Vous êtes sur la page 1sur 17

11 listopada wito

Niepodlegoci ale i kompromisu


wito Niepodlegoci ustanowiono "jako
rocznic odzyskania przez nard polski
niepodlegego bytu pastwowego i jako dzie
po wsze czasy zwizany z wielkim imieniem
Jzefa Pisudskiego, zwyciskiego wodza
narodu w walkach o wolno ojczyzny".
23 kwietnia 1937.
Polska odzyskuje niepodlego
Po 123 latach niewoli liczc od 1795 r. - w 1918 roku
Polska pojawia si ponownie jako w peni niepodlege
pastwo na mapie Europy.
Powrt Polski do grona pastw niepodlegych by po
pierwsze efektem pracy kilku pokole yjcych w
czasach rozbiorowych, ktre zachoway polsko,
czsto w skrajnie niesprzyjajcych warunkach.
Po drugie efektem sprzyjajcej koniunktury
midzynarodowej sytuacji, w ktrej wszyscy zaborcy
ponieli klsk w Wielkiej Wojnie.
Innym pastwem, ktre w podobny sposb
wykorzystao wspomniane okolicznoci bya Rumunia.
upadek zaborcw
7 listopada (25 padziernika) 1917 wybuch
rewolucji bolszewickiej; 19 listopada zgoszenie
zamiaru wyjcia z wojny, 2 grudnia pocztek
rozmw pokojowych w Brzeciu nad Bugiem;
3 listopada 1918 Austro-Wgry przerway
dziaania wojenne;
3 listopada 1918 pocztek rewolucji w Niemczech
11 listopada podpisanie zawieszenia broni w
Compiegne.
Sytuacja w Polsce
Ziemie dawnego zaboru rosyjskiego s okupowane od
1915 roku przez Niemcy i Austro-Wgry.
5 listopada 1916 r. proklamowanie Aktu 5 listopada,
w ktrym zapowiedziano powstanie po wojnie
niepodlegego Krlestwa Polskiego powstaego na
terenach okupacji niemieckiej i austriackiej. Miao by
to pastwo kadubowe i zapewne podlege Niemcom i
Austro-Wgrom, niemniej sam akt przenis spraw
polsk z wymiaru pobonych ycze do wiata
realnego. Od tego momentu strona aliancka chcc
przekona do siebie Polakw musiaa zaproponowa po
prostu wicej.
Krlestwo Polskie po 5 XI 1916
Rada Regencyjna
Odzyskanie niepodlegoci, ale kiedy?
Wkrtce po pojawieniu si pastwa polskiego
na mapie Europy pojawio si kolejne pytanie,
kiedy waciwie naley witowa ten dzie
czyli waciwie jakie wydarzenie naley uzna
za odzyskanie niepodlegoci przez Polsk?
W roku 1919 wobec ustawicznych walk na
granicach nie by to palcy problem, niemniej
jednak ju po odparciu bolszewikw w 1920 r.
sprawa wrcia ze wzmoon si.
Rne propozycje
7 padziernika [1918] wwczas Rada Regencyjna
deklaruje niepodlego Polski. 12 padziernika
przejmuje kontrol nad wojskiem. Data ta bya mocno
forowana przez rodowiska konserwatywne i narodowe
w II RP. W cigu miesica Rada prbuje dziaa ju jako
wadza niepodlegego pastwa, nawet wysyajc
reprezentantw dyplomatycznych za granic.
5 listopada [1916] utworzenie Krlestwa Polskiego.
Aprobowana przede wszystkim przez monarchistw,
niemniej istotna parafrazujc od tego wszystko si
zaczo.
Rne propozycje
10 listopada [1918] powrt Jzefa Pisudskiego
z Magdeburga. Wane spotkania z przywdcami
partyjnymi w Warszawie. (anegdota o
czerwonym tramwaju);
14 listopada [1918] przekazanie peni wadzy
cywilnej przez Rad Regencyjn Jzefowi
Pisudskiemu.
Zwrmy uwag, e propozycje te ogniskuj si
wok wydarze w Polsce, zupenie pomijajc
dziaalno w Paryu KNP [Komitetu Narodowego
Polskiego]. Ktry by de facto rzdem uznawanym
przez Entent.
Czemu wic 11 listopada?
Bya to doskonaa data neutralna waciwie
godzca wszelkie rodowiska polityczne, ponadto
czya si symbolicznie z doniosym
wydarzeniem na skal wiatow, jakim byo
zawieszenie broni w Compiegne. Ponadto historia
zawsze jest pisana przez zwycizcw w
przypadku Polski ostatecznie byli to pisudczycy,
wic to oni zdecydowali o wybraniu dobrej dla
nich daty, podkrelajcej osob pniejszego
Marszaka. Niemniej jest ona do
kompromisowa, gdy utosamia odzyskanie
niepodlegoci z kocem Wielkiej Wojny.
11 XI w II RP
Obchodzone w latach 1920-1922 i po roku 1926
jako wito wojskowe, wykorzystywane do
umocnienia kultu Marszaka. Z reguy
obejmowao parad wojskow w stolicy,
przyjmowan przez Jzefa Pisudskiego.
Pocztkowo obchodzone w najblisz niedziel po
11 listopada (chyba e akurat bya to niedziela),
ignorowane przez prawic i lewice. Jako wito
pastwowe obchodzone jedynie w latach 1928
(10 rocznica niepodlegoci), 1937 i 1938.
1926
1930
1934