dentUmt.(MiijsM. f
Cartuilr du T^mplo.. 44

* <wxjaoK

caktvuiu

Du n*u

t.,4, Jain.j

du Oopk a? . Htk, MU.Nat, Cartobirde Roaix,fo.4o. WW M. Cbenlier.Carfaieire BotpliaUert du du et TtmpUtn,p. ,8. E*. Pontius Borwlli, dono et laada ad domum Templi de meas drtetam, quam f^rT ? tem quam acaptavit(a) domude Roalsde episcouoet de canooidi tn riberi. ubi tunt molendini. Iitod donum atque laudationemfed ego. Ponllut Bor.Ui.Vm, >cortmepl8copoToiintMcritanu8. tque Roitagnuide Podto. a et Folcherim, et Ugolenus.et Gulllelmus Gaufredut Laugerias de Boiwn donPetri, atque laudavit HIamdricturam, quam ' habebat in terram lupradlcltm Deoet domui de RM1S fntrtbus et t tnllicie Templi,am presenlibus quam futurU CSXI' itftt. v] juin.

Original Touiouie.Arch.dip., fond Malte:Homp$ de l (PedUhtn.lttse i3. nS). tn nomine Domini.Sit nolum cuncti quonlam ego. Arnanus de et ter raeui, Petrus, no insimul venditores sumu domino Deo et tueCorbons. framilllie TcnipH Iheruiolem, per hanc scripturam vendilionia nostre, vendimus domino Deoet sue predicte de terra;mllilie.Jnmanutlgonlsde BctanoclIktnardodoFontiledcs.quadrum unum advenit nobla predictum quadrum do terra par vocemseniorum nostrorum sive percuncu voces. Est autem predicla terra Jn comiUlu FoneiledesiDparrocchia Sancte Marie de Soriua in villa de Corbons, infra condaminamde predicte cavalerie Templi Domlni et Bernard! Ferad. Sicut dictum et superius, tic nos predicli Arnjlluset Petrus vendimu domino Deo et voWsfratribus predicto Ugoni et Bernardo predicte mHilie Domini, predictum de terra cum suis terratni et quadrum affrontatlonibus,cum omne in se habente, de nostro jure in potesUte Dei mililiequs TcmpHDomlni ln atodium franchum ut sit solidum et Hberumde predicta mllilia per nmem aoltdoi denarlorum quos vos nobisdatis. Hanc venditionemfaclmus nos, predicti Arnallus et Petrus cum consilio senioris nostri. Raimundi Ugontsde Fornol. Si qui hoc domino Deo et mllllie Templi Domint voluerit, non valeat Md conponat aut conponant ln duploet in antea hocirrupere ait Brmum predfcle mlillle Dominimodo omnlque lempore. Actum est hoc v. kalendas julll. anno M'C'XL'l-a nativilate Xpistl. Sjoiu Arnalli. Sio^auii Sio^un Petri. Sio^soii Sig^cm Sjo^ctom Sio^um Nos, qui hanc venditionem fadmus. flrmamua. testibusque flrmare rogamus. Sio^ui Raimundi Ugonls senloris. Sto)!uii SioiJctuiiPetri Glilelmi. Sioum Bernardi de Corbons. Ralmundus Monachui qui hoc scripiit 1J4. (a)Cf.la charte prcdente.

CAKTVtAllUB OU TttOHJt
CCXLI u4i, mardi i" juillet.

,63

Originaux u copie*contemporaine!.Toulon. o Axch.dp., fond*de Malt,RiUquefcUu 1i w et 3. Edit Du Bourg.Blxl.du Or. Pr. de Toahate,PicesujUBcat.. XUC. n j Sciendum est quod Stepbanu. CtMbordt. ddit Sdenduro est quod Stepbanu Carabordi Hosplcfo Iheroso1imitano. Facla carta hujus donationiskalendlsjulti, feria ni", regnante Lodoico Francorum Rege et Ildefonso(a) Tolosano comite et Ramundo (6) episcopo. Anno ab incarnattone Domini millesimo C.XL.I $ Petri do Margarltls,frater Terapli et Vitalis scriba, qui scripsit hanccartani CCXLII u4i, vendredi 4 juillet.

d Oopi* u in*t. Perpignan. rch.dp., Car/H, Uat-Otu,ngS.fol.67". A da Edile Altrt, Cartulalre outtlllonnaii, dansta Semaine R rellgitutedadiocse Perpignan, i885. dt p. 480. In nomine Domlni. Ego, Oernardus Adalberti do Campo Magno,et filii mel, Poncius et Dernardus,donamus domino Deo et milicie Templi Itierosolimitaniet fratribus ibi Deo servientibus, omne quod habemus vcl habere debemus in alodio prescripte milicie, quod illis aveait per dominam de Turro que vocalur, 8ellicetin dedmis, in baillis et ln omnibus aliis rebus, aient tenemu et possidemus.sic mililibus Templi totum ab integro donamus et concedlmus. Estautem prescriplum alodium in episcopalullelencnsi, in terminio quod vocatur Tersanum? ot in Vitam Mulachamet in Pacianoet ln Tresscrra et in Cande! et in Agni.'set de Troliars. Islam donacionem facimuspro remedioanimarum noslrarum et parenlum iiostroium, ut Deus propicielur iniquilalibu noslri! in manu Petri de nouera, professi et et Ugonisde magistri, Bedano, cum Bernardo do Petra Lata et cum Gullelmo Sumarlo? do Gerunda,cum consilloGaucerandJde MonteHubio, pro quo tenebamuaipsum honorem, ipso Gucerando donante, laudante et conccdcntcprescriptis mililibu3Templi. Et ego, Petrus de Rouera, cum consillo frnlrum meoriim, per Islam donacionem et dilDnidonem, donsmus tibi. Bernardo Adalberti,et fllius tuis.de caritate domus nostrei* morabetinos. Si quis hanc donadonem irrumpere temptaveril, non valclt vendicare quod pecterit, sel in dupto componat, et ln onlea firme permaneat. Facla caria iota mi*nonasJulii, feria ,anno ab Incarnaclone bomini M'.CrX'L. primo, rgnante LodovicoRege. Sm^t-ioii Bernardi Adalberti. SgiJmiiii(fol. OS") Pondl et Sioicium Bernardi.flllorum ejus. nos insimul In unum rmairms et flrmari rogamus. Smwt)M Gauwianrll.qul banc cnrlam firmo et laudoet prcicrlptum honorem dono et concedo. Siq^sum Bernardi do Fenoliar. Sio^nmi Poncil Guilclmide ValleGarnera. Sm^ttJM Petri Lanant. SioiJwumRaymundi Vidai. 8io)Mt;i Ugo%> nis lvite, qui banc cattam rogatus scripsit, cum literie auprascriptis in * linea, die et aonoquorapra. (a)AlphonM, comtdeToulou,n 1 io3f Ctttie(c. t6)vtil it48.~ (6)lUymond. t quede Toulouse. t "7avril C3. 11do

1^4 CCXLI1I

Du 1,1. CAKTVUIU TIMM.B

[u4i (35juillet)-(34dteembrt) n43.] du CofiU xw s. Oxiwd,BoileUnm*.Wood(empt.)>o,loi.-. 41"' Cabtv Mitoms courns Htravorore m n mois nias. fPJmnibos etc. Milo(a) cornesHereford(ie)latutem. Sciatis medediue pro anima Henrici rgit et Waltcti, patri mei, et Berte, matrit mee. et alioram predecessoram meorum, et pro ulule corporis et anime mee et liberorum meorum et aliorum meorom amtcotum. Tempto lerusalem et militibus ibidem Deoservienllbus, duas hidaa terre quas tenui in capite, Henrico rege, in Lokeruga,ita libras et quletas ab omni serildo et exaccione.sicul eashabui in meo dmninio, cum mansura que fuit Rlcardi de Sancto Quintino tniliti*mci, qui hoc concessit,et cui excamblumdedi, pro eadam terra, ad suam voluntatom. Set et decima ejusdem terre in omnibus reddetur, singulls annis, wclesie sancle Mariede Gloc(estcr)et canonicit de Lanthonio ibidem regularUerTiventibuj, sicut in dedicationeejusdem ecclesiemea donationoet e spcial! autoritate eis confirmais fucrit, sub onathemate omnium qui eis Inde injuriant facetent.Hanc donationemlibentius feciex cognicioneet amore Hic(ardi)de Harecort. Testibus Rogerode Gloc-ster)fllio mcoet Wolterofllio Rtc(ardi). CCXLIV ii4i, mercredi 16 octobre

B Copia du if. Avignon. ibl.municipale,Carlul.de Rlchtrtnchtt,eh. ixvm, fol. 16": fol.69 (BJet fol.64(Cj. Edit Marqul e Mpert-MoncUr. cit.. n3o.p, 3i-, nM et 94. d op. 87
SltVIUS ET XO! K1U tT WMtS EORVH DKDEMURT VXVH CAMP CM lit TEMinoUtO DE BbCUPTO

tn nomine Domini nosltt thesu XpiU,cuncllsfidcllbuset a Dcocrcali,hec legentibus et audientibus, cvldcnler agnoscalurquod ego,Silvius de Cleireu et ego, Matelina, -jusuxor.et ego. Silvius, eorum fllius.nos pariter. propter salutemet redemp. tionem animarum nostrarumet pro succcssorlbu nostriset autecessoribusnoslris, ut Deus piopiciclur nobis et dimtllal ( fol. 17) dclicla nosira et in regno cc!elianimas noslras gencractonumque tioslranim collocare dlgnclur, domino nostto Ihetu Xpisto et beatissimo* virgini Marie,cjus gcnilfici, et militibus Templi Iherosolimilani, quam liresentibus la ni futuris, et omnibus corum suceeworibus et domui de Rlcharcnchiset in tuia manibu, Ugo' do Panai, mites Xplstl et frater Templi et gubernetor atipradiciedotnt, de ilia terra quam halxo in lerrilorio quod nominalur Bremte trado et oieroumim campum Que" terra sic moslralur el lerminatur s eb orienlali parte ipius Silviiterra est, a tnerldie duobus crucibu lermlnaUir,ab occldontoest terra de Bertran de Taulinla abaqullone territorium de caslclloBul(a) Mlton,eoniledeMrford, juillet nit t dcembren43. a5 Verlanttt .1.B terrnntHm JUKI Cltlrtu.C t)e 8IIlo ClalMu. . C trou. 1 tt de 3.BMatlelloi. 4. B me. 5.BelC: gnerltonumque. ble. 7.et C lun 6.B preMnllbui um. 8. C Blc* 6)renchls. q |/ol. -9.C1 Hugo. 10.C Brente. 11.Ct qu. 1.C: moiulrilar. iJ.C d')buf. 14 C: Tullgtnn i5. B: ImitoriumBotbtone.

,55 buton Hoc quod infca he terminas et banc ipsam terrain qum pr lias vocea u wcone habebarousaud habere putabaroui, totum ab Integra pro alodio franc sine ulio impedimento. eisdem Dei railitibus nos aupratcripti ad facendam et possidendara volonUtero auam laxamus. Hanc autem donaconem et laxacionem u hujul terre Il siefacimus t et ti quis ibi in bacterra aliqufd inqnietarevel arriperova. luerit, nos aupra donatoreaterre hujus ad eosdemmilites,sineulla intermfssfonecommilitonum pauperum Xpisti liberabimus et solulam libre ab omnibus hominibus adsUre banc terrain fademus. Et insuper in omiiJ territorio aJios noitro peccorum uoruro pascua sibi necessariaet egressus et regressus. sine alrujus blandimento vel Iucro",tradimu8et concedimu.(fol. i7") Hec aulem terra et donacio" Iradila fuit idtis octobre feria un, luna su', M\C/.XLM* Hanc vero donacionem . Ugo de Panae ln sua manu accepit cum Rostagno capellano et Imberto de Sauze, ab ipso Silvio de Clelreu ' et in et in eademque terra, cum presenda et laude laulorum suorum de Geraldo Crasso ' et do Slepbano de Sancto Albano. Teste bujus donationis qui ad hec fuerunt sunt de Roslagnus Sabran, tiliua ejus, et Raimundus(a) Mius comitis do Tolosa, Pelrus Ugode AvUanoet WHIelmus fraterejus. et Terrabuc de Avisanoet Pciracha et Imbera Taverna et Pont Archim. ber. Jnterfuit Pelrus Papare de MonteSecuroet Guiscardus ambo armigeri et dgentesin milicia Xplatl.Et a supradictia donatoribuaJussu BosUgnuacapellanus bec scripslt. CCXLV d s. Copte u m* tit, lundi f dcembre.

cjuMotAia*do Tutrue

A Toulouie. rch.dp., CnN.Adt CceffM, h, 13.fol.t5 et c ln nomineDomlnl. Ego. BcrnardusModolet uxor mea Ermessendis,et infantesnostri, Raimunduset Guillclmtisatque Bernorduset alii infantes noslri.donamus et deretinquimus et omnimodisdimnfmus Dcoet sanclo militfoTempli Salomonis fherosolimilani, et vobia,ministris cjus. Ugoni de Bcciano, et Bcrnnguariode Rueira, et et ectorisconfralribus vcstrisinips.i mililiaDeofnmulalibus, presenlibns atquo futuris, ipsos tnolfnosquos haboliscdinealos vel deinc hedificaveritis ln ipsa terra vcslro quam ego, Bcrnardusbledol,debeotenere ln vila me,ut ab haedio in anlca ego, Bcrnardus, et uxor mea atquo infantes noslrl vol posterilas illorum aut ultus honiovd feminn per nos velpar noslram vocem, in ipsls molinl*velin exilibus et reditibus eorum vd ln alils pertlnenciisillorum ullum censum velultura usatlcum vol allquam partem non requiramu nec u)lo modo in perpetuilm habeamus. Hanc V.flltde Alphon.V) (o) Raymond comtedo Toulouse, tuccdekwn pre, n48 f 1190. Variante.C:de cjsMlod Bolbolone. .f)etC: Iloncs.S Bj hii<J, aul. 1.C:tnaco. Ci 5. C1 domllonotnttnlloncm. 0.C letre. 7.B: comllllonum.a. B fgrwuiet regreiu. cl C egroisuel rogresus. -9B1 1110110 .0. il lucroo. es.Cs ltc. et. BetCt dalio. 60). i3.Ci Inmense lobfI. iS.C M'.C.XXX.f.iS.C domllonem. 16. Hugo Idu C definit B r ttwpll orn Imberto c SttM et cum RoiUgn pitUao.C tum Humberlo (fol.et}. 17. M Siutelll cum HoUgno ajxllino ecepll. ra.B: In eademque rti C: CUlwu U tlinidnn> terri. 13.BtC 1 presenllt. 10. Bet C txjtitorum. i.D 0. Cric. i. B TtUttlual deSlbii Iblane), ejn. 3.B1 Pt. Ugo. P. Hugo. *.C Wllletmui ugo. niiui BoiUgau C H &. Tribut. C t Tribuc. 8.B1 lrabrluiTtctnt, Pont ArchlmberU. Humberlui B C PonlluiArehlmtwrll. 87.Bt IUmfuit Pt. C IntctfaliPltu T*rn, PtpatU. 8. 1 GdIichinidl. i). G 1mllIU.

1 ':l -ic*Ktmswtmi jI, mm*

racimoe Deo et vous fratribua, propte* amorem Datet remisaio*mo deMnlUonem RW peccatornm nottroniai et partira propter IL. t. Narboeenseaet unum modium froment! quot nobis dedislis (fol. 15V ut le fou trta finna et sUbili* cum hoc dono permaneat omni tempore. Statjm Bemardi Modo) et uxoris ejus inrantumque illorum, qui aie iitam cartam arowrenrot. SksJm Gultlelml de Ber. Angtea. nardl cappellani de Doienct. Sio^m Bernard! de Doiencs. Bernardus Sk{m scriptit juaionepredicu Bernardi Modol,anno mHlesimoC.XLl. incarnait dominice, kalendis decembtis, feria u, rgnante Lodovicorege. CCXLV1 n4i, vendredi (5-a6) dcembre.

fiopfcdu*ni. Toulouse. reh.p., fondsde Malle, drl.Ade Doaxtiu,cb. u. A C ln nomine Doralni.hecwt caria concordieetpacia quefuit facta Inter milites Temet Petrum Sacbetum de Dodenca.Ego, Petrus Sacbe'us, pli conquerebar de mUitibus dedesirucltone cailr! de Dons et de molendinis et de paxeria Tompli quam conslrmerant in Humine quod vocalur Atal conquerebar etiam de honore Guilieli Ermengaudiet Raimundi Ermengaudi quem ipli michi auferebant ut michi videbatur. Dehi omnibus nunc recognoscoquia irjutectabque uila ratione conquereb#r do cl. Quapropter hos omnes clamorea suprancriptos laio guirpisco et diflnlo et nunc et in antea recognococos esse dominos meos. et quia ego debeo cis facerehominum et ipsi liabcnt super mejusllciam sunm alcutin omnibus homlnibu (fol. U) de Dodencset quia ab ipsls tcneohonorem illum meus tenuit ab ipls a quem pater quibus ipsi adqulticrunl hoc quod habent in Dozcnci. ilec omnia facto cum consilio et volunlate malrls mMerleet Ctrnnrdide Caunis cognati mei et uxcris ejus sororls m. Ricardis, qui hoc laudant et firmant. Et ego, Petrus de ttoveria maglster, cum fratrum nostrorum consilio,sciliccl Ugonis de Bscianoet Bercnguariode Rovcriaet Raimundi de Sancto Martinoet Guillclmi Catalani, laxo tibi, Petro Sachet.ln vita tua unum ortum ad fontem, qui airontal do altanu in via, do aquilono in orto milicie do circio in orto psiusPetri Sachet.Sub tali larotn Icnorclaxamus tibi istum Templi. ortum lit tu habeaset possideasin vila lua post mortcm vero tuum. liberc et absquo omni impodimcnload nos et ad domum Templi revertatur. Facla carln hujus concordlcet pacis, anno Dominiceincarnacloni M'.C'.XL'l*.regnanlc Lodovicorege, mensodecembrio feriavv $ Pclri Sachet, qui hanc cartam fier! et testes Ormarorogavit. $ Berlrandi de Patacio. $ Guill1do Pralro. jussil $ Bernardi do Trenciano.$ Raimundi Guillclmi de CanoSuspenso.$Guillelmi de Andes. Pclrus de Magalazrogatus scripsit die et anno quo supra. [txt>) du Copie * . Londres, rlllshMusum B Cotton.M. croBVIfol. lj. N Co^FmUATlOWOSDBM BKOIstSTEriUNlJim M0EI1TATIBU8COSCESSI DKDtSHEStB. ADTBHBAM Slephanus Dei gratis rex Anglie,Juslklario vic(ecoinUibus), aronibn et omnibus b minislris et Bddlbu su! Framyjgenl) Anglinl Ilortfordschir. salutcm. Sclatls at de medcdlssfit conccwlsseDeocl fralrlbu Templicru*alem, anima I pro rgis Henrlcl, unculi mei, et pro salule anime meo et Mallldis rcglne, usoris mec. et Euslachii, fllHmei, et aliorum puerorum meorum, ut habeant et sacam et eocuam et toll1et rcxLvn

CABTCIJUXB

OU TBMTLX

167

IIL__I- 1theam' et infang' et omnea .1: -1.12_ alias consuetudineslibrale*in terra tu .1.- ft_1. deDynneeleya. et WiUdmo Mart(el)et Willelmode Nom, apud Giperu TeallbuaRobertode Ver, cam.

[u4a ?.] du B MaieomCotton.M. ero.B. VI,fol.tS3*v N Copie Vf a. Londres, riUsh CoRmifATIO BIUSDSH 8T DOBACIONE IOBAMIBS MOIS CuiBfUIUUS rSCITDBACKA QUAM MIE IR DlHRSSLET. et Stephanue Dei gratia ret Anglie,jutticlarils vlc(ecomitibus) baronibus et ministris et omnibusfldelibussuisdeHerthfordschirsalulem.Sciatis in concessisso fratribus de Templo donacionem illam quam Johannes Camerariusoisfccil de (fol. i8b) quadam acra terre in Dinneileya, de illa nominatim quam Faber tenuit.Quara voloel firmiter precipioquod predicti fralres turam illam bene et in pace et honorifleeet qufole teneant cum omni lbertate, aieut idem Johannet illam cis ddit et concossilcoram me. Testibus Roberto de Ver, et Baldr(ico)de Sigill(o)et Hugane de Essartis apud Ebor(acum.) CCXliIX fi4. janvier septembreuW.]

CCXLV1I1

du Itodlelan. . ood(empt.)10,fol. ici". M W Copie mit. Oxford [TJurgisius de Arbincis (a) regis constabularius omnibus etc. ealutera. Notum tit omnibus quia dediet concessiin perpeluam elemosinamDeoet fralrlbumilitibus de Templo lcnisnkm totum vnstum de x libratls terre quas rex Stephanus michi dedit in manerio de Hensinton'et desuper plus in codem rnancrioquod benevaltat xl. sol. Quaro volo quod benc et in pace et quite et llbero et honorificoteneant. Testibus comit Gaufr(ido)(b)et Willelmo Mart(cl)et Bald(uino)niio G!s!(cberti). CCL (i lia. janvier -septembreu43.)

un* M Cop(du t. Oxford.BodleUn. ).Wood(empl) 10, fol. toi". [S]tphanusrex Anglie,episcopo Lincolniensi,jusllciario et vfeecomitibusbaronl. s bua et minlslri suis et fldelibus Franclgeniset AngiicisOxonefordesirealutem.Scialis me concessisseet connrmasse illam donalionom quam Turgisius do Albrincis fecit Deo et frairibus mililibusdo Templo lerusalem, setlicettotum vastumdex libralis terre de Kensj-ntone,quam dedi oidem Turglslo, et tantum desuper plus quod valeat xt solldos in eademvilla do Hensyntone.Quare voloel flrrolter precipio quod predicti fratres milites Templi bene et in pace et libere otqulete et honorifleeteneant in perpotuam olemosinam.TesllbuscomiteGIleborto(c).etcomiteOaufrido(6)el J1W lelmo Marl(el)et Bald(ulno) fillo Gisl(ebertl)apud Niwebelam. te (a)Turglilud'Avranches rtoltt contre le Roten n45 (GestaStepbanl,p. tts). da comte d'Buei, nlo f 14 sept. iU*. (c) Gilbertde Cltre, (b) Geoffroy MandevtUe. I comtede Pmbroke, i38 t 14 tept. i48.

* *

''oitnunt

rtmnM

{"4, lundi 19Janvier.]

Original Toulouie,Arch.d> fondde Malte, illau, , n*. M I. In nomine Domini nostri lhesu Xpisti. Ego, Beitrandu de Fvirolas, damus luum corpus et sua anima ad domino Deoet a SanctaMaria et a la cavallaria de lherwsalcm.Et ego, Bertrandus et suis infantis, damna ipao roasoUubardesco, pro alode tel feue vel vegaria, vel medctatem de calmeiana daco que abet Froterius de Favairolas pro alode vel feue, vel vegaria, vel decimo. Aquest do fa Bertrandus et suis infantis pro amore Dei et pro anima tua et pro animabus parentorum tuorum, a domino Deo et a la cavallarin.D'aquest do deuo essor guireni Ugo Frotoriua et Bcrtranc, o fratri, et BernantFroterius. Aulor Bego do Ferrailola. $ UgoGuill*. I Betnart Frotir, $ Iscafre. Sionim Engetran. Aquest dos fo fais ab coisel Petro de La Rovura e fo faii e maGuillem d'Albies e d'en Petro Guiral, suo fratri. Facta aum carta in mens*januarii subdie, ferla u et luna v. Berengueriuame fecit. CCLII ,,4,/a, 35 janvier.

Deuxorlglnaax: charte parUe: Barcelone, Arch.Cor. Arag..R. Bereng.per*. t3i. Sit notum cunctis quod go, Pelrus de Ruvira,servus Dei et milicie Templi Jheroolirnitanicum fratribus meis, Raimundo Gaubcrti et Raimundo Arnalli de Bidoclo et Poncio sacerdoll,cum aliis fratribus nostrls, comendamus tibi, Petro Vei ilicet illaolodia que tu dcdisli domino Dcoet predictemilicie, que sunt in comitalu BarcWnonensi in parrohecMa sancti Slcphani de Brcda que nominantur parictes. Prcdicta alodia que tibi comendamus et nunc eciam tenemus in potestate nostra Uli modo tibi comendamus ut donea nobis annuatim et nostris successoribus de fructu quod indeonicrit quatterarn t triticiin fcslvimsancti Fclici,invita tua, et post obilum tuum rovcrlantuf prcdicta alodia securc et quieto domino Deoet prcdicle milicie. Si violare presumpseril, nil vateal set in duplo cui fraudem fecerit quis componat et post hoc sit fltmum. Que est acta vin kalendas februar. anno ab incavnaciono Xpisti C'XL'lpost millcsimiim. Siohum Petri dcnuvlra.Si.i)njiitlaimundiGaubcrti.5io^MiRaimundi Arnalli do Bidocio. Sio^t^M Poncii sacerdolis. Etmongaudi Guillctmi sacerdoti bio^suM Berengarii do Salrano. nos qui hoc laudamus, firmamus testesquo itbscriptos firmaro rogamus. Sio^ntM Raimundi Renardi. Sio^sum Pelri berirandi de Pulcto Loco. $n<m Sancie, xoris cjus. grognon Pelri Arberli do Lieano SiGi^im Guillelnri Ralmmidl do campo Senteies. Siohum Petro Lcla. Stephani do Rlparorll. Sio^-ium Arnnlll Pclri de Ulico. Siohum ArLertiSioiTwum de Vallo Romena. S^ Raimundi cornes(a). Guillelnius, sacerdos, hoc qui scripslt die et anno quo suivra. (a) Raimond BrengerIV,conte de Barcelone,3i f 6 aot ti6a. i

CAITUUIU

DU nMM.lt

169

CCLI1I

1 14>, (i"-i8)

fvrier.

du Copies xif t. Parts, Blbl.Nat.,Cartalairedu Tenptt d* Roeix,fol. 35 Atlcneo.Areh. da dp., CariaMre Temple e Raaix. fol. 5. d B4Ui: Ut. Chewllct.Cariai,derHospitalier*t deaTempUtrt, 73. e p.
PSTMOS AlALDI ET P1L11 811)8 DBDEHOHT TEU\t AD MOtSSDDtO. ILLAM PEU Q.VAM VISIT 4QUA

ln nomine Domini. Ego Petrus Allauz, bomo peccatoret miles de civitateVaslonc mis et nos filii cjus Haimbauduset Wilielmus et Faraldus et Pelrus bona flde et absque fraude, pro indulgentia pcccatorum nostrorum, domino Ihesu Xpistoet et militibus Xpisii et domui de Roais donamus InpergAnitrid ejus sancl Marl pctuum et tradimu illam terram quam habebam 1 juxta terram nostri episcopi, quam et ipsi fratres empli ab episcopo B(erengario)et canonicis suis adquics*runt (a) hec est insula et terra in qua fratres Templi edifleavemnt molinum, cui venit aqua per banc nostram terram quam donamus. Hoc donum nos supriscripti datores fuimus in manibus Gaufrcdi miiit Xpiiti et fratris Rostagni et auditu Imberti de Sauieto et Petri capellano de Roais. Hoc donum ego Berlrandus Artt. liars et nos filii sul Ugo atque Berlrandus, quorum Petrus Allauz et Mil sui habebant videlicetad feudum Deoet milicie Tompli nunc et semper laudamus. Hanc supradictam donationem fecit Pelrus Ailau et fllii ut mense februario ' ia auditu et testimonio Ugoleni, Petri Marin),Willelmi Marini, Raimundi Marini, Petri Banrandi, WilUluii Gastaut Bcianzoni, Willelmi filii Petri Ponlii W. Rainois. Pontii Deraldi. titn/3, jeudi ta fvrier. A t Origiml Toutouse. rch.dp., fonddoMalle,Douitn$.. 1. n*. ln nomine Domini. Ego, Petrua Bernardi, et uxor rnea, vinditoressumus Deo et millli Templi iherosolimiJaniet vobis. mlnlstris ejus, Petro do Roeria,et Ugoni da Beclano et Dcrcngarlo do Roeria ecterisquo confratribus vestris presenlibus atque futuris. Vindimus vobiaIpsum mansum nostrum quem habemusIn villado Doiencs, qui afrontat do altano in manso Odonis, de merUlioin airale Berengarii,do circio in via, do aquilono in kava. Quantum infra islas afrontationeshabomus et habere debemus totum sino onini rclincnll noslra vindimus et dimittimus ac desemparamus vobis proplnr m. solidos Ugonencosquosnobis dedlst'j, ad habendum illum ac posgedendum veslramquo votuntatcm perpetim faciendum. $ Petri Bernardi et uxoris ejus, qui sic islam cartam flrmaveninl. $ Guilelmi Mancip.$ Ramundi Lobados. $ Ramundi do Mont Long.Willelmus scripsit, prosontoet jubcntepredlcto PetroBer. nardl, anno millesinro C'X'Ll. incarnalionis dominice, n. idus februarli, ferla v. rgnante Lodovico rego. CCLIV

c (a)Cf. h.CCUXVm.
Vatitnltt anu.A'Avignon. Vailoneml. . Wlllelmut. 3.Ftrtudul. 4. indu!gntlt. d i 6. SinetoMarie. 6. hibtbimui. 7.ejoaSerlris. e. imberto. g. Arltiltrt. o. ejoal* f ArUlUn. 11.et. >. feuviim. ij. dontclonem. li. AIIium. iS.fibtotTte. 18.Otat Uul. 17.Wlletml de Pelto,Ponclo. i.Pont. flllo

'7 fCIV

CAhTCtAItB DUTBMVU

[n4a c. marslept. 1143.] du Copie xf 1 Londres, ritlibMusum, eroB VI,fol.37. B N COKTOUtATIO StEPHAHI KOtWDWOELaKOBFOBDB TEBBA REGIS DE D BTDB m Sbmebaoi. SteptaamiDei gratia rex Anglie, archiepiscopis,episcopis,abbatibus, justiciariis, comitibus.vicecomilibus.elcsalntein.SciaHsme concesslsse confirmasse et perpetuam elemosinamDeoet Templo de Ierusalem et militibus in eo Deoservientibus donacionem illam quam Simon de WaheU',et SibUlauxor sua, et Walterus filius eorum. eis fecerunt pro salute animarum suarum, eisdem militibus de Templo et de novo molendino de Langforde. et de terra illa quam idem Simo et Sibilla uxor sua et Walterus fllius emerunt de Willelmo Triket in Sernebroc. Quaro volo et flrmiter precipioquod Templum prefatum et milites in eo Deoservientes, teneant et habeant omnia illa predicta in perpetuam elemosinam bene et in pace, et libre, et quiete, et honoritice, in bosco et piano, et pratia, et pasturis. et aquis, et atagnis, et viis, et semitis, et molendinis, cum socca et sacca et toll et theam' infang' et cum omnibus aliis rebus et libertatibus et liberis consuctudinibus. Testibus Roberto can(a) cellario et comite Gilberto (b), et comite Ganfrido et comite Simone (d) et (c), G(ilberto)de Gant, et Turgisio de Abrinc(is)apud Castram. [u4 c. mars11 45.] du Copie iv s. . Londres, Museum.NeroE VI,fol. i33". British CojrPlRMATlO EIOSDEM DEDOIATIOMB REGIS MatiLDIS BEOWE TBHBA LupPEHAttA. DB DE StephanusDei rex Angliejusticiaiiis vic(ecomitibns) baronibus et omnibus inistris m et fidelibussuis Franc(igenis)et Angl(icis)de Essexa,salutem.Sciatis me concessisse et confirmasse donacionemillam quam Matildis regina, uxor mea, fecit Hugoni do Argent' et aliis fratribus de Templo,in perpetuam elemosinamde terra de Luppehalla. Quarevolo et precipio quodipsi fratres de Templo teneant eam in perpetuam bene et in pace, libere et quite, in bosco et piano et omnibus rbus, et quiet' et libertatibus ad terram illam pertinent, cum quibus aliquis ante eos que unquam melius et libe. rius tenuit, sicut carta regine quais r.dehabent testatur. Testibus Eustachio filio meo, et Roberto cancellario,et Willelmo et Turgisio de Abrinc(is) et Ricardo Mai'(el) de Luci apud Westm(onasterium). CCIiVW 114a, mardi 14 avril. CCLVI

du Copie xus. Toulouse,Arch.dp., Cartul.Ade Douzens. na, fol.gi"-9i. ch. In nomine Domini. Ego,GuillolmusSicfredido Burcafols.et fratres mei. (fol. W) Bemardus et Arnaldus, laxamus et absolvimus ac difinimus Deoet militie Tcmpli et vobis, ministris ipsius, Petro de Roeria, et Ugoni de Betianoet Berengario de Roc(o) Robertsuccdo commechancelier Philipped'Harcourt. . mars n4. (6) Gilbert, a c comte.dePembroke.n38f 14 sept.n48.-(c) Geoffroy, comted'Bsjex.uiof i4ept 1144 (d)Simon,comtede Northampton, 137 ot 1153. 1 t

CABTOLAIM

DD TUOU

171

> InasM ft*aatfM n*m (analumitl A* WisYtT* If #AVfnt*ttfV <f* ria, alitaconfratribusvestris, ipsara terram quam tenebamua de voblsia terminlo de Burcafolsque affrontade altano in via, a roctidioin terra vettra, de circii in honore ludaico, de aquilone in terra Bernardi Arnaldi. Quantum iste affronlationesinclodunt, dimittimus et absolvimus vobissine omni retinentia nostra ad habendum ao possedendum, vestramque voluntatem perpetim fatiendum. Verum est enim quia propter hoc emendastisnobis aliam terram vestram in eodemterminio de Burcafole. b?cutin aUacaha quam inde nobis flerl fecislis,scriptum est. $ Gillelmi predicti et fratrum ejus, Bernardi et Arnaldi, qui sic Islam cartam flrmaverunt. $ Bernardi Mir. $ Bernardi Arnaldi de Burcafols. $ Guillelmi Fabri de Burcafols.$ Raimundi de Torena. Guillelmusscripsit, prsente et jubente predicto Guillelmi Sicfredi,anno millesimo C.XL.11. incarnationisDominioo.xvm.kalendas mai, feria m, regnante Lodovicorege.

CCLVIII

i i4. jeudi 16 avril.

ch. du A Copie wra. Toulouse, rch.dp.. Cariai Ade Douiens, 60. In nomine Domini. Ego, Petrus de Auriacho, et uxor mea, Adalraurs, per nos et per omnes nostros, bono fldoet sine dolo et Deus propitletur nostris peccatis, donamus et oflerimus et in perpetuum tradimus Deoet beate Marieet militie Templi Salomonis Ihcrosolimitaniet tibi, Ugoni de Besciano,ejusdem mUillefratri. et auccessoribus tuis in eadem militia Deoservientibus. in alodio nostro de Blumad paxeriam ad opus molendinorum vestrorum quos jam in fluvio Audeconstruxistis,ipsam videlicet quam ibi jam feciatissive in futurum quodlibet modo ipsam paxerii>*n mulare volneritis.Et ipsam adquisitionem quam do ip3a paxerlasive ripatico fecistis give deincebs feceritis per donationem seu comparationem ab aliquo homine do nobis (fol. Ui") sive femina qui ipsum honorem siva rlpalicum per feudum teneat, nos ipsam vobis concedimuset laudamus atque in perpetuum flrmam et stabilem permanerodecernimus.Scripta fuit hec caria anno DominicoincarnationismillesimoG.XL.I1.,xvi. kalendas madii, feria1111, rgnante Lodoicorege. Ptri doAuriacho et uxoris cjus, Adalmurs, qui hoc donum fecimus, et cartam scribere et testes firmaro rogavimus. $ Arnaldido Solatge. $ latmari de Auriaco. $ RaimundiAmelii. l Berengariido Novellis.lordanis scripsit. n4a (19 avril septembre) d A j OriginaladiscUMons, rch.de l'Etal, commanderta e Piton,n108. t du d de Bdlt Mmoire la Socit esScience* Halnaal, . IX, a*rie,p. 586-7. CCLIX gomitis. FrbmbmisurrenB Hmoseim DE TBitniTOftio In nomine Sanctoet individu? Trinitatis, Patrls et Fil et Spiritus Sancti, Amen. Notum ait tam fuluris quam presentibus quod ego, Balduinu(o),divina miserationo comea Hainocnslum, ln procinctu parrochi de Framerila, centum dlurnale terre arabilis ab hominibus mole,Gaufridode Boasoit,Rainero, Gentioneet Ysaaodo Harlibemingni, Goaelinode Frameriis, qui hanc in feodo.jure hereditarto powidebant, ravi, quam etiam, illls consenllentibus,Ipsis eorumque successoribusabjudlcari feol. (a) BaudoinIV,comtede Halnaut,uao f 8 novembre1171.

*7 CATOtilM KVTWIW, Cttmtwo temm ptefaUra ln pace et quitte powiderem, anime mee contaient et de ta predecesaorum meorum in hoc confidena,banc wiHUboin uncta civitate IhtirtJMkm,prope Templum in Salaraoniaregia t degenHimn/V*erram promiwionis, aura tridelicet Domni ab infetlationibt paganoram vJrilHer defendentibui, libere tradidi et ab omni exaction immunem perpetuo tetrandatnconcewi.Ut autem n^: noslr tradilionis pagina inconvulsa permaneat, bane sigiUi mei inprmione signavi et aubslgnatorumteslimonlo corrobora!. domni Nicholai(a) CameracensJs epwcop,qui huic tradiUonl interfuit,, et hanc infringere tempnantea anathemalis vinculoinnwlavit.$ Gualteri Pulechel.$Ratzonltde Gavera. Simon! $ de Ols.$ henbardi de Montibus.$ EusUchii.$Theodcricide Ungo.$ Yuuanl. Arnulphide Blaton Actum anno incamati VerWM'C'XLH*, indictionoV. CCI'X i4a (19 uvril-septenibre).

du Copie mu* . (daprun vtdlmus d'Ellenne,abM de Cllrvau. jJ5) Paris,Bibi nat. 1 fol. ia5. Morom,i65, Ego, Theodericus, Det gratia Flondrenslscornes. Utititati et paci eccteslarum pro bona volunlate prosptciens venerabilis Igitur abbatis Clarevallensisdomni Bernard! merito su! per secula commendandi piis poslulationibus devote et benivolo occurrens annuero volui. et ln perpetuum conlradidi, ut per totam terram mcam abbatia Clarevallenjiset omnes abbatie do Clarovallo egressevel uW rius exiture. ln eundo et redeundo, a tbeloneo et passagio oint omni. modis libere Testes huju concessionis Rogerus, prepositus Brugensis; Willelmni. castelanus SanctiAudomarcnsIs; Rodulfus,castellanus Brngcnsis Gisleberlus, castcllanus Bergens!; Batduinusdo Baliul; Anselmus<IoBaliul Theodericus,camcvarlus Waltcrus Gouda; Hugo do Forsclos; Robcrlus, abbas do Uunis; frater Osto et frater Robertus, milites Templi. Actum anno incarnationis Dominice M'C'XLH', indictione V, concunens m epacta sxn. 1 lia, 19 avril-septembre. ndlt GalUa Christian Nova. 11, 1 Inslr.co.118,d'aprste Cartutalre CMrmaralt. de Ego MathHdis(6) Deigratin Anglorumregina et Botoniocomltissaet Eustachius (c) filius meus, utilllmum comerclum arbitrantes lerrenis coelcsliaet transltorils eterna compaiare pro rcdempllono nnimarum nosli&rumet predecessorumnostrorum fratribus in CUromarcscbDcoervlenlibustotam terram cum nomore suo que ut Inter domum Malgerlet domum Raimundi Tolsath sicul via que est in nmordividit et vU Presblteti (a) Wchola. vque de CmbM, n37 t 1 juillet ..67. (6) Mathilde,cmlwsede ni IHenne de Bloi, Boulogne, p. comte de Mort&ln, reine 4' Angleterre, + 3 mai n35 ii3. (c)KuUchc, comlode Boulogne, \o (11 aotti53. t >) CCLX1

CAKTOLAXM OC TKMPLt 1^3 ActumnnoDominte* tncarnalionis M.C.XL1I, indiction UtMbuaBeraardobtato v, a CJarevallis. Walenmno bbate Unicampi, Henrico abbate d. VakeiUs,Theoderico abbate de Capella, Milonearchidiccono, Iobanne abbate BateMarie,et Petro abbate Sancti WJmari militibus de Templo: Gillebertode Drusencurth, Ostonede Sancto Audomaro, Widonede Merem Feramus, Carembatdodo Hechot, Symonede Gerardi Molendino,Dragone de Sperloke,Thoma de Marescb,Willelmomonacho. 114a(19 avril-3 avril n*3.) s d Original cell(fragment u sceauquestredu duc Godcfrold)Mont, rcb.de l'Etat, ChanA trtine, n*731. BMi Miroeus, Op.dlpl. Il, p. 1i6i cf. Wautcri.Il, p. 35(a. 114) Devlller, Inventaire analytique. n* 73s,p. S7.
De elimosina ducis DE Lovai* lits.

CCL3HB

Notumeit omnibus Xpistiet univcrssanct Ecclesiet mcis fldelibus, tam futuria quam existentibus, quia ego, Godefridus(a), Dei grolia, dux Lotharingie et comea Brabanli, communi consilio et benivoloassensu mcorum baronum, nobilium, liberorum et cterorum meorum mcliorum hominum, pro dileclioneDeiet in remissione omnium peccatorum meorum, et ad aahitem animarum patris mei. Godcfritii(6), et matris me, IdO(c) et fratris mei, comitis Hetnrici (d), et omnium parentum meoruni, tam precessorumquam successorum,militibus sub obedientiaet XplsUpromerenda gratta Dcoin IlserosolimitanoTemplo, noclo ac die, ut decet, militantibut, in comltalu meo, cilicotln Brabanlia.competcntcmet commodum herediUrioque jure, in ssmpitcrno retinendum atlribui relevium, sed slcdiscrelum et ad deviundas lites determinatum si quis vct atiqua curi me plnum debuerit raievium, videlicetde fodo suo recipiendo, v marcas, antequam eo donetur, veto et lido prefati Tompli militivel nuntio, duas marcas largiatur. Si vero fodusnon lanlum.scd minus, videllcel tin" velut marcas valucrit, unam marcam successorprefato nuntio, antequam co donetur persolvcrit. SI autem minus tribus marcls vel infra valuerit, secundum ejus valorem. ejn sibi assumai dlmidiclalem. Actumest hoc nnno obIncarnalionobomini M"*etntesimo XL"' 11,papa Innocentlo ii* rcgnanlo Cunrado, et sub testimonio nobilium mcorum. Waltcri Bcrtoidi. Leonis, fieinrici do Lupun, Arnaldi do Askc, Willelmi de Dunhclbergeel Heintic, fratris sui. et Wfllclmi do Birbcche,et Wslleri do Craliehemet ceterorum quam plurium baronum mcorum. LX11I ui, mardi a5 juin. d A Copfe u *u* Toulouse, rch.dp.. Cartulatre Ade bourens, 69. eh. ln nomine Dnmini. Kgo,Pclrus do Aurlacbo, et uxor mea. Adalmnrs, pro tenilsione peccatorum meorum, dono omnipotent!Deoet beale Marieet railllle Tompli (o) (odefrojVI,duc de la Basse-lorraine, lio f n43. (6)Godeftoy 1 V.duc deU BaweLomlnff, t!c6 f 5Janvier n,o. (e) fj9. fille d'Arbcrlcomteda ^amuv. (d)Henri, moineen uAof 37sept. ti/J.. 1. Kejaulitn imtrllfiu.

374 ~~W~F~<* M~-

''<Mt1MttAtM<Mt<ttMJt

'tjM~ Stknmit nteotoHniteni, t tt* Vg*A B*ci.no, et Pondo de de Ve. ekwden mtUUnftalrftn. et tnemuorilmivwlri in militi* Deo lervienUbt,tn noatrt .lodio de Binmato, cabedaxad pweriata vrorum molendinonira qnot jam in fluvlo Aude oontnnUHasire edificasli*in ipoloco in quo ad (fol t&) per presens ipai moleodini vel ipw paieria tunt sive deinceps fratres in quolibet loto, in ipso nwtro Templi alodio mutare volaerint. Similter quoqae dourous. kudamus et annuimus voblt iptwacaptea quos jam de ipsit cabedax live donatione, sive conpmlione deipsb bomiuibu qui predictum alodium de noble tenent per feudum. predictam dtmalionem fitio ego, Pelrm de Auriacho predidu, et uxor me*, Adalmuw. per noi et per nostrot, ut ab iito die in antea fratres Templi habeantet posiideant absque nostro nosliorumquo iuccorum atiqua inquieludine. Scripta fuit bec carta n kalend. julii, ferla ni, regnante Lodoicorege, anno Dominico M.C.XL.ll. $ Petri do Auriaco et uxorit ejus, Adalmuti, qui aie islam cartam et donum fecarunt, firmaverunt. 9 latberlt de Auriaco. $ Araaldide Solle.$ Rainardi de Novellis. $ Guillelmide Ruflano. Petrus rogitui acripsit.

CCLXIV

114, 9 juin.

du Copie mi. Perptgnan,Arth. dp., Cartul.du Mat-Dta, ' t$, foi. i". n Sdtt: AUrl.CarluMrelioustiltonnaU, dins la Semainetllgtaist du dlocisede l'trptgnan. r '8s5. p. 644. ln Del nomine, vidclicet Patris et Flii Sacrique Klaminis.Notumil cuncl!homtnibus quod ego UdMgorin proconsul Fcnollotensis,cum flllo meo. (a) Pclroatqiie Arnallo, dono atque laudo domino Deo Temploque Iherosoilmilane (fol. millcleet fralrlbus illic presentlbusatque venturisonincm boschum do Main 78") Perusta per alodium. cum omnibus que ibi habeo vel habere debeovel que pro me homo vel femina illic tenct, videlicet lascarn. leudam, foresteram, glandcam.introUumet eiitum. Et aflronlat ab oriente ln loi-rentedo Proveencher.de meridievero ln termino de Ponl.ab occidenteIn fluminodc Adadig,ab oqulloneln via ad Pleit Lubi et ad Aguoibam.Sicul istc n orrrontacioncs quopergit do Arcluno includnnt, sic donoac laudo domino Deoet millcle Hierusalcm simil stiprascrlbilur. ob rcmedimn anime mee et parcnlorum mfotnm. in manu Pelri de nuira. servi servornm Dei, et Ugons de Bclsno,et Arnaldi de Sorgniano, absque fraude et dcxepdone. tt propter boc, oedab UlisMnumnnildtn et unum mansum Oausbcrllde pio Prugnanes, cum omnibus perlinencli,et unam vineam. Si quis banc catlam nimpcre voluerit, in duplo componat et cum luda traditore socictur. Que fnclest m' kalendas juill. anno incarab naclone Domlni M'C'Xfll*. regnnnln Leodovicoanno v. Skh^su* Udolgarii !cecomili. SmiwuMPetri. filii rjus. Sio^xom Aruald), mil eju. qui hoc parller Ormavcrunl et testes Ilrmare percepcmiH.Sto^suu Haymundldo Prats. Sio*soa Oullelmi do Paracollis. Sio^tn Gaucciralde Viver. Sio^sum BercDgarlide Sorgniano Ego, Bernarduj, rogatua oipji die et anno quoifi supra. ticom**de FenouilledM. (a) Ud!grfui,

aukTuuoft* tmvts ou CCUCV

i75

ni, vendredi to Juillet. Oopkdo t t. Toulon, Arch.dp., CortaJoire dDoutent, h. it. B c f/o/. 20;. la DomineDomini. Ego. Petrua Bernardi de Casais, et uxor met, Cerdan, et fllii nostri, Bcrnardus atque Rogeriui, donatores et vindilores aumus Deo et militie Templi Salomonialherosolimitaniet vobis. minslri ejua, Petri de Roveriaet Ugonide Betianoet Berengariode Roveriacelerisqueconfratribus eju ln ipw militia Deo famulantibus, presenlibut atque futuris. Donamus, vindimus et omnimodis desamparamus vobis,sine omniretinenlia nostra, tolum tpsum honorem quam habe. mua et haberc debcmuain villa do Curtcsel in suis terminilset in terminiodeAliarionis. raansiones seilicet et casaleset terraa et orlales et prata atque pascua et totum aliut quantum ibi liabemus ci habere dcbemus, tolum sine nostra rcservatione et omni nostra ratinentla et sine inguanno, donamus, vindimus atque dimittimus vob ad habendum scilicetac posaedendumvestraque voluntatem perpetim faliendum. Et i omo vel femina ibi (fol. 21) quicquam vobis amparaverit, nos erimus inde vobla legalesguirenti sine inganno. Hoc autem facimus propter aniorem Dei adipiscendum et propter remissionempeccatorumnostrorum et propter t solidosUgonencosoctunos, quos vos predicti milites. nobis dedisti; ut sic isla carta cum isto dono Ormaet stabills pcrmaneat omni tcmporc. Ptri Bernardide Casalset uxori ejus, flliorumquo illorum, Bernardiatque Rogcrii.qui sic islamcarlam flrmaverunl. $CalvelideCasala et flliorum ejus. Gilelmt et Raimundi et Bcrcngaril atque Danielis, qui istam cartam cum predlcta vimlitlonetaudavcruntct nrmavcrunt. ^Gilelmi Mmidpii. Raimundi de Palaiano. %<liaimundi Lobados.> Pontii Ferrol. Willelmus scrlpsit, presentibus cl jubentibus Pclro de Casaiset Ho suo, Bernardo, anno millesimo C.XL.II. incar. nationis Dominicc,vi {ditsjulli. feria va,regnante Lodovicorege. CCLXVI (i,4aj. aot.

du Copie m. Madrid,ArcbWo National.CartuMreD.5g5,n' 337,fol. ia4". DE IM.ABBUIDlAtBEPEUGltEMQUIESTl!AWBEL. O In Dei nomlne. llec est caria venditionisquo venrlitlilPeints Gilolmusilla sua heredllato do Ambalnd fratres Templi,milites Templi Salnmonfs.scilicol Rnim(nndum) Bernard et altos fraltes, tota ah Integra, heremaet popnlata. qui fuit do Abeih Abenluso, et duas peas de terra qua comparavitde Fcrlun Garcc; vedit francam et Hberam ad fllos fralres per pretium vu morabelinos, do manu ad manu. Est inde fides do salvclaload forum terre Gnrci Arcec i testesGilelm Mesclemalet Folcald Gallnd, San Calvo Petro GileJmadtirmante, cum sua fldana et suis tcstlbus superluv scripli.slgnum Facla carta In menso augusti, anno que inlravlt cornesBarchinona(a)in Navarra sclllccletexlvi,PelroTaresiadominante Borga,reG(arslis)() in Pampilonla, Ranimirus(c) re in illa abballa de Borg#,eplscopus M(lchel) d) in ( Alia!et pretium placatum. Tyrsona. (a) Bajmond B#rngr. omte de Barcelone,n3i t 0 aot it6. (6) Garclt, rot d, c Nirant. t*S*t n5o. (e)llimlre 11,rold'Awgon,ii34-ii37 t 1147 18lot. (cOMIcbd de Tlal*oninpf ti5i. Tique

'7* CCt~vM

CMTOLAUUI TBMMt' au

"4). mercredi a aeptembre. eo,v da SI" 1. TO114. Arch.cWp.,ondade Itatk. ~.f. f 14""et .4,.

. poarenr.cb. 80S, ft)I.

]itioniut concordie que [.]0 et Berengario de Rueria [.) Templi et Guile1mum Ma.[.RIllmun. dom VI8IOnem fraterl.In]ter eos tuant et[.1 per se et per succeuorea [.8uJpra memoralis Ine [.) tra Duvium Aude qu.m [.. .I1obanne et Boneli predic-[.] Templi modo ibidem bahent [. .] C4bedac pollint ra[ceret .]. quilibet pro aie absque t.] ubi eo opus aine enguan, habue{.1 ~i].h.nn..t ~~f --[.h.t WMUfMtrM{.] rcuprent eam tb[. ] il Interim re [.. vinea est. ffol. !4~) ] ipsa Insuper eciam dederunt predicti fratres Templi Raimundo.fratribus suis, L. sol. Ugonencos.Et GitelmoMacotaet Arnnldoatque propter hoc, Gilelmus Macotaet Arnallus et Raimundus, fratres ejus predicti, per bonam fldem et rine enguan, absoherunt. guarpivertintet dimniverunt in manu Ugonis de Besciano.fratris Temp1i prtdicti, omne~ clamoreset querimonias quas faclebant de honorequi fuit GittelmiOtonis et fillorum ejus, Petri de super rralribus Templi Sancto lohanne atque in villa de Esperozanoet in suis terminilset ~1~? omnibus llie locis a ubleumque ait, scilicet in mansis, in mansionibui. terris et vineia atque riparii. heremis sive condirectis. Et ut ab hoc die et tempore hl antea, ipse Gullelmus Macolt neque fratres ejiie 8uproseripli neque posteritates lllorumI1(Jnfaciant quiatam sivealiquod adempramentum in hominibus fratrum Tenipli. de civata vel paica seu alia qualibetre, neque in hominibua neque in alio honore fratrum Templi, ubicumque ait, sieut superitis sceiptum est. Set si homines Templi de ipsis tenent tertas vel vlneas, reddant eis suum terre meritum. Et ista dimniclo Mpetlin maneat 8rmo stabilis inter rralres Tcmplict Gillelmum Macola et et frolrea ejus et poaterittes illorum. Quofacte est in prcsrncla Raimundl de Pafaianoot GilIe1m\ Manclpl et Bernardide Pinclanoet Arnaldi de Marcettano atque liaimundi, fralris ejus, et in pre8enclaDeronguar2bl Huerioatgue Petri Sancto Johanne, rralrum de Teinpli jani aupradiclorum. Scrlpla 1111 rultcarla nonu septembris,feria 1111., ab incarnatione hec anno Domini millestmo C.XL.11, r~gl1anloLodovico rege. Mandate Gilletmi blacole el Arnaldi atque Hatmundi, fratrla eorum, Petrua de Magalax scripllt. CCt<XVm Ort~tnnt Toulouse, rch. A ment 7). t r4a, mardi 8 aeptembre. fondsde "1I1It', ~rromet. 18ste . "'<' L 1 1 0 (cot ancienne-

omnibus, tam preaentibusquam Ai r~! Bernardus do turri. per me et pet uintetn meam et futuris, quod ego, per Infantes meoe per omnes meo. et meea, ut Deus dlmillat nobla el parentibus nOltrla omnia peccatanostra, donamus, omnlpotena gulrplmus et diSinimns omnipotenli Deoet

CA1TDLA11IX t>V tlMKl i tttt Tentant bett Mari. et fratribus m!UttoTemp!i C >kk. Salomonls IherolOlimitanl, res(,otibull et fulup ris, ipsum casalem de villa Rameto. in quo Wileimus Rnfuset Vitalis, frater ejus, inhabitant. cum hommlbm et femlnis et omnibus suis pertinent!, et cum toto ill quod ibi habebamus et habere debebamus 8Weper aliquam vocem demandabaraus. Et est iste casalisinler casalem ArnaldfTeissenderiiet casalem Bernard!de Cugnali, et tenet de via pubhca usque in Tog. Hanc quoque difinUionemet guirptionem sive absolutionem predicti casalis facio ego, Ben,ardu de Turri predictu?bona fldee sine inganno, in manu Petri Dominici, militie fherosoUm.tanefratris et ministri. Ipseque Petrus Dominici, proeo dedit michi m. solidos Tolosano3. Propterea fraIres Templi prsentes et futuii predictum casalem cum omnibus suis pertinentiis habeant et possideanl,et quicquid inde facere voluerinl lilwram et plenariarnhabeant potestatem. absque mea meorumque succcssorum aliqua inquietudine. Testes et videntes sunt Petrus Paba, Garsia Ramundus, Bernardus Gcraldi, Willelmus de Rameto atque ArnaldusTeisendcrius. Facta carta anno M-.C'.XLH-, v,- idus septembris, ferla ,. regn,nte Lodoyco rege. MandatoBernardi de Turri predicti, Petrus scripsit. u4. mercredi 9 septembre. Origiml Toulou, Arch.dp.. fondsde Malte,Larramet. . 1 1. \v* n 3). 113* JN CCLXIX

n- 9o (d.n, 1. c(on cot `

Ki nomine Pomini. Notum ait cunctis tam presentibusquam futuris, quod a!L Ce?[ Wlileimus de Rarneto, recognosw quod illam domum mcam edificaviin cortal de quam jam Romoto.qup adheret ecclesisanct Marie,tenco do fratribus militl Templi neque.debeo illam tenereab alio homine sivo femina, et reddam in unoquoque anno fratribus militl Templi, ego et posteritasmea. pro recognilione et pro usiitice, de ipsa domo 1. denarium ad feslum sancli Salurnini. De hoc Sunt lestes et videntes Petrus Paba de Ramelo,Pelrus de Qulnto, Garsia Raimundus, BernardusGeraldi. Sancius Amelius. Facta carta ista. anno Dominico W.C.X'L.ll*. vj. idus {a) septembris. fcria un* regnante Lodoycorege, dompno Raimundo (6) episcopo Tolosanam sedem regente, comitatum vero lldefonsocomite. Mandate Wileltni de Rameto predicli. Petrus de Mngalatscripsit. CCLXX nia, vendredi 18 septembre.

duxii. Cariai AdeDauttns.ch. iso, fot.gS"-9. Copte tn nomino Domint. Ego Arnaldus qui fuit flHu9 donator sum Deo et sancte milltle Templi Salomonis iherosoUmitanot Gui|!e( vobis, ministris ejus, Petrode Rue-rM 93";ria et Ugoni de Betiano et Berengariode Rucria ceteriL; confratribus vestris, ln ipsn militia Deo fsmulnnlibus, presentibus atquo futuris. Met tgitur bon&ac spontanea voluntatc, dono vobis totum ijwnm meum honorem habco vol babere debco in villa de Burcafolsvel in suis omnibus quem homines icillcetac femlnas, terra* et vineas, ortos et or!et. maneoaet terminiis. manaionee, *<0) "Jf/ erreur dans la date corr. V*lllus- <6> Bmond, ,iqW de Toulou. Mo T '7 **nJnos.
Grtriurv i~ !5

~8

f:At1'tC9.~t~k

Du

"ILI

esnmtwl n,efr~,i~'i.

r. v.l,.W ~4. 'e. ^SiltJT^T T^ "]qUC MrvUI* omneaque>cUdtaet iea.icut rtsibiluloetila.Ittberdebeo. tottim integerrime ineonmi retfnentia mea Une iagammvobis dono nique concedo atque potesUli vestre trado ad habendum sdllcet c powedendum, vestramque TolunUUm perpetim fatiendmn. Hoc utem fctio propler amorem Dei adipisceadum et remiMionero peccatorum meorum atque parentora meorum et propter vitam adquirendam eternam, amen. Est autem teram quia propter hoc os. predicti minJstri.dedistis michi mu. morablltaos marinot et melechtaos et x. sol. Morlanoset unum quartonem framenti ad menauram J T n R0g*riO IZ {)de 8ilerri dedi8li4C1XI-01l GiUermoRogsrii de Aragono,ut sic ista carta firma et tabilit Ugonencosoctenos permaneat omni tempore sine Inguanno. De hoc tint testes: doranu Pontius(b), CarcassensU episcopus, et Guillelmu. prior Sancti Naxarii,et Gillelraus Mancipet Gillelmu. Gula et Ratmundu. Lobadoe. Arnaldi Gulle pred'c.i qui .le istam cm predicta donatione laudavit atque flrmavit et a prefatis leitlbu cam flrmari rogavit, cujusqoe jussione eam scripsit Guillelmuo A.iauUi, an-(jal. 9~")no mllleaimo C.Xt.lI. incarnationis Dominice, xnu katendat octobria, feria ., rgnante Lodovico rege.

CCLXXI du Copie .
C*t*

ln49) j6 sept-sept. 1143.] Londres.BritUhMuseum. eroB VI. M. i33. N


tau Asotns de quadaoista ssohdatis tbkm in mahmio DE DTRlIESLBy.

Stkpbani

Siephanu..Dei gratia r Anglie,epi5COpo incolnensi L elcomlU.juMidaris. viefecomlt bus). barooibus.nHnistiis et omnibus fldelibussuis Hertford' salulem. Sclalis me dedisse el conceasiaseI)eoFranc(igenis)et Anglicis de et rratribus milicie Templi lerusalem et Hugoni de Argent'. in perpetuam elemosinam, xt solidata, terre in maner de Dynneslay,scilicetduo molendinaet torram cl hominesqui ad molemnm pertinent. Quare ,V0! t lto precipio quod predicti fratres teneant et e haS ,"cc prcdicta.beneet in pace et honoriflee.libra et quicU ab omni aeculartcioccionc.ricS A^^uTo^Xd^r6 et Roberi de Ver, et Tu^ Gairredo(c)> de AbrunU.. apud Olon(eCordlam). CCLXXII [114a, sept 1149.]
Cabtb

du Copie un>1. OxfordBodlel.nm*. Wood (empl.)10.fol. 14.


beqis Steprani.

(S]lephanusreiAngl(onim).jusllc(iariis)elc. uhitem. Sdalis me ddisseet conces. 8ie Deoet militibus de Temple Urochm,,do s mora UK}u8d Wodoweyam protendHur Scholoner*. icul semila eJendHur a a que iransversomagniS ITT Wo. dewe,.,llcet que provenlldeCovcleycum moroprefn.a.Quare vol picWo quod ipsiteneant DrochamHh beneet in paccettuJ et qui^et honorilTuim (0) Rogr.*ieomtede Crc*onne,tta + 1160 <b\Ponri. t ..4. f fvrier.,,. (c) Own>o,de mZLu, com,e iS^S" 1. Sefp*. urUi. de p

ct)ttCMM<

DU r~rrts

tenant allie tenutas auto. Testibus Gilberto(0) comite de Clara, et Baldulnon.. t)hn<tf!ith<<t/tt-t- -.8 n_.J_ 8110 Gil. berti et Reginaldode sancto Wal(erta et Ricardode Lucyet Symone de Gtrardimolend(ino), apud Oxon(efordiam). CCLXXIII fll4Si .ept-HS,.]

179

du Copie x*$. londm, BriUihUimum, NeroVI,fol. 187. BdlU Dagdale. onuUcon i846,VI,p. 8o. M ed. CoamiuTto Stbmuni bkois Attotu nit ecgusia di LAftoironor Stephanus Deigratia rex An8Ue-ePilM:oPO Llneolnensl.justic<iariiS). v bus)etc.de Bedefordachir alutem. Scialisme concessisseet confirmassein J^ccomltls perpetuam eleracinam Deoet Temple de leruwlemet militibu. Deo servlenllbus donaclonotic) ( illam quam Simon de Waheil'etSibiHa uxorsuaetWallems.flliu, eorum, fecerunteia f^nf V0' et preciplo quod Templum prefatum et milites ."hl^T1"0^ Quare teneant et habeant ecclesiam iliam beneet in pace in terris et det' et in omnibus aliis apendclissuisetcumliberisconsuetudinibu omnibus et quictanter. Testibus Ro n T^0* et comite Gilberl0<)-et comite Simone (O.etGilberlode Gant. apud Oxon(efordiam). CCLXX1V ,js, novembre.

du Copie xv a. Lisbonne. rch.da Torredo Tombo,lib. dosMeilf.doj.fol.86. A Sub Xpisti nomine. et ejus mijcrioordla. ego Goda, ignorant dicm morlis mee. et tamen scienl illum imminere. placult michi. spontaneavoluntale..ma cnm fillomeo Guiaet uxoro sua Ermcscnda PeJaiZ.facerocartam testamenti a<ln.ilfciomTcmpli u" |crre proprio quod hnbuiraus in subnrblo Monlis Majoris. in collacione sancli Mlchael. in locoqui vocatur Emfesta. Sunt autem termint ejus de una parte casade Pelag.o Mentndi*.et do alla parie almunla de Godino Paddo. et d alla p.ule via que ducit ad civitatem, et illud est in inmedium. Damus et concedimusillud ad rnilic amTempli Ierusalcm. pro nniraabus nostri atqueparentum nostrortim.Scd si aliquis homoex nostri. propinquis vel extraneisvenerit,qui hoc nostrum factum pro sua mala audacitate,in aliquo infringere nonsit ai llcltumper ullam asserteinplaverit. Uonem, sed pro sola temptalione ait maJedictuet excomunlealus, et ab ecclesla catholica altenatus, et cum luda, Domini radictore. condempnatus. insuper, quanI et tumquesierit f/o/. a?) tantum in duplum compnnat. F.c.a carta mense Lmbto era M.C.LXXX. supradiclaGoda.que hanecanam una Ego cum fllils me!juisi lacre cum manibua nosltia. ooram Lis teslibu roboravlmus. qui preentes fuerunt Pelagius presbiter teille, GundisalvuGodinlteslis, Petrus Rodrfgui lestis. Ermlgius leslit, Petrus notuit. comte (d) l GDbCrl. de Cl.re t. (avantNol)ti.63. (6) Roberi.chmceller.?. Simon. comlediNoMthimplon.n37t aot m53. {<)

180

'"'

CASTDUIU

OU TSHIK

n4, 7 novembre. CCTJPCV du m foi. f Copiadu sir*i. Car/a/,de te commandtrle Temple ralandre, 81 i&fd.,ol.6. Anofytf Devtllsrt,op.cit., p. 170- 71. 1 Arm>YrKAM . Slcut inajoram decernit sentenliaet sapienlura affirmt intelligenlia, rationi est congmum unique consilii extat precipuum litterU annotare, que futurorum transmittimut noticie, ne prnsentium beneficiistubsequenliutn infesta ait temeritaa prelumptionis. Hacigilursubniii considrations, laliqueprovidenlia persuasi ex ratione, ego. Ingramnus et Herbertusde Sctipes et Balduinus, filius Lamberti de Rinlgels omnibus tam presenlibusquam in posterurn succedentibus,hujus scripti testimonio clarum facimusquoniam clarum' decimam vel quiquid feodi a domino Wilgelmo, villeSancti Audomaricastellano, in Sclipis tenuimus, sive quicquid juste veletiam injuste inclamavimusipsi eidem cattellano, heredibus uoslris hoc ipsumannuentibua, per propriammanumissionemipsi eidem castellano', heredibus1nostris ante plcrotque principes liberum reddidimus. Factaautem in hune modum prelibate dcime sivefcodinostri justeinjustevea (Jol. Si") nobis inclamatireditione ab hominibusasc tcllnni judicatum rtjudicio terminatutn est, nos velnoMrorumhcredumautsuccessorum aliquem nichil juris in perpetuum in prefata decima velfeodo habere seu derationare posse.Hoc siquidem ea pro causa actum est ut feodum illud decimamquea nobitic redditam idem castellanus Wilgelmus t. eicut ante redditioncm nostram prelocutum, concestum et tabilitum fuerat, cnm liadecima quam primitus in Sclipis mllttibus Templi dederat, eisdem fratribua Templi et islam concederetet traderet in elemosinam,quodet fecit tum pro nostra noslrorumque, tum pro lua suorumque animarum wlutc. Verumtamen 8 ut aJbujus redditionis acdelnde a catteiltno dona1 tionis concessionemperduceremur,ego, Ingramnua, triginta sex marcas argenti, et Herbertus, decem, Balduinus etiam novema militibus Tcmplisuscepimus,f/o/. 82) qualinus apontenea fleretredditio et flrnia in posterum rataquo donatio. Hecconventiointer noset casteJlanum habitanntccomitem FtandtioTheodcricum, in presentia baronum suorum a nobis recoguita, recitata et sic terminata est. Ut igitur actio ipia rata in perpcluum et inpcrlurbata permaneat, sigilll comitis Flandrie impressioneet baronum suornm subscriptionc stabiliri cam et signarl decretum et a nobis concessum est. Testes hujus noslrc aclioois $ domini Milonls, Morinorum episcopi. $ Pbilippbi archidiaconi>. $ Milonisarchidiaconi. $ Lconii,abbatis monasterii Sancti Berlin. $ Thcoderici cometis Flondrie. $ Wilgelmi, castellani Sancti Audomarensis. $ Rodulphi, castellani Drugcnsis. $ Gilleberti castellani Bergensis.$ Anselnil do Baliul. $ l'ctri, dapiferi de Sancto Audomaro. $ Gervasii 1*. (fol. 82") de Vinkcbroch. $ Willelmi do Aldenborg $ Galteri 1deScliper. $ EusUclili' flliiHescclini.$ Ostonis.militis 'l'empli. $ Hobcrli Furnensis, militia Templi. $ Hcintici", militis Templi. Actum dominice incarnationisanno M'C'XI/li', indictione V' currente m*, epacta un*. Data apulSancliim Audomarum, vu*idus novembris. in Yerimt r. !>deearne Bellpia.-v.ta tiomine encta t lndlridus ilniUll. e4rl Fi111 Yxrt~rnPn irw 1 1. 4mim Bellpli.1,In iioln t Stacl Individu* 9 et e Ptlrltet T irinitatle.Y e1Filllet el Itcul. 3. Rlnlgheb. 4. omitol. 6. 5. quicquid,TVIIIelmo.6. qulqultt. SplritutMncll f 5. Omli, 8. Btdditlonj. e Willelmut. 19.VrumpUmen. 11.Bildewlmis. 11.Imper* luibiU. iS. Phllllppl tKbjdltcoDl iS Bll.i5. cotnilli. 16.OhlilelxrU. j.VtnUbroc. 18.Aidtnborgh. i|. Chullcri. 10.Kuslioil. 11.Hmrkl. >i.qulnU. 3.concumaU.

OMClAIHt TMPL1 DO CCWOEV1

,g,

n49, mardi 17 novembre. A Copieda a*s. Toulouse. rch.dp.. Cartal Ade Douent, eh. i4j. toi. 107". In nomine Domini. Ego Florenliael ego. Aladaic.fille ejus. et vir meus. Raimundus Lobados.donamua Deo et sancte militieTempli duas SalomonisIherosoHmiUni, vineas nostras quas habemus in torminio Sancti Vincencii Crc*ssone una est in honore GuillelmiMancip.de qua datur ei quartus, etcslinloco quem vocant Proer et affronta de allano in reg, de meridie in vinea Bernard!Sutor, de circii in vinea Pascalis, de aquilono in alia vinea nostre, quam tenernus de Pontio Ferrai altra vero vinea est ad prad Aldebran, in honore Bonisachjudei, qui fuit filius de Gaviol, cul dalur quartus de ipsa vinea, et affrontade nll/moet de aquilone in teg, de meridie in vinea Raimundi Cavaler,do circi in vinea Pontii Umbertiet in vinea GuillelmiBonet. Quantum infra omnes predictas affrontationes habamus et babero debemus, tolum sine omni retinentia nostra Deoet sancte militie predicto et vobi, ministris ejus, 108) Petro de Rueria et Ugoni de Betianoet Bcrenguario de Rueria (fol. ceterisque confratribus vestris, presentibus atquo futuris, donamus et laudamus concedimusad habcndum ac possedendum veatramquevoluntatem omnimodisqne perpetlrn faciendum. et ut quartum inde predictissenioribus donclis, aient nos facere solemus, et sic ista carta flrma et slabills permaneatemni tenipore, sine inguanno. $ domni Guiltelmi Mancip.cujus consillo predicta vinea de Proer data est, et aie islam carlamfirmavit.$ Bonisahcpredicti, cujus consilio vineado Prato Aldebran data est. et sic istam cartam firniavit. $ Pontii Kerrol. $ Raimundi de Sorezeno, diaconi. $ Osmundetidiaconi. $ Florentiopredicto et filio ejus, Aladaic, et viri sui, Haimundi Lobados.qui sic istam carlam Hirnaveruntet quorum juasione eam scripsil Guillelmus Adauin jiissuque predictorum Guillelmi et Bonisachjudei. Macip anno rnillesimo C.XL.II incarnitionis doininice. xv kalendas decembris, feria in, regnante Lodovicorege. n4a, mardi 17 novembre. du Copie m' s. Toulouse,Arch.dp. Fondsde Malte,Cariai Ade Doutera, h. 148.fol. io8"-io8*\ c In nomino Dotnini. Ego Florcntiaet ego. Aladaic, fllia ejus. et vir meus. Raimundus Lupados.donamus Deoet sancte milicio Templi alomonislhcrosolimitanl,unam S vineam nostram in honore Bcrnnrdi de Caneto ad ipsam celatam. ln tennlnlo Sancli VlnccnliiCarcassonne; et ipsa vineaaffronla do allanoin vinea infantum Mor ^cBoo a meridiein via,de circio in terra SsnclnMarieet in terra Bernardido Villaldicm -o aquilone in vinea Pont Bels et nepotum ejus. Quantum infra istas ffrontallonesnos habemus et habere debemus, lolitm sine omni rolincnlla nostra Deo et sancte premililie et vobis, mlnistii ejus, Petro de Rueria et Ugoni de Beciano (fol. fOS;dlcte et Berenguariode Rueria cclcrisqiif confralrlbus vestris. presentibus atqua fuluris, don3mus et laudamtis f.mnimodisqao conccdimH,ad habendum ac po*6dnduru veslramque voluntatem pcrpetim faciendum, et ut quartum Indo predlctl seniori donelis sicut nos faceresolemus,etsic istacarte flrmaet stabilis permaneatomnJ temsine inguanno. pore, CCLXXV1I

8>

V'urmna

wd TBvnt

$ Betnardide Canefo,cnji onsilio hecvloea data est, et aie UUm cartam Brraavit atque laudavit. ( Florencieet fllte ejus, Adalaic,et viri ejvw,Baimundi Lobadot, sicistam cartam firmaverant. $ Pontii Ferrol. $ Ramundide Sorewno, diaconi. qui $ Osmundidiaconi.Bernardus cripsit vicedominisui, GuUlelmiAdaulB, slam cartam i s dktantis, cui predicte Florencio et Aladaic et Bernardusde Caneto sic isUm cartam C.XL1I.incarne dominice, sv kalendas decembris, scriberejusseront,anno mille&imo feriaiu, regaaole Lodovicorege. CCLXXVm ii43, jeudi a6 novembre.

Copie Ausir. Cari,de Rlchereneha, ol. m. f B&U Mis e Rlpert-Monclar, cit., ni85, p. 161 d op. G(nutn>us)Piqmacb. In nomine Domini. Ego, Giraudus Pigmaus, et ego, Marchesa,uxor ejus, propter Deitimorem et remissionem peccatorum nostrorum, domino Ihcgu Xpiato et beate Marie,genitrici ejus, et fratribus empli Salomonis, presentibus et futuris, et domui de Richarenchis,et tibi. Hugonide Panaz. et fratribus in ea nunc et semper degentibus, donamus nostram partem de tasca et decimamde Brento, sicut laboratusdomus supradicte et donum habere videtur et intelligitur. Hoc facimus et donamus aine fraude et aicut liabcmus velhabero per ullam vocem aut rallonem intclligimus. Hoc vere prebemus in manus tuas, Hugo de Panaz, et super textum evangelii, sicut tu intelligiset intelligere putas, et fratres qui tecum degent in eadem supradicta domo. Ad hujus dcime et tasce donationem et laxationeminterfuerunt Rotbetlus lovesde Monlilio,qui etiam propter hanc donationem xv.solidosdedit nobis kariutive, et alii plures de fratribus Templi.qui sic nominantur, Berengarius VillaNova,W(lllelmus) de Francigena,Rostagnuscapellanus et fraterNicolauspresbiter,Bernardusde Boazono, qui clavigeret bajulus erat domus supradicte, Imbertus de Sauzetoet frater Rodutlus et frater Lambertus et frater Geraldusde MonteSecuro, Poncius Berenguerii, Girauz DalmadeSancto Reslituto. anno M'.C'.XL.II., menae novembris, feria v. luna v. CCLXXIX 114a,jeudi a6 novembre.

du Copie mia. Cari, de Richerenches, fol. XXVIII, 16. Edit U" de BJpert-Mondar, t, p. 3o-3t. n*
GaCCIIMUS PtOHAMS DB VALR1AZ DEDIT Bremto Oso et PARTS* mimtibus SOAM Dl Xmsti. DBCIMA ET TASCBA DE

In nomine Domini. Ego, GaucelmusPigmaus de Valriai, propter Dei timorem et remisiionem peccatorum meorum. domino Ihesu Xptato et beate Marie genitrici ejus et fratribns Templi Ierosolimitani,presentibus et future, et domui de Richarencisettibl, Ugcii de Panai, et fralribusineanuncelsemper degenlibus,dono meam pdrlem de tasdM et decJmiide Bremlo, (fol. 16") leut loboratusdomus supradicte et donum haberevidelur et intelligittir. Hoc facioet dono sine fraude et sicut habeo aut habere per ullam vocem vel racionem intelligo. Hocvere prebeo in manus tuas, Ugode Panai,et supra textum euvangeliisicut tu intclligisetintelligereputa, et fratres

GtWrtJLMmB

t> TBM'PIJS

,JJ

qui tecum degent in eadem aupradictadomo. Adhujus dcimedonackraemet laxacionem interfuwunt Uqnide fratribu Templi, qui aie nominantur Ugo aupradictas Berengari. de Villa Nova, Willelm. Frantigen, Rostagnu capellanu,, frater Nichotaiuapresbiter. Bertrandusde Botzono, qui da*iger et bajulus Inerat domus Imbertus de Saiueto et frater Rodoiroset frater Lanberius. Ad heo aupredicte, interfuit Geraldus de Monte Securo, Poncius Berengeril, Geraldui DalmacUde Sancto Restituto. Fuit hec dacto facta anno IPCXMI mente ferla v, luna i\ Vidantesautem Ugo de Panaxet fratret necesstetemet novembrio, pauperUtem hujus homirils, pro Deoet in caritate prebuernnt el quibus se adjuvaret i soUdos, lhesum ptr Xpilr tum, amen. CCLXXX ,ja, i dcembre.

Copiu du xii-s. Madrid,Arch.Nac..Car/ni.B. 595. ibl. i4i. n- 366; du xVi. Ibld Cartularlo 1 Uagno, 1.fol.CVI- d'.pr, l'original p.rHd9 por a. b. c. et wn es las letrahuta to y. d (Lesvariantes u Cartulaireilagnotont signales n note.) e D ABBMMERTO FUITWTBH QUOD FHATRFS MOSACHO9 ET ArtCTE ChOQET FIUOS IDESlIBIANO. In Dei nomino. Hec est carta de fecerunt inter donAudardus fr. et fr. RaimundeBernard ot aliiadvenlmento'que cumdon fratressocii corum Fuas eta1lismonachis de SanctaCrucodoTutelaetcum illis Hlilsde Subianodeillas casaset do illa horeditale que fuit deille comite Perlicensiin Cesaraugosta. it doillls senioribusde Tema Salomonia illo majorepalatio cum toto illo corralo plum quo tenet usque ad murum civitatis.elderaonachis'deSanctaCrucectdofiliisdeSubianoillasaliascasaacumtolo suo corrate; et habeanttotam ilhm hereditatem medium illi per doTeraplo et illi de Sancla Cruce cum flliis Subiano pariter. Et si quis ex illis voluerit vendere pars aua"scire fecissetad omnes successoressuosqui ibidem participent et pcrxudeners dedisset minus unusquisquc nd alium nlruir>. estes sunt T dompnua Gilelmupreet Gabinus Navarron. Petrus Martinus de Escatrone,Sancius positus Galinde reposlero.,San San Alcade Facta kalendas decembris, era MvC'.LXXX*. CCLXXXI i m, mercredi (a.3o) dcembre. Arles. Texteen languevulgaire

Original: Rodez, rch.dep. H., fondsdo Malte(La Clau,n t). A n*a). (lofa.,

Teite-s communiqupar M.l'abbVertaguetn 2 etn' 3 de onCorlataire). ( I Dei omnipotentis nomine. NoBreu que fez Raolf Guillelmaquant si Jfa 1 tum cunclis tam presentibus donet a Deu et ah cavalleirsdel sit T Temquam futuris quod ego RadulfusGuillcrmi plo. Vathnlet t. dtenlmlento. i. omis. 3. Rtimundus Btratrus. . de IlloTemplo5Illo Templo 6. et IIdeMilsuprtdicliscnlorlbi.t 7.IlllMn!nre IlloT.mplo i f de dllim cum'lllli sn ?ibus o<*nc! et. b.doSuW.no. 9.aliqulllorum d Cruro i vol.b. io.u partem, lel sino8111. minusu. in. vendldisset illorl quim ulli hormlni. tt, Vll.lmui teciset t unu t* et Pelru i. Gtllndci. tt,.A!tdio. i&.K*cU crt.

CABTtruumB tbmpu do t84 de 1TroM[i]to,in mea aalnte et recta memoria.pro remiuione peccttorammwram et pro remedio anime mee et animarum patrie mei et matria me, pergens Iheroaolimam Dominicum visitare sepulcrum, dono et offero- domino Deo et beat Marie et fratribus inilicie Templi SalomonisIherosolimitani,presentibus et futuris, quamdam porcionem honoris mei dono siquidem predictis fratribustempli ip^s m.1nE donet i las maisosda Segur e tot lo sionesde Segur meas cum to curtile, tt cortil, meam mansionemde Collr, et ortum de e la maiso dal Col, e l'ort dal Castel Castelloveteri et totum ^aicquid habeo et Veil, et tot quant a eg Colna, el boacde habere debeoin villa *eColna et boscum Colna de Colnaet totumr jicquid habeoet habere debeo'. villa de Madignagoet totum qaic- e tot quant a e Madinnag quid habeo et habere debeo ad Podjetum e tt quant a el Pojet et tres partes de Croso, et mansum de Ga- e las trs partz del Cros brellago. Dono etiam Deoet predictis fra- el masde Gabrellac. tribus Templi mansionem meam de Creis- E donet i la maiso da Creisel del pla, e sello de piano cum toto eurtile,et campum tot lo cortil el camp da Mclac,que torde Melacco,quem recuperavide Bernardo net d'en BernartAmat Amato.et vineam Meitadencam,quam le. e la vineameitadegcaque leUg Guiralz; net Ugo Gelraldi, et prata de Pcrolz,et si elz pratz de Perolz, e sel mas vestia, lo mansus vastiebatur. lo careg de xn. Rai- carreig xudeneirs Raimondegz mondencos et in Montelletis,unum pri- et e bionteilletz,i prim ab laus mum cum ausso et in molendinode Foi- et elmolide Foisac,xu den. delzrneillors sac, xu denariosex melioribus qui discur- que corrau a Rodes, e la desgranado ab rerint Ruteni, et desgranado cum multura la moldura que do, e quan crebarau la quam donent et cum crepaverint paxe- paiseira, devon o far saber ad aquelque riam, debent hoc mandare illi qui tenuerit tenra aquesta bailia e l'us ruolisa so islam bajuliam et unos molendinos ad conderzerel boscde Colna suum dominium construendos in bescho de Colna; et in ipsa villa de Coina, i mane la sum de feudoetde alodio, eldonntcensum villa de Colna t mas de feu e d'alo, un solidosRaimundencoset i moltonem et ai nu sols Raimondegz et molto et et i agnum t arbergum ad messes cum i agnum et arberg meissos,ab v cavalquinque militibus et alium ad calendas et leirs et altre a kalendas, e xu. garbas, e m garbas et n sextarios de civada et ad n sesteirzde civada,et a sirvent i arberg servientemarbergum cum duobus homi- ab Il homes, et i. sesteir d'anona et i aus nibus et i sextarlum annone et i aussum de lana et en j,eusa la vila, attre mas de lana; et in ipsa eadem villa,alium man- d'alo, et ai n sesteira de civada et sum de alodio et donat censum sextarios i agnum e vi den. Raimondegzper caru. de civadaet agnum et vi denarios Rai- relg, e vi garbas, et a sirvent i arberg. mundencos per carreg et vi. garbes et ad ab it homes, et i sesteir d'anona et servientem i arbergum cum duobus homi. i aus de lna et en eusa la vila, l'apen-

cMOL*nB

dp mm ri*r)a rmmta #3iftk4 dada Gitberte

,gg

nibus et t sextariutn annone et 1 aussum e et i ailSSUm de lana et in eadem villa, ipsam apenderiam, quam tenet GirbertusRufus,etdonat nu denarios Raimundencoset quarlum et in ipsa eadem villa, in alla apenderia, m denarios Raimundencos et in Madignaco, i mansum de alodio,etdonat xu. sextarios de annona de taberna et 1 arbergum cum v militibus, et xu garbas et m gollos et ad servientemi arbergum cum duobus hominibus et t ausum de lana et i sexlarium de anona; et in ipsa vila. in alio manso, qui fuit feudum Rainonisde Amilavi, sextarios de civada et vi. denarios Raimundencos de carreig et n agnos et vi garbas; in Podjeto, i. mansum de feudo et de alodio et donat porcum do vi. denariis Raimundenciset i. moltonem et i agnum et vi.denarios Raimundencosde carreig et vi denarios Raimundencosd calendaset tt sextarios de civada et n pccias de carn. oss et espantam. et n panes mansum de Croso per alodium et m parles de quarto el de i agno m partes et vi denarios Raimundoncos de carreg UgoGarnerius dbet tenero de Guillermode Trossit ad feudum quartam partent de quarto et do agno mansuin etiam de Gabrellagde feudoet de alodio et donat cesum nn. solidoset agnum. Totum supranominatum honorem dono et otferodomino Deoet fratribus'milicie Templi per trancum alodium, presentibus et futuris, et totum quicquid ibidem habeo et habere debeo ego, Radulfus Guillermi predictus, ad habendum et possidendum suomque voluntatem perpelim faciendum abaque mea meorumque euccessorumaliqua Inquieludine. Et sgo, Hicardis, uxor Raduiti Gullleri'ii piedicli, ut Deus omni. potens diraitUit michi et parentibus mels omnia peccata nostra, dono et offero domino Ueoet fratribus milicie Templi, presenUbus et futuris. duos niannos in ipsa Cossagna, quos dedit michi pater meus, quartum acilicetet agnum et prata. et si mani fuerint vestiti, dono ds censum qui

que teg mondegi.el quart;

o. J den. Rainn n.i

et en eusa la vita, en altra apendaria. mden. Raimondegz;e Madinnag, mas d'alo, et ai xu sesteirs d'anona de taverna et i arberg ab v cavalleirs, e xu garbas. e m galz, et a sirvent i arberg ab Il homes, et i ansde lana, et i sesteir d'anona et en eusa la vila, en altre mas que fo feus d'en Raino d'Ameillao, n sesteirz de civada e vt den. Ratmondegzde carreig e n" agnos e vi garbas el Pojet, i mas de feu et d'alo, et ai t porc de vi. den. Raimondegz et i molto et i agnum e vi den. Raimondegz de carreig e vi den. Raimondegza kalendase n sesteirzde civadae u pezas de carn, os et espatla, o n panes lo mas del Cros nd alo e las tres partz del cart o d'un agnol las tres parlz e vi. den. Raimondegz do carreig Ug Garneirs deu tener do Guillem de Trossit a feu la quarln part del cart et de agno lo mas de Gabrellacde fou et d'alo, e dona de ces, nu sols et i agnum.

E Ricarit, uxor sua, dona

a Deu et ah cavallirs del Temple it" mas e La Cassainna, queil donet os paire, lo cart el i agnum,elx pratx *il mas ero vestit, lo ces que son e les car. tas de go fraire. E Il seinnor del Temple

** oii^rfeitna mat in ooat In cartis fratris mei. Et iilam donafratrie mi. donciooem quam Ricardia. uxor Rtdt?}& Gui!lwmi predicti, donat D*>et fratribnsTempli, laudo et auctorido ego, Beccode Veirdres et ego, Ugo de Seveirag,frater ejus, in manu PonciideLuzencione,fratris mil! de Templi, ineomntengannoeUlneonmi reseftadone, sine retencionequam ibi non fadmus, preter centum nostrum et si de allie adquirere potuerint fratres Templi, donainus ei Ipsum censum nostrum.Hanc upradictam dontcionem facio ego, Radulfus Guillermi predictus, perme et uxorcm meam, Ricardim predictam.inmanu Petri di Roveriamagislri.in capitulo Arelatnsi, videntibua et audientibus fratribus Ugono de Beaciano,Petro de Arcaz atquo Poncio de Ludencionemultis que aliis. Testeet videntes hujus donaciontssunt Isti Bcgo de Crisselet Rigaldus de Compeiroet Sicardus de Vedigno, et Raimundus Goillermi de MonteFerrario et AdemarusOuillermi, et UgoGuillermi et RaimundiPetri. Scripta fuit hec carta anno Dominico M'.C'.XLMI* in mense decembrio. feria un' regnante Leudoico rege. Rogatus et jussus a RadulfoGuillermopredicto pro se et uzore sua, Ricardi, predicta Pelrus Magatati scripsit. <3LXXXI1

as nmut au la onsa a presa Deu mrcet a la for que l'aiodo a capdellaraqui ond ad e4l& plasera en Iherusalem0 perla via ervidor. Et aquest do laudet Becde Veireiras ad Deum et ah cavalerade) Tiplt, ella ma Ponzon del Ludenion

e as* dek altrea o podo cogquerre, dona lor Bec de Veire[irai]la sua radon.

S Bec de Creissel.o Raolf Guillelms. e Rlgal de Comppeire, et Ugo de Sseveirac, suu* frater.donet o tt per ipsarn covenenza.

it^a, mercredi 9 dcembre. du A Copie an*s. Toulouse. rch.dp., Curldi.A de Uonttna, h. 4a, fol.loft. c In nomine Domini. Ego. Pctrus de Auriac, et uxor mea. Aelmus, et flltiis noster, Bcrtrandus, bona fide et sine dolo. ut Deus dimitlat nobit peccata nostra. donamus et offerimus in perpetuum domino Deo et bealoMarieet militie l'empli Salomoni lherosolimiloniet tibi. Ugoni de Besciano.ejusdem inililio fratrl. et Pontio de Valle, ipsos cabedacs nioleiulinornm veslrorum do Dozcncs,quos jam conlruxislialn fluvio Aude, qui cabedacs prcdlcll odlirrenl lionori de Blumato. qui Icnetur de nobis pcr fnudum. Ita quoquc fallmus vobis, fratribus prcdicli Templi, Ugoni do IJcsciano atquo Ponciodo Vallc.Islam supvodiclamdonationem, ut vos et successoresveslri I IpsosCflbcdacn co locoubi modo Hrowlluni, si vobis placucrit, semper hnbcatls. et ei cos cobedacsninlnrc volucrilis in ipso honore noslro ubicumque volueiilis litenam in pcrpctnnm poteslatcm habeafis. Simili modo concedimus vobis lau]danius et auctoriamus illam adquisilioncmquam por donationom sou per comparfliloncm fecislis, sive deinceb, modo fatlet[is) de ip$ls cabedacs, de illis scilicet homialiquo

CtHUlAIU VUtl> fAltnitm

DU ajtnl

TIMPLC ,gJIa KakUa V._& ~a. _k s

nibus qui ipsaro honorem per feudum tenent de nobis. Teste et vidnte hujus donalionia sunl Ialberflus] de Auriaco et Raimundut Amelli et Arnaldus de Solatgeet Raimundus de Solaigeet Rainardue de Novellis. Scripta fuit hec carta anno Dominice M.C.XL.11, idua decerabris, feria rai, v rgnante Lodolcorege. A Petro de Auriaco mandatus, Petrus scripait. CCLXXSHI ufr, 10 dcembre.

Original Barcelone, Arch.Cor. Arag.,R. Bereng.IV. du perg. i44._ Copie s.n*t. ibidem. In Xpisti nomine. Ego. Bernardus Oriol,dono domino Deoet millds Templi lerooHmitaniet tuis in u[na pecia terro fr]ancha viti. et arboribus complantata,tasebam de pane et quartum de vino pro remissioneanime mee.et [parentum meorum Est autem pecia ista in Ausonocomitalu in parrcbla Sancti d Andre, e Gurbo. in loco vocitato Cona[minal, subtus domos Petri Bcreng&rii abri. Affrontt hec f pecia ab oriente in alodio Geralli Mironlsde prato qui fuit et niiorum ejus; de nieridlo in alodio moi donatoris.ab occidenlein alodio Petri Berengarii rivi pclrarum et Alamanni, fratris ejus. a parte verocircii in trilia Petri Berengariifabri. Quod est actum nu idus decombris,anno VI regis Lcdovicijunioris. Sio^mumBernardl,qui hoc dontim facio et .?rmofirmarique rogo. SigiJuum Berengarii Arnalli de Serra. P SmijMtj! etri Befabri. Sio^um BerengariiCocli.SiGiJcivM rongarii Ptri Amatido lovelio. SioAsum Raimundi Oriot. Sio^ium Ermossendis.inalri ipsius Bernardidonntoris. Guillelmusdiachonus qui hoc scripsil dio et anno ij quo lupra. CCLXXXIV nia, 38 dcembre.

Original Btrcelon, Arch.Cor. Arag.,B. Bereng.IV.perg. 148. Omnibus sU manifestum quod nos, fratres Uerengnriuset Pclni et Pondus de Fonolar,damus domino Dcoet fratribus mllicio Ilierosolimiluno Tcmpli Salomoni totam nostram hercditalcm et vocem quam juro paterno liabcmusvol habere deliemua in parroechia Sancti Vincenlildo luncheres, in diversis locis. Est autem nostra prerata heredltas, honor, domos, mansos, terras et vineas,cultum et herernum cum ruuirls et albaredos, cum arboribus diversi generis, in comitalu Barchinon.in Valinfra jamdiclam parroechtam Sancli Vincenlil, in cadem villa de luncheres lenso, sivoin aliis diversislocis. Habcl namque profntus noster honor terminoset affrontaliones ab oriente ipsam rieram Hivopolli.a meridie ipsam Garrigam.a circio alodium comiUsBarchlnonensium.abocciduoipsnmetratam mercatariom.Quantum infra islas affrontationesjure paterno Icnemus et posjidcmus et liabcmus vel habere quatuor debemus per omnes voces. cum ingrewibus et egressibus intcgriter.ut dici volinlelligi potest melius, ad iilililolcm ejusdem milici totum do noslro jure in dominiutn et potcslatcm omnlpotonlisDei et fratrum sepedlclo milici, Iradimus ad euum proprium alodium, secureet qulcte ne potcnllnlltcrin enna pacc porpeluopossldcndum. sine ullius contrarietatiobstaculo, ad cjuotloxindofacorovoliierint fralroi wjpwltcte mlllci, ad nlililalem ojusilcin donnisi. Acccpiiniisnamque pro hac donatlona de bonisjamdfctmilici. de manu Pctri do Ar/a fratris ejuwlein milicif moabitino ' bonos marinos et malechlnos in auro sine engan. Si quis hoc dlsrumpere vol 1 V> Mit M nom Uiui tUnc, oila Uitritfin autretrure. p

ctwunui bd nwrtK 188 ; ' s.a. -", ~~J.. F? ..TTS l "f0*" supradicta on"*. oni melioraKon* pwral milice et fwWbos in quadruplum componat et insuper hec presens nostra donatlonia riptur* 6mni temporemaneat flr. Que est acta in Barchinonav. kalenVI rfrgni dasjanuaniar.no Lodoycijunlori?.Sio^OMBerengarii Fonoiar S* Petri de : Ponciid* Fonoiari nos hoc laudando Ormunt firmariquerogamus. S^. Poncii de Fonoiar, cusini eorum. Guillolmi Berengarii de Fonoiar S# s* Raimundi Bermundde Lupicato S* OlMari de Tugurifs; Stfc Dalmacil de uaiona; S& Ermcswmdis, atris predictorum fratrum de Fonoiar, m que hoc laudal et confirmai Sio^m Guillelmi, wcerdolis Sic*& Petri presbiteri, qui hoc scripsit, die et anno quo auprt. CCLXXXV |i i4a-ii63.] du . CopU atu> Parts,Blbl.Nat.,dom Grenier, ol. 55,fol.au. s BdU Duchesne. Girtiahgiede Guines, reuves.p. 94. p "al8"er/- Les eharUtde S Berlin. 1. 1. ,oS (d'aprsle GrandOirlablre n* 191.p. 379). recta date u5a environ. de D. Dewllte.. l, t a In nominel'atris et FiHielSpirit,, sancli. amen. Ego,Arnulfus. Dei grali.1 Gisncnsium comes, domni 1^-onii.Sancti Bctlini vcnerabiliaabbalis. roverentianrovocatu et dilecti nostri domini Noilonis. emplnrii, consilio cohortntus , pro nmore Dei et salute anime mee.homioes ancti Bcrlini in romitnlu s mcoapud Scaletcomlilutot tali liberos esse decrevi, ut sciliect pro fressenga duos solido et sex lego denario porsolvant, et deinceps ab onmi eiacllone liberi pcnanneanl. litautem hoc inconvuNutn pcraslat. et ncqunc|uamabnliquo successorum incotum infringi vokat. donalionem meam scnpto confirniavicl subsctiplarumpertonorutii tcslimonin insigniri feci Sionumdomni' Lconii,nbbatis. Siojium l!olonis. SmstJi Arnuin de Ardes. Sioiuh Uninyerl, elemosinarii.SigsumAuiilii, monachorum'.eloliorurn quamplurium vener bilium virorum. CCLXXXVI |ii4a-n64.] du V. Pari.Areb.Nat..S 4969. ,9. c. de la 1 Copie li3jc.deUaugret Corval, fol. 1. cdeslc PhilipuaWBaioci minister. omnibus lam presentibus quam fuluri, mIq. tem. Quecumquend clernilalcm pcrdurarcclquaindiu duravcrlnl.mictorilatcmhflbef< volumus, ci icribcndo ineinorio.commendamuset sigilli nostri auctoritnte roboramils. Enpropter incmnric sonipllcrnc conimnndamu* qnod Vuillormusdo SimHliaco pauperibumililibusdc Tcu.plo feodum. ,,uod uslinus de ttuseio de co apud Simltliacurn lenebal. per mannni nostram in Daloccnalccr.lcsln.in elemoslnam Hbcrnrn abso muni ab omnl scrvldo et ab omni au*ilio. donavit. Aslantibus ibidem Unfrido archlcapollanonoslro. Ricardo Baiocensiccclcsic succentore. Rogerode Avrcioclorico 1101llrio oslro. Itobcrlo do Sancto n Vutttermo do 9imilliaco irredicli HCII11810, Vui erml filio, Nigellode IMoria. Tualino leHti.elo qui prediclumfeodum predicti. militlbus concessltiiabendum, I\irdo de Baiocis. (o) Philippe, d vequeeBeui,m&a 7rv.c. 118,. f 2. eihortatue. domle\. 4. "rnulphl. 6. Imaint,tri siernotyntrit. 5. moevchi.

'

Du CCLXXXVII

TBMnX

1S9

i i$ays, (i 3i) janvier.

Arcb.dip. H' 117(Pienai). Original Marseille, In nomme Dominl. Ego, PonclusTellanus cum laudamento matris mee per me et per meos, per fidem et sine enganno et cumvoluntate bona, vendo In castro Marcelliano, in manso quod fuit Poncii Deodati, domum unam cum omnibus perlinencils suis et cum introytu et exitu suo. et eam venditamsoho et guirpio sine toto reteniincntoDcoelmlliciuTompH Iherosolimltamilanif.r<c),cunctis scilicet confratribus qui ln congrgationssive convcntu milicie predicte modo sunt vel adhuc erunt, ad alodium et per alodium, totan) videlicetdomum integritcr sicut michi per patrem meum pertinct. totomque td quod in nianso predicto habeo vel habere debeo. Et hanc vendicionem atque solutlonem predictam ego Poncius Tellanus sic facioet aflrmo quod ullus homo vel femina protimus vel alienus nullo modo posait eam engannare nec contradiccre ln perpetuum. Vcndicio autem et soucio hec predicta facta fuit in manu Ugonls.le Becyano.quidohclemosinisdomus caritative milicie predicte Temdedit PoncioTellanoxxx solidos Oitcr(rensium).Soluciovero et vendiciohec prepli dicta factaet laudata fuit in prcscntia Poncii Andreepresbiteri, et Guillelmide Maiano presbiteri et Bernard! capellani et Raimundi Bec et Haimundi de MarceUiano, nno a Domini M'C'X'LH* pacla m'.rnensejanuarii, rege Udoyco. lussu PoncilTellani Bartolomeua teripsit. CCLXXXVIII ii/l3, (i" janvicr-3i dcembre).

m A Original utit Lisbonne, rth. da Torredo Tomba, sv. 7. ma. to, n6 coptedums g ibid. LibrodosNetlradot,fol.cimi. Cf.A/alla uova. , p. Sanote. N I ln nomine Palri et Filii et Spiritus sancti, atquo indivlduosancleTrinitatis. Ego McnendusMoni?. t c oxor mea Disalvi?., recogitantesextremum dicm obtins noslri, e p senclentespondus peccatorum nostrorum, gratis liroirernissioneicorutil.ne pro salute animarum nostr.iriun, damus paiipcribus militibus militie Tcmpli Dctet Salo[monis constitutif ln Iherusalctn pro defensionesanctiSepulcrJIbesu Xpisti. noslri redemptorls. nique concedimus mediaro pnr[tem nostro licredjitalisque nonilnatur Ordinis. ila ut habcant potestatetn faciondiex ea quiquid volucrint ita ut nullus prcdecesjsor vel hercs ln ca interrogare posait, sed flrmiter milites suprndicti habeant et posai. deanl;[el Lulius hjoino. propinqus noslcr vel extroneus, hoc faclum noslro donallonis vel conOrmalionis inrumpere tctnpta[veril,sil malcdicljus atque excomuntcatua cum tuda proditoto ln profundnm inferni permaneat; et ipsi habeant heiedila|tem cum suis focis, terminis noviset anllqui, longinqulsel supradijetam propinquis. Et ut hec clemosinanostra et carta rata et slabiflisin) perpetuum permaneat.cum signo cruels do nostris manibu propriis connrniamuB, et ln manus tuas, frater Ugo de Martonio, eam tradimus; et quando finis mee pro nutu Del advenerit, jubeo dare fralribus [Tjempli eqiiuin unum et loricam et alla arma que dcent militi, excepto ea que debeo regi. Era M'C'L'XXX'I'iJ* Pro testes Didacus Gundisalvltleslis Arnaldo Destole(eslis EgaOsun'z(eslis.

190 CCLXX3UX du Copie xtff.

do QASTtrLAnji nmn.it ii43, (i- jinv.Si dcembre).

Madrid,Arch.hat. Cariai B. 595.rot. 95, n169.

Bec est carta quam fado Petro aacerdosa Deoet ad illo Templo. Venit votuptas mea,et sic vendoad vobia. fratres de illo Templo. medio kasalin Funes, qui est Palar et per irea solidosde dineros. Xicho, fllio de lohans Molinero,fidanza don Enecho, illiode don Franco,testimonia, Petro Beliotestimonia,Talaferr, FertuniofllioDomincos, toanes Ortii. ierno de don Sancio. Perlun Paschal. Xemen Paschal. auo frater, testeseunt istos. Factaista caria in era M'C'LXXX'l',regnanterci Garcia(a) in Pamplions et ln Totela, Sancio Rodricho avarchain Fune. CC3M5 u43, 6 janvier.

Arch.Cor. Arag.,perg. 147,R. Ilereng. V. I Original Barcelone, Cunctorumnolicle significeturqueHter ego GuillelmusBerengarii de Fonolaro. et uior mea, Ermessendls,bono animo et mente voluntaria, damus et ofTcrimus Deoet milicie Templi lerusalem, totam illam partem nostram et nostrum directum quod habemua vel quolibet modo habere debemui ln omni alodio quod cum rratre rjeo RaimundoBermundi et aliis mels parentibus habemus infra terminosparroecbfarum Sancte Perpetuede Mogodaet SancteMariede Antiqua et SancteMariede Barberano etSancti Stephani de Ripolletoet Sancti l'clrl deHixacho.Quicquldinfra prefatasparroeebiashabemusvelquolibet modo habere debemus vel in antea habituri jure heredilario sumus. integriter et sine obstaculo donamus Deo et jamdicte rnilicio Templi fermaient et de nostro jure in ejus jus et dominium et potestatemprescncialltcr Iradimus jure perpeluo habendum et possidendum sine ullo retenlu. Quicumque hoc violare presumpserit prcdicla omnia in duplocomponat et in entea hec donatioflrma permancat omni temporc. Que est acta nonas januarii. anno vi ledoyci juntoris. Guillclmi Berengarii.Sio^sum Ermessendis,usoris ejus, nos qui hoc doSioiJriLM num facimuset flrmnrnuset testestirmarc rogamus. SioiJoumBernardi, corum filii. Sio^uM Poncli de Fonolaro. Sio^num UertrandlMali Torrcnlis. Sio^xuii Guillelmi de Podio Alto. SioV&rcm Petri Poncii de Falcs. Atnallus (b) Barcbinonensisepiscopus ^1. Pontius tevita scripsit hoc die et anno quo supra. CCXCI u43, 6 janvier. du Copie a. tbi

A Original:Lisbonne, rch.da Torredo Tombe,gar. 7, maoa.n*1 dos fol. dtm, Mro Mestrados, cvm.

In Dei nomine. Ego, AldefonsuVenegaset uxor mea Eldara Petrici, placuit nobis per bona pacis et volunta et propria nostra voluntate, ut faceremustestamentum ad militem Templi Salomonts.de propria nostra hereditatequem hubemusin villa quoi vocitant Kanelas, dlscuronta rivulo Pavie, terretorio Alvatenia, quo modo ex parte u (a) Garda,roi de Nvrte. Sifu5o. (6)Arnaud,ivquede Barcelone, u38f(Rome) mtn11 43.

CAXIVLAMZ U.1.4

DU TMPUt C~t: tF--ti -to-~t

191

Con Arouta, et per rivolo Malo. et per Sancti Martinide Speluak, et per P*via. Damus eam ad militem Templi Salomoni, pro remedium anime notre, cum suis prestationibus et tocis novissimis et anlfquis. per ubi illa potueriti invenire. cum quantum in se obtinet et apreestiiumhominis est. ut habeant Inde servi Dei temporale subsidium. et ante Deum preraium inconvulsum, ita ut, de hodie die vel tempore. de jure nostro ait abrrasa, et in judicio aupradicta ecclesiaait tradiUadque conflrmata sitara stabilire minime prornittimus sed istam solando in eternum servi mandamus. Neminem vero promiltimus ex propinquis vel extraneia neque nullu genus umanum ibi aliqua inruptione facere, aut ista scriptura violare; quod ai fecerit et hune factum nostrum inrrumpere tentavarit, ait maledictus et inatematizatus, et ad flnem non accipiat comunionern,et, cum luda traditor, sit dimereus in profundum inferni. Facta karta testamcnli, notum die quod erit, vin idus januarii, era M'C'LXXX'I*. AldefonsuVoncgaset uxor mea Etdara Petrici, iu hune testamenEgo tum manus noslras roboramus. Qui preses fuerunt Gometetestes, Egas testes. Petto Bernaldus(a.)episcopus, Menenduapresbiter notuit. testes, CCXC11 1,43, (i"-38) fvri.r.

du A Copie *iis. Madrid, rcblfoNadonal,Cart. B 5g5.fol. 3a"-i37, * g3DBQUlflTAARTE EAlCOElAoMIKOO. P D D in Dei nomine, hec est carte de memoria. Ego, DomingoPerdiger et ego Ferrerius de Benevar,aimul cum lohanncs Mcdicoet Garcind'Oiarda et don Almorabel,damus Deoet fratres l'emplum Salomonis Iherosolirnis,illam quintam partem de Alcocea, de populato et heremo, extra tncdianatn covamquam dcdimus fratri nostro lohannes Mcdico.Damus hoc pro animas nostras vel parentumet matrem velanimfibusparentum nostrorum et omnium fidrJium defunctorum. ut habeatis et poMideatlsvos et omnls vestra poslcritas. per cuncta sccultiamen, salvum istum dona'.ivumet liberum. l'ost istum donativum. simiiiter concedioms vobisomnes unoqi'oqueanno inaronesde tri et singulos de ordeo simililcr, et omnes poputeiorcs gulos qui ibidem venerint populare similiter, et de aema quod tenemus inde O'xipialis, ubicumque voluerllii in nostro termino. Sic omnes laudamus et confirm/imus. Item Domingo Perdiger, si fllii mei voluerint possidere istam herediUMem, oat obitum meum, p anima mea tkl. tri.Sunt testes Gileimussacrista, donent,unumquemqueannum, pro Gabin sancti Salvatoris,don Bernard abbas de Pina. Galin Garcec Gringnon,regnante comes (6) Barrhinonia in Arago, ln aragoa,episcopus Bernardus (c) in eademcivltate, Alto San justitla ibidem, Attald in Alaon.Garcia Ortie in Pina, Lop San in Belchit.Factar.:rta in manu Raimundo Bernard fratri, (Jol. 137) mediante februario, anno quo cidit in aqua fila Alcantara et roi G(arsias) (d) currit aragoa,era M.C.LXXX.I. .le (a) Uemsrd,<vque Combre.itiS f 1147. (b)Raymond c Brengr. omtede Barcelone. n3i f 6 aot ti6. (c)Bernard. Ttquade Siragoue.ii39-ii5j. (d) Garda, roi A*N*rn>, f i novembreSo. 34

*
ccascm

awreuLiB vnmM fo
(u*3j. jeudi wi.

du CoptM Vf. Pari,BU>I. Oui*. e ftoete,fol.3" Avignon. d Nationale. Arch.dip., Cart. 4*Jtoaix,fol.61. Wi .Ul. Cbwsller.Cortal.da HotpltaUen t dt$ Ttmplitn, p. 65. ti>107,qui date ta fe vrier 1137. Hec ct c**ta. si P(bt&o)Vahblla 1. Notumait omnibus bominibusUm presentibuaquant futuris quoniam nos pariter, eco Petrus Vinella et Isnardus, frater meus,pro sainte animarum noslrarumet parentum noatrorum, bona voluntate et devoto animo concedimuaet. sine omni retenimento, perpetuo laudamus quicquidjurie habemus in eo quod milites Templi Salo. monUinterritorioacaptBveruntV/o'.38">dRo.icutcoheredeaiiotiiconce8aerunt illis. ita et noa concedimua si autem aliquis de progenie noatra hanc donationem irrumpere temptaverit.niai ab incepto teasaverit divinamullioncm protinus aentiat' et ab omni noatra hereditate alieniis fiai, et factum nostrum inconcuaaum semper remaneat. Hanc donationem et laudationem facimusin manu Ptri de Roveria.raagistri milici Templi. in presentia Bernardi(a) episcopi Aurasicensia,et abbatis Sancti Ruti Fulcherii, Petri de Ventoirolio,Pontius Lconardi, Bertrandus de Gavaldano milea Templi, Giraldu scriplor eorum, Petrus Alacris frater' eorum. Facta quarta' (au mente februarii feria v luna xvi per manum Arnaldi Aurasicensia aacriBt qui buie donationiinterfuit in claustro beat Marie.. WXC1V ,,43, 0 fvrier.

| 1

Arch.Cor. Arag.R. Bereng.IV.perg.tSi. Original Barcelone. Cnnctorum notici pateat quod ego, Raimundus Bermunduade Lupricatoet uxor mea. Guilia, libenli animo et bona voluntato. damus et ofTcrimua domino Deo et IherosolimiUnmillcie Templi totam illam noatram partem et totum nostrum directum quod habemus velquolibet modo habere debemus in omni alodio quod cum heredibus mets et parentibus mela habemus infra terminos parroechiarum Sancto de Mogodaet Sancte Marido Anliqua et SancloMariede BarberanoetSancIiPerptue Stephani de Ripolleto et Sancti Petri de Rbacho, in Vallensi territorio, do quo alodio frater meus, GuillelmuaBerengariide Fonoleroeidem jamdicte milicie suam partem per acriplurm (b) dedit. Quicquid infra pienotninataa parrocchiashabemus vel quolibet modo habere debemus vel in antea jure hereditario habituri aumua, totum integriter et sine obstaculo domino Deoet jamdicte milici cum et egresaibuasuis ingressibua damuaet de noslro jure in ejui jua et dominiumac polestatem presentialiteret potentialiter tradimua jure perpetuo habendum et posMdondum.aine ullo retentu. in aana pace, ad suum proprium alodium. Si quis hoc disrumpere presumpserit, aupradictH omnia in duplo componat et inauper hec donationis scriplura omni temporo maneat (o) Bernard,ique d'Orange,ti&o-n&o. (b) Cf.th. OOXO. Vtu-lanto d'Avignon Pelrui Vtnmll hrd dedeninl eo dami. r et ml D et lllUbmXpUU quod bbl>liil Rotla. 1. itptveiunl. 3. ajoute DiJum. t. ceMtverlt. 5. ulclonem. la B . Mntitt. 7. Pondu a. confrUr. 9. c*tU. ie. fbr<nHo. ti. '. 11 i.*i\

arma. Qo eat cta x kalendas marcii. anno vi regni fcxloycijunioris. $& Raimundi Bermundi; S$f Guilie, uxoris ejus; St^t Raimunde, eomm filie, nos qui hoc laudando flrmsmiis firmarique rogamus. Stff Mironlsde Turriliis. $*& Marchucio. Sgmou Raimundue. Sgi Sio^um Petri presbiteri, qui hoc seripsit die et anno quo supra. CXCV u4a/3, lundi i" mar.

CAKTDLAIRBOC tSMftK ..I_tt -8

lt)3

du t. Copie ni* Perpignan,Atcb.dp., Carlul du Mat-Dev, j36. fol. 146". n' Edit A)rt,CarlulaireRouulltonnab, dans la Semaine religitmedu diocsede Perpignan. i885,p. 5aK. ln nomino Domini. Ego, Arnaldusdo Sorniano, cnplens pervenire ad gaudia paradisi, trado corpus meum et animam meam domino Deo et beate Marie et fralribus Iherosolimitane milicie Templi Salamonis,in manu Ptri de Roveria magistri et Ugonis de Beciano, cum decima quam Guilclmus Raymundi de Corbos tenebat per me, scilicet decimam que mihi contigit de univeran nutrimcnto et lsbore domus f J de Corbos, cum meieria de oleo, quam habebam in honore predictorum fratrum Tcmpti in l'ediliano?.Et pro isla dcima, quam jam dederam Arnaldo, fllio meo.dono ci in emondacbne unum mansum qui est in villa de Sorniano, in capiteprali, cum lotis suis pertinenciis. Facla est hujus donaclonisscripturakalendas marcil, ferin n*. anno M'.C'.XLMKb incarnacionoDomini. rgnante Lodovico Rege. Sioium Arnaldi. qui hanc cartam flrmavit et flrrnari Guitclmi de Sornianoet Sig^um BcrongaiiielSio jnuu Arnaldiet rogavit. SioifrauM Sio^um Uguonis, flliorum ejus. Siojmim Udalgarii vlcecomilis.Sjo^.ium Petri do Guilclmide Pavacol. Radegucria.SigiJscm Sio^t-M Arnaldi de Tercet. Stoifrausi^< Uguoniacanonici, qui hoc scripsit. CCXCVI [11^3],lundi 16 mars.

i. nn. fol. 1*. Coprtduxn* Avignon,Bibl.muntclp..Cart. de Richtrenches, Edile M"de Ripert-Monclar. cit., n' 18,p. >. op. Uao BxmmgahiiETfratres eius dederumt mimtibusTempli terdah bt prata. Ego, Ugo Berengcrii do Volrinco,et ego, Wfllefmus, frater ejus, et ego, Pondus Bcrengorii, nos pariter 1res fratres, bona voluntateet aleclu sinceritatiset verilatis, domino Ihesu Xpistoet ejus genilrici beat Marie, et ftalribus Templi, hoc est militibus Xpisti, presentibusel futuris. et domui de Ricarencis,eteciatn in manu lun, Ugo de Panai, tolatn terram illam noslr8m, que vocatur Blacha Bodic.donamus et prata Novella,eiccplls pratls que olim hominibus censui largimur, et fie hie ipsis videlicet prails semper quantum ad nos redire cqualller et gradatit potevimnsin eodcmdono adjunglmii. Hoc fait pacto el cum nllrelinernento facimus quoi] lascliam vero de terra ilta habete otumits, lieest tionn mensnra, donec volunlas Deiet noslrasuflicial. Hecterra cst juxta lerritorlnm qno* vocalnr BrenJc,fitdivldillif cum eo in illa parte quem Aatais de Sabran et (ilii ejus Iradlderunt(o) Deoet domui suprascrlple, Ottt. (a) Cf. ch*H
CJrtif Sri Ti*j)H. IS

c*wttit DUmiFLE '9* et es alla plrte dividitoret lenninatur cum manto de CaJcamatrox, x alla e parte dWiditar cam pratis que tant juxte fiavinm Elwni.et ex lier (fol. ISf) eam terra de homintbut de Taulinano opido. Hoc donum feceront parts partitur Ugo et Train in manibus Ugoni. de Panax, idus mardi, feria w, luna xx*.i%, fratribus eju. ni et audienlibus et bec testificantibus Bertrandode MonteGaudio, Rostaprsenteras gno capellano, et Nicholao, et Imberto Satueti, Bernardode Bomouo, Bodulfo, Stephano de Stella, Geraldode Monte Seouro, Petro Papardi et Bonoparijuvtije quondam. CCXCVI1 [ii(l3], lundi i5 mars. du Copie xn's. Atignon.Bibl.munldp.. Cariai,de Rtehtrenehtt, XVIII.foi. t~. Biii W de Riptrt-Montctar, ett., n*ta. p. 0.3. op. Uao BniwoAiinbt ui fiutres bedbhtot Dbo ETua.nav Tawu QticQBro HABKBANT n GaDKIOA aL4. M Omnibuhec legentibusetaudlcntibus agnicio pateat quoniam quidem UgoBerjngerii et Willelmus,Poncius,fratres, amicl nostri et benefactoresdomus nostre. videllcet domusde Richarensisque cdiflcatur.ad edificacionemet suslentatlonem milicie est in Templo erosolimilani constituta, nunc et m que perpetuum dederunt quod habebant in Gariga Mala, sicut crucibus terminatur, domino Deo et beate Marieet fratribus Templi et gubernatoribus ejusdem domus, qui nomine fucre Ugo de Panaz. Geraldusde MontPetroso, Bernardus Rollendi, Rostagnus capelknu, Ugode Bulbutone. Hoc fecit et dedit Ugo et fratres ejus ln testimonto de Geraldo de Vairiaco et Willelmo de Grilione et Riperto do Gharrouoloet Nicholaode Bulbutone. Preterea, caritative, Bernardua Roltandi unum equum qui tune pulltis vocabatur, Ugoni Berengarioet fratribus suis, Willelmoet Ponciodcdit. Propterea vero. propter aliam laxacioncin terminorum ejusdem domus, Ugo de Panaz ddit alium. Hii duo equi fuerunt precio veraeilerde xxx' solidis. tempore. (fol. 13) quo ipsi habuerunt. Aliam laxacionernUgo et fralrca ejus, Pondus et Willelmus in lerriloriode Bremlc Ugoni de Panacioet fratribus Templi fecerunt, hoc totum quod subler viam habebant, juxtaterram qunm Aalaisde Sabra et Blii ejus, R(oslagnus),Willelmus.et domui milicie dederant(a), et quaniobrem alium pullum Ugode Panaz et fratres domus de Ricbaroncisdederunt Ugoni Berengerliet fratribus suis. Hocfecit Ugo et fratres ejus, sicut Ugo de Panaz et alii fratrei inlllexerunt, absque ulla fraude, idus marcii feria na, luna xx'.vi*. CCXCVm 1 143,(4 avril septembre).Tripoli (?). d Cople$ u iive. Rome,Valictn,fondsVatican. . 74i, fol.85"; n' 4947.roi. toi". n Edit Roiire,Cartut.du Saint-Spulcre, n9B. . 1879.Mtgne.ot,p. u95-fl.Cf.Rohrlchl. p rg., n. 17. Ego Raimundus Dei gratta cornes Tripolitanus et Hodierna coroitiisa Tripolitaua et Raimundus filius noster Te9te* nadulfus Caslan frter TempH Sltimufs. Hec est facta catta anno ab incarnatione Domini MCSL1I1ndiclione vi. i (o)cf. ch. CUI.

CAKTC1A1H BDTtMftt CCXCK 1143, 8 mil.

ig5

Originel Perpignan,Areb. dep.. Fondsdu Temple,S. FtUceet CorneUta Rivire. Ane. l ( du Temple,n' 194a). parchemin Edit Alairt.CarlulalreBoouillotinalt, dansta Semaine d Religituse udiociiedePerpignan, i885,p. 671. In Dei nomine. Ego. Petrus Bernardi, pro remissionemeorum peccatomm et pro saluta anime mee, dono corpus meumet ln vita et in morte Deoet cavallariede Ierussalera, cum tribui bordis et cum uno orto quod habeo de francoalodio in villa de SanctoFelice Superiori. Duasbordas et ortum tenet Guilelmvs Guilleet dat de censu de bordis duas focsclas et duas gallinas et duos sexlarios rasos de civata, et de orto unum numum. Terciam bordam tenet Guilolmus Quiquo, et dat de censu unam focaciam et unam gallinom et unum sextarium currentem de civata. ln tali convenlencia faclo supradictam donacionemDeoet cavallariede lerussalcm, quod, dum vixero. habeam et teneam, ego, supradictus Petrus Bernardi, duas bordas et ortum que tenet Guilelmus Guille, et cavallaria et modo et semper de hoc die in antea habeat et teneat bordam iUam quam tenet GuilelmusQuiquo cum supradicto censu et post meam mortem habeat et teneat cavallaria supradictas duas bordas et ortum que tenet GullelmusGuille. Et senioresde MansoDei portent corpus meum et sepeliant et faciant pro me slcut pro uno de confratribus. Et. si ego, in mea vita, vellem relinquere proprium, quod seniores de cavallaria reciperent me et donarent michi victum et vestitum alcut uni de confratribus,et illi haberent superdictas duas bordas et ortum que tcnot GuilelmusGuille.Et iterum, si fllius meus Petrus moreretur sine infante de uxore, totum alodium quod fllio meo Petro adveniretde me. revertatur ad cavallariam. Et est manifestum. Actum est hoc vr*idus aprilis, anno Domini M'.C'.XLIII',regnante Lodovico rege in Gallia. S^tosuii Petri Bernardi. qui islam carlam fleri jussit et firmavitet testibus flrmaro rogavit. S)gsum Gosbertivicecomitii Castri Novi. SiJViqsum U/algarii, vicecomitis Fenoleti. S^iqsum Ptri Gosborti de Sancto Felice. Rolbcrliis gramalicus ifr rogatus, sctipsit die et anno quo supra, cum auprascripriono GultelnilGuille. CCC n43, iB avril.

Arcb.Cor. Arag..Riim. BertngerIV,perg. 16. Original Barcelone, Sit notum cunctis quod ego Arbertusde Petra, pro remissionepecatis mels et parentum meorum, dono domino Deoet milicie Templi Iherosolimitaniortum unum de meo proprio alodio quod est in comitatu Barcbinonensiin parroechia SanctiStephani do Castelaro prope Riopullo.in loco nopilnnto Selveln.etaffrontat ab oriente intus in Riopullo, a meridie et ab occidentoin alodio de me donatore, a parte vero circll in torrente de ipsa Selvela.Quantum iste 1111 affrontadones includunt, sic donc-domino Deo et milicie Templi ipsum ortum integriter \a manu Berengarii de Rovira et Petri de Arczacho, simul cum ipta aqua ad rigandum ipsum ortum qusntumcurnquc voluerint, et ipsa aqua venit per ipsamSelvelam et si voluerint ipsum ortum mellorare licitum ait ei, aie voluerint vel potuerint. Si qult lnfringere temptaverit nil valeat set in duplo els componat et post bec ait flrma que est acta xrn kalendasmay

'9*

OSTOumiX WJ ENfU T

anno MtivitateXpistiC'Xl/IH'ptMtniiUMimum. regisquefrancorum vici junioria. Sio^moii Arbertide Petra qui hoc donum libenter facioet viannoLudoeponte fimo tetesque ulwcriptos supUdter* Bnnatc rogo. Sio^im Guillelmi Sancti Martini. S*** Arnalli Girberti. St^mm Pelet. Sio^cm Raimundi. SigmArberli de Terracia. SioimGuillelmi. Sio^m Bertrand!. Pondu preabiter qui hoc scripsit die et anno quotjf supra. WGI du Copie n n43, lundi a8 juin.

Toulouse, rch.dp., fondde Malle, artel.de Douztns, A C ch. 39. In nomine Domini. Ego, Arnaldus de Barbairano, donator su m Deo et sancte militie Templi Salomonis lherusalem et confratribus atque militibus in ipsa militia Deoubicumque famulantibus. presentibus atque futuris. Dono eis totum honorem meum quem habeo vel habere debeoin villa de Dozencset in villa de Berriachoet in omnibus terminiis illarum, terras scilicet ac vineas, mansoset monsiones,ortos et ortales, nnuas et riparias, homines et feminas. census, usaticos, servitia et terre merita, et 'otum aliud quod in predictis villis et in terminlis earum habeo et habere debeo. aut homo vel femina ibi tenent et tenere debent de me sive per feuum sive allo modo, totum predicte militie et vrtiii, ministris eius, Petro (fol. 25) de Roeria et Ugoni de Becianoel Bcrenguariode Rueria et aliis confratribus vestris. in ipsa militia Deoservientibus, presentibus et futuris. meis gratuitis animis meaque bona bac spontaneavoluntate, dono atque concedo et potestati vestre trado sine inguano, ad habendum scilicet ac possedendum vejtramque voluntatem perpetim fatiendum. Et hoc donum fatio vobis propter amorcm Dei et remissionempecoatovummeorum, et propter remedium anime mee et vitam obtinendom eternam, amen. Totum alium meum honorem. ubicumque ilium habeo et habere debeo, aut homo vel femina tenent de me sive per feuum sive alio modo. dono et laudo neptibus meis, lordane et Peitavine. que fuerunt illie Mabilie,sororis et infanlibus illarum et ai de mee, illis desierit sine infante Guillelmus Faber de Barbairano et uxor ejus illorum cum omnibus perllnenlibut tlHset campus de Insula remaneat infantesque hac revertatur ad aupradictam militiam, sine omni conlradiccione.Verum est autem quia predictus honor de Birriacliovenit ad meam partem; et pro coequationeipsius, predicta soror mea, Mabilia.etvir ejus, Petrus Raimundi,habuerunt honorem de Barbairano. Predictus veto honor de Dozencsvenit ad meam ipsum partem, et pro coequatione ipsius predicta soror mea et vir ejus lmbuen.nl ipsum honoremde ipsa Valleet de Gantiono. Sio^ih Arnaldi predicti et Ptri Raimundi. cognati tam nrmavcrunt. De hoc sunt testes domnus Poncius de ejus, qui sic istam carRivo.prlor Sancte Marieet Guillelmusde Cauchos; et Guillelmus cappellanus de AgroFolio; el Guillehnus e Mancip(fol 2S>") t Pondus Ferrai et Arnaldus.fHius uille; et Guillelmus G Adaulfl qui sic istam scripsit. presentibus et jubentibus predictis Ar.ialdoet Petro Raimundi, anno millesinioC.XL.1H. ncarnatlonls Dominice,nu i kalcndasjtilii. feria Lodovicorege. De hoc sunt lestes dorom Bernt* de Caneto et ti. regnante tUigerh de Subfandacho et Petrus Rogerius de Bubairano.

OARTDtAMB Tlin>LB DO CCCH

197

ti43, jeudi r juillet. A Original:Perpignan, rch.dp fondsdu Temple,Critet VEclateancienparch.du Tem( n* 1879). Copie un* s. Carlul.du Vat-Dea,n* j4i, fol. i48w. du ple, Edit: Alart, Cartulaire d Ronuillonnab. ans la Semaine d religieuse a dioctedt Perpignan, annei885.p. 336(avec dateerrone nSo). la In nomine Domini. Ego, Petrus Filiolus, et sorores mee. Orfeitaet Maria,et ego, Petrus Bruni, et mater mea, Trutgarz, et heredes nostri, donamus domino Deo et fratribus milicie Templi Salomonis, presentibus atquo futuris, in potestate Petri de Roueria, magistri, et Uguonisde Bcciano,omnom nostrum atodtum quod babemus vol habere debemus in villa que vocatur Ccrct et in finibus ejus, cum consilio Raimundi de Contrastoet frai ru m ejus. Est autem istud alodium mansum do Concha cum suis perlinenliis, in casis et casalibus, in heremo et cultu totum ab Inlogro donamus predictis fratribus milicie Xpisti, ad faciendum omnes suas voluntates. Et ego, Raimundus de Contrasto, et moi fratres, scilicet Guilelmus Poncius et Gilelmus Bernardus et Bernardus clericus et Arnallus, laudamus et conflrmamus hanc donationom, bona flde et sine enganno, snpranominatis fratribus Templi. ut libere et quite perpetuo possideant et nos ncquealiquis posteritatis nostre ammodo non requiramus neque habeamus ullum censum vel usalicum in prediclo honore. Et pro hac laudationeet diffinitionequam facimus. accepimusnb ipsis donatoribu?. sciliceta Petro Filioloet Petro Bruni, xvi. soli dos. Fncla est ista carta hujus donationis anno M'.C'.X'L.III",kalendas julii, feria v, legnanlc Lodoicorego. Sig^num Petri Filioli et sororum suarum et Sio^xusi Petri Bruni, qui hanc carlam flrmavcrunt et flrinari rogaverunt. Sigi^mcmRaimundi de Contralto et Guitelmi Ponciiet Guilelmi Bernardi et Bernardi clcrici et Arnalli. fratrum ejus. Sig>Jumbernardi Tcimiindi; Sioi^numPetri TcimundiSia^uM Marie; Sig^numStphanie; Sioi^nuu locfrcdide Cerct;Sioi(suiiBerengarii,fratris ejus: Sio^muji Guilelmi Miri. Sio^.ium Guitelmi.qui hanc cartam rogatus scripsit, die et anno quo supra. 1143, vendredi 3 juillet. du A Copte m" s. Toulouse. rch.dp., Cari, de Domem, h. 67, fol.39", c ln nomine Domini.Nos. milites mililie Templi Salomonis,Ugo scilicet doBeciano, et Berenguariusde Roveria,et Guillelmus Catalanus, et Ponciusde Spinaceria,donatores sumus tibi, ArnaldoHaimundodn Fonte Cubcrta. et fratri luo, Guiliclmo Ilainiundo et uxores atque infanlihus voslris. Donamusvobis unum ortnm in (fol. UO) torminio de Laurano que affronta leallano in reg, a meridie in via, a circi et aqiiilonc in honore infanlibus Arnaldi de Laurano. Quantum isto airaliones includunl. donamus vobis ipsum orlum ad laboramlum et tonendumac (losscdenditm.cum c*itibus et rcdilibus suis, lali conveniennia ut pro censu ipsius orli donclis nobis prr quemque annum ad NalaloDominiunum sestarium olci. ad niensurani do Laurano, et ipsum oleuni fnliatis porlaro nobisad Do/.cncs. t si vendoroaut inpignoraroipsnm e ortum volueritis, cum nostro consilio nul nohisfalintis.lit si homo aut feminaillum vobis anparavrrit, nos orimus indo vobis lgalesguircnli. sine Ingunmio;et sic vos et infantes veslriet posteritas illontm. Irnc.ills et h-ibcatisillum do nobis et do succs soribus nostris, omnitempore. Si vero do \obis et de infnnlibus vestris desierit sine CCCm

'98

CAIITULAlnt DUTEMPLE

infante, predictusortus remaneatac revertatur predictemilitie et fratribui ibi manen. tibus sine omni contradiccione.propter salvamentumanime vestre. Veimn est autem quia propteracapteipsius orti dedistis nobis mi sol. melgoriensiumet eicistam cartam nos vobis cum isto dono laudamus atque firmamus sine inganno. $ domni Petri de Lauranoet nepotis ejus,Rogerii,quorum jussu et consiliohoc factum est etsic iatam cartam firraaverunt. $ Beraardi de Rocha Corba. $ Guillelmi Siguerii de Laurano. $ Ermengaudide Palaz.Guillelmus Adaulfl,scripsit jussionedomni Ugoni de Beciano et Berenguarii de Roveriaet Guillelmi Catalani, anno millesimo C.XL.III. incarnationis Dominice.vi. nouasjulii, ferla vi. regnante Lodovicorege. n43, 4 juillet. Copienotariedu i" juillet ia6a Barcelone, rch. Cor. Arag..R. Bereng.IV. perg. 167. A Sit notum presentibus atque futuris quoniam, ego, Rafart de Corniliano, et uxor Engelsia,prompto animo et bona voluntate sine inganno reddimus, diffinimus atque evacuamus omnipotenti Deo et sancto hospitali de Iherusalem et tnilicia Templi quoddam mansum quod injuste diu tenebamus, quod dimisit Petro Arnalli in suo testamentojam dicto hospitali et Templi milicia,illud videlicetin quo habitat Andrea. Est autem jam dictus mansus in territorio Barch(inone)in parrochia Sancli Baudilii intus in lanera predictus mansus cumsuis pertinentiis, sicut melius jamdictus testatorcujus fuit alodium,tenuit ethabuil ethaberedebuit.simul cum terminis et affronlationibussuis et cum ingressibus et regressibusejus integriter simul cum predicto labolatore (sic) tres suas et natis tradimus et deliberamus jamdicto hospitali et suis bajulis et prescripte milicie per medietatem;tali modo ut ego prefatus Rafartet lilius meus Bernardo teneamus et habeamus propter vos receptoresjam dictus mansus cum suis tenedonibustantum in vita nostra et habeatis vos propter vestramdominacionem et lenedonemannuatim mengeram 1 ordei; et post obitum nostrum revortantur hec omnia sineulla diminutione jam dictohospitali et predicte milicie,acde nostro jure in jusetdominium omnipotentis Deitradimus,etiamdicto hospitali et predictemiliciein manum Ponciide hospitalibajuli. Quisquis hoc fiegerit nil valeat set in quadruplum componat hec omnia cum sua melloratione; et hoc scriptum inviolabilis semperpermaneat. Actumest hoc nn nonas julii, anno vi*regni rgis Ledoycijunioris. S^sum Rafart Sig^wumEngilsia. nos qui hoc scriberejussimus, firmamus et testes flrmare rogamus. Sig^sum Bernardi, filins noater Sig^num R(aimund)i fllius noster. nos qui hoc laudamus et cor.flrmamus. Sigi^m R(aimund)i Renardide Rocha. SigiJ<m R(aimund)i de Subirads. Sijoi P(etr)i Gron. S>I!G(tiillelm)iP(etr)i. S^ Raimundi presbiteri qui hoc scripsit die et anno quo supra. 1143,(1" aol-35 mars nM), Paris. Orig.scelldu ceau royal Paris,Arch.Nat.J. 4aa(obligations. n ). Il, Edit Garlalalre gnralde Parit, n3o3. du 1 Anatyst Teulet,Layettes TrsordesCharles, . 1,n' 78,p. 54. In nomine sancte ac individugTrinitatis, Ludovicusego, Dei gratia rei Francorum et dux Aquitanorum. Omnino regallamuniflcenlledignum fore cognoseimus et frequentibus letnosinisreliigiosorum sustinere conventus,et ln aucmentationem ccleCCCV CCCIV

CAHTOLAIHB TEHTIB DV

lf)g

siarum benigna semper inlentione persistero. Proinde presentibus simul ac posteris notum in perpetuum ratumque fore slaluimus Templi nos militibus lerosolimitani. quos soli Deovere novit universitas militare, tn menais nummulariorum Parisius. libras viginti septemque quot annis in nativitate beati Iohannis Babtistereddendas, perhenni largitione tribuisse. Quod. ut perptue stabilitatis obtineat munimenta, scripto commendari, sigilli nostri auctoritate muniri, nostrique nominis subterinri scripto karacterecorrobora precepimus. Actum publice Parisius, anno ab incarnationeDominiM\C*.XL*lH*, veronostri vn*,astanlibus in palatio nostro quorum regni nomina subtitulata sunt et signa SiondiiRadulphi Viromandorum comitis. dapiferi nostri. Siosum Mathei camerarii. SioumMathei, conslabularii. Siosdm Guillelmi buticularii. Data per manum Cadurci (monogramme) cancollarii. CCCVI u 43, aot.

Arch.Cor.Arag..R. Bereng.IV,perg., n' t58. Original Barcelone, Hecest legalis ordinaciosive publica manifestacioultime voluntatis cujusdam viri defuncti nomine Raimundi de ipsa Ruvira, qui instante periculo infirmitatis unde mortuus est, conscribi non potuit set verbis ejus, dum adhuc vivente testibus promulgate potuit et suis manumissoribus, videlicetBernardode BelloLoco et Arberto de ipsa Petra et Petro qui dicitur de ipsa Ruvira precepitatque instituit, ut ipsi taliter res suas et facultates distribuissent,sicut scriptum est subterius. Notumest igitur quod nos testes, scilicet Bernardus de Bello Loco et Berengarius de Mogoda et lohannes, vidimus et audivimuset rogati ab ipso conditore extitimus, quandojam dictus Raimundus. in lectovulneratusjacens in expedicionedo MontePessulano.nos rogavit et nobis videntibus et audientibus injuncsit predictis manumissoribussuis qualiter res et facultatessuas distribute fuissent hocordine. ConcessithospitaliIhcrosolimitani ipsam suam mulamque Petrus de Terracia abebat,etdimisit Guillermode Mogodat niuliim concessitad opera Sancte Perpetuei asinum et ut milites de ipsa milicia Mabilissentinibi unum hominem qv\ laboraret in ipso operc cum ipso asino annum Dimisit ad ipsam miliciam Templiipsum suum aisbergum.etexomni alio suo mobileconcessitad matremsuam ipsam medietatem,aliam medietatemad prephotam kavallcriam [ Jet laudavit et ouctoriznvittestamentum patris suiquod ipsejam habuerat laudalumac firmatum. ut stetissetomni temporeHrmumet inconvulsum.Et similiterconcessit{ cavajllcriamipsam Ruviraracum suis aiodiis que ad modum pater ejus predicte milicie in prephato testamento abebat dimissum atque concessum, ut aberet se J et ut militesde ipsa kovalleria solverentsua debita Concessitpredicto Bernardoin prephato testamentoomnes feuos quos per eumabebat cum illorum cxpl| dicjlus auctor hec omnia ordinavitin mense augusti, anno vu regni regis Ludovicijunioris, aliter voluntatem suam non mutavit, sel sic slare mandavit | volunlatedicessit ab hoc seculoeodemmense et eodem anno. Lateconditiones kalendasoctobris, anno vu regni prefati rgis Guillelmus sacerdos,qui hoc scripait cum litteris superpositisin linea vn*, die et anno quo su^pra.

a0

CAKTDIAIIIB

00

TIHFK

CCCVU

1,43, mardi 3 oui.

du A Copie m* s. Avignon. rch dp.. Carta. e Roaix.fol. 63. d PORCIDS ChALVBRIA OMNES D1DIT KOLAS SOA In MOLBMA NOLBHDIHOM AD DB ROAIS. Notum sit cunctis, tam presentibus quam futuris. quod ego Poncius Chalveria, cupiens pergere Iherusalem, ob visitandum sepulcrum Domini, ut Deus omnipotent dimillal mihi omnia peccatamea et concedatme prospere redire ad propria, dono et in perpetunm trado domino Dcoet milicie Templi SalomonisIherosoliraitani et fratribus ibidem Deo servientibus,presentibus et futuris, et hoc facio cum consilio et voluntato matris me Mari et uxoris Ermenjardia, in mea moleria de Barre moUs ad opus molcndindo Roaiso,quem milites Templi jam edificaverunt in fluvio de Oveza,lot videlicetmolas quolquot ad ipsum molendinum perpetuis temporibus fuerint necessarie,ita scilicet ut,absque omni precio et sine omni contradiccione, predictas molas fratres Templi semper habeant et jure perpetuo possideant (fol. 53"). De hoc sunt testeset videntes: WillelmusCnlveria,Elias, Willelmus Radulfi diachonus. atquo WillelmusGonterius, in quorum presentia fecit hanc donacionem PonciusCalveria predictus, ad portum de Borh, in manu fratris Ugonis de Beciano,videntibus fratribus Rostagno,capellano de Richarenchas,Gaufridode Avinione, Berengariode Roveria.Adcmarode Montibusatquo Bernardodo Boazono. Scripta fuit hec carla anno Dominicc incarnacionis M'.C'.XL'.IH..tercio nonas angusli. fcria lit*, Conrrado impcraiore regnante. Mandato Poncii Chalvorimjam supradicti, Petrus de Magalazscripsit. Hanc itaquo donacionem cum aliis predictis fratribus suscepit frater Ugo de Bulbntone et presentem cartam laudare et firmare fecit. CCCVIII u43, aoaoAt.

A Original Toutouse. rch.dcp.. Fond Malte, htnns. l. n, n- 6. de P In nomine Domini. Ego, Guiraldusde Mairois.etuxor mca.Guilelmn, nos, per nos et per omnes nostros, cum consilio et actoritote Petri de Altiniacoet uxoris sue, Mahilleet infantum suoruin et Hicsindis.consubrino sue, et infanlum suonim, Imberti videlicetet Guilclmi et Dalmacii,venditnus bona fide. omni rpmoia fraude et sine omni rctencione. domino Deo et vobis. fratribus militie Templi Icrusalcm. tibi videlicet Petro i.e Roerin. Uguoni de Besciano.Bcrcnguario de Cegoniolaset Uguoni de Pedenacioet omnibus aliis militibus predicte milicie. tam presentibus quam et futuris. totam ipsam ripariam cum toto ipso honore qui fuit Stephani Aldoguarii. quem ego,Guiraldusde Malroishabcoiu terminiode l'edenacio super prefatos seniores, de orta GuilelmiGnidonis. usqne ad passutn qui discurriJ ad capul orlorum predictorum seniorum. et nfrionlnl de nquilone in ortis qui fuerunt Poncii Deodali. Totum prcdiclum honorcmqui est inter prefatas afrontacioncsqui fuit StefaniAide. guaril, vendimus vobis. fratribus mllicio Templi Jrusalem et successorihusvestris, sicul supeiiussciiplunicsl, in pcrpeluuui ad habendiiin, propter solidoscLx bilerrensis bono percurribllis monclc.quos inde nobis bene et pleniter dedistis et ad seniores dcdlstls totum ipsum roriscapiufflda amhahuspartlbils, scilicet solides xsvi; et pli. vimus nos predicti \endHores per nostram fidem quod de predicta vendiciono non

CMTOUtMDUTMTU[ .tOI habeamus vos deceptosnec :t*t* decipiamu vos in antea sueceseons vwtros uUa inquieludirie, nostro sciente et quod ab omni inde neque persona bomimitn et femwiruni lotum predictum honorem prenominate vendicionis vobis et successoribus vestris juste defendamus et guiroutos simus, et firme et stabilis hec vendiclo, sicut superius scriptum est, omni tempore permaneat, per nos et per omnes nostros. De honore predicte vendicto-isdabitis predlctis senioribuset successoribussuis quartum. Scripta fuit hec carta xm kalondasseptembris, anno Dominico M.C.XLIit,regnante rege Lodoioo.Sigui Guiraldi de Mrtiroiset uxoris sue, Guitelme, vendicionemper bonam fldem absque omni dolo laudaverunt et hanc qui predictam cartam firmaverunt et tester firmare eam rogavenint. Testes aunt hujus venditionis Guiraldus Petrus de Mairois, Bernardus Bovis,Pondus Vitalis, Guiraldu de Porta Gag, Ventosa, Bernardus do Podolas. Petrus Ermongaudi, Gauscelmus Deodatus de Podio Sahcono. Petrus Amalus, Guiraldus do PodioSalicono.A Petro daAIliniaco pro se et Guiraldodo Mairoiset aliis senioribus rogatus, BernardusSicfredi scripsit. 1 143,(i 3i) octobre. A Original Lisbonne. rch.da Torredo Tombo,gav, 7, mto u, n* 3. du Copie xv"s. Ibidem, lbrodos Meslrado, L fol.xcvi. ln nomine Domini. Ego. Meneiulus Diaz et uxor mea Bona, extremum diem nnis nostr. damus ci concedimus Dco et militibus precogitantcs Templi Salomonis constittitisin Ilienisalem. pro defensioncsancti Sopnlcri, hcreditalem nostram quam habemiis in Azeveto, cilicelvi- partem, cum omnibus locis suis et s terminis noviset antiquis. similitcr et terram Sancti Laurencii et ab perlinenliis hac die ab juro nostro sit abrasa et dommio eorum iradita. nd faciendum quicquid volucrintdandi vol possidendi.Si qui hoc nostrum factum irrumpere templaverit. propinquus noster vel exlrancus. in primis sit malcdictuscl nb ccclcsia separatus.et cum luda tradilorc in infcrmim diincrsus.ct insiipcr componat cam fratribusduplatain, vel quantum fuerit nieliorain, et domino patrie aliud tantum. Facta carta mense octobre cra M'C'LXXVl-. os supradicli qui hanc rarlam facrrp jussimus.coramidoneis N testibus manibus propriis roboraimiset coi.nrmamuff s. Noliimait quia, quandohanchetcdilalcm dcdimus, ftalcr Ugo de Mntlonin cam rccepit. et nobis unum maurum in caritale ddit. Qui prcscnles fucnmt Gudisalvu prcsbllcr, Fagildi conflrm(avlt) Suarius Mcnendi/.estis Mcncndus Bnfas testis; t Kgicantestis DominionsAbb(as) v notavit. ii43. (i"3o) novembre. du Copie m- i. Avignon. lbllnth. B mnnlclp..Carlul.de tUchertnchet. VII.fol.6-. Edit M"d<- lpcrl-Monclar, ci/ n*8, p. 11. B s. op.
GulttELMUS MAtAMASliS ET UXOH EUS UHDIUUST MILITIOl'S XPISTI ET DOMUI D8 HlCAKBSCMIS HKC1MAM Rf U^A M0I.UHMH.

CCCIX

CCCX

Omnibus homlnibushoc verbum noscaliir quod ego. Willelmus Malamanus,et ego, (fol. 6) Orfrisa, mater ejus. et ego, Goliaina, uxor Willelmi Malemanus. propter indulgcnclam peccatorum nostrorum et medelamanimarum nostrarum et parentum

*S

C*IXl*lt BOTMVtB

abonna, donamus domino Deo et ejus genilrici bette Marie et fratribus milfcie TeropUXpiiti et domuide Rlcharenalaet elsdem fratribus degentibut, prasentibus atquefuiuria, et libi, Petrode Roveria,qui bajulus et minister es ejusdem miltci, et tibi, Ugo de Panax, dedraam illam quam habemus seu habere deberemusin territorio quod clauditur aqua que vocalurOleita. Taliter facimushoc ut, anno illo quo altra para decim vobit conceditur et contigit in eodem, totam capiatitet passideatis, et hoc addito ut ubicumque dominicus laboratus domus milici Templi fueret aut ctwcat, semper totam, si nobis contigerlt, eciam concedimus. Hinc vero, cum bis supradictis donis adjungimus unam molleiram de prato. que est juxta fluvium qui vctlurEltonuetclaudlteam ab occldente, et ab oriente clauditur de prato quod tenere et habere videturGeraldua do Valriacco,et a meridie de pratis novellis,et a unura quidparum de prato quod et Ugonis v^ptentrione Berengerilet fratribua suis. Pro hil et aliis beneflcii*.Petrua de Roveria et Ugo de Panaz caritative Willelmo dederunt unum pullum equarum de duobus annis. Testes hujus donacionis sunt et fuerunt Nicolaussacerdos, Bernardusde Bulzedone,Rodulfus, quidem Giscbardus. Petrus Papardi, Petrus de Belmon*.et cgo, frater de Panaz Rostagous.qui ab et Willelmo Malcmanu jusus hanc cartam scripsi, interfui. Hec Ugone fuit data dacio (fol. 6") mensnovimbrio, anno MOXL*1H\ c. [m43, (i 3o) novembre). Copltdu xivs. Avignon, lbl.nuinlc. Carlul.de Rieherenehet. fol. m. B XV. t. Sdlti H" de Rlptrt-Monctir. p.cil.. n8, p. 19-20. o DOUCIOKCtMARUM DBDIT UILI.BLMtJS D QCiM G MAtEMASUS ET FBATIUBUS DeO TtMPU. In Christi nomine. manifestumsit omnibus quod ego, Willelmus Malamanus,et ego, Orfrisa, maler ejus. e ego, Gallana, uxor Willelmi Malamanus predicti. pcr nos et per omnes nostros, bona fldc et sine engan et absquo omni rctencionc,ut omnipotens Deiis dimillat nobis et parenlibus nostris omnia peccala noslra.dor.a. mus et oflerimus domino Dco cl milici Templi alomonis S Ihcrosolimilani. libinue, Petro de Roveria,el Lgoni de Panalo. ejusdem milicie fratribus. et successoribu vclriin piefata miliciaUeo crvientibiis.lolasillas decimas, quas habemm cllmbfrc debemus in territorio>ve lerminio illo quorl est intcr fluvium de Oleria et in fluvium de Elsone.et exlenditar usijiic in Irnitorium de Colonzellis.Unieeciam donalioni adjungimus unam mollpriam de pralo. que esl juxta fluvium predictum de Elsone.et lerminalurnb occidentein eodem fluvio.et ab oriente jungitur cum prato Geroldi de Vnlriaz.et 0 meridie tcrminauir in pralls novellis, et a seplenlrione adheret culdam pauco prato quod est Ugonis Berengar et fratrum atiorum Ptenominala siquidem omni dono Dcoet fralribus milicie Templi, lam futuris quant jnesenlibus,donamus et in perpetuum plonario jure tradimus ad habendum et possidendum suamquo voluntatem faciendum, absque nostra successorum nolrorumque aliqua inquietudine. Sclenduinest protereaqnod propter Islam donacionem. oblaHonem Iradicionemquesuperius scriptam, dederunt mibi. Willelmo Malamanus ot matri ro alqnototi (fol. H") meo predictis, nmn puilum caballinura de duabtts annia et unum IrenlanaHumde lana ln precio xn"- iiolidorum.et mi" eextarios boue annone. quod precium pleniter dederunt nobis Petrus de Roveriaet Ugo de Panai, Jamdicli fralrei Templi, in quorum manibus prescriptam facimus donalionem. CCCXt

CUtTVLAIH

DU TBMl.t

a05

(i43 c. novembre- n45.} du CopU xn's. Avlgnon,BtW.municip..Cr/nl.de RUhtnnchet.XXXVIII. 3. rot Bdit Mude Ripert-Monclar, cit., w 4o.p. s-3. op.
Gun.lKl.MCS AlDlBEMl ET FJU8R BJOS ET MATER SUA OTDEMJST BUS XpiSTl. imuM H0WK1H mHTI-

WCXH

Notum sit omnibus. tam presentibus quam futuris, quod ego, Willelmus Eldecum consilio matris me et fratris mei, LeodegarH,pro meorum berti, peccatorum omniumque parentum meorum redemptione,dono Deo et beate Marieet fratribus pauperis milicie Templi, omnibus tam preaentibusquam futuris, in caatro Balmis. Poncius Cavalier,cum lotis tenenciis quasde me tenere dbet, et in territorioMartiniinaz quicquid in ipso habere videor. et meam partem do caatro de Bolbotoet de omni territorio ipiius: sic dono et ad possidendum in porpetuum trado Templi fratribus prenominatiimtotum honorem cum ingressibus et egressibuset ad faciendum indn faccre voluerint. Si vero aliqua persona supradictis fratribus quicquid Templi prenolatum honorem totum aut partem ipsius amparavorit ac postea juste judicio et legaliter euper ipsum aliquid conquisierit, mater mea et frater meus. L(codegarius) tantum de alio honore suo debont fratribus Templi restituero, tuqucquo ipsi reslitutuin esse cognoscant.liocdonum (Jol. 2'i) facioin manu Ptri de Rovera, milicieTempli, et fratris Ugonisde ana*et Ugonisdo Borboto,videntibuset magistri P audie*tibus Leodegario, fratro mea, et Willelmo Cornabroc et Petro Giraldi et Riperto do Ccrzaz. CCCXIII 11^3, samedi, a-j novembre.

du Copie ut. Toulouse, rch.dpart. Fondsde Malte, arlulaire A C Ade Hunens.charte46. 1"34", ln DomineDomini. Ego, Beinardus Gaticeinil,et uxor mea. infanAladaic, tes nostri.reddimns cl laxamtisacdesaparandoomnimodisdifflnimus atque tibi, Arnaldode Barbairanoet aliis confratribus luis de nillilia Templi Salomonis, presentibus atque futuris. nostram medictatem ipsius campi quem nos et fralcr meus, Raimundus Sachet, tenebamus ad feuumde te, Arnatdoprcdiclo. in terminio de Dozencs,ad Adagai et totus ipse campus affrontade allano in terra que fuit Olivario, a meridiein strata. a circi in terra Sancte Marie Edre, de aquilone in Aude. Sicut in predicto campo nos medlctatemhabebamus et tcneb.imusad fouum do le. predicto Arnaldo. sir illam sine omni retinencia nostra et sine inguanno reddimus et obsolvimus ac dtfflnimus tibi et predicte militie ceterisqueconfratribus lui in ipsa militia Deo servientibue, presentibus alque futuris. ad habendum illam hac possedendum vestramque volunlalem perpelim fatiendum. Et si homo aul femina illam per nos vol per nostram vocemanparaverit. nos crlmus inde vobls cl sueccessoribus vestris lgales guirenli sine ingannoomnl tempore. Vcrum eslenim quia propter hancdiffinitlonem, habuimns quinquaginta solidos Ugonencosoclcuos de fratribus militio predicte. de Iletroscilicetde Roverlaet de Ugone de Bccianoet de te, Arnaldo,et de Guilelmo Catalano el de aliis confratribus vestris. ut sic ista carta flrma et etabilis permaneat omni tempore sine inguanno. Sigsum Bornardi Gaucelmi predicti et uxoris ejua,

i4

CAKTD14IIIB TEMPLE DU

Aladaic, infantumque iUorum, qui sic islo carta flravenint. Sig^tom Bernardi, cappelUnl de Doiencs. Sionum Guilelmi de Angles: SicwomRaimundi Guilelmi. Guillelmui Adaulfi (Jol.35) acripsil jussione predicti Bernardi Gauchirai, anno miliesimo C.XL.1II. incarnationis Dominice, v. kalendaB decembris, die sabbati, regnante Lodovico rege. CCCXIV CopienoUHe de i3n u43, v) novembre, Girone. Barcelone, Arch. Cor. Arag. perg. n* 159

BdU Bofarull, Coteccten. IV, n XLin, p. 93. Divine lnspirationis gracia et pis!?! ratio monet fllios ecclesie summa intencione providere saluti animarum ac libertati catolice ecclesio. Eapropter. ego, Raimundus BereDgatiut, comes Barchinonensis, etDei gratia regnt dominatorAragonensis, virtute Spiritus sancti commoti-s in celestis militie potentia ad defendendam occidenta!em ecclesiamque est in Iipaniis, ad doprimendam et debellandam et expellendam gcntom Mauromm, ad exaltandam sancte cristianitatis fidem et religionem.ad exemplum milicie Templi Salomonis in Ihcrusalem que orientalem dfendit ccclcsiam in subjertione et obedientia illius, secundum regutam et ejusdem milicie instituta beatc obed:encie rniliciam constituere decrovi quod jamdiuninmo et bone mentis dosideriodesideraveram et ad hoc venerabilem Rodbertum magne cxccllcnlic magistrum lherosolimitane milicie et ceterorum fralnim conventuni per literas et inlermincins mcos sepo et inviiaveram. Huic autem desiderio mco ac poticioni prephatus Rodbertus diligcnter magister et omnium fratrum convcnlus in capitulo fratrum milicie in Ilienisalcm Dei gratia adquievcrunt et unanimili-r concesserunt et per literas ac flaires ejnsdcin 'l'empli bonc voluntatis eorum decretum atque consilium de constitutione Xpisti militic in Ispaniis adversus Mailros miscricorditer renunciaverunt. Idcirco od cxatlandnm Xpisti ecclesiam, ad excrcendnm offleimn milicie in regione Ispanie contra Sarracenos, in rcmissionc pcccalorum mcorum. nd honorem Dei qui honort honoiantcs se. ad salutem anime palri mei qui fuit miles ac frater sancle jamdicte milicie, in enjus regula et habitu glotiose vitam finivit, tibi. Rodberto. prephato milicie venerande magister, et successoribus ac fralribus luis omnibus dono atquo concedo et in manum vestram per hanc prsentent cripluram poteulialiler trado castrum totum iuod dicitur Monszo et castrum totum quod dicitur Mongnuili. ut per aiodUim proprium ca teneatis et habeatis ne jure porpetuo possidealis vos ri om nos voslri successores per ecuia cuncta, ciim omnibus teniloriis et perlinentiis ac lerminis eorum vel infra exisientibus et cum omnibus nsalicis ac consueludinibus suis, cum omnibus leddis et passaticis, cum omnibus cullis vel incultis, cum planis et montaneis. cum pratis el pascuis ot omnibus ad predicla caslrn pcrtincntibus.omnia ln omnibus sieut melius et ulilius ad honorem Dei ac supradiclc milicie ulililaletn intelligi valeal, sine ullo retentu quein aliqua persona ibi non iiabcal. Eo quoque modo dono vobis castrum quod dicitur Xalamera et Uarbcranum, cum lerritorils ne perlinentiis et lerminis eorum et cum omnibus, ad jamdicta castra perlinenlibu, sino tillo relenlu alicujus pertone, et honorem Lup Sancii de BeWid. sicut ex hoc cum predicto Lup Sancio conveniro poteritis, et castrum totum quod dicitur Remulinis. cum omnibus sibi perlinenlibiis, cum divina clemencin illud in meam tradiderit potestatem, et totum quod habere debco in castro Curbinis, cum Dcus lllud michi dignatus fuerit reddere.

ciarci Lirai du tiupli ao5 Predicto etiom modo addo vobisomne decimum totius terre mee. videlicet omnium redditunm et censuum meorum, tam de expletis quam de omnibus consuetudinibus rectis et de justiciis, de quibus decimum acciperovolueritis, et mille solidosin Cesaraugusta quotannis. In omnibus vero calvacatisvel cipedicionibus bpanie de vestris scilicet hominibus, quintas vobis perpetuum dimitto et dono. Si forte aliquid de honore meodare.vendere vel impignoraremichi contigerit, decimum vestrumsalvum et liberum vobis remaneat. Deomnibus iquidemque, Deojuvantfl,juste conquirere potero, decimum quieto et libere vobisconcedo. Et de conquisitione terre Sarracenorum quintam partem vobis concedo,et decimum totum ex his que parti nue pertineant. Quod si castellum aut fortiludinem contra Mauros edtScarc aut construere volueritis, opem et consiliummeum per omnia vobil diligenter attribuam. Convenio iterum vobiset dono in potentia colestiet fortitudine Xpisti me ulterius pacem non facturum cum Mauris, nisi vestro consilio. Prenominata siquidem omnia devoto animo ac spontaneavolunlate.cumomni intcgritale,omnipotent)Deoet vobis predicte milicie R(oberto)magistro et fratribus, tam presentibus quam futuris, dono atque concedoet de meojure in vestram ea trado potestatem atque dominium, rgi Deo gratias redden?. qui vos ad defcnsiouein ecclesie sue elegit, ac nostris precibus annuere fecit. Dono vobis iterum atque concedo quod de vestra propria causa per totam terram meam nulla ledda. nulla consueludo, nullum passaticumaccipiatur.Si qua autem laica secularisvepersona prsententdonationis scripturam in aliquo velin toto dimovere tcmplaverit, et iram Omnipolentis incuir.it et tnndiu excommunicationis vinculo innodetur, donec digno de tanti rcatus excessusatisfaciat.Quodest actum v Lalendasdecembris apud Gerundam, dompno Guidone, Romanoecclesie cardinali diaconoetlgale, clbranteconventum.in prcsrnlin omnium subscriptorum testium, nnno Dominice incarnationis millsime centesimo quadragesimo tercio. Notum autem sit quod hec presens donalio fuit facta in manu dompni Ebnrdi, magistri Gallie, et in manu venerabilisPetri de Rovcria, magistri Provincie et cujusdam partis Ispanie. et in manu fratis Otlonis Sancti Odnierii et fratris Ugonis de Bezaniz ac fratris Petri de Arzachoclfratris B(erengarii) Ceguiiioleac fralris Arnale e Forcia. de d Quod autem do decimis superius slalutum est. ita etiam firmamus sicut superius legilur, salva in omnibus donationo que ecclesiis facta est. SigiJ<m Raimundi cornes. Sig^u.m Bcrnardi,Cesarauguataniepiscopi.Sigi^sl-mDodonis,OscensisepisRaimundusDci gralia Ausonensisepiscopus.SiG^stiMGuillelrni Rotencopi.Sm><NtM sis clecli. Sioi^mum Guillelmi preposili RivipoHcnsi9. Sioi^numGregorii, electiTerraconensis archiepiscopi. Berengarius, Gerundensls ecclesie episcopus. Guillelmus Cesaraugustensis. SigiJoum sacrista. Petrus Rivipollensii abbas salvo jure Sancle Marie. t^i Renalli magistri Gcrundonsis ccclcsie. Bcrongariussancti Feticisabbas. Pelri nichllevitn Petrus sacrisla Barchinonentis.StotJwuM Sm<!iJi HnicliinoMciisis Guillelmi sacrir!o liotensis. SioiJoum Arnalli Mironis comitis Palarensls. Stoncn Artalli comilis l'alarensis. Sio^om Uernardi de Comingo comitis. Sio^num Petri comilis Bigorre.Sio^nvm Guillelmi Rainiundidapifcri. Sm^uMGaucerandidePinas. Bernardlde Ilello l.oco. Stni^.iuMPetri Bertrandi de Bello Loco. Stoi^ntm Siw4um Raimundi de Podio Alto. Sto^^tsi Guillelmide Cervera.Sio^hum RaimundideTorroja. Sio^.itM Raimundi Berengariide Ager. Sioi^xiiMBernardiGuillelmideLuciano. Sioi^nvmRaimundi de Vilade Muls. Sto^i>tH BerengariideTorroja. Sig^^um abbatis Fortuny MontisAragonis.Sio^UM PonciiclericiBrchinonensis,jcriptori comitis Bavchinonensis, ui hoc ecripiit. q

afi* CCCXV

cTUiAiici! niipit 1143, vendredi 3 dcembre.

s. Copiedu *u Toutous. Arch.dp.. fondsde Malte. artalaireAde Doaun$, harte 45 C c fol. 33" et 34. In nomine Domini. Ego. Raimundus Sachet, reddo et laxo ac desaparando omnimodis difflniotibi, Arnaldode Barbairanoet alis confratribus tuis de militia Templi Salomonis, presentibus atque futuris, meam 1 medietatem ipsius campi quem ego (fol. 3i"j et frater meus, Bernardus Gaucelmi,tenebamus ad feuum ,, te. predicto Arnaldode Barbairano,in lerminiode Dozencs,ad Adegat; et totus ipsecampus.(a) de OHvwio. ln Quinine Alde. habebam roedietatem et tenebam iltam. sine omni mea retinenciaet sine ingannu reddo et absolvo ac difflniotibi. Arnaldo. ae possedendum. Et si homo aut feminaper me vel per meam vocemillamvobis anparaverit.ego ero inde vobis legualisguirenlus sine inguanno. propter istam dimnitionem habui. predicte railitle. et Ugone de Beciano et de te, jamdicto Arnaldo. sine inganno. Sio^wuii Raimundi Sachet predicti. qui sic Islam cartam firmavit. Bernardi Gaucelmi, fratris ejus. Sioi^sum Bernard), Sio^sium cappellani de Dozencs. Guilelraus Adaulphi acripsit jussione predicti Raimundi Sachet, anno millesimo C.XL.HI. incarnationis Dominice, m nonas decembris, feria vi regnante Lodovicorege. CCCXVI 1,43. jeudi 16 dcembre.

Copie contemporaine Bibliothque ejanes.ms. 1. Ai, M i53, ln nomine Domininoslrithesu Xpisti.Sit notum cunctis tam presentibusquam futuris quod ego. Mariadicta Mia Ugenis de Marcholfo.et ego, Petrus Gaufridi, maritus ejus, bona flde et sine engan et absque omni retentione. per nos et per infantes nostros, et per omnes successoresnostros. ut Omnipotens dimittat nobis et parentibus nostris omnia peccata nostra, donamus et offerimus et in pcrpetuum cum omni tradimus domino Deo et milili Templi Salomonis Iherosolimitanitibi. inlegritate, que, Petro Rogerio. Deo militie et ejusdemmilitie fratris et minislri. et successoribus tuis, quandam partem territorli nostri de Podio Lupario, videlicet totum quantum habemus et habere debemus in territorio de Palude et de Aquiis Vivis,de crucibus in intus sicut est determinatum usque in lerminum de Rossetoet usque in Rupes Monlis sicut aqua verst. Hoc totum jam snpradictum territorium cum omnibus infra ciistentibu. videlicet quicquid nos ibi habemus et per ullam vocem habere debemus, dominoDeoet supradict militi Templi donamus et concedimuset fratribus ejusdem milili. presenlibus et futuris, et de nostro jure et potestate in eorum tradimus jus et dominium. adhabendumet possldendum suamque voluntatem perpetim faciendamobsque nostra noslrorumque successorum fuit hec carta anno Dominice incarnalionis millesimo aliquainquietudine.Scripto C'XL'111% septimo decimo kalendas januarit. feria v, regnante Corradoimperatore. Facta fuit bec donatlo in castello de Albania. videntibus et audientibus Fulchone EHsiarlo.Raimundode Sancto Marcello,Gaufrido Dalmaa, Raimundo de Sonctothoanne atque Poncio Siephano et (a) Letelte esttemmeque celuidelacharteMXCH1nousn'Indiquons ue In vtrltntet. q 1. /Vol ripHt.

C\KTULAIM Ir r_m__m_

OU

nWLI n_ "8_-o&

307 11_

Berengariode Albania,et RaimundoLombardo.Petrus de Magalaiscripsit mandato predictorum donatorum. Et ego, Rotbaldus de Albania, et uxor mea, Auditenz, per nos et per infantes nostros et par omnes successores nostros, pro remissione peccatorum nostrorum, donamus et oflerimusperpetim domino Deo et militiezTempli Salomonis lherosolimitani et tibi Petro Rogerii. ejusdem mitili fratris et ministri, et successoribus tuis, fratribus Templi, totum quantum habemus et habere debemus in ipso territorio de Paludeet de Aquis Vivis,sieut est jam terminatumet divisum de crucibus in inlus usque in terminum de Rossetoet usque in Rupes Montis,sicuti alii senioresde Podio Lupario hanc donationem fecerunt et laudaverunt. Fuit autem hec doaatio facta in castellode Albania, vidontibuset audientibus Raimundode Albania, Berengarlo Bticio, BertrandoUgoleno. fratre suo. Pelro Sebencho,alque Wilelmo Bonifacio. Mandato Rotbatdi de Albania predicti isdem Pelrus de Mgalazscripsit. CCCXV11 [1143-1147.] Charteoriginalepartie gauche,jadisscelle troissceaux Paris,Arcn.Net.,K34 de n"6' n' deta 1" l.iMe e Colours) autre original(muni encorede deui sceaux) Auxerre. d (i" Arch.dp., H. 675. dn dans actedu 4 fvrieriaoa/3) Paris,Arch.Nat..S. 4967.n*6. Copie xitt*a.(insre Edile1Quentin,Cartulaire 1 gnralde l'Yonne, ,p. 461. des Analyse Tardif,Carton Rois, n' 45s. ClUOGNAFllM. Ire v uomine sancte et individue Trinitatis. Notum sit omnibus, presentibui et Tj *J? futuris quod inter mor.achosVallis Lucontiset milites Tcmplide Colatorio, por manum Bernardi (a) Clarevallcnsisabbatis, facta est bec compositio quod milites Templi quicquid habebant in territorio de Ciriili a divisionc que est inter grangiam ipsorum niilituui et grangiam monacliorum, totum monachis concesserunt, id est medietatem atrii, medietatem decime ft terras pJias,ita ut deinceps a divisione predictausque ad Seveinichil nemoris ncque terr adquirero possint milites Templi, nisi forteomninn gratis datum fuerit in elemosinam, ut niebii terrene suberc ab eis accipiat is qui dederit; similiter et monachi Vallis Lucentisconccsserunl militibus Templi quicquid habebant a predicla divisione usque ad rlpam Vcnn, ita ut in valle illa nichil possint adquirere nemoris seu terre, nisi forte gratis omnino ab aliquo fuerit datum, ut nichil terrene subere ab eis accipiat i qui dederit. Laudaverunt hoc Norpaudus(b) abbas Vallis Lucentis et frater Everardus magister frattum de Templo qui in Francia sunt et,ut hoc flrmum permaneat.utriusque sigillo rlnnalum est, cum slgillo abbatis Clarovallls.Laudavithoc eliam frater Hunfredus, magistei Colatori). CCCXVI11 [ii43-itg}.] A Orlytnat Toulouse. rcb.dp., Peienas,I. a-j,n*6 (Mgalas). Si vero placet domine mee, Ermengardi, vicecomilisaeNarbono,dono ego, Pondus Ymberti, domui milicie de Templo Iherusalem totum hoc quod habeo vol (a) S. Berntrd,abbde(JUlmui. 1116 10 aot ti63 (6) Norptldus,bbde Vtululf stut, 1" avril 1129f 17aot n5g.

a8

C*TUltm

DU TEMPLB

llJltwiNI rljkfuU^ IaIa Mitai habere debeoin toto e#mi IUaVah. Ihobannla ft^t.^ Paschalisde J1 w Octobiano,et in domo Unnindis Fornerie, quod totum teneo ad feudnm de ipsa domina mea, Ennenjatda. in castellode Magalato.Set. si ipsa domina mea, Ermenjardis, noluerit quod domus jam dicta de Templo hoc habeat, conquirat et gadagnet hoc de ea, pro amore Dei. vel avre. Et totum hoc prefatum dono et trado domui milicie pro Templi Iherusalem in perpetuum. Ego, domina Ennenjatdi (a), vicecomitissa Narbone, per me et per omnea meo laudo et confirmocum hac carta illud testamenlum quod Poncius Ymberlus in sua ultima voluntate condidit. Et etiam laudo et confirmo ea que in ipso ttstamento con. linentur, omni tempore valitura

ii&4, (- janvier 3i dcembre.) d Copteu m*s. Madrid, rcbivo aclonal.CoW. 595.fol.tai. n333;iWd.fol. A N B. i9i.n43i. DE illo moliko DE Aoos. In Dei nomine,hec est carta donationis et confirmationis, quem feci ego Sanza, uxor Sanz Sanz de Galur. Dono et concedoDeo et fratres Templi Salo. monis illo molinar de Agonqui fuit le crditai de Sanz Sanz. meo tiro. et suo filio MartinSanz.saha, ingenu et libera, hoc quod inde habebam,pro anima mea vel aninw Sanz Sanzde me et posteritate, persecula cuncta. Sunt testes Fortunio Neconeset don Apparicio.Bonet. Facta carta donationis in manu frahis Ralmundi Bernardi,inera In Deinomino.hecest cartade donatione que dono ego donna Sanin.mulierdeSan San de Galur qui fuit. a Deoet ad ipsos seniores (le Templo, lo molinar de Agon, [lui fuit de ipsa hereditata de San San et facio Imc donativum pro redemptione anime de mco marito et pro mea anima. Et ego Martin San. fil de San San et de dona Sania, laudo isluin donativum suprascriptum, et totas moasgermanes insi. mul. Et sunt testes Forlun Enecons, et don Aparii et Bonet. Hoc donativum recepit don Raimon Bernadet alios fratres quiibi erantin presentia,eraM'C'LXXX'H*.

CCCXIX

1144, (i" janvier 3 1 dcembre.) d Copie u xv s. Lisbonne. rch.da Torredo Tombe don Alvorez, fol.mil". A a34. ln Dei nomine. Ego Marlynus Telis, nulla necessilate oomptihu*. nuliusque per. turbationis ineursu perterrilus.6et propria ac spontanea mea vohmtate. facia kartum venditionisel firmilalis Deoet halribusTcmpli Salomonis,dohereditate mea propria. quaml.abeo in villa quam vocant Porzeli, propter unum equm apredalum lu modios, tantmn michi bene comptacuit. El illa bereditas venit michi ex parte patris niel. et illa heredilas habet Jarenllam in sumilate l'oueli subtus monlem Petram Scnptam. discunenle rivulo Guandia, territorio Sancta Maria.Do Deoet trotribus Templi Salomonlsquantum Ibi habeo vel habere debeo ex parle palris mei, de montibus in fonlttn; per ublilla pohicrint invonire.hnbcanlillnm mmiter usque in perpctuum. Set si aliquis venerlt et hoc factum meum irnimpcrc templavcrit. ait nalc diclus et excomunicafus et habeat parliciplum cum luda, traditore Domlni, in (a) Srmengrde. vicomtesde >ubonn,1143-1193 14octobre1197. t

CCCXX

aog gebenna, et illi perpetim habiluram. Facta karta venditionis et firmilatis era M'CIAXXMK Ego Martinns Telis hanc kartam propria manu roboro. !EgoAlfonsua (a),Porlugalensium rex.conBrmo.Se Midiconfirmo. Johannes Midisconfirme. Pelrus Guterris conOrmo,Pellagius,Petrus, Menendustelles. Sueriusnotavit. 1 A4, 1" ( janvier-3i dcembre). Copia du xn*s. Madrid.Axchlvo Nulonul, Carlnlaire B. 595, fol. so-ao", n 43 et fol. 190". n*4au. Db tbstaotnto Vitro Bebbhoario. ln Deinomine. Hecest carta do destinaIn Dei nominc. Hec est carta que famento que fatio ego Petrus Berengarius tio ego Perer Belenger facio a Deoet a eunucus vobis, seniores milites Templi los seniores del Templo dono les toto Salomonis, in vita et in morte dono Deo quanto que egohabeo in Novellas,casas et vobis, fratribus presentibus et futuris, et casales et piezas et vineas, foras lo totum quantum in Novellashabeo et me maiolo que planto delanto villa in illa ipsum,(7b/. 20"^tam vineaset terras quam viade Ebro in tal interdiclum que facasas et casales, extra illo magolo quam cia. in mea vita, mea volunlalp, foras plantavi in via de Ebro; in taie interdictu non las venda, non las done, non las ut faciam mcam voluntatem dum vivam. inpegnar. Fuit facta ista carta in manu extra vendere et inpignare et darc, dante de magister Remon Bernarde et fuemichi viclum et vestitum. Facta carta in runt ihi frater Ucho de Tors, et Rigal manu fratris Raimund Bernard, et fratris Viger,et don Ricarde,et Guiralt Calvet. Ugode Tors, et fratris RigaldViger.et fra- Et sunt auditores don Aparicio, et tris Richard, et Girald Caveth. Testes Arnal Ponz, et Peiro Bernarde. et toto don Apparitio, Arnalt Pon. Petro Bcr- conciliode Novellas.Era M'C'LXXX'll*. fini- ri tnlAiiiiA ^Ilin <JA 11 Era nard, totoque ,nn concilio de Novellas. t^ CCCXX1

c*niuni

nu timpu

M.C.LXXX.ll.
CCCXXII

M43/4, samedi t5 janvier. A Original Toulouse, rch.dp., fondsdo Malle. unas.I. u,n 7. P In nomine Domini. Ego, Berengaria de Frangoliano, mater de Guitbert et de Ros ri de Bompar et de Deusdelais per bona memoria adais de ma mort e per eretatde m'anima, totum quod ego htbeo ni abere debeo en la parroquia de S. Mariade Frangollano. a domino Deo et milites Tcmpli, emprimas infnntibus mcis suprascripti que ibi sunt et filii Ros WHIeirno mon alo in tali vero racione oc fatio qui si tu. e Guilberl, 0 Bompar, o Dcusdc.o Willelmusfllii de rios, vultis traspass3re ista laissa suprascripta a domino Dcoet milites Templi, vos non abeatis partem in ereditateista suprascripta ne quantum ibi pertinet. et vos fllii mei habeatis possessionesvestras ad amorem Templi et fratres. Berengaria Isla carta jussit scriberoet manus suas firmavitet testes firmare rogavit. $ Willemus Porcelli presbiter. $ Geraldus Sigerii. $ Guitbortus do Boschet. Facla carta ista in mense januarli, feria vu, luna vin, anni ab incarnacloneDomini MvC'.XLUlf (6), regnante Lodoicorege in Francia. Wtllnlmuei resbiter p crijw. (o) Alphonse,comte, 1ta, puis roi de Portugal,a5 juillet u39 f 6 dcembren85. 1 Le i5 janvierest un samedi,maile y jour dela lune. (6)
CuUltit* du Tow) a t{

210 CCCXX1U

GAwrounus DUtehplb 1144, mardi 18 janvier. B Avignon. ibUotb. rounleip.,Cartalairede Hlcherencha, fol. i3. XI, p. 5.

du t. Copie Rditi W de Rpert-Monclar, cit.,n* op.

PetMJSDoSahCTO MlQAHBLE OTOR DBBEUQDBBTOTBTMUITIBUS 1T BIPS DO XpISTI n domjbus Petbi Ylajus. quicquin rbquirbbait Heccarta describitur quatinus presentibus et sequentibus nolificetur quod ego. Pctrus de Sancto Michaele,filius Riperti de Cadarossa,et uxor mea, Burgundia, pro salute animarum nostrarum et parentum nostrorum, ut Deuset dominus noster illis culpas et peccata sua dimittat. immo vitam eternam concedat,quicquid in slagiam Petri Ylarlsde Claustro compellabainus,quam stagiamcum tenementosuo Geraldus Bertrandi, maritua uxoris m, in testamento suo Templo Salomoniset sacre,miiicie dereliquid, non similiter Deo et eldem sacre milicie dimittimus et laudamus, ine omni retinimento, setvicio vel blandimento, et in manu Arnaldi, sacriste Aurasicensis reliquimus. Actumest hoc Aurasice,in matrice ecclesiabeate Deigenitricis Marie,xv*.kalendas febroaril, feria m1., luna x., per manum Arnaldi, sacriste Aurasicenais,anno ab incarnato SalvatoreM'.C'.XLMIll*. CCCXXIV M44, 7 fvrier.

B Copiadu ua. Avignon, lbl.munlclp.Carlul.de Richerenchet. fol.57 B.roi.6'. A. Edit Mude Rlpert-Monclr. cil., n" 9 et 82. p. ta et 84. op. DEDOtATIONlBUS FECBBTOT QUAS PETRtiS ooETCXOHTD8 T P1U1 V1 U E E 8 In Dei omnipotentis nomine, pateat cunctis hoc audientibus, quod ego, Petrus Ugonis de Avisano, et ego, Brunecsendis uxor ejus, et nos qui sumus eorum liberi, Ugo, Petrus Ugonis atque Bertrandus, bona llde et sine engan, pro remissione nostrorum, damus' et offerimus domino Deoet militie Templi Salopeccatorum monis lherosolitnilanl, libique Petro de Roverianique Ugoni de Panato militie' fratribus, t successoribus vesttis in prescripta militia Deo ejusdem e servientibus, totum quicquid habemus velhabere debemus de camino transit per siham usque qui ad Blacham1Bodichet usque ad Sanctum Albanumet inde usque in territorium de Colonzellis,videlicet medietatem stagni de Granolletoet totam terram cultam et incultam quam habemus et babere debemus infra istos terminos. Simili modo damus10 Deoet predictis fralribus Templi unam faissam" de terra que est juxta Elsoncm11, queaffrontat terrisquas in NicholausetG(crardusj" de Tornafort dederunt Deo et militie" Templi, et donamus quod ubicumque laboraverint vel laborare Variante B,ajoute Deo fratrllmeTemplot doroul oRlcharoncbli.a. B Bruneicent. et d e d di. 3.0 dontmu.. 4. D mlllde. 6. B 1 PDlrio. 0.B milicie. 7. B 8 Bajoute preterterrascultae,'luu ibidemlaboront~omines Co)onte))aa. BUcm. 1 i de 9 B vero. 10.n 1 Joutmut. 11. D 1 foljam. 1.B 1 nuvium Elsonom. i3. B Gcraldus. i4.B mllicie. iB.B Templi, odtm E modo donatnus eoet tratrlbu D o dedmam Templi mnem i de quarohabemuin territorio Holbotono. Donamus Deoet mlllcle eclam Templi uld ubicumque q H laboravtrint..

C*RTULA1BE DUTBMPLB a|, fecerint fratres domus de Richarenchis in dominio, totum in ipsa terra ab ipsis laborala, habemus vel habere debemus. Hec omnia quantum pleno jure Deoet militie Templi el fratribus, tam presentibus quam futuris, concedimus et in perpetuum tradimus, ad habendum et possidendum absque nostra noitroramque successorum aliqua inquietatione Facta fuit hec donatioin manu Petri de Roveriaet Ugonis de rum fratrum. qui dederunt nobis pro caritate, ex elemosinis Panato, supradicto. Templi, cvi. solidos Melgonensium.Et fuit factum in presentia fratris Willellmi de Riallaco et aliorum fratrum, qui commorabantur in domo de Richarenchis,videlicet N(icholai) capellani, Ugonis de Borboto B(ertrnndi) o Ramati, d Radulphi de Sancto Oenasibet Petri (fol. SI") de Bellomonle,videntibus et audientibus N(ichelao) prcsbitero de Monte Securo. G(eraldo)<de Monte Securo, G(eraldo) de Tornafort, Ugonefratre ejus, W(ineltno)Cornabroc.B(ertrando) de Borboto. N(icholao) de Borboto, Pe(tro) ArnulB de Taulinnano. Pe(tro) Papardi de MonteSecuro. Scripta fuit hec carta anno Dominice incarnationis M.C.XL 1111Vil n vdu >J februarii(a), luna XXX CCCXXV du Copies sni. u44, 7 fvrier.

Avignon,Btblioth.municlp.Cartul.deRicherenches, XII.fol. 8". Edit M"de Ripert-Mondar. cil., a' la, p. 16. op.
DE DO5ACIO!I1BI)8 GERAI.DI DE ToMAFOllT ET CXOB18 SUE, DU JIEWETATE COSDA1I1.B BT TEBBE DE CALCAMAIROTH.

Sit notum cunctis, tam presentibus quam futuris. quod ego, Geraldus de Tornaforl, et uxor mea,Agnes, et filius meus, Berengarius, nos aimul bono animo et bona voluntate, donamus Dcoet beate Marie,pro remissione omnipotenti peccatorum nostrorum et omnium paeentutu, per alodium franc, et milicie Salomonis et fralribus omnibus, tam presentibus quam futuris, medietatem Templi condamine de Sancto Albano, que est in territorio de Bolboto, t faisam unam. e est in eodem lenitorlo inter terram ejusdem milicieet terram Petri Ugonis et que donamua dominiumet directum tolum quod habemus vel habere (fol. 9) debemus in terra de Cnlchameroz et simililer donamus et concedimusdomui et fratribus omnibus, ubicumque illi amplificare et laboraresive mcliorare adquirere poterint modot e donatores. donamus hec omnia supradicta Deo et domui etdeinceps.Nos.supradicli fralribus. futuris, omnibus, sicut tneliu. dici vel intelligi polest, ad voluntatem presentibuset eorum per alodium franccum et chiti omni tempore. Factum est hoc in manu Petri de Roveria, (n)Pour que te 7 fvriersoit le 3ode la lune.Il faut l'.nne t44 doncla charteest de woeiou de l, Circoncision. .n~ 1. i. B milicie. 3. B futurisquampreenlfbu~. 4. B= 5. B coinmor.nbantnr do.no de Blchiwnctai.vldcllcel. lnquieludine. In (unefn m dbutd, .^u monQutnt,). .B Nirho)'1. 7 B Bolbotono. S.D 6 I1t>rfrandl.9 Il Nicholao. te. D Qeraido. Il. B1 00'110.10.il. B A1111eymo. B 13. Derlrando Balbo. de tono,Petro. ,4, B Nlcholto e Bolbotono. d ArnulQ Tullni.no do Petro Ique Incm.clonl.. ,6. B Sptimo Idu ,7. B ajoute .P.tru, M.g.Iu,cr|p,u P.p.rdl ,5 B de

313

CASTUIAJBI TEMPM DU

ejusdem milicie fratris et ministri, in presentia fratrum istorum qui erant in domo de Ricbarensis,videlicet fratris Nicholaicapellaoi, et fratris Ugonis de Panaz, et fratris Gttiliehni e Riellacho,et fratris Ugonis de Borboto,et fratrie Bertrandi,et fratris d Radufi, et Ptri de Bellomonte,videntibus et audientibus et conlaudantibus istis, videlicet, Nicbalo, presbitero de Monte Securo, et Geraldo, et Ugone, et Willelmo Cornabrocb,et Petro Ugonis de Avisa, et Ugone fllio ejus, et Bertrando de Borboto, et Nicholao de Borboto, et Petro Arnulfi de Taulina, et Petro Papardo de Monte Secnro. Actumest hoc anno ab incarnacioneDominiMC*XL*IHI%VH* idus febraarii luna xxx*. Manifestum est quod nos, supradicti donatores, accepimus caritative a fratribus i equum qui bene valebat c. solidos Merguriensesveteres.Geraldus Barcblnonenais, precibus G(eraldi) de Tornafort supradicti. hoc scripsit die et anno quo supra. CCCXXVI 11/4, ? 7 fvrier). (

du B Copie xu*. Avignon, ibi.munidp., Cartul.de Richerenches, 7". fol. Rdii M"de Ripert-Monclar, cit., n* u, p. i4-a5. op. DRATtOEDECIMA DUABBS D ET TERRIS TEHR1T0R1O IN DEBOLBOKWB, DEDIT lRQOAM B REPOS UGOSIS BOLBOTONE, ETMILITIBUS DE TRANDUS, DEO TEMPLI SaIOMOHIS. (Jol. 8.) Sit notum cunctis presentibus atque futuris quod ego, Bertrandusde Bolboto, bono animo et bona voluntate,dono et offeroomnipotenti Deoet beate Marieet militibus Templi Salomoniset fratribus universis, tam presentibus quam futuris, decimamet totum quantum habeo vel habere debeo infra Urtidez et Elso et Aleraet Riusech, plene et integriter per alodium franccum dono hoc totum quod habeo vel habere debeo infra istas nu". alTrontaciones supradictas, preter solummodo tantum habeo in manso de Lauter, quod in vita mea retineo, et post obitum meum quantum revertatur totum similiter domui et fratribus universis per alodium franc. Kt dono unam peciam terre, quam habeo in territorio de Bolboto, et affrontt ab oriente in terra Nicholai,nepotis Ugonisde Bolboto,a meridiein terra Petri Willelmi de Balmis, ab occidentein terra de Gauter sene, a circio in Elso. Et dono aliam peciam terre que est in eodem territorio, quantum ibi habeo vel habere debeo, que affrontt ab oriente in terra ejusdem milicie, a meridie in strata publica, ab occiduoin terra Nicholai, nepotis Willelmi de Borboto, a circio in Elso, quam ego tenebo in vita mea, et post obitum meum revertaturdomui et fratribus universis, per alodium franc. Omnia hec supradicta dono et confirmo ego, Bertrandus de Bolboto, per alodium franc Deo et militibus universisque fratribus milicie Templi, presentibus et futuris, sicut melius dici vel intelligi potest, ad voluntatemeorum omni tempore hoc donum facio pro remissione peccatorum meorum et parentum omnium, in manu Petri de Roveira,supradict milicie fratris (fol. 8") et ministri, in presentia tratrum qui aderant in domo de Richarensis videlicet fratris Ugonisde Panaz,et fratris Nicholai capellani, et frairis Willelmi de Riellacho,et fratris Ugonis de Borboto, et fratris Bertrand!,et fratris RadulB,et fratris Petride Bellomonte. identeset audientes fuerunt V hujus donacionis Nicholaus.presbiterdeMonteSecuro,et Geraldusde MonteSecuro, et Geraldusde Tornafort, et Willelmus Cornabroc, et Petrus Ugo de Avisa, et Ugo,

CARTDtAIRE

t>V TEMPLE

j|3

filins ejus, et Petrus ArnIBde Taulina, et Nicholausde Bolboto, et Petrus Papardi. Actumest hoc anno ab incarnattone DominicaM*.C\XL\1IH\, luna xu' (a). ManifeBtum quod ego,predictusdonator, accepia fratribus caritativei. est pultrum, qui appreciabatur plus quam c. solidos Valentianos.Geraldus Barchinonensis,rogatus a Bertrandode Borboto, hoc scripsit die et anno quo supra. [1144, 7 fvrier- n5i.] du Copie xn's. Avignon,Bibl.municlp.CarUxl. Richerenehes. 67". de fol. Edit: M''Ripert-Monclar, op.cit., n* 83, p. 84. P ITEM, etrus Ugoms. Notum sitomnibus hominibus qui sunt vol qui aderunt, quod ego, Petrus Ugonis de Avisano,ex dono quod dedi domui de Ricarenchis,ecilicetomnes res meas habebamin tcrritorio de Borbotono de Richarenchisatque do Granolleto, quas et inquieto Ugonemde Borbotoneet fratres domus do Richarenchis pro malicia et paupertate mea,sed modo recognoscopeccatum meum etculpara promitto in manu Ugonis de Borbotone, super textum evangeliorum, quod nunquam amplius fatiam et terram quam habent illi de Vallauria redimam.Et propter hanc donationemdedit mihi Ugo de Borbotounum trentenarium de lana et unam saumatam annone valentemx. solidos Valentianoruiaet xx.iin. solidos Melgoricnsium. 1 i4, (a6 mars septembre). Copiedu xiv9. Rome. Vatican,fondsVatican, 7a4i. f>33et <6id.. 4g47, 46". n n f Edit Kozlrc, 34, p. 65-68. igne, lv p. 1137-1129. Cf. Rhricht,rg. n' aa6. n c M Ego BalduinusDeigratia sanctelerusalemrex Latinorum quartus. Hnjus rei testessunt Gaufridus.abbasempli Domini.Schebrandus.abbassancte Marielatine, Petrus. Dominici Sepulcri prior. Henricus, Montis Olivetiprior, Raimundus Hospilalismagister; Petrus Guillelmi, Stephanusde Capella; GuillelmusFauco. Gaufriduset Fulcherius1ambo fratres Templi Salomonici. Facta est hec carta anno et incarnatione Domini MCXL1V indictionevn. 1144,(a6 mars-14 avril n46). d Copies u xvn*s. Cariul.de Marmoutiers. Paris,B. N., collection n' Galgnlres, 164,p. 61. Edit: Archives d'Anjou,11, . go. p CARTA UloEBIIBPISCOPl, DBECCLESIA DATA VERt CAHOIICIS MaORIUI. SaNCTI EgoUlgerius Andecavensisecclesiedictus provisor epiecopus. dedi et concessi. ecclesiesancto virginis Marie etsancti MarsiliiAndegavensiseccleslam Veri. (a) Quoiquelo mois ne soit pas Indiqu,Il semblebien que cettechartea tdonnele mme jour que laprcdente. 1 Je croit u'ilfautsupprimer lire a Ouillelmus etel q etGaufridus Fuco, Fulcherlus cesdeui-cl > taientchevaliers Temple. du CCCXXIX CCCXXVIII CCCXXVI1

a>4 CABTULA1RI OUTMPL1 Huic dono interfuerunt Raimundus, magilter militum Templi. Data predicta ecclesiaanno ab incanuttione Domini MCXLIV*, regnante apud Francos Ludovico, Gaufridoiuniore, Andecavorumcomiteet Normannieduce, filio Fulconis comitisqui post fuit rex Ierusalem. uM, (a6 mars-i4 avril n45). d Originaldchir) Dijon,Arch. dp., H. u3o. Coramanderice la Romagne. ( Edit Petit, Hitt.desDues e Bourgogne, Il. p. 33-4. d t. Notum ait omnibus hominibus. tam futuris quam presentibus, quatinus lohannes de Curtocampo Deo et militibus Templi dedit quidquid habebat in confinio molendini Thegerii, exceptis quinque campis, videlicet a rivo Guttputei usque ad fines Curticampietjuxta rivum unum juger deforis, et dedit unum pratum ultra aquam in painis prope cureum molendini, et hoc quod habebat in communione Campi[c]audi. Hoc laudavit Adda, cognomine Chartas, uxor Iohannis, et Petrus, Rainaudus, Guilermus, filii corum, et Annilina filia. lterum. dedit quidquid habebat in maretis et in salicetis, et quidquid tenebatur ab co. Testes sunt ex parte domini Iobannis Gosbertus,sacerdos, Robertus majo[r] [AJrlebaudus,lohannes; ex parte Odon[is), militis Templi, in manu cujus hoc totum factum fuit, testes sunt Odo de[Furno], Hugo de Sancto Mauricio,Odo. illius Marthe. Hugo de Acesiterum dedit quidquid babebatin supradic[totcrritorjio.Testessunt Iohannes de Curtocampo, OdoBoceus.ValoAmaseus,Rodulfus de Sancto Michaele. Ttheodcri)cus de Fontanis donavit quidquid habebat a rivo Gutt usque ad tines lauCurticampi [ laudjavit et quidquid habebat in ma(rctis djavit Aimo, frater Theodorici,et uxor et fllii. Testes Pontius de Fontanis. Guirricus Charu[ et Hugo, frater ejus, dederunt quidquid habebant in hac divisioneet in ma[retis Testes sunt lohannes de Curtocampo, Vaudricus major, J. Hunbertus, Vautb[erius j divisionis quidquid habebat in bac terra et in maretibus. Hoc Iauda[ Rainaudus de Cuse, Petrus de Moracens. Hunbertus de Lisse dedit quidq[uid ] frater ejus, Bertinus, Hunbertus sacerdos.Aimo Columba. Omncs homines de [ et militibus Templi dederunt quidquid habebant in maretibus et in aalicetis. Hoclaudaverunt [ ], quidquid habebat a divisionePomerii usque in aquam. Materejus laivlavit et frater et sorores Widode Vilismo. .] Gausbertusde Sancto Mauriciodedit duo jugera ante molendinum. Testes llug[o WIIJlelmuscarpentarius. Hebrardus. Martinus et Gualo, frater ejus, domum laudaverunt et molendinum faccroet ea que tenen[t J. Gosbertus de Dissumtno audivit et Iohannes de Curtocampo et uxor ejus, Berceiuset uxor ejus, Berarduset Niger,frater ejus, pater et mater. Arbirlcuset uxor Deoet domui Templi dederunt et laudaverunt ex parte sui milites et fratres poisidere que tenent. Testes Rerceii Milo de Secunen, Ricardus clcrieus, Gosbertus de Diasummo. Thegerius de Secuneo. Testes Berardi Gosbertus DUsutnmo,Hugo de Sancto Mauricio,lohannes de Curtocampo. CCCXXX

CADTCLlklRE

DU TIMPLt

al5

ArbiricuePigneriuet uxor ejus dederunt Deotdomui Templi quidquid habebant a rivo Gutte usque ad fines Cnrticampi. Rainaudo de Cuiseio, Petro de Dardenaco, Rodulfofilio Humberti Largi lestibus. Dodo dedit quidquid habebat a rivo Gutte usque ad fines Curticampi. Testes Gosbertus, Gaufridus, Bartbolomeusnotarius. Arlebaudus dedit quidquid habebat a rivo Gutte usque ad flnes Curticampi. excepta medietate unius campi quam retinuit in suo dominio. Testes Girardus de Chavannis, Aedefinaprepositissa. Humbertus sacerdos,Wido Martha. Lanbertuset frater ejus, et nepotes et ulores et fllii dederunt quidquid habebant a rivoGutte,usque ad fines Curticampi, preter unum campum quem relinuerunt. Testes Gosbertus miles,Iohannes, Odo major. Aubertua dedit quidquid habe[ba]t a rivo Gutl usque ad fines Curticampi et in maretibus et in aalicetis, et in alodio desupor Curtumcampum. Testes Wido do Durtis, Aimo presbiter, [ChJristianus. Hoc donum laudavit uxor Auberti et mater ejus. Testes de Auberto Gislebertus,Petrus Peregrinus, Alermus prepositns. Virricus Charves dedit quidquid habebat a rivo Gultc usque ad fines Curticampi. Testes Pontius, frater Leobaudi,Nocheriuspauper, GosbertusDissummo. Gislebertus iterum ddit partem sui alodii quod est desuper Curtumaimpiim. Testes Iohannesde Curtocampo, ttninnntlus de Cusc, Petrus de Moracens. Hugo de Bellmonleet Hugo. fllius ejus, dederunt quidquid habebant infra divisio. nem istam a rivo Gutte usque ad fines Curticampi.et chavannias,quas dominus Odo Boccus tenebat ab eo. Testes Ricardus do Fritis. Wido Ilavinellus. Gosberlus de Firmitate laudavit hoc donum, vidente et audienlo Gosbertode Divionc.TuxorGosberti concessit,teste AinionoBucca. Aelardusde Meornadedit quidquid habebat in maretoet in saliceto.Testes Hunberlus de Orreto,et filius Aelardi. Milodc Bigorno et filiusejus dederunt quidquid habebant in maroloet in saliceto. OdoBoceu9 quidquid habebat in mareto et in saliceto,dedit Deoet mililibus Templi. Milode Secuneiodedit quidquid habebatinfra divisioncmislama rivo Gutte usque ad flnes Curticampi et in maretoet in saticeto. Rainaudus de Cuseio,Gosbertus Dis. summo testes Milonisde Birgono et Odonis Bocei. Aelluinus,Rainaudus, Aelennus prepositus, etGirardusExtraensgladium dederunt pratum quod erat in Painis,et quidquid habebant in mareto et in salicclo.Uior[.i 1, et mater ejus et Philippus, frater ejus et filius laudaverunt. Testes Odo Boccius, Rainaudusde Cuseio, Ocdrus. Ricardus d[ ] dedit quidquid habebat in saliceto. Teste Gosberto. Ricardusdo Chanlintoet domina de Perceiodederunl qnid[quid habcbanl ? in marejto et in saliceto. Testibus Gosbertoet Odone. Et Ododedit quidquid habebat, teste Gosberto. Gosbertus pres~b in maJreto et in saliceto. Testes sunt Iohannesde Curtocampo et uxor et Albaudusfrater ucerdot [is v de Riis, Vaudrico e Perceio[W? ea]cerdos. idenlibusistis Hugonode Villa,Hugono d rivum de Riis. Vaudricode Perceio[W !) 1infrarivum Gutt et fines Curticampi. Hoclaudavit uxor ejus. Testesunt [

310

CTUL4m DUTNfll

Rufus dedit quidquid babebat de rivo Gutl usque ad fines Curlicarnp[i ] besia quidquid edificaremusin mareto et in saliceto concessit et quidquid lucrrem[us ] videntibusmonachissuis et audientibus Pontio de Sruinno, Auberto de Tul[li> ddit quidquid habebat in mareto et in saliceto.Teste Girardo, avunculosuo. Aimo c[ ] de fonte talem partem qualem solebant habere in sabbato et in die dominicaet quid[quid ] sui laudaverunt.Testes sunt Hugo do Coulenz et Wido de VerciHiis. Wido de Coulenz? de.dita J quidquid habebat in [mareto et] in saliceto.Testes Guirricus, frater ejus, GosbertusDlssumrao. Item, Milode Renevesdedit [Dco et militibus) Templi de Romania duo[s rjrumenli in decimiado Alteri,laude et voluntate fratrum suorum Gidonis et Watonis, sub h[is testibus?] UgonoLierles,Hugono [ ] Haimoclericus de Alteri, Roberto preposito de Alteri. Item, Ugo de Bellomonte dedi[t dom]ui Templi de Romania, laudje filii sui] Huonis et assonsu.tcrciasdoAlteriet melioremhominem ejusdem ville preter unum; et ille homo [donJatus prcdicl,domui vocatur Ernaudus [ ] dedit Deoet predicte domui campum quem tenebat pro corveia sua. Insuper dedit eidem domui quicquid acquircrepossent fratres ejusdem dornus in predicta villa ut libero possiderent. Ilujus rei testes sunt loiberlus vicccomcs,HaimoColumba. Ricardus de Kritis, Wido Ravineasde Oselli.Milode Poians. Item, Ugo de Aceasdedit Deo et prcfate domui quicquid habebat in boscho de Chames.Inde testessont Werricus, frater ejusdem. Ponciusde Arnai, Galo. Acta sunt hc anno ab Incarnalione Domini milleslmo C.XL.IIII. Innoccnlb(a) papa suporstile, Philippo (b) regnante, Gothofrido(c) pontincante, Odone(d) ducatum tenente. avril). a. Madrid. rch.Nadonale, arlul.B 5g5.n' a8o,fol.ioj"-io3; et n*34g, A C Copies:dum* Col.i33-$ du xv*s. ibidem, arlul. Magno, n*391. III, C In Deinomineet ejus gratis. Pateret llius et Spiriltissnnclus.lie est donativoque fecit donna Taresa per anima de Lop Lope ad illos fraircs de illo Templo. une molino que habet in Zarachoa,in termino qucdiciturCaschallo, et habetafrontaciones de una parte illa via publicha,de alin parle uno molino de senior LopSande Belgit, et donatillis franenm et liberum ad propriam heredilaleni. per sccula cuncla amen. Et qui hanc cartam vel isto donativo (fol. 103) infregerit, fiat malcdiclus et cum luda traditoroin inferno dnmnalns. Kt sont visoreset auditores GarciaOrli<;el Lop de Kastelazol.et Lop Tortunoncs de Ricta, et Gaiia Domini. Facta carta in (a) InnocentH, 4fvrieri3o f s4 septembreii43. Erreur du scribe: le pape Innocent lit taitmort te ai septembre43; t faudraiton Celeslino t 11 (Cleslin + S marn54) ou Lucio(LuceII, t raits ti(i f i5 fvrierji45) ou Eugenio(Eugno111. fvriertt45 i5 + 8 Juillet tt53. (6) Autreerreurdu sctlb,conlgct . Luilovico.(c)Godefroy, Tque de Lngr,c. ulo f 8 novembre 1164. (d) OdonH,duc de Bourgogne n5> f septembre 1161. CCCXXXI ii 44. (i"-3o

C&DIMWB

DU T1HLI

mensse aprilis, quando Rimundus(a), chomes Barchinonenris.tornavitde ilia hoste d. Montpestler(6). et conquesivit Taralona de Portolee et Soa de rex Garcia (c) regnante R(aimundo)comes Barchinonensisin Bauelona et in Aragon, rex Garia in Pampelona, Aldefonsus(d) imperator in CasteUa,episcopus Bernardus (e) in Cesaraugusta, episcopusMicahl(/) in Tarazona,Petro (g) Taresa in Boria, domna aresa T Nia comesRodricin Ricla, Artat in Alagon,GariaOrti in Fontes et in Pinna, senior in Belgit, Rodric Petrc in Epila era M'CLXXX"II\et hoc fecit. LopSan gt CCCXXXH 1144, (c. avril).

3ln

Ordinal cell Parli. Arch.Nat.K 3', n i5-. s d Bditi Cartalaire gnral e Paris, n3ii qui date c. n45.
Donation aux Templiers par LE dotes Barthlmy.

In nomine sanctet individue Trinitalis Amen.Quoniam salus animarum orationibus. ciemosinis,ceteris et beneflciis felicitercomperiatnr, nd hc tota animi aviditate intendere universi debent christini. Notum itaque fieri volumus tam futuris quam presentibus, quia ego Bartholomoiis,decanus Parisiensis, et lotus beat Mariconvcnlus illos .x" solidos, quos de dono et clemosina regis in Cambitorio habebamus sacrosanctoSalvatoris nostri Temploet roverendis militibus Templi ojusdem, habendos in perpetuum concessimuset dedimus. Hocotiam donum. gloriosus rex Francorum, Liidovictisapprobavit et eommendabili auctoritato sua conflrmavit, presente sanct religionis patrono et ptre, videlicet Clarevallensiabbate, et domino Andree de Baldimento,et compluribus pi recordationis viris. Ul autem hujus doni tenor apud posteros noslros inniulabilis peraistat, hanc cartam nostri sigillo capituli munivimus,et 8ubscriptis testiumnominibuscorroboravimus.SigkumBarlholomeidecani. $ Alberti precentoris. $ Stephani archidiaconi. $ Bernardi archidiaconi. $ Ivonis archidiaconi. $ Germundi presbiteri. $ Odonis presbiteri. $ Petri diaconi. Goisleni diaconi. $ Herluini diaconi. $ AnseUisubdiaconi. $ Andre subdiaconi. $ Urbani subdiaconi. $ Philippi pueri. $ l'clri pueri. $ Stephani pueri. Ex parte doraini regis testes fuerunt Guilelmus buticukrius. Symon Ternelli,GilobertusSagilta, quosrex in capilulum nostrum ad nos misit, ut ejus concessionem et approbalionom nrefali doni lestificarentur (/;. (a) RaymondBrenger, omte de Harcelone, t 6 aot 1162. (b) c ii3i du L'oxpdition comtede Barcelone contre MonlpclHcr lieuen n43. (e) Garcia,roide Navarre. eut i>3* t si nov. 1160. (d)Alphonse, oi de Gallcom, roi de Castilloet Lonna8 couronn r a empereurd-Espagne 6 mai n35 f ai aot n57. (et Bernard, vquede 8arigoss ii371 15. (0 Michel. vequedo Trrj>.ona. i i5i. (g)Pedrod'Athares, ' de Borjiet 11,9f s deTauste, ii35-n48 + ,.5, (Jaurgain: Vasconle. p. St8). (h) Nousdaton H. de n44 c. avril. car. cette date, saint Bernardet Andrde Bnudement cettecharte talent venus uprj de Louis Vil pour ngocierta paix enlre lui et Thibaut,comte dochempagne. (Vicandird,Ilitt. de taint Bernard.Il, p. I98.)

>8

CARTCH1BE

Dl) TKCPLB

CCCXXXIU

1144, mai.

Arcb.Cor. Aig.,R. Serenger,IV,perg. n*164. Original Barcelone, BM Bofarull Maicaro. aUecclon daaaaentot, V, a' XLVI, . ioi-o5. C de y I p tn Deinomine. Ego, Raimundus Deigratia comes Barchinonensis faciohanc cattani donationiset confirmationistibi, Zecride Barbastro, meo judeo Factacarta in era MCLXXXII, mensemadio, in castro qui nomiaalur Montison.. in episcopus Michaelin Tarazona.dompno Petro doza Ruera in jamdicto Montson magistor. CCCXXXIV u44, ta mai.

du Copie m* a. Madrid,ArcbivoNactonal, arlataireB. 5g5,n' 79, fol. 10a. C ln nominedomini tri Ihesu Xpisti amen.Ego.Micael(a),Deigratia Tirassonensis nos episcopus, faciobanc cartam donationis et confirmationisvobis,seniores doillo Templo. nomine Ramon Bernarde et totos alios fratres et seniores, majores et minores, qui estisde aupradicto Templo. Placuit michi libenti animo et spontanea voluntate mea et propter remedium anime m et animabus parentum nicorum vol omnium fidolium defunctorum,donoet concedovobis in Tirassona,illaa casasqaas ogocamiavi cum GariaBlasa, cum ingressu et regressu. et cum toto lure solar.errao etpopulato. qui pcrtinetvol pertinorodebet ad predictas casas.Et hoc donalivnm laudo et concedo vobisillud, ad vestram hereditatem, per facere(fol. 102") inde toam vestranj voluntatem. Testessunt de hoc donativum don Vitalis prior. don Bernardede Ager archipresbiter, Berengarius caputscole, don lohannes de Alfos, don Bertran de Ager, Arnold Truvers, Sanius (llius EnnecoArce.SionoiiJ episcopiMkhaclis.Factacartn era M'C'LXXX'IH*. iin*idus madi. CCCXXXV [1144, i5 mai] lundi.

Arch.dp., fondsdu TempleH 81Sale. Original Marseille,


R(MMut<Di) DE B&ssmnoES.

Ego Raimondusdo Bassinargues.cum cognala mea que vocatur Ponza, que fuit uxor Gitillelniifralrisinei.eumconsiliodc Teiric,vcndimustibi \V(ilklmo;de liriallac et ad domum Templi \ ad fratribus qui modo sunt et in antea veneiint, duas parles de unam faisam de terra que est ln riperiam d'Antegol pro c solidos Podiensiset nu sextariosde blat et ex una parte ciauditur cum terra de Tefricet ex al]ia cum terra P. Pelegriniet de domoTempli. Hoc viditet audivit B. capellanus,et Stephanus capellanus, et W. de Fraisenel, et Petrus diaconu-j,P. Spina. R' Vanalor,U. de Brizo. CartaIsta fuit facla mense madio, regnanteLodoicorego, ferla 11,luna vmi. (a) Michel, tvtque de Trtion.1119+ 11&1.

CAHTULA1AC DU TIHVU

3|g9

CCCXXXVI 1 1 W.( i 3o)juin. A Copiudu uf a. Madrid, rchivo NadonatCart. B, 5g5.n8i, fol. to3~. n 73,Toi.98 (dbutmuI);n*369,fol. i44. in Xpisti nomine.Ego Galindo Garcede sancti Vincentii, faclobanc cartam donationis et confirmationisdomino Deoet ad illa cavalleriaet ad fratres de Templum Salomonis. Placuit michi libenti animoet spontaneavoluntate etpropter amorem Dei omnipotentiset remissiopeccatorummeorum vel parentum meorum; dono Deoetjam dicta caveileria illa quarto parte de illa almunia de Annicssesublus Exeia, que fuit de senior LopeGarce peregrino, meo tio, qui dedit iUamad sua muliere, et sua mulier dedit michi ita ego dono eam et confirmoad fratrc Porede za Ruira et ad fratre Ramon Bernadet fratre BerengerdeTarascon.etalii socii eorum, t sit herediUsprou pria jam dicti Tcmpli et omnesibi fratres habitantes per seculacuncta, et accepiInde a caritate de fratres supranominati una mula. Si quis homo aut femina dirumpere voluerithoc meum donativum, it a Deomaledictus et dampnatus in inferno inforiori. s Amen. SiG^uu Galindo Garce qui hanc cartam rogavit stribere (fol. iOb) et testes firmare. Sig^m SanioGarce fratre ejus et teste. Sunt fidosde salvetate GarciaGarce de Oscha,et EnnecoAcenaride s&nctiIohannis castello; visores et auditores et testes Kcrrizet Maza,et Frontin, et Fertunio de Dcrgua. et Garia Romeo et Petro fratre ejus. Facta carta in mensejunii, in era M'C'LXXX'H4, civitate Oscha,domiin nante comes Raimundoin Aragonia et in Barchinona,episcopo Dodo (a) in Oscha, episcopusBernardus(6; in Cesaraugnsta.Ego Raimundus, scriptor comiti, hane cartam seripsi et hoc StosuMiJ feci. CCCXXXV11 ii4ft, vendredi t6 juin. du Copie in s. Toulouse,Arctiiv. part. Cart.AdeDouzent.ch. 45.fol. io6. d 1 In nomine Domini. Ego. Pontius Rogerii de Villalerio,et ego, Guiraldus Adrig, consubrinus cjus, donamus unam terram nostram de alodio nostro, quam habemus insimul, domino Deoet sancte mililip Templi Salomonisherosolimitani et est ipsa I terra in terminio do Villalerio,ad pontem de Olveiet affrontade alldno in terra Raimundi Petri, a meridie in numen Ohei, a circi in terra ejusdem militio, de aquilone in via et in honore ipsius militie. Quantum infra istas affrontationeshabemus et haliere debemus, totum donamus per alodium Deo et predicie militie ot ministris ejus. Petrode Rueriacl Pontio do Luancione Arnaldo de Barbairanoceterisqueconfratriet bus in ipsa militia Deo servientibus. presentibus atquo futuris. ad habendum illam ac posscdenduniuamquovoluntatetr. perpetim fatiendum,sine omni contradicciono ac sine nostraretinentia et sine inguanno. Et si homo aut femina illameis anparaverit, nos erimus tndocis legualcsguirenti sine inguanno. Hoc autem facimus propter amorem Dei et propter xx solidos Ugonencosoctenoset dimidium modium frumenti et un sextatiuin ordei, que habuimus de predictis minislris militie, ut sic ista carta flrniaet stabilis permanentomni tomporo. $ Pontil Rogerii et Guiraldi predicti. qui eio)Mmcarlam firninverunl.$ Raimundi Ptri. $ Rogerii,fralris Guiraldi predicti. $ Guillelmi Mancip.$ Arnaldifilli Guille. Guilielmus Adaulphiscripsit jussionepredictorum Pontii Rogeriiet Guiraldi,anno millRglmon.XMin,inctrnallonis Dominice. svi katendas julii, feria vi, regnante Lodovicorege. (a) Dod.vquade Hucsca,ii3'i-ii6o. de (6) Btrnard, v#que 8srgose. 1137-161. 1

Sa CCCMXVm "X~ et firmlgtb

CTOL1I TBW>& Dn 1144, 10 juillet. Archlvo Nactonal, 38-43.chartepartie par slnum corroborationia lej.

Coj,eiu srra. Madrid, ibld., lej.38-~3; B 195. no S.GeJ'V881o" du del .fmad deu 1) Curtufaire fol. 136-141. 35. du un a.: (e Ubre ert v fol. 68: du xv4;Madrid,Arch. ~'=Nae.,carlawio Magno, IV, p. b7. n' 43:1.et 1. n' s03.roI. 96. BidJ: . IUirety Sans, J Garden)'J Barbenl 8arcelona. 1899), ( pageIs.14. ln Domine divina clementia,scilicet Dei et ejus Patris et Filiiet8plritue sancti amen. ~g~n vicecomitissa Tatesa,jnssu domni mei vicecomitisGaston (a), dono et concedo domino Deo et militibus Templi Iherosolimilaniomnem meam hereditatem. habeo in aragoa et in terminis quam ejus et in Supratel similiter, tomm ad libenti animo et spontaneavoluntatedono integrum illam eis.cum consilioet consensu Petri (b) vicecomitiset domini nepoUsmei, pro anima domini lOci Gaston cam adquisivit cum sBnguiniselfusioneet vicecomiUs,qui gloria triumphali, et pro anima mea si militer et remissione omnium peccatorum Ilostrorurnet cuntorum fidelium rurit, ut habeant et possideant cam Apiqtianojure hereditario, salvam ellibernm et ingerram per secula cunta, amen. Testes sunt hujus dr,nalioniset cod1rmalionis Artal Guilem de laas, SanxParra, Arnal do Auger, Gornes, Peix OIdegerle Oloron, Vital de Steven, Arnal Galicion,Galician. Ponz Estoven. Calvet, Bernard Andreu, et 11111 mnlti probi homines de lacha. DomineTalese et domini Petri '-icecomitis. iacium esloulem hoc donatium in lacha VI idus julii. era millesirna comito Barchinonensi Raimundo (;'LXXX'n., Borengarli (c) regnante in Aragon et Suprarbi et Ripacurta 01aragoa. episcopus Dodo(d) in Osca, episcopus Bernardus (e) in goa. episcopus VilelmusPetri in Rola ara(f), episcopus llicaei (g) in Tirossona.vicecomes Petrus in Bcarno.episcopusHamonin Lascar(h),episcopus Espagol in Oloron(i). rei Garsia ( j) in Pampiloniaet episcopus tella, archiepiscopusGilleimus in Auxi Lupus (/i), imperator Illefonstis(l) in Cas(m). ~D~~ 1144, 4 septembre.

du 00})1($ xiiie a. Perpignan,Arch.dp., Cartul. ~fQ.-Deu, 69.fol. 43. n ~dit~ Allart, Cordulaire touaaltlonnaia dansla Semaine d religieuse u dlocse Perpignan. do ,S8(;,p. "9-30. In nomine Domini. Raymundus Ego, deMonte Esquiuo. jaceo in timco nt non ,;enia niitil subito egritudine et repentina mors; ideo facio hoc meum teatamontum (a) Gaston(IV)vicomte Harnt 1130. (b)Pierrede de Gavaret.-comte garn 113.\ ' du de t c ~rb~~ (c) Haymond Itrenger, comte liercelone1131t 6 eoAti t62. (d) IJod. dvequede Hu~ a 134-s sOo. (e)Bernard. de v~que varagosse, ~37_"55. (f Gull. ier Pern. vquede Rodaet Lrida,ti~3 r t t7 dcembre '16. fg)flltcbel. zona, 1119 1101. fh)Raimond. vquode'firzt ''lAquede Leacar, 1154. -11) lspagol. ton (non cit per Geme). Carcin, roi de Navarre. 134 1150. (h) viqued'Ole1 t Loup, vquede Pampelune,rr6a-.rr5g. Alphonse. empereurd'Espagne.1135t 2s aot 1157. (11'1) GulUaume.archtvque d'Auch1136 c. 1166 (-lIjo)-

C\HTUIAIBB

DU TEMPLS A-

a(

scribere. ut si mors mihi advenerit, dlstribuo omne meum mobile et inmobile, sicut hic fuerit scriptum. In primis, dimito corpus et animam meam in manu Dei omnipotentis et beale Marie. Dei gcnitricls, de MansoDei, et in manu de fratriros milicie Xpisti lherusalem, scilicet Petri de Ruira magistri et Bernardi de Petra Lata, fratri. Et ditnito, in remissione peccatorum meorum. Deo et predctis (fol. US")fratribus milicie Xpisti alodium meum, scilicet mansos et bordas qui sunt ad Clusam in vale BonaetadTerrades quantum ibi habeoetpossideo. Etinsuper,donoetdimitodomino Deoet sue miliciepredicte alium alodium meum, in Aleianoquantum ibi mihidimisit meus pro hctcditato; cum cavallum meum meliorem et guarnimentum meum pater et inter morabatinos et besantz hxx. et brisai i de cendat. Sicut superius scriptum mando RaimundoMonacho Bertrandode Petra Lata. ut et sit adimpletum pro anima mea. Actumest hoc ir*nonas aeptembris, annoM'C'XL.IHI* nativitate a Xpisti. Sio^wm R(aymundi)qui istum testamentum scriberejussi, firmo et laudo. testibus flrmare rogo. SigiJwumBernardi do Petra Lata. Sig^num Berengaril de Aleiano. Sioiwom Raymundide VclleBona.SioiJoiuM Armentera.Raymundus Monachus,qui hoc scripsit >. CCCXL 1144. (13 novembre- u5a). Kditi Mlgne. alrologle, cuhii, lettresde S. Bernard,n' a8g. P Dilectein Christofilie M(iliscndi)(a) regine lerosolymorum,Bernard ClareVallis us vocattisnbbns, miscricordiama Deo salu tari vero. Mirorquod a muitojam tempore non vidimus litteras tuas Sane intervenit Andreas charissimusavunculus meus. scripto suo nobis signiflcansmeliora quod acilicet pacificeet mansueto to habeas, sapienter et consilio sapientium te et tua regas; fratres de Templodiligas et familiares habeas; pcriculis imminenlibus terre. salutoribus con9ilii3et auxiliis provide et sapienter occures. neque enim quia regina es, tibi vidiiam esse, quod si voluisses,non esses indignum 1144, a5dcembre. A C Original:Barcelone, rchlv. or. Arag.R. Bereng.IV,perg. 1G9. Sit nolum cunctis. tam presentibus quam futuris, quodego. fui Bcrcngarllde Roveriaet mater Raimundi de Hovciin,bonoEimessendis.uxorque animo et bona volunlate, pro remissione pecentorum mcorum et fllii mcl siipradlcti alque etiam omnium parentum meorum,dono, dimittootquosolvo domino Deoet milicie Templi lherosolimitani Salornoniset fralribus ibidem sur.mo Regi militantibus, presentibuset futuris, omnem spor'sslicil mei vocemet donum, quod sponsalicium fecit michi condam reverendusvii-meus, Berengarius, qui nunc est frater et miles, Deo gracias, Ipsius bone milicie. Propterea, sicut superius scriptum est, ita dono omnem sponsalicium quod habeo ln Rovcriaet in terminio ojus, Dcoet militibu TempliSalomonls,sicut meliusdici vel inlelllgi potesl, ad voluntatem suam. Omnia hec dono in quocumque loco habeo Nethavero debeo, ln manu Petri de Roveria,magistri cjusdem milicie, et le (0) Mcllsslnde gouverne royaumede Iprusalemdepuisson veuvage nov. tit,) jui(i3 qu'cnti&a. CCCXLI

rntiw B imm.* 1ft prelencla fratrum ridelicet p,etri doAreaag.Raimundi Bernardi. Adtun est boc ~MMd..JMMdi. anno ab nm.cione DominicaM'C'XL.Hn.. SI*t.lM Ermea. undis. que hoc dono firmo et lestes firaiare rogo. Sto~" Raimundi presbiteri. Dalmacil. Bloq4mGeraldi 81. JJarcbinonenal., qui hoc scripsit die et anno quo .upra. f..44-55.1 Coptttdumra. danaunCortatciredt 1s TrtnitEdr. Vend6me, appartenant (communique M. Ad.Roserot), ol. Il*-8; du xvns9.. BlbUotb. ~r par f 1laL,ClOU. vol. 8.~ M..3?~<.6~W. Dupuy. S. Trtttat Vtndoctnensis). Bdi Champollton-Plauc, Documents htoriqtm inidL4.t. Il texte es documents. d ,6EUIlAtTl D'U!'I ccon ttrru BOIll1\T, A AeH~ ra TlIlI'II'riDB VUD1IfB EStES as 1' Dit MALO LMM. Ego Eblo de Malo Leone. calnmpniam lio, monachis Vindocinenbus, super rehus Sancti quam malorumIncltatus consl. de Olerone injuste faciebam. ia manudomini Hoberti (a), Vindocinensis Georgil abbatis. deposui Actum est hoc apud Rochellam, in domo militum Templi. Qui viderunt et audierunt FulcherluamilesTemp1\ mult! alil. et 1845. (1-31) janvier. Copiudu :w a. Lisbonne.Arch. daTorre do Tumbo.gay.7. ma. 11. ws. charte 11 du 1. ibidem,Ub.des mesttldos.fol. iltvit. ln Dei nomine. Ego Gondisalvo Pinto. una cum mea mulier. MariaPe1ah. igntr rentes diemmortts nostre. el \amen Ulum scientesesse venturom. mand!\mU8. ost obitum nostrum, terciam partem omnis p possessionianostre tam inmobllis quam inmobl1is mUlUbus TempUSalomonie,pro rcmedio animarum noslrarmn et parentum nostrorum. Si quia in hoc aliquiddistubite temptaverit,non sl\elllcl\um,se\si\ et insuper equurn meum, si muller mea ~i~=~ 'ioluerit.l\cciplat aliumhabereproitlo. Facta carta montll\t!onis. mense januarii.era M'C'LXXX1I1'. Nos vero suptanoininattis qui hanc cartam nrmttudini. jussimus facete, coraat 6onis hominibus roboramus,ot hoc stO'':CUM facimus. Qui presentes fuerunt Petro Galego \cstis, Lutu Godinci testis, Pet Monaco,Inhere Venegas. CCCXMV ?. (." janvier-3. dcembre). du Copie ln' 1. Medrtd,Archivo ~aclon8',Caartutntrt 595.fot. tt. 45. B. DE TMTAMMTO !E(iITAfDBMA. QUE In Dei nomine et ejus divine clemeat;a. Ego Anderea,pro rdemption, viti m!'1 Loar, et pro redemptioneanime mec.dono Deo et monte. totam meam bereditatem de NoveU8I. t, vobis,fratres militeaTempli Saloe post obitum meum.totum ilhtd mobl1em b!lbuero. Te!ll~ quem dvn 1#)hentie-i de Dona Lutta. Era M.C.LXXX.111. App4ritin,Vitalie,ArnllldPon, V!l1~1 (a) Robttt.abbde la Trinitde Vendme. 41-55. n t~i3XLII1 CCU1CLI1

DU CABTUHIBE TEMPLE n45, (" janvier3i dcembre). du B. Nidonal, Cartataire 696.fol. , a* 49. Copie ni*t. Madrid.Archive Ds casas Mahtino Pbtbe. CCCXLV

33$

ln Dei nomine. Ego Martinus Petre,cum uiore meaet filiiset filiabus meis, vobis Raimundus Bernard et aliis fralribus, successores estros,milites Templi Salomonis, Y venditoressumus de ipsas casas quem habemusintus castrum de Novellas,propter precium. una equa cum suo filioet i moraber et i k(afladam?) tri. Sunt fldana de a salvetp.te, d forum terre, Petro Leapig,lohannea de lohannes Talege.Sunt hujus rei testes Apparitio, Martin San,Orti Ori, IobanncsdeObelas.et omnes vicinoseadem vil'.a. Ego Marlino Petre sum placatus de precio et aliala. Era M.C.LXXX.III. n45, (1" janvier- 3i dcembre). A Copiedu m' a. Madrid, rcblvoNadonal,CartulaireB.. 5g5,fol. 100-100', 375. n. In Dei nominc et ejus divina clementia, Palris et Filii et Spiritu sancti amen.Ego Raimundus de Cortes, et uzormea dona Urracha.donalores sumusdomino et ad Deo illos militesde Templo Salomonis,pro redemptioneanim nostre et pro redemptiono parentum nostrorum, duodecim kafiadasde terra et duasarrovas de aqua et media et una vineaet una casa, ut sit donativum istum francum et liberum et iiigenuum. Et ai aliqttid donaverlmuseis in antea ait in hereditato (fol. iOO"). Et sunt testes Willclmusprior de Cortes,don Aimes,don Petrus Guillelmua,don Ferran, don Petrus Abbat, don Stewo. Era M'C'LXXX'III*. 1 145,(1" janvier- 3i dcembre). Copiesdu m1 a. Madrid,ArcblvoNaclonal.Cartalaire B., 6g5, fol. lai", n 335 et fol. tg>,n 433.
DE 11.14 PFA DE ILLO MOUWO DE AoOS MVtIBB SaNI! SANZ.

CCCXILVI

CCCLXVII

In Deinomine. EgodonnaSanzadeGalur, uxor San Sanz,donator sum Deoet fratres suprascriptos, ila pea de Sanz Sanz, qui se tenet cum illo molino de Agon,pro anima mea, et pro anima de Sanz Sanz, meo marito, in manu fratris Rigald Viger. Laudo et confirmoego et Martin Sanz, do;i Urraca, dona Maria, dona Ossoa,et omnis generatio nostra, per secula cuncta. Amen. Testes don Apparitio, San Navarro, anno quo obiit Caisalet HodrigoPetre.

tn Dei nominc. Ego dona Sanciade Galur. mulier de Sali San qui fuit, dono Deoet ad ipsa Kavalaria de Iherusalem. la pccia de San San qui se tenet cum ipso inolino de Agon, et dono iata pecia pro redemptione anime de SanSanet pro mea anima. Frater Rigal Vigerqui est magister. recepit hoc donativum pro Deoet pro alita fratres. Et laudat istum donativum Martin San, fil de dona Sanclaet de San San et totas suas germanes,dona Urracha etdona Mariaet Ossoa. t sunt testes: donApiricl, E et Sanxo Navarr et hoc fuit factum ipso anno quo obiit Kaxal et Roricho Petri, era M'C'LXXX'IH*.

aa* CCCX1AIH

C*HTOIAIE TEMPI.K DU ,,45, Il fvrler.

Vidimuu 13 octobre1171 Barcelone.Arch.de la couronne d d'Aragon.R. Bereng IV pt1'g. no171. Ultime voluntatis cujusdam viri defuncti nomine Peho suum Berengarii, edite testamentum, cujus ordo actus est infra spacium sex mensium coram per Berengarius presbiter, unde nos manumissoresPetroBonfilii etBerengario suo et sua. Bechet, testes et juratores sumus. luramus et tesllficamus cognato conjux per Deum vivum et verum et per altare sancti Michelis quod cernitur esse constructum subtus kastrum Otine, quia nos vidimus et audivimus quando predictus Petrus fecit scribere suum testamentum. quod ore proprio dlctavit etconlaudavit et manu sua puntatim flrmavit. Manumissores distributores rerum et id sunt PetroBonifllii et Berenrasuarum, rio et Bechet, taliter res suas ordinare ln primisjussit solutos suosdebitos in comune,et concessit ad Kavalleriam pro suis equa t cum suo alsberg et lancea t et redemptionepeccatis spada 1 et suo cor. pus et anima, et si non potest ei ducere ipsos de Kavalleria,mandavit que fuisset sepultum ad Sancti Petri Otine et dimisit ad opera ejusdem Sancti Petri morabatino 1 et mdium, et ad suis clericis morabatino et medium. pro anima sua per misses et dimisit ad SanctaMariade Aqualadaxiidners et ad suumpresbiterxit diners per messes et ad confradriasedis sancti Petri Vicoxn pro anima sua. et ad opera Sancti Jacobi xn; etconcessit ad fllio suoBerengeret fllia suaPereta totis suis directis de omnia sua alodia que abebat et abere debobat intra terminum kastri Otino sive in Claro Monte,simili modo totis suis directis que abebatet abere debebatc Granoiersdealaudium et de vincaset de kasaset de molendinos in tale conventuut jamdicla omnia teneatet possideat prediclaconjux sua in diebus vitesue et post hobitum ejus ad jamdictum Bliumet Hliamremaneat; similiteret concessilduos partes de bestias majores vel minores sivede pane et vinoad conjuxsua et fllium et flliam et pread jamdictum dicta lexa de anima sua exeat de tercia parte de pane et vinoet de bestias majores vel minores;etdimisit ad Kavalleriamquatteres xvi frumentiquedebetei Bernardde Bellog et relinquid in bajulia domino Deoet Kavalleriatotissuis directis que abebat intra terminum kastri Oline sive in Claro Monte,in tali modo ut de abebant conjux sua et fllium suum et flliam, donent eis omni ipsum fructum que tempore per unumquemque annum decimum de pane et vino. Simili modo, concessit in bajulia domino Deoet Ospilalem Ihcrosolimis totis suis directis que abebat in Granoiers et a Malamarges.utde ipsum fructum que liobebnnt conjux sua et fllium suum et fllia omni tempore donent ad Ospitalem decimum de pane et vino. Et si obierit fllium suum sine infante legitimo, dimisit suum directumad Perela. et si illa non abebat obitum mater sua, concessit totis suis direclis ad Kavalleriamet liberos, post Ospitatem pro anima sua. Postquam predictus auctor hec omnia ordinavit, aliter voluntatem suam non mutavlt nobls scientibus sed in stare mandavit. Deinde cente discessit ab hoc seculo in menso septembris. Actum est hoc m idus ingravesfebruarli, annovm regni rgis Lodoycljunioris. Sig^um PelroBonifllii; Sio^sum Berengarii' SioimiiM Bechel. non sumus hujusrei testes et juralorcs. Gillelmus,sacristoset lator juris. hoc confirmo legbu Berengariuspresbiter qui hoc cripsitet subdie et anno quo supra.

CRTUIAIRB

DU TEMM.E

js5

CCCXMX

ii45. a5 fvrier.

. Arcb.de la Cour.d'Aragon.Ralm.Ber.IVperg. 186. Copienotariedu mii* Barcelone, Edit Bofarull,Collectione doc.ined.t. IV, p. io5. d lo Dei nomine.Hecest carta et memoriade donativo factocum conveniisetde germanitate, tali modo quod ego D.Perdiguero et D. Almoravethet G.de Griavolet Ferrer de Benavardamus Deoet domui milicie Templi et fratribus ibi Deoservientibus, vialicet fratri Randulfoet fratri R. et fratri B.. Damus vobisde nostra hereditate de Alfocyaet desuo termino de heremoet poputato.de aquis et de erbis et dolignis, de monte et de piano, et de soto,toto quanto nobis pertinetvel pertineredbet,sicut dominis in sua propria hereditate, sic damus et concedimus Deo et vobis quintam partem et retinemus nobis quatuor partes, scilicet unusquisque suam partent, et colligimus vos et fratres vestros in quintam partem quam vobis damus, sub tali videlicetconditione quod adjuetis nos in omnibus et protegatis et delTendatis noset nostra, videlicet uxores et fllioset filias, famuleset ancilos.ovesctbovcs.jumentactpeccora, et omnia nostra tanquam vestra propria, pro posse vestro sine fraude, lia videlicetquod si aliqu;s nostrum velde nostris tam de ominibus quam de jumentis captum fuerit a Xpistianis in Aragonesive in Navarravol in Castella,vos fratres l'empli demandonsetabstrahatis tanquam vestrampropriam causam. UndenosconveniinusDeoetvobisfratribus milicie Templiquod non ferimus ultra arma uper nllos Xpistianosucccamus in exercitu, nisi super paganos in oxercitu regali vobisctim.Simililcre.tconvenio inter nos quod si aliquis ex populatoribus nostris de Alffoceya furtum feceritet probalum inde fueril, quod perdat totum quantum liabct et exeatde villam Inmqiinm latro et proditor atque malus et unus de nobis vel de nostris quod sit calmcdina et judex qui judicet causas secundumforum Ccsarauguslc, d enjus forumsuntpnpulali. et qui a calonlas et dividat unicuique parlem suam tribuens. Si forte nliquis homo accipint reus adgravatum se tenuerit de judicio calmedinede Alffocya,potest se clamoreet nlarend fratres milicie Templi et non ad alinm judiem. et ipsi Iralrcs, audita causa et judicio dato, si justum fuerit, judicium concdant illud fratres et faciant tenere atque complere. Si vero judicium subversum fuerit aliquo modo, faciantfratres discernere ac juste judicro secundum forum Osaraugusto et ultra non querat alium judieem, quod si quesierit, pectet et donet lx solidos de calonin et exeatde villa et nunquam magis linblfel ibi. Simililcr est convenio inter nos quinque fratres qui snnius in isla germanitale, quod si aliquis nostrum tolam suom partem de sua heredilate vel aliquaro pattom beredilalisse venderevoluorit, prius faciat scire nd suo9 grrmanos, et Bialiquis eorum relinerc \olucril et potorit, habeat sicut inter se convenerint fratres vero roilicie Templi habeant unum soli<!um scilicetxiitlw denorios de unoquoque numro x" solidorum minus quam aller alius propler dominium et mercedem ai vi:ro nuilus eorum emere poterit aut nolucrit, vendat vicinis suis vel alilBprter allorn religionernnot milites secundum consuetudinem fralrum milicio TempH.Sicut fgitur nos pttdictl videlicetD. Perdigueroet D. Alnioravclcl 0. deOriavolet F. de Benovarcollegitnusad vos fratres domus miticie Tcmpli prcdictosetvesIroin qiiinlam partem de nostra proprio hercditto de AtlTogeya socictateet gerin manitate, sic cliam milimm in vestia protectioneac deffensloneomnes poptilafores E que sunt et erunt in Alflbceva. t volumus et n.dndamusquod unusquisque ex populatoribbs per se et donnini suam et familiam tribuat semper nnnualim vobis predieCiilulali j Ttmpl. is

CtlltlllBDUIEMH.E ti fratribus damas miilcSe Templi et vwiris unam rrovmfrumenti et aliatn ordei, Deo aatern et eue wncle ciesle decimaset primiciafldeSitertribuant et persolwnt. Quin etiam nos quatuor supradicti laudamus et confirmamusistum donativum, sicut supraDeoet vobis dictis fratribus domu. milicic scriplum est, Templi et cuntis fralribua vestris prcsenttbusatque faturis. pcr nos et nosros prsentes et posleros per secula cunta amen. Similiter nos fratres Randulfuset fraler R. et frater B., per nos et fratres nostros prsenteset posteros,recepimusvostanquam rratres in proleccioneet tuidone Dei et domus nostre et fratrum nostroninj, voset v"tra, .8ciUcet estras v perasonas et uores et filioset ffliaset poputatoresqui modoibi sunt et inantea ibi erunt, et omnia et daKcndamusvos et vestra tanquam nostram vestra, quod protegamus propriam causam semper et ubique pro posse nostro sine fraude seculacunta amen. Testes per sunt de isto predictodoaalivo et de conveniiset de societateet degermanilateex utraque parte: ? sacristaSancti Salvaloris.et Gabinus,et Bernardusabbasde Pina et Galin GarcesGrinon.etGalin Anaretde Fontes.Faclacarta in mense febroarii, in festivitale sancte Mathie, cra millcsimo C'LXX\*HI\ rgnante rege Garcia in Navarra, R(aimundo) Rerengaiii,comes Barchinoneimia.dominante in Cesaraugustaet in Aragone, Bernardus (a) episcopus in Cesarauguslo,Ato San justiia, Artal in Alagone, Lp Sanin lielchit. P. scriptor rogatu predictorumhaac cartam scripsit et per alfabelum divisit die et anno quo supra. n45, (i-3i) mars. d Copies u xv s. Lisbonne, rcl.ivo Torredo Tombo don Alvarez,33J, fol.coivti et A do cuii"-iii; du xvi* sicleibidem.Blb.nac., ms. 730,fol. ccmi. In Dei nomine. Hec est rarta teslamenti quam jussi facere ego MenendusPetrizet uxor mea. AilosimlnTructuscndi?.vobis fratribus Tcmpli, de lierentin quam babui, ex parte mec ninlicris, in territorio Sauri.in locoqui vocaturEga, ultra llumcn. supra do eam vobis. pro remedium anime meeel meorum castrum et ego parentum. Set ai forte aliquis ex meis propinquis seu de extranm vencril, qui hoc nostrum faclum irrumpere voluerit, quisquis fucrit, quantum auferre voluerit. in duplum vobis componat; et insuper sit maledictuset excommunicatusel. cum luda traditore, in inferno dejectus. Facta carta leslamenli. mense marcio, era M'C'LXXX' II*.Nos aupranomiI nati Menenduset Adosinda.qui hanc facerejussimus. corambonis hominibusroboramu>Jo<s, ui presentes fuerunt testes Pelagius Petriz testis, Gliilem de Barcalona q testis, Petrus Sandis testis, lohannes CeimaPeles testis; lohannes Gondisalvizlestis scripsit; GarciaPeleiztestis ii45. (i-3i) mars. s. Copies du v Lisbonne. rcb.da orrede Tombo don Alvarez. fol. cmxvi.vii du A T a34, xvi' e. Ibidem,Hibl.naclon. ms. 736,fol. cclii"-ii. In Uei nomine. Hecest carta vouditionia quam jussi faccre ego, Salvador Travesu et uxor mea, Maria Pclaiz, tibi fralri Ilerio, de hereditatibus quas liabuimus in terri. torio Sauri, in loco qui vocatur Ega. una jugada de GonalvoOrdonis et alla jugada (o) Bernard,voquede Saragosse, 11391162. l'arian/fi 1.Olulem Bsrccloua. 2. omisol.csiin. 1I0 f CCCLI CCI,

9S^

al^ de Peltgio Laureuet allas duas jugadas ad fonttm de Froia.Et egoGelviraPelii vendo *obUunam de islas nu" jugadas, et Salvador Tntvessiim", pro prccio quod n vobla accepimus ego SalvadorTravessuu morabilinos et ego Oclvir.iPolixi morobitiniim et medium; et una jugada ad Pracsonul,juxta caairum. pro aupranominato precio; tantum nobiset vobis bene cotnplacuit. et de precio apud vos niehil rcmauslt. Set si forte aliquis, ei nostris propinquis sou do exlraneia, venerit qui hoc nostrum facltim irrunpere voltierit.quiaquia fuerit, quantum aufforrovoluerit. ln duplum vobis componat. Et nos, si in concilio actorizareaut dcvcndfcarenon potucrimus vel noluorlmus, componannis vobisipsa hereditatem duplatam, scu quantum fuerit inelioralnm et judicatam. Factacarta mensemarcioera MT/LXXXHI. ossiiprnnoniinnll hanc N qui cartam facerojussitnus. coram bonis hominilms roboramu^^ejis, qui prsentesfuerunt testes PclagiusPetriz testis,Suarius Godinixleslis,SalvadorVc.vh testis. loliannes acripait testis. 1145, (i-3o) avril. Arch. Original . Marseille, dp.. Hi5 (Trebons, o 1). n Notumait omnibus quod ego, Mario,et ego, Sclarmnndia,et mnrili nostri. scilicet Bertrannuslsnarduset Raimuudus Isnardus. et omnes infantesnostri, vendimuset in perpetuum tradimus cum fide et sine ingnnno et absque ullo rclencmenlomilicio Templi. scilicet tibi, Bernanio liolanno, et omnibus aliis militibns, oinnein illum honorem quem habebamus in Trifoncio, juxta vestrnm condaminnm, qu.ini condaminam habelis super ulmum. in Trifroncin. unde habiiimua a vobis qiiingcnlos 1111. solidos et ccl. solidos Melgoriensisnovp monete et ci., solides de munis ad v. numos,ali videlicetpacto quod habcalis Hccnlinni t donandi,vendondiniqueinpignorandi cuicuiiique voluerilis, ut cievestro alodio. Et jtiravimns vobis super un. envnngplia quod bec vendicio(Irmaet stabilis proiiubiscliironostrisinprrpi-tiuiinmanr.it. Testes hujus rei sumus ego. Prlrus de Lanbisco.et ego. (ianlolinus do Alvel-iieglie, cl ego, Gaufrcdusde Alvcrgnc.et ego. Vilclnun l.aiiinl.i. et ego. Vilclinns Lingcde rius. et ego. Guilelmus Hostagnus,et rgo, Pelnis l-'ulco,et ego. VilclmusKaimundus. et ego. Guilelmus Galterius.ct ego. Guilelmus Argcrius,cl ego, Vilclmus Hrrlrnnniis, et Petrus Gavaldanus, et ego. Vilclmus Iterius. et ego. Vilclmus Ugo. et ego. noslagnus Gimarduset ego. Bernardus Sabalerius et Raimudus Fulco, et ego, Hoimundus de Carboncriis.et ego, Roslagnusdo Carboneriis,et ego, Pctrus Aicardus,et ego, Poncius Alcardus.etego, Imbertus doArgens, etego, Pelrus Hainaldus.et ego, Pctrus Hufus et VilelmusPalacius et ego, Raimundns Gnallerius, et ego, Fulco de Buriano Actaest hec carta in civitateArelatein mense aprilis, anno Dominiccincarnatiunis millesimoC.XLV.,indictionevnii.,regnantoimperalorcColra8o.PeliU8Bcrnardi scripsit. CCCLIII 1145. (16 avril-septembre). d . f e Coptes u iv* Rome,Vatican. onds Vatican,n*7s4i, f167; t n' 4g$7.( 7O". Edit: Rolre,Cartul.du Saint-Spulcre, 71.p. ii3-i<J4 ci. Mlgnp, n' GI.V,p 1 169-1170: cf. ROhricht,eg. n' 237. r Ego Galterius.Ceiaree don~m'f Annoab incarnationo domini nostri leau Cluisli MCXLV. indiclioncviu, lestibus Hoslonede SanctoAudemaro et Radulfode Palingis, fratribus nillilum Templi CCCLI1

CAUTULlRR nu TCWPI.X

as&

C*MDI.*iI DUTCMPLE

CCCUV n45, samedi ta mai. du Q>pi* ni*t. Cartul.Ade Doiue/u, h. 190,fol. i36. c la nomine Domini. Ego. Arnaldusde Gaure,dono et dimitto et laxo vobis, milites hujus Templum Xpilti. honor mea quod habeo in villa de Pomaret in teruinio, pro redemptione anime mee, in quaticuinque loco habeo. heremum et condireclum. ubi vocant a Gorgatel, ipsa quem tenet ipsa Pagesa cum suos filios ad quart alia faxa tenet Raimundus Ugo a quart alia faxa ad Navcg.ad quart; alla faxaad Poiot, quod quod tenet ipsa Pagesa cum suos flliosin campo de Font, et ad Barta 1 setterada; istai donent quart; et casales que sunt subJus castrum, et in terrainlode Gaure ipsa (fol. W) vinea quod tenent litios Pontu Arnaldisuper Rocca Columbeira, et ipsa terra de Feuvi et orto de I'iani et terra de Comaet 1111" sestaria annonam de Molini. Ista predicta honore ego, Arnallusde Gaure. dimitto et laxo in manu Guillelmi Petri et Petri Guillelmiet milites Templum Xpisti. Actum est in presencia multus plures homines, Petrus Bernarduset Petrus Martini et Rogerii. Arnaldus cappellanus hoc scripsit in leria vu, un idus tnadii, anno millesimo C.XL.V.Ego, Arnaldus, quando fecit hoc. erat positus in egritudine et reddit corpus meum ad serviciumDei omni tempore et proprium quod habeo Brager vel Centura, regnante Lodovicorege. 1145. (i-3o) juin. A Original Lisbonne, rch.dTorre de Tombo,gav.7, maota, n- 18; copiedu IV s. ibif dem,lib. dos mestrados, ol. go. In Uei nomine. Hecest carte Uiiamcnti quam jussi facere ego MenendusVermuiz militie Templi lerhosolimis, ite omni mea portione illius hereditatisde Sancto l'elro Farocis de Sindianes. que fuit parentum meorum. Do et concedo eam ut semper eam possideant hereditario jure, et nullua homo habeat potestatem luiic meo conIradicendi precepto sel si forte nliquis homo, de meis propinquis vel de etruneis, surrexerit, qui. pro sua mala audacitate, hoc meum factum in aliquo disturbare voluerit, non sit ci licitum per ullam asserlionem, set pro sola temptatione ait maledictus et excommunicatus, et cum luda, Domini traditore, condemnatus, et insuper, quantum quesierit, tantum in tluplum componat. Facta carla mense junio, era M.C.LXXX.IIi. go Menendusqui hanc cartain scriberejussi et conflrtnavi. Pelagius E Mal' teslis. Guiatntestis. DidacusNuniztestis. DidacusAlfonsustestis.Petrus notavit. CCCLVI u45, (i-3o) juin. d Copies u xv. Lisbonne. rch.da Torredo Tombo;don Alvarez. 34,fol. eus ibidem. A 2 Blbl.Nac. ms. 736.foi. ccciktii. In Xpisti nomine. Placuit michi AlfonsoPetri, jussu rgis, dare unam hereditatem vobis, fratribus Templi militie Salomonis,pro remedio anime meeet rgis, tali pacto ut faciantex ca quodr.umque voluerint.et semper me fratrem habeant, et in quasi oralionlbussuis semper memorianmieiagant. VocnturaiitcmhoreditasSanctusIohanlies fluminis Rivifrigidi.HQbealisvosilloin.siculiegoa rege habui, cum suis terminis positis utrinque. Do ego AlfonsusPetri vobis fratribus Templi. ut me quasi fratrem lereant semper, et ego vobis faciam slcuti frater, illam hereditatem propriam. Et si aliquis homo, ex nostris propinquis vel de exlraueis,contra hoc ecriplum disrumpere CCCLV

C4KTtL.\iRS

DU tr.unt

93g

voluerit, et non actorizare Toluerim ego vobls, quicumque voluerit hano kariam disrumpere. ill mattdictus et eicotnmnnioatus, et cum luda traditore in inferno ait missus. et insuper quantum aufcrrc volucril, in duplo componat. Ego Alfonsua habeo illam in vit* mea post mortem vero meam. illam totam habeatis. Facta karta tnense junii posito. era M*C'L'XXXIII*. Ego vero Alfonsus qui hanc kariam vobis fratribua juasi facere. cum manibus nteia rwjfljdjoro. Ego Alfonsus (a) rcx confirtno. Fornandus Captivus testis. Alvarus Altrez testis. Mcnondua Alfonsus testis. Egeas Munit testit. Vilelmus Segioi testis. ii 45. mercredi 6 juin. Copiedu m s. Avignon. Biblioth. municlp., Carlnl. de Richerenches,VI, fol. 33". Bditi H" de nipcrt-Monclar, op. cit.. p. &B-dTn'58. Raimundus db Bistouris ET cxor Kiife ET ami heredes eorum dederunt Deo IN ET MILITIBUS TEMPLI /oD IIAIIEBANT BOLBOTOKS. q CCCLVII Notum sil omnibus liominibus. tam presentibus quam futuris, quod ego, Raimundus do Bestorres. et ego, Galbur, ejus uxor, et ego. Willclmua Raimundi. ot ego, Bcrtrandus Raimundi. et ego. Isnnrdus, eorum fllii, et ego. Bertrandus Willclmi, et ego. Aimirus, ejus uxor. et ego, Willolnins de l'odio Cavo, corum (llius, et ego, Bliinos. uxor U'illelmi Ricflvi, et ego. Ricavus, ojus filius, et ego. Rixens, tnor Pelri Leodegarii. omncs inrjtinin vendimus militibus Tcinpli et fratribus qui in domo do Richarensis vel in presenciarnm sunt vcl in fuliirinn venturi, quicquid habemus in caslcllo de Bolbotonc vel in mandninento. in heremis et cullis, vol possidemus nos vel alii pro nobis. Hune siipradiclum honorem n supradiclis vcnditi- ibus ego, Ugo de Bolbutone. emi, (jui nmgister rrani dointi? <Ic Richarensis, ainlt Vnclmiraz, in prosencia Titburgis, domine Aurasioensis. (lue tain vcmlicionemqiiam empeionem hujus honoris lau-(foi. 3'<>lavit et connnnavil. l'A si quis per injuriam sen per violenciam supradicti honoris partem vel tolum mililibns Tcinpli nuferre volucrint, ipsa et ejus fllii, ni sni proprii honoris, inqiiantum polucrit, r.spromisso defensorcs existerc debent. Facta fuit hec vemiirio et lice cnicio, an no niincarnato Domino M'CXLV,octavo idus junii. Hujus rci testes suni Nicolaus s.icerdoset frater. et Ileldinus, Raimundus deCrusol, Kaiinundu Bernardi, Poncius Ronus linmo, Willolmusdc Grana, Bornardns de Hoazono, Gifcardus, Willclmus Brnncli. Slcplianus de Aurasica, Giusdus do Sanclo Paulo, Willclimis de Cadarossa priituis, Raimundus Utrini. Willelmus de loncheriis, Bernardusde Vacairaz, Willclmus Hiperli, Roslagnusde Montcmirato. l'ropter hanc empeionem fratres milicie Templi bis supradiclis venditoribus septnaginta solidos veteribus Mclgoricnsibus dcderunt. H/J6, 8 juin. Copie du ziii*9. Perpignan, Arcb. dp., Cnrlul. du Alns.ncu,n' 283. fol. t68". Edit Allarl. Carlulairc lloussilbnnais, dans la Semaine religieuse du diocsede Perpignan, 885.p. 79g. Notum sit omnibus iiominibus. presenllbns el fntiiri, qund ego, Pelrug Raimundi de Bruiano, et uxor mea, Cerdana, et filii mei, Gulllmi Cerdani et Berengarius, nos CCCLVIII (o) Alphonse l", comte 11<a.roi de l'orlugnl o5Juillet i i3g f 6 dcembre 1 185,

'*

CAMTKLAIIIB DVTtUTU

pariter donagares sumus domino Deo et militibus Templi Salomonli. quod est in lheruMlem, honorem nostrum quem habemus et habere debemus tu comitatu Rwsilionensi, infra fines et termines ville Bruiani et ln ajacencia Bate Marie. in locum qui vocatur ad Cenium Deilres. Affrontai autem prescriptus honor, de una parte, in via que discurrit do Bages apud Banuls, de alia patte in camino Franceschi, de m* parte in viaque cxiilde Bage. et pergit apud Candcllum.deiui. parte in combade Darnach. Quantum includunt jamdicte un- affrontaciones predicti honoris, sic donamus domino Deo et militibus Templi Salomonis, presentibus et futuris, cnm exitibus et et cum suis terminis et curaiomnia in se habencia. sine omni regressibus enganno et absque ullo rclcntu. propter amorem Dci et remissione omnium peccatomm nostromm. Et insuper accepimusde elemosinis Dei et militum Templi predicti solidos cce. et unum mulum pcrc.t. solidosc* moncta Rossclla. quos ddit nobis Bcrnardus de Petra Ia\h, per mandalum Petri de Huyra magistri, et Berongarii, fratris ejus, et Arnalli Soreiani, qui sunt servi et ministri militibus Xpisti suprascripti Templi. Et est manirestum. Si quia contra islam cartam donacionis venerit ad irrumpendura non hoc valeat vendicare quod requirit. set componat in duplo cum sua melioracione. Et in antea firme et stabilis perrraneal semper. Actum est hoc vi idus junii. anno ab incarnacione Domini M'.O.XL V* rgnante Ludovic rege, vu- anno. Sir,,$m.M Petri Raymnndi de Bruiano; SraiSwuii Gerdane nxor.s ejus Sio^iiii Gnilelmi C-,rdani Sic*! Bercngarii. flliotum ejus qui islam cartam donacionis lier jusscrunt. nrmavernnt et testes (fnl. 16'J") flnmrc rogavcrunl. Sir.^i Vidiani de Alcninno. qui hoc Inudavit et finnavit. SmA-ii; Guilclmi de BnKC9.SiG.JmM Bcrnardi.lc Bagcs. Sig^mlm Olibe de Candello. Sio*m*i Petri Olibe de Dainuls. SI0^i H Guilcln.i Calvacii. Sig^h-m Pctri Poncii de Brniano i Pclrus, monachus et sacerdos rogatus. scripsit, die cl anno quo supra. f!CCLIX m/15, 10 juin. du

Copiesdu s. Lisbonne. Archiv. da Torre do Tombo; don Alvarez.a3i. fol. cttu svi's. \Ud.. Bibi. Niiclon..ms. 736. fol. cclixivi.

In nomine eanclc et individuc TrinitatU. Patris videlicet et Pilii et Spiritus sancti. l-crnandus Mciicndi. nna cum uxoro mca. ifante dona Ego Sancia (n). et flliis meis nulla nccessitatecornpuhus. set sana atqnclibcia volunlalc. vidons istius mundidivitias c.to lahcntcs. plncuit michi. ut de istis rbus trnnaitoriis alinuid in servitio Dei expenderern. Qua propler ego Fernando,, una cum conjuge mca et IHiit meis. cnm ni.o rcgia Porlugalcnsis. donni A.lofonsi. reinedin anime mec et parentum meopro rum. facio carlam testomenti et Drmitatis illis semunl. de caslello meo quo.l ,.p,,|avi in mililibus.q,,i Templo Iherusalem Deo et illud castellum vocatur Eilremalnra Longrovia, habetquc jaccntiam in lerrilorio Bracarensis mct.opoli. inter illitri castellum quod vocatur Nomam et aliud quod dicilur Morialba. et fluvium qui vocatur Coa. Uo atque concedu hoc caslclum supradiclis mililibus eorumquo successoribus. per suos leriuinoaaiiliqno. cum omnibus que ad me pertinent; habeant illum jure per. petuo. Quod si aiiquis vcncrll. >cl vencro. et hoc factum meum frangere temptaverit, in primis ait excommun.catus. et cnm ludn. traditore Domini. habeat participallonem insuper quanlum quwicrl, lis duplum rcslitucre cogatur et regio poteslali duo (a) Sanchc, Bile du comte Henri et de la reine Thrse.

CTn.AIRF.

nu

TF.Hri.F.

j3l

auri tetenU et carte istft semper habeat firmltatom. Facta series teitamenii mi tdtia junii, era M'C'LXXX'UI. Ego Fernandus Menendiz. unaeuin snpradicla conjuge mea et filiis mels, hmc kartam testamenti propriis manibus lobanncs roboravlmu^s. Rracarensis(a) archlepiscopus confirmt. Egcas Muni*, curio dapifer. confirmt Fer. nandus Captivus confirmt Alvarus Petri rgis signifcr confirmt Moncndus Monir. confirmt Gonsalvo Roderici confirmt. Godinus presbiter notavit. CCCLX Copiedu in i. Edit ii45, mardi 13 juin. d Avignon. Biblloth. munie., Car/11/, e Richerenches,un, fol. 3".

M" de Illpcrt-Moncltr, op. cit., p. 57. n 56.

BeHTBAMDIS E SOLOBIVOT HEREDES .IL'3 D E F DEDERUST IUI1FDAST BOLBOTO*E. IX QL'OD ln nomino summi Dei omnipotentis, patcad ennetis hominibns, tam presontibus quam futuris, qualinus ego, Bcrtiamliis le Solorivo, et ego, Lucia, ejns nxor, et ego, Ripcrtus. et ego l-algcrius. nos pariter, filii coruni. cuni Inuilc et volnntato et consilio Rcrlrandi, fratris predict Luci aliorumquc nostrorum nmicoruin, oinnoquod babenins neque possidemus nec nos neque alii propter nos in castro do lloibntono et in mandamenlo, in heremis et in cultis, et oinnom lorrain qiialcnicumqiie juris nostri habemus, Deo alque bc.ilc Marie, pjiis genitrici. et omnibus fratrihus milicie Ibcrosolimitani Templi juhrmiis atque concodimns, et cis qui in dmuo Hicliarcnsis vol in prescncialilcr sunt vel in fiiliirom venturi, ut sine fraude et sincilolo ipsi Icucanl et pnssidrant totum rt abinlcgroad faciendam coruni vnlunlatcm. llocdnnuni in manu Ugonis de Rolbotono. qui nuigislor adesl df domo Kicarcnsis, faciiiins. atquc aliomm fratrum qui prsentes in bac predirta domo sunt. scilicet Ptri Boni Ilonrinis. Rainiinidi de Crnso), Rcrnnnli do Ho.iznno. Willclmi de (r.ina. Willalmi Itrnncli.Slpf.ini de Aur.isic.i et Geraldi de Sancto Paulo. Et ego, l;jjo de Holbolone, et nos, predicti fralr^s, rliarit,iliveC/o/. Xi) Irndiinus libi. Hcrtrandn de Solorivo a feu. et tibi. Lucie, nxori pjiis, et libi. Itipnlo et l.aiigrrio, filiis coruni, rbabnnn.1ri.11n qunm Arnatidus a succcssoribiis vestris Icnnil, et fnrriam llrrnardi Richerit et omnem terram quam exlrn lerritnrium de Hnlbotonc b.ibebatis, el su.' sulido de l'alenrianis cl uniim pullum ravnllinum rie duobus annis et diinidiiiiu Irciit.iiiariiini lanc. llnjns roi sont Icslos Pclrns Ugonis dn Valriax, l'elrus Ugnnis de Avisano, Lanicrius do U.ilniis. Willebnus Cornabrocs, Willelmus Uerbegerius de Grilone. Pclronillus Mimus de Aralalo, Dertrandus de l'cnn.n, Kcrlrandus de Mcinn. Hoc donum factnm fuit et bec vendicio et hec enipeio, annt ah incarnato Domino M.C.XI/.V, Il idus junii. CCCLXI Copiesdu m' s. |c. 1145], 16 juin. Madrid.ArchlvoNaclonnl.CrtWii/.t. 5g5. fol. 90. n aOa,el fol. io5*n384. f Cakta DEOtabdo. ln Dei nominc. Ego don Olardo facio per niPa anima et dono ad Deo et ad Illa kavalleria del Templi Siilniimnis. r.orpu uiptim pi quimam et omnia mea qu ego habeo in vita el in morte in primis illas incs casas de Gnlalaiub, cl illapeza qui est (n) ifan. iicbcvqiip de Mr.iga, u38 -j*3 dtu-mlire 1175.

CABTt:i.4lt TF.MPLI BU i Tenwr,et dus mnlat, et h" poreho,tt uno lorlcoa qui Jacet in pignii* jhst xm aarblttiK; et s! dedwttdon San*de MedinaiUosmorabitinos, accipiatillo loricon, et ftatribus de la cavailaria illo morhitinos; et laxo une spata. et une lama, et uno seule,et unoelmo.ct unasella do cavailo,et uoatenda.et uno Upet.etuno alphar, et un colga,et tres ( fol. W) plumazos de pluma, et uno copertor de motebag.et una cathetw per ad captivo*.Similiter laxoad fratribus Templiego Otarde una!!casas et una hcredilulein Zaracoia. fuit de illo comitede Pertica(a) et m qui potprinl illa acaplare, donent frattibus do illn cavallaria a don Raol tx morabitinos, et ad Pmonct xx solidos et tencant illa hereditate et illas casa,et similiter illa hrdit qui fuit de supradiclocomit, qui est in Baitma.Elego don Raol laudoelcontirmohocdonativiim quod fecit don Otarde. frater meus. Isla carta facta fuit in Calalaiub. in die aanctomm martyruin Cii.choct Iulite, Sanio BlasquoBlatchezteste. Xeuienones teste, Bernard de Toloaa. Vital Pelai de Rida. Gilibert. HocFcrtung fuit factum in fratribus Templi, fratre Remon Bernard et fratre Rigald Viger. presente 1 145,(t 3i) juillet. Copiedu xv . Lisbonne. rch.da Torredo Tombo,don AJvare, roi.cuviif-n. A 3J. In Dcin'iminc.Hcc est carla venditionisquomjussi faccre ego ExotncnaGonsalvit, una cum Hliismeis Petrus Lnz, et Menaet Marlynuset Marinaet Suarius. vobis fratribus et militibus Templi, de una nostra hercditate, qnam habniinus in terra 1I0 Sancta Mariade Cividnde.in villa que dicitur Ajuda. quntinus liabcalis vos cam. vcl qiiiciiniqiicvobis plncucrit, flrinitcr itnperpeluum. totum quoi ego babco ibi um flliis meis t-xparte incoruin p.ircntum. ubicumque illudpotueritis invenire. pro precio quod a vobis recepiiww,videlictl morabitinosi tantum enim nobis et \obis bene complncuit.et de precio apud vos nichil rcniansit. Si quis igitur, ;tb hac die. nostri vel nostromm suporvencrit. qui hoc nostrum factum inrumperc presunserit. in quantum temptaverit. tantum vobis in duplum conponat vcl quantum fuerit et domino patrie aliud tantum similiter. Si nos enm vobis in concilio mclioraliim. actorizare vel dtendenon putnorimus vel nolucritnua, componamus vobis illam diiplalam. vcl quantum fncrit meliotatam. Facla karla venditionis cl nrmitndini.s mensejuJio. cra MT.'hXXX'lll'. Kgo supradicl.i KxemcnaGonsalvit. imnl cum filii s meis. qui hanc kartam facere jussimus, coram ydoneis testibns cam cniifiniuimus et hoc signum facimn^s. qui presentra fuerunt. MencndusHutur.i cmirirma. l'ellogio Carvalio continut. Kgas Vcrniuiz conOrmal. Scfldino Huf.is confirmt MaiordcoPelai?, onfirmai. Garscaimopresbiter notavit. c m. <i~3i) aoftl. t. Original Lisbonne,Arch.de Torredo Tombo.r.av. ,no13, n' a. oo/n> e* xv 3 d l Ibidem, iv. de Mcstrados. c et cixxvi Ibi.lem,ion Alvarez, fol. . reg..3' M. ci un ,1,) xv.i d'aprsAlvarez. isbonne. lbl.Nac. ms. 736,fol. a. B L Nuoua. , p."5', as5.cf. UaUa I note. In nomino Patris et Filli et Spiritus sancll mon. Quanquam Xpistianc religionis mullo sint sludia qu.bus uterna vite, precipuum t.untn est promercrcrspassoctedUur (o)Rolrou.comledu Perche,noof avril nSi. rCCLXIU ccci'Xn

CTCl*It

OC TCMM.I

,JJ

pi^tfaolBeluin quod ad ejusdem vite potesl perducere ,*. mUUihut x ,sU Strit^'T' quod non il0m )MCUMllonl Perum verum eii.m proleciioni proderit Xpistianorum. Dicontoatiteni eVllngetio quod uni ex rrrinmirmeis feci,tti:. michi frcistir, ipso libl. procul dubio. debUorem eterne ramunerationitt Xpisti S. lln qU;nT'S K>laCia eJU* necess5l'ispie inprlit. Ob inde ego Bracanm52f ?(?Mr?IC?r>|M" 9imUlet Brsc~is cccli clen. um cum rgi, Portugal Mdefons,<6) onsens, kartam cVamentiradmu* mlliHb.is c Templide h1rUs.JlcD\ quam predecollsor oster,bone memorie,donua n Peq1agiiisarchieptampus(c) lis Bracra jussil fier, in et scrvlcio Dei preparari damus vobii illam domum.lqu conced.mus.cum omn.bussuis pcrinonclis,,un8 nnne habet vola modooiobvenerint jure perpetuo possidondam concedinms otiam vobis mediolaJcm omnium dcimal rum nostrarum de omnibus reddi.ibus noslris et do forii habomus sive infra civnalem va oxtra. Si q,. igit.ir a.nodo ccclesbslica q,,o9 wcuhrisve persona scrlnti huj pag.nam sciens, contra cam vonirotomplavcrit ot eam in aliquo minu.ro traudaro vol ct.am d.sturbaro volueril. secundo lerciovo comraonila. si non congrua emendationo sat.sfcccrii. pcrpoluo excomunic.itioni subdatur, et duo auri telenU domino patrie redJorc coga.ur. et, quantum auforro volueril. in quadruplo rcsolvat. et kartula ,8ta scnpcr |n roborc suo pcrumnfH. qam ego lohann atchiepiscopu. et nrac.ircnSlsccclcs.eelenuqui eam facerc ...Ilo conflrmam. en M'C-LXXXIH junimua.spontaneavolunlaleroboramus .nonso angnsto,.-cgnantoPortugal'^) donno Alfonso cornu ll,nr,c, et regine Tlwra.ic fflio.1 gralnito animo scrip im istud roboranli? conflrinanto. atque IVtrusirf). condain Bracarcnsisprior. |nc (inmlio rn mrtpTOnnVR-"8 vices Vt'>Ot'l% 1-Orti.galcnsUcloclu.onnflrmo. m"Rmo- Mcncnd.w Romiri arclmliaconus contirnio. l'el rusOdorii arc.hidiaconu8 cOllllnno.Milo,I\rac.1rclisisccdesie precetitor. connrmo Lrnng.us nrchldiacon.w confir.no. Mcnomlu. R.dini archidiaconu, conllrmo Pctru Roxmsarchidiaconiis ronfirmo. Godinns presbiter notavit. ,i6> (,.3,) aolH r)idinnl Lhborme. rci~. e Torredo TOlllbo. 7. '"11\<1 n' irA d av. 10. x Crp~ie.ln v o. ifcWcm. cJo,Motrados, te: Cf.Wrtfto llro fol. .Vov.>.p. 54,u.ilo. I, In nomme l'nlmel Filil et Spirili Mneii amen. QnaiiqBm XpisllanorcJigionis (e) ["" vobis domno Sncrio milicie Domlni ministro, necnon et !rn fralnb.w cjuadem piofessionismililibi. TemplI de illo hospllali mtmi. bono memor.c. pndoceBRor ouer, domnus n Pelagius. arehiepUcopu. in Bracaw. jussit fio.i ol 115111 paUperll1n prcr-amri.[)musiIIud vohir3 atqua oolldlmu8 cllm onmlbul1>uis s pertincntiis. quas modohabet, vel ei ob^nerim. quemadmodum idem prodewasor no9,er. pietatis affech,ta.ueratinro perpe-uo poslidendun, Si ^Z^ZZ pr.bteT n"!aw!m0'im arcbidlaro"U8c"flno-"nondu, presbiter l1olavlt. la) Jean. atchequede r.atrm, + dminbre 1175. (b) 1138 e Alphnom, ni dm Pnrttignl, ~5juillet 1139t 6 di'Ccmbrc 1185- (c) Pelaf1:o.arch1lique rm6 (? !l18Jt ~t37. doBraga, t W.Wcto (ll).quc dePorto. ,,-S, (c,TexteIdcnUquo celuidota cbarloprcdente. 'CCLJiV

CAKTVLAUSTDfPUC DO "~5. lundi 17 Mptembre. put'- en haut Warwille. Arch.clip..Il. Tempk, 9gipemb. rot n' l, t. Besage). Notom .it omnibu. quod Bremundus Uceciededit Doo et fratribus Templi tam prumlibus quam futuris, pro redemptionepeccatonrm snorurtt atque parentum euorum et aalute anieite sue, v solidas Eg(idiensium)censuales in unoquoqueanno, in daohuacortilibua, que sunt in villa quea vulgovocatur Besocla, juxta auum stare, altemm quorum tenel Martinus Faber et alterum 8eraldUI. unum quodque dot u aolidoa et dimidium lelto sandl Micaelis.Hanc in luprascrlplam donationem BremUndl18 ceciededit et laudavit cuidam fratri ac serve U Templi,videlicet Gilelmo de Cornon.presente et audiente Gilelmo de Sancto Xpistoforeet Poncio de Momolena et Petro de Remoliniset Pctro do Sadoet Stefano de Barcria. r$:'18 carla isla in mense septembri. fecia Il. luna xxvn, anno Dominiccincarna. tion!. ~C.XL.V.. regnante Lodoico rege. Raimundus scripsit. tfC)<XV< 1145. mercredi 31 octobre. M Cople',1e . Certut.Ade Douaena, 48.roi. 35"et 36". ch. Iii nt minedomini nostri Ihesu Xpisti. Ego, t'etrua Bernard. de ipsa l'orla. et uvor mla. pelronilla, atque infantes nostri, donatorcs sumus !J('oet sanclc militio Templi Iherosolimit.ani et vobis. dom magistrocjusdem no militie, 1\>lrodl' ip~aRnl" r,a et cf:terisd"7~ de Borengario ipsa Hueria et Arnaldo de Ilarhairano etGuillelmode Lodavaet aliis contrairibiis,in ipsa mililia Deo ser%ietitiblis,ireselil tibus atquefuturis. Donamus -bis totnm hoc , quod habell1us.cl habere debenius in villa de Diumato in suis terminiis, scilicet tres el pecias terre et 10tull1 aliud (illod habemus vel habero debemusin predicta villa et in suis teriiiiiiiis, ad liabeliditil) peralodium et tonendumne possedendnmvestramque voluntatem inde 1)vrpetiii) fatiendiim.sine omni nostra retinenciaet sine omni inganno. ut ab hac die in antea nos nec posteritas nostra nec homo vel feniina per nos 'ci per noslram '.0('('111bi quicquam non habeamusnec requiramus in perpetuum. Hoc autem doniinb~iriinils f propter remissionemet remcdium animarum nostraruni et patentum noslrorum. Et est votum quod predicturn honorem rcdelllistis . solido5 Melgoriensiunibonos et tir solidesUgoncncos clenos. Si vero horno ant femina ibi o quicquam cubis amparaverit. nos orimU8\oblslcguoles guirenti sine in-(foi. 361*)guanno. Unavero pecla terre est ad pratom et affronta de altano et a nieridie in 'erra Ermengaudi. a circio in lerra Petri Raimundi do I3IlImato.de alluilone in lerra lI('rnardi Balb. Allam pecla est ju"ta viarn que ducit ad podium Xalric.et affronta dl' allana in terta Guillelmi Sigerii PodiiTirici, a nieridie in terra Petri Raimundl de toott Tirici et Guillelmi de Blumad. a cirel in via.do aquilone in terra Sancti Stephani. Terciaest ad lras Podium, ad Aguals. et affronta de aitano in terra Sancti Andre,a tneridie ln lerra Bernardi13albet Lche,a clrci ln terra Ralmundi Petri de Bercnguarlide Liduanoet haimiindi de Oronzaco,de aquilone in terra Sancti Stophani. a Petri Dernardieluxoris ejus, pettonilla. qui sic, cum infantibn. eorum. istam carlam Hrmaverunt. $ RlIimundl cappellani~le111umoto. 8crenguarii Pondi $ do DOlCnts. Gullldl111deAtigtitis. $ IJcl1JarJi $ Mudul.llertiosilus seripsit vicedomini sul GuillelmiAdaulphi islam cartam dlclaolls. presente et jubente Petro 13ernardo de IpS8 l'orb, snno mlllcsimoC.XL.(V)IncarnatfonlsDominlce.Il kalendas novemhrls, ferla lUI,regnante Lodovico rege. ~~MCV

CARTClJtIRIt CCOLXVIl

DU TENPUt

jJ5

* 1145. novembre.

Copit*du f . Madrid, rchWo A National,CartulalreH595.n' tf, roi.09.100, t n iU. e roi.81-. In Dei nomine t ejus divina clemenlia Patris et Fflti etSpitUuuncll. Hcccsl carta de convenientiaquam fecorunt fratres do Teuiplo1 Raimundus Bernante et* Rigaldusel1 Richardu,cum omnes populatores do Novell** almlUtsr Ratmundus de Cortescum omnes vfeinosdo Cortes. de aqua de ipsa fonte de Cortes. ut de Coites apprhendant aquam Win" diebus cum noctibns, et do Novell** n*- diehus cum ln tali pacto lit do Cortes et do Novollas ut captant nocllbiu aq.mm in Alrnamsol oriente, et veniat aqua per ipsom molinum, quantum potuorint figaro do ipso rego, et quando non potuerint de ipso rego rigaro. millonl' aquam pcr ipso rego do Oliva et donent ipsi de Novclas*ad bibenduin ad ipsosde Cortesillfsduobus diebuset noctibus et laxaentaqua a ' sol oriente. Si ullus homo do Corlcs aquam Islam, dieillos qua currerit ad Novellas.furabitur, pectet i%' solidos. mediotatomad (fol. OS", Raimundus de Cortes et aliani mediclatem ad illos fratres do Novellas.Si de Novellaa aliquis homo. illis diebus qua currerit ad Corles, furabitur. pectet ix solides , medietatemad fralres de NovellasIl. et aliam mediclatcmad Raimundus de Cortes. Et hec conveniontiafuit facta in prescntia Bernardi fuit in hccu convenieiilia et omnes illos scparavit Ccsarnugu8tanillepiscopiqui asociclaleangelonim qui islam' cartam condcn.pnarant. Et sunt llda<.W ox parle fratrum, qui modosunl et in antea enint Garsion do Hcirornt,don Aparicio". militer sunl lidaiiase militibus et Martin l'edri Melcndo;et ex parle Haiimmdusdo Cortes. sunl pedos fld.inaa don Fcrrando". don Alhmcs et de se et de alios seniores que in antea ovencrint et de populatorcsXpi&tianos Morossnnl lldanas don Steven, Girardus Guillclet mus". Era M'C'LXXX'lil' facta carta vi idur/o/. MO) novembris.in anno(a) quando cornesBarchinonensisddit Montson fratribus Tcmpli. Et sunt testes Bcrnardna archidiachonus, Haimundus nepos cjus, Bernardus fnter cjus. Stevende Saphis, Sanco Ali" de Ses. Fortun Exemcnosde Tudcla, don Bovos, don l'orilon don Coincs, don Adam,don Osmonde |iouvilcr",don Uohcrtusdo Kalalaiu". Rainai do Epila. Bcrnardns scripsit cum prunus cultor amori. H/J5, h novembre. Original Madrid.Archlvo National, cj. 171.4. I ln Dei nomtno. Ego fado M(ichacl)(6)Tyrassoncnsiscclesiecpl8Copu8. hanc donationemet hujusdonationis scriptum tibi R(oimundo)Ber(nardo)et fratribus tusmililibus Templi lherosolimorum, tam prescnllbus quam futuris. Donoilaquo tibi et (o) Erreur dans la dale; car la donation de Monsonest du 3o novembre1143 (b)Michel. quede TiraMona,1119{n5i. VnrianteaW qucm. . Ajoule flllcel. 3. Ajouterilcr. 4. Novels. 5. md s f 6. No%cls.7. mutent. 8. Notcllts. 9. Uienl. 10.ad. 11.medtotato. va. solj. i3. no.cli. 14.convenlanci..5. Ccsarugnl. tG hc. i?. convenlencli. 18.hanc. 19.fldsnii. jo. Oisslod. >i. Aparlllo. 3.. Pcdrc. .3. Kerr.o jS. Hames. .5. Sto vo,OlMldu Oulllemus. >6.Monon. aj. archldltconus. j8. Sln; en Sango Aline 99.Potclloa. So.Beuller. Su ClUiub. CCCLXVIII

cTDiAt8 wnsmx Templo Domlniet fratribus tait ecctetiat de Ambel. cum declmis primlcH*et obiadil ^Tf1"' VWeDtef rari8ateS' ibidem Deo pro anlab8suis uTtab. S? tu qU"U parte decf nan)m que ad U8IIS epiIrum. ut lMb*tt et pouideas illam, tu et suceassoresiui in proprio perpeluum. intactam atque illi. btai, ut neque nunc neque in future vel clericus cam tibi quisplam aurerre vel te ire prsumt. Si quia autem hanc episcopus noslraro et ccclcsic mal* donationem depravare et aliquo temeriutia auu destruereet adnicbilareten.pUTCri.ram i Dei incurrat et a unctara consordo. quasi surp, inul),u> abjeclllgdoteat et anathema perpetuum, *uail el emendawril. super eum veniat. donlionis auditores et sunt mnW d8rici T>'aS0"cn'i* ccclesie Hujus dompnus Lupus archid.aconus. mag^ter Ugo, Vitalis prior. Berengarius precentor. Arnaldua.CalVetu. sacrisu et ceteri omne. Hoc donum ego MichaelepiscopusTyrassonensislaudo et confirmo et auceeworibus mel perpeluo tenendum censco, et manu mea hoc signum facio Facta carte m idus novcmbrii, cra M'C'LXXX'IIIv CCCLX1X 1,45, novembre.

>s*

du Copie $. Madrid.ArchiveNational. nrtulaire 5fl5, ol. iu-j. nar,i. C 0. f In Dei nomino. Ego M(ichaol). Tynwtoncntw cclcsie episcopus, fario hnc clonatfoneni l hujus donationis scriplun, tibi e R(aiinundo)Ueni(onloiclfralribna tllis militibus Templi hcrosolimoruin.tam presentibus quam fuiuris. Dono I ilaquc tibi et Templo Dominiet fralribus luis, ecclesiamle Ribaforata cum decimis. primiciis et oblationibut. q.mscnmqnefidles, vivcnlcsseu inorlcnles.ibidem Dcn.|ironiniabiit suis dedennt. Concedoinsuper tibi quarlam partent decimaruuque i.rnnru-ad ,, epuchoporom ubiquc tcrrarumccdcro vidcnmt.ulhabeasctpossideasillam, (u ctsucoettoret lui. in perpctuum intactam alque illibalam, ut neque nunc nniue in fotuto qintpiam episcopusvol clericus cam tibi auferre ect a te extre tibi ecclesiamde Ambelcum omni jure suo, et successoribuspresumat. Donoliani luis (loi /; inperpetuum. exceptacena et quarto cpiscopnli quod michi et posteris mei rctineo Uns duaa odetin. sicut suprascripla pagina nolat. ad inlcgrum cum omnibus appendiciis suis, bono animoet libera volunlolc et cum consens.,omnium T>ra9sonenSisecclesi cleneoinm. donn tibi et successoribusluis, mililibus Tcmpli.nthnbcalis ctpossidc.i|<t eat ad servicium Deiet militum Templi salva lamen.in lorilale et reverentia.Si quis (o^cra M'C'LXXX'HI*. omnibus, cpischoi.alioucCCCLXX n45, samedi, tt, novembre.

aux Original Jadis Archives e l'abbaye du chteau do Foi*). ( d et Bdit HM.gin. du Languedoc, oriS.,t. Il, col. d. 5io; ditionPrivai,t. V,col. ,o8j.to8i. ,. ,E" Rogerius(""et Fuxcnsis.filiusStephanlae,recognoscensmaximam 1^, fccl iinVaSloncm<"am *W Deum coelIclcodcsJan. Fuiensci. >olo cmendarc estauran., niandamentoet consilio dompni llaymundi Tolosaniepiscopi rt Maurin! atebidiaroni et Haymundi Sanclt Martini, milltls TcmpiiDei, alquc Potrl c msIJJ est la mmeque dansla charte tMdmt>)RBr II. comtede Foli. I c. 1 u5- u4g.

P-

fp

foi

`Y

~~

~y

`_

~p~f~

~F

.j.

s-

4p.

9w

~f~t~j!

Cartulairb

595

D8

Mam.d (-xh), chnac^

,Jy d'Unient, prioris Rredelaccmis,Raimundi etiam Sanciiet nepotissul Bentatdi Amelii. Facla carta ista monsenoverabrio, ferlavu, epacta vi, luna w, concurrente vu, aono videlicetab incarnatione DominiM.C.XLV..sub annoet episcopalu aupradicti episcopi Raymundide t,autre (a), incathedra et apostolatu Romano rsidentehonutissimo et in Francorum regno, divina donante gratia, regnante Ludovico Eugenio, regum piissimo CCCLXXI ii ft5, lundi 3 dcembre.

C*nTlU.MHE DDTEMU.K

du Copie *u. Avignon,Bibl.nunidp., fartataire de RUhtrenehes, fol. 4"-5". VI, Edit M"de Rlpert-Montclar, cit., W -j, p. 9-10. op.
iVlCOLAUS, FILIUS UOOSIS DE BOLBOTOSK, OBTUUT SB 6T SUA OMNiA DEO ET PKATRIBUS DB TeMPLO, TAM MOB1LIA QUAM INHOB1LIA.

(fol. r>)Ego, Nicolaus do Borboton. tam prcsenlium quam futurorum hominum memorie trnderc volui quod pte- meus. Ugo, noniinc de Bolboton. cum coiwilio parentum nostrorum et episcopi nostri, Poncli, atque mullurutn nobilium virorum, quorum nomina tongum est enumerare, lerosolimitani Templi militie tradidit seipaum et uxorcrasuam et me, Nicolaum,niium suiim. et totum bonorem quem nostrorum ordine possidebat parentum atque alla cuncta queipsis diebuspossiderovidebatur, sic tupradiclis fratribus Templi ad possidendum et faciendum quodcumque voluetint conci.sit. Matermea denique que in codem honore,consilioRotberli, merno: rat miiici magistri, et allorum fratrum Tenipli, remanserat, non post multum tempus, consilio Petri do Roveira et aliorum qui cum eo crant fratrum, monachalcmsumens nbitMtn.codcm modo quo pater meus honorem concesscratsupradiclis milllibus concessil.Nuncautcm veritati que dicit: nisiquis reminciaveritomnibus quepossidet, non potest meusessedi&cipuhu votonsobtcmperaie. ego Nicbolaus reddo et red(6), dendo ad possidendum trado Potrode Rovera,prefat miiici magistro, et aliis tam futuris ejusdem milicicrralribus.patcrnumetmalernum presentibusqn.ini honorem, loturn et obinlcgrum, cultuni et incultuni, terras, vineas, prata. nemora. pascua, cum cuuctorum egressibuset ingressibus,aquoscl aquatiaet molinoset ubicumquepossint flevilocaiia, domos(/oJ. 5') et casaset ccrumomncmsuppettcctitem, equoset equas, boveset asinos, vinum et annonas, rusticos omnes et rusticas, cum omnibus infanlibus eorumet cum omnibus tenenciis suis, et ad ultimum omnem meam possesslo. nem sine inganno, ad possidendum in perpetuum, mcmorali Templi fratribus trado. inde ovibus quasomnes matri mmiserlcordlter ciccpli deretinquo; meipsumvero sorvumad sen icndum et fratrem quamvis indignum omnibus mvit dlebus eidem milicle Deiet Templi reddo, ut peccatorum meorum ventamet cum olecttsbereditate merear ln eternum. Hoc enim totum faclo, faciensquo conflrmoin presentiaet in manu Petri de Rovera. milicioejusdem magislri.et fratris Ugonlsdo Borboto.patrismet, et hatrls Bercngarl de Cegunoiis. et fratris Arnardi de Contrasl, et fralris Arnsldi Auriol, et fratris Petri do Bahnluc,et fratris Arnaldide Bles.clfratris OuiUrdi videnltbus quoque et audien(a) Rajinouiide Laulrec,vquede Toutouw, 1 5of 17vrtl i63. (b) Luc, XIV,33.

CDtCtAIRBu TSMFLS D

tJbu Unions, abbate Aque Belle, et W. monacbo Arealdo, capellano,et Petro, et diacbono, et Petro. tubdiacbono, et Olivero, exorciste, W.quoque deMoalebaseno.et CaWeloLeterico.etRaduiro.meoarniigero.annosbincaniatoChrlttoM'.C'.XL'.VllI*, nonaa decerobri.feria n* luna wr\, epacta v>>. acta est carta ista jusiu Ncholai. F Rotberluaaaoerdosscripsil. [c. u45.) Bodldan.H*.Wood(empl.10),fol. 78. Coptedu xm*t. Oxford
Cabta Hbnrici Hosati ds Tshka Fmcb'

CCCLXXII

[H]enrcui Howtuomnibus etc., salutem. Sciatisme ddisseet concessiaso domui de Templotriginta solidos de reddilu, scilicet terram Fynke do Spcresholt' in elemosinam. ad tenendumde me et heredibus me!in perpetuum libere et quite. Testibus consu' Willelmo(a), de Cicestria,et WillelmoAvenel, et Henrico Hosato avunculo meo. et HugoneHosatoet Willelniofratre suo. CCCLXXin [c. n45.) Co''nM<ttto l;lUbi7tfl. (OJmnibui etc. Nigellusde VoileRoillisalutem. Notumaitvobismedonasseet concessiise fratribus millliode TemploSalomonisvillam meam quam tenui do Hoberto flllo WiHdmi, que est do feudocomltis de Ferrer, scllieotSpcrcshoH", uam llenriq cus Ho&e prius donavit. liane itaque villnm voloet precipio ut suprndictl frnlrcs els e Tcmpllin twrpctUBin lemosinam teno.intct habcatilet potsideanl cum omnibusperlinenliis suit.liberam ctquictam ab omnibus cxacltonibuaet consupludinibus.llujus namqucdonnlioniscl concessionissunt lestes Tliomn (b), prior sancli Dartliolomci, Petrus ubprlor, Simon segrestanuset Bcrer.gerus. CCCLXX1V [c. n45.)

d t. f Copie u xm OuforaBodldan,Mi.Wood(empl. 10). o! 78.

du m Cople m. Oxford.Bodlelan, s. Wood(empt o),fol.78.


CouintMTtO.

[CJuntietc. Roberlus. filius Willelmi, salutem. Notumait vobls me coneassisseet carta mea confirmassoiltam donationem quam Nigellutdo VnlleRollllddit fratribus tnlHlleTempli Salomonis.clllcelvillam de Spcresholf quam de me lenuil et est de feudocomitis comitli de Ferrer,in perpetuant elemosinatn. Eapropter voloet precipioulipsi supradictlfraires supradictamclcinosinam,cum omnibus pcrllnenciisauls. habeant et teneant et p*issldcanllibra,n et quietam ab omnl scculari eiaclionc et consueludlncsicut librant cicmoslnam. Milslestibus prloro Thotna de sancto Bartholomeoet ceteri qui in prescripla carta. (n)Guillaume o c. U'AIblgnjf, comteUArundel u deChlcbter novembre t 1 aoctocr 11Ji bre 1176. (6)TheiiiM, rieur de Siint-BarMIemy. p ptrittt en i46.

CAMUtAMS

OU TE MPI

a5o,

CCCLXXV

[c.

ii45-ii5i.]

Orlg. scelld'un sceauo parolslun hommea chevaltenant d'une main l'ejpe nue. de l'autre un escuuonsansarmoiries.jadis au Archivese S'-Bertta. d Publip. A.Du Chesne,Hisi.gnial.des Haltan* Gaina.. Paris, i63i, Infol., Preuves, de pp. g3-g4 Chesnedonneune reproduction gravedu sceau). (Du L Analys D. Haigner. es chartesde SaintBertin, 'aprs 1. copte de l'original,dans te d GrandCarlalaire, .1, n* 191,p. 380. 1 Notum facio quoniam pro anima Ego, ErnolduB,Dei gratia cornes Gisnensis mea. ecclesiebeati Pertini conccsserim,ut quoliensctimquecujuslibcl utilitatia gratia in Angliam inelterc decrcverit,misM ejus ab omni Iravcrsoin comitatu Gisnensi iibcri pcrtranscant. Hoc igitur lum pro smorc Dci, twm precibus domni Leonii, abbatis ejusdem loci, et hortatu domini Ostonlsde S.nclo Audomaro,annui. Testes Ernoldu, cornes Gisnensis,frater Oslo de SanctoAudomaro,Waltcrus (a), castelianus do Sancto Audomaro,Ernoldus, doniinua de Arda. Simon, fralersjus, Guido de Etembona CCCLXXVI [c. i45-!iS4.)

du Bodlelin.Ml. Wood(empt. 10),Col. 8. Copie *m*s. Oxford 7 COHFinMATtO. d |R]obcrtus (6), cornes e Ferrers, omnibus etc. salutcm. Notumfactoomnibus tam terram Finchide Sperisholl'Dco> anctoMarie lirosciililms quam etc., meconcessiase et inililllnisde Templo Salotnonis,quam llcnricus Ilosoois dederat. Et volout cam inca, in rktnosinnni soliilamet quidam et liberam ab omniIcncant, ex conccsolone bus exnccionibua consucliulinibug. llujus concessionisunilestes Hugo do Feret rers, Anketillus dopifer. Had(ulplnis)de Scllla, Ganfridusdo Canlz,Ptiganusclericus de Cesterteld'ct aliis. CCCLXXVI1 {c. 1 i45-i 155.)

Ms.Wood(empt. 10).fol."}9. Copiedu xni*. OxfordUodlclan,


COWIRMAIO HltOlS DE BADEM.

Stephanus tc\ Angl(le),cplscopoSarcb(urlensi)etc.. salutem. SciaUsquodeoncedo ctcondrnio Illatn donationcm quam cornes Roberlusde FerrarllsfecllDcocl fra tribu de Templo tenisalcin do terra Finko do Speresholt'.Quare voloet precipio quod bene et in pacc et liberoet quloto in porpetuum IHamteneantet habcant ab omnl secutari exacllonc, sicut tencnl allas tenuras suas. Tcslibus Roberlo de Ver el H(icardo)de Lucy,apud Oion(efordian).) de (a) Gautier,cbnlctaln SaUil-Omer u45-n0of |)rliw*(IOHI^? M71. romte de r'errars,n3gff uOa. (6)RobertH,

MO CCCULXVIII

OABTVLAJIIK DOTtwnx

[c. n*,5-u66.] da a. Copie ZII1" C~xfoed hodld4in. Mi.Wood(empl. 10),roi.99. [llnnomlrwiPatriet Filit et Spirituaaanctiamen. Notum itomnibusetc., quod ego Odode Tolontdedi Deoet sancte Marieet fratribua militie Templi Satomoniaet litterl raeis sigillatis corroboraviacilicet terram de Henintona,pro salute anime mee et omnium predecessorummeorum. Quare volout predictam terram in perpetuam elenxainam prescripli fralres potsideant et teneant solam, liberam et quietam ab omnibua contuetudinlbus. Hujus donationis unt testes Walterus de Baylleolqui est testis at dator ejuidem terre. WalterusChandelet Eustachius de Chaun. CCLXXIX [c. 1145-1166.]

M Coptedu mr*t. OxfordBodleUn. i. Wood(empt. 10).fol. 74* Cakta Reomaldi db saucto Walbmco DBquatuo libratis iuddjtus. {RJcginaidu e sancto Walericoomnibus tc.. snlulem. In divine cloquenciepagina d e esse acriptum sancteecclesleiloclorcsnobis refcmnl reddileque runt Cesaris Cetari, et que sunt lki Deo.Hac igitur auctorilate ewangelica ego Rcginaldus compulsu. univeraisancte ecclealeHdelibus,tam futuris quam presenli vita fruentibus, patens atque certum facio me dedisse et concessissein perpetuam olemosinamDeoet beate Marie et militibu TempliSalomonisconfratribus, partem quamdam meorum Icmporallum bonorum.videllcet quatuor libratas redditus inarenteford'.utcgo meique predecessow omnesque mei amici ln future secuto amumum bonum et indeficiens adipisci mereamur. Et item prdictif milltibusconcedoet conlirmo donum llemes. de tendona quod facit eis Odo de Talent Volo iinque et conccdo ut prefali milites meum donum prenominalum et donum predicti Odonis pcrpetualiter in clemosina habeant et tcucanl, libere et quite et absolute ab omnibus secularibus consueludinibu, siculi ego carta mea conflrmo. Teste Jlugone de tiello Hanio. |c. 1146-1178.) Originaljdlwelt Lyon,Arch.dp.,fondsde Malin,comiunndertc Lormeteaui, de chtp. tu, n>1. Notumsit omnibus homiuibua la mfuluris quam preeentibus, quod Ragfnaudus, pHnccsGraciaci, paupertati domuR sanctl Templi de Jrusalem ejusdem terre dcfnsioni providens,ddit et concessit,pro remedio anime sue et suorum parentum, in molendinis novis,annuatim un" sextariosdo frtimcntoet vin'de moduronchaet sx" solides in pasquerio. Sed Raginaudus, suua nepos, succedenaci in licredilale,videns hoc donum lam sibi quam suis ireredibusproficere,signosui sigilliconflrniavit. Hoc eliam donum intgre concessitPetrui suus filius, cujus precepto Istn carta fuit comsu sigilli munlmine roboratn. Conslituerunt etfam Inter se poslla et predlclus Raginaudtia et l'etrus suus Ollus,quod predicti fralres suam elemoainam reciperent ln molendinis, a feslo oniniun sanctorui itintc qulcquld eslcrit, donec habcant suum modium et ln pasquerio " eulidos. Concesjfirunl etiatn prediclis fralribus qtiod.ln cailto Gradncl. eorum fsmulasesctinmnniBbomniswicbcuria!}. Huju rel trstes uni Mauglunusprior, Marlinuado Vosllnocanonicus, maglstcr HagintuCcrLXXX

CDTDlU 1-

PU TKHPLC

3 fa

due, Hugode SnctoHilario. Amerkus Cigonellus,Giroudusprepoillus, lofatnnesde Sancto Hilario.Concessitotiatneis dominus Raginaudus in nemorede Curi quicquid ad usum eorum fuerit necessarium. iji Hoc est sfguum domini Raginaudi.|J< Hoc est ignum Ptri fllii ejus. n46. (1" janvler-i dcembre). d A Copieu iv*. Lisbonne, rch.da Terre drtembo.dnnAIV&VU M. cun; du l'II"1. s34. Bibliot.Nicton.,ms. 736,fol. ccicvi. ibidem, ln nomine sancte et fndividue Trlnltali, Patris et Filii et Spirilus sancti amrn. Notumait omnibus hominibus, qui hanc, kartam legerint vol lgreaudierint, quod Priagius(a). Dracarensisarchtepiscopus, quamdam domum videlicet liibitaculnni peregrinorum conBtruxlt,pro sue anime suorumque parentum remedio.in metropolilanaurbe que vocatur Bracara,ad cujus sustentalionemdomus vlneas, predia, plurima beneficia.multaaque prestantias. larga manu conlulil. t'ost obitum vero ejus, multl caducas hujus mundi divitias cupicnlcs, verasque delitias que sursum sunt obliviscentc.ura predicte domus,velut in partem predo,sibi rapiontes.eam omnino j ad nichilum rcdaclam deslruxerunt. Postquam autem ego Alfonsu*(6), rox dictus Porlugalenaium,supradictamdomum ita destructam alque dlmlnutam conspexi, esse eam cupions in melius roformare, statni facerecartam tMtamentiet flrmitudinis de ca, una parilcreum Ioliannc(f),Bracarcnsi archiepiscojw.necnonomnium Bracarcnsium Ciinonicorum consensu, Dcoet militibus TempliSalomonis,in Hicrusalemcilicet pro defenssionosancti Seputchri commorantibus. ho sibi atque concedo eam, cum omnibus suis pertinenclis quas modohabet volhabebat in die obilus predicti Pd(ogii) nrchicpijcopi,ut illnm habeantet posshleant,et de M inscrvillo TempUquicquid voluerint faciant. Si qua igitur amodo ecclesiastlea secularisve persona,srripll hujus paginam scicns.contracam ventre temptaverit,et cam ln aliquo minuerc, fraudere vel etiam diaturbare voluerit, non sit e.\licilunt, set att maledictusct excommunicatus et cum luda, Dominitroditorc. porlioncmliabcat,et quantum nuferre voluerit, in quadruplo resolval.et duas mnreasnuri dnrninopatrie reddero, ogatur et insuper c hoc ecriptum semper in robore suo permancal.quod ego Adefonsus,comilis lienrici et reginc harasic niius, qui illud faccre spontanca voluntatc jussi. grntuito animo nhoro alquc conflrmo.Era M'C'LXXX'llll*. n40, (1" Janvier 3i dcembre). du ArchivaNallon), B Corlntaire . 5ij5.fol. 3.n*88. Copf* n's. Miidrld, Db O0KAT1VO S lottAMIlS CMVAS. In nomine Domininoslrilhfsn Xplslinmen.Ego lohnusScribafaciohanc carlam, cnm bonocordeet optimo, Deoet Templo Salomonl frnlri et magtslroRlgalt)Viger et et fralri tkmafosetillc cavaltctlcilo Templo, plncuit mtehl Itbentianlmoel spontanca et voluntate.propteramorem Deictanimas parcntiim nieorum.quia.sl ego morierosino Illlo aut sinn flll que non hnbCiim,tot mea ercilllale, scilicetcalas et lola filinreAr (a) Peligf. rfh**<iiHi Hrg R<>()n?7 (MAlphon rei de Portnji it f u65.- te)Jean, irchevquede Bnga. it38t 3 dcembre 5Juillettt3pf 6 dcembre ii^5.
Ctrtultlr du Ttmpl tt

CCCLXXXI

CI'CLXXXll

*4* C*TDtiim OTBMHB D as.s. ait p\ ~t)'p~t~ ~-j<t- -t ad ftt dilate Deoet Templo *dlicet iUacavalleria,et toto nwoaver. Si autant abuero flllum ut aiiam, Mas casasque sunt ad portam snd Mari aintproprie de Temple, cum iila vinea que se tanat cum iHa de Petro Xplalual in iltoi Algaroeres. Si veto flliuvel aiia marient, quod non habeat fllium vel flliara, tt* iHaereditate loraet ad illa cavalleria de Tempo. cum tali convenio, quod illos seniores de Templo donent ad mea mulier post meam mortem, si aine Hliovel nlia moriero, xxx morbetinos, et in sua vita de mulierc donent ei fratres de Templo lilas casas, que se tenent cumillas de don Sebastian; illa mulier dona lohanna donando ad illos fratresde illa cavalleria v aolidos do censu unoquoque anno. Similiter et ego lobannes Scriba donem illos v solidosin mea vila cum dona lohanna mea mulier.ad sanctoMicael.et post mortem nostram lit tota libra de Templo et si fllium habuero, medieUsde meoaverait Dco et Templo et atU medieUs de niio.Testessunt qui videront et audierunt Garsionde Bilforad, don Algriu, Robert de Torieg, Gilelm de Lopont, Domingo Aliaiar. Petro Muceravi,W. do sancta Xpistina, et don Oaueolin suo compsiero. Facla carta era M'C'LXXXMUf. n46, (i" janvier~3i dcembre). d Copie u ms. Madrid.ArchWo ational, artulalre8. 5g5,fol. si", n*48. C N De illas casas de Rei Tavva. In Dei nomine. Ego Rcx Taf.ii-,r.omino Mclendo.et uxor mea et Htliset (lliabus mels, et Domingo Siephauo, meogencro, et uxor jus et flliis et (lliabus eorum.omnes, vos. nostros cmplorcs,fratreset scniorcsempli Solomonis,presentibus et futuris, vemlltores sumusdo ipsas casas, intus castrum NovcH(nrum). qucm Ibl habebamus, v morab(iiinos)mcrclicrs. El habent propter pretium piacibile iysas casas adfrontaciones, ex una pars murtim ipeios caslrum, ex lilln ensnsArnald Pon, e tcrcla parc casas de Pclro Martino. Quantum ho omnes infrorilationcsincludunt, sic vendimus vobis, cum exils et foris, sino ullo rotenlu, ut habeatis et possideatis, vos et ornais posteritasvestra per cuncta stuila anifii. Est Inde tld(ana)<to salvetatead forum terre Petro de Lcspig. per omues pronominales supra, et MarlinoPetrc nd(ana)similiter. Sunt namque testes don Apparitio,et Vitatlsabater, Johnns de Dnnahitfa et fuit dato pretium do manu ad manu, et fuimus placatos omnes do pretio et alinin. Facta cafta in manu fratris KigaldVcgerqui nos placavit,et fratris Hicbardet omnes alioa eorum fratribus. anno quo obiit Kaxfl!et Rodrig Pclre. era llaque. fratres et vieinos, natum II vobis, presentibus et futuris, M.C.LXXX.HII. fuit Pelrus RcxTafur quod rencurantdeista supradicla vendilione.selpostea faclaconcorsintcrpalrcm et fllium, et laudavit et conllrmavilislam vendilionem quam pater ejus fuerat facta. et ddit danautunquammaglsclaniassclnccrciicuramfaceret.fld(ana)VViIclmumAlberna. me. (i" Janvier-3 dfeembre.) Copltcontemporaine Mdrld, rch.gen., ord., lej. 171-4. A In Xplstl nomlue. Cogiittumilcunctis pfsentibuset futurts.qiiod egoPctrusTarcsla et mater mea. bono anlmu et gratuila voluntale [ier uos cl omnes succcssore.i pei lioMios,ob ramcdiumnnimnrumnoslrarum et pnrentnm nostrortim. damusel. cum presenli criplura, tradimus Dcocl bralc Marie et venerabili domui millclo Templi CrCLXXXIV CCCLXXXIU

omii

Du tswli

,43

Salomoniset omnibus fratribus ibi comoranlibus.cittellum et villam de Albarid, in omnibus terminis suit hetemiet populalis,et cum aquiaet pascuis. et cum omnibus suis pertinents in perpetuum. Predictum autem cattellum eitimus et eilraimus et, cum presenti inatrumento. in posseet jus et lenedonemdomua miHdo Templi et fratrum presentium et futurorum transferimus et donamu, ad omnes illorum volunUtes faciendas in perpetuum, sicut melius dici et intelligi potest ad hutIHUtem domus et fratrum. Hec autem donacio facta fuit in mann et posse fratris Rigaldi in Novellis, et aliorum teslium quorum nomina erunt magistri subscripta. Et ego frater Rigaldus magister, assensu et voluntate aliorum fratrum nostrorum, recipimus vos Petrum Taresa et matrcm vestram, socioset participe* in omni beneflcio nostre domus, tam in cismarinisparlibus quant ullramarinls. Si quta aulem hoc dona. tivum nostrum ex toto velin aliquo frangere lempUverit. non ait licitum.sel in duplo conponat. ot ait malediclus a Deo,et donativum flrmuin permaneat. Factacarta donacloniain anno era M'C'LXXVH1S\ Parus Taresa et mater mca Ego qui hanc cartam scrlberejussimus et coram mullis testibus. propriis manibus flrmamus et hec signa >fr%tfacimus.Et ego frater Bigaldusmagislerin Novellii,qui prediclum castrum AIbardi, ut acribitur, recipio ad serviciumDeiet salutem animarum veslrarum, regnante rego Garaiain Navarra(a), R(aimundus)(6)cornes Barchinonenscmin Aragone, B(ernardo) (c) episcopoCesaraugusta, M(tchacl)(d)episcopusin Tirassona. L(ope)in Orunia, me Petro Taresla in Borga. l(etrus)Sanrius de Alfarela, et Oeraldus de islius rci testes fidles fuerunt clccll. G. scripsit jussu Petri Taresaet rnatris Borga ejus et slgnumt$f hoc feci. CCCLXXXV (ii46, ai janvier.]

A Original Toulouse, rchives dpulementtlM,H. fondsde MUe. Mllliu.Hisse4 fn74 du < 7 7-* Carlutairede M. l'abbVerUguel). In nomine Domininostri Ihesu XpisH.Ego Berlrandusde Favairolasdamus suum corpus et sua anima ad Domino Dcoet a sancla Mariaet a la Cavallariade Iherusalem, et ego Bcrtrnndus et suis infantisdamus ipso manso Laubardescopro atode vel feuevel vegaria,vel medietatemde Calmetannd'aco que obet Froterlus de Favairolas pro alode vel feuevel vcgarlovel deelmo. Aquestdo fa Berttandus et suis infantispro emoro Deiet pro anima sua et pro nnimabusparentumsuorum a Domino Dcoet n la Cnvallaria.D'aquesl do dovoessor guirenz Ugo Froterius et Bertranc auo fratri. et Berner* Froterius. Autor Utgo de Ferrailolas. $ Ugo Ouillem. $ liernart Frolir. $ Iscafre. SlgnumEngetrnn.Aqticstdo fo faiab cossel Petrode ta Rovurao fo fai*c ma Guillomd'Albies oden Petro Guinl, suo fratri. Facta sit karla ta mensejanuari, sub dlo feria 11 lune v. Bcrengarlusme fecit. et En 146.le cinquime Jour deta lune de JnIerombeun lundi,et cettedate consent t U mentiondePierredeta Rome,mittre du Temple et c'estIt seuleannejuMju'fc (dite 1 tB8. de la mort de Pierrede ta Rotre), ue le 6' jourde ta lunetombaun lundi. q (a) Garcia,roi de Navarre 11SA 11G0. (6) Raymond f ttranger IV uSi f 6 oui ii8j. us.- (rf)M[cftft.v^ueileTli8Jiuiia (riHernard.OrquedeSsrtgoueitSB myfn5t.

*44

CMVLAuim

ni)

notriM

u46,(i-jnTier~3r dcembre). Copit*du m* t. Madrid,Arch. NackmalAberin tej. 8. n* Si Cartat. B. 6g5, n g3, du A fol. nS-4 autre (dfectueuse) mi" s. Barcelone, rch. Cor. Arag., regtstre3io, roi. eu.
ri WWAT10SB MMOKIB QOB I>IC(TU AlMAZAM.

CCmXXXVI

In nominedomlni noilri IfaesuXpisli. EgoGardas (a), Dei gratia Pampilonensium rex, faciohanc cartam donationis et confirmationisDeoet sancta Maria(fol. 113*)et ad Templum Dominiet ad milites qui permanent ibi et in antea. Deo volente, manebunt. placuit michi libenti animo et pontanea voluntatc, propter amorem Dei et animas parentum meorum dono et concedoilla almunia que veratur Almazarecum toto auoeremo et populato. eicut unquam fuit nie!lus, ita habeatis et possfdcalls vos et postrit vestra ad faccre Inde homnem vestram votunlatem per secula cuncta, salvamea fldelitateeldeomni mea posteritato,per seculacuncta. liocdonativum quod ego facio, fuit in presentia da fratre Pelro de la Rroera et in presenlia de don Higal Garcie. Viger et ln presentla fratre Berengario.Sigsumregis ~< Farta carta era M'C'LXXX'lIll",n villa que vocatur Tutcln, regoante me Dei i (Jol. iit) gratia rex in Pampilona et in Alaba cl in Bizcaiaet in Puca episcopus Lupus (b) in Pampilona, episcopas Michael(c) in Torazona, Rodrigo de Azafra in Estela,SemenAznarezinTnfalla, Gilclm Aznnrczin Sangossa, artindo l^cetin Petra M Alta, Rodrigo Avarcain Funes et in Ballerra.Sunt testes qui audierunt et viderunt de hoc donum facere RodrlcusAvara, FcrluncconcsdcBariellas.GarMon Bilforato, Alnmande Luna. RodcricuGarcez. Ricard de Knorz,Abolfazau.Joau scribano de Tutela qui hanc cartam scripsit subjussione domini sui rgis. ri/,6, (j-8) fvrier. d A Coptedu sv*9. Lisbonne, rch.da Torredo Tonibo, on Alvareja3},fol. i6g. CCCLXXXVII In Dei nomine. Iicc est carta venditionis et flrmlliulinis quam jussi facere ego GoesteuFrojas et uxor mea Legundia, vobis fratribus do TemploSalomonis.de illa hereditate quam habemus in Mazonclrn. amus et concedinws vobisillam licredilaD tem quantam habemusibt, cum suislocls, per ubi illam poluerilis invenire, excepta illa Icira quam dedi Gundisalvo Hamiris.Et cst ilin hereditas circa civitateniSaucto Mariopropo litus maris, et habet jncenliam in Mnzancira.Vcndimus vobis predictam hereditatem pro precio quod de obisrecepimus, scilicet xxv bracnlcs tantum nobiset vobis placuit, et de precio apud vosnichil rcniaiisll. llabeatis vosillam hreditalem firmiter et omneasuccessorcsvcstri. in lemporibus secutorum. Et si aliquis homoveucrUvelnos vcncrinius, Inindeextrancis quam do propinquis.qui banc kartam irrumpere voluerit, et nos vobis cam in concillo non auclorizarcinus vel defenderc non poluerimus aut uolucrimus, quod pcctrmns vobisillam hereditatem duplaad lam, vel quantum fuorltmelioifltnm.f.'t oinlnuintorroaliitd Ionlu met ad judieem suum judicalum et Insuper heo carta temper plcnun. robur obtineat. Facta caria venditionismmo februaril, cra M'C'LXXX'Hlt*. predictus Goesteuet uxor mea, Ego i (a)Gard,roi de Naiirre. i 3J nBo. (6)Lope.vquede Pmplune, i*-i 169. f de (c)Michel, <vqus Tirtuon,1119 1i5i {-

94g qui banc cartam scribere jussimus, coram testibns ydonel, cum propriit mmlbu* nosiris roboraroui^i. Quiprsentes fuorunt Hodtrtopresbiterteatis, Guruatvo Ramires teslis, PelagioXpistoforus, Potrus de Grataltestes. 8<tvatornotavit. CCCLXXXV1II u46. 8 fvrier.

CJkKTmjOM TKfMJ: DO

Copiedu un1 s. Perpignan,\rchlr. dp., Cari,du Mai-beu,n 16,fol.8W 7". et Bdit Altrt.CarlutatreRousilltonnah an*la SemainereUgieate dlocte Perpignan. d du de 1886, . 16. p in nomlno Domini. Ego.Gaufrcdus(a). comes, dono et laudo domino Deoet milicie Templi Salomoniset militibus il habitanlibus,presentibus et futuris duos molendinos quos miliciamit de Petro Vincciicii.Sicnli file vendidit jamdicle milicie. sic dono et laudo. sinoomni enganno. ipsos duos (fol. 7"")rnolendinos, ubicumque fuorint mutatos ipsos monnars in quosiint jarndlcli molcndini, salvo mon censu. scilicet kit.den. Rosscll(snsiuin).jnmdicto inilicic. propter amorein Deiet pro rcmlssiono omnium peccatorum meorum. Et per istum donum accepi ego, Gaufredus cornes. xxx.solidosex demriisRosselHensium). uosmichi dedit Bernardusdo PetraLata,qui q est servus prefato milicio.Et est manifeslum. Si quis contra Islam carlamdonacionis vcnerlt ad irrumpendum, non hoc valcal vendicere quod rcqulrit set componnt in duplo cum sua mcUoraciono el in anlea Brmaet slahilis permaneat. Actumest hoc vi idus febroarii, annoab incarnarionc Domini M*C*XL*VI\, regnante Lodoycoicgc, vuu anno. Sioi^mum Gaufrait comilis. <|iislam cartam donacionis et Inudacionisflerijussit, flrninvitottcslos flrmarc rognvit.Sig^mumBcrcngurii vicarii. Sig^sum Ponciide Cocolibcrl.Sw^um Scarboli. Sio^mj Rernardi Amalvini. 8ir.<suM RaimundiGuilelmido Curia. Pctrus monacus et sacerdos, rogatus, scripsit cum literisrasis in 1*.linca, die et anno quo supra. VriVLXXXW ,,4fi. (, -3t) mars.

du Copte m s. Madrid.Archivo ^atlnnal,Carlulaire0 5g5,foi. j. no 49. UE ilt.a vinr qi'i fuit GARCIAhivkl. A In Dei nomine. BgoGnrciaAxivrl, cl mater rt uxor mca vobis, emptores nostros, frnliosflc TeniploS.ilomunis,plncuit nobis; optimo corde vendimus vobi(lia vinra (jnl rsl In frnntntioncsvincade Haltes,ex ;ilin illn qui fuit SanioNnvorro.que dcdit pro animn rjus, lit rrqulcm I1abr.1t,mliltos fralres. Kl vcndlmus \obistotum ablntcgrutn. qtianluin Isins ndfronl.ilioncsinchidiint. cumexils et regressis; vcndimiis vobi proptrr prcciuin xv solld(ns) utclanc monclo.do iiianii in manu.el stimus manifetum lie prelium et njiala placntum. l-'nclain era M.C.IAXXMIII*. menso marcio, in regnanto ici G(ar8in)inl'nnpiloniaclin Tiilcla.como Barch(inoncnsiunt) Aragoni, PelKTran Brg>. I Estinde (1cl(n)denprtorl vendiliont'.ad forum errei alle B s cl lohcn Munio.Testessunt Apparillo, Marllno l'elrcv, tolo concillode Novelt. (n) Gaufrtd (III),comtede RouMlIlou 3,f ai m v. nli.i.

>48 CCCX.C

ounum

b toktui

ii46, (2&mart 5t dcembre). Copitdu iv*t. Madrid,ArehiraNadonat.Catialark,Magno. 1.fol. cet. n*483. 1 et J+ n nomine Patris FUiiet Spiritus sancti amen. Ego Baidonus cum uxore ^P 1 mando et concedolllam hereditatomde Fontes militibus Templi. cum totis usibus suis cl pertinences uis, pro animabus nottris et parentum nostrorum, et unum s assericumde sarnsgna nomine AvilaneS donamuseteoncedimus similiter, ut requiem sempiternamin futuro habeamus.Itafacimuset concedimusbono animoet spontanea votuntale, ut habeant hoc donativum sujmacriptam, liberum et francum perpetue, pro aua hereditate, per vendereet faeere Indeauam propriam voluntatem per secula cuneta amen. Etsi quishooauprascriptocontradicerecl^eatrucre volucrit.in eitrerao judicto racionem in Dei preaenlta reddat. De hoc suprascripto conttanativo sunt testas Raymundus de Cortis, et Cono frater eju*. et Gimers et Bertrandus frater ejus et Rlcardus de Caoyr, et Portellon, et magister Hoberlus, et lohanns frater Tebaldi de Stella, et magister Petrus arebidiaconusepiscopi Naylcrequi scripsit hanc cartam et hoc ignum manu propria scripsil^. Facta vero hec carta cra millesimaC'LXXX'HII*, incarnationeDominimille^imo ab C'XL'Vi*.regnante rege Garsia(a) in Panpulona et in Stella et in Tudella. et comite lsarchinonesi(6) in Aragonc.ct AdcfTonsus imperatoro in Cartella,et Fortuno Ace(c) narent in Tcracona,et Michael(d)episcopus, frater ejus, in eadem civitalc, et episcopus Luppus(e) in Panpulona,et Petrus deOsia in casIroTudelc. manu regisGarsie, et Rodricus de Zigra in castcilo Stolle, et Johanna Diec in Cailanc. Hoc auprascriptum fuit factum in Cicrunda, quando rex Garsias misslt (lliain suam (/) ad rogem(g) Seclllle,in (oinporequo solobat tenere Petrus dn llovera, magister Proet vincie. Monsonemet Corbinum, frater Gaufridus Fulcherii, et frater Ugo Pauat. de et frater Brunus, et frater Olivcromagister Yspannic, olalil mulli quos longum est enumerare. Isli magistri et fratri suprascripli receperunt hoc donum a Bardone et uxote sua Major. 1 146. 3i mars iq avril 1 147). ( S. Originaladiscelle: aris,Arcli.Mallonate, 5ai3, n*H,Commsndcrled'Btcrplgny. nP j (1" de la 18* IUie).
CaHTA NOVIOMEJSIS BPHCOPI DE IWXO BCtB',IB nu Pas:sl. M5 TACi ET UBEHATIO^G AI.TAHIb

CCXI

nomine Palris et Filii et Spiritus sancli amen. Ad boni pasloris specT? jyf^ | tact soHerlIam.Deo famuJanliiim curntn gerere et connu suslenlalioni eemosinnmfmpendere. Notum sit Igilur tam poslcris quam prcscnlibiiquod ego, Sjnion (h), Del gratta Novlonionsl eptscopus, dedi milllibus l'empli Deovero inillu (n)Gsrclt, roide Nvarr, 34 t n5o. (b)Raymond IV. Brenger comte de Barcelone al) u3if6ol 1161. (e\ Alphonse, empereur cJ"Kpgne mal ttib\ i aniil 1167. de (d) Miche), tgque eTirtttona, mgfm5i (e)Lo|)e.6u,uol'aiiitxluiie,ii4j-ii5(). A d detentif n1i5roidc Slcllr. (yjHo (fi MltgUrlt, pouu CallUume,ducde Waptes. qui r ger 1.comte 110, oide Sicile1U9f 6fvrieru5S. (h) Simonde Vermarulol, vquo de Nojon, iisS f fvrier1148.

CARTTJtiUM BDTEMP1.B

3^

Untibus, ad ustenUtionemeorum, altare deTrachi cum decima et hospitibnt, quod post mortem Haganoniscantoris in manum meam venit Ulam quoque partem allaris de Passel quam de manu Guidonis militis liberavi, necnon et rellquam partem quam laici tenant,ai forte auxiliantoDominopoterunt adipisci, eisdem militibus concessi, et juri eorum Ubereet quite in perpetmtvnpossidcndarntncipavi. Neigitur a quoquam auau temerario ullo utnquam tempore hec nostra datto portutbetur, sub exconmunicalioneprohibemus et invasorcs hujus doni ex nostri ministerii auctoritate anathemalizamuset presentem paginam nostro sigillo conmunimua. Hujua rei testes sunt subpositi Hugo canccllarius, maglster Durandus, clerici laici, corne McllenlinusGuaterandus(a), lohanncs do Pctrfontc. Actum Parisius in Templo, presente magistro et conventu militum, anno ab incarnationo Domini M'OXL'Vl*. go, Hugo cancellarius,subscripsi. E CCCXCII 1146, (3i mars 19 avril 1147).

du . Copie xviii Paris,Blb.Nat.,fond latin 1 iQaO, i56", e veterichartularlo fol. bbills Mnclltudoci.
ClIAHTA DE DECIMA DE CoMTEVILLE.

In nomine summe Trinilali. Notum sit omnibus fidclibus ecclesie flliis. tam presentibus quant fnturis, me Thcobaldum nbbatem ccclesieSancti ludoci, commun! assensu totius capiluli noslri, concessissedecimam cujusdam lerrc cuttute quatuor dicrum, scilicclin parrochia Comitisvillp,fratribus qui. in Templo Iliorosolimilano, Dcodescrviunl,ad eorum mansioncm ibidem faciendam, co tenoro, ut ei villa ibi ficri contigerit, vol hospites sub so in predicta lerra consliluerunt, nostra orit medietas decimoomnhim in prcdlcla parrochia degentium. excepta propriclntopccorum suorum et paslorum ibi servlenUum,nisi forte lalls sit pastor,qui uxorcm domumvo liabcnt. Actamest hec cotivenlio anno millesimo cenlcsimo quadragesimoexto, in capilulo. apud sanctum iudocum. rCCXlll 1 ii40,(i 3o) avril.

A Copie.:du mi'.. Lisbonne, rch.de Torrc doTombo.gv.7, mao 11,n* , charte i/i: du x>* ibidem, bro dos Mcslf dos. oi.lvij". U s., a f IlDeinomine. Cuin sit cognilttm omnibus hominibus dicm poslremum mortis Cnbc/.n.hoc suprn.scriplutntimendo. jussi facere comi(noscerc, go Oondi?;ilvus e lilonibuS.ilomon!sTcinpli cariulande nmniposibililale, Inli vidclicclpacto, ul. si obierim sine emino.lulum qinul liabuprim, |K>t obiluui meum. accipiant, et ex co dcnl patri mcox*1 morabillnos, ei vivus fucril sel forlassein. si prolcm habuerini. seniini uirfidue partes re.tiquonttir.partomque trrciain milites acceptant. Factacarlula meiiRonprllis, ra M'C'LNXX'IIH'.Kgo eiipiaiinminnlustinndisalvus.qui hoc c MunioCsval' Icsli,Petrus Gonvint scriptum jtusl facere.corani (estibus roboro >J. teslis, Pelrus luhannclestig. lolinnnesnolavil. Il. (a) lern comtede Meulsn,1118 avril1166. {

tifi CCXC1V

OMtVlMXt OUTDfMX

1 146, (i~3o)avril. A Original mutil) Lisbonne, reh.da Torwdo Tombo.gav.7. mo10.n* a5. ( du U Copie XVa. ibttUm, brodo*Mtnde,fol. 113. Notom ait omnibus hominibus, legentibus seu audienftibus, quod ego] Pelagius Tructetindiz, diem mortismee ignorans, do ueatn possibililatom mllitibus Saloraonis Templi. et [insuper do eis] meam partem unius hereditatis Kadime, ut habeant totam integram, tali videlicct pacto, ut ipsi m[ilitca, pro parte iljlius hereditatis Kadime,inlegrcnt flliosmcos in campo Montiamajoris;et, post obitum mc(um, milites Templi a]ccipiant terciam partem de mobili vel inmobili, et due partes meia flliis tribuanlur et fllii moi non imperciant cum militibus ipsam hereditatem Kadime,quod euprascriptum est, set. pro parte illorum, iategrealur in alio loco. Set si quis hoc scriptum, per sua mala audacitate, in aliquo temptare voluerit, ait malcdictuset excoraunicatus,amen; et insuper, quantum inde auferre voluerit, tantumipsis militibus Templindupiuincomponat. regi terre aliud tantum. Factakarta i et donacionis.mense aprilis, er8 M'C'LXXX "1111'. Egosupradiclu8 quihocscriptummili. libus Templi faccro jusai, coram (estlbus roboravi et hoc signum feci jfr. Martinus Pclaiz Ustls. Gulan testis. Petrus Gallecus testis. Pelagius Godiniztestis. Pelagius Sandixteatis. Martinusnotavit. CCCXCV ii46, (i-3o) avril A National arlul.B. Sg5,fol. r4"-i:>5, n. 336 Ibidem, C Copiesduxii*. Madrid, rchivo fol. 193-199", &3j. n.
DE ALLA pt/i DE Aoon quam ve^didit PASCAL.

ln Dei nomineet ejus gratia. EgoGar. ln Doidominor.t cjus divina clcmentia, J sia Ilaschai et uxor nica Pcironelaet tctlicet Patrlset o'11li ctSpiritussancli. Ego Garsial'nschal et uxor mea Peronelaet infiliuset Illiabusmoisomnes vendltorcs sumus vobis, frnliibus TempliSalomo- fantibus nostris, nosomncs Insimiil vendinis, scilicel Rigald Vigcret ad alios fra- torcs sumus ad domum Templi et ad ipsos seniores qui ibi serviunt Deo. (Jol. tres, successoresvestros, una pea de vel in192") antca sorvicrunt, una pria do terra terra in Agon cum aqua su, quod est in Agon cum aqua un et cstjuxtadoipsa de illa peaque se tenet cum illo juxta pciade Teniplo,que est juxta de ipso ntomotino.quo illos fralresdcdit dompna lino: proplo.rprcciuni placibilo x solidos. ad Sanga do Galur, per precium x solld(o- vendentisla peciaprescriptnvemlilorcssurnm). Elsunlfldanasdcsalvelatc.ad fo- proscriptos.MngislcrHigal Vigcrddit isto rum terre Galin Aanardo rescano,et aerecuintiis rratvibtis, scilicel l'r.ilci Guin F tard et fraterIlicardsncerdos.KtsuntfidanGalin Blascode Brugncn. Toatcssunt don Apparitio,et Petrelonde Frcsc(ano), t.asde snlvetalca fur de terrn Galin Acde nnii de Frcschano et Galin Bcl.ischo PcrroldeFresc(ano).Placatodopretiocl Brunicn. Et sunt testes don Aparii et allala. Facta carla In Frcscano,mense l'elr-clondo Freschano, et don Perrot de aprili (fol. 12Gj cra M.C.LXXX.HII. Frcschano.Et fuit alifala x dners, tohannes Garcc et suas germanas, Urracha et Tota, landanlIsUvends insimul. Fuit facta ita carta in Fre*chano ln mensnonprlIU, in ipso anno quo primus correc Raimundue Berengarius cornesBarchinonead VaIHI'. lencia, era M'C'LXXX

cuvroiAnB ne tant CCCXCVI si46, (avril-mars it47).

9a

d Oopte u un*-**a. Met, eitrkMrchiv, fondsde Malte. B Edit D' Zuldero. Jahrbach/r Mhr. Guch.1891.p. 408 B- de Hammetteln. ahrbuch J fdr lothr. Gtteh, !8g5,p. 10-1. Notum ait omnibus fidelibus, abbate BernardoClare Vallis predicante exercitum Xplsti,Conradoexistente imperatoro,contigissefratres BosanivillevidelicetGerardum fratremquo suum Guarinum. allodium Rispe necnon Bosaniville commendasie Dominomilitibusque Templi domus lierusalem. Si autem redierit unus vel ambo ad alodium redire certum ait; si autem non redierit aliquis eorum vol ambo. certifieturdono dedisse,testantibus illis qui ibi prosentesfuerunt, videlicetMeherua dux, (a) Hugo(6)comes Vuadammontiscnm IHiissuis Gerardotc)et Ilugone, Gualterus Spinolensis, etniius suus Gualterus. Rodulfuset Illii sui. AlbcrtusPrelcsilis,Theodaricus NonevilloatUrricusfrolorsuus.et Ricardus Chamcconsis, uiardus Raborvillo, enalV R dus Eniberlicurie, Renardus do Firmitato et (Hiussuus Guillormus,Uricus de Tilio, Arnulfusdo Sancto Firmino. In alodio Rispo sunt xxx" quarterii terre, quisquo quarterus nu nummos debet maio medianto in julio debent omnesqui moranturin alodio illo, pro posseuo,ter in anno aratrum ad arandum. et dominus dbet panem araniibus, et horream domini debent omnes preparare prcler ligna. Fa quisquo quarterus falcemdcbot et conducere feniimin horrcoet omncsalii furcarn et falcra ad segclcm. Ad fesliim 8ancli Remigii quisquo quarterus dobet modiur, specle ad fcslum sancti Martini modium annone.ct vinum conduccre si fuerit: si nulcm vinum non fuerlt, nlchil dnbunt. Ad nativitalcmDomini.in feslivilalosanctiSteptiani. qilisquoquarterus debet porcum etnu placentas et nummuin, velduoilncimnummosquod dominus voluerit et hoc in eadem villa et dominns corntn dbet convivium. ln alotiio Uosaneville sunt quarterii xm et qui possidenl illos nrnlra debent ad arandum ter in anno pro posso suo, et dominus panent et falcem fiircam vel minimum, in maio michil, et cetera ut in alodio Rispc. ln fcstivitate sancti Remigii quisquo quarterus debet modium specte, in festivitale sancli Marlini modium annone, et vinum couduccre vel duos nunnos aul obolum. lnnalivitaleDoiiilni.inreslivilntefancliStepliani.porcumctiinplacenlasetnunimum, vel xii nummos quod dominus voluerit. AdPascha quisquoorlnsgallinam et quinque ova. et si porci currunl glandini communilcr, quisque porcus annalis dobet duos nummos et mnreensisobolum, do oxlranois quariam partom. In ecclesiatracturum et de alodio suo habent duas parles do ricciiniaet sacordos lerciam partem. lionilnes Sancti Petri Clincisunl in custodio horum duorum frnlrum et eorum quibus cuinmandanturhecomniaBupradicta, t ituas parles do dcdmishabontcumcelcrisin alodio e Bosaniville. Quicumquo de familia horum sit in quocumque loco exlirpaverlt, debot uinnipulum do deccin. duc (o) Mathlou do Lorraine19avril M39f 13avril1^6. -(b) Iliigu.comtede Vudemont 108(>nao)1147?. (c)Grard,comtedo Vgudemont (aprsson pre)f 1190.

5O

CXTUUjai

DU TCMMJI

CCXCVII

u46,7avril.

Arch.cor. Arag.Rlm.Ber.IVperg. 188. Original Barcelone, Sub eterni Rgi nomine. Ego Arnallns, quem vocant Arlotb, una cum conjuge mea, Guilie, venditoressumus domui milicie Templi lorosollmitani.Per hanc scripturam nostr vinditionis, vendimus prefate milici omnes directos et voces quos vel habemus vol in qiiocuraque modo habere debemus in unum mansum quas quod est itum Infra parroechiamSancteMarieCatidis, in tocovocitato ipso Podio de rWoMaimono. Adveniuntnobis hec omnia michi Amallus vocemuxotis mee prcscripte et mee Guie, per paterna sive per materna voce, vel conplantatrinem sive per quamlicumque voces. Hoc mansum de nostro jure in jus et potestatetradimus cum omnibus in sehabentibus, cumexitibus et regressibus, cum terminiset confrontationibus, propter precium quodinde manibus nostris recepimusxu sol(idosoptime monete Barchinonum. Et qui hoc violare temptaveritprimura iram Dei incurrat nisi infra x dics satisfactionemfecerit, et insuper in triplo componat ea que infringero vel recindere preaumpserit et post modum hoc maneat firmum. Quod est actum va idus aprilis, anno vwi\ regnante Ludovico regis junioris. Arnalli SioJium Siojsom Guie. Sig^sum Guillelm,fili ejus, nos qui hanc vendicionem facimuset flrmamus testibusque flrmare rogamus. R. Arnalli J*. ig^num S Petri Galli SigiJhium Petri Gitaberli Sig^m Guilleltui Merchadarii Sio^muh Ptri Poncii Sio^num Petri saccrdotis SigJm;m snbdiaconibus. Pelri CCCXCVII1 1146, 33 avril. d Copie* u xu1a. Madrid,Archivo Cartel.B. 5g5.fol.g5">-g6, 3-.0 et fol 12a" National, n' n*3a8. ln Dei nomine et ejus divina clementia a In Xpisti nomine. Ego Garcie Orti Patris et FiliietSpiritus sancti. Ego Garcia donator sum Deo et militie fratres IheOrti donatorsum Deoet ad illa cavallaria rosolimitanorumTempli Salamonis,ilde Templo quod est lherosolimig, llas ca- las casas que habeo in Borga quod est i sas quem habeo in Borja, ad illam portam ad illam portam, unde exeunl ad eccleunde exeunlad ecclesiamsancti Michaclis, siam sancti Michaelisjuxta murum. scijuxta murum, scilicel casasetcasales, ere- licetcasaset casales, heremum et populuiun et populatum, ut habeant casas pre- latum, ut habeant salvas et liberas et dictas salvas et liberaset franchaset inge- francas. Ego Petro Orti et ego Atto nuas per sccula cuncta amen. Ego Petro Aurelia laudamus et conflrmnmushoc Orti et ego Ato Aurela irmamus et Inu- donativum suprascriptuni, similiter et damus hoc donnlivurnquod frater noster ego Garcie de Alcala cum uxore mca facit et ego Garciade Alkala.cum uxore laudo et couflrmohec supra. Kactacarte mea, similiter laudo et confirrno. Factum donationisin manu fratri RigaldoVicahoc donativum in mense aprilis, kalcn- rioet don Aizde Aiquaroa,menseapridas mai. era M'C'LXXX'llll',in anno quo lis, x kalendas mal, era M.C.LXXXIIII, Raimundus cornes Barchinonenaisfuit ad annoquandocomesR(aimundu8)BellenVaientiamet idem reversas fuit. Factum garius, princeps Aragoni,fuit ad Vnlenfuit hoedonativumin prcsentiadedompno tia cum exercitusuo. Testes Petto de et Petro deCaslelaol de donGarciaRomeu. Castelaol,GarcieRomeu. Hoc do-(Jol.yejnativum fuit factum Hi. galdo Vigeroqui erat magister in Novellis, et dom Ai de Alquaroa.

CAmnoAiudu tsvnji 46, (i 3o) mai. du Copie xv . Lisbonne. reh.daTorredo Tomba donAhare*.3*.fol.am". A CCCXCiX

,5|

ln Dei noraine. Ego, Nunus Mendici placuit michi per bone pacis et volunu ut facere a vobis, fraires de domo Templi Salomonibde Iberusalem. kartula venditionis et Hnmtudinis de heroditate mea propria, que habeo in villa que vocitant Azevedo de Suario,sub monte Petra Curvela. iscurrenteriv ulo Prad08, d propecivitaa SancteMarie, territorio Portugalensis. Doet concedoa vobipsa hereditate, per suis lociset terrnimsnovissimis et antiquis, cum quantumcumque in se obtinet, et a prestitum horoin(um) est, pro precloque de vobis accepi x bracales tantum michi bene complacuit, et de precio nichil apud vos remansitin debitum dare. Do vobistres partede ipso pro campoquod fuit de dom Tello,que egocambiavi cum Ego. Odericiet cum ipso abate Didacus Camelici.Et dehodio die sit ipsa hercditato do meo abrasa et in vestro dominio sit tradita atque connumerata habeatis vos ills juri firmiterin perpetuum. Et si homo venerit vel venero, tam meis propinquis aliquis quam de extraneis, qui hanc kartula venditionis ad irrumpendum quesierit, et ego in concilio noluero autorizare vol divindicare,que parie a vobis ipsa hereditatesublatavel quantum fuerit melicrata et ad rex vel potestas qui illa terra imporaveritduo auri lalcnla x% etjudicala. kalendas junii era M-G'LXXXMIH-. Nunus Ego qui hanc kartam jussi facere. cum propria manu mea robo^roet signa hecfacio. Et quipresentesfuerunt hec nomina? viderunt. t'cremundus, Pelagius testes, Petrus testis. Gundisalvuspresbiter notavit. Cccc ii46, mardi (728) mai.

Original Toulouse. rch.dpart.. Fondsdo Mallo,Pzenas.. 11,n"3. A I ln nomine Domini. Ego, Petrus Lautardi, et uxor inca, Heldiardis,et Wlllelmu. filius noster. bona flde et sine engan et absque omni retentu, per nos et per omnes noslros. vendimus. guirplmus et absolvimus domino Deo et militio Templi Salomonis Iherosolimilani.I vobis, fratribus ejusdem militie, scilfcet Raimundo Gurgite do Petra, Ugonide Pezenato.Bartolomeoalquo Petrodo Auriaccoet oranibusaliis fratribus. in ipsa militia Deoservienlibus. tam futuris quam presentibus, totum ipsum orlnm noslrum, cum arboribus et omnibus infra oxistenllbuet sibi pcrtinentibus. quem nos habobamus in orla ipsa de Bubtuscastellumde Pezenaz, n honore Ptri de i Altiniacho qui ortus affrontt de aura Norbonensiin via quevadit de ipso castclload ccclesiamsancti Potri, de altano in orto Bornardi Bovis. quem tonotdo ipso Petro de Altiniacho,de aquilone in orto quem laborat Wilelmus parator. de circio afrontat in ipso orto mililio Tompli. Supradictum orlum cnm arboribus et cum omnibus que ibidem hnbemuset haberedebemus. vendimus et ex totoretinquimus vobis, fratribus et successoribusvestris,pro precioxxx. sol(idorum)BlterrenTemplijam supradictis, sium percuriibilium quod precium totum ita nobis beno et ploniter porsolvJstis. quod apud vos nichil remansit in debito. Et sit manifrstum quod Inopla maxima ni necessilatecoacliorttini istum vendimus ncquo ab all fontum quantum a fratrlbui Templi invenlre poteramus. Et ego, Te. us d AlUnisccoJam suprascrJplu,et ego, Aiuabilia, uxor eju, per bonam fldem, sine inganno, per nos et per omnes nostros, laudamus et concedimus

y::
't69t"

cutvr.ats~x

~r

predictmn ortum domino Deoet vobta, fralribu militie TempU supraraemoralis et vealriad qualcrocumque Iaborantiam ibi racere velilis, et per islam uocetworibof ut convenienciam si omnibus que ibidem laboraveriUseleliamde fruciibus arboram donetis nobiset noatria quartum. Et est verum quod de ista venditioneego, Pelrus de Altiniacbohabui de foriscapio.inter Petrum Lautatdum et fratres Templi, v solidos et ego, Amabilia,jam supradicta, quia hoc volui et lau.iavi, habui a fratribus Templi v tolidos quos micbi caritative dcderant. Donum et iaudamentum istius orti, sicu superiu criptum est, fecit Pelrus de Altiniaclioet Amabilia, uior ejus, videntiblis et audientibus RaimundoRomcuo. et WilclmoDcodatode Attiniachoatquo Geraldo de Mairoiso, ui erat bajulua ipslus etri de Alliniacho. q Ex venditione Ptri Lautardi et iixoris ojus sunt testesvidentes Bernardus Borrilloaui, Durantus de Margonco,Potrusdo Nnrbona.StcphnnusGenesiusatqueGcraldus de Mairoissoaupramemoratue. feria Scripta fuit bec carta in menso madio. anno Dominico M'.C.XL*.VI*. m. rgnante Lodoycorege. Mandatus a Petro Lautardo et Ilcldiardi, uxore ejus. et a Petro de Altiniaccoet Amabilia, uxore ejus, pro se suisque omnibus, l-'elrusVitalis scripait. CCCC1 "46, mardi (738) mai.

P 1 A Original Toulouse, rch.dp.. Fondsde Malte, izencu. . it, n*. Ego,in Dei nomine, Polrus Lautardi.et uxor mea, Hcldiardis.ctniiusnostcr. Wilolmus, per nos et per omnes nostros, bona fldc et sine engan et absqnc cmni rctcnlu, S vendimus gulrpimu et absolvirnucum hac carta domino Deoet mililic Templi alomonis Iherosolimitani et vobis, fratribus ejusdem militi, vldriiccl Hainiuntio le Gurgite Petra, Ugoni dePcona, Bartoloincoatquc l'elro deAuriacho. in terminiode Pezennz,tolam ipsam terram nostram qu affrontt obaquilonn in ipsocompo mililic Tompli, de circio et aura Narbonensl affrontat in stagno. Et est ista leira in honore c Trcnchavclii0)vieccomitiBHcrrcnsi, tdonat illiquarlnm. Et cstvcrum quod *os. predicti fratres Templi, dedislis michi. Petro Lautardi, et uxori mec. pro comparaUonejamdict terr xx.solidos Biterrensespercurribiles,quos a vobisita bene et pleniter habuimu, quod nichil apud vos in debito rcmanait. Quaproptcr ipsam terram domus Templi et fratros ibidem Deo Borvicnlcshabeant et possideant, eicnti ego. cam hactenus possedi. Hoc fuit factum cum conPetrus Lnulardi, pro meo IscncHcio silioet laudamento Stephani Gcncsii. bajuli domni Trcnchavcliipredicli, qui hnnr s vendilloncm.prodomino uoet pro sp, fratribus Templi upradictis Inudnvil.ct habuit cl m. denarios Biteircnsium. De s Inde de forlschapio,Intcr ambas partes, 111. olidos hoc sunl testeset videntes Bcrnardus Borrillonus, Uurnnlus de Margonchu,Petrus de Narbona, Geraldusde blairoiesoatquc Stcptianus Cotalnnus. Scrlilta fuit hec carta, anno Dominico M'.G'.XI/.VJ".in menso mndlo, fcria m\ regnante Lodoycoi-ege.A PelroLautardocl uxore snn et SlcphanoGencsioclnb omnibus supradlclls leslibus mandalus, Petrns Vilnlls scrlpsil. n5o. do e vicomte Ueitert t d'Agde n3o, vicomte Curcassonne de Trencavel. (a) Raymond 1 f 1 5 octobre 167.

CMTCUI1IB THU O CH 1146, i5 juillet.

,53

Original:Toulouse, rch.dp.. Fondsde M.lte. Hompa,ia i3. n 4 (InvenUtreancien, A l fol. 97") In nomine Domini. Quonlamego, Arnaldus Petri de Pidilano. dono domino Deo, Ihesu Xpisto, et milicie Templi lherosolimitani meum corpus atque meipsum et omnom meum alaudem quem habeo et habere debeo in predicta villa PJdilano,et in lerminfs ejus et ln lerminis de Pralis, profatum alaudem et mclpsum dono Deo et milicio Templi Salomonis et frnlribus ejusdem loci, ibi Deo jamdicte servlentlbu Ilrcsentibuset futuris. ad factendaomnes voluntatescorum per omnia et do meo jure in Buorumtrado illum dominio, in prcsenlia Borcngariide Ruyra magistri et Bernardi de Funuleto et Poncii de VoUeet Scgarii fratrum et GuilelmiGrossi. Si quis hoc ditvoluerll, agere non valeat sel in duplo conponat et hoc donum firmum et rumpere stabile permaneat. Actum est ho- idus julii, anno ab incarnatione Domini M\G\XL*.VK, anno X* regni Ludvici.Str.gnuMArnatdi Pclri. qui hoc flrmo et firmari rogo. SioSunUda garii vicccomitis.Sto^uH Polri.lc Fonolel.Sio^um BerengariideSorniano. Sio^ts. Petri de Pidilano. Sia%Mm Arnaldi junioris de Sorniano. fohannes hoc scripsit qtti die et ifanno quo supra. CCCC1II 1146, (i-3i) aot.

du U'bonnc' Arch-daTorr0do oi"bo, don Alvarwa31,fol. eu du xv. C< B"V Nac, m.736.fol.cxc*. ibl. ibidem, In Dei nomine. Ego Ermesenda Vcnogaset filius meus Gunsalvu,facimus carlam testament)et vendilionisdo hercdilalc nostra quam Jiabemus vel hebere debemus in territorio SanctcMariecivitalis. scilicet in Palatiotoet inUundufe, hoc est do quarta parle que accidit inlcr nos et germanum noslrum l'elnim Venegas,ex parle avi noslii, OsoreiSabi.ici. lllnnhcrcrlilalem supranoininalatndamus et concedimusDcoel mililibu Templi Salomoni,ubi cam invenire polucrint, in in agris, in fonlibus. in rivis, ln pascuis, pro renicdio onimarum nostrariim. et nionllbu. pro ab cis accepimus xv morabitinos, et in dobito nlchil remansit. Ab hac pretio quod ilaque die ait illa hercdilas in vestro dontinio tradita et do nostro jure abrasa. llabealis votillam flrmiler et fncinlisde ca quod vobis placuerit. Quod si nos vel aliquis. tam propinquus noster quam oxtrancus, contra hoc factum nostrum ad irrurapendum vcuorit, et nos in judicinvobis auclori/aro nolucrtmi vcl non polucrimus, ilfam heredilalemdupJalnni, cum quanto fuerit meliorala, et domino pariamus vobis terre quod leaes !-aclacarta Icslanientisivovendilionis. precipiunt. mcneaugulo.craM'C*LXXVIIIl' Nos pronominal!qui aom Herl JuulmuB. conm idoneis Jestibus robor*amus' qui prsentesfucnmtel vldorunt OunsalvusOdorlcltestls, Ounsalvus Suarlci tcstis, l'etrus lesli, Pelagius leslls. Ego Rodericu presWler nolavit.

iM

' "

cutTtnuru

ou

watnM

n46. (aa-a8) aot. de s. du Copte xi* Pampetone,Archbo de ta depuUcionProvincial ffawra, Cartularlo, d p. I, I Mogno, fol. s*-3. ndiqudant goret, AnaUt a Navarra,111, 333. CCMDCIV PlJKRT tA RsrlU. Da In Dei nomine et ejus gratis. Ego Garni Dei gratis, faciocariam vobis Grison (a) et omnibus neaioribus Templi Domini,de illa populatione vetul. de Ponte Rgine, quam ego dedi vobis spontan voluntate, pro annimabus patris et mairis mee. ut habeant partem in vestrisorationibusetclemosini; faciovobisdonativum, quod ullus bomo de illa populatione non pectent in homlcldium neque in calompniam neque ln virinitate pro nullam hereditatemvel radicem, quam habeant forassuos termines et do vobis et concedo simlliter ut vendalis panem et vinum, ut non detia ospitium alicui pauperi borrosovel reddatia propter nullum precium denarlorum, nisi propter amorem Dei. Et qui islam ingenuationem voluerit frangere, pectet senioribusTempli et michi sexaginta solidos. Faclam cartam in Estella, in domum Cancelini monctarii, in carta ebdomada augutti. in illa bora quando rei abuit junta cum Semen Enneguiz super Lerin. bominus Ferrande de Artanegui teste. Ochoateste. Guillrlmude Vcmo teste, Cancellarius monelariuj teste. Ego lohannes, jussu domini Regis, hanc cartam scripii et hoc < SiGKtiM *& Era M.C.XLVI . feci Ego Sancius(b), Dei gratta Pampilonenslumrex. laudo et confirme banc cartam et hoc Sigku*feci4fn46, mardi 10 septembre. C'CCV fol. X du Bibl.munie, l'Artul.dt Bkhtrencht$, XXIII1, Copte iu. Avignon, Bdit:M"de Ripert-Montclirl. cil., n*36.p. 3g-4o. op.
I>OMIM DS LAZlQNAtlA ET E1U8 DOSATOBB.

(Jol. 21"). Diviniset httmanis slalulum est Icgibus, ut qufsfjiifs(cm sua min alterius trnnsfundcre desiderai potcslate.scriptura (wslcris studeat osslgnarc. En propter. ego, Petrus de Albagnnno,ut Deus et dominus noster. Ihcsus Xpislus mihi et omni progenitoribus mets peccaln et oITriuasmens rcniillat, immo vitam clcrnam concdt, dono et perptua concessionelaudo totum et el integro quicqoid lencrc vel possidere videor in territorio do Latignana ad alodium francum, militibus Templi Salomoniset fratribus ibi famulanlibus, tam presenlibus quam sequenlibus, et insuper dono eladeni fratribus totum boscumde Rovirugone, sicut circumdantibus vils concluditur. Posl hoc donum factodevela mente et corde sinecro, volunlate et conslllo uxoris m, Geraldanomine, et flliorum noslrorurn, Bernard! videliect et Bcrfrandi et Petri, recipienlibusmililibus Templi Geraldode MontePetrosoet Ugonede Bolboloneet Escafrcdo,in presencia et testimonio mullonim virorum. Huic dona(n) Gard, roi de Navarre,u34 f 1160. (6) Sanche(IV),roi de Navarra.n6o| } Juin i<g.i. t i. Sentavtundoutert M mitIcita lkdeanno.

CAfttvMnu: u tkmi>u d j&$ oni et Itudittoni racle Petro de Albannano et more sua et filiii sui, interfuewinl Beroardus,claviger domus de Richarenchis, et Petrus Capellanus et Raimundus de Narbona.WHIelnuiaCastelIamis, ondus de Negano.Taurocius.Laugerinsde BatmU, P Petrus Wlllelmi.Giralduade Balmis,Willelrnusde Balmis, Willelmus Corna Brocos, StophanusMalamauros,Rainaldns.Petrus deCabreriis, Riperls, Berlrandas(fol. 22) Grossus,Raimundus de Tudeleta, LaugeriusFornerius. Factacarta ista in civitateAurasica,in monseseptembrio, feria in', luna i. anno ab incarnato Salvatore M'OXfVI*, per manum Arnaldi, sacristeAurasicensis. 1146, morcredi 11 septembre. Copiedu xu"s. Carlut.de nkhertncht,Vit. fol. 34. Edit M"de Riperl-Monlctar. cit., w 53. p. 89-60. op.
E^RTBASDUS DE BOLBOTOSE TeMPLI SE1PSUM ET U.VAM PXCMM DB TERRA CULTA AET ALTCHAM IUXTA COMDAMJMAM. DEDIT DEO ET MIMTIBUS

fCCCVI

ln Dei demi l.cgi* nomine. Ego, Bertrandua d3 Boibolone,dono raeiptum animo votenti et corde puro et olTero corpus et animam meam ad serviciumet defensionem Xpistiane fidciin socictatem militum et confralnim Templi Salomonis, ut Deus et dominus noster Ihesus Xpistus n-.ihiet parentibus mets peocalaet offensas nostras indulgent et celestis patrl choeredes efficiat. Prcdiclo cllam confratrum tauddblli socictati tradoet in iisiisetncccji^'ales corum perpetuo laudo, si me sine legillmo herede mort contingerit, totam meam heredilatem. et insuper dono eis totum illunt consobrinus meus vel paiercJus.UgodoBolbotone.tenebat. lionorcmqucrnNicliolaus dnm in seculoessent. Et ut lie omniain antea habcant in integrum. dono eis in pre senti pro invcstitura medictalcm slngni do Uo\-(lol. 34'Vbolone,et unam peclaiude terra culta qua habebam juxta condaminam predicti Nicholai, et aiteram peciam jula condaminam apud Sanctum Albanum.Hcc omnin, sicut suprascripta sunt. laudo et confirme e prcdlcli3fratribua Templi. t ut meadonacioisla sivelaudacio stabilisctflrma perpetuo apud eos pcrseverel.ab Ugonede Bolbotono, ui hoc donum q rcceplt.caballui'.ibonum cc"solirlos vatenlemhnbui. Facladonncionnislaprf sentibu snbscriplis personi Brertiardo) lavigero,Nicholao c de Monte Securoet l'oncio capcllnno, Willelmo Brunelo. G. do sancto l'(nuloj, Petro de Porto. S. Pcllipario, Nicholao pincorna, Provincial!armigero. Faclacarta ista ln civUaieAuraslca,nienso seplembrio, feria un', luna n, anno DominieoIncarnncloPer nis, M'C'L'XVI*. manum Arnaldi, Aurasicensissacristo. 1146. ai septembre. d Copte u m*. Perpignan. <rli. p., Carluldu Hat-Dtu,nt i5. fol.6". A d Edit Allirt. Cartulaire Koiuillhnnals dont fa Semainereligteute diocse a Perpignan, du d vj, 1*8. 1886, . p Notumail omnibus quod ego. Raymundus(a). contes Baicbinonensls, I>eigralla,et dono et offero omni{iotnliDeo an mik4 mlllr(lhw>lfmisni princepsAragonum. (a) RajmondBrenger IV),comtede l}rlonne.1 i3i f aOsol1161. ( CCCVII

66

cunum

bw txmm*

Templi fratribo jmMntUmset ratura, roansum fpsatn cum omnibus pertinence* oi, quem inhabitat Petrus de Cirach. Et dono vobisjamdictum Petrum cam omnibus rebut suis et manso dictojam perttnenlibus. Et trado vobisjamdictum mansum et omnibus successoribus vestris cum omnibus pertinentibus suis et cum ipso homine, in remissionepeccatorummeorum et pro saiule anime mee, ad habendum et tenendum et in perpetuo jure possidendum. Factaest donacio istft xi kalendas octobris, anno X*regni Lodoviciregisjunioris, in manu Petri de Rovera.predictesancte milicie inagislri.SioijgnruN aymundicomea. R Bernardide BelloLoco.Sig^ium Guilelmide Sopiratis.Sio^um Guilelmi Sio^mtni deParacoh. Sioi^oiomPerelle. Sig+Joium Raymundi Bernard! de Grudia. ij-fSumum Rotberti, hujus carte scriptoris. SioJmum Poncii, rcriptoris comitis, qui. precepto comitis, carte hujus txlilit auctor, die et anno quo supra. CCCCVIU i 46. 18 octobre.

A Coptedu un* i. Perpignan, rch.dp., Carlul.Uat-Deo. *s85,fol. i6g. n Rdlti Allirt, CartutaireHoustillonnait la SemaineReligieuse diocse Perpignan, du de dans anne 1886, . 80. p ln Dei nomine. Manifestumsit quod ego. Petrus, pro redempeioneanime meeet parentorum meorum. dono et concedo domino Deo et milicie Templi Salomonis omne Ipsum alodium quod habco et haberc debeo, ubicumque habetur et sciclur. et modo ffol. 169) [a m]e possidetur velab aliquo per me, sine ullo retentu et sine enganno meam partent do vinea Danubii, et de (terrai>Jque offrontat in via que vadit de Bagis ad Elnam et meam partem ipsius terre queaffrontt in alodio Sancte Eulalie, ad Portellum de Elna, et campum do Figuera et meam partem ipsius fele que est prope istum campnm et nllnm ad Cildcslres; et alinni fciam ad Vassam ad Travesseram allam fexam aliam faxam ad Figueram. juxta alodium Sancti Andrea de Bagis et nliiim faxiom in codotu loco, juxta alodium Sancte Marie de Campo et aliam faxamin eodem loco, ad Milerolns aliam ffixlamjuxta alodium SanctiAndrcc et aliam faxomad pratum ad Canailals et unum mansun) qui affronInt a parte orlcntlin honore Ilospitalis, ?t ab oquilonc in ntodioSancte Eulalie et et ipsum totum honorem quem habeo et habere debco in Canuc. in Tuluges et 111 alias Texasn MonteEtchot.que sunt in plgnore propter vntt 801(ld05)Melgur(enslum). i [Et] totum hoc, ut superius rcsonal, nbsirahode mea poteslotcet mito ln potestatem domini Dei et milicie Tcmpli Solomonis, in manu Petri Bercngarii, fratrum. de Ruyra, qui eunt magistri milicie que est citra mare. Et est monifcstuni. Si quis contra hoc venerit ad irrumpendum. non valeat quod requirat set in duplo componat et postmodum flrmiler permancalomni tempore. Faclum est hoc t\' kalendas novembris, anno M'C'XL'VI,rgnante Lodovlcorege. Sio^sum Pelri, qui hnc jussi fleii, laudavi et firninvi (estesque firmaro rognai. Sto^mvMArnalli Angulinum Sio^mumMlric, consnngtiineemee; Sto^nuM Poncii, meriti sui. JmoiJcuim Guillplmimililis do}Jagis.Sicfjmx l'ctri Sourniani, prcsbileri. Sio^num Raymundi fralris, capellani. Gutllmus sacerdos, rogatus, scripsit hoc die et anno quo supra.

GMTCLAIU DUTEHN.E CCCCiS. 1146, 18 octobre.

3$y

d . Copie u mii* Perpignan.Arch.dp.. Car/ni da Mat-Deu, 84,fol n' Edit Allart. Cartutalrt ftoautlhnnaUdan*la Semaine dt nUgieau da diocixe Perpignan, 1886, . 64. p ln Dei nomine. M/viifcalumait quod. ego, Arnailus, dono domino Deo et milicie Templi Salomonisunam porcionem de meo atodio, pro remedio anime meeet parentorum meorum, scilicet medietatem vinee de Denubto et medietatem ipsh fex terre que affrontt in via que vadit de Bagis ad Etnam et mcdieUtem ipsius fexe terre que affrontt in honore Dalmaciide Ortaphano a parte orienHs. in honore et, Sancte EutaUe et medietalem ipsius terre queest ad podium Bernardi PonciideOrUfano et medielatemcampiqui est inlocoapeltato Figuera; et mcdictatcm ipsius fexe terre quo est prope de isto campo et medielatem ipsius terre queest in roco apellato ad Oestres et medietatem tocluahonoris quem habeo. et ego et Petrus in Canues et in Tuluges. Et insuper dono efdem predicte milicieomne aliud alode unde maritavi filiam meam. si ipsa fllia mea, Miria, obierit sine infante legitimo, i!a quod oit proalodium prescripte miticie: et unum mansum in villa de prium Bagis,qui affrontt. a parte oricntis et a tueridie, in atodio predicte tnilide. Et hoc totuin. ut superius resonat, abstraho de mea potestato et mito in poteslato et in jus prefate miltcle, in menu Petri do Ruyra et Bcrengarif,fratrie ejus. magistri milicie quem citra msreest. Et est manifestum.Si quis contra hoc vencrit ad irrumpendum, non vaieet set ln duplo componat, et postea flrmitcr permaneat. factum est hoc xv. kalendasnovembris.anno M'.C'.XL*. f.Xplsti. V rgnante Ledovico rege in Francia. SioiJcsdm Arnalli, qui hoc fleri jussi, laudo. flrmo et lestes flrmare rogo. Sio^u Petri, nepolis met. Sio^m Mirie, ille mee. Sio^wuMPoflcii, f Guillmi militts de Bagis. SioiJciuii Raimundi, capellani. gener mei. Sioi^chum Guillmua sacerdos, rogitus, qui hoc scripsit. die et anno quo supra. CCCCX 11ft6,( 1 30) novembre. De Alfoxsi hkois vst. impmatom. SWj Ii nomine Domini. Ego Adefonsus(a) imperator Hispanle, une cum uore 1 mea T impratriceBerengaria fllioquemcoSancio(c).grato animo.volnn* f). tate sponlanca, quandam meam desertam villam nomine Villam Slccam, existentem Inter Soriamet Almanar. vobis fratri Petro de la Roera, mngistromilitum Templi et xobis fratti Melendo,militi Templi, pro saluto anime m et parentum meontm, et peccatorummeorum remlssione,et ut Inde milites 1111 Deo in Templo serviunt, qui sustenlamenlum at adjutorium habeant, jure hwdltarlo dono cum omnibus nllquod vldelicet ejus terminl,quanllcumqHe*inl,et cum omnibusejus perlinenlii*. erris et l tnontibus et vallibus, eiilibus et ingressibus. pascuis.arboribus.etcum omniaquia, (o)Alphonx,couronnempereurd'Bjpsgne.aOmai i33| si Mt ttS). (6) Wrngr, veuvede Bernard(Illj, comle de B*lu. (f un), p. iu8 Alphonse, 3 fvrierti48. t roi (c) Sanche(111). de Csslllle.11C7f 3i tout 1168.
Cirtullira du Temple. n

A Copltidu m*s. Msdrtd, rch. Nat.,Cari. B 695.n47aet n*33.

*^8

c*TtiAia du Tutrut

bus aliii caatSsad eam, quecuraque tint, pertinentlbus. (fol. 97") Item dono vobisin Almanarunum Maurutn pro asserich, cum tua casaet cum omni ejul heredttate,qui, quati veatrialti homlnes, vester proprius erit, vobis aoliset successorihusvestris scrviet et nulll* aliis hominibus. Predlclam villamtali modo vobi fratri Petroet fralri Meleado,Templi militibus, dono. quatenus omni tempore IerosotimftanoTemplo senriat, et ait super ejus hereditas,et ut vos et qui post vos venerint Hboreet quite semper eam possdeant et habeant. Simili modo de prenominato Mauroconcedo, quem vobisdono pro asserich in Almanar villa auperiua nominala. Si quis vero in posteront de meo vol alieno gcncro hanc meam donacionemdirupere vol inconlrarius venerit, ait a Deomaldlclus et in Inferno cum luda proditore dampnatua. nisi digne emcndaverlt.et pectct regi parti mille morabetinos (Joi. 98)el reddat Templo hereditatem duplatam. Factacarta Sancto Stephano,piesentibus ibi comit Barchinoncnsi et rege Garsia. qui ad curiam imperatoria vnrant, pro pacc Inter se per manum ejus lirmanda.mcnscnovembri.craM'C'LXXX'HICpredictoimperatoroimperante In Tolelo, Legione,Saragocia, Nalara,Cnstella. Galccia. Ego Aderonsuimperator hanc cartam quamjussi fieri, conflrmoet maru mco roboro..Sio!ioM imperatorisJ.San dus filius imperatorisconnrmat, cornesFernandusde Galccfaconfirmt cornesPonciusC/o/.9S'Vmajordomusimperatori confirmt cornes Amalricusconfirmai comes UrgolliErmcngaudus(a)confirmt Uaimundus(6)Tolctanus archiepiscopuaconfirmat Petrus (c) Secobiensis episcopus confirmai; Ocrnardus(rf)Sagonlinusepiscopus confirmt Stcphanus Exomensls episcopus confirmt; Guler Fernandcz tenens (e> Soriam confirmai; MicliaclMunio2olahcdnsdeSoria confirmt; MartlnusFernandcz de Fita Nuno Pedroalferizimperatoriconfirmt. GcralJus scriptor fm|>erator(sper manum magistri Hugonls canccliarii scripsit tfc. CCJCCXI 1146,veudredi (1 ag) novembre.

Arcb.dp., H87(Monlfrln). Original Marseille. Vidlmitt s3 juillet Agi Ibidem,Ht 101(Stontfrlnj, du pareil,n*t. In nomine summe et individue Trinitatis. Anno ab incarnatione domini nostri Ilicsii Xpisti mfltcsiinoC'XL'VI*. go. Poncinsdo Medcnis,ut Deus E propiciclur pecentis et ncggligcnclismeis, dono et offero mcmclipsum omnipotent Deo et milicie Templi Salomonlslerosolomilani, promiltens me serviturum et mililalurum ibidem Deosub obedfcnliamagislri diebus omnibus vite mec. Et pro heredilate anime mee et animarum patris mei et matris mec, dono el laudo atquo concedo predicto millo Templi et fralribus ibidem Dco servientibua,presentibus et futuris, quarlam partem castcllido Mcdeniset totum quicquid in ipso castro *rt in tcrmlnliet lerritorlis aivo dominationibuquo a<\Ipsum castellutn pertinent et pertinere debent, ego habco et baberodebeo in dominino sive oiiquls vel aliqua ibidem lonct et tenerodbet de rne. Iterum dono domino Deo et jamdicte miticie nicum ortum de Barzanenguescum domine, Peiro Halmnmll nomine, et cum manso ubi habitat, qui adlieret predicto (a) Erurentaud. VI).comtecl'Urgrl,1102 8 juin i i5. (6)t~init))).t.afche~()uede ( 9 na (e ). (c) Pietwde nglnn. ToKJf',tu8 [ 1110 A ^#i|iii> it KiStfnvI*, f c. ti4n. BernnrJde Anylnn.tVjnpto SlgnniH,ui8-? (ianuledit i- n43). (p) Elleiine, t (tl) vquel'Osius, nli-iii;. (

CUKTUI.AIHE DU TEMriC

orto. Preterea. dono domino Deoet prefete milicie rawlietatem de villa de Treuils et de castra do Monlfriet de terriloriodo Ornils, videllcet totum quicquid in ipsa villade Treuilet in ipso castellode Montfriet in tetrilorio de Oraiisive >ntotis terroiniiset dominationlbusque ad ipsam villamdeTreuils pertinent et perlineredebent, habeo ego et habure debeoin dominio, aivealiqui homo vei femina ibidemtenotet teneretdobet de me. Rursum, dono domino Daoet predicte milicie quarlam partem quam habeo et babere debeo in dominatione castellide Tezer. et ipsum estar et honorem quem et Roslangnusde Montaniaccho ejusheredes tenent in ipsoMonlaniaccho, l quicquid e habco et haberedebeo in villa do Capratia. et ipsum feudum quem tenebatde me ad Furchas Bernardus Mata Caro et Rnimundus Bcrnardi do Kurchis. Item, dono domino Deoet predicte mille totum quioquid habeo val habere debeo sive aliquis homo vel femina habet vt tenet do me in villa Sanctt Egidii et in suis lerminils. SupramemoMtum honoremet omnta mea jura quecumquo habco volhabero debeo sive altquts homo vel femina hnbel vel tenet de me, ubicumquo sint in tota valleque de Medenis sive in aliis prenotatis locis, dono et trado cum hac caria appellatur domino Dcoet milicie lerosolimitaneego jam dictus. l'onciusde Medenis.sicut jam superius scriptum est. sive adhuc malins dici vel intelligi potest, sine ingusnno ad honorem Deiet ad ealutem anim mc et animarum parentum mcorum et ad ulililatem domus Templi, in manu dompni Petri do Roveria, ejusdem miHcie fratris et miiiistri, et fratris Benengunriide Cigugnoliset fratris Wilclmide Rlollnc,ad habendum et libere possidendum suamque voluntatem perpetim faciendum absque tocius viventis aliqua inquleludine.Super hcc omnia, donoet coneedoDcoet milicie Templi meam quai-tampartem de feudo cl defcudolibusdo Poslllacho,alcut tenent et tenero debent de me. Scripta fuit hcc carta in menso novembris, feria vi, regnante Lodoycorego. De hoc sunt estes et videnles Pelrus, prior Sancti Miclmells.Ucrlrandus de Mcdrnia, Berlrandus Kaliga Velula, Petrus de Clausonna, Poncius Ugonis do Medenis, Stephanus capcllonus Sancti MichacHs, ilelmus Ijgouls de Volobrega.l'elrus UgoW nis. filius ejus, Bcrtrandns Bencnguarliist!c Volobrcgua,HostangnusAmcllide Clousonno et Inguilelmus et Vilnlmusde hlcdenis.frdlcr ejus, PonciusWilnlmide Sanclo Michacleatque Pondus Lnulardl, nepos Poncii do Medinis jamdiuli. MsndatoPoucii de Mezlnls superius scrlpti et omnium suprndlclorum teslium, Pctrus de Mfigntoj-. hunccnrlam scripsit iji. \Suit sur l'original unelisteleshommeset tics censdonnsait Temple. ) CCCCXI1 ii46. lundi (4-a5) novembre.

a^n

Ordinal Touloute.Arch.dp., fondiileMalle, henat, 1. u. n*L P In Xplallnomino.Ego, BernardusBovi,et uxor mca,Ricardo. et nila mea. Tilborgi, et omnci alii infantesnostri, cum consilioclomtnorum.scllicct Pelri do Allinacho,et de Imbertode MonteSallchono,Ver fldetn, sine Ingano. cum bono animn et bona vohmtt. veudimus domino Deoet milicie lerosolimHanl.et tlbi, Ugonirio pMcnw, et luis confralribus, totum unum liorluni qucm abonnis et abere debe musin ermintn de Pcjcnaz et quantum ad Ipsum liuiluni perlinet et pertinere dbet, el afronUt ex aura Narbonensisin viaque cunit de castro Pctanazi ad eclealamSincli Petri, et

a _8. Il v w .r

CAUTULAIEB

btt

TtSKB

de allano in horlo GuilelroiRiinaldi et de aquilonin horto quem fuil Gormundi. Et hoc facimus per *' olidos Metgoriense* bonos si percurribiles. Et de isto horto debetis donare arlum predlctfs senioribu* de omnibus fruclibus. Et abuerunt de foncapi v. solidos. Et hoc fuit factum cum consilloet laudamentoRiiende mater Ymberti. Sicut prediclum est in accarU, !cvandimuset laudamus predictutnfaortum tibi, Ugoni de Peicnaz.et aliis confratribus, qui modo hibi aunt et in antea evenient. Farta carta ln mense novimbris,in feria n\ anno Dominico M'.O.XLVI. regnante Lodoichorege. (D'uneautre encre) Hoc factum fuit cum laudamento Petri de Altinac et de uiori ejus, AmabiHa,in vldenciaBernardi de Balmaet de Petro Sancti Genesii et de Raimundo Rcrr,!?u de PoncioViull et de et Stephano Cathalani et de Guilelmo Fabri. Famundus seripsit. CCCXIII u4C mardi 19 novembre.

du B Copte *n. Avignon, lbl.munidp.. Carlul.de liicherenehei. 1.fol.3i. Edit M"de Rlpert-Montctar, cil.. n*53,p. 546. op.
IHClfll;^T CARTE DE CA8TELI.0 IDE Boldoto^k DE BOI.BOIOSE ET uxohe ET OMNI IPSIUS SUA Mabciiisa TEHBITOIO, ET mio suo QfOD Nicholao DATUM IT EST Ab Uqosb

AMOftUM OMNIUM HEHF.DUM CIUS.

Hoc quitlem prcscribilurquotinus prolixis tcmporibus procul dnbio a prcsenlibu et scqucntibus cognoscatur. En propter. nos pariUirambro rralros, ego videlicetbarnuscl Willeimus harnus. divina amoro commoniti, ut DcuscJtlominiis noster nobls et parentibusnoslris peccalanostra remUtatetinsupet \'ltflll1 clernam concdt,donamus et perpeluo in manu fratris Raimundi de Crusoliet domine Tiburgis (a) Aura. sicensis atque filii sui, Willelmf(6) Aurasiccnsis,Iaudamus et absque omni rcliiiiinento, Deo et sacre millci Tcnipli Sntomoniconcedimus totuin et ex integro qnicquid in castellodo nolbotone et in cjus tcrritorio hnbemuvel habere debemus, neque alii pro nobis in cnlis vel Itrerais,nquis arboribus pomifeaqunruinqua clecnvslbun. ris vel impomiferis. Ut aulem bec nostra donalio et publica concessio Hrumet slabilis apud fratres de Templo rcniancal perpetuo, tx%" solidos volcrum dcnntlorum Mclgorlcnsiuma magislroilomiis de Ricliaicnnis, Raintundo e Crusolis. necipimus, d de quibus in pignore non romansit denoritw. Preterea, prcfola domus de Richorrnsis habebat pro pignoro ln supradicto honoremi. solidos Valenlincnsismoncte. quos iilis de Bolbotone.Htijua donacioniset Inudacionlstestes sunl prestiterat Ugo viderunt et (Jol.3l") ntidicruiil Nicholaus,frater et sacerdos. frater Bernardusqui claviger, Guinardtisde Simiana, Haimnndusde Monlelz.filius Lautaldi.Guilielmus de Montclit,Ponclusdo Balmis. RostnguusdeGIgundaz et Willclmus.filius amis, Willclmus Hatmuudi do Gigundn, Pondus Mnlbcr.1i, Haitnundusde Bisturis. Actum fuit hoc apud cnetellum de Oigundoi, anno M*.C*.XL*.VI#. incarnalo ab ln mensnovembris,feria ni' luan*u'. Verbo, (n) Tiburge, dame d'Orange. m5 f 1150. + t6o. (b; fhilltaumr. uuiute d'Orango, n5o

CAftlCLAIRB TMtMX 00 CCCCX1V 1 146,(1 -3i) dcembre.

361

du Copie* ui' . Madrid, Arcblvo National Cariai, B, 5g5, fol. 33, n* gs du xvs. ibidtm, Carialario Migno, m, ne 1a. BT DB IlLA PARD1SAUE VEfIDIDITANC1U3 UIOS EIDS1K .UUGOA BARRI aKCTB S l!l Q S MARIE.

JXj 1" Deinomine et ejus gratia. Ego, r2>? quidam Sanitet usor mea Maria sitnul cum filiismcls, par hanc scripturam venditionisnoslro, vcnditoressumusnobis emptoribus nostris. fralresTcmpHSalomonis. Vendimus vobisuna pardinn que habemus in civitate esaraugusln in barrio SanctaMaria,et habet infronlacioncs, illns casasdo illo abbate de Pina.ct ex alia pars casasdo SangLopietnosmctipsosvuiditoresex alia etniia via publit vendimus sic exyuacumquepars, cum exiiset foris. Ksi indoprctiumadplauibilcintcrnosctvosxim folirli Inccnsis monde mi" drnarioriim, datos in manu semper. et est manlfcslum, et titillas casas quodibihabiicrilis.hnbcalis finlvum,ingenuum et quiclum, ad vestram propriam volunlutcni facere in secula. vos et omnis postcritns vestra. Est Indo (Id(nna)do salvclatc.nd forum terre. lohnnncs(le Aziroii arito. Alinln xvdennm rii. Sunt Icsles. visorcs et nudilorcs, Rnimonde Lttna, Gilelm gencro de Bcncdeil. Kacta carta mense deeembri, cra M.C.LXXX.IIII. rcgnanlcmo ornes Barchic nfunensinin) Hainiundus Ik-lcngnrlns in snb Aragon;in arogosa, me.GarciaOrli et cplscopus Bornordds ex grntin l)ci, Ato Sanc justilla ibidem. Arlald in Alagon, in liigla mulier comilis de Palares,comit Lupus in Cntatniub.Sanio Ncconesin Taroca, senior LopSanin Hclclilt.

In Deinominoet ejus gratia. EgoSan et uxor mcaMaria simul iliis vestrisper f hanc scripturam venditiotilsnostre venditores siimus vobis entoribus noslris fratrosde itla cavallcria.Vendimusuna noslra pardina que habonuis in civitate osarauguslnin barrio Sancta Mariaet habcl infrontacionesillns usas do illo nbbate dc l'inn, et do alia parte casas de Snnc Lopczet de nlia parte casasde nos venditorcs ex nlia et in fronto via publica. Quantas islas alYnntndonrsindudunt. sic vendimus cum oxiis et rcgrossis cMniincliiiprccinplacabilcipiod intcr nos et vos convcnininsquod placiiil nobis.id est xim solidi et mrdio, moneta laajucsn do quatuor denariis, et est isto precio dato in manu semper. et est monifcslum. Sic vendimus iMas ensas, quod habentis illa salvaet quicta per vendcrccl dnre et perfardoilla vesIra voluntat >os et filios vestros per scculn cuncta amen. Et est fidanca a fuerode Caragocade totos homines foris irgem.dc solvctale nd forum terre lolimis de AzlroniDorilo.El sunltestes isores el nudilorcs HaimondoLunn.GuilIci grnero de Ikncdct.Fncta istncorln. mense deeembriera M.C.LXXX.IIII.comes Hnrebin(onensium) t princeps Arae gon et per manu illius senior in Cnragnea GarciaOrllct justilin ln Caragoa At S?.nc,episcopus Hcrnardtisin CnragocaetAlagon,Arlaldin Alagon;lu Arricln comit da i'nllars et in Cslalalaiub contre don Lop,in DarocaSancioNcgoncs, in Uelchit senior Lop Sanc. Ego Miroscripait isla carta et do manu mea deners. hoc ^<ff cil.Ktsua allgala est xn

,6, CCCCXV

CjmTOLjUMt xrerp~.s Du u46, (i~3i) dcembre.

d A Copie*u su' . Madrid, xchNo ational, ariai.B 5g5,roi. i4ort-3$, ' 365 m s. BarC N n San Gemrio, liwe Yert.fol.j3" du xv s. Madrid, ariai,Slagno, fol.umvii. celone, C II. n' 81. Caata DBSamacsms. 1d Dei nomine et ejus divina clementia. Ego Raimundus', Dei gratia cornesBarchinonensis'ct princeps Aragonensis,facio hanc cartam donacionis et confirmacionis vobisdompno Petro de Robera magistro et dompno Raimundo de CalroNovo et omnes alios seniores militie Tcmpli, tam presentibusquam futuris. Placuit michi libenti animo et epontanea voluntate, propter amorcm Dei omnipotentis et remedium anime meevel successorummeorum dono atque concedovobiaut quantoa Sarracenoshaberiti in honoribus et haredilatibus vestris aut illos que de alias partes per amorem ibi adduxeritis velde tspaniam qucm Deus ibi nobis ddit totos vobis serviant omnibus diebus. Et nullus homo cos vobissubtrahat neque recolliIl gat in sua casaaut in sua hereditatevel non ois faciat aliqua injuria. Hocautem" donativum superius ' ut habcaliset possidcatis voset omnos servitorcs milites Templi per innnita secula seculorum amen. Siji Raimundi cornes. S" lidefonsi. regis Aragoncnsiumet comitis Barchinonensium. Facta cnrln in cra M'C'LXXX'llll* mensc dcccmbii. in civitate Oscha, domiin nante me Dei gracia in Aragoneet in Supraarbc atquo in Hipacowa. episcopus Dodusin Oscha et in lachn, episcopus Uernardus in Cesaragusla, episcopus Michael in Tera<ona opiscopusGilelm Pclri in Hoda. Ferriz s(enior) in Oschaet in Monlarago";Pc!cgris(enior)in AlchczarctinNapal; Pclri" Ram(on)s(en!or)inEslada" clin MonteCluso; Frontin s(enior) in Elfon et in Bollanga Garcia Xemenes" s(enior) in Arrolcllar don Sango s(cnior) in Andilgon.%o, Raimundus. scriptor. jussu domini mei comesIl. hanc cartam Mripsi et do manu mea hoc signum ^ feci. 1 146,meretndi 1t dcembre. A Original Madrid, rch.Naclonal. 3a3(Monzon). Icj.. du Copie xni. Barcelone, Arch.Cor.Arag.reg. 3io, fol.clxvhi.
QlOMObO TEMPLliM IIaIIUIT CoSHTAM.

CCCCXVI

In Dei nomine et cjus divina gratia, Paliis et Filliet Spiritus sancliamen. Ego Fortunio Acenarizde Tarazonafacio hanc carlam donaclonis et conflrinacionis.Placult michi Hbonli animo et sponlanca voltintaie, propter Dei amorem et remedium .fltymiindu. . Hirrhln*. . dono. J. aRovcrimaglslro Variante,! fMIrihn mlliclo clfraltl flijmtimlo 5.uccosorlbii. cl. j. Iiabclis. 8.Aduterilis. g. Vspnlm. Tcmpl 6. io. mblt dedcrll. n. noncov u. rccollR!. i3..Volomitdon* Cnrtalario le Magno. i4. >upMttt criplum. i5 1>|deux onl iantteCarluhrlo mol* omis M Ma^no.16.Scnlorc.17. ois omit tonk Cvrlulorio ( Slngno 18.Suprarljo ip. Illppiciircl. o Tarscon. ji. Oiilllelmu Rtniundui. . Mont rgone. Ciallu emeno AtcaUlferlum (ontor) Drb>co. X in A f dais in cl in PeltSolce 2S.Wofi dans omis UOtHul. agno. 34. PeroRamon. j5. EMala. C>. M Altson. 17.Bollanii. a8.Xfmcnonj. 19 Omis ans Cntlul.Maqno-30.Arronlellar. 3i.Sanlo. d te Ht.Omit truleCariai, aj/io. 33.Aldlgoo. 3J.Rarmundu. 35.comlllctlpsl. 36. d s fel!

CAJITOLAIBE

OU TEMPLE

agj

anhno m$ et parentum meorum. dono domino Dcoet milicle Templi Iherosolimitano ilta almunia que dicitur Confite, que est in ilia rippa de Cinca, per hereditatem totaab intgra, sicut egoeam demandabam cum quantum ad me ibi pertinet vel pertinere debel, ut sedeat ad servicioDeiet milicie Templi, per secula cuncta. Similiter ego Frontinus dono et concedodomino Deoet milicio Templi quantum ad me ibi pertinet vel pertinere debet per secula cancla. Simililor ego Fortunio de Berdono domino Dooet milicie Templi quantum ad me ibi perlinet Yel goa pertinent debet por secul. cuncta, amen. Et ego Potrus de Oscha similiter donc domino Deoet milicie Templiquantum ad me ibi pertinet vel pertinere debel per secula. Hoc autem donativum, slcut superius est scriptum. donamus et conflrmamus cum per cuncta secula amen, ad servicio Dei et seniorcsqui ibi modo sunt vel inantea ibi fuerint ad Deionorem. Et fuit donatum hoc donativum in manu de dnmnus Petrus do ta Rueira magister milici et de fratro Berengcrcde Caslcl Peire, et do fralroRaimundo de CastelNovo.Siorum~ Fortunio Acenariz.Siojium Frontin Sionum de de de i tfr Fortunio de Bergua. Siqsumde Petrodo Oscha. Factecartaetdonativoera niillesiraa C'LXXVIIII*apud civitatem qiiam vocitant Oscha, mercoris u*de decembri. dominante dominus nostor Haimundus Bercngarii cornesin Barchinonaet in Aragone. in Superarbi et in Rippa Curcia et in CesarauSunt lesteset auditoresdo hoc auprascriptum Pero Ramon d'Eslada, et Korgusta. tunio Date do Barbaslro,et Galin Garces do Aslusclla, et KxlninoGarcezfrater ejiis. et Ramon de Boleiascriptor comitis et Petro Medalin do Tarazona. S%*Raijnslicia mundi comes. Et ego Andreode Agicrboscriptor comitis hanc carlam scripsi et de manu mea hoc Siom'.m feci. >J< CCCCXVil 1146, vendredi i3 dcembre.

d A Copie u m s. Toulouse, rch.dp.. Carlul.Ade Douuiu, ch. il<3, ol. i3i" et i34fa. f In nomine Domini. Ego, Guarsendis.et infantes mci, Pctrus et Pondus atque Bcrnardus, et Illia mea Rossa, vindilorcs sumiisvobis. militibus de militia Templi Iherosolimitani, Petri scilicet de Hucria, el fratri vestro, Berenguario, ceterisque confratribus vcstrls in predicta milicia Deo crvicnlibus, presenlibus atqtie futuris. Vindimus vobis unam vincam nostram quam tcncbnmus de vobis ad qitarlutn in terminiode Gaurc, ad ipstim Castelarc,et alTrontade allnno in vinea Pclri Oliba, do meridie in via, a circi in vinea emperia, an aquilone in vinea Bornardi, fllii Pontii Arnatdi.Quantum infra istas atYontationcs nbcmtiset haberc debemus,vindimus et h deHlnquimiis vobis, sine omni noslia retinencinet sine veslro inguanno, propter iti sestarloset cmina ordei et 111minas frumenli, quos nobis dedistis in precio de v sol. e Ugonencosoctenos.ad habendum et possedondumvestramquovoiuntatom prrpclim faciendum. et sic islam cartam laudamus alquc flrmamus sine inguanno. $ Bornardi,fflil Poncii Avnaldi.$ Ptri Oliba. $ Bernard!, fllii Stophani Adalborli. Arnaldu8scripiil vice magistri sui GulllclmiAdaulli islamcartam dictant!jussione predlc-cyo/.t3b)\s Guarsendis, uo predictam vinrani habuit per eredilalom polri q sui, quando maritata fuit. Faclacaria anno millesimo C.XL.VI.incarnallonlsDominice, idus deccmbrl, feria vi, rgnante Lodovicorege.

a64

CARTULA1KS

DU TEMPUS

ccccxvin

[.46-1147.J
DE PBSBBHDA DE ScABUt.

D.fi. 86.3 Original:Lincoln,Arch.de la Cathdrale

Nosfratres canoniciSancteMarieLincolniensisecclesiepreaenti scripto nos recordari significamus,qualiter reclamatio Nicholaisacerdotis,fratris et concanonicinostri. adversus cpiscopum nostrum Alexandrum (a), in presentia nostra, terminata fuerit Testes advocati sunt, quorum nomina subscribuntur Jordanus (b) thesaurarius Ricardus Halban milesTempli, et Adam miles Templi CCCXIX [11/I6-1178.]

s Original, ceauquestre Paris,Arch,nat,. S. 4g5j, n" i3 (a de la 1" liasseMaupas). DE monSEIGNEUR Ggermo*QUI dotoa i MUI b froumant A Messemi. d Guermundustam presentibus quam futuris. Innotescatvobis quod ego Guermundus pro animabus patris et matris mec et fratris mei, Renaldi, militibus de Templo modium unum frumenti singulis annis reddendum apud Messimiacum villammeam in elemosinaconcessi.Et ne aliquis de hoc cis erogato bnficieuicquam detrahere q attemptet, sciatishanc cis largitam elemosinamin presentia excellentscomitisSuessionensis Yvonis(c), his una in testimonio astantibus, fratre Helya dispositore domus Suessionensis,Evrardo sororio Guermundi, lacobo, lerberto, Petro, Godefrido. CCCCXX [ii46-ii85.]

Original partie en haut jadis scell Paris,Archives ationales . 5oi i 10(dans le carton N S S. 5ou (1" dela 3i*liasse.commanderle 'Orlans). d d de Copie u ivs. ibidemS. 5oio.Carlitlaire St-Marc n' iTOrlans, vi" n. [CtjnOORAPBUM. [Fi]rma et stabilis persvrt testimonio littera [cujm pactio deputataz. Inde est quia ego Manasses(d), Dei gratia, Aurelianensis episcopus, notum esse volum[us] tam fuluris quam instantibus, quia fratres TempliAurelianensistenent ab Andra, cantore Aurelianensi,duo arpenta vinearum ad censum. que sunt juxla vineas nostras apud ecclesiamsancti Marchi.Predictiautem fratressuper censiva illa Galterium P Rembodijamdicto cantori vicariumconf[irmave]runt' ? s (a) Alexandre, vquede Lincoln. a juillet ita3. f aojuillet n48, quitta l'Angleterreau printempsde it47 et n'y retourna plus. (b)Jordan n'tait pu encoretrsorierde Lincoln au dbutde 1 iWfSole uRv. .Salter.auquele doitcommunication document). d H dece j (e)Ytes.comtede Sotssons 46 u 1178. (d) Minassesvqued'Orlansn$6f c. 1185. t. Cemollaiisitu blancans d le<;arlulairc.

CA1ITCLAUU5TSMPU DU CCCCXXI

a65

i i47l (i- janvier 3i dcembre). Copte du tf a. Madrid. ArctaWo National, CarMoire B. 595, fol. tt*, n> 36i- du xv t ibidem, Cartalario Magno, m. n 14. DB ILLASCASAS MULIBR MAUX QCBVBSDID1T DE EMBHOSBS.

In nomine Domini. Ego donna Sana mulier de Manx Eminones, et filiis meis Garcieet Iordan et Urracha, vendimus vobis, fratres Templi Salomonis Iherosolimls, ubi frater Rigal Begeret fraterRandulfoet aliis veslris fratribus presontibns et futuris. Vendimus vobis illas casas que habe. mus prope illas de Aiunprophit, qua fuerunt ei in barrio Sancte Marie, per c. us* solidos lacensis monete quatuor denariorum, quod dediatisnobis semperin manu et habenl afrontationesoxparte orientisvia publica, etoxalia pars ipsas vestras casas metipsis fratribus. Et ita vendo vobis illas casas, ut habeatis illas salvas et liberas et ingenuas de mea posteritalootmesimiliter, et faccre inde vestram volunlalem. Stint fides de salvelatead forum de CaragoR, J'etrus de Corlala et Garcia de Barchao. Sunt hujus rei testes: Ferlunio Sando Funes, lohans de la erta, DominigoSperat. Michaelde la Fuellia. Facta carta anno quo imperatoret cornesBarchinonia t rcxG(are sias) obsederunt Alinaria regnante Ratmundus Uerengarius cornes in 13arcliinonia, in Aragon, in Suprarbi, in Ccsaraugusta episcopus Bernardusin cademcivitale, GarciaOrti dominante comilein sub aragosa,Ato Sanjuslilia.Arlald in Alagon, LopSaninBelchit.EraM.C.LXXX.V. Petrus scripslt.

In nomine Domini. Ego dona Sana mulier doManaxEminoncs,et filiis meia Garciaet lordan et Urraqua, vendimus ad vos, frntreTempli SaiomonisIherosolimis, par nomen frater Rigal Begor et frater Randulfot aliis iratribus, illas e casas quo habemus prope casaa de Avinprophit, qui fuerunt ei in barrio SanctoMarie per c.txx*solidos lacensis quatuor denariorum. Et vos dedistisnobis semper in manu et habent afrontationcsex parte orientis via publica et de alla casas fratres Templi. Sic vendo vobis ego Sanga et flliis meisad vos fratres illas casas ut habealis illas salvas per secula et ad vestra vohinlatcfaccre. Sunt fidiatores de salvelate ad forum de Cesaragusta. Petrus do Corlatii et Garcia de Barchao. Sunt testes Fortunnyo San do Funes, lohans do la erta, Dominico Sperat, Mtcael de la Fuellia. Fuit aliata x soi. Facta carta in annoquando imperatoret cornesBarchinonaclrcxG(arsias)obsedcrutUAlmaria; regnante Raymundus Berengarlus comes in Barchinona, et in Aragono.etin Suprarbe; in aragocaepiscopus ernarB dus, in aragoa Garcia Orti senior, AtoSanustifia, Arlald in Alagon, Lop j P San in Bclgil. Era M.C.LXXX.V. etrus scripstt.

CCCCXXII 117,( janvler-3! dcembre). du d Copie xv. Lisbonne.Archlv. a Torre do Tombo;l.ibrodos mtstradot.fol.tviii". ln Deinomine. Ego MonioCavaleirofactocarta vobis, militibus TompliSalomonia de meocorpore et de mechabere. post meum obitum in mea vite veslrum ohediens post meum obitum, omnia mea bona tota, si non habuoro sciucu; et si habuero semen, habeat duas partes, rnililibus tertiam partem, et dent nd meam eccleslam iinum tnorbitinum, lium ad meum abbate. Ego Moniu Cavnlclro,qui liac calia jussi facerecum manu mea roboro, era millesimaoctuagesimaquinta. Qui viderunt, hi sunt teste* Salvatus Eriz teslis, Oundltsalvus testis, PetroSarlia testis.

'$*

cmtduiu

wi

nmn

1 147,(1" janvier 3i dcembre). d Copie u xnt. Madrid,ArcbWo ational, arluhireB, 5g5.fol. s8". n' 76. C N DE CAMIOUB Q FIUTBBS FECBhO^r COIIUXOS FIUOS VlAGO. DB ln Dei nomine. Hecest carta de illo camia que fecerunt frateesde Templo, scilicet frater RlgaJtcum altis fralrlbus, tam presentibus quam et futuris, cum illos flliosde Viago.Dedetunt Iralres de Tcmplo ad illos fllios de itiago illas casas, que aunt intus castellumde Novellas.que fuernnt de don Arlentde Freacan et dederunt illos filios de Viago.don Bicentet don Pascalet dona Maria.ad fratres illas casas, quashabebent intus castellum. Est inde fld(ana),a for de terra, de salvetate, ex parte fratres, lohen de Madona, t ex patte flliosde Viago,est fld(anca)Raimonde Murcl,lohen dets Pase tors. Sunt testes, visorcs et auditorcs don Apparicio,Martin Pedrez. Facla carta era M'C'LXXX'V. 1 147,((" janvier-3t dcembre). du Copie m*a. Madrid, rchlvo A National, arlulaire 595,roi.38", n' 113. C B Bei.lita uxor dr Goszai.vo. In Dei nomine et cjns gratia. Hccst carta de cambio quam fecerunt fr.ilribus Templi niilili Salomonis. magister Higolt Viger, et frater Hclias Focale!et fralor Richard et fraler Gillelmet frater Vital etcteris aliis fratribus de Novellis.cumBelMa. mulier qui fuit de Gon/.nlvo.Dcdil Belliln suas casas, que habebat juxtn illas casaado Martin l'uslor, ad frntribus, per illas qui fuerunt do Andcrczet t k. do tri, et ut habeant fratribus illa casa de Bcliitasalvaet franca per secula cuncta. et ddit Belliland(anciam)salviiali9adfralribti8PcicLcspic,etfMlribusdedcruntfld(anclam)salvilatis ad BellilaArnalt Ponz. Suni ttstes, visores,auditores hoc suprascripto don Apparicio.Martin Calbo. Stephcn de Cortes,Vallcs, Martin Pastor, Sanz do Oblilas. Arnalt Ponz, lohen Gascon, Pcrc Derenger.Facta carta era M'C'LXXX'V'. [c. n/J7, 7 fvrier.] Original Arcli.p. Marseille, fondsde Malte.H76 (commanderle Sales). de ln nomine Dei. Ego Ponzode Bcriazet uxor mea ot infantes mci.dono Deoet milicie Templi in perpetuo decimam quant habco in domo de Gelset que ibi fulura est in perpetuum et proprK in inann Petronide Munlaur et prohocdono ipse l'etrus de Munlaurdat michi xxxxv solidos do Puges. do elemosina domus. Teste Willelmode Bancet Sleffanofralre ejus, et Ernaldo de Castelo Gauges, et Pctrode Becde Vin, et lohanne de Nant. n47, vendredi 7 fvrier. Arch.d(p.fondsde Malle (commandr de Mti) se trouvecrit U Original MrMII. H rie tuile de l'scte n 45. Ego Vincenliusct uxor nica Gaudia. ln nomino Domini, pro anlmabus nostris ipso Deocommendandis,donamus In perpetuum et vendimus militibus presenlibus e CCCCXX%TI CCCCXXV CCCCXX1V

WCGOXXm

CAHTOtAIBB

DU TRM.K

167

futuris in manu Willelrci de Riallac. quandam hxfam de terra pro alode que ex una patte manet secna terram Geraldido Hovotia,ex alara juxta terram Ponciide Rovoria sic dimiltimus militie Iherosolimilano,sicut Willalmus de Riallac sine fraude intelligit. Proplcr hoc WiUelmusdo Riallac donavit nobis xx" solidos Podienses et redatott a debitoribus mois vt solidos et un" sexteriade annona, sciiieel a Ponoio Sancti Privtet WiilelrnoNovello. Donationis hujus seu venditionis testes sunt Rairnundus presbiter, Pondu Sancti Privati, Petrua Capiscitus. Petrus de Toi, Ponclus Lamberti. Pctrus de Tol et Potrus Capiscitus ln Gnnantia aunt mililibui terram istam quicte possidendamhaberi. Mensefebroarii, feria vi, luna un, anno ab incarnations Domini M.C. XL. II, faclaest hec scriptio. PclrusBerriasa Vincentlodicta et V Gaudiauxore sua jussus scripsit. H46/7, mardi it fvrier. du A l c Copie xii*. Toulouse. rcti.dp., Corui, A.de Douztnt, b. 138,fol.97. CCCCXXVII InnomlneDomini.Ego,StofanusdoBurfol9,etcgo,Rogerhis(yo/.97".),fratercjus, et uxorraca ntquo infantesnostri. vinditoressumus Dcoet ssmelomilitio TompliIhcrosolimitani, et vobis, Pclro do Hueri.i,et Bcrcngariodo Hucria ecterisquoconfratribus vestris, in ipsa militin Deo servientibus. tam presentibtisquam futuris vindimus ilaquc et nbsolvitmisac rlcfllninuisvobia unam peliam terre quam tenemus in condnmlnnvestra, in terminiode Burcafols, in riparin Aldc.proptcr mi solidos Ugoiicnros octenosqnos nobisdrdislls. ail bnbendum illam ne possedendumvestramquo volunlatrm perpetimfatiendutn.sinnomnl retinentinnoslrnct sine vestro ingunniin. in Ips.i petia terre nfTrontade ,1liano ipsa terra qunm hodtc laboral Kaimundus de Burcafols,a rneridicet de circi in prcdicle condamina vcstra.de aquilonc in ipso orto qucm ego. Hogerius,accepi cum nnore mca. $ Slephani et fratrie rjus. llogcrii, et iuofllii ris illius. qui sic islnmcirlnni llrinnvcrunt. $ Arn.-ilrli, Guille. $ Pontll cappcllani de Ourcafols H.iltvmndi e Torcnn.Arnaldus do Magrianoscripsit vice magisd tri sut, Gitelmi Adnulfl.islnin cnrlam diclanli,jussiono prcdlctl Slepliani et fratris sui. Rogcrii, anno mlllcsimo CXLVI. incarnntionis Dominicc, m idus februnti, feria tu, rgnante Lodovico rege. vendredi i4 fvrier. 11116/7, du A Copie m* s. Toulouse, rch.dp., Carit.B.(teDouen,ch2fol. 3-5. CCCCXXV11! tn nominc omnlpotcntis Dci, Pair!cl Filii et Spirilus sancti. Ego, Guilclmus de Claro Monte,et ego, KalmunriusdoHivo.fralcrcju.i.quifniinusOlii Xolbcrtidc Rivo, donatores ac diMnltotcsumus Deoet sancto mllicio TcmpH SalomonisIlietosolmilanl et vobis, Pctro de Roverlaet Bcrongariodo Rovcrln ecterisque confrnlribuvesIris aliis omnibus, in ipsa mililinDco famulanlibus, prcsenlibus atquo (fol. 4) futuvobis ris. Donamus ilaque et nb;olvi[mus ac] ovacunmuset omnimodls dorfinUnus [Ipsam]batllarn quam requirebamus auljusto vpllnjuslo babebamusin villa dcCur* tes.et totum aliut quod (n picdicta villa veti suis lenniniis omnibus vel in terminio de Allairos habebamus vcl habere debebamus, in hominibus scilicet ot feminls, ln msnsls, in trrris et in ortis.in prMisct in pascuis, inbsdiosot ifl guartlgas, Inaqua et ln riparias, ln inlroitibus et in rcdilibtts illormn et in omnibus otitibus conim et cum omnibus nostris pastorlvis, ubictimque illos babetnus. Totnrn sicut |)r<>dictum

CAmTCLiOUtTUKPU DO est, sineomni relinentia nostra et tins veslro inganno et sine omni rservations vobis donamu, absolvimus, Uxamus, dimittimus omnibusque modis diffinimus, qiiod ab ocdie in antea. nos aut infantesnoslri vel posteritas illorum aut ullus omo Telfernina per nos ffot. *<v[velper] nostram vocem ibi quicquam non babeamus ramus nec ullo modo aparemus, sett libre [et] absolule sint slra Ivel] requi. omnia, aicut dicta aunt velmetius ad vcslrum bonum dici jxwsunt, sine veslro 8 j u; LU* inganno, adhabcndmnciUcclacpwedendunj veslramquevolunlatero pcrpelim fatiendum Quod si omo aut femina ibi quicquam vobis amparaverit vel banc diffloilionidonationem inquietare vel rumpare voluerit, nos predicti fratres et posteritas nostra erimus inde vobis legales gufrcnti ac tenerect habero vobisfecerimus omni sine Islam vero lonationisdifliiiitioneiii fnlimus vobis nostro bonotemporenosinganno. animo bona voluntate, propter amorcm et rcmissionem traque pcccatorum nostrorum et propter remediiim et absolutioncm anime prefati genitoris nostri. Xatbcrtido Rivo Utsic isu caria,cum rM5)ncdimnilione flrmaet slabilis permaneat omni tempore", sine ingannoGilclmide CJaro Monte t Crattcssui.Haimundi de e sic IWvo.nii islam cartam flrmavcrunt et testes cam firmaro rogavcrunl. Testes vero sunt Guilelinus Mancip.elEscott.sdc Brugeria.et Guilelmi ncrnardideKabarc.ct Ponlius Fcrrol.cl Raimundtis Kainaldi.et Arnaldus Torron<lcAlsona.et Ug Amel do Trs Mois HernaHiM 8cripsit vicedomini sui Gilelinl<lcClaro Montecl Hnlmnndi. fratris mUlesiinoCXIAI incarnationis Dominicc. xvi kalcndas mardi, feria ejus^nno vi Lo(tovico.Fronrorum rcge. El lit vos et vestri lioinincs et ulla nnimnli.i regnante vcslra ..lia mala et ulla dampn.iin noMra lab.>ratlr.nc<o/.5";non faiialis.etsi rcccrilis.emcn.lctis nobis pcrlmidauicnlumipsormn vicinomm qwi.iiro bonocl fUlc.laudarevolucrin. 146/7, samedi i5 fvrier. A Original TouIouh-. rch.dp. II. (Malle)CoiinI.. n-, copie xu>. tbtdem.Wul. du de itouifns,en. 3. In nominc Uomini.Ego.EnglcM.qnam vocanl Arlolafilin qui fuit t'gonis de Rivo et vit meus. Brrnardus dp Montiralodonalores et flnitoressumus Deoet eancletiiil Ihcrosolimitnntet vobis, Pctrodc Uovcrlaet HoTcmpH Bcrengnriodotto^rrio cclcrisquc confralnbus vralris nliis omnibus in ip,nttttlttfa Deo scrvicntibtis presentibus alqupfulmis. Donaiims ilaque ci absolvimu ne rvaciiamus et omnibus modis ilcIDn nuis vobis ip..iniiatliam quarii requirebaiims aut l juste vol villa de Curie; et imum nlind ,,und in pmiicla villa vel in suisinjuste liabcbamus lu Icrn.lniis omnibus vol in leiniinio de Alinirosliabcbamus vol haberc debebamm, in hominlbiis scilicel et feintai, in nnnuiR. in Irrrisol in ortis, in pratls et in patents, in boscoscl in Rarrigas.in aquasctln riparias.in Introillbusrl in reditibusel in omnibus corump*ilibus et cnm omnlbns noslris pasiorivis. ubiomqno llos hahemus; et ni vos rt vcslri homlnescl ulla nnimalin vcslra ulln main et u||a dampna in nostra lnbnrotioncnon faclatis.Quod si frecrilis. rmcndolls illn.l ferHacInm noblspcr laudonirnlum ipsornni bono et bona fUlo.Et Icmorumqul.pio sic lolum, slcut iircdtcIUMest, sine oitilt|tneiilln noslra et lueteslro ingauno ol sineomni rcscrvolione vobl ilonaniii. nli^KInn. hutnt. dimitlimus omnibuique modls difflnimiu' quod, ah hac die in antea. nos nul infantesmm vt posterlias lof niiil Un*bm,> vel femina, per nos vol Per noslratn vorem, Ibi quicquam non habcamunec rcqultamu nec ulloinodo ampatcnms, sel libre et absolute sint vcslra omnia. sirut CClCXXIX

CJMttmitlBB

VtV TBMPI.C

369

tmperiusdicta sunt vol melius ad veslrum bonumdici possunl, sine vestro inganno. ad habendum scilieelac possedondunr veslrarnquevoluutalcm perpetimfaciendum. Quod si bomo aul femina ibiquicquam robia amparaverit vel banc diffltionisdonalionem inquietare vol rumpere voluerit, nos. predicti et infantes nostri et postrits nostra. eriraiis indo vobis lgales guirenti ac tenere et habore vobis fecerimus omni tempore, sine inganno. Islam vcrodonationis diffnitinnem facimusvobis nostro bono animo noslraqus bona voluutate. propter amorem Deiet remissionempeccatorum noslrorum et propter remedium et absolutionemanime prefati genitoris mei, Ugonis de Rive; ut sic ista caria, cum bac difflnilione.(Irma et stabllis permaneat omni tempore, sine inganno. $ Englcsapredicta et viri sui. Bernardi de Monte Irato, qui sic islam carlamflrmaveruntet testesflrmarc rogaverunt.Testesverosnnt: domnus PondusGuillelmus.capcllanus de Mantsilia.etl'onciwsdeMansilia.ctArnaldus Giiitfide Corcassona,et Petrus dericus do Mnnsilin, t Arnaldus clcrlcug do e Badcnxs,<jtPetrus, clericus do Badcnxs, et Bernardus. frater Guiltlmi Ugonis, qui fuit. Bernurdus scripsit, vicedomini sui, GuilelrniAdaull),presentibus et jubenlibtis prediclaEngles.iet viro suo, Bernardode Montirato.etpresenlibus etjubentibusprediclis omnibus lestibus, anno millcsimoCXI.VIincarnationisDominice,xv kalendas mardi, die sabbati, rgnante Lodovicorege. il/if. lundi 17 fvrier. Il 1.I, n' 7 copie mi ilUtem, arlul. du A C Original Toulouse. rch.d(5p.. Cours fi. deDoutent, h. 4, fol. 7-8". c ln norntno Pnmini.Ego, l'etrus dn C.laromontoet infimtosmoi. et nos fratres ipsius Petri de Claromonto, Bernardvldcticct et Arnaldus atque infantes noslri et ego Bernardusde Vibre et infantes mei, nos omnes insimul prcnomiiiali donatores et difllnltorcs sumus Dcoct snnclc milicie Tcmpli Ihcrosotimitaniet vobis. Pctro do Hoeria et Bcrcngariode Roerin cctcrisquc confratribua veslris aliis omnibus in ipsa miticia Dco servientibtis. prcscnlibus atque scrvlenlibus. Donamus ilaque et obsolvimusac cvjicuamuset omnimodisdidlnimus vobisipsnin balliam quam reqnircbavutisnut jnlo vel injuste liabcbamus in villa de Curieset totittn nliud quod in iinbcbamus>el fircdiclnvilla vel in suis tcrminls omnibus vel in Icrtniniode Alliairos habere debebamusin hominibus scilicet et in feminis, in iiiansis, in terris, in ortis. in prntis, in pnsculs, in boscoset in garrigas, in aquns et in rip.irins, in inlioilibus et in rcditibtis ci in omnibus corum exilllnis, el ciim omnibus noshis pnstorivis, ubi cumquo illos linbemus. Kt ut vos et vcslri bomlnes et ulla nnimnli.ivcslra. (a) volueiil. noslw retiiientia.oninimor!iiqitedffTii)iniU9.srd. nd vrslr)itn opusdici possunt. lgutes. animarum parentorum nostrorum. ut ista cartneu mbac difllnitioneset cun> hoc dono flrnm $ l'clri de Claro Monteet fralrum cjus predictnrum, BernardlntqitnArnaldi infanlumquoillorum qui sic istam carlam flrmaverunt et testes eam (Irninvcrunt.Testesvero sunt domnus GuilclnuisMacip.ct PonciusFcrroi, ct Guilelmuur00111, Jolrnnncs Lombardi,el IlaiiiiiiiidiiiiRainatdi,et Arnntdue, cI Mil Guile. et ArnaldusTorron. Bcrnardus scripsit, vice domini uiGuHelmlAdaulfl. s istani carlam iliclanl jussione domni Petri doGlarnionletpredictorum ffalrum ejus, anno mllltsimo f.'lil^VI inr<trnllnnidominiez, sm kslrnclas marcii, feria 11, regt. regnanle Lodov;co CCCCXXX (a) Le teste Ml Ucnlluue celuidu uCCGOIXVItl.

370 CCCCXXXI

CTliL*IBK DUTSMPte m46/7> mardi a5 ou mercredi a6 fvrier.

du a. Copie xiii* Su Gereulo Livrevert. fol. 34". Hec est cria pacti et concordieinter fratres Templi et inter Radulfumde Seneugia et omnem progenlem suam. Petrus de Boveris, magister fratrum Templi. pro se et pro omnibus Ternpli (rtribua,comendavitin Cerveradomus et vineassuas Radulfo de Seneugia et Bernardo. fiiio ejus, omnique illorum subsequenti progeniei in tali vero conventionequod omnibus annia quarta pars de expletis vinearum etxx" solidi pro cenau domorum annuatim.in festo sancti Michaelia,Templi fratribua reddantur e predictoRadulfovol a aua progeniofldditeret, cum votuerint fratresTempli in ipais domibus, habeant hospitari et manere. Et a possidentibus ipsas casas eis diligenter serviatur. Si vero in future Radulfi genus absque legali herede flnierit, revertentur vineo et domus non pejoral fratribus militi Templi. Ob hoc ergo Radulfus et sui vineas et caaasdebent tenerecondreitaset in eis manentes legaliter amici et fidles omnium fratrum Templi semper sse debent. L Facta carta est anno Xpisli M'.C.XL'.VI, odoviciminoris regis Franci regnante x anno, v kalcndasmarcii, feria un*. SioiniBcrcngeriusdeOraiana nota. CCCCXXXII 1146/7. jeudi, a7 ftvrer.

A c du Copie m* s. Toulouse. rch.dp. Carlut.Ade Douiens, h. \ht, fol.ioi. In nomine Domini. Ego, Petrus de Vitraco, et uxor mea atque Infantes nostri, donatores sumus Deoet sancte militie Templi lherosolimitanl et vobls, Pctro de Rocria et Benengariode Rucria ceterisqueconfratribus vestris. in ipsa mililla Dec famulantibus, prescntibus atque futuris. Donamusvobis unam terram do alodio nostro in terminio de Camon. in riparla de Olvegio.etaffrontade altano in terra Potil Aicredi a meridie snrsnm in podio, in terra Sancti lohannis; de circio in terra Pontii Rogerii deaquilone, usque ultra flumen de Olvegio,in alio nostro honore, in quo 8cllicet honore donamus vobiscabedaget pascrias atque ribagges cl lotumquod necessarium vobisfnerit ad opus molendlnornmvcslrorum, ut hoc totum habeatis ubicumquo in predicto nostro honore necessarium fuerit, ad opus molinoium vestrofum. sine omni contradiccione,omni tempore. Sicut superius scriptum est. sic donamus vobissine omui nostra relinentia et sine vestro inguanno, ad habendumac possedendum veslramquevoluntatemperpetim fatiendum.Et si omoaut (emlna ibi quicquam vobis anparaverit,nos erimusindevobis lgutesguirenti et tenere et haberohoc fecerimus vobissine omni contradiccloneet sine vesiro inguanno. Hoc autom donum Doi focimus vobis propter amoTem adipiscendum ot remltsione peccatorum nostrorum et salutem animarum nnstrarum (fol. MU")et quia de etemosinis predicte milltie habuimus xv solidos Mclgorenslumbonos, ut sic istam cartam (Irma et stabilis permaneat omni tcmpore eino inguanno. $ Petri de Vitraco predicti et uxoris ejus et Infantun illorum, qui sic istam cartam firninienint. $ Ouillelmi RogeriiSiguerii. $ Raimundi Nie).S Ponlii Rogcriide Vitatcrio. $ Aulmarlits Vitraco. Bernard! acripsit vicdomini ', OHiplinlArtnutft,iMamcartam dictantis, Juielonc predicti Pctri de Vitraco, nuno mlllesimo C.XL.VI. incarnationia Dominice, m. kdendas marcii, feria v, regnante Lodovico rege.

C4BTUUIU DU TEMPLE

3"l

iift/7, Jeudi 37 fvrier. du A Copie xu'a. Toulouse, rch.dp. Carit.Ade Douzent, charte 137.fol. 97". In nomine Domini. Ego, Serena, et vir meua, Rogerius,atque infantesnostri, vonditores sumus Deoet sancte militie Templi lherosolimilaniet vobis.Petro de Roeria. ceterisque coufratribus militie prefato,Benengariode Roeriaet aliis tam presentibus quam futuris vendimus vobis ipsum ortum quem tenebamusde voblsin contamina vestra, in terminio do Burcafols, in ipsa riparia Alde, et affronta de altano in terra quam Raimundus de Burenfolslaboral do aquilone in orto ejusdem Raimundi de aliis partibus in predicta condamina.Quantum infra islas affronlationesnos habemus et habero debemus, totum vindimua vobisipsum ortum cum ipsia liculneis, propter vi solidos Ugonencosoctenos, quos nobis dcdislis. ut totum hoc tencatis et babeali vestramque voluntatem perpetim fatiatie, sine omni nostre retinenciaet sine vestro iuguann, et sic istamcartam vobislaudamus atque (Irinamus, siue vestro inguanno. $. Gillelmi Fnbri. $. Raimundi Torena. $. Bernardi Arnaldl, Bernardusseripsit vicedomini sui, GillelmiAdaulflislam cartam dictant!, prsente et jubente predicto Rogerio et Serena, uxoro ejus, anno millesimo C.XLVI. incarnationis Dominice, m. kalendas marcii, feria v, regnante Lodovico rege. CCCCXXX1V 11^7,jeudi 6 mars. DE Dosa Ss.isuda dono et concedo Deoet fralres IherosolimisTemEgo Sensuda quidam de Noveles pli Salomonis,ex parte Dei omnipotente, una pea de terra, quod est in Campcstre, circa illa de Sango et in fronte de lohanni de DonaLutia. Dono illa terra liberamet ingenuam ad faciendumpropriam voluntatemeorum, in vita mcaautin morte. Similiter dono et concedo unam vincani ad illos melipsos fratres, post obitum meum, tenento me ipsn:n, quandiu vivan;estilla vineaad illa cabana, qua tenet cumillndo don Uirald abbate. Sunt testesde illa pea et illa vineadon Apparitlucl Dalles,t'acta carla in era M.C.LXXX.V, nicnso marcio, primum joveni ipsius inensis, regnante (fol. 26; don comes Barchin(oncnsiuin)in Aragon,rex G(ursins)in i'anpilonia, Petro Taresain Borga. Datodonalivoisto ln manu fratris Rigatd Viger, et fratris Richard, et fratria UeliasFolcald. 1146/7, vendredi 14 mars. A Original Toulouse, rchives p. Fondsde Malte, igrlan,liasse1, n 7. d M du Copie mi' ' c Incomplte le CarlutaireA.de Doutent, b. 906. dans In nomme Domini. Ego Piclavlna,et vir meus, Poncius Geraldi. et infantes nottrl, Pondus Goraldl et Bernardus Gross et Guilelmus de Sancto Fellco, nos itrnul solvimus et relinquimus ac evacuamus et donnnius domino Dco et mllltlo Templl Iheusalem, scilicetdomno maglslro Berengariodo Ruera et Arnaldo de Sornan et Hnlmundod. Bancto Martinoet omnibus confratribus militie Templi, tam pretentibus quam futurie, solvimuset diflnimiu -1 donamus omnem partem totius honoris CCCCXXXV

CCCCXXXiH

du C Copie m . Madrid,Arcblvo Nv.ional, arlul.b. 5g5.n>65. fol. a5"-0.

37'

ClftTULAIB TIMPLt DU quem vos habetis et teneUscl homines lenentde vobi,in Punebuo vel In suis terminis.qui fuit B-.imutidide Blancafort,patris mei, et nos vobis ipsam accSarnamu' apellarous ireAmelio Borstella et in uxore partcm quam c jus et in fratribus ejus auv in filiis eorum et omnisua tenentia totum hoc quod nos vobis amparamus vel amparare possurous,juste vel injuste, totum hoc prescriptumvobis solvimuset relinquimusatque donaroussine veslro lnganno,alcut voset probi homines melius possitis inte1llgereet inquirere ut nos. nec ullus noster hres nec ulla nostra posleritas in talis predictesrcbus, nullam causam vobis amparemns. Sicnl superius scriptumest. donamus et relinquimus domino Deoet mitili Templi et omnibus fratribus militie eju, propter remedium anime patrea mei, Raimundi de Blancafort et propter animarum nostrarwni et parentum nostrorum, ut Deus donet eis redemptionein requiem sempitcrnam. Verum est et manifestum quod. piopter hoc donum et diflnitionem. domnus magister Berengariusde Ruera et Arnaldusde Sornan et Ralinundus deSancto Martinodederunt nobis, ex elemosinisDei et milUieTompii.xxin.solidos Ugonencos octcnos, bonos. exibiles et malibiles. SI ullus homo aut femina in predicto dono vel difinltione atiquid vobisaniparavctit. nos legales guirenti vobis crimua et ista carta douationts et evacuationisfirma et stabilis pormaneat omni tempore, que facla est n idus marci.feria vi, regnante Udoyco rege. SigiimPictavlnaet Poncii Geraldi. viri sui. et infantum suorum. Poncli Geraldi, et Bernardi Grosset Guilelmi do Sancto Felice, qui sic istatn cartam scribi jusserunt et testes (Irmarc rogaverunt. $ Guilelmi Fomer, capellani. S Bernard! do Lupiano. $ Petri de Castro Hosen.$ Rogerlide Vilar, mancip. $ Arnaldide Villa Nova. Bernardusde Alayraco scripsit jussione Pictavine et Poncli Geralrti.virisui.anno millesimo centesimoXLVI incarnationis Dominlc. Et in une locoemendavitAmclio. u47. vendredi 7 mars. Original:Mmellle.Arcb.cp.H58 (commanderiee 8sJe), d In nomineDomini.Ego WillmaCabazudaet bonavountate dono Templi militibus presentibus et futuris, cum lande conjugia mei, Petri Fclgerria. in Gellis quandom peciam de terra que per alondnm tieredilario jure mlclii pcrtinel ac sine occasionc possidcoillnm.cl csl jiuta tetrns ipsomm et tenct o loco que dicitur Claperiis usque ad vincatc, quicquid mei juris est et mcam parler vincali,totum dono et dimitto in manu GuilielniiRiallncabsque rctencione. sicut ipse isitelligit, rectesine inganno.ila dono et concedo milicie Templipro salu anime meeet parentorum meorum, cte'jo consanguincoriimmeorum progeniem. Terram islam supradictam dono Deoet mille Templi absquc omni retencionoet sine omni calumnia. ut deinceps faciant de terra quod voluerint. Donnclonishtijns et carte sunt testes Petrus de Bcriaz,Raymnndus prasblter Bcrrla, Petrus Cabazutus,Petrus do 'fol. Petrus Ubalta, Poncius Brugaz. Willelmus Mongroa, iilclmusDurandus. Factaest hec scribctomensemnrciiferiavi, W ). luna 1(a), regnante et[ ]no cruels encrcitusXpisll ommonento c r Lodoy[co]ege,cnm soclo principe ac duce Anfos comit eeneti E({idt!. nnoab incarnato Deifillo mita (G) lesimo C.XL. II. Pelrus de Ben un n Guilklinn togualiis Scvllslt. V (o) II y a erreurd'un jour dansla lune torr luni it. m* }c. i5 avril)1148. ( (6)Alphonse, comtede Toulouse CCCCXXXV1

CJkRTUUIKK Du YSMPLC

a?3

EgoquidemGonselmnsdeNavasdono Deoel militibus Templi post obitum mcum equumet arma mea et si equumnon aborem, centum solidos Merguriensium super mansem de Fonte, ['et in supradicto manao annuatim xu denarios]. Et ego Pontius de Vilar similiter dono equum et arma mea vel centum soldat. CCCCXXXVII 1 146/7.vendredi ai mars.

Copiedu mi. TouIoum, p., Cariai.A deDouztm.cb. i38, fo!ioi"-ioa. Arch, In nomine domini. Ego Pontius Rogerius de Villaierio, et frater mous, Petrus Monacu.donatores sunius Deo et sancte mililie Templi Iherosolimilanlet vobi Petro de Roeria. et Benengarlode Roeria ceterisque confratribiisvestris.in mUtUDeo famulanlibu, preaentibus atque futur!. Donamusvobis tres terrasipsa de alod'o in terminio de Kamon in riparla de Olvegio. Una terra affrontade allano noslro. in honore vestro a meridie. sursum in podio, in terra Sancli lohannis a circioin terra Pontii de Pomar: de aquilone, ultra podium quod ibi est, usque in riparia de Clain honore Petri Aimiri-f ol. iO2")c\. Allaterra afronla de altano in terra mos, f Ptri de Vitraco. a meridie, aursum in podio, in terra Sancti lohannis: de clreHin terra Pontii Aicfre do aquilone in terra Petri de Turre usque in cloto de ecclesin. Tcrcia vero terra, quam vocamus Felgairosam,affrontade altano in terra Pontil de Pomar; de meridie, sursum in podio, in terra Sancti lohannis: decircio in alla falxa nostra; de aquilone,usque ultra podium, invia que per eamtransit et usque ad ipsum maroin, quod est inter Islamterram et ipsam terram quam relinemus; et est verum quod de ipsi via usque ad ipsum mnroin potestis seminare n sestarla ordei. Si autem allud aliquid habero debemus de ips.i faixa Fclgairosaet de ipsa roca usque ad ipsam stratam que caminum est. lotiim sine omni relinenlia nostra et sine vestro inguanno donamus vobis. Quantum infra istas omnes jatndlctss offrontationenos habemuset habere debemus, ipsam scilicetaquam de Olvegloet totum aliud quod ibi ullo modo habemus vel habere debemus. totum vobis, sine omni retinentia nostra et sine vestro inguanno. donamus vobiset potcslati vestre tradimus ad habendum ac possedendum vestramque voluntalem Inde et ibi perpetim fatiendum. Et si homo aut femina ibi quicquem vobis anparaverit. noserimua indevobl leguales guirenti sine inguanno et tenere et habere hoc vobis fecerintua.sineomni conlradiccioneet sine veslro inguanno. Hoc autem donum facimusvobis propter amorern Dei adipiscendum et remissionem nostrorum et salulem animanum nostrarum, et pairis noslri. Porcelli,ac peccatorum genltricls noslre, et quia de clemosinis predicte mititie habuimus c. solidos Ugononcos octenos, ut sic ista carta firma et slabiHs permaneat omni tempore sine inguanno. $ Pontii (fol. iQ2") Hogeriipredictiet Trahisejus. Ptri Monachi,qui sic Islamcartam firmaverunt et a subscriplis leslibus firmare rogavcrunl. $ BernsrdI Pontii. domni Gullleltui Mancip. $ Arnsldi. fllli Oulle. $ Guiraldi Etdricl de Vilalsrio. $ llaimundi Petri. $ Petri de Vitnco. Bernardus scripsit vicedomini sui, Gulllelmi i, Molt tjoatt minUfligru. r
Ctrtulnr du Temp!. lt

374

CAHTUUUSe DUTKMPI.C

Adaulphi islam cartam dictantis, jusiione pvedictorum Poniii Rogerii predicti, et fratru eja, Petri Monacbi,anno milletimo C.XLVlincarnationis Dominice,xu kalendaa aprill, farir *i, rgnante Lodovicorege. CXXXV1U 1146/7, lundi a&mar.

A c de Original Toulouse. rch.dp. H. (fondsde Malte), emmanderie Coun. HasteI, n* 6 C c copiedu su* a. ibidem, ariai.B de Doutent, h. 5, fol. g-io. In nomine Dor.iini.Ego Raimundus de Ctarmont, et ego, Udalgerius, frater ejus, et uxorea nostro atque Infantes nostri, donatores et difiinitores aumus Deo et sancl milili Teaipli Ihorosolimltoni.et vobis,Petrode Hoerlaet Berengariode Roeriaceterisque coui'ratribus vestrisaliisomnibus in ip?a militiaDeo servientibus, presentibus atque futuris. Donamus ilaque et nbsolvimusac evacuamuset omnimodis diitinimus vobbipsam batliam quam lequirabemus aut juste vcl injuste habebamus in villa de Cules et in suis terminus omnibus et in terminio de Aliairo9,in hominibus scilicel et in feminis, in mnnsis, in terris, in ortis, in pratis et in pascuis, in boschos et in garrigas, in aquas et in riparias, in introilibus et in omnibus eorum exilibus et in quibuscumque aliis causis ipsam balliom habebamus et cum omnibus nostris pastorivis ubicnmquc illohabemus, sicut superius scriptum est. sic totum, sine omni nostra relinenlia et sine vestro inganno et sine omni reservalione vobis donamus, absoiviiiius,laxamus, dimillimus omnimodisquedifllnimus, quod ab bac die in antea nos nul infantesnoslri vel posterllas illorum aut ullus homovel fomina per nos vel per noslrain voccidin ipsa ballia et in ipsis predictis pastorivisquicqunm non habeamus nec requiranius nec ullo modo amparcmus, sed libere et absolute aint vestra omnia. sicul superius dicta sunt vel rneliusad vestrum opus dici poasunt, sine vestro iganno, ad liabendum bec oc possedcndum, vestram voluntatem perpelim faciedum. Quod si homo aul femina ibi quirqnam vobis amparaverit, vel hanc diffinitionisdonationem inquietarc vel rumpere voluerit,nos predicti et infantes nostri et postrits nostrn erimus inde vobis lgutesguirenti ac tenero et habere vobis fecerimua omni tempore sine inganno. Islam vero donalionls tli(Tlnilloncm facimus Yoblsnostro bono animo noslratjue bona voluntate, propter amorem Dei et remissionem peccatorurn nostrotum et propter remcd.mn et absolulionem animarum parentorum nostrorum. Utsic ista carta cum bac diffinitioneet cum hoc dono firma et stabllis permaneat omni tempore sino inganno. $ Raimundide Clarmont et Udalgerl,fratri cjus, et uiorum atque infantum illorum qui sic islam cartoni lirmaveruntet a subscriptis leslibus eam flrrnarc rogaverunt. De hoc sunlleste dpmtiusGuilelmusMancip,cl Poncius Ferrol.ctGuilelmus Gola, et lohanncs Lombardi. et Raimundus Rainaldi, et Arnaldus, fllius Gile, et Arnaldiis Torron.Bcrnardtts scrlpsit vicedominl sui Gnilelmi Adaulfiislam cartam diclanlis. jussioae prediclorum fratrum Raimundi de Clarmont et Udalgerli, anno millesimo C'X'LVl' Incarnalionis Dominice,vmi kalendas apritis, feria n. regnante Lodovico rege.

cautumiu

on

TntpiK

375

CCCCXXXIX

1147, (i-3o) avril.

d . A toi. Copie* u xV Lisbonne. rcb.Nat.ltorodosMesiradoa. t"-n et fol.nu-u", d'aprs deux originauxnon scells lgnura continentesrotundurn cum quibusdamcircunferentiis. Edit Eluddorio.n, p. 353-4. In nomine sancte et individue videlicetTrinitatis, Patris et Filliet Spirilus Sancti amen. Ego Alfonaua(a). Dei gratta Portugalenalum rex. InclpiensIter meum ad illud castellutn quod diciturSanctarcn, propositum feci in corde meo, et volum vovi, quod si Deus sua miserlcordia illud miel ettribueret, omne eccleslasticumdarem Deoet militibus fratribus Templi Salomonis, constitutis ln leruaalem pro defensionesancti Sepulchri,quorum pars mecum erat in eodem comilatu. El, quia Dominus michi lalem fecithonorem et bene conplevit voluntatem meam, ego Alfonsus,supranominatus rex, una cum uxore mea. donna Mifalda(6). facimuscarlam supradiclis militibus Chriatide omnlecclesiasticoSancleHcrene.ut habeantet possideantipsi et omnes successoteseorum jure perpetuo, Ita ut nullus clerlcus in eis vel layeusaliquid interrogare possit. Sed si forte evenerit nt in aliquo temporc michi Deus. pictate sua, daret illam civitatem que dicitur Lixbona, illi concordarentnr cum episcopii ad meum consillum. Si quls autem hoc nostrum donum irrumpere templaverlt. non ait ei licitum pro ulla asserlione,et ai contradieere hoc volueiit nliquis, a consortio sancte ecclesle sit aeparatus, et in bonis lerusalem non comisconlnr.Facta carta menae aprllls, era M'C'LXXX'V*. Alfonsus,superius rex nominatus. paritercum Ego mea, donna Mifalda,qui cartum fncerc jussimus. cum manibus uostris, conjuge coran) idoneis testlbtis.roboravimuset aignum fecimus.Peints prior Vimarcnsistestis Fernandus Pclri, curie dapifer. trslis hienendua Alfonsus testis Menendus Moniz,MacellusV?negas, Galterius t3urgiurdensio lestes. Ugo Marcaniensis.frater Templi. tunc t?mporis in his parlibus, hnne cartulam recepit. Mcnendus, ussuprloj ris in Vimaraniscarlubtn notuit. Vos autem, urnnie pater, procul dubio credatis, nos fraliosmililio Templi cum UHxboncnsi episcopo,consilio regis lit supra refere concordiani queslssc, sed ipse, nuluit. Tune rex, consilio suo, presentiam domini pape Eugenli, nos una cum episet copo, petero jussit, ad quem conveDlsspiiius in conspccUiejus aslaremus, ita ut inter nos et ilium decrevit. ut in scriptis continetur. CCCCXL 1 147,(i-3o) avril.

d A CartulnireB, 695,M. 11. n*29 et fol. 63", Cople$ u in*. Madrid, rchivoMtclonat, n*196. DBOSMOTIT. in Dei nomine. Ego Osmontde Bono Viltr de TuUla.plenus memnrla. el ssIn Dei nomine. Ego Osrnont de Bono Vilerdo Tutela plnusomni bono mcmorl

r (a) Alphoute, oi dePortugal,25juillet 1139+ 6 dcembre i65. (6)MMbUdedeSavo(e 1146 <ipouM Alphonse t 6dcembre1168.

376

CJWTWLAItl DUTKMM et aanus et alicer fatio hanc cartam donationis.Placuit michi, bonocordeet benivolo animo, et pro anima mea et pro omnibus animabus pareatum meorum. Dono ad sanctum Templum Dominide Iherusalem et ad fratribus iJlius Templi, illam meam hereditatem de Razazol,herema et populala, cum suo puteo et cum suis aquis et cum suis pasculs et cum suis inlroitibus et exitibus. Hoc donativum, sicut superius est scriptum, dono et connrmo, ut habeant illud fralribus Templi francum et ingenuum et iiberum de me et de omni geuerationevel posteritate mea, perscuta cunctaamen. Et dono fidanzam de salvelate ad fratribus, sicut est consuetudo de donativo, don Roger de Bexin.Sunt testes ,lui videruntet audierunt et fuerunt in loco ubi fuil istud donativum datum et ipsa carta scripta don Boves, don Garssiade Beirorat,GillelmSanz de Castro, Mieia don Martin,don PorcetdeArgucdas,Michaelde Regina. Facl cartain era M'C'LXXX'V', in mense aprilis. Gillelmus scripsit

nui, et alacer, falio banc cartam donation!et conBrmationisvobis, fralribus Iheroiolimi Templi Salomonis, proaminmeavel parentum meorum.Dono illam hereditatemquod habeoi Raaol, Iotam ab integram, scilicet heremum et populatum, cum suo puteoet aquissuis et pascuis, introitibus et exitibus, ut habetis salvum, et liberum et francum de mea genaratione per secula cuncta. Et dono fidana de salvetate, de ipsa auprascripta hereditate, sicut est forum de donativum, don Roger de Botrin. Testesqui viderunt et audieruntet interfuerunt don Boves, don Gassion de Bielforal. Gilelm San de Castro, don Martin Miega, don Porcel de Argedas, Michaelde la Regina. Facta cartain era i M.C.LXXX.V,n menae apri1ls. Gileimus scripsit.

CCCCXLI

it47, (i-_ 3o) avril.

du Ourlai.B, 5g3,fol. i5. tv ag5. Copie xii*. Madrid.Archivo Naclonal, De illo soiho m Mora. ln Deonomine. Ego don Garsiade Belfornl,cum consensuflliorum meorum. facto banccarian) donationis ad fratribus Templi Salomonis.Placuit rntebi. libenti animo et spontanea voluntate dono, pro anima mea et pro animabus parentum meorum, ad Deoet ad fratribus Templi, totum illum sotho do Mora,ab integro, cum suis intratis et exilibus, quantum habuit ibi mco cxaricho nomine Aberhaini, et sicut michi fecit donativum rex Adefonsus.Hoc donativum contirmo et dono et concedo. plenus omni bonitateet memoriaet tota sanitate, ut ibi habeant salvum etsecururo, Hrmum et ingenuum. sine mata voce, per secula cuncta amen. Et nos fllii de. don Garcia, Acenaret Albaro,aulorgamus et afnrmnmus hoc donativum, sieut superius est scriptum. Testesvisores don lohanndeSocbovia, et don Gillelmde Sancla Xjplstina, et Stephanus Pelriz Aireker. "acta carta in cra M'C'LXXX'V, ense aprilis. in m villa que dicitur Tuiela.

CIMCLAIM

DU TBMTLt

3/7

CCCCXJLII

47. jeudi

(3

-a4)

avril

8. A Original Toulouse, rcb.tp. fondsde Malle.Peunat, Hum 11,n* ln nomine Domini. Ego, Geraldus PelUceri,et uxur mea, Marie, per fldera, sine cum consilioPetri de inganno et absque omni retentu, per nos et per omnosnostros, Altinac et de uxori ejus, Amabilia, vendimus, guirpimus et absolviraus domino Deo et milicie TernpliSalamonisIherosolimitaniet vobis,fratribus ejusdemmilicie, scilicet Petro de Monte Lauro, Ugoni de Peienato, Petro de Auriacho et omnibus aliis fralribus in ipsa milicie Deo servieniibus. tam futuris quam presentibus, totum eiislcntibu et sibi pertiipsum hortum nostrum. cum arboribus et omnibus infra in honore nentibus,quem nos abobamus in horta ipsa de subtus castellum de Pezenaz, Petri de Altinac. qui hortus afrontat de aura Narbonesa in horto de Aldiarda Rossa, et de altano in horto BernardoBorriloni.Supradictumhortum cum arboribus et cum omnibus que ibidem abemus et abere debemus, vendimus et ex toto relinquimus bonos vobis.fralribusTeroplijam supradictis, perprecium xx"sol(idos)Melgorionsium et percuribiles. Et de isto predicto horto habuit Petrus do Altinacet uxor ejus, Amabilia. m EolidosMelgoriensiumde forscapiex vendicione iatius horli. Ego, Petrus de Altinacet uxor ejus, Amabilia, laudamus et concedimus predictum hortum domino ad Deoet vobis,fratribus Templi snpradiclis et successoribusvestrif, qualemcumquo laboranciam hibi facere velitis, et per Inlem convenienciam. ut ci omnibus que hibidem Inboraveritis,eciamde fructibus arborum,donetis nobis et nostris quarlum. Facta carta. in monse aprili, in feria v, anno Dominico M'C'XL.VII, regnante Lodoicho rege. Hoc fuit factum in videnciaBcrnardi de Halma de Altinac, et Raimundi Romeu. et Bernard) Bovide Pezenaz,et Poncli Vitalis, et Stophani Catalani. Mandantsa Geraidopredicto et Marie,uxore ejus. Raimundus scripsit. i47. samedi (5-a6) avril. I. 11.n* 5. A Original Toulouse, rch.dp. fondsJe Malle,fetenat, rctini sine inganno et absqueomni Ego.Rossa, et filiusmeus. Guilclmns,per ndem, de Altinacet de inento! per nos et peromnes nostros et per noslras. cum consiliopelri Icrouxoriejus, Amabilia,vendimus, gnirpimus et obsotvimusdomino Dco et milicio Petrode Monte solimiUniTempli Salomoni et vobis,fratribus cjusdem milicie,scilicet Deo Lauro.UgonidePczenato.Petro do Auriachoelomnibusaliisfralnbiwinipsamilicie nostrum cum arboservientibus.tam futurisquam presentibus, totum ipsum hortum horta ribnet omnibus infraexistenlibuset sibi pcrlinentibus,quem nos abebartus in Petri de Altinac,qui horlus afrontat ipsa de subtus castellum de Pezenaz,in honore Petri de aura Narbonesaln viaquecurrit de ipso castroa Pezenazet do altanoln horto abemus et Andree.Supradictum hortum. cum arboribus et cum omnibus que ibidem abero debemus, vendimus et ex toto relinquimus vobis, fratribus Templijamsuprabonoset percuribiles.Etde isto predicto sol(idos)Melgoriensium dictis per precium XL ex vendihortoabuil Petrus do Allinacet uxor ejus, Amabilla, vi sol(idos)da forscapi cioneisliuahorli. Ego.PelrusdoAUlnacoluxor mca.AmabiUa.loudamusetconccdlrou t commenceun d serait u j4 iril 1 167 1l'nnto i Ile commsntlt PquM, charte S i. SIrnn uttljl,elleestdu 3, 10,17ousi *!! rcCCXLHI

37^

C&ftTGLMftE

DD TBHPIK

ptedictumhorinm dominoDeoetvobis, fratribns Templi supradictis, et successoribns vestris ad qualemcumque labornciamhibS facereveliti et per talem conveniendam ut es omnibus que ibidem laboraveritis.eciam de fructtbus arborum, donetU nobis et nostris quartum. Facta carta in mensae aprili. in feria vu, anno Dominico MC*XLVII. regnante Lodoicho rege. Hoc fuit factum cum consilio e. laudamento Petri de Altinacet de uxori ejus, Mabilla,in videncia Bernardi de BaILla, et de Raimundo Romeu et de Petro Sancti Genesii,et de SlephanoCathalani, et de Poncio Vitali, et de Bernardo Borriloni, et de GuilelmoFab(er), Raimundus scripsit. 1 147,(ao avril-septembre). Original cell;jadis auxarchives chapitrede Besanon, s du mentionndans Inventaire de desArch.dp. du Doubs,G53i. page a8i). 1744 (inventaire P.dit Chifflet, ettretouchant L Beatrix,pp. 123-133. ln nomine sancte et individue Trinitatis, Raynaldus Burgundie comes. libuit nobis Bisuntinam beati protomartyris Stephani ecclesiam honorare S'giUinoslri impressions illud insigniri jnssimus, et testes qui adfuerunt subscribi Gerardus, scilicet, et Egidius, lerosolimitani Templi milites.. Actum anno Dominice incarnationis M.C.XLVIII a), indictione x, ( epacta xvu, concurrente n, feliciter. Amen. 11^7, 3o avril-septembre. Copiedu xmf s. Saint-Omer. ihl.municip., rand B G Cartufatre l'abbaye de deSaint-Bertin, n' 188,p. 274. 1. Edit Haigner, hartes e Saint-Bertin,n' ao*. C d Theodoricus Dei gratia cornes Flandrarum. Testes Ostomiles Templi, Robertus miles Tempti. Actum anno M'CXLVH0 indictione x, concurrente 11,epacta xvu. CCCCX1.V1 ao 47 avril 10 avril 1 148. Vidimus i4i, d'aprsl'original,adis scell sceauxde de des j de l'vque Laonet du sirede Paris,Arch.Nat.. S. 4g48,n n (anciennement " de la 1" liasse). Coucy 1 In nomine sancteet individue Trinitatis. Ego, Bartholomeus Dei (b), gratia, Laudunensis episcopus. notum facio tam presentibus quam futuris quod Ingerannus (c) de Cocxio,pro sua predecessorumqnesuorum anima, quatuor marchas argenti. vel sex libres bone monete. assigntes ad redditus suos. quos habet apud Blerencort, mauum nostram, Templo lherosolimitano perpetuo donavit et concessil.Nos per etiam, rogatu Ingeranni, Templolherosolimitano. pontiBcaliauctoritate. hoc concessimus. et ne posait oblivione deleri et a posterisinfirmari, scripto commendari et sigilli nos(a) Touteslesindicationschronologiques rapportent 1147 d'ailleurs.Henaud.comte se de Bourgogne, mourut le 20 Janviern48. (6)Barthlemy. vquede Lon,in3-n5i (c)Enguerand s' de (il), Coucy,n3o f c. 1147. CCCCXLV CCCCXL1V

3^9 tri impressions et testium subcriptione munir! fecimus, anathematis etiam gententiam super omnesqui hoc violarepresumpserint, usque dum resipiscant et ad emendetionem et oondignam satisfactionemveniantjmponjinus. S Ingeranni de Coceio, qui hoc donum fecit. $ Widonis, castellani $ Adonisde Gone $ Iterii, fratris ejus $ Bonefaciiprepositi $ Simonisfllii ejus $ Philippi Gossot $ Hemelini $ Rainerii de Ortiis. Actum Lauduni, annoincarnati VerbiM~C-XL-VH-. Angoluscancellariusrecognovit, scripsit et subcripsit. 1 147,37avril. Cartulaire 695, fol, ag, n' 77. Nacional, B, Copiedu mis. Madrid,Archive DEBORGA. D 1USTICIA DE CAHIO EILLA CCCCXLVII In Deinomine. Hec est carta de memoria quam faciunt fratres Templi Salomonis, scilicet frater RigaldViger, cum consensu aliorum fratrum de Novellas,tam presentibus quam et futuris faeceruntcamio cum illa justicia do Borja, nomine Sant Fortuniones et uxor sua, nomine Urraca, et flliiset flliabussuis velomnis postrits sua, de illas casasde Novellasquas habebant intus castellum. Dederuntfratres ad illa justicia, propter illas suas casas. illa casa que erat ectesia Sancti lohannis, que est ad illam portam, et pro illas casas que fuerunt de BernardTixedoret de Per Bcrcnger, ut habeant et possideant in secula, unusquisque ad suam voluntatem facere. Sunt inde fides de salvelate.ad forum terre, sine ulla mala voce, ex parte de Sanz Fortinoet nesjusticia et de sua posteritate contra illos fratres, don Gassionde Bilforado GilelmAlberniaz.Simililcrsunt fidesde salvelate.ad forum terre ex parte de iltos fratres contraSanz Ferlinones. don Gassion de Bilforadoet don Apparicio.Sunt testes, visoreset auditores Sanz Fertunioncsde Calcetas et de utcla, Fertunius fllius Ferluno Fertunones alcalde de Tulela. Gilelm de Burdel etdoTutela, Garcia Garcez de Argaedaset de Tutela similiter totoque conventu et conciliode Novellas,anno, regnante domino lhesu Xpistoin celis et in terra, rege G(arsia) in Panpilona, comes R(aimundus)BerengarlusinAragon.mcnscaprilis,diesdominicsoct(abe)Pagche,die et anno quando congregati sunt cornes et rex cum potestatibus et principibus eorum et exercitum, inter Galur et Cortcs. era M'C'LXXX'V*. 1 1/17,37 avril. N B s. Copiedu XV Londres, ritishMuseujn, eroE. VI,fol. ia5. C VI, Edit Dugdale. onatticon Anglicanum, part. H.p. 819; C R.de Lasteyrie. ariai,gn. M de Pari, n 334. In nomine sancte et individue Trinitatis. Omnibus dominiset amicis suis et sancte Dei ecclesieflliis. Bernardusde Ballolio, salutem in Domino.Volonolum Beriomnibus tam futuris quam presenlibus, quod. pro dilectione Dei et salute anime mee entecessorumque meorum, fratribus militibus de Templo Salomonis xv"" librateis terre mee quam in Angliapossideo, perpetuoin elemoslnamet absque ulla consuetudinededi et concessi, Wedeleenominatim que est membrum de Hichen' ma aspera et plana cum nemore fluvios. Quod si predicta terra suffleienter xv" Ubras non CCCCXbVIII

DUTEMPLE CAftTULAMB

8O

CiWTtiLAlflK

OU TEMPIB

valuerit, juxta contneludtnem temporirgiHenrici de me pmkntore illi ptedicte numerum *' libmurn complet, flliomeo Ingelranno concdentet attendante. Hocdonum in capitolioquod in octavis Pasche Paririus fuit, feci, domno apoitolico Eogenioprsente,et ipso rege Francie.etarchiepiscopoSenn'et BardeU'etRothomagi et Drascumne.et fratribus militibus Templi alba clamide induti cu" et m" presentibus.Eurardo de Bretuil.TheodoricoWaleran', et BaldutnoCalderun* testions. Preter istos testes sunt Wido, comes Pontini' et Johannes, frater jus, Geroldusde Stalun' Maisnll,Andreas de Manniot Uzler, Hugo de Arenis.Robertusde Hannercurt et Wilelmut d'Arecurt. CCCCXL1X [114737 avril 10 aot n53.)

du B Copte xf . Londres, ritlihMuseum. eroE. VI.fol. i33'>. N t. Edit Dugdtle,Monaiticon. VI,p. 830(d.1846).
CoSFIRHACIO StBPHAIM REGIS DE IV tlBBATIS TERRE Q.DAM BeNARDI'S BAtLLOL(ll) DEDIT I!l HlGHEX.

Stephanus,Deigratia rex Anglie.archiopiscopis.cpiscopis.abbaUbus.comitibus, jusbaronibtis.rninistris.ct omnibus fidelibusanis tocius Anglic liciariis,vic(ecomilibns), salutem. Sciatis quod concedoet conflrmoillatn donacionem, quam Bernardus Bailoll(ii) fecit Dcoet fratribus milicio TempliJrusalem,do xv libraiis terre, in manerio suo de Hetcchen. Quare volo quod ipsi cas bcne et in pace et libere et quiete ab omni consuelmlineteneant et in perpetuum possideant,in boscoet plnno. in pasculs et pratis, et in aquis et in omnibus aliis locis et rbus, sicut Bernarduseis illas dedit et concessitet carta sua confirmavit.Teslibus magistro Reginaldo, et G(crvasio)(a), abbate Weslmonastcrii fllio meo, et comite E(ustachio)<6)llio meo, et Willelmode f Ypra, et Willeirnode Martel,et Ricardode Luciapud London(as). CCCCL {? itft7 97 avril a5 octobre iiSH] ]

du C Copie *v*. Londres,BritlshMusum, otton. rns.Nero,B, VI. loi. i3j. C0n!lIAT10 EJUSDEM [StBPHASI] VASTO REGIS DE TEBBB E DtSXESI.E, D SICUT Brnardvs Bailoli(ii) dedit. Stephanus,Deigratia rexAnglie.justiciaris,vic(ecomilibus),baronibus et omnibus minislrisetfldelibus suis FrancigenisctAnglicis Hcrtford'salutem.Sciatismeconfirde masse et concessiue Deoet Templode lerusalem fratribus ibidem Deoservientibus vastum terre do Dynnesleysicut Bernardusde Bailollloillud cisdedit. Quarevoloet firmitcrpreciploquod ipsi fratres habeantet tencantillud beneet in pace liberoet quite et honorifico,in bosco et piano et hominlbuscl omnibus rbus quoad illud pertinent et sicut ipseBeynarduseis Illud dedit et concessitet sicut carta sua testatur. Testibus Willelmo de Ipra, Willelmo Mortel.et Reginaldoet Fraxino apud Oxon(efonllam). i commeabbde Westminster Herbcrtn (0) dervats de Blol.succde (j-sept. 1 t4o)et 1160. (b) Eustache meurt 31aot comtede Boulogne,11&7 10(11 aofil 1153. ?) V

CAMPlAUlt TtWLB nu CCGeLI

ag,

[i*7. vril~9 juin.)1 d Original *U u Me>oro^l un* conlwseeau P.ri. Arch. Net. K .3, ni54 (nd.nn. ment 8., 0077,noa.) Edit Cfil. de Li*leyiie,Cartulairegnral<UParit, na,o(quidate11!,7 i*oat-gJuin1 ij7). IECEST CAUTA OOMCIB DE MOLBSDWO KWTI8. CiEKTA MAGMI ln nomine sanct ac individu? Trinifatis. Sequimur morem antiquum. et seam dum statata priorum, que staUli volumus memorla retineri. perhenni liUerarum testimonto communimus. Notum ilaque fatio ego. nomine Genta. fidelibus uniet presentibus pariter et futuris. quod. versi. pro remedio anime me. predeeessorumque meorutn, et pro anima nobilissimi Francorum regis, vener.ndqumemon. Ludovici(a), qui me benignitate regia enutrivit. motendinum quenJam Parisius sub magno ponte, quem ab Archerio, fllio Savatici, comparaveram. inililibus Templi lerosolimitani, ipso Archerioet uxore sua concedontibus,in manu fcbrardideBarris. postder.cssum meurn. libcrumprorsusabomni calnmpnia,perpctno jore.donavt.Vcrumautom.tt, siteetiam adhucvente. collati beneflciiiionntillarogiiimenta perciperent.singuli.-annis.quamditi inolendiniiniilium ipsa lenucro. modium nniim frumenti predictis me failribu rcddituram institui qii.ilcnus et in presenti par. et pnst dccessiimmeiini totiim. vel eliam a ntcj. si michi forwm ita quandoque plai-iicril,in eoruni jnr.i com-cdal.Quod ut raliini in poslormn inconr.iissuin.nie permanent. tcsJtum qui afTuerunt. subscript.i fort enumerallone flrmari. AITuenint i