Vous êtes sur la page 1sur 2

De kunst van technologie

34

Deze eeuw is de eeuw van technologische innovatie. Gefascineerd verkennen Nederlandse kunstenaars de mogelijkheden om kunst en technologie te verenigen. Anouk Wipprecht, Jan Scholte en Koert van Mensvoort experimenteren niet alleen in hun atelier maar weten ook een groot publiek te bereiken.
door: Marieke Verhoeven

35

Anouk Wipprecht Experimenteren met mode en technologie


Met een soldeerbout in je hand en een voet op het pedaal van de naaimachine, terwijl je een code aan het debuggen bent op je MacBook. Zo omschrijft ontwerper Anouk Wipprecht haar manier van werken op het snijvlak van mode en technologie. Ik heb drie modeopleidingen gevolgd. Mijn verlangen is om mijn ontwerpen zelf leven te laten suggereren. Design als het ware een ziel te geven. Met behulp van technologie kan dat. Omdat in Nederland geen opleiding in die richting bestaat, vertrekt Wipprecht naar Zweden voor de studie Body, Fashion & Technology aan de universiteit van Malm. Tijdens dat jaar heb ik conceptueel kunnen denken over de toekomst van mode. En ik heb met micro controller Arduino leren werken, waar ik nu nog steeds veel prototypen mee maak. Na haar opleiding wordt zij uitgenodigd als artist in residence bij V2Labs en de Vienna Fashion Week 2010 in Oostenrijk. Een echt grote klus krijgt Wipprecht als ze de outfit van zangeres Fergie van The Black Eyed Peas mag ontwerpen voor de Super Bowl 2011. Dat was heel bijzonder want die Super Bowl is door 111 miljoen mensen wereldwijd bekeken. De outfit bestond uit een op American football genspireerd bovenstuk met gentegreerde LEDlampjes die knipperden op de muziek. Daaronder een leren body en rokje van lamsleer, afgezet met honderden echte Swarovski kristallen. Samen met het bedrijf Luminex uit Itali heb ik ook nog een paar schoenen ontwikkeld met optic fibre, ofwel glasvezel. Met dit project krijgt ze veel mediaaandacht en dat resulteert in interessante aanbiedingen. Maar financieel loopt Wipprecht nog niet binnen. Het genereren van inkomsten in Nederland is vrij moeilijk, daardoor werk ik veel in het buitenland. Ik krijg uitnodigingen voor een pitch, als researcher, of om als artist in residence dingen te ontwikkelen voor tentoonstellingen of publicaties. Commercieel werk krijg ik momenteel van stagewear design en performative pieces, zoals het Superbowl project. Ook is Wipprecht gevraagd om cursussen te geven, zowel in Nederland als in het buitenland. Dat geld gebruik ik vervolgens weer om mijn eigen projecten mee te financieren. Wat Wipprecht betreft is het hoog tijd dat mode en technologie uit de conceptfase komen. Veel ontwerpers zijn bang voor de complexiteit die technologie met zich mee kan brengen. Maar elektronica wordt steeds kleiner en goedkoper, de batterijen en control boards worden steeds compacter en zijn gemakkelijk te integreren. Keuze en mogelijkheden genoeg om te experimenteren!

Die Super Bowl is door 111 miljoen mensen wereldwijd bekeken

36

37

Jan Scholte Urban Projections


Eigenlijk heeft Jan Scholte niets met techniek. Ik hou helemaal niet van techniek an sich, wel van wat je ermee kunt. Met zijn Urban Projections boekt Scholte nationaal en internationaal succes. Tijdens het culturele festival RUHR 2010 in Dsseldorf liet hij mensen dansen op gebouwen. Niet letterlijk, maar via projecties. We hebben plateus op straat neergezet, waarop mensen stonden te dansen op de muziek van een live DJ. Hun bewegingen werden geprojecteerd op een enorm gebouw. Daar kon je weer leuke trucjes mee uithalen, bijvoorbeeld door dansende mensen van de ene verdieping naar de andere te laten springen. Voor een ander project in Duitsland, het culturele zomerfestival Flurstcke in Munster, is Scholte bezig een onopvallende straat te transformeren met behulp van licht en geluid. Ik ben gefascineerd door beeld en licht. Met projecties kun je een alternatieve werkelijkheid creren maar geluid is minstens zo belangrijk. Zonder geluid blijft een projec tie leeg, dan roept het geen emoties op. Scholte begon in 2007 met videoprojecties bij een project voor TMobile. Als regisseur en producent had hij op dat moment een goede reputatie in de Nederlandse film en reclame wereld. Hij werkte aan grote films, had samen met een partner een succesvol productiekan toor. Maar hij miste de creatieve vrijheid. Ik was vooral met logistiek en organisatie bezig en verlangde terug naar de basis. Zelf de inhoud bepalen en vrij zijn om creatief te experi menteren. Hij besloot met kleinere teams te gaan werken en de focus te verleggen naar culturele en experimentele projecten. Daarbij werkt hij vaak intensief samen met de studen ten van het MediaLab waar hij lesgeeft. Voor het project van TMobile waren we met zijn drien, waardoor we veel sneller konden schakelen. De studenten betrek ik vanaf het begin bij projecten, van hen krijg ik veel goede feedback. De projecten via het MediaLab worden niet of maar beperkt betaald maar kunnen wel leiden tot commercile klussen, heeft Scholte ervaren. Vorig jaar heb ik een projectieproject gedaan bij de opening van de flagshipstore van H&M op de Dam. Daar betrek ik dan weer mensen bij die eerder gratis hebben meegewerkt. Volgens Scholte is dat het ultieme verdienmodel. Ik zoek altijd enthousiaste mensen bij elkaar die vooral meewerken omdat ze het inspirerend vinden. Geld moet niet de drijfveer zijn. Maar het mooie is dat commercile en nietcommercile projecten vaak prima samengaan.

Koert van Mensvoort - next nature en nanotechnologie


Wat is de definitie van natuur? Hoe verhoudt de mens zich tot die natuur? Dat vindt ingenieur, filosoof en kunstenaar Koert van Mensvoort enorm interessante vragen. In 2005 richt hij daarom het online platform Next Nature op. Ik ben genteresseerd in de relatie tussen mens, technologie en natuur. Door technologische ontwikkelingen hebben mensen vaak het gevoel dat ze de natuur beheersbaar maken. Maar ze beseffen niet dat ze hiermee in feite een nieuwe situatie, een Next Nature creren, die net zo wild en onvoorspelbaar kan zijn. Volgens Van Mensvoort hebben mensen een beperkt beeld van wat natuur is. De Romeinen bedoelden met natuur alles wat geboren is, terwijl de Grieken het zagen als alles wat autonoom groeit. In onze maatschappij wordt vooral de eerste definitie ge bruikt, terwijl ik meer geloof in de tweede. Neem een genetisch gemodificeerde regenboogtulp. Is dat natuur of cultuur? Of ons economische systeem, dat is ook door mensen gecreerd en op een gegeven zijn eigen leven gaan leiden. Hij vindt het belangrijk om over dit soort vragen na te denken. Door problemen op het gebied van klimaatverandering, de economische crisis en de technologische ontwikkeling is er behoefte aan nieuwe kaders. Het ontwikkelen van die nieuwe taal en deze vervolgens communiceren, dat is typisch een rol voor kunstenaars. Op Next Nature kunnen internationale kunstenaars en wetenschappers hun ideen en visies op een nieuwe natuur delen. Ook worden er designprojecten ontwikkeld en gepresenteerd. Inmiddels trekt de site zon 3000 bezoekers per dag. Zelf initieert Van Mensvoort ook projecten, zoals de Nano Supermarkt. In de komende dertig jaar gaat nanotechnologie, waarbij gewerkt wordt met nanodeeltjes ter grootte van een miljardste meter, ons leven drastisch veranderen. De overheid en het bedrijfsleven investeren hier nu al miljoenen in. Met de Nano Supermarkt wilden we laten zien wat de implicaties voor de gewone burger zijn. Met een klein team van ontwerpers richt Van Mensvoort een SRVwagen in als supermarkt met nanoproducten. Zo is er verf die van kleur kan veranderen, wijn waar je zelf smaken aan kunt toevoegen en een Twitterimplantaat voor in je lichaam. De Nano Supermarkt stond onlangs op een expositie in het Spaanse Pamplona en kreeg behoorlijk wat mediaaandacht. Het project is niet gefinancierd met cultureel geld, maar via het zogenaamde Nanopodium, een onafhankelijk platform voor kennisdeling over de kansen en gevaren van nanotechnologie. Volgens Van Mensvoort is het niet gek dat juist in Nederland de discussie over de toekomstige interactie tussen mens, natuur en technologie zo leeft. Nederland is natuurlijk een aangeharkt land. Voltaire zei het al in de achttiende eeuw: God schiep de wereld, behalve Nederland. Dat liet hij over aan de Nederlanders zelf.

Het mooie is dat commer cile en niet commercile projecten vaak prima samengaan

Het project is niet gefinancierd met cultureel geld, maar via het zogenaamde Nanopodium