Vous êtes sur la page 1sur 81

Polska 2030 Trzecia fala nowoczesnoci Edukacja, nauka i rynek pracy

Polska 2030

Micha Boni, Szef Zespou Doradcw Strategicznych 28 marca 2011 r.

I. Cele i kontekst
Polska 2030

Polska 2030 Filary rozwoju


CEL: rozwj mierzony popraw jakoci ycia (wzrost PKB na mieszkaoca w relacji do UE i zmniejszenie nierwnoci) Polakw dziki stabilnemu, wysokiemu wzrostowi gospodarczemu, co pozwala na modernizacj kraju Makroekonomiczne warunki rozwoju Polski do 2030 roku
Filar innowacyjnoci (modernizacji) Nastawiony na zbudowanie nowych przewag konkurencyjnych Polski opartych o wzrost KI (wzrost kapitau ludzkiego, spoecznego, relacyjnego, strukturalnego) i wykorzystanie impetu cyfrowego, co daje w efekcie wiksz konkurencyjnod

Filar dyfuzji (rwnowaenia)

Filar efektywnoci Usprawniajcy funkcje przyjaznego i pomocnego paostwa (nie nadodpowiedzialnego) dziaajcego efektywnie w kluczowych obszarach interwencji

Zgodny z mechanizmem polaryzacyjno-dyfuzyjnym rwnowaenia rozwoju i polityk spjnoci spoecznej, co daje w efekcie zwikszenie potencjau konkurencyjnoci Polski

Globalne scenariusze rozwoju (1)

Ujawnianie si nowych si, Moliwoci dekoncentracji wadzy:


Rola Azji (szczeglnie poudniowo wschodniej), Rola BRIC oraz E7, Rola podmiotw niepaostwowych (korporacje nowe typy spoecznoci: Facebook), Problemy w obszarze uku niestabilnoci (rejon andyjski Ameryki Pd., Afryka Subsaharyjska i Pn., Bliski Wschd, Kaukaz, centralna i wschodnia Azja), Zmieniajca si rola Afryki. 4
rdo: The Economist

Globalne scenariusze rozwoju (2)


Przyjmujc zaoenia wzrostu PKB wg MF to PKB per capita (PPP) Polski stanowi 43% USA w 2010 roku, bdzie stanowid 61% w 2030, a w 2050 roku 78%*

Zwikszajca si rola rynkw wschodzcych, ale nadal due dysproporcje w parytecie siy nabywczej, Rosnca rola E7: BRIC, Indonezja, Meksyk i Turcja, W 2007 G7 byy o 60% wiksze od E7, a w 2010 ju tylko o 35% (PPP), W 2030 gospodarki E7 bd stanowiy 97% gospodarek G7, a w 2050 bd o 64% wiksze.
5

rdo: FT

*dane szacunkowe

rdo: PWC, The World in 2050. The accelerating shift of global economic power: challenges and opportunities, January 2011.

W stron wiata online

Obecnie w wiecie jest 5,3mld subskrypcji telefonii mobilnej, w tym 940 mln subskrypcji 3G, 90% populacji wiata ma dostp do sieci komrkowych, Liczba internautw w wiecie podwoia si midzy 2005 a 2010 rokiem, Na 2 mld uytkownikw internetu w 2010 roku, 1,2 mld pochodzi z krajw rozwijajcych si, Estonia, Finlandia i Hiszpania zagwarantowao prawnie swoim obywatelom dostp do internetu, Z 420 milionami uytkownikw Chiny s najwikszym rynkiem internetowym w wiecie, Nadal mao jest uytkownikw w paostwach afrykaoskich.
rdo: IUT, The World in 2010 ICT Facts and Figures, 2011.

Liczba uytkownikw internetu

Czynniki zmiany
Nowe technologie (cyfryzacja, nowe reguy ekonomii: wsppraca, otwartod, dzielenie si, integracja, wspzalenoci), Wyzwania i napicia demograficzne i ich skutki (stary wiat Zachodu 1,2 mld ludzi obecnie i tyle samo w 2025 mody uk niestabilnoci oraz kraje o dodatniej kontrybucji demografii do wzrostu PKB, obecnie 5,2 mld, a w 2025 6,7 mld ludzi), Konkurencja o zasoby energetyczne i dystrybucj energii, Warunki rodowiskowe (klimat, trudnoci z dostpem do wody, oszczdzanie energii, potrzeby ywnociowe warunki dla rozwoju rolnictwa, z 0,6 mld ludzi z 21 paostw bez ziemi uprawnej i dostpu do wody pitnej w 2025 bdzie 1,4 mld z 36 paostw).

rdo: HSBC, The world in 2050 Quantifying the shift in the global economy, January 2011.

Rosnce wydatki paostwa

Polska

2000 41.1

2005 43.4

2009 44.4

KLUCZ: alokacja w wydatkach publicznych na cele prorozwojowe (przy wzgldnie staym poziomie wydatkw publicznych w relacji do PKB)
rdo: The Economist, IMF

Zmiana w strukturze wydatkw


Alokacja wydatkw na transfery spoeczne (proc. PKB)
18% 16%
14%

3%
Zabezpieczenie spoeczne n.e.c.

Indykatywna struktura wydatkw na B+R (proc. PKB)

3%
B+R Zabezpieczenie spoeczne

12% 10% 8%

wiadczenia z tyt. wykluczenia 2% spoecznego n.e.c. Zasiki mieszkaniowe wiadczenia z tyt. bezrobocia

Badania podstawowe B+R Edukacja i owiata B+R Zdrowie B+R Ochrona rodowiska B+R Sprawy gospodarcze

2%

wiadczenia rodzinne i opiekuocze 6% Renty wdowie 4% 2% 0% 2005 2010 2015 2020 2025 2030
Emerytury

1%

1%

wiadczenia z tyt. choroby i niepenosprawnoci

0% 2005 2010 2015 2020 2025 2030

Indykatywna struktura wydatkw na sprawy gospodarcze (proc. PKB)

Zmiana struktury wydatkw publicznych do 2030 roku


50% 45% 40% 35% 30%

25% 20%
15% 10% 5% 0% 2005 2010 2015 2020 2025 2030

Wydatki rozwojowe Wydatki biece

10

II. Czynniki rozwoju zagroenia i dylematy


Polska 2030

Czynniki rozwoju gospodarczego Wzrost gospodarczy


rda wzrostu
Kapita Praca
czna wydajnod czynnikw produkcji (TFP)

Zasb kapitau Dostpna technologia

Aktywnod zawodowa

Jakod kapitau ludzkiego i umiejtnoci

Innowacja
Absorbcja technologii Innowacje poza technologi

Stabilnod makroekonomiczna Otwartod handlowa i FDI Polityki zwikszajce konkurencyjnod Sprawne paostwo

Drivery wzrostu

Przedsibiorczod
Jakod otoczenia biznesowego

rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

12

rda wzrostu PKB Polski

Cel zatrudnieniowy (w wieku 20-65) 2020 2030 70% 75%


rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011 i obliczenia wasne na podst. danych MOP

Aktywnod zawodowa 4564 (2008)

Niemcy 74,63%

Wielka Brytania 72,96%

Litwa 72,31%

Korea 71,84%

Chile 67,25%

Hiszpania 65,41%

Polska 57,06%

13

Zwikszenie liczby zatrudnionych na skutek podniesienia wieku emerytalnego

rdo: Obliczenia DAS KPRM

14

Polska w rankingach konkurencyjnoci


W przecigu 2 lat awansowalimy z miejsca 53 do 39

15 rdo: WEF Global Competitiveness Report 2010-2011.

Zagroenia dla polskiego rozwoju


Pokryzysowe bariery rozwoju generowane przez problem wysokiego zaduenia i deficytu, czyli niestabilnod finansw publicznych w dugiej perspektywie, co moe byd pogbiane globalnymi napiciami walutowymi i powstaniem nowych barier w wiatowym handlu - przez brak jasnej polityki oszczdnoci i rozwoju (poprzez rozumn alokacj zasobw w kierunkach najbardziej prorozwojowych), Dryf rozwojowy opisany ju w raporcie POLSKA 2030, ktry polegad miaby na urednieniu tempa wzrostu, nie rozwizaniu problemw demograficznych oraz braku stymulacji dla wzrostu zatrudnienia, czyli obnieniu w efekcie poziomu ambicji i aspiracji poprzez polityk nie stawiajc trudnych wyzwao, skupion na doranych celach i prymacie spokoju spoecznego nad twrczym konfliktem w sprawach, gdzie bez konfliktu nie mona si obejd, Peryferyzacja Polski w globalnym ukadzie si przez brak podjcia wyzwao i zaniechania modernizacyjne oraz wzrost si rozwojowych krajw wschodzcych w tym E7 (BRIC + Indonezja, Meksyk, Turcja).
16

Dylematy rozwojowe

Jak wyjd ze spowolnienia, budujc nowe przewagi konkurencyjne, oparte o kapita intelektualny, wiedz, impet cyfryzacyjny, rozbudzony potencja kreatywnoci, si modej generacji ?
Jak odrobid zalegoci rozwojowe (dystans infrastrukturalny: transport, energetyka, wymiar digitalny) w tym samym czasie, co tworzenie nowych przewag konkurencyjnych i w jak najszybszym tempie (rola rodkw UE jako generatora kapitau na inwestycje w tym zakresie) ? Jak zaktywizowad zawodowo rezerwy zasobw pracy (wicej pracujcych, wicej podatkw z ich pracy oraz samodzielnoci gospodarstw domowych wiksza rwnowaga w finansach publicznych)? Jak podjd dugoterminowy wysiek w celu i rwnowaenia rozwoju w wymiarze terytorialnym ? wyrwnywania szans

Jak harmonizowad perspektyw rozwoju (niezbdne nakady) i perspektyw stabilnoci finansowej (oszczdnoci, redukcje nakadw, ujednolicenie stawek podatkowych) ? W jakiej perspektywie czasowej tego dokonywad: 2010 2015 jako kluczowy okres dla zbudowania fundamentw przyszego, potransformacyjnego, modernizacyjnego rozwoju Polski?

17

Nowe przewagi konkurencyjne Polski i warunki dla wzrostu innowacyjnoci

Liderzy rozwoju: modzie i kobiety, Solidarnod pokoleo srebrna gospodarka i wymiana elit (pokolenie 2.0 u wadzy), Wzrost jakoci kapitau ludzkiego i wysokie zatrudnienie, Jakociowy boom edukacyjny, Impet cyfryzacyjny, Gospodarka oparta na wiedzy i kreatywnoci.

18

III. Przedsibiorczod, innowacyjnod i kreatywnod


Polska 2030

Przedsibiorczod w Polsce
Sektor MSP wytwarza 46,9% PKB Polski, Liczba aktywnych przedsibiorstw w Polsce w latach 2003 - 2008 Analizujc struktur PKB wytwarzanego 10000,00 przez sektor przedsibiorstw, wyranie rysuje si dominacja firm mikro; w 2008 roku wytwarzay one 42% PKB. 1000,00 Przedsibiorstwa mae (bez mikro), redniej wielkoci i due wytwarzay odpowiednio: 10%, 14% i 34% PKB, 100,00 Problem wkad w PKB maj te przedsibiorstwa, ktre nie inwestuj w 10,00 innowacje inwestycje przeprowadzaj due firmy (61% spord duych firm, 33% spord firm rednich i tylko 15% spord 1,00 2003 2004 2005 2006 2007 2008 firm maych), mikroprzedsibiorstwa 1666,70 1653,90 1615,20 1653,00 1713,20 1787,90 W 2008 r. funkcjonowao 1 862 462 (w tys.) przedsibiorstw aktywnych, z czego 1 787 mae przedsibiorstwa 42,80 44,40 44,50 44,20 45,20 55,00 (tys.) 909 stanowiy mikroprzedsibiorstwa, 54 rednie 974 przedsibiorstwa mae, 16 327 14,40 14,00 14,30 14,70 15,50 16,30 przedsibiorstwa (tys.) rednie oraz 3 252 due. W efekcie liczba due przedsibiorstwa 2,70 2,75 2,84 2,98 3,25 3,25 MSP wyniosa 1 859 210, (w tys.) liczba aktywnych Problemem jest to, e wikszod 1726,54 1714,98 1676,78 1714,92 1777,08 1862,46 przedsibiorstw przedsibiorstw mikro zatrudnia 2-3 osoby. 20

Dziaalnod innowacyjna polskich przedsibiorstw


80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

odsetek firm prowadzcych dziaalnod innowacyjn w latach 2006 - 2008 wg Eurostat (za: PARP, 2010) odsetek firm prowadzcych dziaalnod innowacyjn w latach 2004 - 2006
21

Jaki jest poziom innowacyjnoci w Polsce?


Innowacyjnod paostw europejskich mierzona zagregowanym wskanikiem innowacyjnoci*

Polska znajduje si w grupie moderate innovators, czyli wrd krajw, ktrych wartoci wskanikw znajduj si poniej redniej UE. Liderzy maj kila cech wsplnych: wysok jakod prowadzonych prac badawczych (B+R), dobre wartoci okrelajce aktywnod przedsibiorstw w zakresie innowacyjnoci, du liczb uzyskiwanych patentw i sukcesy w komercjalizacji nauki

* Average performance is measured using a composite indicator building on data for 24 indicators going from a lowest possible performance of 0 to a maximum possible performance of 1. Average performance in 2010 reflects performance in 2008/2009 due to a lag in data availability. The performance of Innovation leaders is 20% or more above that of the EU27; of Innovation followers it is less than 20% above but more than 10% below that of the EU27; of Moderate innovators it is less than 10% below but more than 50% below that of the EU27; and for Modest innovators it is below 50% that of the EU27.

rdo:Innovation Union Scoreboard 2010The Innovation Union's performance scoreboard for Research and Innovation 1 February 2011

22

Wymiary innowacyjnoci czy mamy si na czym oprzed?


Z European Innovation Scoreboard 2010 wynika, e w wielu kategoriach oceny Polska wypada le. Ale w obszarze zasobw ludzkich wskaniki wskazuj na przewag. Nie umiemy przekadad innowacji na efekty ekonomiczne bo brakuje nam innowatorw oraz relacji midzy sfer gospodarki oraz sfer nauki.
rdo:Innovation Union Scoreboard 2010The Innovation Union's performance scoreboard for Research and Innovation 1 February 2011

23

Wykorzystanie nowych technologii


Szerokopasmowy dostp do Internetu w krajach europejskich w 2008 r. Osoby regularnie korzystajce Pracownicy wykorzystujcy komputery w przedsibiorstwach krajw europejskich w 2008 r. z komputerw

24

rdo: GUS, Spoeczeostwo informacyjne w Polsce. Wyniki badao statystycznych w Polsce z lat 2004-2008, Warszawa 2010 r.

Wzmocnienie kreatywnoci i innowacyjnoci gospodarki


Konkurencyjnej jakoci badania naukowe i wsppraca z przemysem Wysokiej jakoci edukacja na wszystkich poziomach

Rozwj postaw przedsibiorczych i kompetencji zarzdczych przedsibiorcw

Kreatywnod i innowacyjnod gospodarki

Polskim przedsibiorcom brakuje wci przekonania o istotnoci nakadw na innowacje i koniecznoci tworzenia strategii rozwojowych firm, Mae i rednie firmy chc konkurowad cenami, a w konkurencji midzynarodowej niskimi kosztami pracy, Jest to za mao by odpowiednio konkurowad na rynku.
25

Cel strategiczny Polski cyfrowej


Spoeczeostwo cyfrowe charakteryzuje si zdolnoci wykorzystania technologii cyfrowych wpywajcych na na wszystkie sfery i poziomy ycia spoecznego, ekonomicznego czy kulturowego.

innowacyjna gospodarka w innowacyjnym spoeczeostwie


Dostp dla wszystkich
Cel strategiczny: umiejtne i intensywne spoytkowanie ICT na rzecz rozwoju

zamiast sektora ICT - ICT w kadym sektorze

26

Wykorzystanie impetu cyfrowego


Przejcie od spoeczeostwa informacyjnego do cyfrowego, odejcie od modelu cigego nadrabiania zapnieo w sferze cyfrowej na rzecz prymatu wykorzystywania nowych technologii w czynnikach rozwojowych

27

Rozwj Polski cyfrowej


Infrastruktura (potencja) Kompetencje uytkownikw (popyt) Dostpnod zasobw usug i treci

Dotychczasowe dziaania skupiaj si na rozwoju infrastruktury, kosztem dwch pozostaych filarw Wspieranie rozwoju zasobw: regulacja przyjazna dostawcom zasobw i usug online; oraz udostpnianie wasnych zasobw przez instytucje publiczne Rozwj kompetencji cyfrowych (kluczowe zadanie systemu edukacji do 2020 roku) Wykorzystanie impetu cyfrowego zmienia i zmieni rne obszary ycia - od procesw produkcyjnych po sposoby sprzeday produktw i usug
28

Otwartod zasobw publicznych synergia dla rozwoju

Internet i technologie cyfrowe, poprzez redukcj kosztw przechowywania i udostpniania zasobw, umoliwiaj powszechn dostpnod zasobw publicznych (edukacyjnych, naukowych, kulturowych) ktre sfinansowano ze rodkw publicznych, Otwartod zasobw w Sieci uczynienie z nich dobra wsplnego: dostp i ponowne wykorzystanie informacji publicznej (zaczd od repozytoriw danych), Funkcja prorozwojowa: powszechnie dostpne zasoby, np. dane publiczne (np. meteorologiczne, geodane, statystyczne) jako podstawa innowacyjnych usug (komercyjnych i niekomercyjnych), w skali kraju ale take na poziomie miejskim, Funkcja wyrwnywania szans edukacyjnych i uczestnictwa w kulturze, poprzez dostp do zasobw w Sieci, wiat aleksandryjski biblioteka aleksandryjska/wikipedia.
29

Rozwj klas kreatywnych Rozwj klas kreatywnych (zawody informatyczne, inynierskie, nauk o czowieku, yciu i spoeczeostwie, edukacji, sztuki, rozrywki, mediw; profesjonalici: biznesu, finansw, marketingu, sfery zdrowia, prawnicy): z 10% do 30% w USA, Richard Florida synergia 3T: technologie, talenty, tolerancja, Metropolitarny model rozwoju (lifestyle, uczelnie, usugi, przemysy kulturowe, dyfuzja wewntrzna i zewntrzna) wzy metropolitarne, CDI (Indeks Kompozycji Rnorodnoci): Gay Index, Melting Pot Index, Bohemian Index a korelacja z High Tech Index.
30

Globalny Indeks Kreatywnoci


Dua czwrka miast pierwszego poziomu:
Nowy Jork, Londyn Tokio, Pary,

The Global Creativity Index


Brazylia Chile Gruzja Polska Bugaria Sowacja Rosja Grecja Austria

Inne miasta pierwszego poziomu: Miasta drugiego poziomu:

Chicago, Los Angeles, Frankfurt, Hong Kong, Milan,


San Franciso, Sydney, Toronto, Zurich, Bruksela, Madryt, Meksyk, Sao Paulo, Moskwa, Seul, Boston, Waszyngton, Dallas, Houston, Atlanta, Miami, Minneapolis, Amsterdam, Caracas, Dusseldorf, Genewa, Jakarta, Johannesburg, Melbourne, Osaka, Praga, Santiago, Taipei, Bangkok, Pekin, Montreal, Rome, Sztokholm, Warszawa, Barcelona, Berlin, Budapeszt, Buenos Aires, Kopenhaga, Hamburg, Stambu, Kuala Lumpur, Manila, Shanghai.

Miasta trzeciego poziomu:

Korea Poudniowa
Belgia Niemcy Islandia Stany Zjednoczone Szwecja

0,2

0,4

0,6

0,8
31

rdo: R. Florida, The Flight of the Creative Class

Potencja kreatywnoci czytelnictwo


Czytanie ksiek i intensywnod czytania (dane w procentach liczonych od caej prby we wszystkich trzech przypadkach prba reprezentatywna dla caego spoeczeostwa) Polska 2010 Francja 2009 Czechy 2007 Czytelnicy 44 69 83 (czytajcy przynajmniej jedn ksik w cigu roku) 34 39 Czytelnicy sporadyczni 12 (1-6 ksiek) (1-5 ksiek) (1-6 ksiek) Czytelnicy 32 35 45 rzeczywici (wicej ni 6 ksiek) (wicej ni 5 ksiek) (wicej ni 6 ksiek) Kupowanie ksiek (dane w procentach liczonych od caej prby we wszystkich przypadkach prba reprezentatywna dla caego spoeczeostwa) Polska 2010 Czechy 2010 Czechy 2007 Nabywcy ksiek 28% 46% 71% (przynajmniej jednej w cigu roku)
rdo: Olga Dawidowicz-Chymkowska, Porwnanie wynikw polskich (2010), czeskich (2007,2010) i francuskich badao czytelnictwa (2009), 2010.

32

Regiony potencja kreatywnoci infrastruktura spoeczna wyszego rzdu (1)

rdo: KPZK

33

Regiony potencja kreatywnoci infrastruktura spoeczna wyszego rzdu (2)

rdo: KPZK

34

Regiony potencja kreatywnoci infrastruktura spoeczna wyszego rzdu (3)

rdo: KPZK

35

IV. Generacje rozwoju


Polska 2030

Generacje rozwoju (1)

Moda generacja si rozwojow na przyszod, czy straconym pokoleniem? Jakie warunki s potrzebne by zapewnid wykorzystanie potencjau innowacyjnego modych?

37

Generacje rozwoju (2)


Dowiadczenie eksplozji: systemu i ustroju, modoci, owiaty, otwartoci na inne kultury, dekompozycji statusu spoecznego rodzicw, eksplozji informatycznej oraz globalnego kryzysu gospodarczego. Dominujce aspiracje edukacyjne (boom edukacyjny), ale take osoby naladujce wzorce roszczeniowe rodzicw, Mocna orientacja na zaspakajanie potrzeb konsumpcyjnych, odporne na zmiennod koniunktury, nastolatyzacja dorosych, Pierwsze polskie pokolenie od stuleci bez dowiadczenia luki technologicznej w porwnaniu z modymi z innych, rozwinitych krajw Umiejtna indywidualizacja strategii yciowych (przykadem: dostrzeenie roli edukacji, skorzystanie z szans emigracji czasowej, zarobkowej po 2004 roku) dopasowywana do horyzontu potrzeb i ambicji, Kapitay wyniesione z domu rodzinnego, take i osobisty wysiek oraz ambicje modych ludzi sprawiaj, e w pokoleniu tym istniej grupy innowacyjnie zorientowane nie tylko na to, co wie si z korzystnymi warunkami startu yciowego, Naturalne podleganie tym samym procesom zmian kulturowych, jakie zachodz w krajach rozwinitych - deinstytucjonalizacja rodziny nowy porzdek sentymentalny (kulturowe wzorce seksualnoci), dorosod = praca, kiedy dorosod=rodzina, 38

Generacje rozwoju (3)


Rosnce znaczenie kryzysu dwierdwiecza, co symbolizuje problem transferu midzy edukacj a rynkiem pracy (ciar decyzyjny, problem startu zawodowego, gniazdownicy), Deklarowana chd posiadania dzieci, ale i ostronod w strategiach yciowych, jeli chodzi o decyzje dotyczce dzietnoci, uzalenione od warunkw do opieki, wychowania i stworzenia dzieciom szans na przyszod Potrzeba rwnowagi pracy ycie (leisure time tych generacji nabiera jeszcze wikszego znaczenia ekonomicznego) Inne sytuowanie roli i obszaru wolnoci internet (w skrajnej wersji: Real jest obcy, a Sied oswojona), internet to take podstawowe rdo wiedzy, Wikszy poziom otwartoci i zaufania (badania ICCS 2009), Umiejtne czenie indywidualizmu (rywalizacyjnoci w wikszej i mniejszej skali) ze zdolnoci do kooperacji. Relatywnie wysoki poziom zrnicowania (status rodziny i zwizane z nim rodzinne kapitay),
Przedstawione cechy generacyjne s istotne dla stworzenia energii spoecznej ewolucyjnych przemian w Polsce i zbudowania si rozwojowych, pozwalajcych z jednej strony kreowad nowe przewagi konkurencyjne, z drugiej nowy model ycia spoecznego.
39

Solidarnod pokoleo generacja 2.0 i Polska 2030


Pole A: modzieowe aspiracje s bardzo wysokie, dugie strategie edukacyjne, rodzice wspieraj swoje dzieci kapitaem (krok do przodu w stosunku do rwienikw i do siebie; Pole B: aspiracje s rwnie wysokie lub niewiele nisze, zakadane strategie edukacyjne bywaj najczciej dugie, faktycznie jednak staj si krtsze (lub gorszej jakoci), zaszczepianie ambicji przez rodzicw brak kapitau na pen realizacj zamierzeo; Pole C: aspiracje s znacznie nisze, ale nie niskie (zwaszcza w odniesieniu do konsumpcji), brak dugich strategii edukacyjnych, rodzice funduj dzieciom gwnie resentymenty i roszczeniowe postawy (brak kapitau intelektualnego, materialnego, mentalnego), wyuczony pesymizm i biernod.
40
rdo: Prezentacja Krystyny Szafraniec Czas na modych. Socjologiczne charakterystyki pokolenia

Modzi a migracje poakcesyjne


Wg GUS w szczytowym okresie (koniec 2007 roku) 2,27 mln osb przebywao zagranic, w koocu 2009 roku zasb ten zmniejszy si do 1,87 mln, Migracje zagraniczne to zwykle domena ludzi modych ok. 60% ogu, Cech polskich migracji poakcesyjnych jest take relatywnie wysoki poziom wyksztacenia migrujcych osb (powodowane wzrostem liczby osb wyksztaconych ogem),
Struktura polskich migrantw wg pci wyksztacenia, w % Migranci przedakcesyjni Ogem M K Wysze 14.7 12.0 18.3 rednia 14.0 7.1 23.1 rednie zawodowe 26.1 26.0 26.3 Zawodowe 34.8 45.4 20.9 Podstawowe 9.9 9.3 10.9 Podstawowe niepene 0.4 0.2 0.5 Ogolem 100.0 100.0 100.0 Poziom wyksztacenia rdo: Fihel i Kaczmarczyk 2008. Migranci poakcesyjni Ogem M K 19.8 15.6 27.0 14.2 8.8 23.8 28.1 29.8 25.1 30.9 39.2 16.2 7.0 6.6 7.8 0.0 0.0 0.0 100.0 100.0 100.0
41

Migracje ludzi modych i ich potencjalny wpyw na procesy rynku pracy


Motywacje migracyjne: ucieczka przed ryzykiem bezrobocia, chd poznania wiata, denia do akumulacji kapitau ludzkiego i finansowego, ktry mgby uatwid wejcie na rynek pracy nowe wzorce karier zawodowych a migracje, Wpyw migracji na poziom bezrobocia w kraju bardzo umiarkowany (na poziomie zagregowanym w zasadzie nieistotny statystycznie) i trudny do jednoznacznego oszacowania, Wyjazdy zagraniczne ludzi modych rwnowayy nierwnowag na linii system edukacyjny rynek pracy (tzn. absolwenci wyjedajcy masowo za granic nie wchodzili na rynek pracy i tym samym nie zwikszali ryzyka bezrobocia), Wyhamowanie fali odpywu wpyw kryzysu gospodarczego i zmniejszenia moliwoci absorpcyjnych zagranicznych gospodarek coraz wiksza presja osb modych, w tym absolwentw na polski rynek pracy moliwy silny wzrost stopy bezrobocia ludzi modych, w tym z wyszym wyksztaceniem (europejski rynek pracy jako system naczyo poczonych?) Jakie wzorce karier migrantw powracajcych? kontynuacja edukacji, ponowny wyjazd, prba wejcia na polski rynek pracy, tworzenie wasnych przedsibiorstw (najbardziej prawdopodobna opcja wspierana wynikami 42 badao w Polsce i za granic).

Zaufanie i otwartod modego pokolenia


Zaufanie spoeczne wg krajw ESS 2008
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

rdo: European Social Survey 2008

Zaufanie do innych ludzi 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

Zaufanie do partii politycznych

Zaufanie spoeczne wg krajw modzie ICCS 2009

Indonezja Finlandia Sowenia Liechtenstein Dania Szwecja Litwa Austria Bugaria Irlandia Luxemburg Czechy Szwajcaria Tajlandia Dominikana Hiszpania Estonia otwa Nowa Zelandia Polska rednia Belgia Grecja Paragwaj Holandia Chile Wielka Brytania Wochy Norwegia Taiwan Rosja Sowacja Malta Kolumbia Cypr Gwatemala Meksyk Korea Hong Kong Zaufanie do innych ludzi Zaufanie do partii politycznych
rdo: Initial Findings from the IEA International Civic and Citizenship Education Study

43

Modzi a nowe media


Czstotliwod uywania internetu do:
Modzi w odrnieniu od starszych uywaj internetu do dziaalnoci kreatywnej. O ile penetracja sieci w Polsce nie jest wysoka, o tyle uywanie portali spoecznociowych jest due:
50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 PL EU27

rdo: World Internet Project 2010 - Poland

rdo: Special Eurobarometer 335, E-Communications Household Survey Fieldwork: November - December 2009 Publication: October 2010 44

Niepewnod posiadania dzieci


W porwnaniu z innymi krajami europejskimi Polacy nie s pewni czy chc mied dzieci, Proporcja tych ktrzy nie chc nie jest tak wielka w porwnaniu z innymi krajami.

45

V. Nowe siy na rynku pracy


Polska 2030

Inwestycje w edukacj
Inwestycje w edukacj Wyniki ucznia na tle swojej grupy wiekowej

Inwestycje w kapita ludzki najmodszych daj najwikszy zwrot s najbardziej opacalne nie tylko dla samych dzieci, ale rwnie dla spoeczeostwa. W dugim okresie przekadaj si na wyszy poziom dobrobytu, lepsze zdrowie, nisze wskaniki przestpczoci.

Polski system owiaty charakteryzuje anachroniczne podejcie do roli nauczyciela widzianego bardziej jako urzdnika zbiurokratyzowanego systemu ni jako pracownik wiedzy i wspwychowawca przygotowujcy modych ludzi do uczenia si przez cae ycie. Waga personalizacji nauczania
47

Edukacja, praca, cykl ycia


Zmiany w popycie na umiejtnoci na rynku pracy w stron nierutynowych interaktywnych i analitycznych
65 60 55 50 45
szybkod

Wiek a efektywnod
mdrod

Kumulatywna pamid dugookresowa Fizyczne moliwoci

40 1960

1970 Routine manual Routine cognitive

1980

1990 Nonroutine manual Nonroutine analytic

2002
Staysta" Mistrz Profesjonalista Ambasador" Gawdziarz Coach 65 WIEK

Nonroutine interactive

rdo: Andreas Schleicher, Strong performers and successful reformers PISA 2009 10 lutego 2011 r.

Bardzo dobre wyniki z kategorii czytanie PISA 2009

49
rdo: PISA 2009, The Programme for International Student Assessment, OECD.

Dobre miejsce Polski matematyka

50
rdo: PISA 2009, The Programme for International Student Assessment, OECD.

Bardzo dobre wyniki w naukach przyrodniczych

51
rdo: PISA 2009, The Programme for International Student Assessment, OECD.

W Polsce istnieje silny zwizek midzy statusem spoecznym rodziny a wynikami w czytaniu
Porwnanie wynikw czytania w PISA 2000 i 2009

52
rdo: PISA 2009, The Programme for International Student Assessment, OECD.

Gender gap w czytaniu PISA 2009

Dziewczynki w kadym badanym kraju osigny lepsze wyniki od chopcw, rednio notuj wynik o 39 pkt lepszy od chopcw co przelicza si na ok. jednego roku nauczania w szkole, Zmiana postaw i zwikszenie zainteresowania chopcw czytaniem moe w znacznym stopniu wpynd na ich wyniki, Rnice pomidzy krajami wiadcz o wpywie socjalizacji na umiejtnoci i rnice w wynikach midzy pciami.
53
rdo: PISA 2009, The Programme for International Student Assessment, OECD.

Lokalizacja szkoy a osignicia edukacyjne


rdo: Roman Dolata, Pokolenie testw

Odchylenie standardowe w wynikach z egzaminu gimnazjalnego czd matematyczno-przyrodnicza


0,3
standaryzowane wyniki GMP, rednie

0,2 wie 0,1 0 2002 -0,1 -0,2 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 miasto do 20 tys. miasto 20 do 100 tys. miasto ponad 100 tys.

Odchylenie standardowe w wynikach testu szstoklasisty


standaryzowane wyniki sprawdzianu, rednia

Poziom i dynamika zrnicowania gimnazjw


90 80 70 60
ogem miasto ponad 100 tys. miasto 20 do 100 tys.

0,3 0,2 0,1 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
wie
zrnicowanie midzyszkolne GH, %

miasto do 20 tys.

50 40 30
20 10 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

miasto 20 do 100 tys. miasto ponad 100 tys.

miasto do 20 tys.
wie

-0,1 -0,2

54

Premia za wysze wyksztacenie


Inwestowanie w kapita ludzki daje wysokie stopy zwrotu zwaszcza na poziomie licencjata, magistra i wyej, Dyplom licencjata/inyniera daje prawie tak samo wysok premi w wynagrodzeniach co magistra, a umoliwia szybsze wejcie na rynek pracy.

rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

55

Zbyt pny moment otrzymania pierwszego dyplomu i wejcia na rynek pracy


Konieczne jest podniesienie roli dyplomw licencjackich i inynierskich (take ich atrakcyjnoci na rynku pracy) poprzez system uczelni zawodowych o profilach technicznych, ktre na bieco bd realizowad programy ksztacenia odpowiadajce na aktualne zapotrzebowanie rynku pracy.

Naley zadad sobie pytanie, czy tak wiele osb w Polsce powinno studiowad 56 lat i opniad swj start na rynku pracy?

56
rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

Bariery na rynku pracy dla modych

rdo: ILO, Global Youth Employment Trends 2010

Nowo powstajce miejsca pracy niedopasowanie

rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

58

Pracodawcy ceni sobie motywacj i odpowiedzialnod

rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

59

Wchodzenie i obecnod na rynku pracy


rednia dla EU-27 (w 2008-2009) wynosi 20 lat, dla Polski 22 - 23,4 lata, Wskaniki aktywnoci zawodowej i zatrudnienia nisze ni rednia dla krajw UE, Niepokojce wskaniki NEET (Not Employed, in Education or Training ok. 7-8% Polakw 19-34) sugeruj istnienie w Polsce mechanizmw skutecznie demobilizujcych do pracy modzie dobrze do niej przygotowan - wg analiz OECD trudniej wyjd z NEET ni z working poor w przypadku modziey, Niskie wyksztacenie i bycie kobiet nie sprzyja sukcesowi na rynku pracy, Due zrnicowania sektorowe i statusowe (zwizane z wyksztaceniem i pozycj w strukturze zarzdzania).
60

Wskaniki bezrobocia modych


Polska naley do krajw, gdzie wskaniki bezrobocia modziey (liczby i stopy) s jednymi z najwyszych chocia od roku 2004 systematycznie malay, Najwiksze natenie bezrobocia wystpuje wrd najmodszych kategorii wiekowych 18-19 lat, nieco mniejsze wrd osb w wieku 20-24 lata. W obydwu tych grupach dominuj absolwenci i w nich wanie bezrobocie uderza najbardziej (cznie stopa bezrobocia dla osb w wieku 18-24 lata 21,4%), Kryzys wiatowy ponownie zagrozi pogorszeniem sytuacji na polskim rynku pracy dla modziey (w maju 2010 roku modzi w wieku 18-34 lata stanowili ponad poow zarejestrowanych bezrobotnych). Stopa bezrobocia wedug grup wieku kraje UE

61

Sytuacja modych na rynku pracy


70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0
66,6

Udzia pracownikw tymczasowych wrd zatrudnionych w grupie wiekowej 15-24 w 2009 r.


62,0 57,2 55,9 53,5 53,4 53,1 52,7 46,5 44,4 40,5 39,3 39,0 35,6 35,0 33,2

28,4 26,7 25,7

25,0 23,6

21,4 18,7 18,4

15,0 12,5

11,9 11,0 9,3 9,3

5,0

Switzerland

Sweden

Croatia

Italy

Belgium

Denmark

Greece

France

Norway

Iceland

Slovenia

Czech Republic

Netherlands

Germany

Bulgaria

Poland

Finland

Cyprus

Austria

Latvia

EU27

Malta

Bezrobocie wrd osb w wieku 15-24 w 2010 r.


50 40 30 20 10 0
41,6 35,1 34,3 33,6 32,9

27,3 27 25,8 25,4 25,2 23,9 23,7 22,4 22,3 22 21,4 20,8 20,7 19,5 18,8 18,7 17 15,2 13,8 12,7

United Kingdom

Luxembourg

9,1 8,9 8,8 8,7

62

Lithuania

Ireland

Turkey

Portugal

Hungary

Slovakia

Spain

Nadal mao osb pracuje w niepenym wymiarze

rdo: Eurofund, Part time work in Europe 2009 Euiropean Company Survey 2009, Dublin 2011.

63

Czasowod zatrudnienia a ryzyko bezrobocia


Czy prowizoryczne zatrudnienie zwiksza cykliczn niestabilnod zatrudnienia?

rdo: K. Szafraniec Raport Modzi 2010 za: Komisja Europejska

64

Dualizm rynku pracy transfer: edukacja rynek pracy (1)


Im wiksza asymetria midzy zatrudnieniem tymczasowym a staym, tym:
wikszy udzia w zatrudnieniu form tymczasowych, mniejsze prawdopodobieostwo przejcia do zatrudnienia staego, wiksze zrnicowanie wynagrodzeo.

Korzyd:
czas wzrostu: tworzenie miejsc pracy tymczasowej, czas kryzysu: destrukcja miejsc pracy tymczasowej (chod: przyrosty selektywne).

Zatrudnienie tymczasowe a start zawodowy:


mniej szkoleo:
Rnica w czstoci szkolenia pracownikw w zalenoci od formy zatrudnienia (stae/tymczasowe) w %

65

Dualizm rynku pracy transfer: edukacja rynek pracy (2)


Rozwizanie: utrzymad elastycznod (istotna dla modych) wysokiej skali ale:
stworzyd ciek do stabilizacji pozycji na rynku pracy (po 3-letnim okresie penej elastycznoci ku flexicurity for youth), nowa edycja flexicurity: Contracto Unico
Faza wstpna (do 3 lat): pracownik ma prawo do odprawy (niezalenie od wielkoci firmy) proporcjonalnej do okresu zatrudnienia: wypowiedzenie pracy bez podania przyczyny wypacanie odprawy w wysokoci maksymalnie 6 miesicznego wynagrodzenia (odprawa zwiksza si o ekwiwalent wynagrodzenia za 5 dni roboczych za kady przepracowany miesic), Faza stabilnoci (poczwszy od trzeciego roku): obowizujce przepisy (wypowiedzenie pracy bez podania przyczyny: prawo powrotu (po wyroku sdu) w firmach powyej 15 pracownikw i 6 miesiczna odprawa w maych firmach). Contracto Unico (Contratto Unico di Ingresso) zamiast pracy tymczasowej i pozornego samozatrudnienia, z wyszymi wynagrodzeniami i odprowadzanymi skadkami,

Wane w polskich rozwizaniach (+samozatrudnienie):


dostp do wiadczeo dla bezrobotnych, odpowiedni poziom ubezpieczenia (skadka dla samozatrudnionych), wsparcie w dostpie do kredytw, udzia w szkoleniach, cieka wzrostu wynagrodzeo wraz ze wzrostem produktywnoci.

Efekt: nowy model transferu: edukacja/rynek pracy


66

Potencja ekonomiczny kobiet

rdo: Richard Florida, What makes women rich, 2010 http://www.creativeclass.com/creative_class/2010/10/08/women-and-the-wealth-nations/

67

Potencja ekonomiczny kobiet Polska


Womens Economic Opportunity Economist Intelligence Unit

rdo: Economist Intelligence Unit, Womens economic opportunity A new pilot index and global ranking from the Economist Intelligence Unit Findings and methodology, june 2010.

Wzrost i rozwj otwarcie moliwoci udziau kobiet w rozwoju, Poprawa warunkw dla rozwoju pozycji kobiet, wykorzystanie ich potencjau zwielokrotnia si czynnikw rozwojowych. 68

VI. Nowe przewagi konkurencyjne: edukacja, innowacyjnod i przedsibiorczod, kreatywnod, sprawnod paostwa

Polska 2030

Kapita ludzki, kapita intelektualny a nowe przewagi konkurencyjne


Trjkt wiedzy (rola twrcw wiedzy i twrcw gospodarczych):
Badania Wpyw na gospodark Edukacja Innowacje

Dziaania:
Rozwj wczesnej edukacji, Funkcje egalitarne i elitarne edukacji (personalizacja nauczania, wyawianie talentw), Nowe kompetencje (szkoa, potrzeby kadrowe inynierowie, techniki cyfrowe i staa adaptacyjnod), Efektywnod szk wyszych (jakod) i nauki, Stymulacja rozwoju przez cae ycie (LLL), Stymulacja wczeniejszego wchodzenia na rynek pracy osb dobrze przygotowanych do funkcji zawodowych, Nakady na B+R (wzrost, zmiana struktury, udzia sektora prywatnego), Wsppraca: nauka/B+R biznes/gospodarka (stymulacja innowacyjnoci), Innowacyjnod totalna (organizacja, publikacje, patenty, open sources). 70

Nakady na nauk
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2015 2017 2020 Nakady budetowe do PKB (%) 0,36% 0,35% 0,37% 0,39% 0,40% 0,42% 0,49% 0,61% 0,96% Nakady przedsibiorstw do PKB (%) 0,16% 0,19% 0,30% 0,30% 0,30% 0,30% 0,40% 0,40% 0,50% Nakady z funduszy strukturalnych UE po 2015 r. 0,18% 0,17% 0,16% Nakady czne do PKB (z uwzgldnieniem funduszy strukturalnych po 2015 r.) 0,59% 0,64% 0,89% 0,90% 0,90% 0,91% 1,04% 1,24% 1,62% Aby osignd poziom nakadw na badania i rozwj powyej 1% PKB do 2020 r. naley systematycznie zwikszad udzia rodkw przeznaczanych na nauk o 15% w stosunku do roku poprzedniego. Prezentowany model jest modelem uproszczonym zakadajcym stay wzrost PKB o 3,5% w cigu roku i pomijajcy wartod inflacji. W latach 2015 2020 przyjto wartod rodkw pochodzcych z funduszy strukturalnych UE w rocznej wysokoci o 20% wyszej ni w latach 2010 2013 oraz wzrost udziau rodkw prywatnych w finansowaniu badao i rozwoju do poziomu 0,5% PKB. Dla osignicia wartoci nakadw na badania i rozwj w wysokoci ok. 1,7% PKB oznacza koniecznod podwyszenia nakadw pochodzcych z budetu paostwa na nauk w ostatnich trzech latach (2018 2020) o 20% w stosunku do roku poprzedniego.
71 rdo: ZDS obliczenia wasne

Nakady na nauk i szkolnictwo wysze


2007 r. wykonanie Nakady budetowe na szkolnictwo wysze ogem (tys. z) Liczba studentw Nakady budetowe na jednego studenta (tys. z) 10 709 678 2008 r. wykonanie 11 120 786 2009 r. szacunkowe wykonanie 11 772 433 2010 r. wg ustawy budetowej 11 923 801 2011 r. projekt planu 12 318 386

1 937 404
5,5

1 927 762
5,8

1 879 557
6,3

1 835 097
6,5

1 788 964
6,9

30 000,00 25 000,00 20 000,00


15 000,00 10 000,00 5 000,00 0,00
72

wydatki na nauk z budetu paostwa w danym roku - wzrost minimalny o 5%


wydatki na nauk z budetu paostwa w danym roku - wzrost redni o 10% wydatki na nauk z budetu paostwa w danym roku - wzrost o 15% rocznie wydatki na nauk z budetu paostwa w danym roku - wzrost o 20% rocznie
rdo: Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansw Pulicznych, ZDS badania wasne.

Skd pochodz rodki na R&D w Polsce?

PAN

46% Public funding

rdo: World Bank, Europe 2020 Poland Fueling Growth and Competitiveness in Poland Through Employment, Skills, and Innovation, 2011.

73

Polska nauka a wiat


Cytowanie zagregowane wskaniki bibliometryczne
czna liczba publikacji naukowych SCImago JCR (na rok, rednia 19962008) 16083 46795 95574 9553 10023 19025 87122 331349 Liczba publikacji naukowych w SCImago JCR na liczb pracownikw B+R zatrudnionych w SW (na rok, rednia 1996-2008) 0,37 0,76 0,59 0,60 0,84 1,16 0,86 Ilod cytowao na publikacj naukow w SCImago JCR (rednia 19962008) 6,6 12,3 14,8 15,1 13,6 18,6 13,5 17,3 H-indeks (liczba h publikacji autorstwa pracownikw danej uczelni, ktre byy cytowane minimum h razy) 208 432 619 273 281 422 542 1023 Wsppraca midzynarodowa (wspczynnik publikacji naukowych, w ktrych afiliacje autorw obejmuj wicej ni jeden kraj) 33,1 34,3 35,3 39,9 46,0 52,6 39,6 25,2

Polska Wochy Wielka Brytania Finlandia Austria Szwajcaria Niemcy Stany Zjednoczone

Liczba wnioskw patentowych zoonych do EPO w latach 1996-2007


czna liczba wnioskw patentowych zoonych do EPO na milion mieszkaocw (1996-2007, rednia roczna) Polska Wochy Wielka Brytania Finlandia Austria Szwajcaria Niemcy USA UE27 2,05 70,8 89,6 241,9 155,4 368,9 257,2 105,7 102,6 czna liczba wnioskw patentowych zoonych do EPO na miliard cakowitych wydatkw na B+R (1996-2007, rednia roczna) 57,3 265,4 167,1 262,3 168,1 127,6 288,9 124,8 295,1

rdo: E&Y, Joanna Wolszczak-Derlacz, Aleksandra Parteka, Produktywnod naukowa wyszych szk publicznych w Polsce, Warszawa 2010

74

Aktywnod nauczycieli akademickich


Nauczyciel akademicki z polskiej uczelni by autorem jednej publikacji w czasopismach wchodzcych w skad ISI Web of Knowledge raz na cztery lata, Najprawdopodobniej niektrzy publikuj znacznie wicej, lecz wikszod z nich w ogle nie moe poszczycid si publikacjami w cenionych czasopismach.

75

Innowacyjnod gospodarki kamienie milowe


Realizacja zaoeo reformy systemu finansowania nauki i szkolnictwa wyszego 2012 Zwikszenie nakadw na badania i rozwj o 15% rocznie oraz efektywne wykorzystywanie rodkw (system grantowy) od 2011 Promocja nowoczesnych technologii i moliwoci wykorzystywania wynikw badao naukowych w przedsibiorstwach 2012 2020

- 2014

- 2020

Wsparcie eksportu firm nowoczesnych technologii i pozyskiwania inwestycji zagranicznych z zakresu usug, BPO do 2020 r

Promocja i wzmacnianie mobilnoci midzysektorowej, krajowej i midzynarodowej 2012 - 2030

Wzmacnianie budowy klastrw przedsibiorstw, rozwj parkw technologicznych (2015 2025)

Powizanie sektora nauki i gospodarki poprzez skuteczne mechanizmy wsppracy instytucji badawczych i przedsibiorcw - 2016

Zwikszenie innowacyjnoci gospodarki


76

Kluczowe decyzje (1)


eby osignd cele projektu cywilizacyjnego POLSKA 2030 naley w podjd 25 kluczowych decyzji, w tym 8 zwizanych z edukacj, nauk i rynkiem pracy:
Wdroyd (w latach 2011-2015) programy aktywizacji rezerw na rynku pracy (zwizanie osb niepenosprawnych z otwartym rynkiem pracy, wczeniejszy o 2-3 lata start modych, wysza aktywnod kobiet w prime-age, poprawa zatrudnialnoci nieaktywnych, programy 50+ i 60+, przygotowanie i rozpoczcie wieloletniego procesu zrwnania wieku emerytalnego obu pci i jego przesunicie) w celu odpowiedzi na wyzwania demograficzne poprzez wzrost zatrudnienia (zwikszenie wskanika zatrudnienia do poziomu 70% w roku 2020 i 75% w kolejnej dekadzie), czyli utrzymanie liczby pracujcych ok. 16,5 mln do roku 2020 i zwikszenie do 17,5 mln w roku 2030. Wzmocnid (w latach 2011-2013) warunki ekonomiczno-instytucjonalne dla czenia ambicji zawodowych i aspiracji rodzinnych modej i redniej generacji (opieka nad dziedmi w wieku 0-3, dostpnod przedszkoli, powszechna opieka wietlicowa nad dziedmi w szkoach, zwikszenie pewnoci rodzin decydujcych si na drugie dziecko (i kolejne), e koszty edukacji i wychowania nie przekrocz moliwoci finansowych rodziny, propagowanie elastycznoci zatrudnienia w rygorach flexicurity).
77

Kluczowe decyzje (2)


Przygotowad instytucje publiczne, rynek pracy i spoeczeostwo (w latach 2011-2015) do przyszociowej zamiany Polski z kraju emigracji netto w kraj imigracji netto: wykorzystad potencja migracji poakcesyjnych i migracji powrotnych oraz stworzyd prawne i instytucjonalne warunki wdroenia polityki migracyjnej efektywnie odpowiadajcej na potrzeby rynku pracy i wspierajcej proces integracji imigrantw od roku 2020 Polska krajem imigracji netto. Unowoczenid system edukacji (dekada 2011-2020): od przedszkolnej po wysz poprzez konsekwentne wprowadzenie zasad ksztacenia zdolnoci dalszego samodzielnego uczenia si, wykorzystywania nowoczesnych technologii jako narzdzia edukacji i poprawy kompetencji cyfrowych, staego podnoszenia kompetencji nauczycieli oraz zapewnienia stabilnoci finansowania na wysokim poziomie (w przeliczeniu na jednego ucznia) systemu szkolnictwa powszechnego i wyszego przy jednoczesnej stymulacji ekonomicznej racjonalnoci podejmowania decyzji o studiowaniu, w tym zwaszcza na etapie magisterskim.
78

Kluczowe decyzje (3)


Stworzyd warunki (wdraanie do 2020 roku) rozwoju indywidualnej kreatywnoci i innowacyjnoci Polakw poprzez wzrost efektywnoci nauczania (jakociowy boom edukacyjny, wyawianie i wspieranie talentw), poprawa skutecznoci transferu: edukacja rynek pracy (w tym cieki stabilizacji zatrudnienia), dostp do kultury (w klasycznej postaci czytelnictwa ksiek i moliwoci korzystania z nowoczesnych bibliotek, a take z wykorzystaniem zdigitalizowanego dziedzictwa kultury i zasobw mediw publicznych) i jej twrcze wykorzystanie w rozwoju przemysw kreatywnych. Wdroyd warunki dla uzyskania rozwojowego impetu cyfrowego: powszechnod dostpu (2015) i korzystania z szerokopasmowego internetu, wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) we wszystkich sektorach gospodarki, (co zwikszy produktywnod pracy), rozwj sektora ICT i kreatywnego, stworzenie warunkw dla poday wysokiej jakoci treci, take poprzez udostpnienie w Sieci otwartych zasobw publicznych, oraz odpowiednie regulacje technologii cyfrowych, suce rozwojowi sieciowych form ycia publicznego i kapitau spoecznego. 79

Kluczowe decyzje (4)


Zbudowad nowe relacje midzy wiatem nauki (wzrost nakadw na B+R do co najmniej 3% PKB w 2030, w tym wydatkw publicznych co najmniej do 1.7%-2% PKB, a rodkw prywatnych do 1 1.3%), a wiatem biznesu, tak by procesy komercjalizacji nauki poprawiy jakod efektw badawczych, zwikszya si poda projektw innowacyjnych, generowano nowe patenty take w wymiarze midzynarodowym, przyspieszay modernizacj gospodarki i zwikszano udzia produktw high-tech w produkcji i eksporcie (kilkakrotny wzrost do 2030 r.) oraz rozwijano systemy wsparcia instytucjonalnego, organizacyjnego (inkubatory, parki technologiczne, klastry), oraz mechanizmy finansowe wzmacniania innowacyjnych firm (preferencyjne kredyty, uatwienia podatkowe). Stworzyd baz dla nowych przewag konkurencyjnych (sukcesywnie do 2020 r.) opartych o kapita intelektualny poprzez kompleksowe, instytucjonalne podejcie do innowacyjnoci, wzmacniajce indywidualn kreatywnod i podnoszenie kwalifikacji pracownikw, ksztatowanie kompetencji przedsibiorcw w zakresie rozwoju i strategii firm, wprowadzanie zasad konkurencyjnoci w szkolnictwie wyszym i nauce, lepszy dostp do kultury i jej twrcze wykorzystanie w rozwoju przemysw kreatywnych, wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu oraz, otwartod na kooperacj ze wiatem i nowe formy atrakcyjnoci Polski dla globalnego biznesu wynikajce z rozwoju kapitau spoecznego i zdolnoci do wsppracy.
80

Obywatel 2030

Fotografia przedstawia Zoj Owsiask rdo: Centrum Informacyjne Rzdu

81