Vous êtes sur la page 1sur 109

| 



  

 
   

  
 
 


 
 

2011-01-20 1

 !  

"
# 
!  !
 

WDROŻENIE DO POLSKIEGO PRAWA DYREKTYWY


2002/91/WE ODBYŁO SIĘ W FORMIE NOWELIZACJI USTAWY
PRAWO BUDOWLANE.

ODPOWIEDNICH PRZEPISÓW NALEŻY SZUKAĆ W


NASTĘPUJĄCYCH DOKUMENTACH:
X Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. ± Prawo budowlane (Dz. U. z
2006 r. Nr 156, poz. 1118 ),
X Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy Prawo
budowlane (Dz. U. Nr 191, poz. 1373),

2011-01-20 2

 !  

"
# 
!  !
 

Obowiązek okresowych kontroli kotłów wdrożyła do polskiego


prawa Ustawa z dnia 19 września 2007 r. - Prawo Budowlane
(Dz.U. 2007 nr 191 poz. 1373,art.62)

Od stycznia 2009 r. zakres obowiązkowych kontroli w


użytkowanych budynkach powiększa się o kontrole okresowe
stanu technicznego kotłów z uwzględnieniem ich
efektywności energetycznej oraz wielkości w odniesieniu do
potrzeb użytkowych.

2011-01-20 3

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//0121&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8

Art. 62. (fragment)


1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania
poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:

5) okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów,


z uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz ich
wielkości do potrzeb użytkowych:
a) co najmniej raz na 2 lata ȸ opalanych nieodnawialnym
paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności
ponad 100 kW,
b) co najmniej raz na 4 lata ȸ opalanych nieodnawialnym
paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności 20
kW do 100 kW oraz kotłów opalanych gazem;

2011-01-20 4

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//0121&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8

Art.62
1b. Instalacje ogrzewcze z kotłami o efektywnej nominalnej
wydajności powyżej 20 kW użytkowanymi co najmniej 15
lat, licząc od daty zamieszczonej na tabliczce
znamionowej kotła, powinny być poddane przez
właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego
jednorazowej kontroli obejmującej ocenę efektywności
energetycznej i doboru wielkości kotła, a także ocenę
parametrów instalacji oraz dostosowania do funkcji, jaka
ma ona spełniać. Kontrolę tę przeprowadza się w roku
następnym po roku, w którym upłynęło 15 lat
użytkowania kotła, a kontrolę kotłów, które z dniem
wejścia w życie ustawy użytkowane są już ponad 15 lat
przeprowadza się w roku wejścia ustawy w życie

2011-01-20 5

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//0121&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8
OSOBY UPOWAŻNIONE DO KONTROLI KOTŁÓW

Art. 62.
4. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5, 6
i 1b. przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia
budowlane w odpowiedniej specjalności.

KOMENTARZ:
W przypadku kontroli efektywności energetycznej są to
uprawnienia budowlane w zakresie instalacji sanitarnych.

2011-01-20 6

 !  

2011-01-20 7

 !  

2011-01-20 8

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//012
1&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8
OSOBY UPOWAŻNIONE DO KONTROLI KOTŁÓW

Art.62
5. Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych,
piorunochronnych, gazowych i urządzeń chłodniczych, o
których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. C, pkt 2 i pkt 6 oraz ust. 1b,
mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje
wymagane przy wykonywaniu 

 nad eksploatacją
urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych.

2011-01-20 9

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//0121&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8
OSOBY UPOWAŻNIONE DO KONTROLI KOTŁÓW

ŚWIADECTWO KWALIFIKACYJNE DOZORU DLA PRAC KONTROLNO-


POMIAROWYCH URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI CIEPLNYCH
OTRZYMUJĄ OSOBY, KRÓRE ZŁOŻYŁY EGZAMIN PRZED KOMISJĄ
POWOŁANĄ ZGODNIE Z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki,
Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie
szczegółowych zasad stwierdzania posiadanych kwalifikacji przez
osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz. U.
z 2003 r. Nr 89, poz. 828 wraz ze sprostowaniem błędów
ogłoszonym w Dz. U. Nr 129, poz. 1184)

ROZPORZADZENIE TO ZOSTAŁO WYDANE NA PODSTAWIE ART.54


USTAWY Z DNIA 1O KWIETNIA 1997 r. ± PRAWO ENERGETYCZNE.

2011-01-20 10

 !  

USTAWA PRAWO ENERGETYCZNE


Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z
dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad
stwierdzania posiadanych kwalifikacji przez osoby zajmujące się
eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci

ROZPORZĄDZENIE STANOWI M. INNYMI:


& 5.1. Eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci mogą zajmować się
osoby, które spełniają wymagania kwalifikacyjne dla następujących
rodzajów prac i stanowisk pracy:
1) eksploatacji ± do których zalicza się stanowiska osób wykonujących
prace w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i
kontrolno- pomiarowym;
2) 

 ± do których zalicza się stanowiska osób kierujących
czynnościami osób wykonujących prace w zakresie określonym w
pkt 1 oraz stanowiska pracowników technicznych sprawujących
nadzór nad eksploatacją urządzeń instalacji i sieci.

2011-01-20 11

 !  

USTAWA PRAWO ENERGETYCZNE


Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z
dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad
stwierdzania posiadanych kwalifikacji przez osoby zajmujące się
eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci ± cd.

2. Prace, o których mowa w ust. 1, dotyczą wykonywania czynności:


1) mających wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych
urządzeń («..),
2) związanych z zabezpieczeniem i utrzymaniem należytego stanu
technicznego urządzeń («..),
3) związanego z usuwaniem usterek, uszkodzeń oraz remontami
urządzeń («..),
4) niezbędnych do instalowania i przyłączania urządzeń («..),
5)    


 
  
9
!   !
  9
    !  

   :9      ;   



< !
 


2011-01-20 12

 !  

USTAWA PRAWO ENERGETYCZNE


Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28
kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadanych
kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i
sieci ± cd.
ROZPORZĄDZENIE STANOWI M. INNYMI (c.d.) :
& 6. Osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, w
celu uzyskania potwierdzenia posiadanych kwalifikacji, powinny
wykazać się wiedzą z zakresu:
1) na stanowiskach eksploatacji:
a) zasad budowy, działania («), urządzeń, instalacji i sieci,
b) zasad eksploatacji («),
c) zasad i warunków wykonywania prac kontrolno-
pomiarowych i montażowych,
(«)
2) na stanowiskach dozoru:
a) przepisów dot. zasad przyłączania urządzeń i instalacji do sieci («)
b) przepisów («),
c) przepisów («) i.t.d.
h)      
  !  


<
!
 
  =>?2

2011-01-20 13

 !  

2011-01-20 14

 !  

2011-01-20 15

 !  

2011-01-20 16

 !  

2011-01-20 17
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 9.07.2003 r. w
sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji
niektórych urządzeń ciśnieniowych DzU 135 Poz. 1269 zarządza:
FORMY DOZORU TECHNICZNEGO I TERMINY BADAŃ TECHNICZNYCH
(fragment):

Terminy badań
Lp. Rodzaj urządzenia Forma Książka
rewizja rewizja próba
dozoru zewnętrzna wewnętrzna ciśnieniowa ruchu

1 2 3 4 5 6 7

KOTŁY
Kotły cieczowe o TD”+110uC
1 Kotły paleniskowe o mocy uproszczony _ _ _ _
” 70 kW
Elektryczne oraz gazowe
2 pojemnościowe uproszczony _ _ _ _
podgrzewacze wody
użytkowej o TD < + 100uC
i pojemności V=300 litrów
3 Pozostałe ograniczony 2 lata _ _ _

2011-01-20 18

 !  

$%&"&'()*&+,*-&.//0121&"|3$(|",&)42
|)%1|,&|%56""3$(7)&-8

OBOWIĄZEK KONTROLI NIE OBEJMUJE WŁAŚCICIELI I


ZARZĄDCÓW:
1) BUDYNKÓW MIESZKALNYCH JEDNORODZINNYCH;
2) OBIEKTÓW BUDOWLANYCH:
a) BUDOWNICTWA ZAGRODOWEGO I
LETNISKOWEGO,
b) WYMIENIONYCH W ART, 29 UST.1 (TO
ZNACZY OBIEKTÓW NIE WYMAGAJĄCYCH
ZGODY NA ICH BUDOWĘ).

KOMENTARZ: KOTŁY W BUDYNKACH JEDNORODZINNYCH I


W BUDOWNICTWIE ZAGRODOWYM NA WSI, PODLEGAJĄ
KONTROLI O ILE SPEŁNIAJĄ KRYTERIUM MOCY CIEPLNEJ.

2011-01-20 19

 !  

(  

w sprawie charakterystyki
energetycznej budynków
@AA@B/.B4-

2011-01-20 20

 !  

-4,4(714%7"7C

PROMOWANIE DZIAŁAŃ ZMIERZAJĄCYCH DO


POPRAWY WŁASNOŚCI ENERGETYCZNYCH
BUDYNKÓW , BIORĄC POD UWAGĘ:

MIEJSCOWE WARUNKI KLIMATYCZNE,


WYMAGANIA ŚRODOWISKA WEWNĘTRZNEGO,
OPŁACALNOŚĆ

2011-01-20 21

 !  
(714%7"&$%&)&"*&"7D&E&)*&|()|F)*4(|C

X OGÓLNYCH RAM METODOLOGII OBLICZANIA


WŁAŚCIWOŚCI ENERGETYCZNYCH BUDYNKÓW
X STOSOWANIA MINIMALNYCH WYMAGAŃ
WŁAŚCIWOŚCI ENERGETYCZNYCH DLA NOWYCH
BUDYNKÓW,
X STOSOWANIA MINIMALNYCH WYMAGAŃ
WŁAŚCIWOŚCI ENERGETYCZNYCH DLA DUŻYCH
ISTNIEJĄCYCH BUDYNKÓW PODDAWANYCH
RENOWACJI,
X CERTYFIKACJI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW,
X REGULARNEJ KONTROLI KOTŁÓW, SYSTEMÓW
KLIMATYZACJI ORAZ DODATKOWO OCENY
INSTALACJI GRZEWCZYCH, W KTÓRYCH KOTŁY MAJĄ
WIĘCEJ NIŻ 15 LAT.

2011-01-20 22
   
#    
  



2011-01-20 23
F    #     
  

2011-01-20 24
(
  
  


   

X poziom komfortu cieplnego w


ogrzewanych
pomieszczeniach
X nakłady inwestycyjne
X koszty eksploatacyjne
X estetyka i łatwość obsługi
X efektywność energetyczna
X oddziaływanie zastosowanego źródła na
środowisko naturalne
2011-01-20 25
  

   
(  @AA@B/.B4-
X nakłada obowiązek wykonywania certyfikatu
X określa kompetencje osób
X charakterystyka (identyfikacja) systemu
ogrzewania
X
  !  

   

 
    

X obliczenie zużycia energii (brutto) do


ogrzewania i wentylacji przy normatywnych
warunkach użytkowania dla budynku
ocenianego (QH) i referencyjnego (QHr)

2011-01-20 26
-   

 



  
  

 

 : C

X ustalenie, czy ze względu na sprawność


energetyczną kocioł jest prawidłowo
zainstalowany, eksploatowany i konserwowany
X oszacowanie rzeczywistej sprawności
energetycznej kotła;
X doradztwo w zakresie możliwych do zastosowania
usprawnień zmierzających do zwiększenia
sprawności energetycznej kotła.

2011-01-20 27

  !  


$  !  



Tablica wymagań dotyczących klas inspekcji
Do wyboru Wykonanie czynności podczas inspekcji nie jest konieczne, by spełnić klasę inspekcji.

Wymagana Wykonanie czynności podczas inspekcji jest konieczne, by spełnić klasę inspekcji.

Odpowiednia Wykonanie czynności podczas inspekcji jest konieczne i właściwe jest zastosowanie specjalnej metody, by
spełnić klasę inspekcji ( w razie potrzeby może być zalecana więcej niż jedna możliwość).

Nie Wykonanie czynności podczas inspekcji jest konieczne, ale zastosowanie specjalnej metody nie jest
konieczne by spełnić klasę inspekcji.

Idealna Wykonanie czynności podczas inspekcji jest konieczne, a zastosowanie specjalnej metody jest bezwzględnie
konieczne by spełnić klasy inspekcji.

UWAGA Ostatnia opcja Äidealna´ oznacza, że wykonanie czynności specjalnych podczas inspekcji albo opcjonalne zastosowanie specjalnych
metod jest konieczne, by spełnić klasę inspekcji

Wskaźniki dotyczące klasy inspekcji kotła polegają na:


X ustaleniu rodzaju paliwa
X ustaleniu maksymalnej mocy cieplnej doprowadzonej do kotła

2011-01-20 28

  !  


' 
 !
  !  


þ  
     

     

4   



 
 

 
 


 
    4 

 4 




       

 

 

 


 
    
!  4 4 4 4
 "
     #  4 4 4 4

  # $    $ 4 4 4 4
       4 4 4 4
% &  $ 

 

 

 


 
    4 4 4 4

2011-01-20 29

  !  


*  

Informacje o użytkowniku, budynku i kotle

2011-01-20 30

  !  


'  


Należy ustalić i zebrać istotne dla wyników inspekcji


dokumenty, zgodnie z klasą przeprowadzanej inspekcji.
w PRZYKŁAD Instrukcje dotyczące systemu ogrzewczego lub
kotła, przywołane w raporcie z inspekcji, raporty z
dokonanych konserwacji, obliczenia dotyczące zużycia
paliwa, dane dotyczące rozruchu, dokumentację projektową
kotłowni, schematy, zapisy dotyczące eksploatacji.

2011-01-20 31

  !  


|  


Należy sprawdzić następujące widoczne oznaki


świadczące o eksploatacji:

Takie jak
X przecieki paliwa, spalin lub nośnika ciepła w
miejscu zainstalowania kotła,
X uszkodzenia izolacji cieplnej kotła,
X sadze lub inne zanieczyszczenia palnika, komory
paleniskowej lub wymiennika ciepła

Wszystkie, stwierdzone, tego rodzaju oznaki


podaje się w raporcie

2011-01-20 32

  !  



   


Należy ustalić, czy kocioł jest regularnie i fachowo


serwisowany przez wykwalifikowany lub
autoryzowany personel.

Należy powołać się na:


X instrukcję producentów urządzeń,
X instrukcję producenta kotła,
X wszystkie ustawowe wymagania lub przepisy
prawne takie jak przepisy UDT, Prawo
Energetyczne, Prawo Budowlane, itp.
2011-01-20 33

  !  


1 9     G  




Należy uwzględnić niżej podane aspekty dotyczące regulacji,


czujników i wskaźników kotła wpływające na uzyskiwaną
efektywność energetyczną:
Takie jak:
X miejsce zainstalowania, lokalizacja (na zewnątrz,
wewnątrz),
X funkcjonowanie,

X nastawy

2011-01-20 34

  !  


|   
Należy odczytać i podać w raporcie wskazania
mierników i liczników takich, jak:
X gazomierz zużycia paliwa, zwracając uwagę, czy te gazomierze mają
znaczenie dla innych celów,
X wskaźnik poziomu w zbiorniku paliwa (jeżeli jest zainstalowany),
X licznik czasu pracy kotła,
X wszystkich wiarygodnych liczników zużycia energii pomocniczej,
X licznik zużycia c.w.u
X licznik cyklów pracy palnika,
X ciepłomierz

Wskazania odczytuje się, a wartości zapisuje się w raporcie.


Jeżeli nie jest zainstalowany gazomierz zużycia paliwa, to należy
zalecić wyposażenie instalacji w prostsze urządzenie (tzn. licznik
godzin pracy), umożliwiające niezawodną rejestrację zużycia paliwa.

2011-01-20 35

  !  


| 
 !


Inspekcja poprawnych nastaw i rzeczywistej mocy cieplnej


kotła powinna obejmować:
X sprawdzenie nominalnej doprowadzonej mocy cieplnej,
X sprawdzenie zużycia energii końcowej,
X sprawdzenie podstawowych nastaw i sprawności spalania w
kotle,
X sprawdzenie strat ciepła kotła (np. przez promieniowanie,
straty postojowe),
X sprawdzenie sezonowej sprawności kotła,
X sprawdzenie nastaw układu regulacji,
X sprawdzenie wielkości kotła.

2011-01-20 36

  !  


1!
 !  
   

Po zakończeniu inspekcji kotła należy


sporządzić raport zawierający ewentualne
zalecenia.

2011-01-20 37

  !  


2011-01-20 38

  !  


2011-01-20 39

  !  


'  
 : 
 !


'  !
  HC
X wyników inspekcji,
X możliwości wykorzystania, będących do dyspozycji lepszych elementów i urządzeń,
wraz z ich regulacją,
X porównania zapisanych rzeczywistych właściwości, stanu urządzeń i wartości z
odpowiadającymi im wzorcami ( testami wzorcowymi),
X Należy uwzględniać niżej wymienione wartości odniesienia, jeżeli są one odpowiednie i
jeżeli można je wykorzystać:
- wymagania ustanowione prawnie,
- instrukcje i dane producenta,
- średnie wartości uzyskiwane w porównywalnych kotłach,
- dane projektowe
w Zalecenia powinny być ustalone z uwzględnieniem efektywności ekonomicznej i
możliwości ich wykonania.
w Zalecenia powinny obejmować lub proponować zarówno zabiegi możliwe do
bezpośredniego wykonania (zmiany), jak i inne zabiegi, wykonywane w ramach
większej modernizacji bądź wymiany spowodowanej zestarzeniem się części
składowych albo ich zużyciem.
w Zalecenia powinny uwzględniać wzajemne oddziaływanie proponowanych zabiegów.
w Zalecenia powinny podawać możliwe opcje wykorzystania źródeł energii odnawialnej i
przedkładać propozycje skorzystania z wynikającej z tego efektywności energetycznej.
w Zalecenia powinny zawierać czynności, które należy przedsięwziąć, oraz stwierdzenie,
że regularne konserwacje urządzeń, wykonywane przez kompetentny personel,
stanowią podstawę trwałości i efektywności energetycznej kotła.

2011-01-20 40

  !  


"
 !   
#  


 

X sezonowa konserwacja palnika, paleniska, instalacji wyciągowej spalin,

X sprawdzanie składu mieszaniny paliwa i powietrza w celu uzyskania optymalnej


sprawności cieplnej,

X możliwa redukcja temperatury wody w kotle. Najniższa możliwa temperatura wody


zależy od potrzeb cieplnych oraz materiału zastosowane w kotle i instalacji
odprowadzenia spalin (ryzyko
X wystąpienia korozji niskotemperaturowej),

X wyłączanie kotła, gdy jego praca nie jest konieczna (np. latem, jeżeli nie jest
wykorzystywany do przygotowania c.w.u.). Zastosowanie sterowania czasowego w celu
ograniczenia czasu pracy (np. podczas nocy),
X sprawdzenie, czy zastosowany palnik jest dostosowany do rodzaju kotła. Jeżeli nie, to
należy dokonać odpowiedniej zmiany,

X porównanie mocy palnika i kotła z rzeczywistym zapotrzebowaniem na moc przy


występujących temperaturach zewnętrznych. Jeżeli moc palnika i kotła jest za duża, to
można ją zredukować przez zmianę wydajności palnika (nowe dysze) lub przez
wymianę całego zespołu palnik-palenisko,

X poprawa izolacji cieplnej kotła

2011-01-20 41

  !  


'  
 : !

 
 


X nastawy palnika powinny zapewnić minimalną zawartość tlenu w


spalinach przez ograniczenie dopływu powietrza fałszywego; w
przeciwnym razie nastąpi wzrost zanieczyszczenia środowiska i strat
energetycznych, a ponadto wzrasta zagrożenie eksplozją
X maksymalny udział tlenu nie powinien zwiększać współczynnika
nadmiaru powietrza, w przeciwnym razie nastąpi wzrost
zanieczyszczenia środowiska i strat energetycznych; większy
współczynnik nadmiaru powietrza utrudnia skraplanie ( w przypadku
kotłów kondensacyjnych)
X w konwencjonalnych kotłach (nie kondensacyjnych) i systemach
kominowych temperatura spalin nie może być zbyt niska, aby nie
wystąpiła korozja,
X udział CO w każdym przypadku powinien być zredukowany do minimum

2011-01-20 42

  !  


'  
 :  

!




 ! 

X bieżąca nastawa maksymalnej mocy doprowadzonej z paliwem, ze względu


na bezpieczeństwo, nie powinna przekraczać nominalnej mocy
doprowadzonej z paliwem
X bieżąca nastawa maksymalnej mocy doprowadzonej z paliwem powinna być
wystarczająca do pokrycia projektowych wymagań dotyczących obciążenia
(tj. wymaganej ilości ciepłej wody użytkowej, ogrzewania pomieszczeń w
najchłodniejsze dni, zasilanie wszystkich podłączonych urządzeń
X bieżąca nastawa minimalnej mocy doprowadzonej z paliwem (dotyczy
palników jednostopniowych) powinna być wystarczająco duża, by nie
dopuścić do skraplania pary wodnej w kotle lub w instalacji odprowadzania
spalin, jeżeli nie zakładano występowania skroplin podczas eksploatacji.
Z tego powodu obniżając temperaturę wody w kotle należy sprawdzić
temperaturę spalin
X bieżąca nastawa minimalnej mocy doprowadzonej z paliwem powinna być
wystarczająco duża, by:
- zapewnić stabilność płomienia,
- zapewnić wymagane warunki podczas zapłonu paliwa,
- zapewnić zadowalające wartości emisji,
- unikać spadku sprawności spalania na skutek dużego
nadmiaru powietrza

2011-01-20 43

  !  


'   ! : !  


H

:



X podwyższenie sprawności spalania


X zmniejszenie znamionowej mocy cieplnej
doprowadzonej z paliwem
X poprawa izolacji cieplnej płaszcza zewnętrznego
kotła
X zmniejszenie strumienia powietrza
przepływającego przez komin przy wyłączonym
palniku (odcięcie dopływu powietrza podczas
postojów)
X unikanie częstego włączania i wyłączania (nastawa
termostatu kotła
2011-01-20 44

  !  


'   ! : !  


H

:


Widok wnętrza kotła olejowego po sezonie grzewczym


2011-01-20 45

  !  


'   ! : !  


H

:


Widok płomieniówek w kotle

2011-01-20 46

  !  


'   ! : !  


H

:


Widok płomieniówek oraz ściany sitowej w kotle

2011-01-20 47

  !  


'#
H  !
 



2011-01-20 48
'   ! : !  
H

:


Widok pękniętej ściany sitowej kotła widoczny po wykonaniu badań penetracyjnych

2011-01-20 49
-

 !  

  


  





 
  
:
C

X ustalenie czy ze względu na sprawność energetyczną system


ogrzewczy został prawidłowo wykonany, wyposażony i czy
jest prawidłowo konserwowany,
X oszacowanie rzeczywistej efektywności energetycznej
systemu ogrzewczego,
X w razie potrzeby udzielenie zaleceń dotyczących możliwości
poprawy efektywności energetycznej systemu ogrzewczego

2011-01-20 50

  !  

  

*  
  

Informacja o użytkowniku systemu ogrzewczego

2011-01-20 51

  !  

  

*  
  

Zebrane informacje i dokumentacja powinna umożliwić


uzyskanie co najmniej następujących ustaleń:

X graficznego schematu funkcjonowania systemu ogrzewania,


X lokalizację głównych urządzeń systemu ogrzewania,
X projektowanego i rzeczywistego wykorzystania budynku,
X projektowanej i rzeczywistej eksploatacji systemu ogrzewania (np.
kubatura ogrzewanych pomieszczeń, czas eksploatacji),
X rodzaju regulacji podsystemów i ich nastaw regulacyjnych,
X wykazu wszystkich współpracujących urządzeń i wymagań
obowiązujących w stosunku do nich

UWAGA Jeżeli wymagana dokumentacja jest niedostępna, to minimalny


zasób wymaganych informacji o systemie ogrzewania należy zgromadzić
w wyniku inspekcji bezpośredniej

2011-01-20 52

  !  

  

!    

 

  

Należy sprawdzić czy system ogrzewczy jest w


stanie pokryć zapotrzebowanie na ciepło i pokryć
projektowe obciążenie cieplne (tzn. czy zapewnia
ogrzanie pomieszczeń, przygotowanie c.w.u. i
spełnia inne wymagania stawiane systemowi).

UWAGA Wszystkie usterki oraz uzasadnione uwagi


użytkownika należy podać w raporcie z inspekcji
systemu ogrzewczego.

2011-01-20 53

  !  

  


   
  

Należy ustalić, czy system ogrzewczy jest konserwowany w


regularnych odstępach czasu przez fachowy i autoryzowany
personel.

Należy odwołać się do:


X instrukcji zawartej w projekcie budowlanym dotyczącej
instalacji sanitarnych,
X instrukcji producentów urządzeń zainstalowanych w
systemie ogrzewczym,
X wszystkich obowiązujących przepisów i wymagań
prawnych

2011-01-20 54

  !  

  

$   9   !


 
 
G  
  

Należy uwzględnić aspekty dotyczące układu regulacji


systemu ogrzewczego, zainstalowanych czujników
pomiarowych i wskaźników mających istotny wpływ na
efektywność energetyczną, określić je i jeżeli to właściwe,
włączyć do zaleceń:
- miejsce zainstalowania (na zewnątrz, wewnątrz lub inne),
- funkcjonowanie,
- nastawy.

UWAGA Należy sprawdzić czy miejsce usytuowania tych


czujników nie naraża ich na negatywne oddziaływanie
otoczenia, dostępność, możliwość ich zaizolowania,
oddziaływanie na grzejniki
2011-01-20 55

  !  

  


!    !
Do ustaleń i zaleceń należy włączyć następujące aspekty:

X typ grzejników i ich przydatność dla danego pomieszczenia oraz


ich przewidywane wykorzystanie
PRZYKŁAD 1 Wysokie pomieszczenie z rozwarstwionym
rozkładem temperatury
X wielkość grzejników,
X położenie/sposób zainstalowania grzejników,
X izolacja cieplna i przeszkody utrudniające wymianę ciepła,
położone w pobliżu grzejników,
X wymagania dotyczące konserwacji poszczególnych typów
grzejników
PRZYKŁAD 2 Konwektory wentylatorowe wymagają regularnego
oczyszczania filtra
X rodzaj połączenia hydraulicznego pomiędzy grzejnikami a
podsystemem rozdziału ciepła,
X rodzaj zastosowanych zaworów/regulatorów dopływu ciepła do
poszczególnych pomieszczeń (zrównoważenie hydrauliczne)
2011-01-20 56

  !  

  

1 !
 !    !

Do ustaleń i zaleceń należy włączyć następujące aspekty:

X typ urządzeń regulacyjnych w podsystemie przekazywania ciepła, z uwzględnieniem ich


przydatności do rejestracji temperatury, a przez to do regulacji ilości dostarczonego
ciepła w zależności od jego strat,
X metoda strefowych nastaw temperatury i metoda regulacji temperatury, gdy
pomieszczenie jest niewykorzystane,
X nastawy regulatorów, wraz z funkcją regulacji temperatury wody zasilającej instalację,
w zależności od temperatury zewnętrznej

Części składowe układu regulacji podsystemu przekazywania ciepła do pomieszczeń


można sklasyfikować w zależności od sposobu regulacji temperatury wewnątrz
pomieszczeń:
X bez pomiaru temperatury wewnątrz pomieszczenia (grzejniki z regulacją ręczną albo z
regulacją niezależną od temperatury zewnętrznej),
X z jednym czujnikiem temperatury wewnętrznej (gdy czujnik ten zainstalowany jest w
reprezentatywnym punkcie)
X jeden czujnik i organy pomiarowe w strefie ( sprawdzić czy każda strefa obejmuje
jednorodnie ogrzewany obszar i czujniki w strefach są zainstalowane w
reprezentatywnych punktach),
X jeden czujnik pomiarowy i organ wykonawczy położony przy grzejnikach z lokalną
nastawą,
X regulowana temperatura zadawana z uwzględnieniem specyfiki pomieszczenia i zależna
od czasu.
2011-01-20 57

  !  

  

1 !
 !    !; 2
!   !   !
   

Pomiar temperatury wewnątrz pomieszczenia może wykazać niską


sprawność regulacji. Temperatury powinny być mierzone w wystarczającej
liczbie reprezentatywnych pomieszczeń, takich jak:
X pomieszczenia narożne najniższej i najwyższej kondygnacji,
X pomieszczenia położone w środku fasady.
Współczynnik względnego rozkładu temperatury kË określa równanie:
Ë ' ( Ë ' 
Ë 
Ë ' Ëp
gdzie: 

Ëint,max najwyższa zmierzona temperatura;


Ëint,min najniższa zmierzona temperatura;
Ëint,av średnia zmierzona temperatura;
Ëe temperatura zewnętrzna.

UWAGA Jeżeli wartość względnego współczynnika rozkładu temperatury kË


jest większa niż 0,2, to należy wprowadzić regulację strefową albo
regulację krokową (pomieszczenie po pomieszczeniu)

2011-01-20 58

  !  

  

1 !
 !    !; 2
!   !   !
   2'  

Jeżeli występuje duży rozrzut temperatury pomiędzy


niedogrzanymi i przegrzanymi obszarami, to należy zalecić
wyregulowanie systemu rozdziału albo zainstalowanie
regulatorów temperatury wewnątrz poszczególnych
pomieszczeń

Jeżeli budynek jest wykorzystywany do różnych celów lub


gdy w budynku występują różne wymagania dotyczące
temperatury w pomieszczeniach, to należy dodatkowo zalecić
zastosowanie oddzielnych regulatorów temperatury i
regulację czasową.

Można poprawić nastawę temperatury zasilania w zależności


od temperatury zewnętrznej

2011-01-20 59

  !  

  



  !
Do ustaleń i zaleceń należy włączyć
następujące aspekty:
X budowę sieci i stref rozdziału ciepła, w zależności
od potrzeb budynku,
X rodzaj rozdziału ciepła z uwzględnieniem rodzaju
nośnika ciepła,
X temperatura nośnika ciepła w poszczególnych
obiegach grzewczych,
X wielkość i nastawy pomp obiegowych,
X izolacja cieplna rurociągów i części składowych,
X instalacja otwarta/zamknięta,
X straty nośnika ciepła,
X jakość nośnika ciepła.
2011-01-20 60

  !  

  


     !
Inspekcja każdego kotła powinna obejmować sprawdzenie
prawidłowości nastaw regulacyjnych i rzeczywistego obciążenia, a w
szczególności:

X sprawdzenie nominalnej mocy cieplnej,


X sprawdzenie podstawowych nastaw i technicznej sprawności spalania paliwa,
X sprawdzenie poszczególnych strat ciepła kotła (strat ciepła do otoczenia,
strat rozruchowych i postojowych),
X sprawdzenie średniej rocznej sprawności kotła,
X sprawdzenie nastaw regulacyjnych, wraz z czasem pracy i wpływem tej
nastawy na cykliczność pracy.

Jeżeli system ogrzewczy zasilany jest więcej niż z jednego źródła ciepła ( np.
kotłownia kaskadowa łącznie z przypadkiem zastosowania źródeł nie
opalanych paliwem), to do zaleceń należy włączyć następujące aspekty:

X metodę rozdziału łącznej mocy wymaganej przez system na zainstalowanie


źródła ciepła, łącznie z priorytetami przełączania, strategią rozdziału i
optymalizacji, czasami eksploatacji, prawidłowością połączeń
hydraulicznych,
X metody wyrównywania oporów hydraulicznych poszczególnych źródeł,

2011-01-20 61

  !  

  

! 

  !

#

Przy opracowywaniu stwierdzeń i zaleceń należy
brać pod uwagę następujące aspekty, jeżeli są one
istotne:
X budowę systemu ciepłej wody użytkowej,
X rzeczywisty pobór ciepłej wody użytkowej w porównaniu z
projektowym,
X izolację cieplną rurociągów ciepłej wody użytkowej,
X czas pracy, nastawy i regulację systemu cyrkulacji,
X typ i moc podgrzewacza do przygotowania ciepłej wody użytkowej,
X wielkość, stan izolacji cieplnej i regulację temperatury we wszystkich
zasobnikach,
X wielkość, moc cieplną (łącznie ze współczynnikiem zanieczyszczenia i
osadami kamienia kotłowego), stan izolacji cieplnej i regulacji
wymienników ciepła,

2011-01-20 62

  !  

  

1!
 !  
  

Po zakończeniu inspekcji systemu ogrzewczego i systemu


przygotowania ciepłej wody użytkowej należy sporządzić
raport.

2011-01-20 63

  !  

  

2011-01-20 64

  !  

  

2011-01-20 65

  !  

  

2011-01-20 66

  !  

  

2011-01-20 67

  !  

  

2011-01-20 68

  !  

  

'  
 : 
  

'  !
  H !:  C
X wyników inspekcji z uwzględnieniem:
‡ pierwotnego projektu,
‡ zmian w okresie wykorzystywania systemu, budowy lub
konstrukcji/lub właściwości budynku i systemu ogrzewczego,
‡ zastosowania ulepszonych elementów i urządzeń, wraz z
przynależnym do nich układem regulacji,

Należy uwzględnić następujące wartości odniesienia, jeżeli zostały


zmierzone lub były dostępne:
X obowiązujące wymagania prawne,
X wartości średnie dla porównywalnych kotłów lub systemów
ogrzewczych,
X najwyższe uzyskiwane wartości (wartości docelowe) przy
wykorzystywaniu dostępnych i ekonomicznie efektywnych
technologii

2011-01-20 69

  !  

  

'   ! : !  


H

:   
  

Widok uszkodzonej izolacji instalacji zasilania i powrotu obiegu grzewczego.

2011-01-20 70

  !  

  

'   ! : !  


H

:   
  

2011-01-20 71

  !  

  

'   ! : !  


H

:   
  

Brak izolacji cieplnej instalacji zasilania i powrotu

2011-01-20 72
'   ! : !  
H


:
     
  

-
 
 !   
   ! :  
 C
X prowadzenie książki serwisowej w której odnotowywane są
wszystkie czynności wykonywane przy kotle i instalacji
ogrzewczej, takie jak:
X czyszczenie powierzchni ogrzewalnej kotłów
X czyszczenie i ustawianie palnika
X sprawdzenie nastaw czujników oraz ich funkcjonowanie
X sprawdzenie procesu spalania oraz składu chemicznego
spalin (wydruk z urządzenia pomiarowego)
X sprawdzenie działania termostatów, termometrów i
manometrów
X sprawdzenie szczelności układów paliwowych
X sprawdzenie wprowadzonych programów sposobu
ogrzewania obiektów, a na żądanie Zlecającego dokonanie
ich korekty.
X sprawdzenie działania zaworów bezpieczeństwa w instalacji
CO, zaworów odcinających i zwrotnych , czyszczenie filtra
osadnika.
2011-01-20 73
3*,&)4)41E**|%5&"|()4E|

X PWd ± en. chem. strumienia paliwa


X Qwed, Qww ± entalpia strumienia wody
X Qf,ap - entalpia fizyczna paliwa i powietrza
X Qsw ± entalpia fizyczna strumienia spalin
X QCO ± entalpia chemiczna spalin
X Qnc ± entalpia niecałkowitego spalania
X Qot ± strata do otoczenia
X Qod ± strata odmulin
X QPR ± strata postoju i rozruchu

2011-01-20 74
!  
H
 ; 
!
 
X Definicja

Stosunek energii uzyskanej do energii


doprowadzonej

X Kotły wodne
 ® ® 

 ® ë
X Kotły parowe

 

®  
®
ë

2011-01-20 75
!  
H
 ; 
!
 

   !      ë     Ä


S w ± strata wylotowa
S nc ± strata niecałkowitego spalania
SCO - strata niezupełnego spalania
Sod ± strata odmulania i odsalania
SPR ± strata postojowa
SE ± strata do otoczenia

2011-01-20 76
!  
H  
=
?9#
   :

X Straty do otoczenia,
X Straty ciepła odprowadzonego z powietrzem przez
palenisko w czasie postoju,
X Straty nie spalonego gazu
w trakcie uruchamiania
palników,  

X Straty w wyniku ciągłego  ð 
palenia się płomienia  w   ®

! w
ï
zapalająco ± kontrolnego ð 
gdzie:
 ï 
ðp-czas pracy palnika,
ðt-czas gotowości palnika do pracy
Nom ± sprawność nominalna
qpl ± względna strata w wyniku
ciągłego palenia płomienia zap.-kontr.
qstr ± straty jednostkowe w czasie postoju
kotła
2011-01-20 77
 ;   

=
 
?

X - największą wartość ma strata wylotowa


(kominowa)

X -jest to ilość ciepła, która teoretycznie mogłaby,


ale w rzeczywistości nie zostaje oddana od spalin
ze względu na to, że ich temperatura na wylocie z
kotła jest wyższa od temperatury otoczenia.

2011-01-20 78
 ;   

=
 
?
 

 

 

  
 !ï "® ±
 
 c 

2011-01-20 79
   

! ; 
X strata niecałkowitego spalania SNC występuje w
zasadzie tylko w kotłach opalanych paliwem stałym.

X wynika z obecności substancji palnych w częściach


stałych (np. lotny koksik, przesyp, żużel),
odprowadzanych z kotła.

SNC ± ma dość dużą wartość (do 18%) dla rusztu


płaskiego, przy narzucie ręcznym

2011-01-20 80
   

! ; 

gdzie:
 ®  ® >c
R - pozostałość w kg/s,

C ± zawartość węgla w ® !
pozostałościach kg/kg,
32000 ± wartość opałowa węgla
w kJ/kg,
B ± ilość spalanego paliwa w kJ/kg,
Hu ± dolna wartość opałowa w kJ/kg

2011-01-20 81
  !
! < -|

X strata niezupełnego spalania SCO występuje przy


nieprawidłowej eksploatacji kotła.

X wynika z odprowadzania ze spalinami substancji palnych


(tlenek węgla, wodór). SCO najczęściej spowodowana jest
występowaniem tlenku węgla w spalinach.

   
-|IA9.J
2!   ! 






2011-01-20 82
  !
! < -|

W ręcznie ładowanych kotłach na paliwo stałe


regulacja ilości powietrza do spalania następuje
przez odsuniecie klapy powierza pierwotnego za
pomocą łańcucha pociągowego lub siłownika albo
przez zmianę obrotów wentylatora.

2011-01-20 83
 


 < 4

1.Kocioł specjalny na paliwa stałe, przestawiony na pracę z


paleniskiem olejowym,
2.Kocioł gazowy z paleniskiem bez dmuchawy,
3.Kocioł o przestawnym i zmiennym opalaniu w eksploatacji z
olejowym lub gazowym palnikiem z dmuchawą,
4.Kocioł opalany olejem lub gazem z palnikiem wentylatorowym
2011-01-20 84
 


 < 4

Współczynnik sprawności kotła przy różnym


sposobie eksploatacji
2011-01-20 85
 !


; 1
Strata postojowa zależy od wielu czynników, z których
najważniejsze to:
X moc cieplna kotła,
X temperatura wody w kotle,
X pojemność cieplna elementów komory spalinowej
niestykających się z wodą,
X izolacja cieplna kotła,
X rodzaj palnika,
X stosunek powierzchni wewnętrznej kotła do oporów
przepływu na drodze spalin

2011-01-20 86
 !


; 1


   ®

gdzie:
SPR ± strata postojowa [%],
PB ± strumień ciepła na utrzymanie stałej temperatury wody
w okresie gotowości kotła do włączenia [kW],
Pd ± znamionowe obciążenie cieplne palnika [kW]

2011-01-20 87
"!   ! 
 #



  !
 j

% =w+ =nc+ =C O
16
= ra  ciepła w k e

12

=w
8 =nc

4
=C O
0
1 1,1 1,2 1,3 1,4 j 1,5
= nek nadmiar pwie rza

2011-01-20 88
*  2
2
  ; 
)<3@0.K

2011-01-20 89
ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 16.07.2002
!  
  :   !
:  



  (Dz.U.Nr 74, poz.676) zarządza, co
następuje (fragment):

& 1. Dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń


technicznych:
1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod
ciśnieniem różnym od atmosferycznego:
c) kotły cieczowe o pojemności większej niż 2 dm3 ,przeznaczone do
podgrzewania cieczy bez zmiany jej stanu skupienia z użyciem
ciepła uzyskiwanego z paliwa w wyniku reakcji egzotermicznej lub z
energii elektrycznej, z wyjątkiem kotłów cieczowych w instalacjach
systemu otwartego
KOMENTARZ:
Kotły cieczowe pracujące w systemach ogrzewczych w instalacjach
systemu otwartego podlegają ocenie efektywności energetycznej w
myśl prawa budowlanego.

2011-01-20 90
1
 
;   
;  
  )@0.0

2011-01-20 91
2011-01-20 92
2011-01-20 93
2011-01-20 94
2011-01-20 95
2011-01-20 96
2011-01-20 97
2011-01-20 98
2011-01-20 99
% 


3  




Obraz termowizyjny układu podłączenia przewodów zasilania i


powrotu obu obiegów c.o. do rozdzielaczy
2011-01-20 100
% 


3  




Obraz termowizyjny przewodów zasilania i powrotu c.o. w miejscu wpięcia


do rozdzielaczy. Wysoka temperatura powrotu świadczy o poważnych
2011-01-20 nieprawidłowościach w funkcjonowaniu źródła ciepła 101
% 


3  




Widok przewodu cyrkulacyjnego ze zdjętym fragmentem izolacji


2011-01-20 102
% 


3  




Widok przewodów w miejscu połączenia z zewnętrzną częścią instalacji. Przewód


cyrkulacyjny ± pierwszy od lewej.
2011-01-20 103
% 


3  




Widok przewodów bezpośrednio przed wejściem do kotłowni.


2011-01-20 104
% 


3  




Obraz termowizyjny przewodów bezpośrednio przed wejściem do


kotłowni. Temperatura przewodów cyrkulacyjnych ± 30,9 ºC oraz 28,5 ºC
2011-01-20 105
% 


3  
 
    

Termogramy fragmentu grzejnika żeliwnego członowego ( przy


przyjęciu współczynnika emisyjności 0,95 i 0,75)
2011-01-20 106
% 


3  
 
    

W ogrzewnictwie termowizja wykorzystywana jest do badania


rozkładu temperatury na powierzchniach grzejnych
(grzejniki konwekcyjne, ogrzewanie podłogowe itd.),
drożności przewodów instalacji (np. odgałęzień, układów
podmieszania, okresowo użytkowanych obiegów itp.),
skuteczności wykonania izolacji rurociągów i lokalizacji w
nich mostków cieplnych.

2011-01-20 107
% 


3  
 
    

Termogram szafki rozdzielaczowej i posadzki korytarza budynku


mieszkalnego
2011-01-20 108
¢   

2011-01-20 109