Vous êtes sur la page 1sur 680

'^^^

.>^:

M^

C^SARIS BARONII

ANNALES ECCLESIASTICI
TOMUS OCTAVUSDECIMUS

Cel oiivraye, par les corrections et les additions

Hoc

iu

opere tani niulta sunt aut correcla aut

cousiderables qui y ont ete operees, est devenu la


|)ropriete des Editeurs, qui se reservent tous leurs

addita, ut idsuuni Editoresreddiderint et, quidquid

suorum jurium
idem aut
tatus, in

sit,

sibi vindicent. Itaque, si

quis

droits.
soit la

Toute contrefacon ou imitation

quelle que

furto ediderit aut

quoquo modo

erit imi-

tbrme sous laquelle

elle se presente, sera

pour-

crimine

erit et

de injuria postulabilur.

suivie rigoureusement,

conformement aux

lois.

Cy^SARIS
OD.

S.

R.

E.

CARD. BARONII
JAG.

RAYNALDI ET

LADERCHIl

itATOHU PRESBVriiROKUM

A N N A LE
ECCLESIASTICI
DENUO EXCUSI ET AD NOSTRA USQUE TEMPORA PERDUCTI

AB AUGUSTINO THEINER
EJUSDEM G0NGREGAT10NI3 PRESBYTERO, S.ANCTIORU.M TAliULARlORU.M VATICAiNl PR.EFECTO, ETC, ETC.

TOMUS OCTAVUSDECIMUS
1094-1146

o^

/^^
Jl^'

BARRI-DUCIS, lAJDOVICUS GUERLN, EQUES ORDINIS


TYPOGKAPHI EDITORES
M UCCC

5. S/LVESTfi/,

et SOCII,

LMX

3/?
3

---

.1

tr,

li

SUMMARIUM
TOMI
XVIII.

MXCIV.

l.Factio Schismaticorum Romanos vexat. 2, 3. Concilium Constantiense. 4-i7. Concilium Galticanura contra illegitimum regis Philippi connubium , proeside Hugone archiepiscopo

Lugdunensi legato Apostolico, et Ivone episcopo Carnofensi multum per litteras laborante. 18-22. Fides et constantia monialium miraculo dignata. 23-26. Querela Ivonis ad Urbanum

papam de
S.

clerico monetario. 27-32. Librura de Incarnatione Verbi ad

Urbanum papam

mittit

Anselmus, docens cur et contra quem sit scriptus. 33. Sancti Anselmi cum rege Angli altercatio. 34-38. Schismaticorum conversio, et invenlio corporis S. Marci Venetiis.

MXCV.

i-7.

Concilium Placentinum, in quo acta causa imperatricis Praxedis, decretum auxilium Orien8. Indicitur concilium Claramontense. 9-23. IncausaPhilippi regis quanta scripserit, egeritet passus fuerit Ivo, ut ab illicilo conjugioeum revocaret. 24-33. Concilium Claromontense etejus canones et statuta. 34-49. Indiciturin Concilioexpeditio Hierosolymitana, ad quam Urbanus papa suis concionibus populos adhorlatur. 50-53. Praedicatur ubique cxpeditio, et divinis lulcitur auxiliis. 54-58. Concilium Anglicanum in
lalibus, heereses vigentes daranata'.

causa Urbani papae.

MXCVl.

1,2. Concilium Turonense ab Urbano papa cclebratur


privilegia, tollit
in
13.

Philippus rex absolvitur.

3-8.

Confert

abusus ab Ecclesia Turonensi Urbanus papa. 9, 10. De monasterio S. Mauri Glannafolio et monachis Fossalensibus. H, 12. Parata expeditio in Orienlem et profectio.
Urbani
II

reditus

Romam.

MXCVII.

1-10. S.

Anselmi

cum

rege Anglia) conllictus,


13. S.

et

Romam

11, 12. Obsidio

Capuana.

Anselmus laborat pro infldelium conversionc.


tractare dc

adventus, Barensi Concilio alTuturus. 14-17. Rogeinstiluta

riuscomesSiciliae mirabiliter liberatus, cuni (juo UrbanuspapacongrediturSalerni. i8-i43.Ilic

Baronius aggreditur serio

admodum

male

monarchia

Sicilia)

occasione

diplomatis Urbani papae.hoc annodatiHogerio

sancta Urbanus Barense, quod S. Anselmus illustrat, scribens dc processione Spiritus Sancti. 154. Obitus
S. Margarita;

comili. 144, 145. Expedilionemin loca papa litteris ad Alexium imperalorem datis comitatur. 140-153. Concilium
Sicilia)

regin Scotorum.

MXCVIII.

1-3.

Concilium Romic in Basilica Vaticana. 4-8. Urbani papa? erga Ansclmum

orflcia, et prse-

clara hujus virtutum exempla. 9-13. Conciliabuluin Bomii; schismiiticorum. 14-10. Expeditionis Hierosolymilanae felioes res gesta;. 17, 18. origo Cisterciensium.

Baiion. ToMis XVIII.

II

SUMMARIUM.
1-22.

MXCIX.

23-23.
lales

Gravis controveisia inter Ivoneui episcopuni Carnolensem et legatuni Apostolicae Sedis. Synodus Romce, et obitus Urbani papa^. 20. Hierosolyma capta. 27-39. Litterae decre-

S. Petrus

Urbani pap;e, et caetera de eo. 40, 41. De imagine Crucifixi Hierosolymis inventa. 42,43. episcopus Anagninus, et Concilium Hierosolymis. 44, 45. Baronii digna considePraefatio auctoris cum imploratione divini ratio. Peroralio cuni gratiarum actione.

auxilii.

MC.

1-0. Electio Paschalis papee

II.

7-13.

Litterae

encyclicae ab

exercitu Terrae-Sanctse ad

Occi-

de bene disponenda Ecclesia Gallicana. 16, 17. Studia Paschalis pro expulsione antipap, qui moritur. 18-20. Paschalis perduelles cohibet in causa Philippi regis legatos mittit in Gallias. 21, 22. Concilium Picta-

dentem missa;.

14, IS. Ivonis

ad Paschalem

papam

litterK

viense et ejus canones. 23-20. In clericum concubinarium terribilis ultio divina. 27-29. Paschalis papse littera; et legatio ad militantes In Oriente. 30-34. Obitus Godefredi regis

Hierosolymilani, cujus successor Balduinus male meretur de patriarcha Hierosolymitano. 33-39. Mortuo Willelmo rege, Anselmus redil in Angliam, et quid cum Henrico successore

transactum. 40. Legatio a Paschali papa Gebehardo Constantiensi episcopo tradita. 41. Privi-

legium Cisterciensium monachorum.

.MCI.

1-3.

De

inveslituris quaestio el legatio regis Angliae et

Anselmi episcopi ad

ficem, et hujus sententia. 6. Conradi regis obitus. 7. Philippus rex

Romanum PontiRomam venturus. 8-12,

Ivonis

litterffi

et labores

Secunda expeditio Hierosolymitana.

pro electione Gallonis contra Stephanum in sede Bellovacensi. 13. 14. S. Brunonis Carthusiensis obitus.

MCII.

1-H. Concilium generale Romae, ubi de juramento ab episcopis dando Apostolicae Sedi. 12, 13. Concilium Londonicnse sub S. Anselmo, el ejuscanones. 14-16. Otto cancellarius imperatoris electus Bambergensis episcopus, Paschali papee se subjicit. 17-19. Robertus comes Flandriae adversus schismaticos excitatur. 20, 21. Donatio Mathildis renovata. 22, 23. Bernardus cardinalis legatus apud Mathiidem, quid passus a schismaticis Parmensibus-

MCIII.

1-3.
4.

Otto consecratus Bambergensis episcopus a Paschale papa, litteras ad

suam Ecclesiam

dat.

Paschalis papae Epistola ad

Bambergensem Ecclesiam.
Anglicanaj libertate

3-10. S.

AnselmusRomam
13.

veniens
Elevatio

et Pasclialis

papa pro

EcclesicC

cum

Henrico rege agunt et laborant.

11, 12. Ivonis litteras defert

Walo episcopus Parisiensis ad Paschalem papam.


14.

reliquiarum S. Priscse

Roms.

Dispensatio in quarto gradu consanguinitatis

cum duce

Poloniae. 13. Privilegium monasterio Bantino in Apulia.

MCIV.

1.

Legalio a Paschale papa missa in Poloniam. 2-7. Legatio in Galliam pro absolutione regis,
et

Pro suo clero labis simoniacae impetito Ivonis litterae ad legaRomanum Pontincem. 13, 14. Judicia Paschalis papae contra jurium Ecclesia; violalores. 15-17. S. Brunonis episcopi Signiensis legatio in Gallias. 18. Paschalis Epistola ad episcopum Compostellanum.
8-10.

Concilium Trecense.

tum Pontilicium.

11, 12.

Querelce Ivonis de appellationibus ad

MCV.

1-3.

Uenricus filius a palre desciscit Catholicam fidem restituturus. 0, 7. Henrici imp. lilterse ad Paschalem papam. 8-11. In conventu Germanico, Henricus imperator se abdicat, Dlio tradens regnum, unde legatio ad papam. 12. Ossa Guiberli antipapaj effossa, et in flumen proAnagniae episcopi, et ejus canonizatio.

jecta. 13, 14. ObilusPetri

MCVI.

1-8.

ster antipapa

Henricus imperalorfuga lapsuslitteris declamatin papam, suamagenscausam. 9-H.Sylvelegali Germanici capti. 12-22. Ad fllium et episcopos litteraj querulae et vaferrimae Uenrici imp. suae restilutioni inhiantis, et ejus obitus. 23, 24. Gaudium orbis mors Henrici.
:

25. Paschalis

II

in Gallias profectio. 26.

De Antichristo

praidictiones. 27-35.

Synodus Guastal-

canones schismatica vulnera medentes. 36-40. Quid in Synodo actum in causa Herimanui pseudo-episcopi Augustani. 41. Paschalis Parmae. 42. Ejus profeclio in Gallias. 43-48 Mortuo Philippo Galliarum regi Ludovicus filius succedit et consecratur unde
leusis elejus
:

Ivonis episcopi apologia contra Rhemenses. 49-51.


restituta.

Rhemensis Ecclesia collapsa quomodo

MCVII.

1.

Paschalis in Gallia ConciliumTrecense celebrat. 2-4. Dolensis Ecclesia episcopum poscitVul-

grinum renilenlem.

5.

Keditus Paschalis in Urbem. 6-8. Henricus Angliai rex, rebus Ecclesiae

compositis, debellat hostes, potitur Nortmannia. 9-11. Status infelix Ecclesiae Mortmanniae.
12-14. Henricus rex Augliie

mulatus

in

tyrannum Ilildebertum episeopum Cenomanensem

SUMMARIUM.
persequitur. 15-20. Concilium Hierosolymitanum,
legatus eligitur patriarcha
:

iri

in

quo Gihelinus episcopus Arelatensis

unde

litlera?

jpsius el Paschalis ad Aurelianenses.

MCVIll.

1.

Paschalis compescit rebelles. 2,


gratulatoriae

3.

Concilium Beneventanum sub Paschale papa. 4-7. Con8, 9.

cilium Londoniense de libertate Ecclesia3 el castitate clericorum.

Paschalis papae

litteree

ad

S.

Anselmum.

10-12.

De Hierosolyraitana Ecclesia amplianda Paschalis

litterae. 13, 14.

Patriarcha" Antiocheni querelas compescit papa.

-MCI.X.

1, 2.

Paschalis incestuosum inhibel conjugium Alphonsi Aragoniae regis


initia. 3,
4.

Burdini episcopi Bracharensis mala


niacensis.
juribus.
8.

Obitus

S.

Anselmi

et

Godefredus episcopus Ambianensis agit Romae cum Poutius abbas Cluniacensis. 9. Egino abbasS. Udalrici Augustrt; Vindelicorum.
a-7.

cum Uraca unde Hugonis abbatis CluPaschale papa de suis


:

MCX.

1-7.

Henrici regis adventus in Italiam, et pacla conventa inter ipsum

et

Paschalem papani.

8.

Urbs Bethleera erigilur iu episcopatum.

MCXI

1-4.

S. Petri, post varios tractatus

Quae Henrici regis ingressum in Urbem prsecesserinl. S-12. Introdiicto rege in Basilicam Romanos inter et Germanos bellum oritur, lit caedes. 13. Epi-

stolaJoannis cardinalis Tusculani de rebus gestis. 14-24. Paschalis papa caplivus tractus ab Henrico cogitur cum eo de investituris agere, eumque coronat. 25, 26. Conradi archiepiscopi
Salisburgensis consiantia contra Henrici sacrilegiura perperam ab aliquo defensum. 27-32.

Conventioni Paschalis adversantur multi, etmaxime S.Bruno episcopusSigninusperlitteras. 33, 34. Paschalis suum factum damnans recusat ipse damnari. 33-43. De Paschale inler episcopos altercatio, et maximc inlerlvonem et archiepiscopum Lugduuensem. 44. Heniicus

ubique damnatus.
47-49.

45. Obitus Boamundi principis Antiochiaj. De cerlitudine resurrectionis miraculura.

46.

Berythus et Sidon captae.

MC.MI.

1-3.

Concilium Lateranense Paschalis

littera;

suum factum improbanlis

prsceduut. 4-11. Cele-

bratio Concilii Lateranensis. 12-18. Concilium Viennense investiluras damnans, cujus con-

Crmationem Paschalis papa differt. 19, 20. Adulberlus archiepiscopus Moguntinus mutatus pro Pontifice conira Henricum. 21. Alexii imperaloris Orientis legatio Romara. 22-23. Causa Herimanni episcopi Augustani ad Paschalem papam delata. 26-28. Craticula S. Laurentii educta et aliae SS. reliquiae.inventte Roma;. 29. Arnulphus patriarcha Hierosolymitanus.

MCXIII.

1-3.

Paschalis papa Benevenli dat litteras patnarchae Antiocheno et Balduino regi.

4.

Balduini

illicitum

conjugium.

5. S.

Bernardi a saiculo conversio.

MC.MV.

1.

acta in

Synodus liabita Ceperani. Synodo Ceperani


mitlit.

2, 3.

Legationes papa; Beueventura ad lurbas sedandas.

4-8.

Quae

habila. 9, 10. Pallium papa ad

tuariensem

11-14.

clesiam Ambianensera jubetur.

Synodus Bellovacensis, in 15. Privilegium datum monachis Vallumbrosianis.

Rodulphum archiepiscopum Canqua Godefrcdus ad suam redire Ec-

MCXV.

1-4.

Ob novi praifecti electionem turba; Romai, quibus sedandis Paschalis papa laborat. 5. Concilium Trojanura. 6. Moguntini in imperalorem insurgunl pro suo archiepiscopo. 7. Dietericus cardinalis lcgatus. 8. Mathildis comitissic obitus. 9. Concilium Ilierosolymitanum
in causa Arnulphi patriarchaj.

MCXVI.

l-G. In

Concilio generali Lateranensi, Paschalis papa? nobilis pccnitenlia,elretractatio pro rebus

cum Henrico

imp. gestis. 7-lC. Chrysolani episcopi Mediolanensis ad Alexium imp. legati

docta disputatio de processione Spiritus Sancti.

MCXVII.

1-5. Henrici

adventus in Lrbem, abseiite Paschale papa. 6, 7. Ilenricus imperator lcgationes ad Paschalem frequental, pro absolutione obtinenda. 8, 9. De legationibus in Angliam mittendis controversia apud Paschalem papam. 10. Causa Furstani archiepiscopi Eboracensis. 11. Terraemotus in Longobardia; prodigia. 12-14. Origo historica et progressus monaslerii
Fonlis-Ebraldi.
nopolitani.
15.

Balduini regis posnitentia. 10. Obitus Muzalonis patriarchae Constanli-

MiAVlll.

1-3. Paschalis papae

in

Urbem

reversi

obilus, cui Gclasius

II

successurus.

4-9. Gclasii papn'

IV

SUMMAKIUM.
electio, captio et fuga, persequentibus schisraaticis. 10. Intrusio Burdini Bracharensis episcopi in Petri Sedem, unde Gelasii Epistolai circulares. H-16. Gelasius Romam reversus iterum impetitus et multa passus, rebus bene dispositis, in Gallias navigat. 17-19. Galli

liberales erga exulem Pontificem, qui consecrat episcopum Ca^sarauguslanum, el dat litleras de indulgentiis. 20. Conon legatus Apostolicus in Germania. 21. Templariorum institutio. 22. Balduini regis obitus. 23-27. Alexius imperator Oiientis moritur, Calholicus censendus, heeresum propulsator, in aliis laudandus, in aliis viluperandus. 28. SS. Godefridi episcopi Am-

bianensis et Lidgani abbatis Ord. S. Benedict. in agro Setino obilus.

MCXIX.

1-3.

Uom

Gelasius papa Cluniaci moritur, successore designato. 4-8. Calisti papae II creatio, quse et Germania; rite innotescit. 9- 11. Concilium Rhemense et Henrici imperatoris excom-

municalio renueutis dimittere investituras. 12, 13. Congressus regis Anglorum cum Calisto papa. 14-17. Calistus Rhemis Norberto munus prsdicandi conDrmat, ecclesias dedicat, Cistercienses ornat privilegio. 18-20. Petri Cluniacensis litlerae ad imperatorem Constanlinopolitanum
et

patriarcham pro restitutione coenobii.

MCXX.

1, 2.

Quae Calistus papa Ecclesiae contulerit Viennensi. 3-7. Calisti papse iter et ingressus triumphalis in Urbem. 8-10. Calistus Beneventi investituram dat Willelmo duci, el monasterio Cassinensi consulit. 11. Legatio Ludovici regis ad Calistum papam. 12. Praimonstratensis Ordinis initium. 13. Rogerius princeps

Antiochenus occisus.

MCXXI.

1-3.

Cupiditas

Burdioo anlipapa sublato Ecclesia liberatur unde Calisti papae litterfe circulares. i, 5. Romanorum cohibila, et pax Ecclesite restilula. 6. Legalio archiepiscopi Mogunlini pro conversione Henrici imp. 7, 8. S. Erminoldi abbatis Prufonigensis prope Ratisbonam transilus et res geslee adversus Henricum imperatorem.
:

MCXXII.

1-3.

Concilium generale Lateranense cum singulis canonibus in quo auditi legati imperatoris de pace acturi. 4-8. Legati ex Concilio in Germaniam missi, per quos reconciliatio imperatoris et liberlas Ecclesiae firmata. 91 1. Ponlius abbas Cluniacensis temere se abdicat,
:

Hierosolymam

pergil. 12. Obitus S. Berardi episcopi Aprutini.

MCXXIII.

1, 2.

3,

4.

Monasterio Cassino et Ecclesiis Compostellanai et Bracharensi Calistus papa consulit. Dedicationes ecclesiarum in urbe. 5. Venetorum victoriEe in Turcas. 6, 7. Comnenus
viclis

imperator Orienlis,

hoslibus ope B. M. Virg.,

ei dicat

triumphum.

MCXXIV.

1-5. S.

Otto
6.
II

instituit.

Honorii

episcopus Bambergensis Apostolatum ad Pomeranos suscipit, eosque optime Obitus Calisti papa;, et ejus munificenlia erga Urbis Ecclesias. 7, 8. Electio per dolum peracta, deinde validatur. 9. Ingens et insperata victoria divinitus

obtenta in Saracenos. 10, 11. Ecclesia Hibernensis languescens per S. Malachiam restituta et Belgica per S. Norbertum ab haeresi purgata. 12. Constitutio Joannis imperatoris
:

Orientis.

MCXXV.

1.

Honorius contumacem abbatem deponit Cassinensem. 2. Honorius Beneventi. 3. Excommunicatio abhatis Cassinensis. 4-7. Cluniacensium querelce adversus Pontium aggressorem ad Honorium papam delatae. 8-10. Rhemi liberali a Francis, oppugnante Henrico imp., qui moritur. 11. Lolharius regnat. 12. Joannis Cremensis cardinalis legati in Angliam fama vindicalur. 13. Concilium Londoniense a legato Apostolico habitum.

MCXXVI.

1-5.

et rixee. 6-8. Petri

Legatus Apostolicus missus ad componendas res monasterii Cassinensis et inde tumuitus Cluuiacensis causa judicata, damnalio et obitus. 9. Malthaeus episcopus cardinalis Albanensis ex monacho Cluniacensi. 10, II. Quae inter Cluniacenses et Cister:

cienses dissidia. 12, 13. Tanchelinus ha^resiarcha, in quem pugnat S. Norberlus. 14-16. Htere.ses Pelri Broisini vulgo de Bruis et ejus supplicium. 17. Stephani abbatis Graudimontensis obitus et sanctitas. 18. Godefredi monachi Preemonstratensis dicecesis Monasteriensis
obitus.

MCXXVII.

1-5.

Defuncto Willelmo duce, Rogerius audacter fit dux Apulite, contra quem papa agit in conventu Beneventano. 6-8. Cardinalis episcopus Albanensis legalus Concilium celebrat Trecense, ubi Ordo Templarjorura, agente S. Bernardo, confirmatur. 9-12. Inler episcopum Purisiensem et Ludovicum regem, qui illum honis expoliaverat, dissidia. 13, 14. Qua causa

SUMMARIUM.

Ludovicus rex infensus archiepiscopo Senonensi. lS-17. Pro Senonensi arcliiepiscopo apud Honorium papara agunt Slephanus et Bernardus abbates. 18, l'J. Conciliuni Wintoniae contra clericos concubinarios. 20. S. iNorbertus archiepiscopus Magdeburgensis. 21, 22. Willehnus archiepiscopus Tyri et S. Gualfardi Augustani obitus.

MCX.\V11I.

1.

Rogerius accipit investituram Apuli;e et fidelitatem jurat Honorio papie. 2. S. Hugo episcopus Gratianopolitanus frustra pro dimittendo laboral episcopatu. 3. Slephanus abbas patriarcha Hierosoiymitanus. 4. Rogerius excommunicalur.

MC.\.\I.\.

1.

Houorius papa commotus in Beneventanos. 2. Legatio in Daniam, Svetiam el Boliemiam. De episcopo Yirdunensi deposilo S. Bernardi litterai ad papam. 4, 5. Scripta S. Bornardi usque ad prtesens tempus.
3.

MC.\.\X.

1-5.

Mortuo Honorio, eligitur papa Innocentius II, contra quem antipapa Anacletus evehilur uude clades elsacrilegia in Urlie. 6, 7. Antipapa^ Anacleti et Innocentii legitimi papee merita
discussa. 8-11. Petri cardinalis episcopi Portuensis litterae ad cardinales pro antipapa. 12-15.

Anacletus antipapa excommunicat Innocentium papam,


reginara. 23-26. Magistratus

el

scribit

ad Lotharium

16-22. Schismaticorum cardinalium el ali ipsius Anacleti littera; ad Lothariura

regem

regem. el ad

anlipapae legatioeilitterffi ad

Romani ad Lolharium litterse pro Anacleto. 27-34. Anacleti regem Francorum et alios. 35-37. Anacleti litteree frustra ad sc
Reimbaldi episcopi Leodiensis admonitio circa Ecclesise

Cluniacenses

allicientis.

38-40.

Romauae statum. 41-45. Legatio ab Anacleto data Gerardo episcopo Engolismensi, cujus ambitionem S. Bernardus perstringit. 46. Matth;eus cardinalis legatus Innocentii papae.
47, 48. ADacleti antipapae litlerae

centias

monuraenta ad

sibi
:

animos conciiiandos.

ad Orientales. 49-52. AHdcleli insignia pietatis et muuili52, 33. Rogerius dux creatus et coronatus

rex Sicilia; ab Anacleto qui auctor fuit Siculae monarchiEC. 54, 55. Quos et quot Anacietus antipapa illuserit. 56-60. Innoceniius papa peregrinans obsequiis principum, episcoporum
et
licis. 63-66.

populorura frequentalur. 61-64. S. Bernardi scripla et labores pro confundendis schismaLegatio ad comitem Piclaviensem in schisraale obstinatura et pessirais raoribus.

67. Clades Christiani exercitus in (Jriente.

MCXXXI.

1.

Innocentiuspapa Parisiis Pasclia celebrat. 2-4. Rhemense Concilium, in quo consecratus Ludovicus VII rex Francorum. 5, 6. Anacleli excoramuuicati litterae aucloritatera priesumplani oslentanles. 7-9. Innocentius papa cum Ludovico rege congreditur, et visitat Claramvallem. 10, 11. Privilegium Cisterciensibus de non solvendis decimis. 12-15. Innocentius papa in Galliis Lexoviense monasterium reslituit, florentibus ubique Ordinibus raonasticis et piis
viris. 16.

Balduini regis obilus.

MCXXXIi.

I.

lunocenlius Cluniacensibus privilegiura conferl,


tius

et in Italiani Jter aggredilur. 2.


5.

papa

Pisis. 3,

4.

Benevenlani, rejecto Anaclelo, inhierenl Innocentio.


6. S.

InnoceuBruno Colo-

niensis archiepiscopus electus.

Hugo episcopus Grutianopolilanus morilur.

MCXXXlll.

1-3.

Innoceniius papa Roraara venit cum Lothario, eumque iinperatorern coronat, concedens allodium Matliiklis. 4. Beneventani ad Innocenlium. 5. Rogerii crudelitas in Apulos. 6, 7. InnocenliusPisas reverlitur, ad cujus urbiscives S. Bernardi Epistola. 8. Diploma Innoccntii papaepro episcopo Pistoriensi.

MCXXXIV.

1.

Concilium geilerale Pisanum.

2.

Canonizalio

S.

Hugonis episcopi Gratianopolitani.


S.

3-5. Epi-

copi Gallicani a Concilio revertenles per satellites Conradi regis vexantur. 6-9.

Bernardus

legatus <uni cardinalibus ad Mediolauenses, ad quos et dat lilleras. 10. S. Bcrnardi reditus

ad Innocentium. U. Rogerius proditione potitur civitatibus.

12. S.

Norberti obilus.

MCXXXV.

1-6. Legatio

Gaufredi episcopi

Carnotensis in Aquitaniam, socio

S.

Bernardo, qui comiteni

Pictavicnsein a schismate converlit. 7. Ullio divina in

Gerardum episcopum Engolismenseni

Antipapic legatum. 8-10. Dc marlyrio Thomo! prinris S. Vicloris 1'arisiensis. U, 12. Adaibertus archiepi.scopus .Mogunlinus suos subditos eximit a Iributis. t3-l5. Adversus Rugerium in Campania debaccljanlem legaliu et litlcra; Innocentii papa; ad Lolharium inip. 16, 17.
S.

Bernardi

liltera!

horlaloria;

consolatur, et S. Bernardus jusle redarguit Innocentium

ad Januenses. 18, 19. Adalbero archiepiscopus Trevirensis II. 20, 21. Morilur Henricus rex

ADgliee, eique succedit Slephanus, qui de libertate Ecclesiic

rcddenda

jurat.

VI

SUMMARIHM.
1-8.

MCXXXVl.

Quanla hogerius mala

intuleril

monasterio Cassinensi per Guarinum cancellarium.

9, 10.

Infaustus ejusdem Guarini obitus. 11, 12.


13.

Ad

legatos Cassinenses Lolharii imp. responsio.

celebrari cffipta et S.

Schismate inter se divisi Cassinates. 14, 15. De Conceptione Dei genitricis Lugduni Bernardi ea de re sententia. 16-20. Hugonis de S. Victore Epistola ad archiepiscopum Hispalensem apostatam. 21-25. Poenitenlia atque obitus Ludovici Crassi regis Francorum cl Willclmi ducis Aquitanis leslamentum et obitus. 26-33. In causa Rudolphi patriarcha' Antiocheni acta tum Romae, tum in Oriente per legatos papse.
:

MCXXXVH.

1.

Congressus Lotharii imperatoris


cersit,

cum

qui contra schismalicos laboret. 6-10.


el

Innocentio papa. 2-5. Innocentius S. Bernardum acRes feliciter gestaj in Apulia ab Henrico
11,
12.

duce

Lothario imp.
et

pro Innocentio papa.

Innocentius Beneventi Rainulphum


13-23. Acta Cassini
in

ducem

Apuliae creat,

episcopum Beneventanum consecrat.

causa

deposilionis Rainaldi abbatis, et electionis Guibaldi ab Innocentio papa et Lolhario imp., ad quem cujus pietas innotescit. 24-33. Rogerius ablata recuperaturus venit et pugnal
:

S.

Bernardi legatio, et

cum

schismaticis disputatio. 34-37.

S.

Malachiie metropolit Hiber-

nensis

Romam

adventus pallium accepturi etsigna.

MCXXVIII.

1-0.

ad

Mortuo Anacleto Irustra alius subrogatur unde pax Ecclesife reddila. 7-10. S. Bernardus suum monasterium revertilur, el pro electioneepiscopi Lingoniensis laborat. 11. Extincto
:

scbisinate,

Roma

refloret. 12. Lotharii

imp. obitus. 13. Acta de disputatione coram Lothario


lilterae

a l'etro Cassinensi scripta arguuntur lalsilatis. 14, 15. Causa inter patriarcham Hierosoly-

mitanum

et

archiepiscopum Tyrenseni, de qua

Innocentii papic.

MCXXXIX.

1, 2.

Conradus rex creatus, rejecto Heurico. 3. S. Bernardus ad Conradum scribit. 4, 5. Concilium generale Romanum, et ejus triginla canones. 6, 7. Pro Pelro cardiuale Pisano inlercedit S. Bernardus. 8, 0. Arnaldus de Bnxia cum suis erroribus damnalus. 10-10. Innocentius papa captivus factus a Rogerio, eumdera regem Siciliai creat, dato diplomate : unde
laturia!

pax juramento firmata. 17, 18. Petri Cluniacensis et S. Beruardi litter gratulaloriae et horunde Rogerius valde proficit. ad Rogerium. 19-21. Cislercienses missi in Siciliam
:

MCXL.

1, 2. S.

Bernardus Guidonem cardinalem legatum Apostolicum monet de Arnaldo. 3-0. Petrus S. Bernardum provocat ad disserendum, a cujus colloquio prosternitur. 7. De Abailardi erroribus S. Bernardus et episcopi Gallicani docent lunoceniium papam, qui dat re.scriptum. 8-12. Pelrus Abailardus ab lunocentio papa damnatus couvertilur, fit monachus, sancte vivit et moritur. 13. De Hugone et Richardo de S. Victore. 14. Rogerii invasiones. 15, 10. De WiUelmo inlruso Eboracensi archiepiscopo, cujus fama vindicatur.
Abailardus

MCXLl.

1-3.

Occasione beUi Tiburtini

Romaua

seditioorta, instigante Arnaldo de Brixia.

MCXLU.

1, 2.

nardi consilio.
5.

Divortium Radulphi Viromandoruin comitis, quem Ivo cardinalis legatus damuat S. Ber3, 4. S. Bernardi ad episcopum Suessionensem excusatio et admonitio. Petrus Cluuiacensis pro rege Ludovico apud Innocentium II agit. 0. Fulco rex Hierosoly-

mitanus moritur, Balduinus succedit.

MCXLIIl

i-3. S.
4, 5.

Bernardus in Ivonis legati morle calumniam passus ad Innocentium papam scribit. De schismate imminente S. Bernardi Epistola. 6-9. Ludovici regis furoreset perseculionem compescere studet. S. Bernardus. 10, 11. Innocentii papa; obitus, qui multas Ecclesias
12, 13.

instauravit.
15,
IC.

Pacifica Coelestini

II

Ponlilicis creatio.

14.

Concilium Londoniense.

Obitus Joannis imperatoris Orientis, qui succedit Manuel, el Leonis patriarchae.

MCXLIV.

1.

Coeleslino mortuo succedit Lucius II papa. 2, 3. Cluniacensibus datum monasterium S. Sabae Romae. 4-8. Lucius papa adversus Romanos Arnaldistas Conradum interpellat, et ejusdem regis auxilium. 9-10. Divina ullio in Ecclesiarum violatores. 11. S. Crucis ope exercitus

Christianorum liberatur.

MCXLV.

1-3.

Lucii papa; obitus et Eugenii

III

cieatio et fuga. 4-10. S.


in

Bernardi Epistote ad

papam

et

cardinales de

Urbe debacchantur. 14-18. S. Bernardus per Epistolam nionel Romanos. 19-21. Ideni horlatur Coniadum regem ad defensionem Ecclesia;. 22-25. Legatio ex Anglia, Armenia et Syriaad Eugenium papam in oppido Viterbii. 20-27. Rolandus electus S. R. E. cancellarius. 28-32. Eugenius, favente Ludovicu rege, pro
Eugenii creatione.
12, 13. Arnaldislae

SUMMARIUM
34-39. Petri Cluniaoensis adventus
tibus, et quid ei

VII

expedilione in Terram-Sauclam Jat litteras Apostolicas. 33. Reditus Eugenii papae in Urljem.

Honiam ad Eugenium papam, sedandis

Etruriee

tumul-

Romae

contigerit.

.MCXLVI.

l.

Eugenius III rursus infestatur a Romanis. 2-5. In Concilio Carnotensi decernitur expeditio Hierosolymitana, cujus primarius dux S. Bernardus. 6-9. In quo Ludovicus rex deliquerit, unde infelicem belli exitum sit expertus. 10-20. S. Bernardus tum in conventu, tum per
litteras

21. In

ad principes et populos datas excitat ad bellum sauctum, Judieorum caedem vetans. quos expeditio parata. 22-24. Nicolausfalsarius litterarum S. Bernardi. 25. Fulcherius

patriarcha Hierosolymitanus. 26. Obitus Oxytae patriarchse Constantinopolitani.

ANNALES ECCLESIASTICl.

URBANI

II

ANNUS

7.

CHRISTI

1094.

Pactio schismaticorum

Romanos

vexat.

pibus canonice celebravit, ibique multa quac corIbi etiam incontinenliam presbyterorum ac violentiam simoniacorum adeo prohibuit, ut etiam populum ab eoruni oflicio sub

nonagesimus quartus iiicipit annus, Indidione secunda, quo les urbanse sub llrbano papa elsi tranquilliores, nondum lamen pacatac penitus extitere, perdurantibus Romanorum nonnuliis in perruiia Ilenriciana, eo quod adhuc Guibertini muuitionem sancli Angeli possiderent, cum Urbanus papa vitaret armis rem agere adversns eos. De his igitur haic Bertholdus rerum inspeMillesimiis
ctor
Dominus papa Urbaiuis Nativitatem Domini Romae solemniter celel)ravit, quamvis plures Guiberlini in Urbe adliuc latuerint, quos doininus pafia absque militari manu non facile potuit ap:

rigenda erant correxit.

banno prohibuisset,

si

ipsi

in

tali

facinore posili

contra fas et jus minislrare pnesumi^sissent.


Statuit etiam juxlastatuta sanctorum Patrum,

ut jejuniiim Martii in piima gesima-, et jejuniiim


stes
Juiiii

in

hebdomada Qiiadrahebdomada Pentecohebdomada PentecoIres

semper celebretur. Item staluii, ut tam

in

stes

quam
festivi

in

hebdomada

Paschali,

tantum

dies

celebrarcntur.

Nain usque ad illud

Maluit eigo eorum injuriam ad tempus lolerare, (juam Rornanos cives armata
pellere (expellere).

tempus, Constantiensis cpiscopatus


provincialium non

morem cominlegram
dieni
iii

cst secutus, videlicet

manu inquietare. Guibertus autem cum imperatore suo apud Veronam


fuit,
si

hffiresiarcha

septimanam in Pascha,
Pentecoste obscrvando
,

et

unam tanlum
esse

eo tempore

quamvis

uti'ffique

septi-

alio

scque libenter paiiatum deserere simulavit, niodo pax in Ecclesia recu[>erari non polue:

manaj ejusdem observationis


quarnvis
alii

debuerint, et

episcopatus pajue

omnes pixedictam

rit .

Et inferius eodem anno Dominus papa Roma; prope sanclam Mariain Novam in (|uadain
firmissima munilione morabatur. Sed Guiberlini

Constilutionem jam ab anliquo tcnuerint. Ihcc,

inquam,

ipse in proprio episcopatu, et cx ei)isco-

pali auctoritate,el

ex Apostolica legatione canoiiice

turrim Crescentii, ii)sam molem Iladriani diclam sancti Angeli obtinenles, adliuc liberum viatoribus transitum ad papain per pontem Tiberis nonduni permiserunt. Nam abbatem quemdam dc cella
S. Pelri

potuit iiistituere. Nain legatusfiiit Sedis A|iostolicai

per totam Teutonicam terram usiiuequaque.


;j.

Uuerimonia Praxedis

regiiue,

(lu.edudum

in

sium

e|)iscopo et

Alemannia, a Gebehardo Constantienfratre ejus Bertholdo ad papam


[ler

Welphonem ducem llahaj a niarito suo Ilenrico rege discessit, ad Synodum Constanliensem perad
venit
;

qiuc se tantas

tamque

inaudilas fornicatio-

directum,

illum pontem transire vellet, in caplione detinuerunt . Htcc de rebus urbanis ipse; qui et de his quaj gesla sunt per legatum

dum

num
cst,

spuicitias, el a tanlis passain fuisse coiuiiiesta

ut ctiam apud inimicos fugam

excusaret,

suam facilliine omnesque Calholicos ad compassionem


sibi

Apostolicum in provinciis, ha;c inferius subjicit: 2. Concilium Constantiense. Gebehardus

tantarum injuriaruin
pertractalaiii
ral.

conciliaret .

Ibidem

controversiam Sigefridi abbatis enar-

dum
cum

Constantiensis Ecclesia; episcopus, magnam SynoConstanlia; in hebdomada majore antePascha

abbatibus

prc-edictis

et clericis innumerabilibus, el cum ducibus ei reliquis Alemannix princi-

Atque hactenus dc Concilio Constantiensi. 4. Conc. Gallicanum contra illcfjitimum regis Philippi connubium prceside Uugone archiepi, ,

scopo Lugdunensi, legato Apostolico,

et

Ivone epi1

Baron.

ToMus XVllI.

URBANI

II

ANNUS

7.

CHRISTl 1004.

scopo Carmtensi multiim per litteras laborante.


liaaiiud Coiiciliuni,idemquegenerale

Rursus auteni abalioApostolicicSedislegiitoinGal-

nominatum, quidem magiii momcnli, in quo nimirum Pliilippum Francorum regem Patres cxcelebratuin
est, et

comniunicarunl. De bis

actiiri, in piirnis

de lega-

Israeliti cum Madianitide fornicanti. Licct ad persuasionem Simonis Nero Petruni liget, incarceret, non minus tamen Petrus Simoni dicat Pecunia tua tecum sit in perditionem. Quaiito euim studiosius pcrversorum temeritas et audacia rectitudinis statum labetactare conalur eo vehementius est
:

tione crcdita llugoni arcbiei)iscopo Lugdunensi, a

corum
stiantB

improbitati resistendum, et religioni Cliri-

quoceIebratuniestConciIium,dicenduin est.Virum
istuni a|)ud

consulemlum,

ct

lamentabilibus Ecclesiae

Gregorium Septimum niagna;


et

sestiina-

tionis fuisse meiiiininius,

niunere iiisignituni,
;

suiiimo Pontiticatu

eodemque ab eo legationis dignum

obviandum.Non hffic tjuasi ignoranti scribo, sed persuasum esse velleiii tuae paternitati, ut iteruinis

rum manum
niiiii

ad aratrum mitteres,

et

de agro Do-

judicatum sub Victore papa auteiii (ut \idimus) aliquantuluiii resiliisse ab Aposlolica unione, non tainen ut deficeret ad schismaticos. Sed liber absijue publica functione manens, sese Urbano papa; comiiiunicalioue abexordio cjus Pontilicatus conjunxit.

spinas quas posses evelleres, et semina quae-

que messem latura superseminare non differres. Ha!c hactenus. De caetero devotissime postulo pateriiitatem tuam, (juatemisparvitati mea; rescribas,

ulrum
quo

navi periclitantis Ecclesi;e


patienlis,

etiaiii

paene nau-

Cum \ero

Ivo Carnotensis

(ut vidiinus

anno supein Gallias

fragium
invenire.

iiianum adhibere disponas, et

riori) suis litteris

ad Urbanum, legatuni

in loco circa initium

Quadragesima;
tua prudentia
erit

te

valeam

mittendumesseexorasset;Urbanus flexus petitionibus Ivonis, legationem ejusmodi eidein Hugoni Lugdunensi archiepiscopo decernit quani cum
:

Quaedam
libi

enini Ecclesiastica negotia tra-

ctanda sunt niihi

cum

operosum,

autem non

quod mihi onerosum. Vale .


:

reuueret, ideiii Ivo bas ad eum quibus euni ad suscipiendum oblatum inunus bortatur. Epistola sic se babet ' 5. Hugoni reverendo Lugdunensiuiii arcliiepiscofio, Ivo bumilis Carnotensium eiiiscopus in
ipse obire

omnino

Haec Ivo ad archiepiscopum


tuin designatum in Galliis.
7.

Lugdunensem

lega-

litteras dedit,

At quodiiam fuerit istud tam grande


in

malum

exortum
reiit

regno Francorum, cujus causa moneplures Hugonem recusare niunus legationis?

Christi esse visceribus.

niud utique
Apostol. legatiolippus

immensum

ac detestabile, quod Pbi-

Audivi

dominum Urbanuin

nein Apostolicam tuae credidisse charitati, qualaudabiliier

Francoruni rex, divortio dimissa legitima uxore, cognatam suam, uxorem Fulconis comitis
sibi

functus es

tenipore i)ra;decessoris

sui

Andegavensis,
furore

junxerit matrimonio, juvenili

B.

meiiioriae pap. Greg. Audivi et laelatus

sum

in

percitus,

non considerans quot horrenda

his quic dicta suiit mibi,

tum

propter sincerani qua propter

te aniplector cbaritatem, tuni


Ecclesiffi

communem
Uetiest, te

simul scelera perpetraret. 8. At vero anlequaiii de bis agamus, hic pri-

Chrisli utililatem.

Sed hanc nieani

mum

dc ipsaregina quaiii Philippus rex dimisit,


suiit

tiam postea perturbavit, quod mihi dictum


in tanta perturbatione

dicenda

aliqiia,
et

quibus
sit

intelligas judicia
iii

Do-

suppoiiere,

bunierum huic oneri noUe dissuasione quorumdam, diceutiuiii

mini esse recta


quae ipsa
haec
fecii,

justificata

semetipsa,

dum

eadein
ei

pati coacta, praedicente S.

propter langiiidum caput a;grotaiiti corpori pajue viribus deUnito (destituto) non posse commode
subveniri. Sed
iniperiloruin

omnia quae

obventuia essent,

Arnulpho
:

medicorum

est tale

consilium, tuinores palpanliuni, et palpando putredines degustaiitium, amantium suani tranquilli-

tunc abbate, postea episcopo Suessionensi cujus Vitae Acla' Lisiardus itidein Suessionensis episcopus ejus successor dum scribit, haec babet de expulsione Geraldi abbatis monasteriisancti Medardi,

tatem non a?grotantium sauitateni, nec attenden-

quem
dictus

ipse

sanctus in sui

locum

elegisset

Eo

opus sanis niedicus, sed niale babentibus. Licet eniiu in regno Italico surrexerit alter Achab, in Gallico autem
dicit
:

tiuni

quod Veritas

Non

est

abbate ocius instituto,


rator,

derepente advolat supra-

altera Jezabel,qua;reutes altaria suffodere, proplietas

occidere

non

est

tanien

dicendum
:

Eliie

Rehctus sum solus, et quoerunt ne divinum dicat ei responsum


sepleni millia

animam meam,

ReUqui mibi virorum,qui non curvaverunt genua

ille Pontius vesanus monastici ordinis temeducens secum reginam Bertradam (Bertam), qua; auctoritate regia Geraldum expelleret, et Pontium contra fas in saiicli loci administrationem intruderet. Id ubi rescivit Cbristi servus Arnulphus, e cella egreditur, reginam furibundam

blanditer appellat, subniisse rogat ut licet regina


sit,

sua ante Baal.


Licetad placitum Herodis saltet Ilerodias % petat caput Joannis, concedat Herodes dicat tainen
6.
;

memor

tanien

muliebris conditionis,

memor

divinorum judiciorum, contra leges Ecclesiasticas venire formidet, ab injuria tanti viri verecuude se
temperet.
9.

Joannes

Non

licet libi

uxorem tuam inordinate


coiijugem vel pelliLicet

relinquere, et contribulis tui

Cum autem
:

cem

in

conjugium habere.

Balac edere et fornicari,

Balaam doceat Phinees tamen non parcat

viri sancti

ritu dixit

ea pra? rcgio fastu et tumore monita non admitteret, prophetico spiCrede, (si lubet) o regina, fratri Arei

ivo. lip. xviii.

-Matth. IX.

Ibid. c. 6.

Lisiard.

iii

Vit. Ariiul. c. 8.

upud Sur. tom.

iv.

(Jic

xv Aug.

URBANI
niilpho,

II

ANNUS Nam
si

7.

CHRISTI 1094.
possit

imo

poUiis crede Spiritui sancto.

ufrum

essc

tu

fratrem Geraldum

hinc ejeceris, Deo vindice,

meam quam coram


pter faiiiam

propter conscientiain uxor Deo conservare debeo, et pro;

tu quoque ante obitum tuum e rcgno extruderis, contemptaque et icrumnosa morieris. Eam viri Dei propheliam hice clarius est conipietam esse, quando omnes norunt reginam illam post annos ahquot regis animum adeo offendisse, ut conciliari

quam

Chrisfi sacerdofem
foris suiit,

bonam
malo

ha-

bere oportet apud eos qui


inola asinaria in

profundum mergi,

qiiain

cum pcr me

mentibus

prorsus nollet,
in

amotamque a regni consorlio, et pagum Pontinum translatam, post diuturnam


illic

calamitatem,

plebeio

morc defunctam

et se-

pultam

. Haec

Lisiardus de Berta regina, qua di-

infirmorum fan^iuam ca;co offendiculum poni. Nec ista confra fidelifatem vcstrain, sed pro sumina fidelifafe dicere me arbitror, cum hoc et animffi vestrx inagnum credo fore detrimentum, et coronae regni vestri suinmum periculum. Mementote; quia primum parentem qucm Doniinus
universae visibili creaturae
pra^fecerat,

missa, ipse rex Bertradam accepit. Ila enim, ne confundantur nomina, Bertam reginam, Bertradam scias pellicem appcUatam. 10. Sed jam ad Pliilippnm regem revocemus

mulier in

paradiso seduxit, et
lavit.

ita

uterque a paradiso exufortissimus por mulie-

12.

Samson quoque

orationem, qui

ejusmodi scelera pcrpetrasset, nt legitimam uxorem dimitteret et pellicem duceret, quod scelesiius esf, invenit Galliarum episcopos, qui faverent adeo nefandiscriminibus,

cum

rem

seductns, fortifudine amissa qua hostes supe-

rare solcbat, ab hostibus est superatus. Salomon


sapientissiinus propter

uno

a D(!0 apostatavit, et

ita

mulierum concupiscentiam sapienfiain qua pracelleet


ita

contradicente

omnibus

illis

Ivone, cujus recitandfe

bat ainisit. Caveat ergo sublimitas vestra, ne in

sunt breves Epistols eo argumento tunc scriptse, atque ea primum, quae secunda ordine posifa perbrevis ad
est,

horum
ergo
et

incidatis

exemplum,

cum diminu-

tione terreni regni amittatis cefernuin. Consulite

episcopos ad regis nuptias invifatos data


regi tot inconcessa legibus pra;sic se

Angelum
utilia in

inagni consilii, ut accepto ab eo

qua horfatur

spiritu consilii, inhonesfa et inutilia vitare,


sfa

hone-

sumenti resistere, quaj


Archiepiscopis et
invifatis, Ivo Inimilis

habet ' episcopis ad regales nuptias


:

omnibus

negotiis vestris valeatis

perficere. Valete .
13.

cum

s|)irifu consilii

spiritum

Ad Rhemensem vero archiepiscopum, cu' :

habere

forfitiidinis.

jus esset nu^ifias benedicere, ista conscripsit idem


Ivo Apostolico spirifu roboratus

Exemplar lifferarum quas misi domino nocharitati


veslrai transmitfo, ut
sciatis,

stro

regi

camdem

Rainaldo reverendo

Rhemorum

archiepi-

causam

me

habere

quam

et

vos habetis,

scopo, Ivo humilis Carnotensium episcopus consovisccribus abundare. Expertus qiiantum periculum prffilatorum, juxta (luod in Psalmo legitur^ Qui descendunt mare in navibns,facientes operationem in aquis multis ipsi vidcrunt miascendunt iis(iuc ad ahyssos, rabilia in profiindo
lationis
sit
:
:

cur nuptiis ad (juas vocafi estis, subtralierc vos debetis. Vos igitur qui convenistis, nolite fleri canes muti latrare nonvalenfes, sed sicutboni speculatores, videntes gladiuin

venientem super terram,


feceritis

quod debetis, vestras animas et eorum qui ad vocem buccinac se observaveriiit, vobiscum liberetis. Exemplar autem hoc est
buccina insonate. Ut
:

cum

aniina

corum

in

malis tabescebat
cl

furbati suiit, et

11.

Domino suoPbilippo magnifico FrancoCarnotensium episcopus, sic regno terreno, ut non privetur aterno.
prKsens ante juvocatis,
ita

rum

regi Ivo humilis

inilifare in

omnis sapientia eorum devorata csf. In quo per me minus sapio, vestro caeterorunKiue consilio prudentium iiiformari vel conflrmari desidero. Nuper cnim cum a domino rege fuissem invitatusad coIloquium,quorunidain
moti sunt sicut ebrius,

Sicut serenitafi vesfraj dixi

malevoloruin
gavit, ut

meorum
ei

suggestione obnixe
iii

mc

ro-

ramentum vestrum,
interessc

nunc

scribo absciis, quia

essem

adjutor

celi-hrandis nupfiis,
di-

huic nupfiarum solemiiilati, ad


Concilii definitione

quam me

nec volo nec valco, nisi prius generalis

decretum essecognoscam, intcr


intervenisse divultis, legitiista

quas facere disponebat de Berlreda (Bertrada) cta conjuge comitis Andegavensis. 14. Ad qiiod cuin respondissem non
oportere
nita
ficri,

ifa

vos

et

uxorem vesfram legilimum


et

vorlium,

cum

(|uam ducere

quoniam nondum esset causa deftinter eum et uxorem ejus tesfatus est plenifer
;

mum

vos inire jiosse malrimonium. Si autein in-

deflnitam essc Apostolica auctorifafc,

et veslra ve-

vitalus fuissem ad hujus discussionem, in eo loco


in (|uo cuni episcopis canonicas secuie

strorumquc cocpiscopornin
dito,

laiidationo.

Quo auconsc-

possem conferre sentenlias, ubi temerariam non timerem mulfitudincm, libuntissime ad hocvenirem, quod lex et juffitia dicfarct cuni audientibiis audirem, cum dicentibus dicerem, cumlacienfibus faccrem.

respondi

me

ha!C ignorare, nec

hujusmodi

nupfiis velle interesse, nisi

voscarum

cssetis

crator ct auclor, et coepiscopi vcstri assertores et coo-

pcratores

quoniam idcompefifjuri

Ecclesia) vestrs

ex A[iosloIica auctorifate et aiifi^iua consuetudine.

Nunc vero quia


sios)

cum

absolutc vocor, ut Parisium (Pariuxore vestra veniain, de qua nescio

Quoniam
vos de re

igifur confido dc rcligione vestra, nihil

tam periculosa,

et

fama) vestra: et hoiie-

Ivo. Ep. XIII.

Psal. cvi.

:,

URBANI
stati lotins

II

ANNUS

7.

CHRISTi 1094.

rumve quod non


studiosissinie
et

rcgni tam jierniciosa faclunim dictuauctoritale vcl ralione nitatur,


devotissine

obsecro

cliaritatem

Synodo Gallicana: In Galliarum, inquit, civitafe, quam Ostionem vnlgariter dicunt, congregatum est generale Concilium a venerando Hugone Lugdunensi archiepiscopo
et Sedis Apostolicae legato,

vestram

ut mihi fluctuanti veritatem luijus rei quani scitis, aperiatis, et sanum consilium, licet arduuni et asperum, supcr hoc praibeatis. Malo
,

cum

arcliiepiscopis, episcopis et abbalibus diver-

sarum provinciarum, decimo septimo kalend. Novembris. In (|uo Concilio renovata


nicatio in
est

enim perpetuo

nomine episcopi carere, quam pusillum gregem Domini me legis praevaoflicio et

excommu-

Henricum regem,

et in

Giiibertum Sedis

Sunt etiam latentes causa?, quas interim tacere me convenit, propter qnas boc matrimonium huidare non possum. Vale . 15. Porro quod ipse fecit, et aliis faciendum suasit, ut polius legationi Sedis Apostolicaj obediaricatione scandalizare.

Apostolicaj invasorem, et in
plices.

omnes eoruni comItem rex Galliarum Philippus excommunivivente uxore sua, alteram catus est eo quod superinduxit. Item simoniaca hairesis et inconti, ,

nentia sacerdolum subexcommunicatione damnata


est.

tur

quam

regi.
*
:

episcopum

enim ipse ad Abrincensem Cogit enim vos ex una parlc legaSic

Item monachis interdictum

est in

eodem Conparoibi

cilio,

ne parochialium sacerdotum

officia in

tio Apostolica) Sedis,

ut prceceptis ejus obediatis

chiis usurpent. H;ec,


stituta, et

inquam, omnia

sunt con-

urget vos ex altera parte regia potestas ut resistatis. Cum igitur sibi invicem adversentur pra;cepta Apostolica et regalia, sanum consilium nemo vobis
dare potest aliud
,

Apostolica legatione firmata . Haec ipse.


istud

Quomodo autem
ventilalum
est in

ipsum judicium rursus

Concilio Claromontensi, et ibi


est

quani quod Susanna dictante


^
:

rursus idem rex

excommunicatus ab Urbano

Spiritu sanclo sibi dedit


in

Melius est milii incidere

papa, suo loco dicturi sumus.


18. Fidcs et constantia

manus hominum, quam

derelinquere legem Dei

mei. Videlicet ut aut Apostolicffi Sedi in legatis suis plenarie obediatis, aut principaliter ad Sedem Apostolicam vicarios vestros mittatis, qui ibi pro vobis satisfaciant et gratiam Sedis Apostolicaj vobis restituant alioqui anathematis vinculum runi:

dignata.

Quod rursum

monialium miraculo

ad legationem ejusdem

pere potestis, solvere non potestis . Haec Ivo. Quae

Hugonis archiepiscopi Lugdunensis, hoc anno eidem in Gallias creditam pertinet quid admirafione dignum ei acciderit, apud Marcianicenses sanctissimas moniales, hic describendum, auctore Petro Venerabili abbate Cluniacensi ', ejusdem
;

hoc conflictu episcopi Gallicani, quos legatus Apostolicae Sedis Lugdunensis archiet prffistiterunt in

temporis scriptore fide praestanhssimo, qui de loci


institutione

episcopus roboravit

cum

ex allera parte rex fu-

altera legatus sacris

rens incensus concu[)iscentia3 facibus ffistuaret, ex legibus ei pararet obsistere.


concupiscentia) laxans, sponte

hanc memoria dignam habet narratioidem locns inter alia sanctimonialium sancta loca singularem gratiam obfinens, et

nem

Est

velut inter fulgentia

caeli

sidera

quodam suo

pro-

Rex autem habenas


gium.
16.

prio fulgore perfulgens. Ibi nobilium

mulierum

fertur in detestandum toto Christiano orbe conju-

multitudo,

et

quaj de ipsius regii sanguinis subli-

Cum autem Hugo


munus

archiepiscopus
,

Lugduab eo indictum

nensis

legationis suscefiisset

mox

Gallicanum in casu ejusdem conjugii est Concilium, constanti animo paratus irrumpere iniquitatem. De quo idem Ivo ita scribit ad Walterium Meldensem cpiscopum Hoc vero vobis con:

conjugium ejus quod ante factuni ratione resistente non laudastis, post factum nec dicto nec
sulo, ut facto

spernunt divitias et honores contemnunt, calcant suiierbiam luxuriam subigunt , Chrislique sequentes pauperiem proprio mundum cum principe vincunt. De quarum numero, plurimae virorum morte deslitutiie secundas iterare nuptias refngerunt, aliae incolumes maritos deseruerunt (legitima puta ex causa), queedam ab omni carnis corruptione immunes Evangelicum
mitate descendunt,
,

virginitatis

inconsulto approbctis, sed


et

commune

consi-

tulerunt.
stantia

honorem carnalibus voluptatibus praeOmnes tamen in communi, virili conetc.

lium
et

judicium comprovincialium episcoporum

femineam mollitiem supergressae, non solum

caeterorum studiose expetatis et longanimiter exspectetis , et si quid adversi pro amore justitiae
vobis acciderit, ffiquanimiter supportetis: hoc attendendo, quia nonsuntcondigna? passiones hiijus

mundana omnia,
19. Claustro

sed seipsas sibi subjugant, Et de observantissima clausura pergit


salutari

conclusae,

et

(ut sic di-

cam)

vitali

obrutaj sepultura, pro praesenti coar-

temporis ad futuram gloriam, qua; revelabilur in nobis. Vale .


17. At quid

demum?

Cogitur per

Hugonem

ctatione sempiternam latitudinem, |)ro sepulchro beatam resurrectionem exspectant. Unde polius mori quam egredi, ante occumbere quam limen

Apostolicae Sedis

legatum hoc anno Concilium

designati ostii transgredi eligerunt.

Quod tunc

ap-

causa regis exacte cognoscitur. Im()robatur, damnatur conjugium, ipseque rex Synodali judicio sen-

paruit,

quando

in

circumposilis viOae
exarsit.

domibus

excommunicationis afflcitur. Sed audi Bertholdum in rebus geslis anui hujus de eadeni
tentia
Ivo. Ep.

quodam tempore ignis sublime globi flammarum,


casu

et exustis

Ferebantur in circumqua-

que omnibus, sanctarum illarum habilaculis ap'

ccLxxi.

^Diin.

xm.

Petr. Ven.

l.

i.

mirac.

c.

22.

URBANI

II

AlSranS 7.

CHRISTl 1094.
ait
:

sacrse donius
priis

propinquabant.Tollitur in altum clamor populi, ne comburereutur magis qiiam de pro-

tuens, ac lacrymis ora perfusus,

In

nomine

damnis

solliciti.

Fit

concursus
,

omnium

ad

muri

eas ambientis

propugnacula

rum

tccta conscendentes, totis ignibus parant. Arenteni materiani (juani superin-

domoviribus obviam ire


et su|)er

hujus qua; nunc locuta est mulieris, recede, ignis pestifer, ab ancillaruin Dei habitaculis, nec damna aliqua ultra

Domini,

et

per merituni

fidei

inferre pr.-esumas. His a


(sicut

pontifice verbis prolatis

veniunt, longe projiciunt, nihii quod ad igneam

vim repellendam possit valere, intentatum diniittunt. Sed nequidquam proficiunt. 20. a Aer enim vento comuiotus multiplicalas vires ignibus dabat, et fumnm tlammeo vapore admixtum vultibus atque oculis defensantinm inferens,
iie

mihi testiQcatisunt qui videruiit) repenteimmensitas flammarum iuvisibili virlule repressa, velut ferreo muro obstante, ultra procedere non potuit, et absqueuilo humanosubsidio, absque aliqua pluviae gutta, incredibili celeritate semutipsum
exstinxit. Sic

magnifico atque inspirato miraculo,


sibi

sanctum propositum mulierum

hene acceptum
in

defenderent [trohibebat.

Cumque

ali-

esse divina pietas comprobavit, et vercefidei merito

quandiu restilissent, victi tandemviolento elementorum conflictii, tecta relinquunt, et se passim ad terram prarjcipitantes, non jain domos, sed propria
corpora salvare contendunt. At ignis obstaculo re-

omnia

possibilia

credenti

(sicut

Evangelio

promiserat') demonstravit .
23. Querela
clerico

Hucusque Petrus.

Ivonis

moto, libere omnia pervagatur,

et

partem propin-

quiorem sibi tedificiorum invadens, borrisono strepitu maximas lignorum moles consumit. Dum vero luctuosa universorum vox confuso clamore omnia replet, totius ignari consilii nihil nisi extre-

Ut autem ad Urbanum Ponmonetario. tificem atque ad Ivonem Carnotensem episcopum redeamus, post tot angustias, quas Ivo resistens
regi, ut

ad Urbanum papam de

ex suis

litteris audisti,

perpessus

est,

vehe-

menter eum Urbani


pro clerico
juste

jiapa!

rescriptum perturbavit

mum
tunc

anciliarum
forte in

Dei exitum praestolantur.

Erat

iocoLugdunensis Ecclesiae archiepis-

illo monetario datum, quein jani Ivo damnasset, et appellanfem Aiiostolicam Sedem, cum et ne circumveniretur ejus mendaciis,

copus venerabilis Hugo, multa


religiosa

mornm

probitate et

suis litteris

anno

superiori, ut vidiinus, euindein

conversalione

domino papa Urbano

cunctarum ferme Galliarum constitutus legatus, ad quem velut ad patrem confugiunt, et (ut in perturbalis rebus fieri solet) anxie ab eo consilium
exposcunt.
21. Precantur prsecipue, ut inclusis sanctis

Urbanum papam monuerat ut caveret. Sed Urbanus cum illi plus salis mendacia asserenti, tamquam vera narranti, fidem adhibuisset, atque pro
illo

ad
sic

eum

rescripsisset

idem Ivo non sine

aniini
dit,

magna amaritudine
expostulans,

ad

Urbanum
illi

isla

respon-

ut

tamen
^
:

in

oninibus

mulieribus

exitum persuadcat

ovium
miltat.

Cliristi

neque tantum gregem ignibus pastor perire per,

parere non prEetermiserit


24.

greditur,

Motus archiepiscopus cursim claustrum inomnesque sub celeritatc congregans


,

Urbano sumino Pontifici, Ivo spiritualis ejus filius, non servilis timoris, sed casta; dilectionis obsequiuin.

summa
que
illffi

industriautpericniocedanlhortatur.

Cum,

Ad visitandam

paternitatis vestrae dulcedi-

omnino renuercnt,
:

et prius se

mori, quani
ait

propositum infringere constanter affirmarent


episcopus
ciijus

Auctoritate beati Petri et domini papBe,

vice fungor, atque ex abbatis nostri (vestri)

obedientia, vobis pra^cipio, ut ad pnesens hinc exeatis,

nem, ad rcvelandas quolidianas cruces meas, praesentiam vestram jam sa;pe adire proposui sed, imiiediente Satana, votum uieum adhuc implerc non valui. Nam ad beslias quotidie pugnans, noa invenio re^iuiem spiritui meo, et miserabilesChri;

neque vos

cum

habilaculis vestris hic incen-

stiana; religionis ruinas,

quibus reficiendis vix

ali-

dio incremari sinatis.

Ad

ha?c

qua;dam maxiina;

quis aut nullus insudat, cuin multa cordis contritione deploro.

nobilitahs et conversationis, Gisla nomiiie,

quam

et

Unde

([uia vidco

mc

pra^essc, sed

ipse multoties vidi, spiritu et fide succensa, respondit


:

nuUi

fcre prodessc, sa;pe delihero renuntiarecura;

Nos, pater, timor Dei et prajceptum

abbatis

pastorali,ad pristinam quietem redire, ubi illuiii'

nostri, ut

ignem ;eternum evadere possemus, intra hos quos ccrnis limites usque ad mortem permanfieri potest,

exspectem qui salvum


spiritus et

mc

faciata pusillanimitate

lempestate. Sed paene sola retinet


cui (luantum

mc

suras inclusit. 1'ndc nuilo pacto

ut aliterini-

paternitatis vestnc dilectio,

debeam,

qua

necessitatc pra;fixos nobis

pauiileiitia!

nos saltem pedis passu transgrediamur, nisi ab illo qui in noinine Domini in hoc nos inclusil loco, sol-

nec ipse pensare suflicio. Tainen * nisi viderer os ni(;Uin ponere iu crelum, iiijuriam adversus eum

agerem, qui septcin annis pro Piachel


Liaiii jussit

servienti
si

vamur.

Noli ergo,

domine,

si

placet,
;

hoc injun-

nocte supponi^ Quae saltem

tetaret

gere qiiod nobis agcre iion

ignem prncipis
junge.
22.

fugere, ita

nos magis igni ut a nobis


licet

sed sicut

et

speciositatem Rachel sua foDciinditate

compenviderc-

saiet, vix tandein ea condilione toleranda

fugiat, virtute Christi

Domini nostri armatus in-

tur,

utadamplexus Hachel

i>ostaIiosseptem aniios

pcrveniendi copia donarctur.

Nunc vcro quia hujus


liv.
' Id.

Ad quam

mulieris

Ddem

stupcfactus ar1

chiepiscopus, ac subito et ipse fide repletus, foras


cxiit
,

Marc.
''

XIX.

' Ivo.

Ep. .\ix.

^ Psaj.

Ep. lxxii.

et

coram cunclis

([ui

aderanl,

Uammas

in-

Gcn. .xxix.

URBANI

II

ANNUS
non perjudico,

7.

set

CHRISTI 1094.

slerilitatem experior et illius delectatione

fruor
et ul

miserabiliorem omni homine

me

num

librum de Incarnatione Verbi, misit ad Urbapapam. Ita Edinerus in Vita ipsius, et Dodeipse in

tam lamentabile damnum diu toleret, animae non valco. Si placet itaquesanctitati vesfra; ut adhuc tolerem, cudite mihi virgam ferream, qua vasa hitea conterantur, qufe non eo niodo parcat uni ut in discrimen adducantur |)lumeffi persuadere

cliinus in Chronico. Ejus

nem idem

autem scribendi nuncupando ipsum,

occasioita prae-

fando declarat

Domino
vita

et Patri

universae Ecclesiae in terra


Pontifici

peregrinantis

summo
peccator,

rimi.
25. a

solmus,

habitu

Urbano frater Aamonachus, sive

Hoc ideo suggero

sanctitati vestra?,

quia

quidam

clcricus nostrae urbis falsis

delationibus

jnbente sive permittente Deo, Cantuariae metropolis vocatus e|)iscopus, debitam subjectionem,

aures vestroe pictatis jam secundo pulsavit, dicens se per conjecturas accu?atum,et dcsolasuspicione

cum

humili servitio et devotis orationibus.

Quoniam
et

divina providentia vestram elegit

proscriptum. Sed causa


separatus
est,

illa

proptcr

quam

a clero

sanctiiateni, cui

vilam

et

fidem Christianam custo-

tam manifestis

indiciis est revelata,

diendam,
teret
:

Ecclesiam suam regendam commitsi

tam

certa

accusatione

pubiicata,

exitu comjirobata, ut nemiui non

tam evidenti tantum civium,


sit,

ad nullum alium reclius refertur,

quid
quid

contra Catholicam fidem oritur in Ecclesia, utejus


auctoritate corrigatur
;

sed etiam comprovincialium

dubium

quin in

nec

ulli alii tutius, si

domo

sua falsam

monetam

fabricari fecerit, et in

contra errorem responderunt, ostenditur, ut ejus

quadam

Ecclesia ejusdem pri-epositurse, quam ei Gaufredus vendiderat contra voluntatem omniura fratrum. Hoc publicum facinus et quffidam ejus horrenda llagilia, Deo volente, vera esse probabo suo tempore in vestra prtEsentia. Ideo sacramen-

prudentia
dignius

examinetur. Quapropter sicut nulh possum, ita nulli libentius praisentem

Epistolam,

quam

vestrac destino

sapientiae, quate-

nus

si

quid in ea corrigendum

est,

vestra censura

castigetur, et (quod regula veritatis tenet) vestra

tuni

quod mibi

obtulit,

intuitu charitatis nolui


perjurii
priori

auctoritate roboretur .
scat

En

vides

quem

recognoEcclesiae

suscipere, sciens

eum peccatum

sanctus

Anselmus caput
,

totius

peccato velle superponere.

rentiam vestrse paternitatis, ad quamvis dolose, interim volui

Tamen propter revequam confugerat,


ei

doctrinaj arbitrum

et

judicem. Pergit vero de nova


28.

dogmatum cognitorem et baeresi, imo veteri


:

redditus unius
in

restituta insania Sabelliana, verbis istis

prffibendfe integerrime dare et

cibum mecum

mensa, donec possem de hoc negotio in pra?sentia


vestra agere, et consilio vestro, qua3 restituenda

Curn adhuc in Becci monasterio essem abbas, prcEsumpta est a quodam clerico in Francia
talis assertio
:

Si in
et

Deo, inquit, tres personae sunt,

viderentur misericorditer restiluere.


26.
Ipse

una tantum
et

res,

non sunt

tres res,

unaquaeque

autem

uti

superbus

arrogans

per se separatim, sicut tres Angeli aut tres animae,


ita

est, tanquam falsa dicendo perditam recuperasset innocentiam, neque mihi neque amicis suis voluit

tamen ut potentia etvoluntateomninosilidem:

ergo Pater
natus.

cum

Spiritu sancto

cum

Filio est incar-

acquiescere, nisi

quaecumque petebat

et in

manu

mea non
invitis

sunt, ab his

qui ea legitime acceperunt


placueritdiscretioni vestrae,
rescribite,

auferrinon possunt, redderem integerrime.

Igitur

secundum quod

Quod cum ad me perlatum esset, incaepi contra hunc errorem scribere quamdam Epistolam, quam, parte quadam edita, perflcere contempsi, credens non ea opus esse, quoniam et ille
contra

aliquid tale super hoc parvitati meae

quem

fiebat,

in Concilio a venerabili
collecto,

quod huic stulto et caeteris cornua non addat, et vires meas non excedat. Ipse aufem nunc ad vos venire disposueram, sed iste publicavit adventum meum studiosissime per totam Romani itineris viam. Qua? danma, quas passiones, quas persecutiones intus et foris hoc anno pro lege Dei pertulerim, nota vobis facerc poterit
sanclitatis vestrae,
litanis
iste frater. Litteras

mensi archiepiscopo Rainaldo

Rheerrorem

suum

abjuraverat, et nullus videbatur qui

eum
fece-

errare ignoraret.

Partem tamen illam quam

ram, quidam
29.

fratres,

me

nescienie, transcripse-

runt, atque aliis

legendam tradiderunt.
idcirco
dico,

Quod

ut

si

in

alicujus
fal-

securus mei periculi, metropo-

manus sum sit

parsilla venerit,
,

quanquam

ibinibil

et eorum suffraganeis sine mora direxi. Adhuc tamen taccnt tanquam canes muti non
,

valentes latrare. Valete

'.

Erant

isti illi

quos nuper

audisti in causa regis adeo clamosa penilus tacuisse,

uno tantum Ivone


slente, et constanti

sacerdotali robore fortiter resi-

animo contradicenle.
Verbi ad Vrba-

tamen tanquani imperfecta etnon exquisita relinquatur. Postquam autem in Anglia ad episcopatum, nescio qua Dei dispositione captus et rctentus suin audivi prcefatse novitatis auctorem in sua perseverantem sententia dicere Se non ob aliud abjurasse quod dicebat, nisi quia a popnlo interfici timebat. Hac igitur causa quidam fratres
, :

27. Libriim de Incarnatione

precibus suis rae coegerunt ut solverera quaestio-

niim

papam mittit S.Ansehnus, docens cur et contra quem sit scriptus. Hoceodem anno sanctus An-

nem, qua

ipse sic irretitus erat, ut nullo


nisi

modo

se

ab ea expcdiri crederet,
impediret
ritus,
etc.

aut Incarnatione Dei

selmus archiepiscopus Cantuariensis ubi

scripsis-

Palris et Spiritus sancti, aut

deorum multitudine

Insulsus plane haereticiis et impesi

quippe qui

legisset quae a sanctis Patribus

URBANl

11

ANXirS

7.

CHRISTI 109^.
ethnici
:

quae de Incarnatione VerLi ab iisdem

de Trinitate innumera scripta sunt documenta, et tam Gracis


Lalinis
edita

exemiilis

Iractatoris

veram

constet

esse

senteutiam

quam
quod

sunt

immensa volumina
disertissime
potuisset,
Quo semel
Tesla diu.
csl

doceri ab iisdem
Filius

quam

imbuta recens servabit odorem

assumpsit naturam humauitatis in

unitate personae,
30. Qiiod
si

non natunc.
et
libris

bis caruisset,

tunc ad

id

32.

Non tamen propter me timerem


:

vel lior-

quod Ecclesid tradit ipsi recurrendum fuisset, et non ad inanes debuisset disputationes ex tenebris
suse ignorantia> fabricatas tideni Catholicam revo-

rereni praesentiam tuain, de te sperans meliora et


saluti viciniora

sed quidani cives nostri ad cocuriosi,

gnoscendam vitam alienam


corrigendam suain

care.

Unde idem S. Anselmus, ipso disputationis exordio auream istam sentenliam, dignam plane
:

desidiosi, te

quamvis ad quidem odibilem,


et
,

me

vero propter

te

suspectum baberent,

audito
uiore

tanto Ecclesiastico tractatore ex penetralibus pietatis ita

nomine tuo

et pristina

conversatione tua

depromit dicens Nullus (]uippe Cbristianus debet disputare, (juod Calholica Ecclesia corde credit et ore confitetur, quomodo non sit

suo, subito ad la|)ides convolarent, et lapidum ag-

gere obrutum praifocarent. Interim igitur consulo


tibi,

ut assumpta

patientia

bcati

Job,
:

quamvis
Suslincbo

sed semper

eamdem

fidem indubitanter tenendo,

longe impar,

cum

eo tamen

dicas'

amando, secundum illani vivendo, humiHter (quantum potesl) quererc rationem, quomodo sit. Si potesl intelligere, Deo gratias agat, si nou potest inteiligere, non immittat cornua ad ventilandum, sed submittat caput ad venerandum. Citius enini
in
se

iram Dei quoniam merui, donec justificet causam meain. Testificor enim tibi, si conversus ingemueris,
et

in

simplicitate

fidei

degere volens, a
et

vanitate carnalis sensiis tui detumueris,

runt

libi

verba divina; consolationis,

non deemater Ec-

potest

confidens

humana

sapientia impin-

clesia, quae

devium exasperavit paterna

severitate,

gendo cornua sibi convellere, quam innitendo petram hanc evellere . 31. At quisnam fuerit ha>reticus iste, licet sanctus Anselnuis eum consulto non nominet, quod contemptibilis sit habendus omnis ha^reticus,
quippe qui ex impietate sibi gloriam noniinis qua;rat, sed nec noniine dignus, quanivis ex eo cum dedecore sit majori injuria afflciLudus tamen non alium hunc exislimo, quam eum ad quem
:

correptum assumet materna pietale. Restat igitur, ut palinodiam sciibas, et recantatis opprobriis, vestem Douiini tiii, quam publice scindebas, publice resarcias
:

quatenus sicut multis exempluni


caetero flas

erroris fuisli, sic de


rectionis.

exemphun

coret

Sic

enim bono odore

pra)cedente,
et a nobis et

pristinum fcetorem consumente,


aliis

ab

diligi et coli, et beneficiis poteris

ampliari .

Ivonis tunc temporis scripla extat' Epislola verbis

islis

Ilucusque Ivonis Epistola absque saliitatione pra)missa, vel consueta bona imprecatione bene valendi
in

fine ipsius apposita,

Ivo Dei gratia Carnotensium humilis episco-

scriberet, cui nec diceiidum

quod ad hffireticum Ave monuerit Joau-

pus, Roscelino non plus sapere quani oporlet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Iste titulus, se-

nes Apostolus ^

quitur Epistola.
Si esses ovis

centesima in deserto perdila, sed

gregi

jam

reddila, sicut exarseratin te zelus

meus,

Anselmi ciim rege Anglite aUerpost haec persccutio sanctum Anselmuin exagitavit occasio autem ex eo nianavit, quod Aiiselmus i|)se legitimum Pontificcni
catio.

33. Sancti

At

magna

adversum sic rete cognoscerem ad doctrinani sanam conversum et reversum. Sed quia scio te post Concihum Suessionense, in auribus quorunidam, quos mecum bene nosli, pristinam sentenliam tuam clandeslinis dispulalionibus
te iutellexi

quandiu

aversum

et

quiescere in te spiritus meus,

si

haberet Urbanum, cumdemiiue coleret ut Cbristi Vicarium atque Petri Apostoli succcssorem, rcx vero faverel polius Guiberto liiucque factum est
:

cum

eumdein Urbaniim petendi causa pallium Anselmus insliluisset (iioii enim nisi prxsenli daiukun, jam fiiisse iisu receptuin
profectioiiem ad

studiosissime defendisse, et
raveras, ct alias

eamdem quam

abju-

non minus insanas persuadere voluisse, non potest intrare in cor meum, quod adhuc fidem tuam correxeris, quod mores in meUus conunutaveris. Si ergo ex hac occasione te
afflixit et

Gregorius papa Seplimus scribit') rex proliibuit, et hinc ingeiis persecutio, non a rege taiitum, sed ab

omnibus ferme Anglia;


Ediuerus
(jui

episcopis est oborta,


sic

aderat

describit

quam Regem
|)ro

autein de trausmarinis locis ingressum Anselmus


adiit, ct ul sibi

rebus tuis nudavit quorumdam violenlorum rapax avaritia, non hoc ex se fecit injusta
violentia, sed justa et correclioni tua; con-

Romain ad pajiam Uibanum


illc

stola sui archicpisco|iatus

eorum
sulens

huniiliter petiit. At
dixit sc

cundi licenliam daret, ad nomen Urbani turbatus,


sua; con-

Dei

sapientia

faciens

eliam

per

malos

illum pro papa non tenere, nec

quamvis nescienles bona sua, cujus vestem scindere couabaris rationibus humanis armata sed tamen infcEcunda facundia. Cum vero multis
'

suetudinis esse,
licerel in

ut absque sua electione alicui


lliiic

regno suo papaiu nominare.

igitur

'

Job. VI.

I.

Joan.

ii.

Greg.
li.

1.

i.

Kp. xxiv.

Edin.

Ivo. Ei). VII.

Vit. S.

Ans.

II.

apud Sur. tom.

dic X2l. April.

URBANI
orta quacdam dissensio gravis tempns disculienda est dilala.
totius Angliai episcopi,
est,

II

ANNTTS 7.
in aliud

CHRISTI 109^
species aromatica, qusc sua virtute melliflua cinna-

sed

Jubetiir ergo,
et

ut

momum
36.

excellsit ac

balsamum,
tanta;

et

omnemsuperat
dignitatis est
sui

abbates,

principes in

fragrantiam pigmentorum.

discussione dissidii hujus apud Castrum, quod Rothingebum dicitur, veniant . Quod factum est anno sequenli, tempore Quadragesima;, utsuo loco dicturi sumns.

Porro

si

per

eum

Alexandria,

quam

glorioso

martyrii

cruore

poris S.

Schismaticonim conversio, et inventio corMarci Venetiis. Hoc eodem anno, grassante mortalitate in Germania, GaiUa, atque Italia, magnus proventus ex conversione schismaticorum
34.

nuncupetur; quantae, putamus, est excellenliae felix illa provincia, in qua nunc pretiosa corporisejusgleba reconditur?Numquid non ejusdem gratiae et dignitatis esse credenda est, etsi non vulgato nomine, sed ipsa re, et arcana sacri mysterii veritate? Illas denique partes ingressus
est,

perfudit, ut Sedes Apostolica

Catholicae

accessit

Ecclesisc

poBnitentibus

illis

dum adhuc jam


;

in corruptibili carne
elegit,

mor-

timore mortis, atque ad Ecclesiam redeuntibus, ut Bertholdus testatur qui et eosdem schismaticos
,

tais existeret

istas

autem

cum jam

in a;ter-

multis perterretactos prodigiis tradit, ex


sibi ipsis
ratis.

illis aliis

invisit, ut eos

nuni victurus in regni cfelestis aula regnaret. Illos de tenebris infideUtatis ad id quod

manus

inferentibus, aliis a bestiis devo-

De femina autem ob crimen quod


tiario,

poeniten-

jam mente conceperat, verae fldei lumen eduad istos autem transferri voluit, ut illos ad eum cum quo nunc est, ductorem luminis revoipse

ceret

sua confilendo peccata, revelaverat, incendio


et

caret. 37. Gaude igitur, et exullans in

condemnata,
illaesa

iterum incenso igne circa ipsam,


per Dei
Genitricis intercessionem

Domino plaude,

divina virlute

Venetia, quia per illud pretiosi thesauri talentum,

servata, Sigebertus

hoc anno in Laudensi

quod

in te constatessereconditum, factaessuperni
el

Ecclesia contigisse narrat.

Regis a;rarium;
Apostolica

dum

in tuo

gremio virum Apo-

Hoc anno, xxv Junii(ut veteres Annaies Venetorum habent) contigit inventio corporis sancti
Marci, precibus solemnibus impetrata, et

stolicae gratia; suscepisti, et ipsa


fleri

meruisti.

quodammodo Sedes Quamobrem sicut mater

magno

miraculo demonstrata, sese prodente beato Evancum ejus corpus solemni ritu collocatum fuit sub altari primario. Quod magnum Dei benefigelista,

urbium Roma super omnia regna terrarum sublimatur in Petro, sic et tu velut ejus insignis filia
per

Marcum

gloriaris

in Christo.

Quem
in

scilicet

humiliter imploramus, ut sicut beatum Petrum de

cium perpetua memoriaconservandum slatuerunt,

mari vocavit

et

navi

deinde ne lapsus
sic

pelagus

cum annua
brandam
33.

die

eamdem inventionem

esse cele-

obrueretur erigendo coiiUnuit:


inter discrimina
tuis ad

remigium tuum

pnblicis sancivere decretis.

At his attexamus Petri Damiani dignum elogium, qui in sermone tertio de sancto Marco, ubi contemplatur Venetiarum civitatis splendorem
et dignitatem,

marina custodiat, et te cum filiis portum quietis ceternoe perducat, qui vivit et regnat Deus etc. Ista Petrus, qui prudenti moderatione oraUonem sese per encomii latum

quam

ex corporis saucli Marci pos,

campum

dilatantem

et

diffluentem, veluti freno

sessione est divinitus consecuta

in

haec

verba
es

divino Spiritu
et

afflatus

erumpit

Tu

felix

compescuit limitibusque continuit, cum non simpliciter et absolute Venetam Ecclesiam ex sancti
Marci sepulchro
lasse,

nimium

beata, Venetia,

quam

ad hoc, ut pre-

tiosum corporis sui thesaurum tibi commendaret, elegit. Plurima quidem divitiarum copia ex
diversis in te

ubi iUud
fieri

ait

Sedem .\postolicam voluit appelEt ipsa quodammodo Sedes


:

Apostolica
stoli

meridsti. Eteniin sepultura

Apo-

mundi
te gioria

parlibus confluit
inedio
tui

sed hajc
est,

gemma
in

cselestis

quae in

posita

cujuscumque non id sola conferre salis valet, ut ea Ecclesia in qua est, pleno jure Sedes Apostolica dici possit,

excelsum

conspicua; dignitatis altoliste

ht. Incomparabilis

enim

thesaurus vibrantium

quibus non

est

cum alia plura requirantur, de modo dicendum, cum de his primo


in ApuIiaEccle-

metallorum supergreditur genera, cuncta gemmarura coruscaiitium superat ornanienta. Sicut euim beatus Job de Sapientia dicit Non ajquabitur ei aurum, vel vitrum, non commutabuntur
'
:

Annalium tomo satis. 38. Hoc eodein anno, Tranensis


sia nobilis,

magis

illustratur sanclo Nicolao,

mento Peregrino,

dum

ex

hac vita

cognomigrat in

pro ea vasa excelsa


ei

et

eminentia; non adsequabitur

aurum de

^Ethiopia,

non

tincturai

mundissimae
est

caelum (luarto nonas Junii. Ita Deus copioso imbre gratiarum fecundiorem reddidit earadem Ecclesiam, quae merito ejus cultum propensiori semper
studio est prosecuta.

componetur. Et
'

(ut ita loquar)

hsc

quadam

Jiib.

XXVI n.

URBANI

II

ANNUS

7.

CHRISTI 1094.

Anno

pcriorii

Graco-Romanae 6581. Anno

Mrx

Hispan.

H32.

Anno

Flegir.T.

487, inchoalodie 21 Januar.,Fer.


14.

7.

Jesu

Cliristi

I0!)4.

Urbani

papre

7.

Henrici IV reg. 39 imp.

U: AlexiiComneniimp.

1 .

Gcsla inter Henricianos


1

et

Catholicos.

ficri, ct

suam pro
:

posse

meo

desiderans supplere

.\

niim.

ad

4..

In Italia qui

ad

iniperato-

inopiam

rem ab

liostibiis ejus se

transtulerant, eo ad Gal-

liam reverso, oninesque jiene ad bostesejusrursus transeunt, et munitiones ab eo expugnatas contra

Mala quaj in ilinere et in civitate passns sum, nostrorum per omnia, ne agnoscerer, factus famuhis famulorum,

quod

el Dei gratia feci.

longum
:

est enarrare.

eum

niuniunt , inquit Sigebertus in Ciiron. ad hunc Christi annuni. De hac profeclione Germanica, quam GaUicam Sigebertnsappellat, nec Domnizo, nec Urspergensi=, nec Berlhoidus mentionem

dominumpapam indomum praedicti Joannis veni ubi eum pene omnibus temporalibus
nudatum,
Ibi per
et

Quasi alter Nicodemus ad nocte


bonis

alieno a!re nimis

oppressum inveni.
:

faciunt; imo Henricuni


superiori anno in

anno tantum jixcvu

ex

esl proflteri veritatem, ejus


tui, charitatis

Quadragesiinam mansi cuin illo et, si fas onera in quantum po-

Ilaha discessisse asserunt. Quare Uenricus hoc vel

Germaniam quidem

venit, sed
Sl-

hiimerissupporiavi. Qiiindecim vero diebus ante Pascba, Ferruchius, qucm Lateranensis


palatii
tios

non multo post


bat,

in Italiam rediit.

Neque enim

custodem Guibertus
et ipse

fecerat, per internunpafia, (|uaerens

gebertus, qui hoc tempore

in Gallia Belgica vive-

locutus est

cum domino
redderet

ab eo

hoc ignorare
existiniavit

potuit. Ilenrici rcbus

incUnanII

pecuniam,
illam.

illi

lurrim

et

domum

tibus,

Mathildis comilissa, ut refert


praesentiam

Domnizo
tliolicis

in ejus Vita,

Urbani

Ca-

bertinos

Longobardiie animos fucere posse, et Guimetu afflcere, ideoque Pontinccm rogavit,

Unde dominus papa (;uni episcopis et carsecum erant locutus, ab ipsis pecuniam quccsivit sed modicum quid apud ipsos,
dinalibus qui
:

qiioniam persecutione
tristem

el

paupertate simul premc-

ut illuc se conferret, (piod et ab eo obtinuit; inde-

banlur, invenire poluit.


,

Quem

ego ciim non solum


lacry-

que, ut habet Berlholdus in Chronico, Urdanus 11


Natale Domini in Tuscia celelwavit,

verumetiam pnc

niinia angustia

dum

scilicet

in Longobardiam pergeret. Anno quidem superiori Urbanus Romoi eamdem festivitatem celebravit, sed quia Guibertini Castellum sancli Angeli adhuc occupabant, Calholici Rom;c et in Italia linem hu-

inantem conspexissem, coepi et ipse flere, et flens accessi ad eum dicens, ut sccure cuin Ferruchio
iniret pactuin. Ibi

aurum
:

et argentiiin,
et sic

nummos,

mulas

et e^juos

expendi

Lateranense habui-

mus
latus

etintravimus palatium, ubi cgo priinus oscu-

jus ihtestini belli sunimis votis exoptabant.

sum domini

Urbanus II recuperat palatium LateraGoffridus juvenis cetate, XII kal. Sepnense.


2.

Apostolica, in

derat papa .

papae pedem, in Sede vidclicet qua longe ante Catholicus non seIla Guibertus ab Urbano H, Pctro

temb. anni superioris abbas Vindocinensis electus, el ab Ivone episcopo Carnotensi XI kal. earumdem
consecratus, ul testatur Chroiiicon Andegavense

Leonis

ct

abbate Vindocinensi ante Pasclui Roina


fuit,

expulsus
scribil.
3.

ut in Epist. insequenti idem abbas

tom.

Biblioth. Labbei, Roinain ad


factionis
iiietu

Urbanum

II

Synodus Constantiensis.
Conslanliaj

in

Interim Gebe-

Guibertinee

latitantem
et

profectus,

hardus Constantiensis episcopus

M ijori

hebdo-

pecuniam unde Laleranum,

tuirim

Crescen-

mada

Synodum

celebravit, de (jua Iia3c


:

tiam hodie castellum saiicli Aiigeli dictam, redimerct, cordulit, ut ipsemel in Epislola VIII ad Puschalcm II Urbani successorem dala hoc modo narrat
:

Berlholdus a Baronio citatus


xedis regina), qu;e
Italiic

Qua;rinionia Pra-

dudum

ad

Welphonem ducem
qiice

a marito suo Henrico rege discessit, ad Sypervenit,


sc

Primo anno, quo, Deo volenle

vel permit-

nodum Constanlienscm

tantas

lenle,

nonicn abbatis suscepi, audivi \)\.r recordalionis doininum jiapam Urbaiium in domo Joannis Fricapanem (vel iManchipanem) latitare, et conlra Guiberlislam hffiiesini viriliter laborare. Licct
locus nuster
illius

tamquc inauditas fornicalioiium spurcilias ct a tanlis passam fuisse conquesta est, ut etiam apud ininiicos fugam suain facillimc excusarct, oinnesqne Calholicos ad compassionem lantaruni injuriarum sibi conciliaret . Porro Gcbeliardus, seu Gebhardus Zariugensium dux, in locum Ollonis a

pauper persecutionum

essel,

et

Romani tamen veni, laborum volens particeps

Bahon. Touus XMIi.

10

URBANI
jtrivali

11

ANNUS

7.

tium
si

CHRJSTl 1094.
in

Gregorio VII episcopali honore


fuerat, et Urbaiii
II

subrogatus
;

dellus

Dialribe de
illis

Formula

rerjnantc Christo

in

Gerniania legatus erat

ad-

pag. 315, verbis

fretus, Philippi regis divor-

quem cum Henricus iniper. Arnolfum comitem dc Sancto-Monte episcopuni constituisset, gregem suum diniittere coactus fuit circa anversus

cum

Berlharegiiia anno mxciii alligat.Verum


II lilteras

vir doctissimus Urbani

de quibus

mox

vidisset,

Ordericum de anno mxcii interprelandum


dubitasset.

num

jixcix, et postea controversia inter

electum

esse

non

Addit

Blondellus ex

eodem

et intrusitm ipsos xii

duravit annos, ut legitur in

Chronico Constantiensi.
4.
cit.

Philippus rex

cum uxore

nuni. 4 ad 15.

divortium faRex Philippus suggeet ei

stione diabolica

Berlham reginam repudiavit,

subtrahens sui praesentiam, ad castrum (juod dicitur Wonasleriolum supra mare situm, quo iliam
dotaverat,

regem desponsante Odone Bajocensi episcopo Bertradam duxisse sed de hoc capite Ordehujus enim culpae ricus non bene edoctus fuit non Bajocensis, sed Silvanectensis episcopus reus fuit, ut statim videbimus. Hanc nostram opinionem de anno conjugii Bertradaj cum Pbilippo Franciae rege, valide confirmat Instrumentum reciOrderico,
;
:

eam

destinavit

et

(quod turpe

est

di-

tatum a Mabillonio,
ctini inter

in fine Partis 1 Saec.

ivBenedi,

cere, tur|)ius

autem facere,nec ad tantum

iiertinet

virum)

libidini deserviens,Fulconi

Rechin Andega-

vensium comiti suam abstulit uxoreni nomine Bertradam , cum qua pluribus annis a^tulterans,
genuit ex ea duos Clios et
scilicet et

Monumenta Historica pag. 763 quod dicitur scriptum mense Maii, ipso anno quo Philippus rex Francorum accepit uxorem Bertradam nomine, uxorem Fulconis Andegavensium comitis,
anno
videlicet
C.

unam

filiam, Philip[)um

Florum, et comitissam Tripolitanam , inquit Aimoinus lib. 5, cap. 50. Erat Bertha Florenlii

ab Incarnatione Domini mxcii Vrbanus II hoc divortium reprobat.

Haec
II

extra controversiam ponit Epislola

Urbani

ad

comitis Frisia3

filia,

a Philippo

rege circa
Dominicffi

annum

mlxxi uxor ducta,

Francorum ex qua anno

Raynaldum archiepiscopum Rhemensem


ganeos ejus,
recitata toin.

et suffra-

data sexto kalendas Novembris,

anno

Incarnat. mlxxxi natus est futurus rex

videlicet Dei Christi mxcii , ut in fine ejus legitur,

Ludovicus, orationibus et meritis sancti Aruulphi (hoc tempore Suessionensis episcopi, de quo Baronius

v ejusdem

Spicilegii,

et

ex eo tom.

Conc. pag. 4C3, in qua Pontifex, narrato


bato Philippi

et iinpro:

num.

8 et seq.) impetratus: qui utinam ut

cum

Bertrada connubio,
confrater Raynalde

ait
,

Teau-

bono

fine potiatur

ejusdem

sancti suifragio

sit

adju-

tem

clarissime

noxa haec

tus , inquit Lisiardus sancti Arniilphi in episcopa-

maxime

impetit, pro eo

quod Sylvanectensis sub-

tum Suessionensem
Duchesnii pag. tC3

successor, in ejus Vita lom.iv


et

jectus libi episcopus, hoc publici adulterii crimen,

seqq. Hic Ludovicus cognoPhilippum patrein in Francia regnavit. Bertrada vero Simonis de Monte-forti filia, nupta erat Fulconi Andegavensi coiniti, vulgo Richino ob niorum asperitatem appellato, qufe ad

suo nt audivimus firmavit assensu,


illis

cum

msechis

mento Grossus

post

benedictionis sacerdolalis

manus

imposuit.

Quod etsi licite nuberent, bigamis tainen impendi secundum canones non liceret. Nunc igitur vobis
Apostolica auctoritate praccii^iinus, ut his visis apicibus,

Pliilippum regem fugit, et post ejectam ab eoBertha7n, nuptias cum illo contraxit, quod gravesturbas in Galliis concitavit. Vrbanus eniin II illicitum
ilhid

quod eliam non jubentibus nobis jam duvestram prudentiam decuisset, inature
et

dum

fecisse

convenire curetis regem, etex Dei


et vestra

nostra pariter

conjugium,

sicuti et Paschalis II ejus succes-

parte instanter commoneatis, arguatis,

sor improbavit, et
5.

Quo anno hoc divortium factum.

Philippum excommunicavit. Hoc

obsecretis, increpetis, et a tauto

facinore desistere compellatis.


rit, et

tamque horrendo Quod si contempseofflcii

matrimonium, Baronius et cum eo coniplures ex meris conjecturis hoc anno consignarunt. Verum Clarins vel alius quispiam^in Clironico sancli Petri Vivi Senonensis post Baronii mortem toni ii. Spicilegii Dacheriani publicato, annum quo ha? turbce
inchoatae et Bertha regina dimissa, his verbis aperit: Anno mxcii, Philippus rex dimisit uxorem

vobis et nobis necessitas imminebit, ut ad

ulciscendas divinae legis injnrias pro nostri


adulteros perforemus.
7.

debito accingamur, el Phinees gladio Madianitas

Petit ut Ivo episc. Carnotensis e carcere

educatur.

Eaindem quoque
adhibete.

inslantiam pro ere(sci-

ptione confratris nostri Carnotensis episcopi


licet Ivonis)

suam nobilissimam, de
Ludovicuin,
Ordericus
ait
:

(jua habuit filium

suum

Quod

si

monitis

vestris qui

et accepit

Bertradam, quu> reliquerat


.

euin cepit obteniperare contempserit, vos et ipsum

Fulconem Andcgavensium comitem


lib. 8,

PrEcterea

excommunicationi

subjicite,

et castellis in

quibus-

pag. 099, referens gesta anno mxcii,

cumque eum

retinuerit et terrae ejus,

divinum

Circa haec tempora, in regno Gallio} fa;da lur-

officium interdicite, ne similia deinceps in viris

batio exorla est. Bertrada


mitissa,

meluens ne vir ahis (nempe uxoribus) fecerat sibi faceret, et relicta conlemptui ceu vile scortum fieret, conscia nobilitahs et pulchriludinis suk, fidissinuim legatum
Philippo

enim Andegavorum cosuus, quod jam duabus

hujus ordinis praesumantur. Ut ordinem vestrum

Francorum regi destinavit, eique quod in corde Iraclabat, evideuter notificavit, etc. Blon-

hoc accelerare omnibus modis satagekalendas Novembris , ut supra. Quare Epislola Ivonis alias c, nunc xx, Clericis et laicis Carnotensibiis scripta, et a Baronio an. Mxcv, num. 21 et seq. recitata, ad an. mxcii,
diligitis, ita
tis.

Valete. Data sexto

quo Ivo a Caruotensi vicecomite captus,

retra-

URBANI
henda. Ait
adversus
in

II

ANNUS

7.

CHRISTI 1094.

11

ea Ivo

Audivi primates urbis

scrihit pag. 749, ubi loquitur de Gestis an. mxcviii

vestrae ad invicem conjurasse


vi ce

guerram

se facturos

tanquam
9.

a se visis

(I).

coniitem pro

mea

liberatione.

Quod

Qua

de causa convocatus.
in
Ejiislola

Causam con-

nequaquam mea liberatio est, sed inchisionis mex non solum exasperatio, sed interminata productio. Quare ne fiat proiiibeo, interdico, etc. Ad eum

vocationis conventus

Rliemensis aperit Ivo Car-

notensis

episc.

xxxv ad Richeriura

annum reducenda

etiam Ivonis Epistola utroque


et

Senonensem archiep. data, in qua ei significat, se male argui, quod perjurium incurrerit el niajestatem regiam miuuerit,
et (juia sacri

ordine xiv, archiepiscopis

episcnpis acl regales

canones do-

nuptias invitatis data,


XV, et Epistola Ivonis

siculi et

Epistola ab Ivonc

cent accusationes extra provinciai terminos judi-

Philippo Francorum regi scripta, quae est ordine

candas non esse,


intelligil,

et

quantum ex

iutentatis ininis

ad Raijnaldum Rhemensem

archiepiscopnm
scripta, qutc

cujus erat nuplias benedicere,

novo et veteri ordine est xiu, quas omnes Baronius hoc anno refert cum tamen Ivonis detentionem praecesserint, ideoquead an. mxcii spectent. Denique ex recitata Urbani II ad Raynal,

non liceret sibi in illo convenlu diccre veritatem, se Sedem Apostolicam appellare. Quare in illa Synodo de nuptiis regiset depositione Ivonis actum Quantum vero, inquit, ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere verilatem, qui pro jam dicta veri:

dum Rhemensem
Ivonis

archiep. Epistola liquet, dece-

tate et Apostolicaj Sedis obedientia

tantam scntio
iiicurrisse, et

ptos esse viros eruditos, qui in initium episcopatus

severitatem,

ut perjiirium

arguar

mense Novembri Capu;v

ordinati, vel

adan-

num

Mxcii, vel ad

annum

mxciii retulere,

cum

majestatem regiam minuisse. Quod, ut pace vestra dicam, rectius in eos relorqueri potest, qui vulnus
fomentis incurabile taiiquam
ferro prajcidere.
ter fuissetis,
pii medici cauleriis competentibus dissimulant urere, vel mediciiiali

anno mxcii ante diem xxvii mensis Octobris jam


episcopus fuerit, ideoque et consecralus niense Novenibri anteriorisChristi anni, utsupra ostendimus.

In

qua sententia

si

mecum

firmiPhilip-

penuriam panis perpessum, testatur Hildebertus Ceuomannensis

Ivonem

in

carcere ipsam etiam

jam a;grotum nostrum (nempe


)

pum regem
quandiu
tis,

ad sanitatem

perduxissetis.

Quod

episcopus Epist.
8.

c.

diifertis, videte si fidelitatem


si

Conventus Rhemensis.

num.

15 ad 27.

pleniter exhibetis,

oflicii

quam debevestri munus ex-

cum videret Ivonem episcopum Carnotensem quem nuper incarcerem conjecerat, aliosque quosdam episcopos nnptias cum Bertrada
Philippus rex,

dominus rex adversus parvitatem nieam quantum Dco permittente libuerit et licuepletis.

Faciat

rit

includat, excludat, proscribat, inspiranle Dei

non approbare, et in prima sententia persistere, conventum Rliemis hoc anno convocavit, de quo Clarius laudatus in suo Chronico haec
contractas

Deimei, nec ulla ratione cogente volo ei consentaneus in culpa esse, qui nolo consors esse in prena .
gratia et prosequente decrevi pati pro lege 10. Epistola Ivonisad Turgedum episc. AbritiBaronius ccnsem sub Paschali II papa scripta. hujus Epislote non meminit, sed liuc refcrt Epistolam Ivonis alias cclxxi, nnnc cclxx ad Turgedum episcopum Abrincensem datam in qua ait

habet
urbe,

Anno
ct

mxciv, congregavit Philippus rex

archiepiscopos

episcopos regni sui in Rhemensi

ab archiepiscopo (nempc Senonensi) Richerio magnis precibus, ut Rhemis ad Concihum non dedignaretur ire, ostcndens Rayet ohtinuit

naldum

Rhemensem archiepiscopum

podagrico

Ivo

Cogit vos ex

uua

parte legatio Apostolicaj


;

dolore contractnm, non posse progredi de sua sede:


et perrexit

Sedis, ut praeceptis ejus obcdiatis

urget vos ex al-

Richcrius arciiiepiscopus Rhemis,

et

tera

regia poteslas ut resistatis, etc. o

Verum

ha;c

susceptus est

cum maximo

chiepiscopo et
sis, et

honore a Raynaldo aruniverso clero Ecclesiaj Rliemen-

Epistola, Paschali

papa sedente, anno mcii

scripta.

sedit in Concilio in nullo inferior

Rhemensi

lib. 4, pag. 507, tradit Turgedum seu Turgisuin pra>sulatum fcrme xxx annis te-

Ordericusenim

archiepiscopo, sed penilus par et a;qualis, utpote

nuisse, et lib. 12, pag. 889,

eum

an. Christi mcxxix

qui non per ali^iuod dehituni illuc perrexerat, sed

adiiuc in vivis

fiiisse,

ut recte observat Juretus in

per dilectionem et oralioncm regis. Eodein anno


obiit Rertha rcgiiia, qut'c a rege Pliilippo prius fue-

Notis ad eam Ivonis Epistolam. Hoc ita(|ue anno Turgetus nondum episcopus erat, ideoquc nec ea

rat

derehcta, ipso rcge adliuc tencnte Berlradam

Epistola

sci-ipta.

quam

huic superduxerat

reclainante

justilia.

Ita Clarius,

seu |)otius ejus contiuualor, ([uih oc temiis,

pore vivebat, ut ostendit Dacherius ex

qui'ilie

Tandcm rex excommunicatur Uufio AposlolicjB Sedis legatus Conciiiiim Aur/ustoduni (2), qua) urbs est ducatus Burgundiffi, a Bcr11. Phiiippus

tum

Rhemensis, dc quo Pagius liic,ipsnm esse crcdo Concilium quod RaynalJus Rhemensis in Epistolaad Roberi comilem Spicil. Dacher. t. iii, pag. 4!i3, nov. edil. cclebratum a sc fiiisse scriliit die xv kal. Octob. (qu.-n Dominica crai) cum suisatque, princiiMus multis, juxta domini papac Urbani II pricccptiim, nt consccratio Lamberli Alrcbalensis coarchiepUcopis el eitisco/jis Chronic. Belgico episcopi coDfirmarelur. F.i his habes mensem et dicm convenlus hujus incapli. Porro Concilil hujus Acta recitari a Docrio in Mansi. pag. 233, ci crudito ad Spicilcgium novissima; cditionis adnotalorc disciinus.
(1) Conciliiim seu convenlus

Flandria;

invihoc Angustodunense diu anle hunc annum cclebratum, colligo ex Epislola fjusdem Hugonis ad Rodulfum Turonensem LngduIV idus Scplcmbns. Porrn in ea Epislola Ilugo cpiscopum sc Dienscm, non archiepiscopura Baluz. t. vi, Miscell. pag. 413. Scd posthxc scripta, incidi in aliara EpistO" nensem (quam dignitatem anno mlxxxii oblinuil) appellat, apud

(2) Concilium

tatoria

ad

camdem Synodum indictamad

12
tlioldo in

URBANI
Chron.

II

ANNUS
17,

7,

CHRISTI 1094.
erroremque fassus abjuravit, Verum

Ostio barbare appellata,


lebravit, et Philippuni

qucm seqniiurBaroniusnum. XVII kal. Novemlris

explicavit,

ce-

regem excommunicavit, eo

quod

vivente uxore sua, alteram superinduxit ,

paulo post solutum Concilium, hrEreiicorum more dixit, se non ob aliam rationem sententiam suam damnasse, quam quia tirnebat ab ignaro populo
interfici et lapidibus obrui,

inquit idem Bertholdus,


12.

Error Roscdini de Mysterio Trinitatis. A nuni. 27 ad 34. Dodechinus in Appendice Mariani Scoti ad annum mxciv, de sancto Anselmo
Cautuariensi
arcliiep.
:

quam

coactus

abjurarat

seqne semper in eadem sententia permanere.

sunipta

est

illi

talis asserlio,

Praeverba faciens ait cuni abbas erat : Si in

Quamobrem Anselmus, ut fidem purgaret hominemque confunderet, Tractatum edidit de Incarnatione, quem Urbano Pontifici II dedicavit, statim(]ue initio Roscelinum

Deo

tres

pei'sonLe sunt,

una tantum
ita
:

res, et

non

sunt tres res, unaquffique per se separatim, sicut

tanquam haerelicum et prava sontientem condemnat. Anselmi ad Urbanuni II Epistolam recitat Baronius num. 28 et seq.

Angeli aut Ires aniniaj,


potentia sint

tamen ut

voliintate et
et Spiritus

idem omnino

ergo Pater

Roscelinus, cum videret


tanto

14. Ivo Roscel ino suadet, ut


se

paliiwdiam canat.

tanquam haereticum
,

sanctus

cum

Filio est incarnatus.

Verum

auctor

istius perversi

dogmatis, a Patribus et doctoribus

confugit ad Ivonem Carnotensem

haberi et undequaque expelli,ignarusquidfaceret, rogat ut in

Ecclesiasticae fidei

circumventus ac convictus,

et

pene populo neci traditus, ut mortem evaderet, errorem abjurasse dicebatur. Contra quem errorem pater Anselmus Epistolam abbas inchoavit, episcopus consummavit, scribens ad Urbanum papam . Loquitur Dodechinus de Roscelino, de quo Otto Frisingensis Ub. 1 de Gestis Friderici I, cap. 47,

rerum suarum discrimine sibi opem ferat, asseritqne se toto animo errores suos detestari. Ad euni respondil Ivo Epistola utroque ordinevii, qua
ei consulit,

ut palinodiam scribat,

quatenus sicut
Ivo, sic
.

multis erroris

de caetero
iu auribus

exemplum fuisti , inquit fias exemplum correctionis

Antea

dixerat quia scio te post Concilium Suessionense

postquam asseruit fuisse praceptorem Abaelardi, subdit Qui primus nostris temporibus in Logica sententiam vocum instituit . Auclor quidem Historiae a Roberto rege ad mortem Philippi I, tom. iv
:

prislinam sententiam

quorumdam, quos mecnm bene nosti, tuam clandeslinis disputatio-

nibus studiosissime defendisse, et

eamdem quam

Duchesnii, scribit
terunt
sophislse

In dialectica hi potentes exti-

abjuraveras et alias non minus insanas persuadere voluisse , non potest intrare in cor meum quod

Joannes qui

eamdem artem

sophisticam vocalem esse disseruil, Robertus Parisiaceusis, Roscelinus

Compendiensis, Arnulphus

Laudunensis. Hi Joannis fueruut sectatores, qui eliam quamplures babuerunt auditores.Sedquia

exomnibus Joannis

illius

parum

cogniti discipulis,

optime scientiam illam vocum concepit et docuit Roscelinus, natione Britto seu Armoricus, Compendiensis vero canonicus, pro auctore et institutore

adhuc fidein tuam correxeris, quod mores in melius commutaveris . Recitat eam Epistolam Baronius num. 31 et seq. aitque eam esse absque salutatione praemissa, vel consueta bona imprecatione bene valendi in fine ipsius apposita, quod ad haereticum scriberet, cui nec diccndum Ave monuerit Joannes Apostolus . Verum, ut in Notis
ad Epistolam illam Juretus observavit, in aliquot Mss. |)lures sunt Ivonis Epistolte ad alios scriptae
etiam non hasreticos, in quarum calce similis precatio

Nominalium vulgo habetur,


Universit. Paris. tom.
i,

inquit

Bulaus

in Hist.

ad an. mlxvii, qui addit, eam Aristolelicorum sectam a veteribus pene explosam,a Guillelmo Occamo Franciscano rursus excitatam atque de integro instauratam esse, et varias Universitates in hujus verba olim jurasse.
13.

abest,

ut negligentia

potius librarii fuisse

videri possit,

quam

auctoris voluntas.

15. Roscelinus culpatiir a


logice professore.

Damnalur

in

Concilio Suessionensi.

Anno

Raynaldus Rhemensis archiep. Synodum adversus Roscelinum habuit Suessione, cui inter cteteros adfuit Fulco Belvacensis episcopus, ad quem Auselmus tunc adimc abbas Beccensis scripsit, rogaus uti se apud Synodum
purgaret,

Mxcii aut insequenti,

mentemque suam de
praelatis

sancta

Triade
,

cujusdam M. Petri Theologiae professoris, conquerentis apud G. Parisiensem episcopum, quod Roscelinus plurimas contumelias in opusculum quoddam de Sancta Trinitate adversus ipsius haeresim in Synodo Suessionensi damnatam, a se compositum evoniuisset, Cujus tam vita quam disciin qua Petrus ait plina omnibus est manifesta. Hic contra egregiura illum procconem Christi Robertum Arbroscello
Extat Epistola
:

quodam Petro

Theo-

omnibus

aperiret; verebatur

enim

ne

contumacem ausus

est

Epistolam confingere, et

Roscelinus publice assereret quod in scriptis et in privaiis conventibus dictitare solebat, Lanfrancum
et

contra magnificum illuin Ecclesiae doctorem An-

selmum Cantuariensem archiepiscopum adeo

Anselmum idem secum

sentire.

Legitur ea

Epistola in Operibus Divi

Anselmi

lib. 2, Epist. xii.

per contumelias exarsit, ut ad regis Anglici imperium ab Anglia turpiter impudens ejus contumacia sit
ejecta, et vix tuni

In eo Concilio Roscelinus

interrogatus

mentem

cum

vila evaseril. Vult

enim

^m

ejusdem Hugon.s jam arclncpiscopi LugJunensis, in qua Lamberlum Atrcbatensem ad Synodum Augustodunensem invitat, indiclam ad id. Octobr.s. Igilur duas Augustodunenses Syuo.los sub Hugone distmguamus oportet, alteram ante annum MLxxxii, aliam vero hoc anno msciv

celebratam.PnonslnijusteynodiAugustodunensismentiom Collectionibus nulia


Septembris in

Dommicam

cst,
.

mciuit.

eamque i
.

liabitam

opinor r

anao mlxxvii,

quo

dies

illa

hiansi

URBAXI
infamiae babere parlicipem, ut

II

ANNUS

7.

num
pag.

CHRISTl 1094.

13

perinfamiam bono

Ecclesise
II

rum suam

consoletur infamiam, etc.

Duchesnius

episcopum elcctnm consccraret, ad Urbarespondit Raynaldus, ut tom. x Concil.


,

hanc Epistolam male Petro Abaelardo tribuit, Gaufridus enim Parisiensis episc. anno sequenti obiit,

quo nonilum Abaelardns

Parisios venerat, ct atihuc

omnium episcoporum et 463 videre est clericorum suorum lianc sentcntiam esse, ut electum episcopuni Romam transmilleret, et summi
Pontificis arbitrio relinqueret
:

Vakle juvenis erat. Deinde auctor ejnsdem Epistote loqnitur de Tractatu S. Trinitatis, quem in Rosce-

Timnerunt

eniuij

inquit, et timent, ne
accei)ta

Cameracenses ex hoc facto

linum conscripserat
Abaelardus

cum tamen, qno teinporc Tractatum sunm dc Trinitate edidit,


;

occasionc, se ab

Rhemensi Ecclesia ab-

rumperent,
(sc.

cum

et civitas

eorum

alterius regni

jam
ctus

Roscelinits, et Robertns Arbricellemis ct san-

Ansehnus obiissent. Qnare recte existimat Kuteus citatus ad annum mxcv, hnjus Epistolce auctorem esse qnemdam Petritm Theoloj^isD iis
lemporibus professorem
pserat.
,

Germania!) habeatur, et rogni cujus rcx nobis etEcclesiajRom. jani ex longo temporc inimicatur .
Attrebatenses itaque

Lambertum
relatis

a se eleclum epi,

Ecopnm

Romam

consecrandum transmisere

et

qui

adversns ha;resim

lilteris suis

ibidem

Urbanum

II

rogarunt,

Roscelini in Concilio Sue^sionensi

damnatam

scri-

Eadem

Epislola tom. x Concil. pag. -487,

et

male etiam tribuitur Petro Abaelardo. Obitits califarum Bagdadi et Mgypti. 16. Muctadceiis Bagdadensis califa anno Hegirae postquam califatum CDLXxxvu e vivis excessit annos novemdecim et ahquot menses gessisset, cni

duorum regnorum, Francoruni scilicet Teulonicorum, sit episcopatus nostri meta, sicut anliquis temporibus fuisse per successorum relationem et alia indicia cognovimus. Lambertusvir
ut divisio

summaj

sanctitatis,

pere rogavit, ut
absolveret; scd
is

Sunuuum Pontificem summoeum ab imposita sibi electione


ei prfficepit

ut obediret

Ille

siriis Billa

Mustadirus Billa cahfa ^gypti, postquam per sexaginta annos imperasset, non vero per sexcenniuni, ut errore librarii in Elmacino, lib. 3 Ilist. Sarac. cap. 9 legitur, qui ait ei Mustalim Billam fllinm
succcssit
filins, Obiit et

Mttstan-

tandem acquiescens divium ordinationi et Apostolica; obeditioni, consecratur in episcopum i\muZ apud Sanctam Mariani novani, a stepius jam diclo Apostolico Urbano, anno Dei Christi mxciii, XIV kalend. Aprilis, qua; tunc Dominica Lwtare Jerusalem
habebatur
,

successisse.
17. Attrebalensis
restituitur.

inquit vetus chrouologus ineditus, a

Urbanus

episcopatus ah
II litteris

TJrbano 11
et

Clero

populo

Attrehatensi datis

Romw,

die et

Attrebatensi Ecdesia? prwcipit,

anno non expressis, ut jngo Camcra,

citatus, qui rectc advertit eum a annum inchoare, annumqueCbristiMXCiv juxta nostrum computum demonstrare hoc enim anno, littera Dominicalis A in cursu fuit,etdiesxix

Labbeo pag. 468


Paschate

censis subjectionis ext:usso, et recepta dignitate

Martii incidit in

Dominicam quarlara Quadrage-

primis temporibns rationabili firmitate possessa


sibi eligant. Plures

sima3, qua; vulgo dicitur Laitare,

Tandcm an.

mdlxii

hanc in vem Epiepiscopnm stolas scripsit Urbanus II, recilatas tom. x Concil. et inter alias unam ad Lambertum Attrebatensem
episcopum, pag. 446, datani A' kolend. Aprilis, Indictione ii. anno Dominicoi Incarnat. mxcui, Pontificatus autem domini Urbani II papce vii, in (|ua dicitnr , Pihemensera Ecclesiam melropolitanani

sedes Cameracensis a Paulo IV metropolitana declarata fuit.


19.

Licet

invitus

ac renitens.

Agunt de

separatione utriusqne cpiscopatus JoannesdeCoIIcMedio, in Vila bcati Joannis Morinorum episcopi anno mcxxx demortui cui cotcvus fuit, Locrius in

Chron. Belgico ad annura mxciv,

et

auctor anonysiti,

duodecim
iiitur

alias stib se

habuisse episcopales sedes,

mus
qucE

fundationis monasterii Aroasia; in Belgio


refertur a BoIIando

quas, inqnit, Attrebatcnsis nobilis et popu-

ad

diem

xiii

mensis

losa civitas, qu:e per B.

Remiginm

obtinuit

post

nonnullorum

Vedastum anlistitum obitum


episc.
et

Januarii, in

episcopalis cathedraj

perdidit dignitatem,

per

Aroasiaj Vita B. Heldcmari ercmilffi CoIIe-Medio cap. 2, fundatoris. Scribit Joannes dc epiLamberlum, \m\m\m post cam separationem

nonnuUa tempora Cameracensi episcopo subdita


obedivit . Paulo posl
Ecclesiffi
:

scopum Attrcbatenscm,
et

a clero el populo nivilum

Nos ergo Attrebatcnsis

reslitutioni

et

Rhemensis

metropolis

redintegrationi pro nostri ofDcii debito


les, te,

immincn-

subhmatum reclamantcra episcopali cathedra Urbano II Roma; oblinere fuisse et cmu etiam ab absolveut ab ejus obcdientia; vinculo
non
posset
retur,

Lambcrle, clcri plebisquc consensu electum unanimi, B. Vedaslo et sanctis qui in urbe ij^sa quondam prssedere jjontificibus, constituimus successorcm . Vednlfns, circa annum
frater charissimc

Belgium solcmnitcr consccratum esse. In


sibi adscivit,et

vcAn\,beatumJoanncm adjntorem

Chrisli

ni.xix

e[)iscopus

Altrebatensis

onlinatMS,

archidiaconnm suum conslituit mxcix, quo Moncoactum. Sed de B. Joannc anno facicmus hic tauepiscopus dictus, vcrba norum
;

invilum

et

censuris

Cameracum sedcm transtulcrat, indc^iue c|iis(opatus Atlrcbatcnsis nomen pericrat, ul habentEcclcsia)

tum n.onebimns, Joanncm Ruzelmum

c Societato

Attrebalensis Tabiilaj.
18.

vcteribus Ecclesue AltrcJesu Lambcrli Vilam ex concinnasse, quam LoIIandus batcnsis monumenlis
d>c.t cxtar.) Vilam B. Joannis laudali Altrebalensibus cxbibcnt Sau-Marlhaui in ci-isc. Ms. marinoreo inscnpluin. Epitaidiiuin, ejus scpulchro

Lamhertus primus ejus episcopus ordina. tur. Cum vero Urbanus II lUujnaldo arcbiep. Rhemensi litleris suis mandasset, ut Allrcbatensis

in Notis ad

14
in
(|iio

URBANI
(licitnrLanibcrlusobiisse an.
aliiiil(|ue

II

ANNUS

7.

CHRISTl 1094.
Historiffi

sexlo decimo kal. Junii,

versibus

Domini mcxv, com-

sua; relato
et

Ego Sanctius

Dei

grat

positum, in quo iiabetur


Maii exeuntibiis.
liquel

mundo decessisse itlibus Cumque utrumque antiquum sit,


tlie

LamberUtm

xvi mensisMaii dernortuum,

Pampiloncnsium rex, etc. Quia spes mea est in sancto Joanne de Pinnia, etc. feci votum Deo et beato Joanni, quod si Deus daret mihi Oscliam de infidelibus, praidiclum locum de
sancto Joanne am|)lificarem, etc.

Aragonensium

et die insequenti sc|)ultum.

20.

Annus Incarn. ab Urbano II diversimode

inchoatns.

suni in obsidione Oschai, ut tavo idus Martii

Nunc vero quia volum meum adimre-

Tomo
II

Spicilegii Dacheriani, pag.

pleatur, etc. Facta Charta in obsidione Oscha?, oc,

d23, cxtat Urbaiii


Ecclesia,

Privilegium pro Attrebatensi


se consecrato ejusque suc-

^Era discurrente mcxxxii,


et in

Lamberto a
restituit,

gnante

me

rege Sanctio in Pampilona

Ara-

cessoribus concessum, quo e[)iscopatum Attreba-

gonia, in Subrarui, et Ri[)acurtia, episcopo Pelro


in Pampilona.

tensem
clesia

decernitque, ut Attrebatensis Ec-

Non multo
filio

posl,

Ramirus

lethaliter

deinceps

sem[)er

cardinalem

episcopum
fier

vulneratus, a Petro
adscito
,

jam

in

regni societatem

sortiatur . In eo legitur: a

Datum

Ronu-c

ma-

se ab

obsidione non destiturum donec

num
simo

Joannis S. R. E. Card. diaconi,


II,

kalend.

A[)ril.

Oscam

expugnasset, promissum exegit. Rodericus


ait,

Indict.

terlio,

anno Dom. Incarnat. millesimo nonagePontificatus autem domini Urbani II


fuisse.

Toletanus

Verum Mauros
fortiter

hanc obsidionem semcstrem fuisse. per biennium Christiano exercitui


,

papai VII , dicitur(|ue in Claromontensi Concilio

restitisse

ostendunt Surita
lib. 4,

Garibayus

recitatum

Qua

ex subscri|)tione eruo, UrbaMartii

Rlancus, et Briz Marfinez, qui

cap. 9, Char-

num
ginm
tus

II

anno Incarnationis a die xxv mensis


,

tam

a Sanctio

Ramiro

in gratiam sancti Joannis

deducto aliquando usuin esse


currenti
et

cum boc
Martii

Privile-

Pennatensis ^Era dcdxxxii, in mense Junii emissam


recitat,

anno quo annus ejns Pontificaii

ex qua

enm

iliius

mensis

initio

adhuc

in

VII

Indictio
sit.

die

xxiii

in

cursu

vivis fiiisse constat (1).

erant,

emissum

carnationis Pisanum, qui

Urbanum vero II annum Innovem mensibus aiinum


antevertit,

22. Oscha a Petro ejus succcssore expiignata. Duranle obsidione, Petrus Aragoniai et Navarr^e

Incarnationis

communem

adbibuisse,

rex, ejus filius, dedicationiEcclesiae


adfuit,

demonstrat ejus E[)istola ordine xii ad canonicos sancti Marlini Turonensis scri[)ta, et tom. x Concil. pag. 436 recitata, dataque Pictavis [ler manum
Joannis S. R. E. Diaconi Card., IV kalend. April.

cap.

ejusdem sancti Chartamque dedit a Brizio Martinez lib. 4, Facta Charta in 2 relatam, in qua legitur
:

monasterio antedicto,

^ra

dcdxxxii, pridie nonas

anno Dom. Incarnat. mxcvii, Pontif. autem domini Urbani II papte nono . Est bic enim annus yEra) nostrai vulgaris mxcvi, ut tam ex Indictione, quam ex anno Pontificatus evideng
Indict. IV,
est.

Decembris die, secunda feria, prima hebdomada Adventus Domini (ex quo apparet ejusmodi solemnia diebiis Dominicis hoc tempore non semper
peracla) in die
sia sancti

quando

fuit

consecrata dicta Eccle-

Joannis ab archiepiscopo Burdegalensi


e[)iscopo Jacensi, etc. in

Qua etiam
II

ex subscri[)tione deducitur, Urba-

Amato nomine, atque ab


latorum,
regis.

num
enm

annum

Incarnationis
II,

Pisanum ante Pascba


ut
infra

prasentia domini regis Petri, et prfedictorum pra;et multorum virorum nobilium de curia Ego Petrus Dei gratia e[)iscopus Jacensis hanc Cliartam confirmo ad preces D. regis Ego
;

inchoasse, licet Gelasius


a Paschate exorsus

videbimus,
[)otest

sit.

Vix credi

quot

errores chronologici

vitari possint, liarum siiniliumve observationum antea non factarum ope. 21 Sanctius Ramirus Navarra: et Ararjoniai Hoc anno Sanctius Ramirus Ramiri occiditur. primi Aragonum regis filius, Navarrai hujus nominis V, et Aragoniae bnjus nominis I rex, post rem in Mauros sa?pius strenue gestam, Oscham,

Amato,Burdigalensisarchiepiscopus et legatus Domini papae, hanc Chartam laudo et confirmo, etc.

Anno Mxcv, Urbanus

II

litteris

die

decima sexta

kalend. mensis Maii, Pontificatus sui anno vin,


Indictione tertia datis, Petro regi et ejus successo-

ribus Breve Apostolicum concessit, ut


et reditus ipsi perciperent, exceptis
siis

templorum

(vulgo Eucsca) totius Saracenica; ditionis, uti Ro-

qua; exstruerentur vel Mauris eriperentur, decimas

manorum tempore fuerat, ea parte propugnaculum, obsidione cinxit. Urbs cst Hispaniai citerioris, episcopalis olim sub archiepisco[)o Tarraconensi, nunc vero sub arcbie|)iscopo Ca^saraugustano
citra

tantum Ecclein

cathedralibus.

Quod Privilegium
;

eadem
in-

Bulla [)roceribus etiam concessit


piditas

tanta erat cu-

Saracenorum extirpandorum, ut quid


considerarent.

Ebrum Uuvium

posita, cui

Abderrhamanus
mo-

coinniodi ea indulgentia allatura esset in|50sterum,

rex pra^erat. Celebcrrima) hujus obsidionis mentio


in Diplomate a Joanne Dritz Martinez, abbate
nasterii Sancli Joannis Pennatensis, lib, 3, cap. 20
(1) Si

non
a[)ud

satis

Ea enim complures abscriptores. Oschce

utentes varias Ecclesias spoliarunt, ut videre est

Rerum Hispanicarum

expu-

genuina esse admiltatur Cliarta hujus Sanctii Aragonia regls, de concessione decimarum e locis quibusdam Mauris paulo ante ereptis, relatam a PP. Martenc et Durand Anecdol. t. i, col. 271, ex ea deducimus regein hunc vitam ad annum usque MVi prorogasse. Consignatur cnim Charta illa /Era mlxxiv, quK in annum Mxr.vi incidit. Es eadem parittr Charta evincitur Petrum Jacieusem aniio illo nondum

sedem

suam Oscam

transtulisse, nam eidem Charta) suhscribit et Petrus Jacensis. Insuper in ea discimus eiusdem Sanclii familiam, cum ibi memorelur Felicia regma et filius ejus Petrus Sanctii. Quod si Urbanus II mense Apiili A. m.-ccv, bnllam suam ad Petrum Araeonia; regem dirigit, noa hmc sequitur Sanctiuin co auno etdie jam vita functum fuisse, cum euim Petrus vivenle patre cum illo jam regnaret, potuit utique Urbahus lilteras ad iUum ceu ad rcgem dare.

Mansi.

URBAXr
gnationem
praecessit \ictoria

II

ANNUS

8.

CHRISTI 1095.
decretum
ftierat.

15

de Almosabeno Cae-

Concilio Jacensi

Annum

captae

saraugiistaG rege a Saracenis in auxiliiim evocato,

ad Alcnraciiem die decima nona Novenibris reportata. Post eam enim Abderrharnamis OsclicE rex, oppido die xxvii Novembris anui sixcvi dedito,

Oschce notavit etiam chronographus Malleacensis, ut suo loco videbimus. Eam Carolus M. cum Bar-

cinone anuo dcclxxviii in suain potcstatem redegerat, ut legitur in Annalibus Masciacensibus,

Barbastrum

recessit.

Petrus rex Oschce regem sese


transtulit, uti in prjEcedenti

tom.

II

Biblioth. Labbei

pag,

735,

sed Saraceni

appellavit, el Petrus Jacensis episcopus statim se-

eam iternm occuparant.

dem

in

eam urbem

URBANI

II

ANNUS

5.

CHRISTI

1095.

i.

Concil. Placentinum

iii

qito

acta causa

earum
ramus.

celebratioui specialifer deputatas

non igno-

imperatricis Praxedis, decretwa auxilium Oricntalibus, hcereses vigentes damnatce.

Nonagesi-

2. In

hacSynodo, Praxedis regina jamdudum


et

mus

quintus supra millesimum surgit annus, In-

ab Henrico separata, super maritum


Apostolico
inauditis
sanctae

quo ab Urbano papa ha}c esse gesta, sigiilatim Bertholdus rerum inspector enarrat o Dominus papa Urbanus janidiulum de Roma profectus, Natalem Domini in Tuscia gloriosissime celebravit in qua provincia Pisanus episcopus, nomine Dagobertus (Daibertus), ei studiosissime servivit, quem ipse jauidudum archiepisco|iali pallio et potestate sublimavit, quod catenus Pisanensis episcopus habere non consuevit . Et post et sancto Petro aliqua Dominus papa, Deo prosperante jam jiene ubique praivaluit, et in media Longobardia in civitatc Placentina, inter
diclione tertia,
:

suum domino Synodo conqucsta est de fornicationum spnrcitiis quas apud mariest.

tum

passa

Cujus,

querimomam

doniinus papa

cum

sancta Synodo satis misericorditer susce[)it,

00 quod i[isam tanlas spurcitias non tam commisisse, quam invitam pcrtitlisse pro certo cognoverit. Uiide et de [icenilenlia jiro hujusmodi flagi-

injungenda illam clementer absolvit, qutB et peccatum suum sponte et pubhcc coiititeri non
tiis

erubuit.
3.

Ad hanc Synodum

Phili|i[ius rcx Galliaiter

rum

legationcm suam direxit, seque ad illam

ipsos schismaticQS

et

contra ipsos generalem Sy-

nodum

condixit, ad

quam

episcopos

Ilalia},

Bur-

incoepisse, sed legilimis souiis (causis) se inqicditum fuissc mandavit : unde inducias sibi

gundi;c, Francia;, Alemanniie, Bajoaria;, aliarurn-

ad

Pentecosten apud

dominum

quc provinciarum, canonica etApostoIica auctoritate missis liltcris convocavit. Facta esl autem ha;c Synodus circa mediam Quadiagesimam Placentite, ad quam Synodum multitudo tam innumerabihs
confluxit, ut
loci

intcrcedente,

ini|ielravil.

usque Synodo Dominiis autem Hugo


|ia|)ain,

Lugduneusis archie[iisco[)Us,adeanidein Synodum vocatus, ab ofticio sus[)cnditiir, eo quod i()se non


venerit,
illuc

nec legatum

cum

caiionica e.vcusatione

nequaquam
in

in qualibet Ecclesia

illitis

posset comprehendi.

Unde

et

dominus papa
exenqili au-

pro se direxerit. Item legatio Constantinopolilani in [irimis

extra
est.

urbem
:

cam[io

illani

cclebrare coiniiubus

ad hanc
ali(|uod

Synodum

pervenil,

(jui

dominum

[ia|iam

Hoc tainen non absque probabilis

omneS(|ue Christi

ctoritate

nam

fidcles su[i[)liciter iiii|)Ioravit, ut

prinius legislator Moyses

populum
jii-

Dei in campestribus, Icgalibus prajceptis, Deo


in nionte el

auxilium sibi contia [laganos pro defensione sanct;c Ecclesia; conferieiit, quain [lagani

bente, instituit. Et ipse Doniiinjs noii domibus, scd


iii

jam pene

camieslribus disci[iulos suos Evaii-

gelicis statulis iuformavit. Missas

quoque nonnunEcclesias

illis [larlibus deleverant, qui |)artes ad muros Constaiitiiio|)olitaiia; civitatis obtinuerant. Sane quidem [iluies eodem argu-

in

illas us(|ue

quam

extra Ecclesiam satisprobabiliter, necessilale

inento scriiisisse

lilteitis

Alexium

iiii|ieratorem

ad

quidem cogente, celebramus, quamvis

Urbanum

jiapam, iin[)lorantem ab eo auxilium,

16

URBANI

II

ANNUS

8.

sem

CHRISTl 1005.

testatur Urspergensis in Chronico. Per^it vero Ber-

tiensis episcopus, qui et

tholdus

Ad hoc ergo auxihum dominus papa


ut eliam jurejurando promitte-

multos

incitavit,

Arnulphum Mediolanenquidem electum sed nondum consecratum, eodcm tempore ex concesarchiepiscopuni

diu

rent, se illuc Deo annuente ituros, et eidem imperatori contra

sione domini papae, Mediolani consecravere.


6. Ipse quoque dominus papa Udalricum Augiensem abbatem eo tempore consecravit, qui itidem prfedictae Synodo interfuit cui in prassentia
:

paganos pro posse suo fidelissimum


illa

adjulorium collaluros.
A.

Ha;c autem inter alia in

Synodo con-

stituta sunt,

ut ad pcenilentiam nullo

modo

reci-

Constantiensis episcopi

omnem

episcopalem poteinsulae

perentur,

qui concubinas et

odium

ex corde et
^

statem in clerum
interdixit,

et

populum Augiensis
Constantiensi
ille

quodlibet mortale peccatuni dimittere nollent.

quam dudum
Abbas tamen

episcopo

Ilem ut nullus presbyter aliquos ad poenireciperet,


nisi

concessit.

tentiam

cui

proprius episcopus

potestate se intromisit.

non multo post de illa Unde querimonia facta ab

ad confcssionem venientibus Eucharistiam non denegemus, quos


rite

hanc curam commisisset. Item ut quibuslibet


corpore,

solo

non mente

inter

excommunicatos

dominus papa illum, missis litteris, ab hujusmodi praesumptione iterum compescuit . Hucusque de Synodo Placentina Bertholdus. Porro ejusdem Concilii quindecim canones continentur
episcopo,
in Codice scripto

manerc, nec tamen eorum sacramentis communicare cognoscimus. In hac quoque Synodo heeresis simoniacorum penitus damnata est, ut quidquid in sacris ordinibus ct in Ecclesiasticis rebus data et promissa pecunia acquisitum simoniace videretur,
])ro irrito

Anselmi Lucensis,Iibro septimo


statuti,

decrctorum, ab eadem Synodo Placentina


i|)Sos

his quae sunt recitata siiperiusconsentientes, uthic

describere non

7.

sit opus . Sed non pigeat audire de tanta Synodo

etiam Domnizouem qui aderat, hajcque de ipsa


nietro cecinit, licet inculto, veraci

haberetur, nullasque vires habuisse et


qiii

tamen

babere judicaretur. His tamen


et

non simoniace
miseri-

nescientcr a simoniacis ordinati sunt,


;

cordia in servando ordine concessa est


scienter ab

qui vero

hujusmodi ordinati sunt, cum suis ordinatoribus irrecuperabiliter damnali sunt.


5.

Tunc paslor sanctus Synodum celebravit, et annus Christi miUeDus nonagenus quoque quintus, Primus erat mensis quo nascitur humor in herbis,
Ore sacerdotum (lamnautur facta nia!orum,
Affiiit his dictis

Praxedis atque Mathildis,


sanctain Placentia continet

Item

Iiffiresis

Nicolailarum,

id est,

inconut

Catholicos plene benedixit papa fideles.


Ilanc

tinentium subdiaconorum, diaconorum,


deinceps de
hseresi
offlcia ullo

et pra;est,

Synodum

ampla

Expleta Synodo, dominus

quem

s<cpe recordor

cipue sacerdotum irretractabiliter damnata

Papa
Gallia

valedixit, clericis comitatus abivit

officio se non intromittant, qui in illa manere non formidant nec populus eorum
:

Per multas urbes curas convertere plures,

quem patrem

suscepit

maxima charum.

modo

recipiat,

si

ipsi Nicolaitee

contra

haec interdicta ministrare pra^sumant.

Item hceresis Bercngariana, jam ab antiquo sa^pissime anatbematizata, iterum damnata est, et

dom Urbani

Idem vero Bertholdus affectatus vestigia ejusPontificis, quo processerit post Pla-

sententia Calholicaj fldei contra


videlicet,

eanidem firmata

secrantnr,

quod panis et vinum, cum in altari connon solum flgurate, sed etiani vere et essentialiter in corpus et sanguinem Domini con

cenlinum Concilium, et quae gesserit sic narrat Conradus rex, filius Henrici, domino papae UrbanoCremonam venienti obviam progreditur, eique
straloris ofticium exhibuit
8.

quarto idus Aprilis.

Indicitnr

ConciHam Claromontense.
juramento, de
vita,

vertantur.

Guibertum bseresiarcham, Sedis Apostolicaj invasorem, et in omnes ejus complices, sententia anathematis synodali judiciocum ardenItem in
tibus

candelis

iterum

promulgata
fe;re

est.

In
et

hac

Synodo quatuor millia

clericorum,

plus-

de membris, et de papatu Bomano.<Pominus autem papa in filium sanctaj Romanae Ecclesiaj recepit illum, ei(iue consilium et adjutorium ad obtinendum regnum et ad coronam imperii acquirendam coram populo firmissime promisit, salva quidem

Deinde

fecit ei fidelitatem

quam

triginta millia

laicorum fuisse perhibentur.


est,

justitiaiIliusEcclesia;etstatutisApostoIicis,

In hac Synodo constilutum


,

ut pro chri-

de investituris in spiritualibus

officiis

a laico

maxime non

smate

et

baptismo,

et

sepultura uihil

unquam

usurpandis

Et inferius

exigatur.

regio apparatu in
scilicet

Conradus rex cum Tusciam Pisas perrexit, ibique


:

Item ut jejunia Quatuor-Temporum hoc

ordine celebrentur,

prima bebdomada Quadragesimae, secundum in hebdomada Peutecostes, tertium vero et quartum in Septembri ct Decembri solito more fiant. Huic Synodo reverendissimi antisliles interfuerunt de Bajoaria quidem, Dimo Salzburgensis archiepiscoin
:

primum

sponsam suam, filiam Rogerii ducis de Sicilia, adhuc admodum parvulam cum inaudita pecunia sibi oblatam recei^it. Dominus papa rebus in Longobardia bene dispositis, in Gallias niarino itinere coepit diverlere, et ad sanctam Mariani ad Podium

pus, et Udalricus Pataviensis episcopus, ejus suffra-

Synodumque ad Montem-CIarum-in octavam sancti Martiui Apostolica auctoritale condixit ad quam diversarum
in Assumi)tione ipsius perveuit,
;

gaueus, de Aleniannia vero Gebehardus Constan-

provinciarum episcopos, missis

litteris,

canonica

URBANl

II

ANNUS

8.

CHRISTI 1095.

17

vocatione invitaTit . Haic de indicta Synodo Cla-

haec efTecta

romontensi

Bertlioldiis.

9./

caiisa Philippi ref/is

qimnta

scripseril

Ivonis consilium, ut adversus adeo enormiter delinquenteni regem perseveraverit intrepidus, jndicans regem et pu-

secnndum cjusdcm

egerit et passiis fuerit Ivo, ut ab illicito conjugio

niens ex sacrarum
12.

eum

revocaret.

legum prascripto.

Indicta

quam diximus jam

Post discessionem legatorum regis, idera


et

Synodo Claromontensi apud Arvernos, statim a Francorum rege Pliilippo legati parantur ad papam, qui eum eraolliant, ut nervos censur;B Ecclesiasticae relaxet, regem benigne habeat, condesceudatque labili juventuti. IIos autem prajveniens Ivo episcopus Carnotensis, has ad

Urbanus papa
scopos
eos, ut

litteras scripsit ad omnes archiepiepiscopos Galliarum, quibus hortatus est

regem hortarentur ad

resipiscentiam, alio-

qui in

eum

exercerent Ecclesiasticam disciplinam.

Merainit

harura litterarum idem Ivo

episcopus

eumdem
inte-

Carnotensis, qui laboravit snis litteris ut

regem

Urbanum
ipsas

Pontificem litteras de his scripsit, dignas


Ecclesiasticis

quidem qua; Annalibus


'

xantur, qua; sic se habeut

filius,

Urbano sumnio

Pontiflci, Ivo, sanctitatis susb

ad meliorera frugein reduceret, ut ex eis apparet. De litteris auteni Urbani sic Ivo Exeraplar litterarum, quas misit mihi dominus papa de causa regis, postquara legati regis nuper discesserunt,
:

fidelium orationum

munus.

vobis transmitto
si

ut sciatis quia

dominus papa

et-

Venturi sunt ad vos in proximo nuntii ex parte regis Francorum, per quorum os locuturus
a

non

antecedit,

non tamen

retrocedit . Et de

iisdem

eUam idem

Ivo ad dajjiferum regis Willel-

est spiritus

mendax; qui infatuati adeptione vcl promissione bonorum Ecclesiasticorum, infatuare mohuntur Sedem justitia?. Contra quoruni calliditalem a parvitate
esse prseniunitani,

mum

haec scribit

13.

Charissime,

quia

te scio velle

laborare

decomponenda pace
multas gratias
possit
tibi

inter

me

et

dominum regem,
heec pax

mea

vigilantiam vestram volo

reddo. Sed quia

non

quatenus rigorem vestrum promissiones eorum non emoIUant, commiuationes

quandiu voluerit in inccepto suo durare, consilium meura est adhuc exspectare,
esse
stabilis,
si

non

exterreant.
10. Ut

forte

Dorainus daret

ei

mentem

bonara, ut veliet
si

quidam enim

dicent,

radicem arboris posita est,nisi tahs, aut gladium suspendatis? Qui ergo venturi
sunt, in calliditateingenioli sui etvenuslatelinguaj
suae, pra:dictis

jam securis ad utaut arcam remit-

consilium
saria

suum

in

melius commutare. Quod

facere vellet, scias

omnia

esse parata quae neces-

sunt ad faciendura divortiura inter


Vidi

eum

et

novam conjugem suam.


misit

enim

litteras,

quas
ar-

de causis impunitatem

flagitii

se

dominus Urbanus ApostoUcus ad omnes

impetraturos regi a Sede Apostolica promiserunt, hac ratione ex parte usuri, regem cum regno ab
obedientia vestra discessuruni, nisi
tuatis,

chiepiscopos et episcopos regni sui, ut

eum

ad ra-

coronam

resti-

nisi regem ab anathemate absolvatis. Si autem impoenitcnti venia concedatur, quanta spes impune peccandi peccantibus de ctetero relinquetur? Non estmeum iustituere vcstram prudentiam, cujus potissimum interest dehnquentium crrata non fovere, sed ferire. Si autem aliqui subdoli

tionem mittant, et nisi resipuerit, ecclesiastica eum disciplina ad cmendationem venire constringant. Ha; quidem littera; jara publicatae essent, sed pro amore ejus feci cas adliuc detineri, quia nolo regnura ejus, quantiun ex me est, adversus eum aliijua ratione commoveri. Ha;c omnia volo ut
dicas

evidenter ab unitate matris suae Ecclesiaj disce-

dunt,

jam pridem mente discesserunt consodivinum responsum ^ ReUqui mihi septem millia virorurn et illud
(|ui
,

domino nostro regi, et secundum hoc qnod apud cum invcneris, milii facias remandari. Vale . 14. Verum omnes Francorura ei^iscopi sic littcris Urbani papae commoti sunt, ut tamen non
vere correctionem regis urgerent, sed palpando

letur sanctitatem vestram

poUusindulgerent. Queritur de his Ivo ipse Carnotensis episcopus, et

Apostoli

'
:

Oportet hajreses csse, ut hi qui probali

quo

ipse sit

animo

declarat, ita

sunt, manifesti flant.

scribens ad Richerium archiepiscopum

Senonen-

De cxtero volo sciat vigilanfla vestra, quia ex pra?cepto rcgis, Rhemensis, et Senouensis, et
\\.

sem

'

Conductum enim
ncc habere potni.

domino meo rege


vero ex in-

quacsivi,

Quantum
licet

Turonensis archiepisco[ii invitaverunt suflVaganeos


episco|)os,

tcntatis minisintelligo,

non

mihi in conventu

ut post rcsponsa vestra

apud Trecas

vestro inipune dicerc vcritatem, qui pro


verilate et Aimstolicac Sedis

jam

dicta

prima Dominica post festivitatcm ctorum conveniant. Quo invitatus


nisi vestro consilio

Omnium
ire

San-

dissimulo

munitus, timens ne quid contra justitiam et Sedeni Apostolicam moliatur ille conveutus. De his itaque et de his qua; circa vos sunt, quaj libuerit rescribat mihi vestra paternitas,
ut in adversis compati, ct in Istis valeam congratulari.

obedienUa taiitam jam senUo severitatem, ut perjuriuni arguar incurrisse, ct mnjestatcm regiam minuissc . Ihcc in Ivoncni languentes cpiscopi, iu quos hac ipse
:

Quod

(ut

pacc vcslra dicam) rectius in eos rctorqui vulnus fomentis incurabile tanmedicinali ferro praecidcre. In qua
firmiter fuisseUs,

queri

i)otest,

(|uara pii medici cauteriis coni|)etentibus dissimulant urere, vcl

Vale . Quaj
li(|uel,

papa non

conslat

autem rescripserit Urbauus tamen omnia ab eo post

sentcntia

si

mecmn

jam

segro-

'

Ivo Ep. XXVIII.

Bcg. xis.

'

1. Cor. xi.

'

Ivo Ep. cix.

Baron.

TOMLS XVIII.

18

URBANI
iioslruiii

II

ANNUS
Quod
deex-

8.

jus,

CHRISTl 1095.

tum

ad sanitateni
exhibetis,

perduxissetis.

plane decore et ornamento Galliarum saeculi hu-

quandiu

differtis, videtc si

fidelitatem
vestri

betis pleniter

si officii

quam munus

dignam Epistolam
'.

17.Ivo,humilisCarnotensisepiscopus, Widoni
dapifero salutem

pletis. Faciat ergo dominus rcx adversuui parvitatem meam, quantum Ueo permittente libuerit et

Quaj mihi mandasti per Landricum presby-

licuerit, includat, excludat, proscribat

iuspirante

terum, jam audieram

Dei gralia et prosequente,

decrevi pati pro lege

Dei mei, nec ulla rationc cogeute, volo ei conseutaneus in culpa esse, qui noloesse consors in pcena.

per Eberardum nepotem tuum, videlicet quod rex multa niala dimittere, et multa bona se promittat velle facere, si cum pace
Sedis Apostolicae et

communione

Ecclesiastica,

mu-

Angelus magni consilii et spirilus fortitudinis sit vobiscum^ut recta sapiatis et recta faciatis . Hicc Ivo ad e[)isco|)os ad provincialem tunc Synodum convocatos, ad quam ipse vocatus cur non accesserit, sic se

lierem
nere.

quam

illicite

habet valeat ad tempus reti-

rescribo,

ad regem scribens excusat

'

15. Pbilippo, Dei gratia magniiico


regi, Ivo bumilissublimitatis suaj

Francorum

clericus, sic se

Unde ex auctoritate divina boc charitati tua? quod nulla redemptione vel commutatione quis peccatum suum poterit abolere, quandiu vult in eo permanere secundum illud Apostoli " Voluntarie peccantibus non relinquitur hostia pro peccato. Quod est aliis verbis dicere,
;
:

regere ut Regi

regum

valeat complacere.

quia

nemo

in

peccato suo perdurare volens, pecpoterit

nuper accepi, quibus submonebar, utapud Pontesium vel CalvumMontem cum manu militum vobis, die quem statueratis, occurrerem, iturus vobiscum ad Placitum quod fulurum est inter regem Anglorum et comi Excellentiai vestraj litteras

calum suum

aliqua eleemosyna vel obla-

Unde et Dominus Cain sua offerenti et tamen homicidium cogitanti legitur respondisse' Si recte offeras et non recte dividas, peccasti, quiesce. Quasi dicat, peccas non recte
tione redimere.
:

tem Nortbmannorum. Quod


magna;
et

facere ad preesens,

partiendo, qui tua offers, et de homicidio tractans,

multai causa

me

probibent. Prima, quia

domnus papa Urbanus


auctoritate,

interdicit vobis Apcslolica

teipsum qui tuis melior es mihi aufers. Hinc etiam dicit beatus papa Gelasius Legatur ex quo
:

habetis.

tborum mulieris quam pro uxore Quia sacramentum de securitate Concilii,

quod vobis mandaverat, fieri vetuislis. A cujus commixtione si amodo non cessatis, separat vos eadem auctoritas a participatione corporis Dominici et sanguinis. Interdicit etiam omnibus episcopis, ne capili illius mulieris coronam imponant,

quam
vestro
vestrffi

(ut

ubique

jia^ne

terrarum

dicitur)

lateri

illicite

copulastis. Parcens

igitur majestati

dissimulo vestram adire prffisentiam,

ne

compulsus, cui vice Cbristi parere me oportet, quod nunc dicoin aure, cogar in vestris et multorum auribus publicare. Ego autem nolo vos scandalizare, vel regiam majestatem vestram minuere, quandiu possuni hoSedis

Apostohcse

jussione

nesta ratione dissimulare. Praeterea casati Ecclesiffi


et reliqui

mililes

paene

omnes

vel absunt, vel pro


satis-

pace violata excommuuicati suut, quos sine


factione reconciliare
tos in

certum detur exemplum in Ecclesia a quibuslibet Pontilicibus, aut ab ipsis Apostolis, ab ipso denique Salvatore, veniam nisi corrigentibus fuisse concessam ? Auditum autem sub isto cffilo ab ahquibus nec legitur omnino, nec dicilur Date nobis veniam, ut tamen nos in errore duremus. Ostendatur ergo quibus occasionibus, quibus regulis, qua lectione, vel quo documento sive a majoribus nostris, sive ab ipsis Apostolis, quos potiores fuisse merito non dubium est, sive ab ipsoDominoSalvatore, qui judicaturus creditur vivos et mortuos, vel si factum est unquam, vel faciendum esse mandatur. Propter haec et alia his mulla similia, scio consilium domini regis bonum exitum habere non posse, nisi a peccato desistat, et Christi jugo se pcenitendo subjiciat, cum Dominus non nostram, sed nos ad salutem nostram requirat. Dic ergo ba;c omnia domnoregi, ut sanius
est religio Christiana, vel
:

non audeo, hostem miltere non debeo.

et

excommunica-

consilium perquirat.
ret,

Quod

si ei

Dominus

ministra-

me

adjutorem in quibuscumque possem inpost haic passus


est
sit

16. Postremo novit vcstra serenitas, quia non mibi in curia vestra plena securitas, in qua ille sexus est mibi suspectus et infestus, quietiam amicis ahquando non satis est fidus. Exspecto igitur, ut aliquandocor vestrum,illustrante divina gratia, contra sibilum serpenlis audilum obturetis, et moest

veniret. Vale
18. Sed que
Ivo, ubi ten-

tatus per
justitia

omnia inventus
his
^"

adversus regem pro

immobilis

stare, litterse

ejusdem ad Willel-

mum

abbatem

teraporibus dataj declarant,


tur-

quai sic se habent

aures cordis aperiatis. Hoc desidero, hinc ante Uomiimm quotidie preces fundo d. Hanitis

salutis

Magnis honestalis propugnatoribus pitudinis oppugnatoribus, Joanni scilicet


assimilare
ternitas.

et

et Eliaj

ctenus ad regem Ivo episcopus Carnotensis. Tentavit

autem rex
pellice

inflectere

ferreum Ivonis

animum
tempus

me voluit in litteris vestris vestra fraQuorum sanctitati quamvis longe inii^ares

niultis

promissis, ut sibi liceret saltem ad

simus,

cum
rit

commorari. Sed quid


ista tentaret,

ipse rescripse-

imitari

ad

eum

qui

accipe tanto episcopo.

eorum tamen vestigia honorare, mirari ct quautum exoptamus, donante Deo possumus. Unde non tantiun a rege, cujus illicito

'

Ivo Ep. cv.

Ivo Ep. cxv.

Heb. s.

'

Gen. iv.

'

Ivo

URBANI
conjiigiocontradiximiis,
aliis
filiis

II

ANNUS

8.

CHRISTl 1095.

19

verumetiam

quibusdam

hujus saecuii, quorum perversitalibus quantum possunius reluctamur, bonorum Ecclesiasticorum


gravia

futurum, ut verum esse cognoscatis illud proverbium Salomonis' Meliora sunt vulnera diligentis,
:

quam
betis,

damna perpetimur. Quorum


et

fraudulenta oscula blandientis. De cffitero, calumniatoribus meis, quibus me respondere ju-

direptionem lucri niajoris compensatione per Dei

cum
si

insinuati fucrint qui sint et quid

expoin

gratiam longanimiter suslinemus,


necesse
Apostoli
sit,
' :

majora,

si

stulent, respondere
clesia,

non subterfugiam, vel

Ecsi

subire parati sumus, attendentes illud

Ecclesiastica sint

negotia, vel in Curia,

19.

Quia non sunt condignai passiones bujus


quffi

temporis, ad futuram gloriam


nobis. Et illud
*
:

revclabitur in

compatimur, et conregnabimus. Et quia jam instant illa tempora periculosa, in quibus impletur quod scriptum cst' Ex abunSi
:

Bene valete . 21. At non hicquievit persecutio, sed eo usque processit, ut abreptum sanctum episcopum in carcerem, proh scelus detruserit. Cunique a suis
sint curialia.
!

Carnotensibus se sciret manu violenta educendum parari, ne id facerent, his litteris ad eos datis,
exoravit

*
:

danlia iniquitatis refrigescet charitas

multorum

dicendum
et
'

est petris

montium

'

Cadite super nos,

Ivo Dei gratia Carnotensis episcopus clericis

abscondite nos ab ira Agni.


viris in

Quod quid
:

cst

et laicis

aliud dicere, nisi in

fide robustis et sanctitate su-

Carnotensibus salutem. Audivi primates urbis vestra; ad invicem

blimibus
miseriaj

hac sententia supplicare


condescendite,

Nostrae

ne in tentalionem inducamur et iram Dei incurramus, vestris orationibus impetrate. De quibus petris
misericorditer
et

conjurasse guerram se facturos adversus Vicecomitem pro mea liberatione. Quod nequaquam mea
liheratio est, sed inclusionis speratio, sed interminata productio.

mcaj non solum exaQuare ne fiat

quia vos,

et in

sancta societate veslra plures esse

prohiheo, interdico. Nec enim incendiis


depra^dationibus
care, sed

domorum,
pla-

apud Dominum intercessionem obnixe postulamus, quatenus sic per ignem et aquam transeamus, ut in refrigerium
diffidimus, hanc a vobis

non

pauperum

potestis

Dominum

divino ductu

educi valeamus. Nos enim publico-

vehementer asperare, sine cujus beneplacito, neque vos, neque aliquis polerit me liberare. Nolo ergo ut adversum me implere faciatis

rum negotiorum
compescendis
possimus,
horis

tumultibus occupati
dic

cum

ipsis

tota

laborando

sufficere

non

internffi quietis

suavitatemvix aliquando

admittinius,

non canonicum pensum determinatis


Vos igitur
et
caiteri

solvere prajvalemus.

servi Dei,

qui velut in portu navigatis, oportet ut

pauperum clamoribus, lamentis viduarum. Neque enim decens est, ut qui armis hcllicis ad episcopatum non veni, armis bellicis recuperem quod non est pastoris, sed invasoris. Si manus Domini tetigit me et adhuc extenta est super me, permittite me solum ebibere miscriam
aures Dei
:

nobis orationis manus, qua longe potestis, exteudatis, et


tis etc.

vobiscum ad optatam requiem studea-

meam, et sustinere iram Dei donec jushflcct causam meam, et nolite Irihulationem meam aliena
cumulare miseria. Decrctum cst enim mihi non solum includi, vel Ecclcsiaslico honore privari, sed etiam magis mori, quani per (pro) me stragem hominum fleri. Moneo igitur vos per supereminentem Christi charitatem, ut neque hoc fuciatis, neque fieri pcrmitlatis. Quod tamen si feceritis, certuin est quod nihil proderit nobis, ciim detentor

20.

Ad regem vero

pro rccuperandis ablatis Ec*


:

clcsiai bonis,

has tunc ideni Ivo litteras scripsit


piissimo

a Pliilippo

Francorum

regi

domino
oeter-

suo, Ivo humilis Carnotcnsium episcopus sic gu-

bernare temporale regnum, ut non amittat

num.

Quoniam

praecedente divina gratia, de ster-

meus multos habeat


ei

adjutores, cl

core pauper usque ad solium principum per

ma-

auferre

possitis.

Recordamini

num num

vestram elevatus sum, fateor nie post Domipro posse meo cuncta vobis debere quae

quia Petrus servabatur in


sine intermissione fiebat ad

habeatquod quod lcgitur', carcere oratio autem


niiiil
;

Dominum

pro co. Oracontcuti

vestro congruunt honori ct saluti. Sed quia exas-

tionibus crgo et severitatc


estotc,

Ecclesiastica

peratus propter salubres monilus, quos serenitati


vestrae ex

quam

si

transgrcssi fuerilis, scio quia

me

sunima fidelitate et charitate direxi, me diffiduciastis, etbona ci>iscopalis domus diripienda


adversariis nostris exposuistis, gravia ct
iiide

ulterius cpiscopum habere

gramiia
honeste.

perpessus incommoda, rcgali curiae ad pra)-

non vnltis. 22. In eo enim quod semel recessistis, sicut exitus approbat, non bone mihi ct vobis consuluistis. De c;clero ergo contcnti estote termiiiis quos
posucrunt patres
fuerilis,

scns nec sccure

possum

interesse

nec

Supplico itaque majestati vestra;, ut regia interim

mansuetudine supportetis, donec possim ali(|uanlulum respirare, et damna qua: mihi usquc ad penuriam panis infiicla sunt, aliqua cx parte reparare.

vestri ne si his contcnti iion quajram liberationcm meam eo forsitan modo, qui non placcat vohis. Valete. Deus [lacis et
;

dileclionis det vobis in


aliis

hoc negolio

ct in oninibiis

recta sapcre et faccre . Libeiatus

autem

isla

Exspccto etiam pcr misericordiam Dci cito

scripsit

ad Boellum episcopum Cenomancnscm, cujus ad Deum precibus per sancti Juliani inter1

>

Rom.

viii.

'

Apoc. VI.

'

2.

Tim.

ii.

.Maltli..xxiv.

'

Luc. .\xiii.

Ivo Ep. cii.

Prov. xxvii.

Ivo

lip. c.

3 Act. xii.

20

URBANI

II

ANNUS

8.

CHRISTI 1095.
et

cessionera fiierat liberatus e carcere, gratias di-

quentibus canonibus,
ticos fcedere
1.

primum
omni

propler schisma-

gnas
stola
'

ilii
:

rcferens, liac ad

eum

perbrevi data Epi-

conjungendos.
est ut

Stalutum

die, et

monachi

et

primum Deo liberatori meo, in die qua eripuit me de manu omnium inimicorum meorum, et de manu Saul: deliinc vigilantis23.

Gratias ago

clerici, el feniina;, et

quae

cum

eis fuerint, in

pace

permaneant; tribus autem diebus,


tertia et quarta,

scilicet

secunda,

ab ahquo
;

alicui illata

non reputa-

sima;

cliaritati

vestrm

qua? intensis

oralionuna

bitur patis fractio


si

quatuor autem reliquis diebus,


et

clamoribus
tavit,

dormitantem susciquatenus eo increpante ventos et mare, cesin navi

Dominum

quis alicui injuriam intulerit, fractionis sanctae

pacis

reus habeatur

prout judicatum fuerit


sola devotione,

sarct nubilosa tempestas, et rediret serena tranquillitas.

puniatur,
2.

Unde me vobis

arctioribus

charitatis

Quicumque pro

non pro
iter illud

vinculis astrinxistis, et inexcusabilem

commodo-

honoris vel pecuniac adeptione, ad liberandam Ecclesiam Dei Hierusalem profectus fuerit,
pro omni poenitentia reputetur
3.
'.

rum

executorem acquisistis
illi

sed in hoc nubilo

mentis mea? plenam adhuc


habui, quod
beali
sanctse

consolationem non

Isetitiae,

Juhani translatum

est,

quando corpus adhuc in ergastulo


in serenitatem

Ut nullus

fiat

decanus in Ecclesia,

nisi

presbyter nullus archidiaconus nisi levita


B 4. 5.

clausus interesse non merui. Posset auteni vestra


fraternitas

Ne

aliquis clericus

arma

deferat.

hanc nubem cordis mei


si

Ut nullus laicus, clericus, vel tantum(salUt nullus


,

cito convertere,

aliquas illius sancli corporis re-

tem) subdiaconus in episcopum eligatur.


C.
si

liquias parvitali meae velietis

enim patrocinium loci vestri el meritum beati Confessoris pro mea occasione in Beigica provincia, in qua meritam ejus minus notum est, pubhcaretur, et festivitas ejus omni auno celebriter coleretur. Mandate igitur per fratrem istum, cum ad nos redierit, si hoc fleri possit,

nou minueretur, sed fama


communicare
:

sibi

praebendam emat
parentes ejus
illi

quod

quis emerit

vel

emerint,

iu

manum

et

dispositionem

episcopi se reddat.

Hoc idem de
ficio fiat.

altari et

de omni Ecclesiastico benecongregationibus canonico-

26. 7.

Ut

altaria

rum

quatenus vel ad vos niiltam, vel ipsemet,

si

pcr personas data , mortuis persoms liberaredeantinmanusepiscoporum, nisi


vel
illis

monachorum

Tobis visum fuerit, veniam. Vale . Sed

jam ad
altitudi-

fuerint

per eorum scripta vel privilegia con-

Urbanum

Pontificem redeamus, paratam haben-

firmata.
8.
9.

tem securim, ad praicidendum


24.

omncm

Ut nuUus deinceps sepulturam exigat.


Ut nuUus sacerdos, aut diaconus, aut

neni extollentem se adversus scientiam Dei.

ConciUum

et statuta.

Sic igitur post haec, ipse Urbanus Pon:

Clarotnonte7ise et ejus canones

subdiaconus, sed
fornicationis sibi
rit,

apud Arvernos Concilium tandem celebranindixit, de quo Bertholdus In Galliis ad Clarum-Montem Synodus generalis a domino papa in octava S. Martini congregata est, in qua tredecim archiepiscopi cum eorum suffraganeis fueruut, et ducentse quinque pastorales virgse numeratae sunt. In hac Synodo dominus papa eadem statuta, quae et in praeterila Synodo Placentina, conflrmavit. Insuper et Philippum regem Galliarum excommunicavit, eo quod propria uxore dimissa, militis sui uxorem sibi in conjugium sociatifex

dum

et nullus qui canonicam habet, copulam adjungat. Quod si fecea canonica omnino arceatur. 10. Ul in domibus clericorum nullas liceat

habitare niulieres, uisi quas sancti canones permittunt.

vel aliquos

Ut nuIH fllii concubinarum ad ordines, honores Ecclesiasticos promoveantur, nisi monachaliter vel canonice vixerint in Ecclesia. 12. Ut nulli clericorum liceat deinceps in duabus civitatibus duas pra;beudas obtinere, cum
14.

duos

titulos
13.

non

possit habere.

Ut omuis clericus ad eura titulum, ad


ordinatus
est,

Synodum in tertiam subsehebdomadam Turonis celebrandam denuntiavit . Hajc ipse. Eadem de


vit.

Ibi

etiam aliam

quem primum
14.

semper ordinetur.

quentis Quadragesimae

Ut nullus deinceps in una Ecclesia gemi-

nos honores habeat.

excommunicato rege Sigebertus. Sed et Berlradam regiam pellicem eadem excommunicatione mulctatam, Willelmus in rebus Anglicis tradit ^
canonesque recenset. Porro ex Concilio Claromontensi triginta duo canoues exscripti reperiuntur iu Codice Lamberti episcopi Atrebatensis, ex quo tolidem lineis Anlonius Augustinus sic descripsit
Anno Domini Christi millesimo nona^esimo quarlo (quiuto) mense Decembrio, decreta domini Urbani papae. Secundi in Claromontensi

13.

Ut

nullus

Ecclesiasticorura aliquem
accipiat.

honorem a manu laicorum


16. Interdictum
cipes
est,

ne reges vel

alii

prin-

ahquam

investituram de Ecclesiasticis houoregi vel ahcui


faciat.

ribus faciant.
17.

laico in

Ne episcopus vel sacerdos manibus ligium fidelilatem

25.

18.

Ut nullus presbyter capellanus alicujus


conlessione (absque confessione)

laici esse possit in

sui episcopi.
27.

Concilio data. Ita titulus praeflxus a librario scIvo Ep. ci.

19.

Ne

laici

decimam partem de
vi.
c. 1.

labori-

'

2 Willel.

Malm.

I.

iv. c.

'

Dist.

VI. c.

NuUus.

2 Dist.

. '

URBAN'1
bus suis retineant;
ita

II

ANNDS

8.

CHRISTl 1095.

21

et sicut

nec debent retinere,


laicis,

nec accipere.
a 20.

Congregato apud Claromontem urbem multornm proposita est episcoporum synodali conventu
,

Unde

el

interdiclum est omnibus

nobis a quibusdam

eorum

qua;stio de

Ecclesiis

ne amplius
21.

altaria vel Ecclesias sibi retineant.

vel de Ecclesiasticis possessionibus, a clericis vel

Ne
:

aliquis laicus allerius sibi bteredita-

tes

usurpet

quod

si

quis fecerit, nec reus satisfe-

scopis, acquisitis.

mouacbis usque ad priEsentiarum, inconsultis epiNos autem usi saniori consilio

cerit,

nullus sacerdos

eum

iuterim ad poenitentiam
nisi per-

eorumdem
quid
ritate

episco()orum,

condescendentes
paci,

pro
vel

admittat.
2"2. Similiter

tempore, providentesque Ecclesiastica;

nec alium quemlibet,

aliter

absque

incvitabili periculo

hujusmodi

fectam confessionem fecerit. Yerbi gratia, ut si perpctrato homicidio, manserit :in aduUerio (de
perpetrato bomicidio confessus
adulterio) vel hujusmodi,
fuerit,

quffistio

non poterat procedere, Apostolica aucto-

manseril in
est.

decrevimus, ut ea qua; a clericis vel monachis, vel a quibuscunique personis, prout potuerint,

ad perfectam poenitenAtta-

tiam

minime

recipi

debere decretum
jiossit reverti.

men consiUum damus,


det, ut ad veritatis
23.

ut jejunet et eleemosynas

usque hodie fuerint acquisita, rata pcrenniter et inconcussa permaneant; hoc tamen tenore, ne imposterum inconsullis episcopis talia prEesumant
Excepit
ista

viam

Cratianus

ex

collectione

Bernardi
recitati

nuUus Cbristianus a capite jejunii usque ad Pascba carnem comedat. 24. Ne flant ordines (ordinationes),nisi QuaUt tuor certis temporibus, et sabbato mediante Qua-

Papicnsis. Porro apud

eumdem Gratianum
'

inveniuntur aliquot canones ejusdem Concilii Cla-

romontensis sub titulo

Concilii Arvernensis,

cum

eadem

sit civitas.

dragesima et tunc protraiiatur jejunium usque ad Vesperas, el si fieri potest usque ad crastinum, ut magis appareat in die Dominico ordines fieri. a 23. Ne fihi presbyterorum, diaconorum, vel subdiaconorum, canonicorum, ad ordines velahos
:

30. Insuper et ha;c sub eodem Concilio Claromontensi leguntur posita ^ In Ecclesiis ubi monachi habitanl, populus per monacbum non
:

regatur

sed capellanus qui

populum
arbitrio,

regat

ab
:

e|)iscopo per consilium


ita

monacborum

instituatur

honores Ecclesiasticos promoveantur, nisi monachus vel canonicus fuerit. 26. Ut in sabbato sancto protrahatur jeju-

tamen, ut ex solius episcopi

tam

ordi-

natio

versatio .
ita

quam depositio et totius vita; pendeat conUxc ex Concilio Claromontensi. At non


clericis

nium

circa noclem.

de regularibus

facicndum respondit

Ut semper fiat jejunium veris in prima hebdomada Quadragesimae ; jejunium vero cEstatis
27.

Ivo his verbis adversus Lemovicensem episcopum,


talia in

Synodo dioecesana statuentem


ex
litteris

Quantum

infra

hebdomadam
28.

Pentecostes.

intellcxi

ex
in

vestra parte

mibi nuper

pus separatim

Ne quis communicet de altari, nisi coret sauguinem similiter sumat, nisi

per necessilatem et per cautelam. Idque ob recen-

tem damnatam ha;rcsim Berengarianam, quae per unam tantum speciem satis esse im{)leri figuram
aicbat.
28.

quod LemoSynodo agens, interdixil omnibus regnlaribus clericis et regimen parocbiarum, et confessionem. Qui rectius quidem fecisset, si omnes sacerdotcs ad rcgularem vitaminvitasset, quam rcguiaritcr vivcntes a Dominicarum ovium
oblatis, graviter fert vestra fraternitas,

vicensis

episcopus

29.

Si

quis ad aliquam

crucem

in via
si

custodia penitus removissct


displicet aliena malitia,

(]uibus tanto

plus

persequentijjus inimicis confugerit, liber ac


ipsa Ecclesia permaneat.
30.

in

quanto longius discesserunt

a sua etc.

Suadct tamen cpiscopo obcdire.

Quod

si

quis pro sccuritate Ecclesia vel

prsdictaj crucis aliquod crimen peregcrit, et ad

Ecclesiam vel cruccm confugerit, accepta securitate vita; ct mcmbrorum, reddatur justitiaj.
a 31.

autem ut alii collcctores iu his non omncs rccensuerint canones neque eodem ordine, cxscripserintque, scd
31. Contigit
laboraveriiit, liccl

longe

minorem numerum

ut inter alios Fran-

Ne

aliquis clericus res e|iiscoporum vel

ciscus Bellcforcstius*, qui profitclur cx scriptoCodice Abbatia; sancti Uionysii se descripsisse, sed

clericorum in vita vel post mortem eorum diripiat, vel in usus proprios confcrat. Quod si quis
fecerit,

anathema

sit.

Et dictuni est ab omnibus

lingua Gallica, a Scrario Jesuita, viro insignis nomiuis nostri temporis, ita latinc reddila:

Fiat.
a

Priino statutum

csl,

ut nullus c|)iscopus, vel

32. Si quis

episcopum cepcrit

ct incarccra-

abbas, vcl alius c clcro quivis dignitatem ullam


Ecclcsiasticam a principibus
laicis cl SLCcuIaribus

non
cit

ulterius arma clamatum est ab omnibus Fiat . Ilactenus canones. Qui autem uxscri|)sit, ista adjcverit, pcrpetua; infami;e subjaccat,

cxerceat. Et

accipcret.Itaquod vigeret ejusinodi controversia,


rcfiagantibus schismaticis principibus: in singulis

Ha!C sunt inventa in libro Lamberti episcopi ante

Afrebalcnsis,

quadringintos annos scripto:

quippe Conciliis hoc sa;cuIo cclebratis sxpe rcperies. Pcrgit

id repetituin

qua; quia in promptu erant, niiltenda putavi .


29.

Apud Gratiaiuim insuper


].

ista

leguntur

'

: <

Dist.

LX.
IV.

c.

1.

et

I.

q.

lli. c.
tit.

4. et alii.

'

nach. Greg. ix. cl c. 2. cod.


'

in |jrim. collecl.

Disl.

XVI.

vii. c. 2.

C. I.
'

ilc

ca.

mo-

Ivo Ep. xciii.

Ub.

Annal. Franc.

22

URBANI

11

ANNUS

8.

CHRISTl 1095.

a Eademque opera omnem simoniacam rerum sacrarum acquisitionem vetuit. Prohibuit omnibus in ordinibus sacris constitutis, ne cum mulieribus vel matrimonio conjunctisvel non conjunctis con-

deferente Petro eremita, natione Gallo, patria Ambianensi, litteras commiseratione dignas acceperat,

quibus Christi incunabula, ejusque Sepulchrum atque reliqua loca sancta ejusdem Redemptoris
uostri

suetndinem liaberent, sed


coelibafu.

in

perpetuo degerent

fanata,
si

memoria consecrata, infidelibus Turcis proomnique genere contumeliarum affecta


Iste
' ,

Quod
Uti

quis fornicatione pollueretur,

omni

deplorabat.

enim,

teste

Willelmo Tyrio arpetiisset Hierosolyet

Ecclesiastica privari dignitate jusserunt.

chiepiscopo
texuit

qui

eam de

bello sacro historiam

beneficia possiderent a suis cognatis


pretio empta,
illis

absolvercntur a simonise crimine qui eorum causa

(quem sequimur), cum


et litteras

mam,
visum

ad

Urbanum papam
;

ad Chri-

tamen

insciis.

stianos principes accepisset


,

a Christo

quoque per

ad a Vetitum est etiam laicis a die Cineruni festum Paschae carnibus vesci. Ciericis autcm et in Ecclesia promotis, a Qninquagesimse Dominica ad

dum

oraret ad

sacrosanctum

Resurrectionis, ad tanti muneris

templum obeundam lega-

diem Resurrectionis Domini. 32. Neve Sabbati sancti officium divinum ante horam nonam matutmam celcbraretar.
Qui manus injiceret in cpiscopum, vel euni in vincula aut carcerem duceret, impius declaratus est, et legis cognitionisque Dei penitus expers,

tioneni accepit, non autem per Epistolam de ca;lo lapsam, ut plures sunt fabulati. Perdifficile intra veritatis septa continetur stylus historicorum, ne

ad fabulosa vulgo jactata declinet. Quod solum vitat, qui non aliunde quam ab originariis fontibus

puram

curat haurire aquam. Hic igitur ad tantum


,

opus missus a Deo

ad sacrum bellum afflatus

et ut

anathemate

feriretur, atque

ab Ecclesise com-

divino spiritu, classicum potenter intonuit, cujus


divinae tubai clangore,

munione

rejiceretur.

ab universo pa^ne orbe Octanta;

Qui parem vim faceret clericis atque ad ordines sacros promotis, fuerunt et anathemate percussi; et quibona morieutium episcoporum vel

cidentali ad

arma concurritur. Attamen primarius


promotor
erat,

dux verbi atque Urbanus Pontifex


tensi Concilio ad

molis

operis

qui in hoc ipso Claromon-

abbatum invaderent, tanquam


municati.

sacrilegi et

cxcom-

fratres

ejusmodi,
^
:

quam

recitat

Tyrius. habuit concionem

Ut

nemo
nisi

admitteretur vel consecraretur in


presbyter aut diaconus esset aut
ilbistri

33.

Nostis,

fratres

dilectissimi (et

vestram
ge-

episcopum,
Pontiflce

nosse id expedit charitatem)


neris Reparator pro nostra

quomodo humani
salute

Eubdiaconus, et

genere ortus
esset.

nisi forte a

omnium

carnem
ter-

cum

illo

dispensatum

assumens,

et

homo

inter

homines conversatus,
et

Nec

fihos presbyterorum, aut aliter etiam ex

ram

promissionis,

quam pridem

Patribus promi-

concubinis susceptos liberos ad presbyteratus gradum provehi hceret, nisi aliquo in monasterio

serat, propria

illustravit preesentia,

assumptae

dispensationis operibus, et crebra simul miraculo-

religionem professi essent.


33.

rum
ob

exhibitione reddidit speciaiiter insignem. Id


et veteris et

Ne

jiarochi et qui pra^sunt Ecclesiis,

enim
gativa

novi in omnibus syllabis docet

sepulturam defunctoruni quidquam acciperent vel


exigerent.

series Testamenti.

Quadam
,

sane dilectionis praero-

Mandatum

esse etiam

omnibus

Christianis,

ut diebus singulis sabbali officium bcataj Virginis recitarent . Ilucusque ibi.

certum est eam dilexisse, ita ut eam orbis Eareditatem suam dipartem, imo particulam gnatus sit appellare, cum ejus sit omnis terra et
plenitudo ejus. Unde per Isaiam
ait
'
:

Haereditas

mum

Sed pra^cipuum fuit illud, cujus causa potissiillud Concilium indictum et collectum fuit,

mea mus
sibi

Israel.

Et item

',

Israel est. Et licet

Vinea Domini Sabaoth dototam in partem praecipuam


;

ut in eo indiceretur expeditio in Terram-Sanctam,

dedicaverit ab initio
sibi

peculiarius

tamen Ur-

de qua dicturi, historiam sui nobililate insignem sed jam omnibus notam aggredimur, ob idque ea tantum monimenta velerum quffi vel dicta vel
,

bem sanctam
Propheta, qui

adoptavit in propriain, testante


:

scripta tunc fuisse

reperiuntur, hic descrii>turi

ail ^ Diligit Doniinus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. De qua gloria Domini.... videlicet quod in ea docens, passus et re-

sumus.
34. Indicitiir in Concilio expeditio Eierosoly-

surgens Salvator, salutem operatus est in medio


terrae,

ad hoc a saeculo

est praeelecta,

ut tantorum

mitana, ad

quam Urbanus papa

populos adhortatnr.

Urbanus igilur papa, quod


impeditum
:

snis coiicionibiis

esset conscia et cella familiaris ministeriorum. Electa

nimirum, quod

ipse qui elegit, testatur dicens

sciret sa;pe a praedecessore

suo Grcgorio Septimo


urgentibus
Placentino

Et de Hierusalem civilate
bis Salvator.

quam

elegi veniet vo-

id esse tentatum, sed schismaticis intercedentibus,

variisque
litteris

bellis

fuisse

Alexii
lectis,

imperatoris nuper

in

36. Quam etsi peccatis inhabitantium id exigenhbus, justo judicio suo in manus impiorum

Concilio

rem

naviter agere ccepit, ut ex

ScEpius tradi permiserit

Dominus,

et dura^

jugum

fidelibus Christianis cogeretur exercitus in auxi-

lium

periclitantis Orieutalis Ecclesia),

potissimum
1

Willel. de bell. sac.

1. 1.

c.

11. 12.

'

vero HierosoIymorum,a cujus patriarcha Simeone,

XIX.

Id.

'

Isa. V.

ib. c.

15.

^lsa.

Psal.

Lxxxvi.

URBAXI n ANXUS
servitufis ad tempus eam sustinere passus sit, nou tamen arbilrandum esi, quod eam quasiase reitu-

8.

CHRISTl 1095.

23

sanctis martyribus sociandi. Non est sacrilegis locoruni differentia, non est personarum respectus.

diatam

aljjeceritj

cum
filium

scriptum

sit

'

Flagellat
ilii

In sancluariis occiduntur sacerdotes et

levilie,

co-

Dominus omnem
a te
:

quem
:

recipit;

vero

thesaurizat iram, cui dicitur

Recessit zelus

meus

jam
:

aniplius

non

irascar tibi. Diiigit ergo


dilectionis fervor, cui

eam, nec intepuit erga eam


dicit
'

Eris

corona
in

gloria; in

manu
;

Domiiii, et

diadema regni

manu

amplius desolata, complacuit Dominus in

non vocaberis sed vocaberis voluntas mea, quia


Dei tui
et
te.

guntur virgines fornicari aut [ler tormenta perire, nec matronis aelas maturior sufTiagatur. 39. Vae nobis, qui in hanc tam periculosi temporis descendimus miseriam, quam in spirilu praevidens electus a Domino David rex fidelis deplorat, dicens Deus, venerunt gentes in ha^reditatem tuam, polluerunt teinpluin sauctum tuuin
:

'

et

item

a Hajc igitur salutis nostraj

cunabula, Domini
el capti-

ditatein
sceris

Populum tuum humiliaverunt, et hajretuam vexaverunt. Ut quid, Dominc, ira^


^

patriam, religiouis niatrem, populus absque Deo,


ancilliE fiiius
vitatis liberse

in flnem, accendetur velut ignis ira

tua?

^gyptiaa possidet vioienfer,

*Ubi sunt misericordia; tua; antiquai, Domine ?Ve-

fliiis extremas imponit conditiones, quibus versa vice merito servire teuebatur. 37. Sed quid scriptuni esl? ' Ejice ancillam et filium ejus. Sarracenorum enim gens impia et

rumneest, quoddicitur Non obliviscetur misereri Deus: non continebitin irasua misericordias suas? Recordare, Domine, quid acciderit nobis intuere iit quid et vide opprobrium nostrum. ' Vae nobis
:
^*

mundanarum

sectatrix traditionum, loca sancta,

nati

sumus

videre

corruphonem popuh
'

nostri,
illic,

et

in quibus steterunt i^edes Domini,

jam

a multis
;

contrilionem
40.

civitatis sanclae

et

sedere

cum
zelo

retro temporibus violenta premit tyrannide


aclis fidelibus et in

sub-

dantur in manibus inimicorum sancta?

servitutem damnatis, ingressi


Dei,

Vos

igitur,

dilectissiini,

armamini

sunt canes in sancta, profanatum est Sanctuarium,


humiliatus est cuilor Dei populus, angarias palitur
indignas genus electum, servit in luto et in lalere
regale sacerdotium
est

accingimiui

unu>quisque gladio suo super

princeps provinciarum facta sub tributo civitas Dei. Cujus non liquefiat anima, cujus non tabescant prtccordia iis ad animum recurrentibus? Quis bicc siccis ocuhs audire
:

potest, fratres charissinii.

femur suum poteniissime. ^ Accingimini, et estote fllii potentes: nielius est enim nobis mori in bello, quam videre mala gentis nostrae et sanctoruni. Si quis zelum legis Dei habet, adjungat se nobis. Subveniamus fratribus noslris, dirumpamus vincnla eorum, et projiciamus a nobis juguin ipsorum. Egredimini, et Dominus erit vobiscum, armaque
caede

38.

Temphim
ejecit

Doniini, de
et

nus vcndentes

ementes

',

quo zelans Dominc domus Patris

mutua

illicite

cruentatis (cruentata), in hostes

ejus fieret sjielunca latronum, facla est sedes dae-

monionim. Idipsum enim et Mathathiam sacerdotem magnum, sanclorum progenitorem Macliabaiorum, ad zelum accendit commendabiiem, sicut ipse testatur dicens " Templuin Doniini quasi vir
:

nominis Christiani converiite. Furta, incendia, rapinas, homicidia, et caitera qualia qui agunt regnuin Dei non possidebunt, hoc Deo bene plaeito
fldei et

redimite obsequio, ut delictorum (juibus Doniinum

ad iracundiani provocastis, celerem indulgcntiam ha;c vobis obiineant pietatis opera ct depreeatio
collata in Doniino, et in

ignobilis, vasa gioria; ejus


vitas

abducta sunt capliva.


quae
aliis

Ci-

Regis

regum omnium,
fidei,

regulas in-

sanctorum. Monemus igitur et exhortanuir remissionem peccatorum injun-

temeratai tradidit

Gentiuni su|)crstitionibus

giinus, ut fratribus nostris ct caclestis regiii coluc-

cogitur invita deservire. Sanct.c Resurrectionis Ecclesia, requies

redibus

omnes

cnini invicem

sumus meinbra
com-

dormientis Domini,

ebrum
,

suslinet

coha;redes autem Christi) qui Hierosolyniis et in


finibus ejus habitant, afflictioni et laboribus
|)atientes,

imperia, fo^datur spurcitiis


ctionis

corum non liabebunt parlicipium

qui Resurresed
stipulo!

infldelium insolentiam, qui sibi regna

ignis aiterni perennibus deputabuntur incendiis. Loca venerabilia divinis deputata mystcriis, (luai

princii^atus et potestales subjicere contendunt, de-

bita compescatis animadversione,

et illis totis vi-

Dominum
se

in

cariic suscepcrunt hospitcm, signa

ribus occurralis

quibus

est proposituin

nomen

viderunt, senserunt beiieficia, quoruin omiiium in

delere Christianum. Alioquin futurum cst, ut in


l^roxiino

plena

fitle

pra;tcndunt argumcnla, facta siint

Ecclcsia Dei
,

gregum

praisepia, slabula

junientorum. Laudabi-

servilutis

fldei

sentiat

juguin indebila! perferens dispendium , prtcvalento

hs populus, cui

benedixit

Dominus cxercituum,

sub angariarum et sordidaruin patrationuin pondere gcmit fatigatus, rapiuntur eorum fllii, niatricis Ecclesiie chara pignora, ut Gentium immnnditiis deserviant, et nomen Dei vivi abnegent vel ore blasphemcnt sacrilego compclluntur aut iniperia delrectantes ca;duntur giadiis niore bidentium
;

Gentilium superslitione. In quanla antem positi sint alflictione, noverunt ex vobis nonnulli, qui ha}C <|ua! loquimur oculata adspexerimt fide, et
l)ra;sens
(jui

illorum per

manum

Peiri viri vcnerabiiis,

pra;sens cst, ad nos dclala docet Ecclesia (Epi-

slola).

'

'

llel).

XII.

'

Ezccli. XVI.

'

Isa.

xxviii.

'

Gen. xxi.

Psal. Lxxviii.

Lxxxviii.
8 i.

Psal. xciii.

Psal.

Lxxvi.

' Psal.

lxxviii.

Thren. v.

'

Psal.

M.

Mac.

ii.

'

Luc.

XIX.

I. iMac.il.

Mac. ni.

: ,

24

URBANI

II

ANNUS

8.

CHRISTl 1095.

M. Nosautem, misericordia Dei et beatorum Apostolorum Petri et Pauli auctoritatc confisi, Ddelibus Christiaiiis, qui contra cos
et

trimoniis venales exulant et vapulant. Effunditur

sanguis Christianus Christi sanguine redcmptus,


ct caro Christiana carni Cliristi

arma

susceperint,

consanguinea, ne-

onus

sibi

iiujus percgrinationis assumpserint,


delictis poenitentias relaxanuis.

fandis ineptiis et servitutibus nefariis mancipatur.


Illis

immensas pro suis Qui autem in vera


se

in

urbibus ubitjue luctus, ubique miserite,

pccnitentia decesserint, et pec-

catoruni indulgentiam et fructum aeternae mercedis

ardore

non dubilent lial)ituros. Interim vero eos, qui fldei ad expugnandos illos laborem istum
,

assumpserint

sub Ecclesiae defensione,


Pauli
protectione,
,

et beato-

ubique gemitus. Suspirio haec dico, Ecclesiae, in quibus olim divina celebrata sunt sacriflcia, proh dolor ecce animalibus eorum sunt stabula. Nequaquam homines sanctas occupaverunt civitates Turcae spurci et immundi nostris fratribus domi!

rum

Petri et

tanquam venB

nantur. Antiochiai B. Petrus praesedit episcopus

obedientia;

filios

recipimus

et

ab universis in-

ecce in ipsa Ecclesia Gentiles suas coUocaverunt


su[)erstitiones,
et religionem Christianam quam potissimum coluisse debuerant, ab aula Deo dedi-

quietationibus, tani in rebus alienis


priis,

quam

iii

pro-

statuimus maneres ecuros. Si vero quispiam


loci

molestare eos ausu temerario priesumpserit, per

cata turpiter eliminarunt.


44. Praedia sanctorum stipendiis dedita, et nobilium patrinionia sustentandis pauperibus contradita

excommunicatione feriatur, et tandiu sententia ab omuibus observetur, donec et ablata reddantur, et de illatis damnis congrue satisQat.

episcopum

paganae tyrannidi subjiciuntur, eisque in

proprios usus redactis, domini crudeles abutuntur.

42. Episcopi vero et presbyteri

qui talibus
Apostolicae

forsitan

non
,

restiterint,

officii

suspensione mul-

Sacerdotium Dei humotenus conculcatum est Sanctuarium Dei per nefasubique profanatum est:
si

ctentur

donec

misericordiam Sedis

qui adhuc

ibi

latitant Christiani

uti audistis,

obtineant. Hactenus Urbanus iu Synodo peroravit.

Subjicit vero ista Tyrius


fecit, praecipiens
iis

His

dictis,

finem

dicendi

qui aderant Ecclesia-

rum

prEclatis,

ut ad propria reversi,

instantia et debita soUicitudine plebes

cum omni suasadidem

De sancta Hierusalem , fratres loqui dissimulavimus, quod valde de ea loqui pertimescimus, quoniam ipsa civitas, in qua (prout omnes nostis) Jesus Christus pro nobis pasexquiruntur
tormentis.
sus, peccatis nostris exigentibus

sub spurcitiam

horlentur

et

invitent diligentius . Et paulo post:

Ante omnia, juxta statuta Synodi fideliter laboTreuga dicitur, ab omnibus observaretur illibata, ne ire volentiranles, ut pax qute verbo vulgari

paganorum redacta; denique servituti, ad ignominiam nostram dico, subducta est. Quod enini superest imperii nostri, tantillum est
:

Christianorum
Cui servit

qui ista

promeruimus,

est

dedecus.

bus

et

ad necessaria discurrere, ullum objiceretur


alius

nunc

Ecclesia B. Mariaj, in

qua
?

ipsa pro corpore

impedimentum. Extat
plane
tus

adhuc sermo ab hoc

sepulta fuit in valle Josaphat

Sed quid templum


et fas

diversus ejusdeni Urbani Pontiflcis, recita-

Salomonis, imo Domini, praitermitiimus, in quo


simulacra sua Barbarae nationes contra jus

a Willelmo Malmesburiensi in Historia rerum Anglicarum' ut non mirum sit in eodem Concilio
;

modo

de re tanta

eumdem

Pontiflcem saepius perorasse,

De sepulchro Dominico ideo reminisci supersedemus, quoniam oculis


collocata venerantur ?

vel in aliis Conciliis ab eo

eadem ex causa

habitis,

vestris vidistis, quantae

abominationi traditum

sit.

Quinetiam inter schedas Vaticanae Bibliothecae adhuc aliuni sermonem Urbani papa; reperimus, a duobus nominatis plane diversum, quem hic describendo, ne pereat, perpetuitati consecrandum putavimus ; sic se habet 43. Sermo Urbani papae in Concilio Claroalios babuisse.
:

sermones

45. Inde violenter abstrahunt

quas

ibi

pro

cultu illius multoties intulistis oblationes. Ibi ni-

mirum multas

et

innumeras

religioni nostrai inillo

gerunt irrisiones. Et tamenin


loquor) requievit
;

loco (nou ignara

montensi.

tis
,

Audivimus,
sine

fratres dilectissimi, et audis-

Deus ibi j^ro nobis mortuus est, ibi sepultus est. Neque quidem ibi Deus hoc annuatim praetermittit facere miraculum, cum in diebus passionis suae, exstinctis omnibus et in sepulchro
bare
et in Ecclesia

quod

profuudis
,

singultibus

tractare
,

circumcirca luminibus, ju-

nequaquam

possumus

quantis

calamitatibus
diris

quantis incommoditatibus, quani

contiitio-

nibus in Hierusalem
tres nostri,

et in

Antiochia, et in Cceteris
nostri, fra-

lampades exstinctae reaccenduntur. Cujus pectus silicinum factum tanlum miraculum non emolliat ? Credite mihi bestialis homo et
divino
,

Orientalis plags civitatibus, Christiani

insulsi

capitis

est,

cujus cor virtus divina tam

membra

Christi

flagellantur, opprifratres vestri, con-

praesens ad fidem

non verberat,
ista

et

cum

Gentiles

muntur, injuriantur. Germani

tubernales vestri, couterini vestri (nara et ejusdeni Christi, et ejusdem etiani Dei filii estis) et in ipsis
suis

communiter nec emendantur. Perterrentur equidem hi, nec convertuntur ad fideni nec mirum, quoniam mentis
Christianis

cum

videant

domibus

haereditariis

ab alienis dominis manest, in ipsis suis

cipantur, vel ex ipsis exploduntur, aut inter vos

mendicant, aut, quod gravius


Will. de reb. Angl.

pa-

dominatur. Quantis afflictiouibus vos qui adestis, qui redistis, invaserunt, vos ipsi melius nostis, qui substantias vestras, qui sanguiobcaecatio
illis

nem
'

vestruni
46.

ibi

Deo immolastis.
fratres,

I.

iv. c. 2.

Haec idcirco,

diximus, ut vos

URBAXI
ipsos sermonis
et

II

ANNUS

8.

CHRISTI 1095.
fidei

25
domesticis vos exter-

nostri tesfes

habeamus. Pliiressunt
et

nece contineatis, et pro

fratrum nostrorum miseriae,

Ecclesiarum Dei
;

depopulationes, qu3e sigiHatim possemus referre

sed instant lacrymae et gemitus, et instant suspiria


et sini:ultns.

sub jesu Christo duce vestro, acies Cliristiana, acies invictissima melius quam ipsi vcteres Israclitfe, pro vestra Hierusalem
decertetis, et Turcos,

nis nationibus opponatis, et

Ploremus,

fratres, eia

j)loremus, et

qui in ea snnt nefandiores

cuni Psalmisla' meilullitus plorantes, ingemisca-

quam

Jebus;ci, imf^ugnetis et expugnelis.

mus, nos

miseri, nos infelices,

quorum tempore
:

Dei prophetia ista completa est

Deus, venerunt

Gentes in haereditatem tuam, iioiluerunt

templum

48. Pulchrum sit vobis in illa civitate mori pro Christo, in qua pro vobis Christus mortiius est. Caeterum si vos antea mori conligerit, idii^sum

sanctum tuum

rum

posuerunt Hierusalem in pomocustodiam. Posuerunt morticina servorum


:

autumate mori in via, si tamen Cliristus in sua vos invenerit militia. Deus enim denarii retributor

tuorum escas volatjliluis cacli carnes sanctoruni tuorum bestiis terra;. Effuderunt sanguinem ipsorum tanquam aquam in circuitu Hierusalom, et non erat qui scpeliret. Vai nobis, fratres, nos qui jam facli sumus opprobrium vicinis nostris, sub,

prima et hora sexta. Horrendum est fratres, horrcnduin est vos in Christianos rapacem maest

num
tribus

extendere. In Sarracenos gladium

vibrare

singulare
tionibus

bonum
solliciti

est,

quia

et charitas est

pro fra-

animas deponere. Ne vero de


sitis,

crastinis even-

sannatio et illusio bis qui in circuita noslro sunt.

sciatis

quia

timentibus

Condoleamus et com[)atiamiir tem in lacrymis. Nos abjectio

fratribus nostris salplebis facti


et

Deum
ritate.

nihil deest,

nec

iis

qui

eum

diligunt iu vc-

om-

Facultates

eliam
et

inimicorum

nostrorum

nibus deteriores,immanissimam sanclissimaa terra;

vestrai erunt,

plangamus devastationem. Quam terram mcrito in qua non est etiam passus pedis, quem non illustraverit et sanctificaverit vel
sanctam diximus,
corpus vel unibra Salvatoris, vel gloriosa praesentia sanct;c

illorum thesauros expoliabitis, et vel victoriosi ad propria remeabitis, vel sanguine veslro purpurati perenne braviuni adipiscemini. Tali imperatori militare debetis, cui panis deesse non potest, cui quae rependat nulla desunt stipendia. Via brevis est, labor permodicus

quoniam

Dei Genitricis, vel amplectendus Apostovel

lorum commeatus,
guis effusus.

martyrum ebibendns
?

san-

Quam

beati, o

Stephane protomartyr,

est, qui tamen immarcescibilem vobis rependat coronam. Jani uunc ergo auctoritate Io(piainur

qui

te

laureaverunt lapides
tibi

Quam

felices,

o tunc

prophetica'
gimini,

Accingere, bomo, unusquisque gla-

Baptista Joannes, qui

ad Salvatorem baptizanFilii

dio tuo super

dum

servierunt Jordanici latices ?

Israel

ab

femur tuum, iiotentissime. Accininquam % et estote fllii potentes quoniam


;

^gyptiis edncti, qui rubri maris transitu vos praefiguraverunt, terram illam avmis suis, Jesu dnce, sibi ^indicaverunt, Jebussos, et alios convenas inde expulcrnnt, et instar Hierusalem caelestis,

melius est nobis mori iu bello, quain videre mala gentis noslrai ct sanctorum. Non vos demulceant
illecebrosa blandiinenta

mulierum rerumque

vc-

Hierusalem terrenam excoluerunt.


i7.

strarum quin eatis ; nec vos deterreant perfercndi labores, qualenus remaneatis . Et conversus ad
episcopos
:

Qiiid

dicimus, fratres

audite et intelli-

gile.

Vos accincti cingulo

militia;,

niagno superci-

49. Vos, inquit, fratres et coepiscopi, consa-

lio fratres vestros dilaniatis, atque inter vos dissecamini. Xon eslmilitia Christi, quffi discerpsit ovile Redemptoris. Sancta Ecclesia ad suorum opilula-

cerdotes et coha^redes Chrisli, per Ecclesias vobis conimissas idipsuin annuntiatc et viam in Hieru-

tionem

sibi reservavit

militiam (ut veritatcm faleaesse

salem toto ore universaliter pra^dicate. Confessi peccatorum suorum igiiorantiam, securi de Chrislo
celereni
estis,

mur) cujus praecones


vere viam

debemus. Non

tenetis

impetrent vcniam. Vos autem


[iro

(|ui

ituri

per quani eatis ad salutem ct vilam. Vos pupillorum opprcssores, vos viduarum prac-

habebitis nos

vobis oratores

nos habca-

mus

vos pro

po[)ulo Dei
est

|)ugnatores. Nostruin cst


:

homicida;, vos sacrilegi, vos alieni juris direplores, vos pro effundendo sanguine
Chrisliano exspectatis latrocinantium stipendia, et sicut vultnres odorantur cadavera, sic longinqua-

datores, vos

vestrum nos extendemus


orare,
les

contra Anialecitas |)ugnare

cum Moyse manus

indefessasoranintre[)idi

in

ca3lum

vos cxerite et vibrate

|)rceliatores in

Amalech gladium. Anien

. llactc-

rum
mota
et

partinm auspicamini
cst.

et

sectamini bella.Certe

nus

ibi.

via ista pessinia est, quoniani a

Porro

si

vultis

Dco omnino rcanimabus vestris consuli,

Fuissc

autem multum

in exhortando suis con-

cionibus IJrbanum
et

pa|)ani, docet etiain

Doninizo

istiusmodi militi.c ciiiguluni quanlocius dcponite,

jiresbytcr in Vita Malhildis, versibus

ad defendeiidam Orientalem Ecchsiam velocius concurrite. ILxc est enim, de qua totius vestra; salutis

i)lurimum

i[)suni

quibus Chrislianum populuin [iroistis,

fecisse testatiir:

emanaverunt gaudia, (\ux

distillavit

in

os
Urbani Galli

vestrum divini lactis ubera, qucc nobis propinavit Evangeliorum sacrosancta dogmata. Ikec ideo, fratrcs,

papx

Petri quasi sancti


ci

Dicta recepcruut, et

bona mulla dcderunt.


illos ire

Vcrba

salutis eis

dabat hic pastor vice Pctri;

dicinnis, ut et nianus

homicidas a fraterna

Nam

docuit

summus Pater

Sepulcbrum

Psal. Lxxviii.

'

Psal.XLiv.

'

l.

Mac.

m.

Baro>. Touus

XVIll.

26
Ad

URBANI
Inde repellatur populus paganus ainarus.
fidei

II

ANNUS

8.

que

CHRISTl 1095.

Dorriini noslri, locus ut purgetur, et hoslis

stMDcn

'

bona germina quok modo pra)bes,

Cum

utilcs (lores relluuut pastoris ab ore,

Et pariunt fructus, etc.

fuit tam viros quam mulieres propagatum, el quidcm cuni magno foenore gratiarum, ut experti sunt omnes jugiterque experiuntur fideles illud ex animo fre<iuentantes quas preces et Carlhusiaai divino nionitu haud pridem suscepere dicendas.
:

50. Prcedicatur ubique expedilio et divinis fid-

citur auxiliis.

Sed

52. Qui et

cjusdem ipsorum ordinis

eamdem

iie

quid renim geslaruui ac

Dei Matrcni adscivere sibi patrouam, [Jiout in rebus

papae Urbani pereat, accipe ad eamdem expeditionem spectantem pra^sentem canoncm Ilem j)lacuit, omnia bona eorum qui Ilierosolymas pergunt, semper et ubique esse salva iu

verborum

Brunonis*ejus ordinis inslitutorisapparet, ct de praiceptis in dicto Claramontensi Concilio iisdem precibus mentio liabetur. Ipse autem S. Bruno aliquandiu retentus ab eodein Urgestis S.

iu

quibus

pace et tregua, quousquc redierint

Recitantur ista

bano

Pontifice, celebrato

hoc anno Concilio Plaet in

ibidem inter canones tunc ab Urbano papa editos inler quos primus est de pace et tregua constitutus. Ut autem indictam in Synodo expeditionem
promoveret Urbanus papa, permansit in Galliis. Episcopi autem ad sua reversi baud otiosi perstitere, sed in suisdioecesibus singuli singula circumeuntcs oppida Hicrosolymitanam expeditionem
,

centino, ab

eodem dimissus,

eremum

abire

permissus, abiit (ut dictuin


censi regione

est)

in Calabriam, ubi

liberalitate Rogerii ducis, nobile erexit in Squilla-

magno

aninii

fervore

litteris pontiliciis

indicebant.

monasterium. Sed de sancto Brunone at(|ue Rogerio rursus inferius suo loco dicenduin erit. Cum autein hoc anno post celebrata duo Concilia ab Urbano Pontifice, legatus Apostobca) Sedis
aliud adliuc indixisset in

Porro eorum qui ejusmodi

ca;lesli

tuba excitati

nomina dabant,
vel setas, vel

infinita erat

tudo, ut opus fuerit

propemodum multideborlari plurimos, quorum

mam

proximam Quadragesirumorquidam pervenilad regemFrancorum,

sexus, vel valetudo ponderi militari


esse inanifestis indiciis videbatur,

eodem anno aliud generale Concilium celebranduin. Quade causa,de multiplicitatecjusmodi Conciliorum nonnihil ofiensus ipse Philippus, consuluit
et

subeundo impar

adeo ut maguus fuerit delectus babendus. Pro stipendio erat Indulgentia peccatorum
proposita, atque ut Petrus Diaconus ait
Erat pro tessera militari, signuni sanctissima; Crucis. Dequa inquit Ad hujus autem rei evidens indi' : :

Ivonem Carnotensein episcopuin, nuin

liceret

tertium eodem anno per legatuin indictum ha-

beri Concilium.
dit
'

Ad

qua; breviter Ivo ista respon:

offensus et ipse

Philippo Dei gratia serenissimo regi Franco-

cium, communi consilio signum saucta; Crucis super scapulam dexteram impresserQ vestibus. At ista anno seijuenti, quo ad bellum sacrum dclectus est habitus.

Post

Synodum enim

absolu-

tam, labente ad fiuem anno, urgente hieme, promovendi ulterius rem tantam interclusus est
aditus.

rum, Ivo humihs presbyter suus salutem, sicut et domino et regi suo fidele servitium. S3.Deeo quod parvitati mea; mandavit vestra sublimitas, post duo Concilia hoc anno a doinino papa celebrata, nunc legatum ejus Lugdunensem archiepiscopum intra eumdein aiinum, tertium
generale convocare, et ad hoc regni vestri episcoposinvitare; serenitati
vesti-ce

Sl.Utautem

res

difficillima

inchoanda, ha-

respondeo, quiacum

ctenus inEcclesia Calholica intentata, optatum consequi posset effectum, placuil Urbano Pontifici

ejusdem habuerim, uihil tale ibi legi, vel a missoejus audivi.Quod tainen si facerel, non

nuper
esset

litteras

Dei Genitricis precibus imiitendum, ut conciliaret quod probe sciret experisibi cajleste numen
;

liffic

ApoStolica institutio
Si autein

vel

Ecclesiastica

consuetudo.

aliquis pro
,

culpis suis, iu

mento, qua>que ardua progressura feliciter, quibus beatffi Maris Virginis faveret gratia el aspiraret auxilium.Ad quod promerendum,idem Cbristi vicarius, eodem Claromontensi Concilio, rogata
sententia

dulto sibi congruo

spatio

a legatis Apostolicis

vocatus fucrit

nou

potest subterfugere

quin ad
legitima

diein sibi pra?scriptuin occurrat, nisi

eum

causa detineat. Quod

si

quis eos ullra terininos a

Patrum

egit,

ut

horaria;

illoe

preces et

Patribus constitutos angariare voJuerit, vos habito

laudes, quae vulgo Dei Genitricis appellari consueveruut Officium, apud monachos eremitas institutionis Petri

cum

eis

communi

consilio, injustis oppressionibus


resistite
;

pro persoua vestra

sic

ut qua; sunt Dei,

Damiani
illis

(ut

superius vidimus) fre-

quenlari coepta?, ex
a quibus digne ex
gini

deducerentur ad clericos,

Deo reddant, et quae Cajsaris sunt, Ca;sari reddere non omittaut. Valeat niulto tempore subiiinitas
vestra . Vides

aninio eidem sanctissimaj Virpersolvi deberent ; ut ipsa apud Fiiium pre-

quantum

obsint Ecclesise indiscreti

cibus ageret,

quo

fidelis

populus in

lot et tanlis

minislri,cum praicipiunt interdum absque consilio dura, qute pra^stari vix possint.
Papce.

discriminibus subeundis, ejus fulciretur auxilio, atque prajsidio muniretur. Quod quidem tunc a
sancta Synodo,

dictum,

et

Urbano agente, ea occasione ina clericis pie susceptum, ad laicos quoI.

Concilium Ancjlicanum in causa Urbani Celebratur hoc item anno et iu Anglia generalis Synodus iu causa Urbani papag, quein
54.

' 1

Apud

Sur.

tom. v, die vi

Ocl. in

Vit. S.

Drun.

c.

21. 22.

l'elr.

Diac. Chrou. Cis.^.

iv, c. 11.

Ivo Ep. LXl.

URBAXI
Anselmus ut Iciritimum Pontificem
vero
inliffret potius

11

ANNUS
;

8.

fices,

CHRISTI 1095.
56. Nuntii

27

recepisset

rex

Guiberto, qui

et edixisset in

ipso ignorante
missi, ut

duo singulares versutiarum artiet nihil minus suspicante,


explorato

Anglia
cipere

debere

neminem episcoporum alium aliquem reRomanum Pontificem, nisi quem

Romam

Urbis statu, agerent


mitteret, tradendura

apud [5apam,ut regi pallium


cui liberet. Strenue
illi

rex ipse pro Ponlifice recepisset. Quid actum, in Synodo, Edinerus, qui aderat ', ila describit

et iinpigro

qui

missi

fue-

rant executi, Albanensem

Factum

est et tertia

septimana Quadragesi-

ma;, juxta edictum, conyenerunt


tius Angliae et abbates, causa

omnes episcopi

to-

pncdicta in

medium
re-

episcopum Walterum ex pra;cepto Urbaiii papae in Angliam adducunt. Is Dofris appulsus, clam Anselmo in curiam venit, ingentibusque pro missis animum Willelmi regis
sitientem tur in
explevit,
si

adducitur, et Anselmus diversis querelis binc inde


concutitur. Siquidem multi, et

Urbanus

in

Angha

recipere-

maxime episcopi,

papam,

fore

ut qua^cumque rex petenda


Sedis Apostolicaj ro-

giaevoluntati favere volentes, spretoaequitatisjudicio id probare nitcbantur,


fide

existimasset, ille

privilegio

qnod Ansclmus, salva

boraret.
sufTragii
,

Ca^terum ad causam archiepiscopi nihil


nisi

quam regidcbebat, nullatenus posset in regno Urbanum Sedis Aposlolica; pra^sulem pro papa tenere. Quibus cum plura qua> ratio tulerat objecta
fuissent,

quod rogatus ut eum

expelleret

impossibile factu
sanctitatis

respondit, ut vir celebratissima;

ctAnselmus ex verbis Domini-: Reddite


Csesaris

qua; sunt
aliisque

Cssari, et qua; sunt Dei Deo,


ratio nulla refellere poterat,
illi

et scientiae et iu prssulatuin introductus legitime, deturbaretur nullius obnoxius cul[)a3. Continuo edictum per provinciam promul-

nonnuUis qua;
infraenasset
, ;

gatur,

Urbanum Apostolicum debere

dici et credi.

penitus

contra quid dicerent

Eo

audito, mirari Anselmus.


57.

non habentes
in regno

eum

strepitu conclamavere,
ejus, nisi

regem blasphemare uno quandoquidem ausus esset co concedente, quidquam vel


in

Tum

ecce frequentes episcopi ad

eum

missi

Deo
nis

adscribere. Igitur ad

unam

regia? indignatio-

sensim homine, utrum ad redimendam regis amicitiam esset infractior;cum nihilo mutatum experirentur, quod
latebat aperucre
:

venerunt,

pertcntatoque

voccm, quidam ex episcopis archiepiscopo suo


,

dominum regem

sua opera et

atque primati omnem subjeclionem professam obedientiam uno impelu abneganl, eique unitatem
fraternac societatis pari voto miserandi
5.").

impensa pallium a Roma meruisse, suoque labore transcgisse negolium quod illi constaret multis
marcis; par esse ut tanto [irincipis beneficio digno responderet muneris officio.Ingemuit ille doli ma-

abjurant,

Quidam

vero, in eis tantum quaj ex parte


illi

Urbani papac

praeciperet,

se obediluros negant.

chinam

in effectum

deductam,

dicta e[)iscoporum

Episcopi itaque

omnes qui

afTuerunt, Roffensi solo


illi

largis suspiriis excipiens, negavitque sc

quidquam

excepto, aut uno, aut alio

modo debitam

subje-

ctionem et obedicntiam obnegant. Res eliam ipse cunctam ei confidentiam et securitatem sui in

propter hoc daturum, quia parvi a;?fimaret bcneficium, cujus am[)Iitudinein ipsi tanti pendercnt. Per hoc rex edoctus, nullo modo mentis ejus ro-

omnibus

adimit; nec se illumproarchiepiscopo vel

bur cnervari

posse, ut in aniicitiam suain cederef,

patre am[)lius

habiturum

jurat, nisi ipse vicario

salva dignitalis su;e magnaniinitate, iiltro


petiitet im[)ctravit.

eam

e.x-

beati Petri se ultcrius obedituriim statim deneget.

Dataque

ci

publicc [lotestate, ut
li-

Tres dics in

isto negotio,

clamoribus

in

Anselmum

per totum

rcgnum

priinafus sui jus cxerccrct

et contumeliis gravidi

expensi sunt, et tandem in

bcre, dies pra?fixa,

qua Albanensis

epijcopiis

cum

hocquem
in

dixi fine conversi sunt.

Tunc Anselmus

suo proposito conslans, per intenmntium conductum a rege postulat, quo tutus regno decedat. Quod principcs multi damnosum fore dignosccnpro rcstiluenda pace inducias utrinque usque ad Penlecosten dari precanturct obtinent, ac sic eum ne de regno decedat impcdiunt. Spondet igitur rex se rebus ejus, usque ad praefixum temtes,

pallio Canfuariam vcnirel. Venienti et sacrum insigne in vase argenteo defereiiti vulgo applausum,

stiineiifis

ab archie|)iscopo nudipede, scd sacerdotalibns veinduto occursum. Inde suiier altare Domini Salvatoris pallium assumpfum sacratus pontifex bealis

hunieris composuit, et ad divina cele-

tunc dies Dorninica, quarlo idus Junii, fuitque nonnullis ingcnfi miraculo,
processit. Erat

branda

pus induciarum, plenam paccm


indiilturum, ct tunc voluntali

et tranquillitatem

quod idem Evangelium


prognoslicon

illa
'

die occurrit,
:

quod ante
fecit

illius

pro sua reli-

ejus fuerat

Homo

([uidam
ct misit

multum in negolio quod emorscrat condescensurum. Verum omnino in contraria lapsus est, ct Anselmus, domino Balducno cjus domus pracgione
fecto,

coenam magnam,
suos liora cocnaj
58.

et vocavit

multos,

servos

etc.

Dum

dics cerla signalur,

nempc

incidisse

exlra regnuiu

de[iulso, hominibus(|uc suis


vastatis,

captis ct expolialis, terrisque


afflictus cst .

immeiisum

bus

est

Haclenus Edinerus ; sed ista pluriproseculus Willelmus, qui et ca quac ista


sic

sunt consecuta,

ennarrat

'

diem Dominicum in quartum idus Junii, planc pra;sens annus Rcdemploris millesimiis nonagesimus quintus osfendifur, qiio liflera Dominicafis fuit G, exquosequitur dicm decimam Jiinii, id est quartum idus Jiinii, qui ea litlera signatur, fuisse

Dominicum diem.
'

Ila

i)acecomposita,auuo infegro

Eilin. in Vil. S.

Mallli.

xxji.

'

ii.apudSnr. lom. ii. die xxi April. Willel. Malmesb. de gesl. Ponl. ADgl. 1. 1.
Ansclm.
I.

:;

28

URBANl

11

ANNUS

8.

qui
sibi

CHRISTI 1005.

eam perdurasse, idem auctor ^Yillelmiis affirmat. Eadcm de pallio Edinerus sed pancis rem agit. Hoc eodem anno, Gastono Franco viro nobili
;

perpetuo viverent, truncatis membris calamitate

cum

laici essent,

pro insignibus Thau signum

provinciae Viennensis

cnm Gerino filio ejus, auctore,


institulus asseritur ordo nii-

sumpserunt. Ha?c pluribus in historia Antoniana dicta, cujus auctor exlilit Himarus Fulco

junclis

sibi

octo

aliis,

ejusdem ordinis prajceptor.

nistraulium infirmis, qui

sacro

igne consunipti

AiinoperiodiGraco-Roniana; 6;iS8.
jnchoato die 31 Decemb., Fer. 2.

Anno JEm
Jesu
Clirisli

nispan.

1133. Anno HegirK 499,


II

indioato aie 10 Januar., Fer.

4. Anno

Hegira 499,

1095. Urbaui

papa; S.

llenrici IV reg. 40.

imp. 12, Alexii Comneni imp. 15.

Synodus Placentina.
in

A num.

ad

8.

HolActa

invita pertulerat absolutam esse

Philippo Galliadecreta esse

stenius

Colleclione

Romana

])ublicavit

Synodi Placentiaj hoc anno habitai circa mediam Quadragesimam, ut refert Baronius n. i, ex Bertholdo in Chron. Certe Urbanus Placentije erat
pridie idus Mart., ut liquet ex ejus Htteris episc.

rum cum

regi concessas inducias in causa incestarum

Bertrada nuptiarum
2.

aliaque

quae Baronius de verbo ad

verbum

recitat (1).
trusiis.

Ivo anno mxcu in carcerem


24.

num. 8 ad

Baronius

num.

21

et seqq.

refert

Magalonensi
Barberino

dalis,

et

a San-Marlhanis
ait
iii

relatis.

Lab-

beus, tom. X Concil. pag. 503,

Codice Ms. tam

Epislolam Ivonis episc. Carnotensis Carnotensibus datain, qus veteri ordine est c, novo xx, qua prohibet ne bellum inferatur vicecomiti Carnotensi,

quam Claromontano
et initio

haberi

Synodum
legitur
:

celebratam kal. Martii,

Actorum

Septimo tandem die post tractationeni diutinam heec sunt capitula prolata ; ideoque Synodus habita circa mediam Quadr;;gesimam. Addit Baronius num. 6, ejusdem Concilii xv canones contineri in Codice manuscripto Anselmi Lucensis, libro 7

quod eum in carcerem conjecerit, quia ante hunc annum Ivonem in carcerem, quod regis Philippi
nuptias probare nollet, delrusum non fuisse cardinalis doctissimus putavit.

Verum anno

superiori

Decretorum ab eadem Synodo statutos. Ad quoe verba Holstenius ait Qua in re eum memoria
:

monstravimus, Ivonem anno mxcii hanc vexationem passum esse. Praterea, Baronius retert ibidem Ivonis ad Boellum Cenomanensem episcopum Epistolam XXI, alias ci, qua ei gratias agit, quod ejus ad Deum precibus e carcere liberatiis tuerit. Sed

vel potius

amanuensium
illos

oscitantia fefellit.

Neque

enim canones
decesserat
alibi
:

Placentinos in

suam

CoIIectio-

neni referre potuit Anselmus, qui novennio ante

eosdem agnoscunt,

nec Vaticani Codices citato libro 7 vel Tum vero xiv lantum

jam anno superiori/yo invitatusfuitad Conventum Rhemenseni, ideoque in liberlatem assertus f uerat cumqne anno mxcii carceri niancipatus sit, ea Epistola vel eo, velinsequenli anno data, cjusenim
carceris duratio incomperta.

Capitula statutorum libri probatissinii Bibliothecce


Vaticanae referunt, ubi Baronii schedaj septimo in

duo male divulso xv exhibent . Ita Holstenius. Verum Baronius non dicit, Anselmum canones illos in suum Decretum iuseruisse, ut illum legenti perspicuum fiet. Ula Capitula contra siinoniacas et schismaticas ordinationes condita, toni. x Concil.

rendce.

Epistola Ivonis ad pra;cede)ites annos refeIvo in E[iistoIa xxii, alias cii, Philippo regi scribit, se ad curiam ire non posse, ut suis
3.

inimicis i'espondeat,

quod bona

sibi

ab

eis

sublata

nondum
recitat,

restituta fueriilt.

Eam

Baronius num. 20
ix,

sed ad aliqnem

ex annis prajcedentibus

Ad ha?c Bertholdus citatus testatur, in ea Synodo Praxedem imperatricem a spurcitiis quas


legenda.

referenda; sicuti Epistola xix, alias

ad Willelscripta, in

mum

abbatem Fiscamnensem ab Ivone

(I) Hoc anno Synodus Moguntise celebrata est infra mediam Quadragesimam, ait Cosmas Pragensis, Chronici lib. 3, quo universi per Germaniam episcopi cum principibus Romani imperii couvenerunt. Eo pariter niissi sunt Cosmas electus Prageusis, et Aniireas electus Olomucensis in Moravia, ut episcopalem consecralionem a metropolitiino suo acciperent. vero executioni mandatum fuit a Rothardo

Moguntiuo, die iv

id. Martii,

qua; dies

anno
isli

islo iucidit in

Dominicam. Porro cum

sacra;

episcoporum

initiationes

per ha;c tempoia

diebus

Dominicis agerentur, ex die qua

ambo

episcopi consecrati sunt,

qu

.a

Cosma Pragensi Chrouic.


a die

lib.

3 defmila est, colligimus

Synodum

hanc non quidem anuo MXCiv,

cui illigala est ab


nisi

eodeni Cosma, a quo totam hanc historiam

Cosmam
fugit.

alia ratione

auno Mxciv adscripsisse,


unio
III
illa

quod veterem rationem anni

xxv

accepimus, sed ad sequenlem referendam, nec Martii ducendi scquitur. Concilium istud Collectores

Ita

brevi coucidit
a

episcopatus

Moravia;

cum

Pragensi, qua; in Concilio Moguutino ante novennium anno

mlxxxvi

stabihta

eodem anno

Clemenle

pseudopoutilice conlirmata

fuit.

Mansi.

URBAXI
qiia

II

ANNUS

CHRISTI 1095.
tes ferulas (id est,

29

qiire pntitur, quod illicito PhiUppi conjugio contradixerit. i. Urbamts II in Galliam venit. A num. 24 ad 34. Anno ab Incarnat. iixcv, papa Urbanus II,

memorat damiia

baculos episcopales et abbatiales,

regis

ut videre cst apud

Ducangium,

in voce

Ferula)

fuisse aliqui nuir.erant, totius Francia; et

appen-

diciuin comitatiium litteratura confluxit, id est,

qui procsidebat Apostolico culmini, pervasis Alpibus


\enit in Gallias; adventus causa ferebatur perspi-

magistri seu professores. Denique in Decreto Urbani II,ojusdem Synodi Claromontauae, de primalu

cua

quod

violentia

Guiberti

Roma
lib.

extrusus

Citrainontanas ad sui reverentiani sollicitaret Ecclesias,

Lugdunensi, a Marca ex Codice Ms. eruto in Dissert. dicitur ei interfuisse de primatu Lugdunensi
,

inquit Malmesburiensis

4,

cap. 2.
:

archiepiscopos

xii,

episcopos lxxx, abbates xc eteo


lib.

Bertholdus vero in Chron. lioc anno scribit Dominus papa rebiis in Longobardia bene dispositis, in Gallias marino itinere cocpit divertere, et ad saactam Mariam ad Podiiim iii Assuinptione ipsius pervenit Synodumqiic ad Monteni-Clarum in Octavam sancli Martini Apostolica auctoritate con,

amplius. Baluzius, in Additione ad


cordia
c!X[).

6 de Con-

31,

publicavit Concilium Claromonta-

num
sis.

ex pervetusto Codice Ms. monasterii AnianenEt tom. X Concil. non soluin eadem Notitia ex Ceutii Camerarii volumine descripta, sed etiam
ot Ordericus hb. 9, pag*. 719, de iisdem canonibus habent, leguntur. 6. Prohibetur communionis forma per intin-

qua3 Malmesburiensis

dixit.
in

Hocautem anno,
octava
illa

dies xviii

quem

incidit, fuit

incnsisNovemb. Dominica, eoque

secunda Actionos Synodales indeque auctor Magni Chronici Bclgici hoc anno de hoc Concilio loquens
peractis precibus, feria

ctionem facla;.
tur apud
cet de altari,

de more incboabantur

Canon xxviii his verbis exprimiBaronium num 27: Ne quis communiiiisi

Corpus separalim

et

Sanguinein

ait

Sedit a die Lunre

decein

Decemb. per dies ubi tamen loco XIV kal., legendum


kal.
incidit.

XIV

similiter

sumat,

nisi

per necessitatem ct per caute-

XIII kal., qui in feriam secundain

Sicut

lam tam

Idque, inquit Baronius, ob recentem dainna-

hffiresim

Paschalis

II

iu Gallias veniens,

ad inonasterium
ita et

Cluniacense accessit, ut suo loco videbimus,

tum speciem Verum Marca


est,

Berengarianam, quae per unam tansatis esse impleri figuram aiebat. citatus hanc explicationem rejicit,
afflgit

rrbanus

II,

ibique majus altare consecravit,


II,

ut

quia Berengario

qua;

nunquam

professus

testalur Innocentius

cujus verba anno mcxxx,

imo neque ex
eis,

hffireseos sua;piincipiis proflteri


loci interpretatio

num. 37 referemus. Innoccntius (|uidem 11 nec diem nec annuui adveiitus cjus ad illud nionastcrium notavitjsed San-MarlhaniinepiscopisMatisconensibus pag. G81, Urbani
II

poterat.

Vera itaque hujus

desu-

inenda ex
in

qucE vitiose a quibusdain disciplinae

Ecclesiastica; sa;culo xi

parum

calleiitibus fiebant

rescri[)tum referunt,
Joaiinis S. Roin.
Indict.
iii,

Eucharistia;

administratione. Fidelibus enim

datum Chmiaci per


Eccl. diaconi card.

manum
kal.

Eucharistiam Sanguine Doinini intinctam porrigere non dubitabant, ut


tcstis est

XV

Novemb.

auctorMicrologi,
cap. 20.

anno mxcvi (1) . Urbanus vero, uti mox monstrabiinus, anno Incarnalionis Pisano (|iiandoque usus cst, ideoque ipse annus Christi nobis est mxcv, quo
inense Octobri currebat Indiciio iv in iocuin Indictionis
III

qui

ante

Gregorii VII tempora scripsit,

Que forma non tantum advcrsa erat Otdini Ro-

subroganda. Quare Urbanus

II

die xviii

meiisis Octobris
sterii, vel ali(iuo

majus

altare Cluniaccnsis niona-

ex proxiinioribus, hoc anno dediille, quo eu) littera; dataj, dieXV kalend. Noveinb. sequentis

cavit.

Neque

eiiim dies

intelligi polest

de

Christi anni,

cum

ex

ibi

dicendis appaieat

eum

jain

mano, sed eUain institutioui Cliristi, qui Corpus seorsim a Sanguinecommendaverat, utrecteannotavit Concilium Bracarense III auno dci.xxviii, quod similem corruptelam caiiite primo damnavit. Usus autem ille utranique specicm comiiiisccndi, lioc temporc servabatur apud Gra;cos quoin hodie quoque iii suis Ecclosiis frequentant, porrecta popuhs in cochleari Eucharistia, liquorcsacro poculi
:

Gallias reliquisse et in

Kaliam profectuin

esse, post

intincta.

Iii

qiio

ab

illis
,

gravitcr

peccari

coiitra

Concilium inense Julio Nemausi congregatuin. 5. Prcesidet Concilio Claromontano. Con-

Christi

institutioneni

Niceta>

poctorato abbati,

dispulatione cuin eo Conslantinopoli liabita, objecit

cilium

Claromontanum nunierosum fuit Patrum numerus incerlus. Malinesburiensis


decem, tam episcopos (|uain abbates

sed
lau-

Uitmbertus Sylva^-Candida;
logalus
iinp.

cardinalis episcopus,

Romanae Sedis ad Constantiiuim Monaclium


:

datus, etAiiiioiuiis lib. L),cap. 49, traduiit trecentos


ei iiiterfuisse,

ctlain(jnGuiberlusabbas Novigenti, hujustemporis scriptor, ad Lisiardum Suessionensem [irajsulem dc

aniio mliv missus. Gliscobat in Occidentc commixlionis usus adeo ut Ivo iii Tractatu de Divinis Ofliciis eum lolerandum putarct in populi

hoc Concilio liabet

Fuit tanto alias celebrius,

quaiito excellentis ct usitata; personaj ora cernere,

verba audire, eral dcsiderabilius (Urbanus enim in Gallia natus erat). Illic pivcler episcoporum

II

et

commuiiiono. Illaiu tamoii coinniunicaudi forniam Synodus Claromonlaiia proscribondam diixit his verbis a Ne quis communicet de allari, nisi Corpus separatim et Sanguineiu simililor sumat Separatim, id est, seorsim, ut lo(|uilur Concilium Bra: :

abbatum cxamina, quos

circiler cd

per pra;eininen-

carensc, sive singuIaUm,

queinadmodum

Ordcri-

(I)

Urbanus

II

uli(]iie

Cluniacum venit

lioc

anno

scd allare consecravit dic VIU kal. Novemhris, t ex relalione de cjus adventu Clunia-

cum padBalnz.

Misceil.,

tom, vj, pag. 465.

Mansi.

30
cus
laiidatiis

URBAXI
sensuin
luijus

11

ANXUS
expressit.

8.

sibi

CHRISTI 1095.
auferri uxores, prudenter judicavit Ecclesia,
fllios

canonis

7.

Hvjtts refjula exceptio.

Huic regulaj
:

eorum

a sacris Officiis et Ordinibus

omnino

hanc exceptionem exhibet SynodusClaromontana


Nisi

arceri. Rosceli7ius,

cum anno

superiori in Anglia

per necessitatem et cautelam , ubi intincti

exularet,

hanc quaestionem movit, contenditque


filios

sacrati panis

consuetudinem jam sublatam


,

retinet,

presbyterorum

ad sacros Ordines nullatenus

in excepto necessitatis casu

prffbenda esset aegris vel

nempe si communio pueris. Tunc enim,ad ad-

promovendos. Theobaldus vero Stampensis, qui tunc Oxoniffi Scholam Theologicam regebat, contrariam sententiam propugnavit,

juvandum esum,
scripsit Paschalis

panis inlinctio permitlebatur, ut


II

eamque
, :

in

rem

Urbani successor ad Pontium


,

Epistolam scripsit ad Roscelinum

qurc legitur

abbatem Cluniaccnsem enim per se panem, per


traditum.
clesia

Epist.

xxxii.

Novimus

se

vinum ab

ipso Doniino

Quem morem sic semper in sancta Ecconservandum docemus atque pra?cipimus:


omnino
infirmis, qui

QuoIII Spicilegii Dacheriani, in qua ait niam sacerdotum fllios, et alios ex lapsu carnis generatos non satis provida ralione calumniaris, el calumniando illos exleges esse nimis imprudenter

tom.

prajter in parvulis ac
absoriiere

panem

adslruere conaris: qute super


rationabiliter audivimus,

iis

a Patribus sanctls

non possunt. Cautelce quoque ratio habita est qua voce receptum a quibusdam morem in distribuenda populis Eucharlstia Synodus
;

non quasi prajsumendo,

sed diligentiae subserviendo, ad

memoriam
:

revo-

care curavimus . Post plura interposita


fjuine suo et fecit nos

Joan-

conflrmat.
accideret
:

Veriti

enim

illi,

ne Sanguinis effusio
coetu,

nes quoque in Apocalypsi, qid lavit nos in san-

in

frequenti

communicantium

symbolo laicos impertiebant, non prajbito poculo qua ratione Corpus seorsim a Calice sumebatur. Id egregie docet Rodulfusabbas
solo panis consccrati
:

Qua

igitur fronte

sed e latibulis

Deo recjnum et sacerdotes. quidam homunciones non palara, loquentes, et totamCampaniamlibi-

dinosa peregrinalione polluentes, indignos sacerdotio judicant,quos Petrus et Joannes regali sacer-

sancti Trudonis, qui ea a;tate

vixit,

iis

versibus,

quos laudat Gropperus cap. 44, de Communione


alterius speciei
Hic et
ibi

dotio

dignos esse conflrmant?etc. ideoque Deus

nasci voluit de progenie peccatricis, ut discerent


cautela
fiat,

ne presbyter agris
de Sanguine CUristi
: :

in

Aut sanis tribuat

laicis

Nam

fundi posset ieviter


sit

simplexque pularet,

Quod DOn sub specie

totus Jesus utraque.

homines peccata parentum non obesse sihi. Unde Genealogia Christi nulla sanctarum nominatur, sed Thamar et aliae tres, quas divina pagina reprehendit, apponuntur, ut qui propeccaloribus veniebat,

de peccatoribus nasci dignaretur.


10.

8.

nis

Eucharistia sub solo panis symbolo data.

Decretum ut cum dispensatione Sedis Apo-

Ca>terum Eucbarisiiic administratio sub solo

stolicce

panis symbolo laicis hocsaeculo porrecta,

magnum

incromentum habuit

post constitutum a Chrislia-

ad eos admitti possint. Paulo post Quod prohibetur, ne fllii sacerdotum ad Ordines promoveantur sic est intelligendum secundum
:
,

regnum Hierosolymitanum, ad exemplum an:

tiquissimae Ecclesise illius civitatis

in qua,

nulla

specierum mixtione

facta,

solo pane sibi exhibito,

Augustinum, eosque qui hanc prohibitionem audiunt ab hujusmodi concupiscentiis abstinere debere. Si enim fllius sacerdotis honeste vivit,
,

adventantis ex Orbe universo populi pietas rem Sacramenti percipiebat. Consuetudo illa unius sym-

ordinandus
fectio et

est;

si
;

vero

re pudiandus est

fllius militis inhoneste vivit, quia magis placet Deo vitae per-

non statim obtinuit in omnibus Ecclesiis Ogquamvis in quampluribus servaretur; sed postquam divus Thomas ea de re consultus, earum Ecclesiarum pietatem et prudentiam in eo usu
boli

contra peccatum atrectio,


:

cidentis,

de parentibus gloriatio

fllii

quam superba namque sacerdotum

non
riti

ideo quod sint exleges, refutautur, sicut impebomines arbitrautur, sed ut sacerdotes a concarnis

laudavit, certatini reliqua;

omnes illum amplexae


Doctor 3 part.
Ecclesiis obser-

cupiscentiis

sunt

Provide

inquit sanctus

queinlibet sacro fonte

quffist. 80, art. 12, In

quibusdam

valur ut populo sumendus sanguis non detur. Plura ad eum Canonem xxvni Marca laudatus.
9.

Presbyterorum

filios

qui arcendos censebant.

Baronius luim. 32

a saciis Ordinibus

ali-

Quia nimirum renatum vel plenarie divina mundat gratia, vel sacri mundatio lavacri non est sufficiens, nec plenaria, quod contradicit fldei Catholica;. Non enim sunt exleges judicandi, quorum Deus ipse est pater, et quos peperit Christi gratia
refrenentur.

affert

aliqua Decrcta in hoc Concilio statuta, inter quae istud Nec flUos presbyterorum, aut aliter etiam
:

omnium regeneratorum piissima mater, nec debemus illis delictum patris sive thorum matris
attendere

ex concubinis susceptos liberos, ad presbyteratus gradus provehi licere, nisi aliquo in monasterio
religionem
et

improperare, sed potius perfectionem diligenter quoniani palris sive matris perpetratum
:

crimen non potest

filiis
:

paradisi claudere limen.

professi essent.

Ipsa verba Concilii

Urbani II refert Antonius part. 2, tit. IG, cap. 1 Presbyterorum filios a sacris ministeriis removemus, nisi aut in cojuobiis, aut iu canonicis (scili

Unde quidam Sapiens Quid metuere pati qnocumque thoro generati? ^ Plura eamdein in rem
idem Theobaldus Oxonitc magister. Hanc controversiam diremit Urbanus II in Concilio Claromontano, vetuitque quidem sacerdotum filios ad sacros Ordiiies promoveri absque dispensatioue Ecclesia-

cet reguIaribus)fuerintreIigioseconversati .

Cum

enim hoc tempore

vix paterentur presbyttri suas

URBANI
stica,

II

ANNUS

CHRISTI 1095.
ctione posilis subvenire

31

aut nisl coenobiis

nomen

dedeiint, eos tanien

non

differrent.

Fuitque
neces-

cum

dispensatione sanctai Sedis admisit. Ilinc ad


:

doinino papa;, qui


sarius.

eum

ullra niontcs sine dilatione

arciiiepiscopum Turonensem scribens Cenomannensein electum, inquit, eo quod filius sacerdotis dicitur,
si

sequi decreverat,in

eodem verbo plurimuni

Nam

praecursorisfunctusoflicio, auditorum

cfeterte virtutes iu eo

conveniunt,

non rejicimus, sed

suffrayantibus

meritis

eum

patienter suscipimus, non tamen ul pro regula imposterum hoc assumatur sed ad tempus Eccle;

mentes ad obediendum prffiparaverat, ut facilius idem persuadere volens, obtineret propositum, et universorum animos ad se compendiosius iiiclinaret
, iuquit

Tyrius cap. 13.

sia;

periculo consuliturB. Mabillonius toni.


part.
2,

Musosi

Italici

exhibet Epistolam Novioniensium


filiis cleri-

clericorum ad Cameracenses datam de

corum ad sacros Ordines admittendis. M.Expeditio Ilierosobjmitana prcecipiia


hujus Concilii.

Urbanus II ad hanc expeditionem omnes hortatur. Urbanus II in Concilio Claromontano promulgatis canonibus, qui ad raorum aidiQcationem et corrigendam delictorum enorniitatem
13.

caiisa

poteraut proficere, siiggerente Petro Eremita

A num.

34 ad 52. Concilium

pluribus hortatus est onines qui


ut Christianis in
affliclioiie

iii

Synodo erant,
subvenirent
et
:

Claroinontanum ob expeditionem iu Terram-Sanctam ab Urbano II indictum quod ul mehus


,

positis

Noverunt, inquit, ex vobis nonnuIli,qui ha;c quaj

intellii,'^alur

sumniarie

hic

ex Guillelmo
in

Tyrio

loquimur, oculata conspexerunt


illorum per
pra^sens
est)

fide,

prsesens
(qui

lib.

d, cap.

9 et seqq. quo in statu res

Oriente

manus

Petri

viri

venerabilis

exponam. Turci jam Syriam et utramque Ciliciam, Isauriam, Paniphiliam, Lyciam, Pisidiam, Lycaoniam, Ca])padociam Galatiam et utrunique Pontum, Bilhyniam et Asise Minoris partem, infra modicum tempus iu suam potestatem redegerant,
essent,
,

ad nosdelatadocet Ecclesia.Nosautem
etPi. Petri

de misericordia Dei

etPauli Apostolorum

auctoritate confisi, fidelibus Christianis, qui contra

eos arina susceperint ct onus sibi hujus peregrinationis assumpserint, injunctas sibi pro suis delictis

Ecclesias dejiciebant, et Christianos

magno

furore

pcenitentias

reIaxamus.Non solum
II

praesentes,

navium copiam habuissent Constantinopolim procul omni dubio sibi subjecissent. Neque ad sacra loca devotiouis causa tam Gra3ci quam Latini proQcisci poterant, nisi per
si
,

persequebantur. Quod

sed etiam absentes Urbaui

vcrba accenderunt.

Non

erat in regnis Occidentalibus, qui autaetatis,

aut

sexus, aut condihonis, aut stalus vellet esse

niille niortis

genera. Chrislianis Hierosolymis post

inccepto desisteret

meinor, aut aliquibus persuasionibiis detcrritus ab sed oinnes indilferenter nianus


:

longam peregrinationem inclusis mors singulis dicbus imininebat, quando sacerdos quidam Petrus nomine, dc regno Francorum, de episcopatu Ambianensi, qui et re et nomine cognominabatur Eremita , devotionis fervore incensus Hierosoly-

dabant, oranes unanimiter corde ct ore votum profitebantur. Catervatim concurrebant populi

ubicunique unuui de principibus iturum novissime audierant, ut se illius comilatui sociareut,


ejusque super sc
14.
in toto itinere
et

invocarent nomcn,
.

raam

pervcnit.

obsequia promittentes
auctor vel incentor Pefaciens in civitatc ple-

fidem

12. Uiijus cxpedilionis

Pldlippus

trus Eremita.

Is

moram

nius didicit quod prius ahis refcreutibus audierat;

excommunicatur. In hoc Concilio Urbanus II Philippum rcgcm Galliarum excomniunicavit, ut


rcferl Baronius nura. 24, ex Bertholdo hi Chron. Fulco enini Andcgavoruiu coines, Bertradw raaritus,

rex Gallice in hoc Concilio

cumquc accepisset civilalis patriarcham nomiiie Symeonem esse virum religiosum et iimeiifcm Deum, eum alloqui voluit. Patriarcha familiarius
ci

questus cst quod


illicite

sibi

uxorem

subtraxisset, et

narravit qua;

populum
nuiii
tot

Dei magis affligebant, et

quffirenti

Petro
,

malis supcresset aliquod

remedium

nuUum
a infra

quoad Grajcos sperandum esse quia paucos annos plusquam diinidiuni amiserespondit patriarclia,
iliis

auxiliuin ab

runt imperii
tales

b.

Promisit Pctrus {\m(\


vellet,

si ille

papai,

et regibiis ac principibus Occidentis tantas calami-

signilicare
et

paratuin se esse oinnes

convenirc,

ad afferendum aliquod remedium


vi^ioncm iiabuit
Christi,

hoc anno piam quamdaiii donalionera fecit mouastcrio Andegavensi saucti Sergii pro suorum ct parcntum peccalorum absolulione, missaque siiigulis hebdoiuadis celebranda (jiia! his verbis clauditur Facta est autem ba!c donatio aniio ab Incarnat. Domini milledie sabbati, simo nonagesimo quinto, Indictiono luna XXV, Urbano Aijostolico, Fraucia ex adulterio Philippi indigni regis focdala, Rodulpho Turoneuetiam
retincret. Is
;
; :

diligenler invitare. Ecclesiam Dominica; Resurrectionis ingressus Petrus

sium
scopo.

metroiiolitano,

Gofrido
.

Andegavorum
anno

e|)i-

Deo

gratias.

Ainen

Exhibet eain integrara


iMDCxxii

ut injunctarn
cxhortanlis.

sibi

legationem inlrepide peragerct

Peiieskiiis in Registro LVii,jussu suo

navim conscendit, et prospera usus navigalione Komain venit, circa quas partes Urbanus II reperiebatur. Proniisit Ponlifex se
Hiiic

duobus

Notariis cx archctypo

rccognitam. Fuit

Fulco palcr Fulconis sacculo sequenti regis Uieru-

salcm

rcnuiitiati.

temjiore accepto fidelem cooperatorem futurum,


iutcriuKjue Petrus pcrmensa Italia Alpes
traiisiit,

15.

Simouia prohibetur.
Claroinonlaiii
,

Decrelo

primo
31
re-

Concilii
lato,

a Baronio

num.

Occidentales

iirincipes

onu;es sigillatim monuit,


tanla
affli-

increpavil, rogavilque ut fratribus iu

simonia prohibctur. Ideui hoc sujculo praistilura fuerat a Leouc IX in Concilio Rhcmcnsi,

32

URBANI

11

ANNUS
Amatum
,

8.

CHRISTI 1095.
tres,

dein de a Gregorio VII per suos legatos

annos

ut habet Bnronius, sed annos quinque


mansisse.

Oleronensem,
sanctuni

et

Hugonem
provinciis

Dienseni episcopos, ac

in curia

Romana

Iliigonem abbalcm

Cluiiiacensem

qui
et

17. Institutio Congregationis

coactis \ariis in

Synodis, episcopos

Gallia.

A num. 58.

Anlonii M. in

Post<]uam Gasto, vir nobiGirinus llliusejus

canoiiicos simoniacos in
liaec

ordinem redegere; verum

lissimtis provinciaeViennensis, et

corruptelaadeo hocetsequeiili saiculoinvaluit, ut ei etiam princi|ies ipsi auclorifatem darent. In-

merilis sancti Antonii

Magni sanitatem recepere,

statim se et sua pietatisoperibusexercendis dedicarunt, quibus in hoc sancto proposito

dequc Guil)erlus abbas de Novingento,

lib.

l,cap. 7
sa?culo

haud multo

testatur, sua a^tate, lioc scilicct et sequenti

post octo viri sese adjunxerunt, et piissimam inter


se societatem et fraternitatem inierunt. Haec paula-

quo mortuus est, anno mcxxiv, presbyleros trgre semper tulisse tum simoniacoruni abusuum emendationem, tum etiam sibi interdicta subinde
,

tim sublimius provecta, postquam custodiam corporis sancti Antonii adepta,


stini

regulam sancti Auguinstituti pluria

matrinionia. Carpit Guibertus Henricum


Franciffi

Primum

amplexa

est,

hujusque

mona-

regem, qui, ut ait, multum erat cupidus, et episcopatuum venditionibus assuetus . Sed et Pbilippum ac successorem hominem in Dei rebus venalissimum appellat . Quod confirmat Michael Scotus cognomento et pairia Dunelmensis. Is Friderico II et imperatori iamiliaris fuit; lib. i Mensae
Philosopliicae cap. 28, ait
tensis
proniisisset
:

steria paulatiin erecta sunt per Galliam, Italiam,

Ilispaniam,

Germaniam

aliasque orbis Christiani

provincias, ut uarrat Aimarus in Historia hujus


ordinis parte 2.
18.

Congregatio Antoniana ad staturn reli-

(jionis evecta.

Antoniani

xenodochii sancti An-

Cum
regi

episcopusCarnoFrancia;,

tonii

curam

gessere usque ad

annum

mccvui, et

Phili|)po

quod
:

sibi daret ad votum, et cum muKffi vacassent per vices, indignatus esl rex cui remandavit, quod nullam adhuc dederat,sedomnes

primam pra;bendam

prafecturam Falco7iis, proprio carentes templo, in quo privatis pietatis exercitiis possent incumbere. Postea F/co Ecclesiam conslruere coepit; Benedictini quidem ad quos sancti Antonii prioratus
pertinebat, aggredienti obstitere, sed

vendiderat . Neque Michaelis Scoti testimonium in

dubium revocandum, cum


quse exlat apud
cap. 9, scribat
:

LisiardusSuessionensis

archiepiscopus Viennensis
et Innocentius III ejus

Eumbertus utrarumque partium

episcopus, in Vita sancti Arnulphi decessoris sui

compromissarius, causam Antonianis adjudicavit,


sententiam conflrmavit. His

Surium ad diem xv mensis Augusti

Interea defungitur abbas Reinal-

non contentus, Falco suos solemnibus votis obstringere meditatus


Pontifice
est,

dus (sub cujus disciplina in monasterio Sancti Medardi Sanctus Arnuli)hus monachus vivebat), et
instigante

idque ab Eonorio III

Summo

ambitiouis spiritu Pontius quidam pseudo-nionachus, gradu comparativo, non secun,

dum Grammaticam,
piscitur .

sed juxta Simoniam, a rege


et

Francorum Philippo nomen

sedem abbatis

adi-

ducentesimo decimo octavo obtinuit; aquo tempore Anloniana congregatio, qucB per centum viginti fres annos autcirciter nulla vota emiserat, ad slatum religionis et ordinis sancti Antonii evecta est. Tandem Botiifacius VIII

anno

millesimo

Porro Lisiardus obiit anno sicxxv, ut dicitur in Chronico Rhemensi, tomo i Biljliotheca3

Labbei. Sed exempla simoniae in Gallia,


Ilaha,

glia,

AnGermania alhsque regionibus, libros

anno mccxcvu, Bulla sua Quarto idus Jiinii data, prioratum sancti Antonii imposterum abbatiam esse voluit, religiosos cjusdem ordinis canonicos
declaravit, et ut regula sancti Augustini ab
illis

implent.
16.

S. Bnino cnriam

Rom.

relinqidt.

deinceps servaretur

Ad

abbas ordinis sancti

Tunc Aymo primus Antouii institutus, ut Aimarus


statuit.

num.

52.

mvus Bruno

Carthusiensiuni instilutor

Falco in Hisforia ejusdem ordinis narrat.


19. ConciliumLemovicense.

anno mxc

Romam
:

supra diximus

ab Urbano II vocatus fuit, ut Qui cogente papa Urbano, cujus

quam
brio,

UrbanusII, postConcilium Claromontanum celebravit, cum


kal. Januarii

quondam
curiam
et
,

praeceptor fuerat,

Romanam
solatio
et

perrexit ad
consilio
in

pluribus archiepiscopis et episcopis mense Decem-

eumdem papam

Lemovicas

venit, et Basilicam

Ecclesiasticis negoliis juvaturus.

Sed

cum

tumultus

sancti

Martialis dedicavit secundo kcd.

Januarii,
et

et quietis

mores curia ferre non amore flagrans,


archiepiscopatu
ipso

posset, relictaj solitudinis


relicta curia,

ac in

perpetuum diem illum soiemiiem

celebrem

contempto
,

dedicationis agi constituit, ut uarrat Beslyus in Historia Pictaviensi, ex

etiam

Rhegiensis

Ecclesiaj

ad

Tabulario Lemovicensi. Gau-

quem

papa volente electus fuerat, in CalabritB


Tiirris

fredus prior Vosiensis in Chron. hoc

anno

scribit

eremuni, cui

nomen

est, secessit,

ibiquelai-

Decimo

kal. Januarii,

Lemovicas advenit Urbanus


epi-

cisetclericisquam|)lurimisadunatis, solitaria; vitcE propositum, quandiu vixit, exercuit, inquitauctor

pa|)a ,

additque

Humbaldum Lemovicensem

anonymus LibeUi de Insiitutionibus Ordinis Carthusiensis. Cum autem auctor Vitae sancti Brunonis
a Surio ad diem vi mensis Octobris edita; scribat,

scopum, accusatum et couvictnm, ab Urbano II depositum esse. lu Synodo ibi ab eodem Poutifice
habita, de profeclione Hierosolymitana sicut et in

Brunonem Calabriam
e

petiisse,

antequam Pontifex

Placentia abiret in Gallias, celebrato

uempe hoc

aimo Concilio Placentino, apparet Brunonem non

omnibus per Galliam Conciliis, sine dubio actum. Chronographus enim Malleacensis, qui hoc tempore vivebat, ad annum mxcvi scribit Ubicumque fuit, praecepit Cruces facere hominibus, et pergere
:

URBAXI
Hienisalem,
et liberare

II

ANNUS
gen-

8.

CIIRISTI

1095.

33

eam a

Tiircis et aliis

incidit. Ladislaiim

hoc annodemortuum,testantur

tibusB, Hoc autem anno, refert


celebrato Concilio Claromontano,
nisse et

Urbanum papam

etiam chronographus Hildesheimensis abique. Ei


siiccessit

Lemovicas veprxfatum Humbakium deposuisse, die et mense non memoratis. Idem GaufreJus ibidem jam dixerat, Urbanum II Assnmplionem B. Maria; apud Anicium percgisse, monasterium sancli Roberli de Casa Dei decimo qidiito kalend. Septembris consecrasse, in festo sancli Tiioinffi Usarchis hospitalum esse, decimo kalcndas Jamiarii Lemovicas venisse die post festum Innocentium cathedralem Ecclesiam dedicasse, se(|uenti die quievisse, pridie kalendas Januarii Basilicam regalem consecrasse. Indeqne patet quantum Bertboldus in Chron. aberrarit, qui asserit Uibannm II Nativitatem Christi apud Arelatem celebrasse. Non memorat Gaufredus singula oppida ab Urbano II iiivisa. 20. Urbanus II Mra Pisana quandoque ums. Duchesnius in Notis ad Vilam saiicli Ilugonis abbatis Cluniacensis, pag. 86, recitat DipIoma,quo bona et privilegia coenobii puellaris Marciuiacen,
,

Rogerii comilis Siciliae

Colomnnnus, ut habet ideni Tbwroczius. filiain uxorem postea duxit Colomannus, ut teslatur Malaterra lib. 4, cap. 23.
filius Geisre sancli Ladislai fratris.

Erat autein

22. Obitus S. Vidstani episc. Vigorniensis.

Anno Mxcv,

vir venerabilis

et

valde admirabilis

vitae,

clesiae

Vulstanus episcopus sancta; Vigorniensis Ecab adolescentia, divinis mancipatus obse-

quiis,

gloria regni cajlestis adipiscenda,

postmnllos sancti sudorisagones,quibiis pro magna menlisde-

votione et bumilitate scdulo Deo servivit intentissime, die mensis Januarii decimo octavo, nocte
sabbali,

septima hora mediante,

migravit e

sre-

culo

, inquit

Hovedenus

part. 1 Annal., pag. 465.

Idem babel Vigorniensis legendum


die mensis

ejus Vitae scriptor, sed

loco die mensis Januarii xvni, in ulroque aiictore

Januarii xix, ut metbodus quo eliam die in variis Martyrologiis a Bollando ad diem xix Januarii, ubi ejus Vitam
cyclica docet,

sis, positi

in territorio castri anliquitus


,

Sinemuro

exbibet
23.
tionis

relatis,

consignatur.

prope alveum Ligeris in episcopatu Auguslodunensi (Marciniacus dicitur), confirman-

nuncupati

Obitus S. Geraldi fundatoris CongregaSilvcn-Majoris.

Mortuus

est

hoc anno

tur. iliijus hocc subscrijitio

Datum apud

oppi-

sanctus Geraldus abbas monasterii Silvas-Majoris

dum

Sancti-Flori (in Alvernia situm xv leucis a

non longe a Burdegala


gitur
in

positi,

nonis Aprilis, ut le-

Claromonte) per
card., Indict.
lificatus

manum

Joannis S. R. E. diaconi

ejus Vita a Christiano nionacho Silvae-

m, anno Dom. Incarnat. sixcvi, Ponautem donini Urbani II papfB viii, VII idus Decemb. Est hic annus Incarn. Pisanus qui nobisesttantumMxcv. Ex quo et liquet Urbanumll
,

Majoris, paulo post ejus


in alia ejus Vita

mortem composita

(1), et

iCra Pisana aiiquando usuni esse,


sio
et Callisto

quam

infra vide-

ab anonymo auclore ferme synchrono scripta, in ActisSS. BoIIandianis ad diem v mensis Aprilis recitatis. Venit Geraldus ex monasterio Corbeia; in Aquitaniam. Auctor anonymus
a quanta reverentia ille venerandus est dies ab bujus patris incolis, quo beatusviraDeo missus, de longin(juis terra; partibus hucadvenit Anno siquidem ab Incarnato Domino niillesimo septuagesimo nono, ciiin sociis suis venit dominus Geraldus in Silvam-Majorem in festivitate (ul fcrtiir) Apostolorum Simonis et Juda;,

bimus quandoque eliam usuriiatam


II
II.

fuisse a Gela-

laudatus cap. 3 scribit

Sed suspicor mcndum in Indictionem iirepsisse, legendunique Indict. iv; alii eniin Poiitificts qui ea ^ra usi sunt, Indictionem a Septembri inciioarunt. Porro Urbanum ^Eram Pisanam quandoque usur|)asse, ii(|uet etiam ex cjus Epistolis XI et xii, tom. x Concil. recitalis, ubi perperani in margine anni Incarnationis
Pisani corrigunlur, qui
21.

Fama
locius

igitur tauli viri per diversas regiones se ve-

tamen puri sunt.

extendit

Obiltts Ladislai

Uuvqarim

regis.

in

secuiido

anno

incceptum est
,

In

nionasteiiuin, (|uinto scilicct idus Maii

in

honore

Chron. Ilungarorum aTliwroczio scripto, de morte sancti Ladislai Hungaria; regis, babelur Sancti:

Doinini et B. Mariac Viiginis et SS. Apostolorum

Simonis

et

Judse

Ejiis
fuil,

Congregalio latissime
illunKiue Cadestinus
III

tatc et gratia plenus, transiit

ad consortia angelo-

quondam propagata
anno mcxcvii
in

rum, anno regni sui xix, ct sepultus Waradini in monasterio suo, anno Domini luxcv, terlio kalend. Angusli, feria prima , sed legendum quarlo kalendas Augusti, in quem diem hoc anno Doniiiiica
(1) Vila

sanctoriim niiinerum retulit, ut

liquet ex Rescripto

ab

illo

Laterani

kalendas,

Ponlificatus anno scptiino dato.

Cbrislianuin lucDbraliunem illam exarasse anno ciiciler

a Chrisiiano monacho Silvos-Majoris, paulo post ejus mortem compoiita ncxc Bollandistx probaiit.

clc. Ncir.pe posl cenluDi ab ejus obilu annos, naiii

MiiNSi.

BATiO?!.

TOMfS XVIII.

URBANI

II

ANNUS

9.

CIIRISTl

09C,

URBANI

II

ANNUS

9.

CHRISTI

109G.

Concilium Tiironense ab Urbano papa celeSequitur anPhilippus rex absolvitur. nus Redemptoris millesimus nonagesimus sextus, Indictione quarta, quo Urbanus papa degens in
i
.

Ecclesioe

filiis

salulem

et

Apostolicam benediclio-

bratur

nem.

Notum

prffisentibus,

fore volumus tam futuris quam quoniam omnium bonorum largitor

totus in Synodis, complura Romano Pontidigna peregit, atque inter alia indictam Hierosolymitanam expeditionem promovit. Rerlholdus
Galliis
flce

Deus devotionem nostram ad B. Marlini tumulum


visitandum sua miseratione perduxit. Quia vero in

ejusdcm PontiQcis iter relegit, hsc de ipso hoc anno Dominus papa Arelati diem Dominicaj Nativitatis cum diversarum provinciarum episcopis
:

dum

ejusdcm beati confessoris Ecclesia quajdam inoleverant, quaj in melius promovenda, salutis falce extirpanda videbantur nos per septem dies et eo amplius immorati, medicinam animarum, fre;

gloriosissime celebravit. In his locis ex parte schi-

quentius inter eos intrantes


tivimus, et nobis in
volos,

et exeuntes, eis

imperbene-

smaticorum Wirceburgensis episcopus ad Aposto-

omnibus obedientes

et

Hcum
est
;

pervenit, ejusque misericordiam consecutus

ita

tamen ut eadem misericordia a

legatis

papae in Teutonicis parlibus perficeretur eidem. la


tertia

Deo inspirante et in eis cooperante nobiscum, experti sumus. Sed quoniam ad nostras aures pervenerat, quod legatos Romana; Ecclesife
suscipere
rant,

hebdomada Quadragesimoe, dominus papa


celebravit

cum

processionis benignitate supersedeeis,

Synodum
suorum
lis

cum diversarum

episcopis

neque etiam
:

videlicet legatis, auctoritas

provinciarum in

civitate

Turonensi, ubi iterum

prffileritorum statuta Concihorum generaSynodi assensione roboravit. Etnon multo post, episc. Strazburgensem de excommunicatione resipiscentem recepit in communionem, ita tamen ut de illatis criminibus se expurgaret . Pergit agere de Hierosolymitana expeditione ibi decreta, deque his qui in Hungaria periclitati sunt mihtibus, ac deinde de regis Francorum absolutione his verbis
2.

hujus Ecclesiae per notitiam privilegiorum ejus innoluerat succensuimus, et graviter eos incre-

pavimus, cur tantam inobedientiae ofiensionem


currerant.
Illis

in-

itaque humiliter nobis scripta pa-

trum nostrorum Romanorum Pontificum praiteueorum privilegia. Et quia praeter Apostolicum et regem, et Turonensem archiepiscopum semel in vita sua, neminem
dentibus, diligenter attendimus

Philippus rex Galliarum,


in
Galliis

jamdudum
domino
satis

pro

adulterio excommunicatus, tandeni

papce,

ad processionis susceptionem admittebant, studiose notavimus, nostris cardinalibus Teuzone, Alberto, Gregorio Papiensi, Rausgerio et Hugone Lugdunensi primate, et

dum adhuc

moraretur,

humihler

ad satisfactionem venit, et abjurata adultera, in gratiam receptus est, seque in servitium domino
papa3
fine

rum

aliis tam episcopis quam ahadignitatum personis prajsentibus, Brunone Signiensi episcopo, et Ingelramo Suessionensis Ec-

promptum

exhibuit . Heec ipse

reliqua in

clesiae

archidiacono.

anni hujus.

4. a

Porro nos tanta auctoritate

refecti,

eorum

Hic autem duo sunt subjicienda Diplomata ab eodem Urbano Pontifice data ; atque primum, Turonis dum esset, quo edita jura ac privilegia ejusdem Ecclesiae Turonensis cognovit, probavit, ac etiam Apostolica auctoritate firmavit quod nu:

antiquam consuetudinem, eorum

scriptis suffra-

gantes, auctoritate nostra corroboravimus, in prse-

sentianostrorumpraedictorumfratrum.Etquiafilius
noster

Amatus Burdegalensis archiepiscopus unus

erat de legalis Piomana; Ecclesioe, a Gregorio Se-

per acceptum hic tibi primum describendura curavimus; sic enim se habet
:

ptimo prajdecessore nostro in Galliam destinatus, non ab hac Ecclesia processionis solemnitate susceptus,

3.

sia

Confert privilegia, tollit abiisus ab EccleTuronensi Urbanus papa. Urbanus epi-

scopus, servus

servorum

Dei,

universis

sanctae

unde etiam graviter contra eosdem clericos commotus, in Exuldunensi Concilio eos excommunicatione perfoderat; eum inconcordiam et pacem

URBANI
eorum reformavimus. Neque

11

ANNUS

9.

mus,
tis

CHRISTI 1096.
fllios

35
Apostolica; Sedis assumpsi-

eos ad ullam satis-

vos in spirituales
et

factionem,quiaauctoritatepolleiite sese munierant,

eadem

auctoritate slatuinuis,

nullum pon-

compulimus, neque qualibet pro tali excessu absolutione purgandos censuimus. Denique, quoniam in quibusdam sufe Ecclesiaj privilegiis proprium eis habere episcopum concessum est, ejus vice nos Romano eos sancimus specialiter adha;rere Pontifici,et

tiflcum,nullum regum, nullum cujusque dignitaaut ordinis pra;ter pra;positos vestros, in vestra
pertinentiis,
;

Ecclesia vel ejus

potestatem aut doEcclesia; praecepta

minium

exercere

ut Romanas

servantes,

graviores

eorum

causas cjus pendere judicio.

Romana; Ecclesim libertate perpetua gaudeatis, salvo nimirum jure seu consuetudine

5. Si

quis sane in crastinum cardinalis, aut

quam

hactenus erga vos Turonensis noscitur ar-

legatus, aut episcopus, aut qnilibet a nostro latere

chiepiscopus habuisse.
7.

missus banc nostrajconflrmalionispaginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, et nostram
perfringens auctoritatem,
sancti

Qua;cumque
vel

igitur venei-abilis illa beati

Martini Ecclesia legitimo jure, vel Pontiflcum collatione,

processionem ab ipsa
si

rcgum

et

principum

liberalilate, vel

coufessoris Ecclesia expetierit,

coramo-

fidelium oblatione possidet, seu in futurum, pra;stantc

Ditus

non

destiterit, potestatis

bonorisque dignitate

Domino, juste
et

poterit et canonice adipisci,


illi

careat,

reumque

se

divino judicio existere de per-

firma vobis semper


clesiis,

bata permaneant. Nullus

petrata
ista

prcesumptione cognoscat. Cunctis autem


sit

in villis aut mansionibus, sive territoriis, sive Ec-

servantibus

pax Domini nostri jesu Chrisli.


Dat. Turonis, castello sancti

aut pagis, ad vestram Ecclesiam pertinentipotestate

Amen, Amen, Ameu.


Martini, per

bus, invitis vobis judicia agere, ingenuos servosve


sa;culi

manum

Joannis sancta; Romana; Ec-

constringere, nec teloneum aut

clesia; diaconi

cardinalis, secundo idus Martii, In-

dict. quarta,

(mxcvi),

anno Dominica; Incarnationis mxcvii. Pontificatus autem Domiai Urbani Secuudi

papa; nono.

exigere. Possessionum vero vestrarum decima; seu nova;, in pauperum usus omnino proDciant. Episcopus autem, in cujus dioccesi ea;dem possessiones sunt, ordinandorum clerico'

naulum prcesumat

Turonis autem recedens Urbanus papa,


Pictavos se contulisset,
ibi

cum

rum lantum curam


minis
alia

gerat, nihil de caatero grava-

dum

esset,

quod accepit
prtcbenda;

clcricis inferat,
,

nec Ecclesiarum altaria vel


pra;cepta vobis antiquitus

de inolito abusu
rentur,

ut nonnisi

pretio

bona

per

regum

atque canonicatus in Ecclesia S. Martini confer-

data et Pontificum

abolendum

curavit, sancito

decreto,

quod
sic

mata, vel

sequenti Diplomate continetur, rehqua vero Apostolica

modo

privilegiis conflrdare, vel venalitate distrahere, vel quolibct alicnare pra;sumat.


aliis

Romanorum

auctoritate munivit.

Diplonia

autem

se habet

8. a Quidquid practerea liberlatis, qnidquid immunitalisvel prajdeccssores nostriRomani Pontiflces,

Urbanus episcopus, servus servorum Dei, tam pra:sentibus quam futuris in perpetuum. Bonorum omnium largitori Dco gratias agimus, qui devotionem nostram ad beati Marlini tu6. a

vel Turonenses archiepiscopi, vel Gallica-

dilectis filiis Ecclesia; beati Martini canonicis

in TuIIensi parochia generalis Synodus congregata, pro B. et apostolici confessoris Martini reverentia vestra; Ecclesia;,

narum Ecclesiarum, apud Tussiacum

mulum

visitandum sua miseralione perduxit. Quia

vestrisquc prtcdccessoribus contulerunt, nos pra;senlis Decreti pagina conflrmamus. Et quia

vero in cjusdem beati confcssoris Ecclesia consuetudo pravitatis ejusmodi inoleverat, ut honorcs seu

in

quibusdam

vestra; Ecclesia; privilegiis

proprium

vobis habere episcopum concessum est


vice

omnes pretio acquirerentur nos locum illum sanctum emundare ab hac peste execrapraibenda;
;

; nos cjus vos sancimus specialitcr adlia;rero Pontiflci, et graviores vestri causas ex cjus pendere

Romano

bili

cupientes, religiosos viros ad pra;monitionem nostram decrcvinius praimitlendos. Quibus estis

judicio. Si

quis sane in craslinum archiepiscopus aut rex, princeps


,

aut episcopus, imperator

Domino inspirante, polliciti, et pra;ceptis nostris omnimodis obedire, et simoniaca; pravitatis inquinamenta deserere. Quod et pra;senlibus nobis per Dei gratiam perfecistis, in nostra tanquam
fideliter,

dux, comcs, vicecomes, judex


qua;Iibet sa;cularisve persona,
tutionis

aut aut Ecclesiastica


nostra; Goiisti-

hanc

paginam

sciens, contra

eam tcmcre

venire

bcati Petri

manu

firmantes, nihil vos ulterius ho-

secundo terfiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis hotentaverit,

norum,
ros
,

pra;bendarum vendituros aut emptunec ut vendantur aut emantnr ali^iuando


nihil

norisque sui dignitate careat,


et

reumque

se divino

judicio existere de perpetrata iniquitute cognoscat,

consensuros. Adjicientes etiam, nuilum deinceps


in

canonicorum numerum admittendum, nisi eamdem sponsionem jurejurando lirmaverit. Qua; videlicet universa nos sanctorum Apostolorum
auctorilale

firmavimus,

ct

violatores

omnes anaigi-

thematis mucronc confodimus. Et pra;teritorum


tur gratia; respondentes,
,

a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ct Domini Redemptoris nostri jesu Ghrisli alienus Dat, atque in extremo examine districfa; ulfioni subjaceat. Gunctis autem eidem Ecclcsia; justa servantibus sit pax Domini nosfri jesu Cliristi, quatenus et hic fructum bona; actionis pcrcipiant, et apud districtum Judiccm pra;mia a;fcrna; pacis inveniant.

et

fulurorum spem longe

mcliorem gerentcs secundum pra;decessorum nostrorum Eccle^ia; Komana; Ponlificuni privilegia,

Amen, Amen, Amen. Datum

Pictavis pcr

manum

Joannis sancta; Romana; Ecclesia; diaconi cardina-

36
lis,

URBANI

II

ANNUS

9.

lia

CHRISTl 1096.

quarto kal. Aprilis, Inclictione qnarta, anno Do-

dictante temiinetur d.

Hucusque Ivonis Epiet profectio.

minicae Incarnationis millesimo xcvii (mxcvi), Pontificalus autem doinini Urbani Scciuuli papa? ixn.
9.

stola.

De monasterio S. Maurl

Antc(|uain aulem hinc monachis Fossalensibits. cum Urbano Pontifice recedamus, quiB reperimus fragmenta ad dictum Concilinm Turonense spectantia, hic describenda, ut qua; speclant ad causam monachorum monasterii sancti Mauri. Etenim lestatiir Petrus Diaconns ha!c de monasterio sancti Mauri' In Turonensi Concilio, ubi ipse Urlwnus papa pra^sidebat, monasterium sancti Mauri in
:

in Glannafolio et

Hoc eodem

II.

Paraia expeditio in Orientem

anno, expeditio Occidentalium pro Orientaliuin Christianorum sub Turcis periclitan-

tium subventionc, indicta per Uibanum papam anno superiori, sub diversis ducibus, diverso tempore, diversis locis in procinctu posita, Constanti-

nopolim versus iter arripit; aliique ex ipsis qui priuii fucre, sub Galtero duce, octava die mensis Martii, alii paulo post sub Petro Eremita proflciscuntur: Godefredus autem dux Lotharingia;, cum
ducibus et comitibus, mense Augusti, die decima quinta, alii vero, ut Coamundus comes Apulia;, anno sequenti, ut suo loco dicemus. Ha;c autem pluribus prosecutus est * Tyrius, quem conaliis

Glannafolio, a Fossatensium

monachorum
dignitati

abstra-

ctum tyrannide
restituit,

pristinoB

libertatique
coc-

sub magisterio tantum Cassinensis

nobii perpetuo

mansurum
expostnlat,

. Ila^c

Petrus. At hic

recitanda est brevis Ivonis


Epistola,

episcopi

Carnotensis

sulat qui istacupitaddiscere

commentarium enim

qua

ad successorem Urbani

eo argumento elaboravit lectione dignum. Nobis

papa; scribens, de injusta sententia per subreptio-

autem

in proposito est, istatantum nota

temporum

monachos in hoc ipso Turonensi Concilio ab Urbano papa nescicnte lata.

nem

contra Fo?satenses
*

consignare,

non autem singula prosequi, quia jam

Epistola sic se habet


10. B Paschali
Ecclesise

summo

Pontifici Ivo

humilis

Carnotensis minister,

per niare

hujus

mundi prospere navigare, et post superata naufragia navem in tuto collocare. a Quoniam judicia Romanaj Ecclesise a nemine foris retractari posse, eadem Romana Ecclesia
docente didicimus;
si

qui aliquando se praegra,

vatos ipsius Ecclesise auctoritate conqueruntur

hoc

eis

consiiium damus, ut non descendant in


propter auxilium', sed ab ipsa ad ipsam

^gyptum

notissima cunctis scriptorum coiiia facta sunt. Ante profectionem autem hoc anno magnam ab eis pUiribus in locis stragem factam esse JudtEOrum, Bertholdus atque alii horum temporum scriptores affirmant. Qui enim divino instinctu adversusChristiani nominis hostes dedere sacrae niilitiGe nomen, in quos primos incidunt Christi hostes Judaeos infelices, animi impetu, legum liabenis cxcussis feruntur, eosque trucidant, fugant vel obsident, atque ex desperatione ad consciscendam sibi mortem impellunt datur lantum illis venia qui Cbristianam fidem, abjurato Judaismo, profiteri
:

confugiant, et inde exspectent levamen


;

unde

se

vellent. 12. Profectique sunt

conqueruntur accepisse gravamen quia quce aliquando con ij^it paterna severitate, eadem frequenter colligit materna pietate. Quod ideo pra;libavi-

episcopi, inter

cum mihtibus Christianis quos Ademarus Podiensis Anicii Veleminiiit Aposlolica legatione
illis

lunnorum episcopus
sublimis
,

mus beatitudini vestra;, ut causam Fossatensiiim monachorum patienter audiatis, et quantum salva
Apostolica reverentia
fleri

insupcr

cum

Willelmus Aurasii.

potest, anxietatem eo-

Hi primi Cruce signati alios eodem sacro signo nobilitarunt. Eodem Urbani papae classico excitalus

rum

misericorditer relevetis. Conqiieruntur

se in Concilio Turonensi pragravatos,

enim quoniam ad

suggestionem comitis Aiidegavensis dicunt tuissc

subreptum doinno papae Urbano, ut monaslerium S. Mauri, situm in patria Andcgavensi, quod sub
jure Fossatensis monasterii antea per
trecentos

aut eo

amphus annos
:

extiterat,

de ejusdem
ibi

mo-

nasterii jure auferret, et ordinato

abbate, libe-

rum

esse constitueret

quod

et

tensibus monachis jus

suum

factum est, Fossareclamantibus, et

multis, qui Concilio intererant, aliter sentientibus,

Bernardus Toletanus arcliiepiscopus, iterum in Terram-Sanctam hac cruce signatus, est peregrinationem aggressus sed primo ob clericos Toletanos qui eo absente, quasi nun(]uam ampliusreversuro, alium subrogandum pularunt archiepiscopum , reverti coactus, sed pulsis illis, monachis sancti Facundi in eamdem Ecclesiam introduclis, iterum se ad iter illud capessendum accinxit, pervenitque ad Urbanum papam, qui misertus ejus Ecclesiae tunc coalescentis nondum adultae jussit illum redire Toletum. Qui parens Pontiflci, rediens, quos
; ,

cum viderent Privilegium quo nitebantur Fossatenses monachi, de manibus eorum ab Audega'

potuit ex Gallia
et

secum duxit viros,quos eruditione moribus ad regendas Ecclesias putavit idoneos;

vensibus fuisse ereptum, et in plures partes fuisse conscissum. Adhibilis ergo multornm intercessionibus supplicant pradicti monachi, ut

sed (quod

humanumest) judicioerravitinelectione

Burdini,

quem Lemovicis secum


,

duxit Toletum,

eorum

et archidiaconi

dignitate nobilitavit, atque inde in

negohum

a majestate vestra legitima discussione

retractetur, et vel misericordia flectente, vel justi-

postea in Bracharensem archiCoimbricensem episcopum exlulit, hominem versipellem, astutum ad decipiendum quemlibet licet sapientem optime

Petr. Diac. Chr. Cassin.


est,

I.

iv, c. IS.

Ivo Ep. cLxxxiii.


'

'

Hoc

ad principes sfficulares.

Willel. Tyr. de Dell. sac.

I.

i, c.

18;

I.

i. c.

URBANI
coiiiparatuni, de

II

ANNUS

9.

CHRISTI

09G,

37
:

quo

inferius srepe

dicendum. Ha;c

es Roderico ejusdeui Tolelanaj Ecclesia; arcbiepi-

scopo

'.

Demum vero, Urbani II reditus Romam. ut Urbani papa; Romani ex Galliis redeuntis vestigia assectemur, basc de i[)SO qui lunc ea scribebat Dominus Bertboldus Constantiensis hoc anno papa, bene dispositis rebus in Gallia, post reconci13.
:

llortarium prope Papiam solemniter cclebravit multosque episcopos et principes in suo comilalu habuit . Et inferius de reditu Romam Dominus papa, tandem ad Apostolicam Sedem cum niagna gloria et tripudio reversus Nativitalem Domini Roma; cum suis Cardinalibusgloriosissimc celebravit; quippe tota Romana Urbe prene sibi subjugata, prater turrini Crescentii, in qua adhuc
:
,

lialionem regis Galliaruni et post nuilta Conciiia,

latitabant Giiibertini .

Hxc

ipse exordio sequentis

Longobardiam cuni magno triunipho et gloria reiiedavit, et Exaltationem S. Crucis apud

tandem

iu

more suo anni cujuslibctexordium a Natali die Domini numerare juxta autcm a nobis more majorum initam rationem in fine
anni, incipiens
:

Rod. Tolet.

1.

VI, c. 27, 28.

praeseiilis

anni sunt coUocanda.

Anno

periodi

Graco-Rntnana 65S0. Anno /Kra

Ilispan.

1i:!4. Anno

Hi>(rira

490, inclioalodie 19 Doccmb.,Fer. 6.

lesu

i:hrisf.i

1096.

Urbani

II

papae

9.

Henrici IV reg. 41 imp. 13. Alexii

Comneni imp.

IG.

brat.

Urbamis II apud Titronas Concilium celei ad H. Urbanus II, non Arelate, ut perperam Iiabet Berlholdus in Chron. a Baronio num. 1 citatus, sed apud Lewoivcas Natale Domini
\
.

et

A num.

benedixit

monasterium
in litteris

Sancti-Nicolai

(quod

ipsemet Urbanus,
quffi

urbicula est

daUsapud Sabieusium, media inter Andegavum et Ceno-

manum,

anni snperioris cclebravit, nt patet ex iis quK eo anno num. 19 in inedium addnximus. Bertholdus

a San-Marthanis ia

enim annum
extra

a Natali Doniini exorditur, etin rebus

\u\go Sable,X\[ kale^id. Mart.Jndict.iv, tomo de abbatis Galliarum rccitatis testalur). Inde abiens Turonis temiit Concilium in monasterio sancti Martini, in quo intcr
alia restauravit

Germaniam gestis narrandis quandoque pcccat. Verum autem cst quod isposteaibidem refert, Urbanum nempe in turtia hebdomada QuadragesimaiSynodum in civitale Turonensi celebrasse, ct Philippum Galliarum regem abjurafa Bertrada in
graliam
a
Pontifice

abbaliam Sancti-Mauri, ct pra^cepit habere abbates, etc. Inde reversus cst Sanctonas
:

reccptum

fuissc.

Baronius

enim num. 5
ronis,

rcfert Diiiloma

Urbani

11,

quo

pri-

sanctum Pascha et inde eundo remeavit Nemausuin civilalem, ubi itemienuit Conciliumetrcconciliavil Philippum rogem Francorum . 3. Gesta ab Urbano II apud Andegavos.
civitatcm ct celebravitibi

remeavit

Romam,

et in

vilegia Ecclesiae Turonensis confirmavit, dat.

Tu8,

Holstenius ia Collectionc
rcfert

Romana

part. 2, pag. 222,

secundo idus

Martii, Indict. iv

et

num.

aliud Diploma ejusdem Ponlificis,

datum

Pictavis,

cx libello Ms. Fulconis comilis Andegavensis ha;c In finc istius anni mxcvi, (legcndum
: ,

quarto kal. Aprilis Indict.


anno.

iv,

ideoque hoc Christi

Mxcv

ut

cx

dictis

itrbes pergit, et Philippum 2. Ad varias Confirmantur hxc rcgem in amicitiam recipit. omnia et magis illustrantur, primo ex chronographo Malleacensi Imjus temporis scriplore, ad annum Mxcvi, ubi ail Urbanus papa vcnicns ad

demonstrant ) , (ideoque Fulco

Ii(iuet ct verba sequentia appropinquante Quadragcsima ,

illius libelli

schate auspicatur), veiiit

nus Urbanus, et ircnt Jerusalem cxpugnaturi genlilem populum, qui civitalem illam el totam terram Christianorum

auctor annum a PaAndegavum papa Roinaammonuit gentem nostram, ut

feslivilatem

sancti

Hilarii (qua; celebratur vel xii

vel XIII vel XIV Januarii) fuit Pictavi?, et bcnedixit

Monaslerium-Novum scxto kalendas Februarii ((jui hoc anno in Dominicam incidit. MonasteriuinNovum, vulgo Motitiers-neuf, fundatum fiicrat anno mlxviii a Guidone Gofrido coniitc Pictaviensi, duce Aquitania), ut dicilur in codcm chronico Mallcacensi).

iisque Coiistanhnopolim occupaverant. Tunc in Septuagesima dedicata cst Ecclcsia sancli Nicolai ab ipso papa. Constituit cliam ideni Apostolicus, et Edicto jussit, ut in eodem termino quo dedicationem feccrat, indictum publicum cclebrarclur
(id cst,

nundina;, ut rectc Diicangius in Glossario

cxplicat)

Post

ha;c

perrexit

Andcgavis

pliina pars pocnitenliarum

uno'iuoque anno apud S. Nicolaum, sepopulo convenienli ad

38
illam

URBANI
celebritatem dimitteretur.
venit, et inde

II

ANNUS

9.

CHRISTl 109G.

Cenomannum
coronatus
ctus, ubi
est,

Unde discedens Turonum; ibiquedatis


media Quadragesima

venerabiii Concilio decretis,


et

cum

solemni processione ab Ec-

ad Ecclesiam B. Martini dedumihi florem aureum qucm manu gerequcm ego etiam ob memoriam et bat, donavit amorem illius, in Hosanna semper mihi meisque
clesia S. Mauritii
:

successoribus deferendum constilui .


4.

vos.
rioe

Ad

Gesta ab Urbano II apnd TuronosetPktalia3C CLilQetius in Probationibus HistoII

deVerdala episc. Magalonensi in Catalogo episc. Magalonensium, a se circa annum mcccxl scripto a Anao xcvi, et tom. I Biblioth. Labbei relato (legendum mxcvi), in Vigilia Apostolorum Petri et Pauli, Urbanus papa II, qui ad visitandas et conCrmandas Gallia^ Ecclesias Alpestransisset, adpreces dicfi Gofhofredi episcopi (nempe Magalonensis) infravit Magalonem, ibique sfetit per quinque dies, et tunc secunda die adventus sui, sciiicet Dominica (quse hoc anno incidit in diem xxix mensis Junii, festo SS. Apostolorum Petri et Pauli sacrum)
:

Trenorcieiisis, pag. 333, refert ex vetcri Diplo-

congregafo tofius pajne Magaloneusis episcopatus


clero et populo,

mate, in Concilio Turonensi prsesente Urbano

sermone

facto, assisfenlibus archi-

hoc anno habito, Ecclesias sanctse Crucis et sancti Petro Trenorciensi abbati Nicolai de Lausduno ejusque monasterio adjudicatas esse. In fme legitur Actum Turonis, anno ab Incarnat. Domini Mxcv, Indict. iii, XIH kalendas Aprilis, feria v ,
,
:

episcopis Pisano et Tarraconensi, ac episcopo Albanensi, Signensi,

Nemausensi

et

Magalonensi

prae-

sentibus comife Substantionensi, Guillelmo Montis

Pessulani domino, de lerrae nobilibus totam insu-

ideoque ni error
et

sit

in

numeris, notarius

die

Indictionem a Pascbate inchoat, ut XX Marlii copulata indubitatuni reddit. Et postea


:

annum feria v cum

lam Magalonensem solemniter consecravit, et omnibus in ea sepultis ac sepeliendis absolutionem

omnium
vilegia

delicforum concessit,
Ecclesiee

et niulla alia pri-

eidem

donavit, etc. San-Mar-

refert Chiffletius ex Tabulis autographis

Tem-

thani in episcopis Magalonensibus, videntes Verda-

pore P. abbatis, mense Januario, anni mxcv a Paschate deducti (ideoque

jam numerabatur annus


Indictione iv

Mxcvi
(ex

juxta nostrum calculum)

quo

liquet notarium Indictionem a Septembri,

annum

vero a Paschate exorsum esse) Petrus Picta,

vorum episcopus
controversiam

natam

inter

monachos Tur-

lam deinde scribere Urbanum II eodem anno xcvi Concilium apud Clarum-Monfem celebrasse, et existimantes eum in anno adventus Urbani II Magalonam, uti in anno Concilii Claromontani peccasse, VerdaltB nomine alto silentiosuppresso, ha;c ejus verbis cum anno mxcv copulant. Verura
Verdala, qui in Historia generali

nacenses et canonicos Sancta3-Crucis de Lausduno


diriniit.
II, etc.

parum versatus

Subscribunt ejus sententioe,

erat, hoec ex Actis publicis desunipsit, et ei adscri-

Urbanus papa
bit

chionographusMalleacensis,

Quareverum estquod scriUrbanum 11 in die

benda erant.
7.

Urbatius II

Nemausi Concilium
iv,

celebrat.

festivitafis sancti

HilariiPictavosvenisse, qua etiam

Dacherius in Spicilegio tom.

publicavit Conci-

urbe erat die xxix Martii, ut patet ex dictis anno DCDXCiv, num.20. InsuperUrbanus II, postulante Petro Trenorciensi abbate, Turonis hoc anno ejus monasterii bona juraque omnia recepit in
in

tutelam Apostolicai Scdis, ut liquet ex ejus Rescripto ibidem a Chifflelio relato, ab Urbano papa subscripto , dafoque Turonis XIII kalendas
Aprilis
,

lium Nematisense, ab Urbano II mense Juliocelebratum, cujus extant tanfum canones. Hoc Concihum nunc legitur tom. 10 Concil. pagina 603, in eoque varia confinentur ad disciplinam Ecclesiasticam pertinentia. De eo intelligendus Bertholdus de Philippo Francorum rege verba faciens a Dum adhuc in Galliis morarefur (nempe Urbanus), satis
:

Indictione iv

Incarnafionis Dominicae

humiliter ad satisfactionem venit,


donatio facfa Odiloni abbafi et
turrae

et

abjurata adul-

anno mxcvi.
5.

Gesta Tolosce.
cap.

Catellus in Hist. Comitum


3,

tera in grafiam receptus est . In illo confirmata

ejus

monachis,
et

Tolosoe, lib. 2,

ha;c refert ex Codice

Ms

sancfi

^gidii, per
et

Raimundum comitem
:

Anno Domini

mxcvi,

Junii, doniinus papa

Indict. iv, nono kalend. Urbanus una cum archiepiet

Tolosanorum

Autenensium, ducem Narbonje

marchionem
et

Provinciae. In fine legitur

Facta

tcopo Toletano Bernardo,


archiepiscopo,

Aniato

Burdegalis

confirmata Charta in Nemausensi Concilio a


II,

Pisanoque archiepiscopo (aliisque episcopis ibidem designatis) consecravit Ecclesiam


sancti Saturnini marfyris, Tolosa3 episcopi .
et testatur

domno papa Urbano


naf.

celebrato

Domini mxcvi,
papaj

Indict. iv, septima

Quod

sexta) feria, IV idus Julii,

anno ab Incar(legendum Pontiflcafus domni Ur-

ipsemet Urbanus

II

in Rescriplo a se

bani

anno

ix,

regnante Philippo rege .

anno insequenti
rato
,

eaiisso, et a Calello

ibidem

memo-

Charfa! subscripsit ipse Raimundits comes.

Hanc

qui addit

Bernardum Guidonis recensere

Concilia ab Urbano II celebrala, et habere apud se Epitomen Ms. ab eodem Bernardo editam inscriptamque De temporibus et annis generalium et particularium Concitiontm
:

6. Gesta Magalonce. Urbanum II ex urbe Tolosana Magalonam profectum esse coUigo ex


,

lempore quo in utraque urbe

fuit,

et

ex Arnaldo

donafionem Urbanus iferum Avenione post aliquot dies confirmavit, et monasterium sancti ^gidii immunifafe donavit, Rescripfo dato apud Avenionem in monasterio sancti Andreaj XI kalendas Augusti, Indicfione iv, Incarn. Dominicoe mxcvi, Ponfificatus autem domini Urbani II papai ix . Tam donatio quam ejus confirmatio tom. x Concil. recitantur, ex iisque constat, Concilium Ne-

URBAXI

II

AXNUS

9.

CHRISTI 1096.
:

39
Romaniam,
et per

mausense mense Julio habitum, indeque UrbaII Avenionem profeclum. 8. Nemauso venit ad S. J^gidlum, indeque Avenionem. Ex urbc Nemausensi, ad monasterium sancti ^Egidii paucis leucis ab illa dissitum Urbanus II antea venerat, ubi confirmavit quic-

similiter

et

intraverunt in

qua-

num

tuor dies iverunt ullra Nica^am civitatem, et iiive-

nerunt quoddam castrum, cui nomen Scercgorgo, quod vacuum erat gcnle, et apprchenderunt illud,
in quo invenerunl satis frumentum, et vinum, carnem, et omnia bona. 10. Male habentur a Turcis circa Niceam.

et

cumque

privilegia Revipollensi
sito,

monasterio in co-

mitatu Ausonensi
pendice
tat
,

antca a PontiQcibus

Rom.
reci-

ac principibus concessa fiierant. Baluzius in ApMarcae


in
,

Audientes itaque Turci, quia Christiani essent in castrum,venerunt continuoobsidere illud. Ante

Ilisp.

Urbani Rescriptum
S. ^Egidii, etc.

portam

castri erat

quidam puteus,

et

datum

monasterio
Indict. iv
,

kal.

Augusti

XYII Incarnat. Dominica)

castri erat fons

unus, juxta

quem

exiit

ad pedem Raynaldus,

excubare

scilicet

Turcos. Venientes autem Turci

anno mxcvi, (Pisano , ut tam Indictio iv quam annus ix Urbani demonstrant ) Pontificatus autem domni Urbani II papae ix . Postridie idem
Pontifex Apostolico Privilegio
niunivit

in die dedicationisS. Michaelis Archangeli, scilicet

duobus diebus stantibus mensis Scptembris,invene-

runtRaynaldum
et
vivi,

monastca

occiderunt multos ex

riuni Balneolense. in coniifatu Bisuldinensi posi-

aliosomnes qui cum co erant, eis. Alii qui remanserunt fugerunt in castrum, quod Turci obsederunt
et

tum. Ejus Rescriptum ibidem

Datum iu monasterio sancli ^gidii apud Vallem-Flavianam, XVI kalendas Augusti, Indictione quarta, Incarnat. Dominicai anno mxcvii (Pisano), PontiDcalus autem domni Urbani II papae nono . Sancti igidii monasterium Benedictinum , quod urbi nonien dedit, ad presbyleros ssculares postea
recitatur
:

continuo, eisque abstulerunt


nostri in tanta aftlictione

aquam

fuerunt^jue
flebotoniari

sitis,

quod

facicbant suos equos et asinos, bibcbant. Ha?c persccutio


fuit

quorum sanguinein
per octo dies. At do-

minus Alamannorum
liatus est

(scilicet

Raynaldus) consi-

cum

Turcis, qualiter traderet alios

om-

nes: et flngens se exire ab bellum, fugit ad iUos et

translatum.

cum
illi

eo multi ex

aliis.

Turci ceperunt castrum

Prima pars exercitus Cruce signatorum est Francorum Orientalium. Ad num. 11 ct seq.
9.

Mabillonius tom.

Musa;i Italici part. 2, Historiam

Belli sacri ab auctore

arbitratur, scriptam publicavit. Is Gesta hoc

recte in
aliis

anonymo, quem coaitaneum anno compendium redegit. Quare licet eum ab

autem qui Deum abnegare noluerunt, capitalem sententiam susceperunt qui vivi remanserunt, decapitati sunt a Turcis. Isti primo acceperunt feliciter martyrium pro Christi nomine. Audicntes autem Turci, quod Petrus Eremita et Gualtcrius
:

Sine habere
tate qua?

qui interfuere, quae narrat, exscripsisse exi-

(ita cognominabatur) fuissent in civisupra Nicxam, venerunt illuc gaudcndo

stimem, ejus tamen verbis ular , quia quoe isto anno refert in scriptoribus contemporaneis etiam babentur o Primuni, inquit, coeperunt arriperc
:

occidere

illos.

Cumque

venirent, laetantes obviave-

runt Gualterius
stini

et sui milites,

quos omnes confe-

occidcrunt.
11. Alexius

iter,

fecerunt tres partes.

Una

pars

Francorum

iu

imp. Imtatur de strage Christia-

Ungaria- intravit regionem, scilicet Petrus Eremita,


et

frater ejus, et conies

dictus), et Balduinus Balduinus de monte. Petrus vcro Eremita Constantinopolim venit in kal. Au-

dux Gottifredus (Bullonius

Petrus vero Eremita paululum antca reccsserat Constanfinopohm , eo quod ncquibat retinere illam diversam gcntcm, qu;e noLebat eum

norum.

audire ncc vcrba cjus auscultare. Turci vero post

gusti, et
Illic

cum eomaximageneratioAlamannorum.
Lombardos
et

invenit

Longobardos,

et

alios

plures congregatos, qnibus iniperator Graicorum


jusserat dari

hanc mahgnam illorum victoriam, ubicumque inquoveniebantur peregrini, irruebant supcr eos rum alios invcniebant vigiIantes,aIios dormientes,
:

mercalum (id est, cibaria ad alimoniam exercitus) sicuti mos cral in civilate. DixitNolite transmearc Bracliium (nempe que illis
:

nudos jacentes, quos omnes intcrficiebant. Presbyterum quoque unum invenerunt cclel)rare sanclam missam super altare, eumque martyrizaalios

S. Georgii, scu Ileliespontum)

donec veniat maxima Chrislianorum virtus, quia vos tot non cstis, quot
,

verunt. Alii qui polucrunt evaderc fugcrunt ad

ci-

cum

Turcis procliari valcatis. Ipsique CUrisliani

ne^iuiter

deducebant

se,

quoniam

civitatis

palatia

sternebant et incendcbant, ct auferebant

plumbum

miscrunt se in mare, ahi in silvis, alii ascendcrunt in montaneis, et introierunt iu quoddam castrum. Turci namque perscquentes illos, adunaverunt ligna, ut illos incendercnt sivitatcm
:

alii

unde Ecclcsia; erant coopcrlic, et vcndebant Gra;cis. De quo niagis iratus imperator mox jussit illos transmeare ultra Brachium. Postquam vcro transfretaverunt, non cessabant agereomniamala.Tandem pcrvenerunt Nicomediam. Illic divisi sunt et Alamanni a FranciLomt)ardi ct Longobardi
,

rnul

cum

castro. Christiani igitur qui

in castcllo

cranl, miserunt

ignem

in lignis adunatis, et rever-

sus ignis adversus Turcos,

quoniam Deus

noluit

suos relinquere. Illos veroqui capti erant aTurcis, diviscrunt inter sc, sicut prius fuceruntpcruniversas

corumregiones. Hoctotum factum estiu mense

genis

<iuia

Francigenui erant tumidi


et

Kup(!rl)ia.

Octobri. Audicns lioc imperator

Elegcruiil

autem Lonibardi

Loiigobardi doiniet

dissipassent noslros, hctus ct gavisus fuit,

num

supcr sese, cui

nomcn Raynuldi,

Alamanni

davit el fccit

quod Turci ita et manet posteos transrnenre Brachium


,

40

URBANI

II

ANNUS
omnia
male
'sancti

9.

CIIRISTI 109G.

quam

revcrsi fuerunt, comparavit ab eis

mililibus exire de Burgo, et hospilari exfra civita-

arma eorum. 12. Sccunda pars


etiam habita.
Sclavonia)
i^Egiilii,

exercitiis Christiani

Secuiula vero pars

iiitravit in

tem, nbi fuerant prius. Sero autem superveniente, mandavit infelix imperator exercilum suum, et focit invadere ducem simul cum Clirisli gente :

partibus, sc.

Raymundus comes

quos persequens
mililibus, occidit

invictus

dux una cum

Christi

ctcum
:

api)ellalus)

pro

Cliristi

eo Podiensis cpiscopus (Ademarus in qua Sclavonia multa pars passi sunt norninc et sancti Sepulchri. Nam per

quadraginta dies ambulaverunt per obscura loca propter nebulas, qua; eranttam densae, ut vix pau-

septem ex illis; et persequendo alios, venit usque ad civilatis portam. Reversus itaque dux ad sua tentoria, et fuit in campo illo fere per quinque dies, donec pactus est cum imperatore
ret
:

dixitque

illi

imperator, quod transfreta-

lulum longe conspicere

possent, et Turci

undique

Brachium
,

S. Gregorii,

eos insidiantes. Sed belli potens et providus

comes

conduci
poli
et

omnem mercatum, sicut


possent .
Ita

promisitque facere illuc erat Conslantino-

minutam gentem

faciebat ire in medio, etipse

cum

pauiieribus eleemosynam erogare

unde

exercitu suo custodieljat eos ante et retro ab insidiis Turcorum. Itaque plures e suis militibus per-

vivere

anonynms

testis

oculatus

eorum

quoniam mala terra erat. Viam etiam nesciebant, nisi per ortum solis . VidesRaimundum comitem sancti ^gidii boc anno in Terram-Sanctam profectum, et hunc anonyuium sufFulcherio Carnotensi aliisque fragari Tudebodo
didit

fame

et gladio,

qua> narrat, cujus aliquas tantum phrases non necessarias praetermisi. Qua; hoc anno peracta esse docet chronographus Malleacensis,cujusverba anno sequenti referam. IS. Urbanus 11 Romam redit. Ad num. 13.

Berlholdus in Chron.
refert

quem

sequitur Baronius,
S.

qui id eliam scripsere. 13. Fraiici Occidentales tertiam exercitus par-

Urbanum

II

Exallalionem

Crucis apud
triduo ante

Ilortarium prope Papiam, et Nativilatem Domini

tem componunt.

Tertia pars per antiquam viam


isla

Romae
festum

celebrasse.

Verum Urbanus
Crucis,
leucis ab

Romam

venit. In

vero

parte fuit Roberlus

Exaltationis sanctaj

Tarasci ad
dissiti

comes Flandrensis, et Ugo Magnus (qui


regis), et

et

Robertus comes Normannus

Rhodanum quatuor

Avenione

age-

frater erat Philippi


:

Francorum

bat, ut docet Cliarta ex Chartulario monasterii sancti

alii plures ac deinde appropinquarunt ad portum Brondusii aut Bari, aut Tarenti. Ugo vero Magnus, et Guillelmus Marchusi filius confestim miserunt sese in mari ad portum Bari, et Iransfretantes applicuerunt Dyrachium. Audiens

Vicloris Massiliensis descripta, et a


Ilist.

Bucheo

lib.

9
:

Provinciaj pag. 83 relata, in qua habetur


fieri

volumus, quod venerabiiis papa Urbanus anno lucar. Domin. mxcvi, sui autem

III idus Septemb. per castrum Tarasconem transiens, etc. sed loco Pontificatus octavo legendum Pontificatus anno nono. Praeterea Noguierus in libello de episcopis Avenionensibus, hujus Pontiflcis BuIIam XVII kalendas Octobris Avenione datam recitat, qua canonicorum Ecclesia; Cathedralis regulam sancli Augustini assumere volentium, consilium promovit et con-

Notum

Pontificatus octavo,

itaque

dux

illius civitatis

illosprudentissimosviros

illuc esse applicatos,

continuo mala cogilatione in

corejus ascendente, jussiteos moveri, etCoiislanli-

nopolim ante infeliccm imperatoremcaute deduci, quo ei fidelilatem facerent.


14. Gotthofredus Btdlonius Constantinopolim
venit.
Dux itaque Cotlifredus noslrorum comitum primus, Constantinopolim venit cum suo
,

firmavit. Vita regularis in ea Ecclesia observata

magno
polim

diebus duobus ante Nativitatem Domini noslri, et hospitatus est juxta Constantinocxercitu
:

usque ad annum mcdlxxv, quo Sixtus IV canonicos religiosis legibus solvil, ut habet idem Noguierus.
Fulcherius Carnotensis in Ilistoria Hierosolyniitana ab anno mscv ad annum nsque jicxxvii, lib. 1, cap. 2, loquens de exercitu Francorum in Orientem proficiscente ait : Nos Franci Occidentales per
Ilaliam excursa
Gallia

fuitque ibi donec iniquus imperator jussit

eum

honorabiliter hospitari in Burgo.


fuisset

Cumque
armigeros

hospitatus

secure, mandabat
,

suos foras per

unumquemque diem
fiducia exire

quatenus

paleam

et alia necessaria ajjporlarent.

Cum

vero
vo-

transeuntes

cum usque

jam putabant cum


luissent,

quocumque
:

inimicus imperator,

Alexius nomine,

Lucam pervenissemus, invenimus prope urbem illam Urbanum Apostolicum, cum quo locuti sunt
comes Robertus Nortmannus et comes Stephanus, nos quoque csteri qui voluimus. Et ab eo benedictione suscepta, gaudentes

sagaciler faciebat ipsos observari


polis et Piccinacis imperabat,

suisque Turcoquod eos invaderentet


suis

occiderent. Balduinus itaque ducis frater audiens

Romam

ivimus. Paulo

hoc quod traditor imperator


nibus, statim misit se in
forte illos invenire posset.

imperabathomi-

nimiam attentionem, si Ad ultimum invenit eos


illosque
invasit
toto

occidentes

gentem suam,

corde, et Deo adjuvante superavit, et apprehendit


sexaginta...

Ex

eis

parlim occidit,

et

partim anle

mense Septembri, Robertus Normanniaj comes iter arripuit, cum quo ivit etiam Stephanus comes Blesensis, Theobaldi filius, etc. Landulphus vero a sanclo Paulo in suo Chronico cap. 28 , mentionem faciens cujusdam rei in juvenlutesua gestae, ait: Urbanus papa Synodum
antea scripserat
:

conspectum ducis conduxit. Cumque vidisset hoc imperator infelix, valde iratus est. Videns autem dux quod imperator eis esset iratus, jussit suis

Placentice

celebravit, atque de Francia (non vero de Alemannia ut periieram ponit Galvancus in

Chron.) Mediolanum ledivit. In qua civilate

cum

XJRBANI
ipse papa staret (currenti
sanctiE Thecla;,

n ANNUS
in pulpito

9.

ciiRiSTr

lOOG.

41

nempe anno)

Bajocensis, Gislebertus Ebroicensis, etSerlo Sagiensis, legati

immensce multiliulini honiinum utriusque sexus pradicavit, quod minimusclericus de Ecclesia Dei est mnjor quolibet rege mortali. Addidit etiam, quod clerici et sacerdoles per pccuniam in Ecclesias non sunt introducendi . 16. Urbanus 11 Mediolani Herlembaldum in numenim SS. refert. Per urbem Mediolanensem transierat etiam Urbanus II in Franciam veniens Superiori autem potius anno quam pra;senti , inquit Puricellus lib. 4, cap. 81, ego Herlem-

quoque aliorum de Normannia


:

praesu-

lum cum excusatoriis


interfucrunt
et inde

apicibus Arvernensi Concilio

cum

benedictione Apostolica

regressi, Synodales Epistolas coepiscopis suis detu-

lerunt. Guillelmus igitur arcliiepiscopus Conciliuni

Rothomagi aggregavit,

et

cum suflraganeis episcopis

de uhlitafibus Ecclesiasficis tractavit. Tunc omnes mense Februario Rothomum convenerunf, capitula

Synodi

qum apud Clarummontem


scita
,

factaest,

unani-

miter contemplati sunt,

quoque Apostolica

baldum ab Urbano papa connumeratum sanctis marfyribus, et nobiliori tumulo traditum idcirco
credidi, quia et causa ipsiusjustitiae, et Sedis ipsius

Apostolica; dignitas

ut hoc

utrumque

fierel,

omnino deposcere Tideretur, qua primum possetoppor-

confirmarunt et hujusmodi scriptum posteris dimiserunt Sfafuit Synodus sancta, ut Trevia Dei firmifer custodiatur, efc. In Concilio Claromontano Treurja Dei confirmata fuerat,induciainempe in bellis intcr privatas personas gestis, de quibus
:

tunitate, ratio,

nec ulla csteroqui veniret in meutem cur in aliud postea tempus differendum esset . Verum hacc conjectura mihi parum verosimilis videtur cum enim Pontifex urgentibus
;

frequens hoc et scquenti Sfcculo mentio occurrit. 19. Pax inter Raymundum et Gilbertiim de

mwidus, comes
profecfus
est,

Hoc anno Raicomitatu Provincia: contendentes. sancti /Egidii, ad bellum sacrum


ut

tunc universalis Ecclesiae negotiis totus intentus esset, et major de Herlembaldi virtulibus et niiraculis informatio capienda, rem in suum reditum
distulisse existimo.

num.

12

jam vidimus. Antequam

Herlembaldum vero ab Urrelatum, testatur


titulus

bano

II

in

numerum sanctorum

comilatum Tolosanum Rertrando filio suo notho commendavit, ut refert Guibertus de Nongento in Ilist. Hierosolymitana Qui quidem, inquit, naturali lib. 2, capite 18
e Galliis discederet,
:

auctor Chronici cui

Flos

Florum, anno

Mcccxcix composili, in quo apud Puricellum lib. 1, cap. 6, num. 2, sub Guidone archiepiscopo Mediolanensi Iisc Icguntur
:

cuidam suo filio comifatu quem regebat relicto, propriam conjugem (nempe Elviram, Alphonsi VI
Castellse et Lcgionis rcgis filiam)

cum
.

filio

quem

Hoc tempore passus

est

ab ea exegerat unico, secum duxit


lib.

Ordericus

beatus Arialdus martyr ct levita. Jacet in corpore

13

(nempe Ecclesiie) sancti Dionysii. Beafus quoque Hernebaldus miles, qui aniasias sacerdotum pcrsequebatur, occiditur, et per

appellat, aitque

Rertrandum comitem Tolosae semper Alphonsum fratrem ei in comita;


:

Urbanum Secundum
sepelilur

successisse Gaufredus vero prior Vosiensisin Chron. apud Labbcum tom. ii Biblioth. habet

tum

papam
navello

in

Ecclesia

beati

Dionysii

in

Raimundus

(sc.

comes

sancti /Egidii) filius Pontii

(id est,

insepulchro) ia pariete, ubi ejus

Tolosani
abiit,

passio depicta est.


In Saraceni in Ararjonia victi. anno,inquit chronographus Malleacensis ad annum mxcvi subacta est Osca civi-

17.

pro argcnto cum quo Hierosolymam , Ruthenis prajfecif comifcm Richardum, filium Piichardi vicccomitis dc Carlat, (cum scriberc debuisset,

Ilispania ipso

Richardum filium Bercngarii vicecomitis

tas,

et

rex Pctrus Aragundia;

(id

cst,

Aragonia?)

pugnavit

cum quinque
et

millibus mililum et viginti

de Carlat), ut dcmonstrat Bouchcus in posterioribus Addilionibus ad tom. ii Ilisloriai Provincia!, osfendit hunc I)ag. 2 et seq.,qui ibidem etiam

millibus peditum, contra

centum

millia

pedilum

Richardum, hujus nominisll, frafrem


bcrti comitis TEmiliani et Provincia;.

exfifisse

GiV-

Hoabilarum

novcni millia militum. Fucrat enim

possessa civitas

cum

aliis civitatibus

Hispania), tre-

mundus comes

sancti

yEgidii,

Quare Raihoc anno, posfquam

centum annorum et eo amplius. Hoc bellum et victoria, Dominodonante, facta est medianle Novembri mense. lloc eodern anno devicerunt Moabilaj Ilildefonsum rogem Hispaniai, et nonaginta milites occiderunt . De expugnatione Oscte vide dicta
an. Mxciv.

castrum sancfi Maximini invasit, pacein cum Gilberto composuit, ct cx tunc is comitatuni Proviiiciaj morte l)acifice obtinuit, exslinctumque bellum a
Bertrandi comitis Provincia; inter ufrumque i^er annos circiter xvi magno Provincialium damno gcstum. Vide dicfa anno mlxxxi. Semper tamen Raimundus Provincice comes dictusest, scd ratione tantnm partis Provincia;, siui comifatus Venascini,

lib. 9,

Ordericus Concilium Rothomagense. poslquam de Claromontano Concilio sermonem habuit, aliud refert iu quo canones scptem conditi, cujus initium est Odo episcopus
18.

pag. 721,

ad Tolosanos comitcs pcrtineutis.

r.\uos. Toiiis XVIU.

h1

URBANl

II

ANNUS

10.

CIIRISTI 1097.

URBANI

II

ANNUS

10.

CHRISTl

1097.

Romam

S. Amelmi cum refje Anglia; conflicttis et adventus, Barensi Concilio affiitums. Seqiiitur anniis Redomptoris millesimus nonage\,

cum eum nnllo gravi peccalo sciam oncrari, cujus a Roma petat absolutionem nec egere illius loci consilio, cum ei nullius scientia) desit copia. Magis
;

simus septimus, Indictione quinta, quo Urbanus pp.pa, cum (ut vidimus) anno superiorl expcditioiiem Hierosolymitanam in Galliis promovisset ne Gra;corum Ecclesiai schismatc offici posset, ut cos
;

certe dixerim

Urbanuin Anselmi ccdere


indigere.

sapientia;,
si

quam Anselnium Urbano


naciiis coeptis institerit,

Quod

perti-

omnem
:

archiepiscopatum

in

cuni Latinis uniret sollicite curavil, Roma;


esset.

dum

Quamobrem

ea de causa convocatis Gra;cis,


disponente,

transgredifur enim meum fiscnm redigam promissa sua, quihus fi(icm suam adstrinxit, onines consuetudines servaturum regni mei. Insolitum
est

Bari in Apulia Concilium celebrandum indixit ad

kalendas Octobris; cui contigit, Deo


jnterfuisse

ita

eat

quippe mihi, ut quisquam procerum meorum Romam, nisi meo potissimum missu (permissu).

chiepiscopum.

sanctum Anselmum Cantuariensem arQuomodo autem id acciderit, ex

Ideo vel juret milii, se


qualibet oppressione

Edinero comite ejus peregrinationis addiscimus; cnm alioqui adsit Willelraus Malmeshuriensis bibliothecarius, his lemporibns proximus, res ab Anselmo tunc gestas fusius prosecutus. 2. Sed pra;stat audire Edinerum, quem iisdem
interfuisse, tractasse et vidisse

turuni
fideles

vel

nunquam deinceps pro Sedem Apostolicam appellaevacuet regnum. Hkc inquit, vos
,

mei

dicite sibi.
,

Et

si

videritis

eum

nolle

desistere

itinere

lunc vigorem curialis judicii


toties inquietare

experiatur,

quod me
ad

non timuerit
nolit.

de re
ipse

quam

summam

perducere

Contra

comperimus, qui vix annum in pace cum rege sanctum Anselmum transegisse tcstatur; inde vero regem persecutorem fuisse expertum, adeo ut desperatione
certo

haec per nuntios

Anselmus agendum non ratus, ad regem ingressus, pro more, dexteraj illius

juvandi suos victus,

unum

illud

remedium

esse

reliquum senserit, principem pastorum Urbanum adire, penesque eum vel deponere sarcinam, vel per eum apud regem juvari, quo securus qnod sui esset muneris libere cxerceret. Anno euim superiori,

habuitque orationem in hanc sententiam : Quod dicis me non debere ire Romam, quod gravi peccato caream et scientia affluam quamvis neutrum pro vero arrogem ; tamen Dei libra; committoexaminanda. Quoddicis me promisisse, ut consuetudines tuas servarem;amplector,
assedit,
4.

sed conditiones requiro.

Cum

exceptione enim dixi

vix

mense Oclobris, Wintoniam vocatus a rege, tandem post plurimam contcntionem, profeeo.

me
dicis

servaturum

illas

duntaxat quae legibus Dei

consentanea?

cum

honestate essent constitutae.

Quod

ctionem hanc extorsit ah


eos
fuerint inter

Sed quis tunc inter

sermo contentionis extiterit, et qua; transacta ulrumque, alibi se scripsisse testalur Edinerus; quae quidem a W^illelmo descripta hic tibi legenda proponimus, Annahbus digna ; sic enim se habent
3.

fldem excedere, quod prffivaricatis consuetudinibus tuis, Sedem appello Apostolicam


custodita reverentia principatus tui
esse
aller diceret. Fidelitatein

me

non verum enim quam tibi,


,

rex, debeo, ex Dei fide habeo, cujus vicarius est

sanctus Petrus, cujus

Sedem

appello.

Sffiviebat,

credo, instinctu diaboH contra


,

pontificcm

forluna

parabantque in

proximam

curiam contra eum machinamenta, quae omnia,


petendo licentiam eundi
depulit,

debere ine jurare ne ulterius pro quavis causa Romam appellem publice pronuntio quod Christianus princepsab archiepiscopo
dicis,
;

Quod

Romam

quassavit et

cum

prius multis moliminibus voluntatem

ejus super Ecclesiarnm statum attentasset. Quocirca hsec communicaturus cum pai^a, rogavit (ut dixi)

sacramentum exigit injuste. Si eniin sanctum Petrum jurejurando abjurarem, negarem Christum. Quando vero pro ulla re Cliristum
suo
tale

negavero

tunc

tibi

de petils hcentiae peccato

hcentiam pergendi
Intelligo

Romam,

his

terque frnstra.

satisfacere

enim

(aiehat rex) licentiam interdic(;ndam,

non tardabo. Forsitan autem, me discedcnte, procurabit Deus, ut non diu res Eccle-

URBAXI
siastica}
,

II

AXXUS

10.

CURISTI

0'J7.

43
poliri
,

sicut

minaris

tuis

famulentur com-

videre ejusque

mercrentur beuedictione

pendiis.
5. Obslrepunt (licenli rcx et proceres, illud maxiine objurgantes, nunquam in consuetudinibus

otnixe precabantur. Tali ergo vulgi favoreRomam

servandis

menlionem Dei
ille

fuisse, vel Lonesti recliet pfcne in


: !

usque prosecutus, Lateranis, ubi tunc temporis summns Pontifex morabatur, advenit. Nuntiatur Pontifici Patris adventus, etovansjubet illuin in
parte sui palatii
quieti.
et

que.

Tum

comi vullu,

risum reso-

hospitari, et die

illo

indulgere
nobihtas,

verba eadem Papic Si nec Dei nec rectitudinis mentio, ut dicis, facta fuit, cujus tunc? Absit ab omni Christiano, leges vel consuetudines tenere et tueri, quai Deo et reclitudini
luto, dixit lia;c

Mane

confluit ad papain

Romana

de novi hospitis adventu scrmo couseritur. Adducitur cum reverentia vir in medium, et in qua

coram papa

sedcat, sella profertur. Ingressus, hu-

noscuntur esse contrariae.

miliat se pro

more ad pedes summi


illius Iffitari se

Pontificis, sed

Hoc

illi

dicto,

quasi malleo frontes


et

impuvocis

statim ab ipso erigitur ad osculum ejus, sedet, ac

dentes reperculsi, demissione capitum


silentio injustitiam
ille

pro adventu

Apostolicus cuin Roin

turbabatur, sed

suam testati simt. Nihil enim quandocumquo illi succlamaconlinuit rex ani-

mana

curia dicit. Acclamat curia lertio.

rent, tacens

rursusad caput sentcntiaj impermotus

8. Posfremo, silentio facto, multa hominis papa locutus est, virum illum

laudem

viitulis ac

revertebatur.

Verumtamen non

totius religionis esse conteslans, et quideni, inquit,


ita

quin crudeles minas intorquens diceret, non illum quidquam de regno suo exoptaturum (exportalurum). At ille impavidus Pedes, inquit, et nudus pergam, si equitaturas meas et vesles, vestrum esse quis atfirmaverit. 6. Puduit principem dicti, et rubore finctus Non ita, inquit, volo, sed undecimo abhinc ora die, cum ad portum veneris, nunlio meo in por, : :

mum

est.

Cumque

illum, utpote hominein cunctis

liberalium artium disciplinis innutritum, pro


gistro

ma-

tandis

vel dimittendis parebis. Irasceretur alius,

Anselmus imperturbatus manens, benedictionem suam regi non abnuenti obtulit, pra;Iocutu3
sed

moleste se (|uidem et a.'gre iram regiara ferre, sed dignaretur intelligere , ad commodum ejus si
animffi
teni

viam inchoatam speclare . Quomodo auantequam recederet ex omnibus episcopis


,

teneamus, ct quasi comparem velut alterius orbis Apostolicum et patriarcham, jure venerandum censeamus ita tamen excellens menti ejus humilitatis conslantia prasidet, ut nec marinis periculis, nec longissimis peregrinae terra) spatiis terreri potuerit, quin vesligiis beati Pctri, nostra^ parvitatis ministerio se praisentare, nosque magis illius, quam illum nostro egentem consilio, super causis suis consulendos adirestuduerit. Quapropter considerate quo amore, quo honore suscipiendus sit et amplectendus. Ha;c cum Anselinus de se, et multo his plura pro sui laude dici audiret (sicut
;

quos contiarios expertus fuerat, duos pcenitentes recepit ad veniam, et quomodo nunlius regis conscensuri navim arcliiopiscopi cunctas sarcinulas indigne sit perscrutatus, sed nihil pecuniarum

ipsemet saepe faferi solebat) non parum erubuit, quoniam se talem a[)ud se, qualem a tanto viro
praidicabatur

minime

cognovit.

Verumtamen

erat

inter verba tacens, decentius fore perpendens,

hujusmodi

inveniens, euin tandem abire permiserit, idem pluribus narrat. Ha.'c (ut accepisti) in fine anni superioris fieri conligerunt; reliqua peregriiiationis
sive miracula, sive sacra;

ad quain loqui. Post ha!c de sui adventus causa percunctatus a papa , eo sibi modo narravit omnia, quo veritalis et discretionis ratio poposcit. Ille audita miratur, et subveiitionem
silcrc

functionus sanctissimi
ejus civitatis
,

pleiiam poUicetur. Praicepil itaque ut subventionis


ipsius efTectuin circa se

viri,etsingula; mansioncs atque superatapericula,

Anselmus

prasstolaretur .

moraque Lugduni apud Hugonem


archiepiscopum. Sedis ApostoUca;
singula ab

Ha;c dc Anselmi in
9.

Urbem adventu Edinerus.


nonnisi ad

eodem

Ediiiero,

legatum per necnon ab ipso Wil-

Quod autem Barense Concilium

lulmo pluribus describuntur, qux brevitatis causa proeterimus. Uua; vero tantuni ad cjus Piomaj adventuin spectant, ab Edinero ejus peregrinationis comite narrantur, sic tu accipe
7.
:

celebrandum indictum fuit, quid inter lia;c sanctus Anselmus egerit, ex eodem non cnim transegit tot Edinero dicendum erit niensium teinpus otiosus, siquidem nihil otio sanctorum operosius. Quonam secesserit a;stivo temkalendas Octobris
:

Celebratis duhinc in cocnobio sancti Mi,

pore,

ita

narrat Edinerus
partibus
illis

Verum

quia calor
et

chaelis archangeli

quod

in

monte situm Clusa


festinavimus.

eestatis in

cuncta urebat,

habitalio

vocatur, Passionis

et

Resurrectionis Dominicai so-

lemniis

in

iter

reverli

Romam
,

Urbis niniium insalubris sed pr.ccipue peregrinis hominibus erat, Joannes quidam noinine, olim

Mirum

dictu, pauci atque ignoti per loca peregrini

nemini qui et ibamus, neminem agnoscentes unde essemus innotescentes etecce solusAnselmi adspectus in admirationem sui populos extitabat,
;

eumquc esse virum Vdx designabat. Undc cum jam hospitati etiam inter eos, quorurn insidias metuebamus fuissemus; nonnun(|uain viri cuni
,

monaclius Becci ubi Aiiselmus fuerat abbas, tunc autem abbas cQcnobii S. Salvatoris Telcsini , annuente papa, siiscepit eum ut proprium patrem amice, et duxit in suam villam, Sclaviam nomine, qiiaj in montis verlice sita, sano jugiter aere at(|ue
tepente, coriversaiitibus
habitatio nostra
iii

illic

habilis

cxtal.

Igilur

montis

ei-at

summitate coUoinsfar

niiilieril)us

hospitiunf iiitravere, et ul hoiniiieiu

cata

turburuni

tuiiiultii

soliludinis

. ,

44
vacua.

URBANI
Quod Anselnius advertens,

II

ANNUS

10.
vel

CHRISTI 1097.
non posse denuntiant. Quod audiens
liffic

et spe futurae

vir

Apo-

quietis exhilaratus ait : Hic requies mea, hic habitabo. Ad primum igitur conversalionis ordineni,

abbas esset habebat, (luemque se positum maxime perdidisse deflebat, vilam instituit, sanclis operibus, divina; contem-

quem antequam
in pontificatu

plalioni, mysticarum rerum enodationi die nocluque menteni intendens. Unde Christianaj fidei amore permotus insigne volumen edidit, quod Cur Deiis /ionzo.^^titulavit, quod opus (sicut in Pro,

ab illis exequendi internuntius fucrat , aliquantulum erubescens, gladio B. Petri animadvertens inlerminatur. Parti uostrorum ex toto favendo se contulit, constantiam comitis in fortia exercendo perplurinium laudans, vitamque ejus omni cura Roma; et Italiaj pernecessariam
stolicus, etquia

asserens.

Nam

timor tjus plures

ab

insolenlia

plusquam

zelus honeslalis compescebat. Apostoli-

cus itaque, Ecclesiasticis negotiis plusquam expeditionuhbus exercitiis intentus, totalibus tumultibus

logo ejus ipse testatur) in AngUa coepit, sed hic iu Gapuana videlicet provincia constilutus absolvit
iO. Contra

mente

declinatis,

his

tribus principibus, sed et

infideks elaboratum esse librui:i


in Pra^fatione docet. Quani-

illum,

idem Anselmus
ibi

omni exercitui Apostolica benedictione concessa, Beneventum secessit . Pergit auctor de obsidione
et dedilione reliqua recensere.

plurimos

{uisseinfidcles,slipcndia

merentessub

Rogerio Sicilia; comite in obsidione Capuana, idem qui snpra Edinerus qui videbat, oslendit, eosciuc

13. S.

versione.

Anselnms laborat pro infidelium conNos sancloruni facta prosequamur


et

plurimum

coluisse
isti,

Anselmum

teslalur.

Mahomeli

qu(E

tunc contigerunt. Narrat ea Edinerus qui

cultores erant

quam Deum

qui nihil auditu magis horrent, factum homineni dici ; quos ad fidem
,

amplexandam ab eo suasos
tus est Edinerus.
11.

rint saevitia principis esse prohibitos,

quominus impleveidem testa-

Anselmi '. Quem tunc contigit una cum Urbano papa in castris versari de quo ista Humanitas sancti Anselmi sine peripse aderat, in Vila sancti
:

De Capuana obsiprimo quod ad tempus spectat Gaufredus monachus, qui tunc temporis res gestas ejusdem Rogerii comitis scribebat, a^que hoc anno
Obsidio Capuana.

dione acturus,

sonarum acceptione suscipiebat omnes, Et quos omnes? Paganos etiam, ut de Christianis taceam. Siquidem nonnuUi talium, fama bonitatis ejus inter suos exciti, mansionem nostram frequentabant, et sumptis ab Anselmo corporalibus cibis,
gratiosi

revertebantur, adniirandam viri benigni-

millesimo nonagesimo septimo contigisse tradit ipsam obsidionem CapucE per Rogerium comitem factam; deque adventu Urbani papa; ad ipsum, componendarum rerum causa illuc Roma profia Cum ista aguntur, de ciscentis hccc habet '
:

tatem suis pra;dicantes


ut

quam

in tanta deinceps veneratione

experiebantur. Unde apud eos habitus est,

cum

per castra illorum, quae in

unum

collocatd
ele-

erant, transiremus, ingens multitudo


vatis in caelum

eorum

manibus,

ei

prospera inprecaren-

obsidione scilicet Capua; papa Urbanus colloquium ducis et comitis desiderans, a Roma progrediens,

tur, et osculatis pro ritu suo

manibus

propriis,

etiam coram eo genibus


largitate

flexis,

pro sua benigna

apud Capuam ubi obsessionem tenebat, venit comesque sex tentoria illi deliberans ad hospitandum, sumptus nccessarios abundantissime mini,
:

grates agendo venerarentur. Quorum etiam plurimi, velut comperimus, se hbenter ejus

doctrinae subniisissent instruendos, ac Christianae

stravit.

Porro ille sciens scriptum ' : Beati pedes evangelizantium pacem. Et ' : Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et alibi scriplum est * :

jugo sua per eum colla injecissent, si crudelitatem comitis sui per hoc in se sfevituram noa
fidei

formidassent.

Nam

revera

nuIltHu
fieri.
:

Pacem
nitatis

habete,
:

et

Deus

pacis

et dilectionis erit

volebat Christianum

impune

eorum pati Quod qua in-

vobiscum

et

maxime quia

sciebat totius Christia-

dustria (ut ita dicam) faciebat

niliil

mea

interest,

curam

suae provisioni delegatam, de

pace

inter ipsos reformanda,

primo ducem

et

comitem

principemque pariter conveniens, attentare coepit. \1. Qui consilio comitis prudeuti responsione usi
,

Hucusque Edinerus. 14. Rorjerius comes Sicilice mirabiliter liberatus, cum qiio Vrbanus papa congreditur Salerni.
Deus
ipse viderit.

in

pra;sentia
si
;

Apostolici

copia beati

Petri dicunt se jus inire,

a Capuanis pari discri-

Sed quomodo ipse Rogerius comes, dum ad Capuanam persisleret obsidionem per sanctum Brunonem Carthusianorum auctorem ei per visum
,

concedunt. Papa intra mine idem exequatur urbem idem de Capuanis rescitnm vadens, dum ab
utrisque parlibus conceditur, spe confitienda; pacis
frustra gaudens, renuntiat; dies disputandi statuitur. His

opponentibus, et
,

bat respondenlibus

prout sese res habegravi syllogismo Capuanis a


illis

apparentem, a Sergii ducis militum sit liberatus ciijusrei erga ipsum munificentia factum insidiis est, ut eadem Carthusianorum familia propagaretur latioribus spatiis in Calabria ejusmodi tunc scripto Diploniate videamus. Sic se habet * : a Ego Rogerius divina misericordia comes
; ,

judicibus legalifer conclusio determinatur. Capnani audientes se judicio pra?gravari, vel opposilione,
vel rationabili contradictione conlra judices
usi,

Calabrise et Siciliae, nota esse volo

omnibus

fldeli-

bus Christiauis beneficia, quae mihi peccatori coacessit Deus orationibus reverendi mei fratris Bru-

publice se injuriosos ostentantes, exequi vel nolle


i

Gaufr.

1.

IV.

C.27.

Rom.

.\.

3 .Mattli. V.

' *

Edin. in Ansel.

1.

ii.

Apud

Sur. die xxi Apr.

Ei^tat

apud

2. Cor.

xui.

Sur. die vi Oct. luui. v.

URBANI
nonis,
piissimi
palris

11

ANNUS

10.
in

CURISTl 1097,

45

fratrum

qui

habitanl

Capuanam

Ecclesiis sanctcB Mariae de

Eremo,
et

et S. Stepiiani
iiitcr

protomartyris, qua;

silee

sunt interra mea,

civitatem coegit, prout idcm qui supra Gaufredus enarrat. Interea vero, sanclus Anselmu^ de missione sua ardenti studio cum Urbano papa
egit
9

oppidum quod
essem

dicitur Stillum

Arenam. Cuni

Capuae lialendis MLulii (Maii), et pracfecissem Sergium, natione Gracum, principem super ducentos armigeros nationis sua;, etexercitus
in obsidione

sed frustra, De eo enim ha?c Edinerus Deinde soluta obsidione, multa prece Anselmus^ papam ad hoc flectere conatus est, quatenus ab onere pontificali eum absolveret, et quieti liberum
,
:

escubiarura magistrum, qui satanica persuasione


praiventus, prius ipsi principi Capuae promittenli

vacare concederet.

Verum cum quantuni ad


,

effe-

ctum ad nihilum
cilii,

laborasset

fretus benedictione

auri

non modicam quanlitatem, ad invadenduni


exercitum, noctu adilum pollicilus

ejus, Sclaviam reversus est, opperiens

me meumquc
est

se pra^bere.

Nox

proditionis advenit, princcps

bris

tempus Conquod-idem papa apud Darum kalendis Octoerat celebraturus . Quae autem, dum ibi mamiracula,
et

Capuaj

ejusque

exercitus

juxta

promissum

cst

ueret, digna Apostolico viro ediderit


illud

paratus ad arma.

Dumque me

so[)ori dedisseni,

interjecto aliquanto noctis spatio, adslitil cubili

meo

pra;cipuum,cum siticnti populo e rupeaquam eduxit, idem auctor pluribus narrat. Nos vero ex
Urbani papae vestigia assectemur.
17. Gaufredus

quidam senex reverendi vultus, vestibus scissis, non valeiis lacrymas continere. Cui cum in visu dicerem, qua; causa ploratuset lacrymarum esset,
visus est mibi durius lacrymari. Iterato qusrenli

inslituto

monachus, qui tunc


his subjicit,

ista

quae

inspiciebat, et scribebat,

Rogerii^i

comitem
filio,

Siciliae,

una cum Rogerio duce Guiscardi

mibi quis esset ploratus sic ait Fleo aninias Cbrislianorum , teque cum illis siuiul. Esurge (exsurge) quamprimum, sume arma, si liberare lc Deus permiserit tuorumque animas pugnatorum. lo. Hic niihi per totum videbatur, velul si
, :

post deditionem Capuaj

num,

illucque ad

eum

a(ivenisse

mox perrexisse SalerUrbanum papam,


eo ipse PonPapa urbem

qui hactenus Beneventi rerum eventum exspectans


sese continuisset.
tifex

Quomodo autem ab
ila

acceptus fuerit,

narrat

'

esset per

omnia

venerabilis pater Bruno. Experge-

factus

sum cum

terrorc grandi, pro visione pave-

scens. lllico

sumpsi arma, clamans mililibus ut


si

redditam et pacem inter ipsos factam audiens, et gaudet de fraude compressa et de pace confecla. Scd quia ducem et comitem Salernum secessisse
audivit,

armati cquos conscendercnt, visionem


satagens comprobare.

veraesset

nolens comitem,
:

donec

sibi

loquatur,

Ad quem

strepitum et clan-

vcrsus Siciliam remeare

illorsum accelerat. Ve-

gorem fugientes impius Sergius cjusque sequaces,


subsecuti sunt principom CapuK, sperantes se iu

niensque

thseum, ut

cum archiepiscopis apud sanctum Matcum debito honoreeum acciperet, cum

dictam civitatem confugium habuisse. Ceperunt autem militcs inler vulneratos et sanos centum sexaginta duos , a quibus visionem fore veram

processione prajslolatur. Et tamen propter amica-

comprobavimus. Reversus sum, Deo volente, vicesima nona Julii mensis Squillatium perbabila Capua civitate, ubi fui per quindenam conlinuam infirmatus. Venit vero jam dictus vcnerabilis Bruno
,

bilem venerationem quam versus comitem habebat, primum ad ejus hospitium eum amabiliter visum vadit, diuque cjus colloquio usus, ad pro-

cessionem qua; pracstolabatur, suscipiendus accessit. In crastinumque convenientes, alter alterius


colloquio

cum maxima

dilectatione

delectione

cum

quatuor de fratribus

suis,

qui

me

suis sanctis

devotisque collo()uiis consolati sunt. Cui reverendo


viro visionem reluli, et hunnles gratias egi, qui de

fruuntur. Ilaic de adventu Urbani papae Salernum, et de congressu cum Rogerio Sicilia; comite
Gaufredus, qui lunc
18.
ibi potuit esse pra;sens,

me

etiam absente suis in orationibus curam habuisset. Qui se humiliter asscruit , non ipsum
fuisse

(|uem

vidi

sed Dei

angelum

qui

adstat

nic Baronius agQreditiir scrio admodum tractarc de male institiita monarchia Sicilia;, occasione Diplomalis Urbani papw, hoc aimo dati Rofjcrio Sicilia> comiti.

principi
niiliter,

Rogavi quoque ipsum huut propterea de rebus meis in terra S(|uilbelli.

tempore

vilcgio

At ([ua; se(;uunlur de Priab eodem Urbano papa ipsi Rogerio comiti

sumere dignaretur largos redditus quos donabam. Renuens ille, rccipere nollc diccbat, quod ad hoc domum sui patris, mcamque dimiseral, ut omnino de rebus extraneis libcr, dcservirct Deo suo. Hic fuerat in domo mea quasi primus et magnus.Tandem vix abeo iinpetrare jtolui, utgralis ac(|uicsceret sumere modicum munus meum, Donavi enim eidem patri Drunoni ejusque successoribus, ad habendum in pcrpctuum absque tcmporali servilio, monasterium sancti Jacobi cum castro, et quamplures res et bona alia, cum amplislacensi

conccsso at(iue filiis ejus lucredibus, maxinia indigent pervestigalione atque discussione, quo veritas
ipsa elucidata pers|)icua

omnibus

Gat,

nec am|)lius
plane aggre-

mendaciis circumtecta celetur.

Rem

diinur, qua; multipliciter parere nobis possit invi-

diam, atiiue in nos odium concitare nuiltorum. Sed summa indc nobis parta est dicendi fiducia, quod ijise ad quem spectat ista corrigcre, rex sit
verilatis
el in

amantissimus,

justiti;u

observantissimus,

omnibus animo
(jiiod

traiKjuillissiums.

Atque

in-

super ex eo augetur magis alacritas


dicendi,

cum

libcrtatc

simis libertalibus in diclis


tis B.

litteris specifice

declara-

non contra ipsum

rcgciii, scd

pro

Hifc
I(i.

Sicilia;

conies Rogerius.
'

Qui non post multos dics ad dedilionein

Uaufr

IV. c. y.

, ;

46
ipso
(ita

URBANI n AXXUS
dixcrim

10.

CIIRIS^ft

1097.

cum

sancto Ambrosio

dosium)

sint a nobis ista tractanda.

ad TheoPro regc nam-

Rem haud
omnium
tis

ignotam prodimus, sed jam ore fere pervulgatam, ac veram, atque monimen-

agitiius, imo et cum rege, dum pro veritate cujus est cultor, et pro juslilia cujus est rector,

que

etiam publicis comprobatam. Tempore siquiFerdinandi regis, cognomeuto Calholici, SiJoannes Luca Barberius dictus, ,

dem

atque pro religione cujus cst custos et defensor, nos laboramus. Quod ct cum a nobis id exigat institutum, tacere

culus quidam
tertio, cgit

anno Doniini millesimo

quingentesimo decimo

non

liceat

nos silentes arguerent


histo-

cum

eodeni rcge, ut cjus auctoritate

jure multi ac objicerent, esse passos auream an-

ginam Demoslhenis. Qui enim elucidanda;


rica; veritalis

ex instiluto provinciam subierimus,

atque hactenus,
indefesso sludio,

quantum nostra
non poenitendo

fuit facultatis,

labore, pro viri-

bus
iisse

prffistiterimus,

quonammodo qucE maximi poii,

deris esse noscuntur, absque culpa gravi praiter-

poterimus iutentata
qui
est Veritas,

rehnquere indiscussa
igitur,

undique antiqua Diplomata, eadem in volumen, quod caput Brevium appellaret, ad regni jura noscenda colligeret. In quo praeter alia multa, illud de quo agitur, Urbani papae Diploma, uli editum legitur, pariter scripsit; sed sicut cajtera unde acceperif, verbum nullnm. In quem talium inventorem, ut impostorem publice conclamatum ab iis, quorum antiqua; possessiones
jicrquisila

unum

vel omittere insoluta?


prffivio

Aggredimur

Christo

recens inventis hisce Diplomatibus turbarentur.

veritatem exulantem post-

lin^nio restituere, etobscuratam tenebris in lucem

oblatus,

apertissimam vindicare. ^Equo, rogo, paliatur animo si nos in bis diutius necessilas detinuerit. 19. In isto quem diximus Salernitano congressu, ab Urbano papa datum asseritur Diploma
lector,

et eidem Ferdinando regi fuit libellus quo regia implorabatur clementia, ne in prajjudicium plurimorum, Barberianae collectioni

quibus

fides aliqua adhiberi deberet, nisi

de singuhs doccesset,

retur autographum, quod

quisquecum opus

consulere posset.
21.

illud

ampUssimuni, super quod,


Siciliae

vehili

fundamenesse

Quorum

justissima; petitioni princeps ju-

tum immobile, recentem

monarchiam
;

stissimus annuit. Porro


fides,

autem rerum gestarum

fundatam atque firmiter stabilitam, asserunt omnes qui ejus sunt pugnacissimi defensores
ter alios Fazellus Siculus, qui illud
et in-

ne quis de

his dubitare aliquo

modo

possit,

expressa habetur, et descripta legitur in hbro Ca-

ipsum Diploma

pitulorum regni

Sicilia;, capite

109, pagina ducendie vicesima quarta

in sua Historia

de rebus Sicuhs, veluti

emblema

tesima vicesima prima,


Junii,

eademque per eumdem Fer-

pretiosum intexuit, quod et fecit rerum Hispaniarum recens historicus, sicque quod latebat in angulo, perstrepentibus hisce tubis sacerdotalibus ia
Sicilia altera, altera in

dinandum regem confirmala,


tertia Indictione,

anno Domini millesimo quingentesimo decimo quinto. Qui enim ista diligenter exploravit et vidit
bis tradidit
testis fidelis, scriptis

Hispania, est divulgatum in

no-

orbe,

quarum

claugoribus non destruantur maenia

quam
,

fidelissime. Sic igitur, ut eviden-

Hierichontina, sed magis qui in bona voluntate

ter apparet,

muri Hierusalem'; cum bellicum insonuerint, quo excitati sunt plures puDomini sunt
a;dificati

gnare adversus Ecclesiam, ejus expugnare jura et adimere libertatem, captivamque pati cogere miseram servitutem. Par erat, prius de ipso, ante-

quam

edereut,

investigare, et a
,

quo

sic

primum

nullam penilus conciliat Diploma edinec auctorilatem aliquam sibi vindicat, nisi ex autographo accipiat eam. Provocandum igitur ad prototypum, excujus fidependet quod cum nunhujus auctoritas atque veritas quam hactenus faclum sciatur, ut ei credatur in rebus praesertim magni momenti, nihil prorsusest

lum

sibi

fidem

fidem acceptum cognoscere, et an integrum examinare, originem petere, et prototypum, si posset reperiri, consulere

editum

intelligere

et

in

quam

quod cogat,

vel aliquo

modo

suadeat.

22. Vis videre, lector, atque perspicue intelli-

denique vero illud ipsum erroribus purgatum, in candorem pristinum revocatum, scholiisque illustratum profcrre, atque ita bene mereri de Ecclesiastica antiquitate. Ista

vero prreiermisisse, et ine-

gere, istud ipsum, quod est editum Urbani Diploma, aliud omnino atque diversum esse ab eo (juod datum est Salerni ab eodem Urbano papa Rogerio Sicihae comiti? accipe perspicuam de his rationem. Cum stepe contigerit, adversus Aposto-

depravatum penitus edidisse, nec commonuisse lectorem, quam grave peccatum sit judicet ipse lector, qui eorum fldem secutus, in Seylleos se delatum vortices non cognoverit, cum ita navigaveril in tenebris, nec nisi admota verilatis face, in quod periclitandus discrimen inductus fuerit, poslremo vix sentiat. 20. De ipso igilur Diplomate nos acturi, quo tempore ipsum, uti scriptum legitur, et quo auctore edilnm fuerit priino dicendum, ac deinde in
et

mendatum, imo

licam Sedem Sicilifcreges de Ecclesiae et regum juribus altercari, ulique ex eodem Diplomate facessere negotium, ipsi,
si

ita
;

ut se habet exstitisset,

minime praetermisissent utique eo usi fuissent, ut nunc utuntur, tanquam potentissimo telo. Sed cum nusquam vel levis sit mentio, ipsum citatum vel nominatum ahquando, plurimisut id facerent
occasionibus exigentibus
tur,
:

utique dici posse videfuisse,

ipsum haud ejusmodl

ut

nunc

descri-

bitur, EcclesiffiRomanffijuribus adversarium. Cnr,

quam
1

tunc auctoritatem atquc fidem acceptum.

l'au!!

ill

AillllKIS.

1'iJl.

L.

inquam, non eo usus Rogerius Rogerii hujus filius, r;iim adversus Innocentium et Eugenium ageret de juribus Romanre Ecch in regno Sicilice ? Cur

URBANI

II

ANNUS

10.

CHRISTI 1097.
transactionibus
initis

47

non hujus nepos Gnillclmus, cumadversusHadria-

aliis

num Quarlum
et

de iisdem juribus niisceret


alii

liligia

contentiones ? Cur non

horum

successores

regni cjusdem? Cur nec ipsi tyranni prajtensio-

num

audacissimi

ac

pertinacissimi

defensores ?

Omittimus de reliquis dicere, quorum nec unus quidem usque ad Carolum Quintuni ostendi poterit citasse iliud, uti causae suae proficuum testimonium. Sed jam istud ipsum Diploma quale sit,
uti

nunc cusum

legitur, hic describamus. Sic se

habet
23. Urbanus episcopus, servus servorum Dei, charissimo filio Rogerio comiti Calabriae et Siciliae

salutem

et Apostolicam benedictionem. Quia prudentiam tuam supernae Majestatis dignatio mullis triumphis et honoribus exaltavit,

in tavorem Roman;c sumus. 26. Sed antequam ulterius procedamus, corrigamus primo errorem illapsum in tempus. Nam cum constet Diploma datum esse Salerni, etadventum Urbani illuc hoc ipso anno coutigisse, exploratissimum sit testiCcationibus ejus temporis scril)torum omnium quos recensuimus utique signatum ipsum oportuit Indictione non scptima, sed quinta, neque anno undecimo Urbani papae, sed decimo confirmantur ista eo validius, quod non anno sequenti, quo annus undecimus Urbani Pontificis numeratur, qui in Diplomate scribitur, potuit datum esse Diploma. Nam eo tempore, anno

Ecclesiae, inferius dicluri

sequenti scilicet,
sed

Roma;

constitit

non Salerni, ubi datum legitur, Urbanus ad celebrandum Con:

et probitas

lua in Sarracenorum finibus Ecclesiam


el sancla3 Sedi Apostolica;
:

cilium, ut suo loco patebit

neque post scqucnlem


eo tempore,
tenuit pariter

Dei plurimum dilatavit,

annum, quo
;

signata in Diplomate septima currit


,

devotam

se mullimodis semper exbibuit nos in specialem atque charissimum filium ejusdem universalis Ecclesia? te

Indiclio nam eodem pariter anno non Salernum, sed Roma Urbanum
in alio

assumpsimus. Idcirco de

tua;

celebrando Concilio, ut intelliges suo loco.

probitatis sinccritate

plurimum
tua;

confidentes, sicut

Sic igitur qua; depravala ostendimus, sunt in Diplo-

verbispromisimus,

ita

litterarum auctoritate firma-

mate corrigenda;
illapsa,

cum tamen non

adeo severi

mus
terit,

Quod omni

vitae

tcmpore, vel
vestrjB,

filii

tui

exactores simus. ut ob cjusmodi librariorum vitia

Simonis, vel altcrius qui legitimus

tui hoeres exti-

velimus idem Diploma rejicere.


sit

nuUum

in terra

potestatis

praeter

27. At istud ipsum, quidquid

et

quale

sit,

voluntatem aut consilium vestrum, legatum Ro-

mana;

Ecclesiae

statuemus. Quinimo qureperle,

nuper recitatum Diploma scias, uti oraculum cailitus lapsum, in plenissimam fidem accea nobis

galum
legati

acturi
vice,

snmus

per vestram induslriam

cohiberi volumus.

Quando ad vos ex

ptum atque in fundatione monarchicse molis fundamentum positum esse. Horrescit auditus, ut explosum sententia Ferdinandi, cujus nullum extaret quod ostendi posset autographum,nulIiusesset auctoritatis assertum Urbani papae Diploma illud ipsum sub ejus successore Carolo Quinto impera:

tem sanctarum

mitleremus (miserimus), ad salu(videlicet Ecclesiarum), qua; sub vestra potestate consistunt (existunt), ad honorem
latere nostro

beati Petri, sanctacque ejus Apostolica: Sedis, cui

devote bactenus obedisti,

quamque

in necessitati-

bus suis strenue


et tibi

et fidelitcr adjuvisti.

tore bcllicis rebus intento, principe invictissimo, tunc in regno Siciliae opera advocati fiscalis, uti

24.Sivero celebratur (celebrabitur)Concilium,


lua;

quidpiam divinum
niis laudaretur

in sublime attollerelur, pra;co-

mandavero, quatenus episcopos et abbates terra; mihi mittas , quos et quos volueris mit:

summoque

plausu exciperetur, et

ut lapis angularis faciens utraque


rali

unum, tempo-

tes (miitas)

alios

vero ad servitium Ecclesiarum

tuarum
tis

(et

ad tutclam) retineas. Omnipotens Deus


in vitani ailernam

simul ct s]>irituali juncta auctoritate, nova hactenus in Ecclesia Catliolica inandita constituta
liis

actus tuos in beneplacilo suo dirigat, et te a pecca-

fuerit monarcliia. Sic itaquo cuni dc

est agita-

absolutum

pertlucat.

Datum

tum

consiliiim,

consiliarios fefcllit iniquitas reli-

Salerni per
sise

manus Joannis
nostri

sancfa;

Romana; Eccle.

diaconi, tertio nonas Julii, Indiclionisscptima;,

gionis obducta velo, dum scrvandum propouitur, quod papa sanclissimus, Urbanus Sccundus, sacro

anno Pontificatus
ploma.
2o.
tuil,

undecimo

Hactenus Di-

Diplomate statuisset; cui adversari nefas duceretur, diceretur et

impium.
igilur Apostolica

Quod quidem toUes abrogatum fuisse oporquoties inter ipsos Romanos Pontifices atquc
reges du bis constat fuisse transactum
;

28.

Pra;tcnsa

auctoritate

contra Apostolicam ipsam


ejus in regno Sicilia;
rilas

Sedem grande piaculum

Sicilia;

ut

perpetratur, dumipsainconsulta Apostolica Scde,


potcstas labefaclalur, aucto-

cum
est

Rogerium atijue Eugcnium pajiam ita concordatum, quod nullum lcgatum mitleret
inter

in Siciliam

Pontifcx, nisi

qucm

rex ipsepeteret;

abrogatur, loeditur jurisdictio, et cuiu ea leges violanlur Ecclesiastica;, patiturquedispendium

non autcm ut rex ipse lcgali Apostolici vicem teiicret, quod ab Urbano fuisse conccssum asscritur. Quod conslat ex Romani scnalus Epistola ad Conradum regem Romanorum, quam rccitat Otto Frisingensis episcopus, cjus temporis auclor
'.

anliqua traditio, atque


Sicilia

demum,

ut ipsa erigatur in

monarchia, jura omnia Ecclcsia; dissipantur. Nomen hactenus inauditum tunc proclamalur infauslum, adscribitur Cliartis, el memoria; pcrpclua; consccralur,

At de

jam

rcgiis

cusum

typis, et

im-

peralorio promiilgaluni Edicto. Ila abusi


*

niiiiistri

Ollo Frising. iD Frideric.

I.

c.

28.

illi

nomine

tanli imperaluris, ut

tanlum ncfas au-

48
derent.

URBANI
Siquidem

11

ANNUS

10.

bilos,

CHRISTl 1097.
devitans profanas deposifum cusfodi inquam, ut serpentis siconsuevil Ecclesia Catiiolica novas hujusce,
,

anno Redemploris millesimo

mothee

(|uingentesinio vicesimo sexto, die septinia mensis

vocum

novitates . Ilinc,

Decembris, dalum legitur Edictum, Caroli Quinli

nomine potius quam volunlate, de confirmationc Pandectarum impressi voluminis, in quo asserilur
monarchia, atque ipse seorsum scriptus legitur liber, qui inscribitur Monarchia, omnium regni consiliariorum subscriptione muniliis, cujusauto-

modi audire, atque horrescere voces


Et

et execrari.

quomodo

ipsa patietur istam,


in Ecclesia

qua; adversatur

custodifa;

mordicus

unitati? Si

una

est

consensu fidelium omnium in Ecclesia a tempore Evangelii promulgati monarchia, nec alteram superinduci ab
illa,

graphum

asservatur in

Siciliic

cancellaria, ex

quo
alte-

quaj Cbristi ore noscitur sfabilita,

exemplaria duo descripta dicuntur,

quorum

ad Petrum fanfum, non ad alium

quempiam Apo;

rum

fertur ad

regem missum, alterum vero ad


se vidisse testa-

AragonenseConcilium dalum. Qui


tur, vir pius, retulit ista.

eadem vindicet moQuod enim auctoritate Urbani papa; Diplomatis, ipsum RogeriumSicilia; comitem
29. Sed et quaj sibi jura

stolorum ista dicentis ' : Tu es Petrus, et super hanc petram a;dificabo Ecclesiam meam et ad eumdem post resurrectionem':Pasceagnosmeos, pascc oves meas , unquam passi sunt Orthodoxi

narcbia, dicendum.

quomodo hodie infaustum nonien, vox


tcra auditur in Ecclesia

infelix, al-

atque

ejus

ba^rcdes
:

legatos a latere

constitutos
tera
illa,

omnino

vellnt

omnes

pariter successores reges

monarchia? 31. Quod si dixerint, non est dicenda ista almonarchia, cum pendere istam dicamus ab

regno legatos notos esse contendunt, cosdemque omnia qua; sunt legatorum a lafere
esse in Sicilia;

dum eam
:

auctoritate Diplomatis Ponlificiivin-

dicamus
esf

imo et substituendi potestatem babere cum eadem auctoritate, nimirum,


efflcere posse confirinant,

altera, sed

si non est una cum ea utique non altera dicenda monarchia, scd unicum relinquendum, servan-

et

nos hoc ipsuni dicimus,


;

ut judicare et punire possinf, absolvere et excom-

dum,
quod

et

municare quos

velint, laicos,

monachos,
,

clericos,,

ipsi

cusfodiendum Monarchice nomen est illi, imperfilum a Christo, in ea solum semfideles. Si igitur auctoritate Di-

etiam Ecclesiastica dignitate pra;Iatos


episcopos et archiepiscopos,
dinales ibi degentes eidem
esse velint.

abbates,'

per sunt venerati


dilis

imo

et S.

R. E. caresse fa-

plomalis Ponfificii id vobis juris quaesitum conten(ministros illos rcgioscompeIlo)cur


sit illo
,

monarcbioe subditos

plusquam

Ejusdem quoque monarchicjc

concessum
buli?

vobis sumitis in novitate vocadicitis


:

cultatis, appellationes

ad sanctam Sedem Apostolirespectu Ecclesiastica)

Demus quod

Urbanus voluit reges


:

cam

impediro, nuntios ejusdem sanctte Sedis non


,

Siciliae esse legatos

natos a latere

numquid

Diplo-

admitfere

atque
et

demum

mate

sanxit, cos dicendos esse

jurisdictionis,

neque ipsam Apostolicam Sedem

quam. Magna quidem


difforentia.

inter

monarchas? nequautramque vocem est

habere superiorem, nisi in casu praeventionis. Ista sunl, quse Urbani auctoritate Diplomalis reges in Sicilia velint sibi licere. Quid
recognoscere,
tu ad ista dixcris, lector, nisi vocabulo Monarcluce,
praeter

Cum autem

plures sint hodie in Ecclesia

Cafholica nobilissimarum Ecclesiarum antistites,

qui ex vero certoque privilegio Apostolicae Sedis


legati nati obtinent dignitatcm
:

num

ex eo aliquis

monarcham unum, quod unicum caput

visibile in Ecclesia a fidelibiis

omnibus semper est cognitum atque cultum, aliud in monarcha Siciliaj oborlum , aliud superinductum pro monstro et ostento caput Ecclesias, in qua non amplius, ut semper antea unus, sed duo audiantur, scribantur, legantur esse monarcha;, ac duo insuper in ea
deformiter ostentari capita?

eorum ausus est aliquando sese appellare monarcbam? minimegentium. Qnamobrem etsi non alia
ex causa, vel ex bac salfem succidendum est nomen adulferinum, ne tali cxemplo propagetur in
alios
:

alioqui in Ecclesia Dei, in

possit esse

qua nonnisi unus monarcba, monarcharum silva (horsuccresceret

rendum
priniatus

dictu)

infamia sempiferna

Romanae

ipsius Ecclesiao.
;

At hac, quod

quod ad ipsum in primis nomen spectatrquomodo post quadringentostriginta annos a tempore dati ab Urbano papa Diplomatis, quod
30. At

nunquam

a piis regibus, nec a tyrannis ipsis Romana; Ecclesiae perduellibus, neque ipsis acerbissimis Romana^ Ecclesia; persecutoribus Friderico, filio, atque nepotibus, ejusmodionmarchiae nomen usurpatum ullalenus reperifur recens natum invenitur superinductum ? potuitne tot saeculis in:

nomcn ipsum, dicfa satis res autem ipsas ad examen modo revocemus. 32. Quonam jure, qua ratione ex eodem Urbani Paps superius recifato Diplomate tanta vobis
ad
sumpsisfis, ut ex eo legatos a latere itemque natos

afque
ciliae

demum

monarchas
filiis

effectos reges

omnes
:

Si-

dicere pra^sumpseritis? Esfo, concesserit ista

Rogerio ejusque

Urbanus papa

numquid

tra viscera latuisse parentis, ut nonnisi hoc postremo temporetantum parereturostentum? Exhorruit semper Catbolica Ecclesia, assuela servare

haeredibus cunctis, et successoribus omnibus esse concessa affirmare poteritis ? nullo modo. Recitentur
33.
tui

eadem vcrba Pontificis sic se habent Quod omni vifae tuae tempore, vel filii
;

quod antiquitus traditum, voces novas,

nisi

cum

Simonis, vel alterius, qui legitimus tui haeres

ad novas profligandas haereses, nova ipsam oportuit excogitasse remedia, custodiens in Timofheo PauU depositum, ita scribentis ad eum Ti:

extiterit,

nullum

in terra potestatis vesfrae etc.

URBANI
qnnm

11

ANNUS

10.

CHRISTl 1097.

49

cautissime papa voluit exprossisse personas,


illud

vixerit,

quibiis

concedoret
extiterit

privileg:ium.

Expressit

enim Rngcrium patrem, Simonem

filium, et alte-

quibus jugiter certandum erat prohisipsis adversus invasores Romanit! Ecclesiae jurium. In qiiibns laboribus obeundis, qua; ejusdem Urbani
Pontificis partes fuorinf,

rum

filium,

si

ipse liffres.

Rogerio comiti erant


Rogerius,
rius,

filii,

Duo namquc Simon mnjor natu, at(|uc


ilia,

docent qua; de eo sunt

cnarrata pcr annossingulos Pontificatus ejus, quo-

quem

voluit cxpressisse voce

alte-

rum

cansa Concilia adoo frequciitia indicenda, pe-

quod quidem noinen non de jiluribus, sed de uno ex duobus duntaxat dici, sciunt omnes qui latinas litteras didicerunt. Sic igitur cautnm, ut filios illos duos Rogerii privilegium non excederct. Quomodo ergo deducilis ad ha^redes omnes? quo-

regrinaliones assidue ab ipso obennda; fuere, scrivel latam

bique ad diversos Epistolas frequenter oportuit; ne ungucm pra^judicium inferri sineret


Ecclesiastica; immunitati.
37. Potuitne

tanta

conccssisse Rogerio,
si

quo-

modo adbuc

insuper,

cum b;credes

Rogerii

defecerint, trabitiscliam ad successores de hffiredibus omnibus, ct successoribus aliqua inest mentio in Diplomate? quod quidem, cum id prxslari

omnino omnes? Ul)i

rum partem aliquam tantum

iinpcratori Henrico

fcrocissimo Ecclesia! persecutori cessisset,

pacem

voluerint

Romani

Pontiiices expresse conscribi,

exacte notari, dilucide poni,

minime

prajtermisisse

proculdubio univcrsalis Ecclesia; redemisset, et tot ianfisque cladibus afnictam diutius Ecidesiam liberasset ? Si quid igitur vulneris fuisset infligendum Ecclcsiae, plane pacis universalis causa comparanda; et pseudopontificis propulsandi, toleran-

noscuntur.

Atquid amplius? etiam si exprcsse Urbanus Poutifex ea concessisset omnibus lia;redibiis at(iue etiam succcssoribus omnibus Rogerii comilis adhuc tamen ea ipsa nullo modo doduci potuisse ad Carolum Quintum, hac apertissima ratione firniamus, quod cum [ilurima exfent Pontificum Ro3i.

dum

utique fuisset illud

sed prius cuncta pati,

quam

quid

minimum

Ecclosia; juriuin imniinui

dccrovit

cffectu ipso cgregie prajstilit, nihil

animo Urbanus papa, quod et dum vixit, magis sollicite

stiidiosius tractans, vel cupidiussatagens,

curans tota ipsa sui Ponlificatus functione, nihii quam ne

manorum

Dijdomata, quibus suntconatrc investiSiciliEe diversis

quid

minimum

Ecclesi;c juriiim

sibi

sa^culares

turaede regno
diserlis verbis

regibus, al^iue in eis

principes vindicarcnt.

Nam

audi

{\\\k

de

Urbano
:

revocentur cuncta sigillatim

qus

ipso cjusdem temporis scriptor dicat Domiiizo

adversus

Ecclesiasticam
:

immunitatem
niliil est,

quoquo
Nunqinm
dpcrcvit libertas denique Sedis

modo

sint

pra^sumpta plane

ut adversus

totPontificum Documenta, de quibus sigillatim inferius fiet menlio, istiusmodi

Romana; per eum.

Diplomaaliquid

sibi

vindicare possit auctoritatis.

Ilaicipse in Vita Mathildis, citata srrpe superius.

At nec quod pra;tenditur, uUo pacto concesserim, per Urbani Diploma creatum legalum a latere fuisse.Rogerium ipsum, atque filios ejus.
3r>.

Imo audi Urbanum ipsum ita rescribentem ad Ru Nosse te volumus, quia dolphum comitem
'

nulli

sa!cularium dimiino potcstatcm in clericos


:

ut plenius cognoscantur, ejusdem liic papaj Diplomatis verba sunt repetenda, qua; sic se liaIIa;c

liabere licct

sod

omnes

clorici episcopo soli esse


aliter

debent subjecti. Quicumque vero


[iserit,

prcesum-

bent o Nullum in terra potestatis vestra), pra;ter voluntatem aut consilium vestrum, legatum Romanffi EccJesia! statuemus. Quinimo, qui per legatum acluri sumus, per vestram industriam legati
:

canonica; iroculdiibio sentontiiB sul-jace-

bit. Scd cl

Salernilanum cleruin

codem argumcnto scri[itam ab co ad ct populum brevem Epistohabet


:

lam

legito. Sic se

vice cohiberi

volumus

Quis

ista

perlegens,

non

38.

Urbanns episcopus,servus servorumDei,


salutem
ct

percipiat ex vcrbis ejus,

non legationem a

laterc

diloctis liliis clero ot po|)ulo Salernilano

concessam csse Rogcrio, scd eum vicem legati implere voluisse, et in liis tantum cohibendis, qu;c per legalum Apostolicae Sedis cohibenda foront?
Aliis

Aiiostolicam benedictioneni.

cfffi

Lanzzonem presbyferum,
[lor

qiii

Ecclcsiam sancxpulso eo

Marla;

manuiii laicam

invasit,

namquc

formulis

atque adeo

specificis,

iisdemquc plenioribus consuevissc concedi ab ipsis


,

qiii

logitime possidobat, noveritis scntcntia nostra

officio et

bcnencio interdictiim. Oinnos pra'terca,

Romanis
ignorat,

Pontiflcibus
(jni

logationes a laterc,

ncmo
ipsis

qui Ecclcsias, vcl Ecclcsiasfica beneficia, aut capellanias, sine cpiscoiii sui coiisonsu per
;

30. Pnctorca

ojusmodi lectionibus assuevit. non perpcndunt quanta ab

manum

lai-

irrogetur injuria
concessissc

Urbano Pontifici, cum velint ea ipsum Urbanum Rogerio, qua; per reges Iiujus temporis male adversus Ecclesiastica jura, universa Ecclesia Catholica scandalum patienfe,
exerccntur
tifex
:

cam obtinuerint donec satisfaciant suo cpiscopo, secundum sancforum canonum constiliita, ab officio ct boneficio infordicimiis. II.cc
Saleriiitaiuu Ecclosia<,
(iiia;

oxmonimentis

in Vaficana bibliotlie(;a

asscrvantur. Qiia; qiiod certo careant anno


data sunt, hic

quo

cum

in vindicandis Ecclesia) juribus

voliiimus doscripsisso,

cum

caiteris

ab usurpalione laicorum, idcm sanctissimus Ponnulli reperialur fuissc sccuiidus,

ferine annis singiilis Poiilirio.itus ejus res gcstaj ab

sed

intcr

ipso hrec de co latius prajdiccnt.

primos ojusmodi zelo exajstuanles claros RomaiKis PontiDccs numerandus, qiiique iis ipsis temporibus
\\Kw-y.

'

Ivop. 6.

c.

4C3.

ToiiLS XVIII.

)0
39. annis,

URBANI
An

II

A.NNUS 10.

CIIRISTI

1007.

poluit, qiifc tanto labore aeclificaTit tot


liora in

una

congressu

illo

Salernitano cuin

absolutissimam fidem ejus deesse posset) dedicatum vero Antonio Augustino tunc archiepiscopo
Tarraconensi
41. Ilic
,

RogprioUrbanusPontifexdestruxissetutsccundum Si quoc dcslruxi, ilerum bOBC sdlillud Apostoli


'
:

eruditione

legum

sacrarum suee

aetatis in Ilispania facile principi.

fico,

praevaricatorem

me

constituo . Ipse turpitcr


fuerit

ipse

auctor a nobis superius citatus,


Ui'bani papa;

prffivaricationis

nomine

arguendus,

si

tanta

eadem occasione congressus


gii

cum

Ro-

Diplomate

quanta isti proferunt renovata per recentcs reges Sicilia;, Rogerio ac posteris concessissel? Absit, absit, longe longius, inquam, proculque
illo,

gerio Siciliae comite, acturus de ejusmodi privile-

concessione, facta ab

Urbano

Pontiflce ipsi

Ro-

gerio, ista pra3tendi ejusmodi prscessisse sic narrat

absit,

ut monarchiae illius dicatur Urbanus erector,

occasionem

'

Sed quia ipse Apostolicus


coSicilia

ffidificatorque turris

Babel in contumeliam Dei,


Sedis; cujus plane

et

jamdudum Robertum episcopum Trainensem,


mite inconsulto, legatum in

opprobrium

Apostolica}

ajdificatorem, sed destructorem se

dum
:

vixit,

non sem-

per Urbanus exhibuit, qui


fidelibus clamet illud

et

nunc de calo

in

ipsam

Davidicum ' Exinanite,exinanite usque ad fiindamentum in ea. Utpole quaj ipsis eam erigentibus atque tuentibus a;ternum
cxitium pariat, in
cujus tantum

ad exequendum jus sancta; Romana Ecclesia; posuerat, perpendens hoc comitem grave ferre, et nuUo modo ut stabile permaneat assentire cognoscens etiam, ipsum co:

mitem

in

omnibus
divini

negotiis Ecclesiasticis exequen:

dis zelo

ardoris exfervescere

cassato

quod

ruina spes

sit

eorum ad salutem erectionis. Sed ct in Concilio universali Romaj sub ejus successore Pasciiali Pontifice

de episcopo Trainensi fecerat, legationem beati Petri super comitem per totam Siciliam, vel ha-

bendam
ipse

hajreditaliter ponit,ea discretione,ut

dum

celebrato, ab universa

Synodo acclamalum

comes

advixerit, vel aliquis

hx-redum suorum

est eidem Urbano Ponlifici, uti juriuni Ecclesia; defensori atque propagatori acerrimo vindici idque sajpius factitatum, prout suo loco, sequenti
,

zeli paterni

Ecclesiastici executor superstes fuerit,

legatus alius a

Romana

Sede, ipsis invitis, nullus

superponatur
nentur.

Haec ipse. Quae plane integra ut

tomo
set, si

dicetur;

quod

profecto fieri

minime

potuis-

vidisti, in ipso recitato

superius Diplomate conti-

erectorem monarchise Siculae posse


ultra

dici

modo

aliquo contigisset.
40. Sed quid detineo
cito

lectorem, et non
,

qui non ut ipsum verum, germanum, legitimum, in omnibus integrum edideruntDipIoma; sed mutilatum, decurtatum, atque corruptum in omnibus detego adversantium malas artes
se habuit,

et dolo malo de eo dempta, quae in eo contineri idem ipse testatur, jam demonstremus, atque nos hic, honoris causa redditae postliminio diu exulis veritatis,

42. Sed quae malis artibus

sint

grandiusculis

SED

Sl

litteris describamus, sic se habent QUA ROMANiE ECCLESIiE JURIS EXEQUENDA

quibus jura Romans Ecclesiae salva essent, exhibuerunt ipsum? Agimus immensas Deo gratias,
quia caecitate percutiens
illos,

FUERINT, CHARTULIS - A R0M.4NA SEDE IN SICILIAM VEL CALABRIAM DIRECTIS, PER IPSOS CONSILIO EPISCOPORUM

qui

manu

sacrilega

sacrum Diploma Pontificis in pluribus mutilarunt, non sivit eos videre illa, quibus istiusmodi per eos
patratum scelus
aperta luce,
certa

EARUMDEM PROVINCIARCM AUTDENTICL* DEFINIANTUR. Ista sunt quae manus audax, ad sacrilegium prompta, abstulit a recitato papae Diplomate.

probatione,

atque evidentissimo argumento probari posset. Si cnim vidissent atque considerassent, quis dubitet

Quae tanti noscuntur esse momenti, ut si ista restituantur in ipsum, nullum penitus videasirrogatum damnum per eam concessionem privilcgii Rogerio factam

idipsum, ab eis eadem falce adhibita falsitatis, fuisse peractum? Quemnam putas ad ha!c probanda adhibituri simus testem? illum ipsum cx adversantium domo petitum, ab ipsis jure laudatum receptum, probatum, cui nec sit quod objici possit, quippe qui hoc eodem tempore vixit, et scripsit historiam Siculam, eodem ipso (ut profitetur) exposcenle Rogerio comite de quo agitur. Nominatus est istc Gaufredus, professione monachus Benediclinus, cujus opus antiquitate ipsa plaiie

juribus Apostolicae Sedis,

cum

sit

in his verbis

illi

integrum reservatum, ut cum opus


rit

esse judicave-

papa, ministros suos in Siciliam mittat causas


;

urgentes cognnscere
episcopos ad
sillo

qui, et

si ita

placuerit ipsis,

Synodum

congregent,

quorum

con-

ipsorum sententia exspectelur. Talia

igitur

tantaque e Diplomate subduxisse, quanti


fuerit, judicent

reatus

venerandum, delituit psne sepultum inter vetera monimenta rcgum Aragonum ad nostram usque ffitatem; cum illud ipsum Hieronymus Surita, vir celebris, de rerum antiquitate bene nierens in lucem protulit, ediditque Caesaraugustae typis DomiaPortonariis,anno salutis millesimo quingentesimo septiiagesimo octavo, idemque munitum
nici

omnes. 43. Porro islud ipsum, ut pro tuendis juribus Romanae Sedis, post hujuscemodi privilcgium ab Urbano Rogerio impertitum, usu frequentaverint
Romaiji Pontifices mittere in Siciliam ministros cum opus fuerit, certum esse, certo exemplo monstratur de Urbani ipsius successoie Paschali papa,

qui legitur misisseapocrisiarios in Siciliain ad exi-

genda

Apostolicas Sedis jura,

dum

ab archiepi-

scopo Panormitano praestari jubetur juramentum

adhuc
'

et

laudatum regio Privilegio

(ne quid ad
>

Oal. VI.

Gaii.

1.

IV. c. 29.

'

Chartulariis necessario legeiiduin, ciim

['sal.

cxsx.

paulo post dicat, per

>iisns.

URBANI
Odelitatis

II

ANXUS

10.

CHRISTI 1097.
in ipso

51

sanctae Apostolicae
Ponlificis

ejusdem Pascbalis
rius

Extantdehis litterae, quas GregoSedi.

siderentur cffidem ipsae

Nonus
'.

intexuit inter Decretales a se collectas


Ilabes ex his igitur, et

quod ex Diplomate demptum fuerat reslitutum, et quod fuit in eo declaratum ejusdem Urbani pa[)ae successoris exeniplo, ut nibil sit quod de his desiderari ulteEpistolas
rius possit,

Diplomate apud Gaufredum edito dcsenteiitiu}, paulo anle ab eodem auctore qui vidit et descripsit, integre, ut vidimus, recilata;. Quando autem admissum por-

dum

lentosum adeo scelus, et a quo fuerit [jerpetratum adeo pudendum facinus, haud adeo exploratum

habemus
vacare
fredo

ut possimus as,screre veruin iilos miuiine culpa libere dicimus, qui ex eodein Gau:

44. At

non

bic finis lalrocinii expilali Diplocastera,

illud

matis. Aperiantur

ut restituatur in iuteveritas ipsa.

edentes, scntentias

ipsum Diploma describentes atque illas ah eodcmsuperius recitatas

grum
jicit

tantopere passa

damnum

Sub-

describere penitus prcctermiserint,

quarum

vel sal-

idem Gaufredus auctor de


:

his dicere, quce

post haec

pergens
fuerint
,

eodem ipso Diplomate continerenlur, sic a Quod si epijcopi ad Concihum invilali

tem meminisse debuerant. Siccine bona fide res acta, ut ad monarchiam construeudam oportuerit
priusita

destruerc Uibani
?

papai Diploma,

et ila

quot et quos ipsi comiti vel suis futuris bajredibus visum fuerit, illuc dirigant . Hsc integra sunt conservata in textu, sed quoe fuit addita
limitatio

ipsum reddere mutilatum

cum

in

promptu

esset

resarcire jacturam, et subltila fragmenta conjungere, ab eodem Gaufredo suppeditata, deque his

mox
NISI

ab Urbano, penitus sublata noscitur, qua; ab eodem Gaufredo fidesincera itasubjicitur :

SIT IS SICILIA

FORTE DE ALIQIO IPSORLM IN COSCILIO AGENDLM VL CALABRIA IS (CT) PR^SENTIA SUA AU-

TDENTiCE DEFiNiRi NEQcivERiT.

Eu quanta
:

ista,

quac
si-

monere lcctorem, atque ita bene mereri de prodita veritate ; quo nomine ab unoquoque legentium immortales gratife fuissent ageudae. Agimus vero nos iterum Dco gratias, qui sic, cum ipse sit Verilas, patrocinium suscipit veritatis, ut dementet

dolosus artifex in gratiam principum abstulit,

fraudulentos

nec
in

permittat facere

cuncfa
illi-

de quo in Psalmo ' Sicut novacula acutafecisti dolum , abradens a Diplomate, qua;

miUs

illi

quffi velint,

cum

voluit Urbaui papae

Diploma

batum

et

integrum

Gaufredo mansisse,

dum

ab

sibi

ad concinnandam
45.

quam
est

moliretur
indulsisse

fraudem Urbanus

eo ipsius describitur
recitantur
:

viderentur esse conlraria.

argumentum, atquesententia; quod postea, utvidisti, eo niodo manus

Qui enim visus

fraudulenta corrupit, et
47. Quod"si

manus

artifex mutilavit.

papa Rogerio, ut vocatos ad Concilium episcopos, quos vellet retineret vel milteret, cum supcraddi Nisi forte de aliquo ipsorum in Concilio dit
:

integrum ipsum reddatur, [)rout ab ipso Pontifice noscitur esse datum, restitulis ia ipsum clausulis illis atque sententiis per Gaufredum
verbis totidem recitatis
:

agendum sit plane significavit, quod hberum cum vellct, Siculos et Calabros
;

ipsi esset

tantum abest ut a nobis


cautela ila

episcopos

rejiciatur,ut exosculemur illud, utpote sanclissimi


Pontificis

ad diceudam causam vocare ad Apostolicam Sedem, cum videlicet (ut subdil) ipsorum causa in
Sicilia vel

monumentum, quo magna

Calabria authentice in praesentia sua

principi voluerit satisfactum, ut tainen Apostolicaj Scdis inimunitati nihil passus sit esse delractum.

definiri

nequiverit .

Nam

quid

est

quod

ait

Aulhentlce definiri non posse ?

cundum

canonice seleges Ecclesiasticas terminari , qute pronisi

Tantum, inquam, abest, ut restitulum ipsuni integrum,es3eUrbanigenuinum negareveUmus; quin


potius paraU siinus ostendere aliud id genus Privilegium ab alio Romano Pontifice, eodemque

hibent principes cognoscere ct judicare causas epi-

scoporum, quibus quidem casibus caustC episcopo-

rum, qua; agitari authcntice,ut ait,coram principe saiculari non pos=unt, ad Sedem Apostolicam sint
deferenda;.

Urbano non imjiare, alii Christiano principi esse concessum sed nec pcr ipsum A[)Ostolica; Sedis jura esse sublala, ut aliqua super ipsum erecfa
;

En

vides, lector,

quanta subtraxerit,
ille)

et

fuerit

quanti momenti veterator (quisquis furit


si in

quaj

monarchia, sicut superi[isuinUrbani datuin Rogerio factum a()paret. Qui enim [)Obt Urbanuin
successit tertio loco, Callistus pa[)a Sein vindicandis et exlorquendis

locum suum restituantur, fient etiam integra una cum Diplomate Sedis Apostohccc jura, et Urbani papa; laudanda prudentia erit, quod ita indulserit
roganti coiuiti, ut larnen voluerit Piomane Ecclcsia;

Secundum

cundus, quique

de

manu

ini|)eraloris abreptis Ecclesiasticis juribus,

sumniam

pra;

omnibus
:

suis

antecessoribus

sibi

juribus in omnibus esse consultum.


40. Quis isla considerans non exclamet fraudem solemnem, CornLlia regc plectendani quam non limuit, in quam |)cccavit, qui ista adeo enormia ad conciliandam sibi principum gratiam perpetravil, cum descriptum mox ab eodern auclore ac addilum if^sum integrum Urbani [^apaj
:

gloriam comparavit
Ilcnrico
et

postcelebralum ab ipso Rhemensegeneralc Concilium, congressu babito cum


j

Anglorum

rcge, quid pcUerit rex ab eo,


i[)si

quid concesserit

Callistus, sic in

Annalibus

Anglorum Rogerius narrat, quod et nos inferius suo loco ponemus Rex a papa im|)eliavit, ut omnes consuetudines, quas pater suus in Aiiglia et
:

Di[iIoin3,

ut profiletur,

cum

iisdem liaud

dubium

Northmannia babuerat, sibiconcederet, etmaxiine,


ut

per ipsum asserlis sentenUis, turpiter mutilavit,

neminem aliquando legaU


si

officio

in

Auglia

fungi permitterct,
'

non

ipse aliqua prajcipua que-

Cap.

Signilicasti, exlr. Ui: clcct.

' Pcal. li.

rela exigcnte, qua; ab episco|)is regiii sui terminari

;:

52
11011

URBANI

ir

ANNUS

10.

CIiniSTl

1097.
isli

posset, hoc ficri a papa posliilarct . IIa;c ipsc. Quibus planc iiihil dcrogatum scitur Apostolicse

51. Potuissent fortasse

suaderc simplicibus quod conantur

cjnsmodi exemplis vcrum qui


:

Setlis

juribus, quia niajoribus exigeutibus causis,

ab Ecclesia Roniana lcgationcs in Angliam fucrint frcquentatae, ea^dcmque deccnli cultua regibus Anglorum excei)ta>, proul dcclararuntcvenla. Atsicut
nec rcjicimus Urbani Diploiiia , si reddalur intcgrum, ct non, ut est demonstratum, tot scnteiitiis mulilatum.
liis

antiquarum fonnularum ex inspcctionc cjusiiiodia divcisissolitarum Dcri donationum notitiamhabet,


ridebit ista
;

cum

vix aliquod sit reperiri instrusive a prinfieri

menturn cjusmodi donationum, qua;


cipibus, sivc a i^rivatis utriusque scxus

non contradiciinus,

ita

solerent

quod vcrba Gauficdi, qu;c in Diplomate scripla fuisse docct, aliquis in alinm sensum convertere jure possit, ut nulluni eidem
48. Sed

ncc

cst

hominibus, in quibus ea;dem formula; non lcganquae quidem non tur, ct intcrdum atrocioics senlcntiam continent (ut putanl) excommunicatio:

uis Ecclcsiastica;, qua; ab episcopis iufiigi solet iu

subditos, sed imprccationes potius ad

terrendum
tentarent.

concessioni afferat

pra;judicium

nam

vcl ex eo

cos qui aliquid contra pra;scripta moliri

tantum quod e tcxtu ablata noscuntur, ipsum delictum arguit

malam

vcritatcm magis insinuat. Scd et

fidcm, et contrariam ipsis i|)sa narrata nu-

Sunt de his superius divcrsis iu locis in recitatis cjusmodi Diplomatibus exempla patcntia (luinetiamin eodcm ab illis scripto Codice, alias diverso:

per Paschalis papa; lcgatio in Siciliam inissa, quai


sunt dicfa declarat
eo

rum
facla;

privatorum, qua;

ibi

sunt

scripta;, locis piis

modo

esse intelligcnda

donationes, conlinent easdemoinnino impre:

nempe

ut cum in Sicilia de jiiribus Apostolicae Sedis agitur conservandis, tunc essc libcrum Romano Pontifici chartularios, quos ipse Paschalis

cationes

ut liberuni fuisse quibuscumque vidca-

tur

ejusmodi apponere forinulas imprecatorias anathemalis, adversus eos qui moliri aliquid ad,

nominat apocrisiarios, illuc pro arbitrio mitlere. Qurenam verborum interpretatio poteritesse verior, certiorque probari ca, quam ipso usu cxperientia comprobavit ? nimirum dum mox post Urbanum a succcssore Paschali vidimus factitatum, quod faciendum ejus Diplomatc cautum erat.
49.

versus ea qua;
his insuper,

ilii

statuerent
in

conarentur.

Adde

non solum
ista,

ejusmodi

scribi solitis

Diploinatibus asseri

sed ctiam a nonnullis


,

consueta
rccitata

fuisse apponi

sepulchris

ut

violatorcs
su|)erius

abstcrrerent.
,

Quorum exempla habes

ut inter alia sepultura; Theodini subdia-

Jam
;

igitur

patefacla

fraudp,

et

ostenso

coni

ipso Diplomate vitiato, adultcrato, dcpravato atque

SI

QUIS PR^SUMPSERIT HUNC

TCMULUM VIOUARE,

corrupto
et

et

quod
:

ita

ut est

editum corruat penitus

ERIT ANATUEMATIS VINCULIS INNODATUS. Et in Ecclcsia


sancti Gregorii Roina;, ad

non

subsistat
erectffi
si

moles
ruat,

plane necesse est, ut ingcns ista desuper monarchia; magiio fragore

absidc, fracto tainen laj^ide,


lectoris
52.

Clivum Scauri, erat in cujusdam Anastasii


fine

res jure agitur, et

non

violentia.

Quod

Epitaphium, in cujus
SI

habctur

existimare ncfas de rege Catliolico niaxime pio,


Chiistiana; rcligionis cultore studiosissirno, fidei or-

QUIS HINC ABSTULERlT SEPULCHRUM, SIT

Ihodoxa; cuslode vigilantissiino atque potcntissiino

defcnsore

qucm

et

libcntissime scriplionis hiijus

nostra; arbitrium

constituimus, probe scientes, a

juslissimo principc

non nisi justa fore pra>standa. 50. Quod vero praitereamdemUrbaniasserlam Epistolam, adhuc alia quadam eadeinquc lcvissima
pro monarchia; Sicilia; firmitate in medium afferuntur hic eadem sunt convcllcnda. Dicunt enim, reperiri nonnulla Sicilia; rcguin Diplomata, in
:

EXCOMMUNICATUS ET DAMNATUS IN INFERNUM, ET HABEAT PARTEM CUM CAIN ET JUDA TRADITOKE. Et iu princii)io tomi hujus in Epitaphio sepulchri cujusdain Joannis iii fine nemo suum, nec alienum CORPUS SUPER ME MITTAT. QUOD Sl UOC PR^SUMPSERIT, SIT MALEDICTUS, ET IN PEUPETUUM ANATUEMATE CONsTRiCTUS. En vidcs an ista ex functione legationis Apostolicae poncrcntur a regibus ut anathemata, vel potiusimprecationesad terrorem abunoquoque pro arbitrio in qua vellent prohibitione usurpari
:

quibus ab iisdcm rcgibus lcgatur aivitliematis sententia promulgata, adversus cos qui ea qua; ipsi jussissent,non implcrent sed evcrtercnt. Siquidein
in

solcrent. 53. Sed inspiciamus cajtcra, qua; ad roboran-

Cancellaria rcgni

Sicilia;

de omnibus

regiis

patronatibus liber collectus


tiones

est, qui continet donaab iisdem regibus in diversas Ecclesias atque monasteria collatas ad quarum finem hsi
:

vel his similes formula; lcgantur apposita;, qua;

collabentcm monarchiam Panormitani cclcbris canonici Juris interpretis sentenliam dcscriptam profcrunt in suo ipsorum Monarchiae libro, quic est: Liceat rcgi ex longa consuetudine, appcllationes eorum qui ad Scdcm Aposlolicam provocant, impedire .
sua sponte
afferunt,

dam jam

Abbatis

excommunicationem vidcantur infcrrc, vidclicet Si quis hanc nostram donationcm infregerit, anathemate condemnetur, vel auctorilatc Apostolica anathemale damnetur; itemque Cuni Juda traditore partem habeat, et alia his similia, qua; velint isti ab eis apposita auctoritate legalionis Apostolicae Sedis, qua reges Siciliae (ut nugantur) Urbani papee fungerentur auctorilate.
:

Quam tamen
debeat,

postea dicitur dcclarasse, ut intelligi

quando non esset tutus accessus ad Apostolicam Scdcm, vel tempore scliismatis, tunc regi
licere de appellationibus

ad Apostolicain

Sedcm

coguoscere

sicque respondissc abbatem tempore

Alphonsi regis, sub Martino papa Quinto, cui rex valdc cssetinfensus. Cujus declarationis exemplum

non

scribitur in dicto Monarchia; libro, sed repe-

URnAxi
ritiir in

ri

ANXUS

10.

christi 1097,

53

abbatia dicta Novoc-Lucis in

eodem rcgno
^tis,

flne vero

posita, et in aliquibus aliis nionastcriis.

54.
illa

At

tanti a)stimantur

responsa prudc

ut

Rulls Aurea; ejusdem Alphonsi regis, hxc de tempore dati Diplomatis atque loco Datum Neapoli a|)ud majorem Ecclesiam.per manusnostri
:

in

pra?sertim tcmporCj

legem accipiantur, qualiacum<]ue siut?eo cum idem abbas Panormita?

pra;dicti rcgis Alphonsi,

anno

a Nativitate

Domini

nus colligeretcum scbismaticis adversus Catiiobcaj


Scdis antislitera

millesimo quadringcutesimo quadragesimo quinto, die vero sccunda mcnsis Junii, octava; Indictionis,

Quis

unquam

adversus EccleSi ista

siam testimonium accepit hostis Ecclesiai?


sapuit,

rcgnorum nostrorum trigesimo, hujus vcro Sicilia) et terrai citra Pharum, anno rcgui undecimo .
HoBc
ibi.

imo
,

si sic

dcsipuit abbas,
et

quomodo
edidit
,

ia

mentariis

quos elaboravit

ista

comnon

Quid igitur

his adversans citatur Rescri-

ptum Alphonsi, datum anno

sequenti, contentum

defendit atquc probavit?


55. Addunt prieterea Alphonsi regis cjusdem exempla, quod ejusmodi ad papam impediret appellationcs. At quid? Num erant accipienda pro
IcLje,

capitulo trccentesimo nonagcsimo sciitimo, p. 128? Nam ore suo perjurus esse convincitur atque praj-

quoe rex contra id

quod

jurasset pcrjurus,

percitus furore facere aliipiando voluisset?


ct

dum

juramcnto promisehabuerat firmaveratque , pejerando destruxerit atque pra^varicando im|)ie dissiparit. En qualc instituendaj principium monarchia;. Quod
rat, rata

varicator, ut qui ea ipsa qua;

peleutibusetrogantibus Siculis, neappellationcs

ad Apostolicam Sedem cjusmodi (quod rex facere cceperat) per magistratus laicos cognosccrentur,
sed per Ecclesiasticos priXlatos potius
petitionibus annuit, datis
:

qnidem nomen quo que dominio regum

significatur,
Sicilia^,

sub uno eodem-

junctani simul spiri-

rex

eorum

tualem ac ssecularem auctoritatem et potestatem, ut insolitum nec usurpatum fuisse a tyrannis ,


manifcstis

anno Domini millcsimo quadriugentesimo quadraj,^esimo scxto de hoc litteris. Cujus petitionis extat exemplum, et legitur ibidem Rescriplum regis perjuri. At quajnam forliora contra Al[)lionsum regem alferri possunt quam Diplomata ejusdem regis, cum investituram accepit ab Eugenio papa Quarto, data anno superiori a dicto Rescripto, nempe millesimo quadringentesimo quadragesimo quinto?Extat inVaticana bibliothcca inveslitura^ ei ab Eugenio papa Quarto factiC exemplar in libro Privilegioruni Romana; Ecclesicc , ct alio Codice qui apud nos existit,

Romanaj

Ecclesia; perduellibus, ut Fri-

derico et ejus

filiis,

nec ab invasoribus ejusdem


;

regni, ut Petro vel aliis, satis constat


res ipsa sa^pius per

cum tamen
dicturi pa-

tyrannidem atque invasionem

fuerit pertentata, ut ex his qua;


tebit.

sumus

58. Sl quis enim antiquiora abolenda vestigia ejusmodi monarchatus curiosius indaganda putaverit , plane inveniet, non Urbani , vel alterius

alicujus Catholici antistitis

inventum

esse, scd

(si

conjecturee aliquid defercndum)


fuisse

primum auctorem

quod

sic

incipit

Cum

sanctissimus dominus

iiosterEugenius, divina providentia papa Quartus,

anno a

Nativitatc Domiui nostri Jesu Christi millesimo (luadringentesimo quadragcsmio lertio, idibus Julii, Ponlificatussui anno tcrtiodccimo, etc. Ubi

inferius ista habet de appellationlbus libcre dimit-

schismaticum papam, nonChristi, sed antivicarium, Petrum, Leonis nou Columba) fllium,eumdemque contra Innocentium Secundum, lcgitimum Ecclesiie Romana; Pontificcm, exadverso sedentem,dictum pulchro nomine (ut sic dccipcret [)0[)uliim) Anaclelum. Iste cnim, ubi Ponlificatum arripuit violcnter, ut contra legitimum Pontiflcem
christi

Sedem, prster aiia multado immunitate Ecclcsiastica libcra conservanda 56. Omnesque etiam causae ad forum Ecclcsiasticum in regno ct terra pnrdiclis pcrtinentes, libcrectaljsquculloimpedimentoagitabuntur, tractabunturelventilabunturcoramOrdinariis ct aliis Ecclesiasticis judicibus, ct terminabuntur pcr eos. Et si ad Sedem Apostolicam super hujusmodi causis
tendis ad Aposfolicam
:

cjusque fautorcs prajvalcre aliquo

modo

possel,

quo minus
versus

justa causa polleret, co amplius potentia

sfficulari sese

Romanos
si

studuitroborare communircque, adpra;sertiin quos crga Innoccntium


:

sciret esse proclives

niagno([ue

sibi fore

existimans

adjumcnto, principem
officii

Norlhmannos Northmannoruinque
conjungcret
, ,

sibi

niliil

[iraiterinisit

vcl

obsequii

appellari contigerit
lati

ad

camdem
n.

venire

tam appeilantes quamnppelSedem [iro appellationum


et

superioris filiiim,

quibus Rogerium , Rogerii qui tunc non Sicilia; tantum,scd


atque Calabria;, conciliaret

dominarelur
sibi

Ai^ulia;

prosecutionibus libcre

permiltenlur

Ilajc

absque inhibitionc aliqua ibi de a[)pollationibus ad

Sedem Apostolicam libere dcfcrendis, [)er cumdem regem solemni juramcnto firmatis. Et quidem in
luvcstitura facla dc ipsa Sicilia et terra citra Pha-

amicum et constitucrct dcfensorem. 59. Quamobrcm ubi Sedein invasit, nihil antiquius habuif, (juam ut ad demcrcndum homincm eidein (|ua;cum(|ue |)r;cslaret; sic^iue cum ex coniite

regem

conslituit; cui et inter alia illud

quo-

rum,

ratificata

ab eodem Alphonso cujusratilicatio:

que

concessit, ut sicut laicis, ita et clericis, abbali-

nis hoc est

cxordium

bus, episcopis ct arcIiie|)iscopis, qui in cjusditionis


provinciis ejseiit, domiiiaretur, ac
si
si

57. EgoAl|dionsus, Dci gratia rex Sicilia;, plc-

esset re ipsa,

num homagium,
vobis
sia)

ligium

et

vassallagium faciens

non nomine, monarcha unus Chiistianorum,


et clcricalis. Id
(jMi(jiie

domino mco Eugenio


[iro

Romanic,

(lua; cst citra

[t-dyx Quarto el Ecclercgno Siciha; ct tota terraipsiiis, Pharum usquc ad confinia etc. In

utriusque ordinis, laicalis

(|uidem
([iiaj
:

cjusdem tcnqioiis auclor,


scriiisil,

ea vidcbat

tcstatur Pclrus diacoiius Cussinensis

qui

54
tamen intentus
bendis,
rebiis

URBANI

II

ANNUS

10,

CnRISTI 1097."
ubi est auditus ipse Innocentius ab codem Rogerio detineri captivus. Hos sinuosos oportuit lubricum
excogitasse rellexus, ne si recla via serpeanUpa[)am i[3sum ouenderet, atque quod nollet cogeretur asserere, Anacletum ipsi auctorem fuisse regni monarchici ex laicis clericisque compacti. Vides, lector, quam male meritus inveniatur de iiistorica veritate Fazellus, nihil magis conatus,
ret,

ca;tera obiter

ejusdem monaslerii conscritanlum atligit, non tamea


:

incognila prBetcrmisit
\iter habet
'

deiiuc his agcns biEC breelccti sunl,

anguem
in

Defuncto Honorio,

Gre-

gorius diaconus cardinalis sancli

Angeh

in

papam

InnocenUum, et Petrus presbyter cardinahs sancti Calhsli in Anacletum. Anacletus autem aliquantuhnii tempus in Urbe permanens cum episcopis et cardinalibus qui sux parh favebant, ad civitateui Pisanam perrexit, Couradum Sabinensem episcopum vicarium in Urbe rehnquens. 60. Petrus autem cardinahs Rogerio duci Apuhae coronam tribuens, et per Privilegium Capuanum principatum, et ducalum Neapohtanum

quam

monarchiae vana; favendo, Ecclesiaslicam lialta scrobe relinquere sepultam, dum in ejus favorem non solum quod non esset omnino,
bertatem

Urbanum papam
slravit

viUato Diploinale ejus

demon-

auctorem, sed qui revera


ille,

dici potuisset ejus

inventor, antipapa
retur, ipse adeo

antichrisU successor, mini-

cum Apuha
regemque

et Calabria et Sicilia

ihi

confirmans,

ster satanae, caput schismatis Anacletus,

ne prode-

constiluens, ad se attraxit, pra;ci[)iens,

prodidit veritatem ? Ut exhorre-

ut episcopi et abbates qui in sua3 diliouis solo manebant, ei obtomperarent . Haec tanlum de his
Petrus, adres Cassinates slyhun revocans. Quiqui-

scere quisque Catholicus debeat sub hujus capiUs

membrum
ortum,
tentia

annumerari.

62. At quid post hffic

actum
et

? nisi

quod male
fe-

dem cum
mate

ista

tantum ex omnibus quaj in Diploexpresserit


:

malum
illa
:

accepit occasum, ex adverso seavigente,


plantatio
in

essent,

aliquid specialius indi-

Chrisli
a

perpetuum

casse voluit

per ea verba, praeter

communem
,

ex

riente

'

Omnis

quam non

plantavit
[)ra3-

Apostolicis jussis debitam regibus observantiam

Pater meus, eradicabitur . Et insuper quod

quod

tacuit

auctor aijue schismaticus

nullam

conio divinae Sapientiaj iu Ecclesia jugiter intona-

eumdem laudandi Rogerium prailermittens occasionem, quem tamen S. Bernardus, cum opus fnit
ejus meminisse, absque regio titulo nominat tan-

tum, fidclium omnium aures pulsat


rincB

Adulte-

plantationes

sive
,

spuria

vitulamina

dabunt radices
collocabunt. Et

altas
si

nec

stabile

non flrmamentum
et

tum ducem Apuliaj ^, tyrannum Siculum ', atque usurpatorem coronae regia?. Sed et quajnam fuerint Anacletus subjecit Rogerio ista singula, quibus universum ordinem Ecclesiasticum, plane intelliges,

in ramis in

tempore germinaveconfringen-

rint, infirmiter posita a

vento commovebuntur,
:

a nimietate ventorum eradicabuntur


inutiles et acerbi ad

tur enim rami inconsummati, et fructus illorum

cum

ea revocata a

Romanae

Ecclesiaj Pontifi-

cibus, recitanda inferius audies. Mercimonio igitur

possidenda!

Sedis

quam

invaserat Anacletus, in-

gressus in ovile ovium nonnisi ut fur qui mactet


et perdat, qua^Iibet

cuique petenli concedere contestanturE[)istola2


*,

manducandum, et ad nihilum apU . Ita plane accidit, ut [)er falsum agricolam male plantata arbor infelix, nequaquam altas radices emiserit, licet patrocinio regumahquantisper frondescere visa sit. Etenim elsi peculiare regibus
sit,

suevit,
reret.

si

promitteret quod sibi in schismate inhai-

ut prr fas et nufas

semel parta amittere nolinl,

Quod sancU Bernardi

sed tueri velint;


[)rogressa,

qui etiam de Rogerii nundinaria monarchia haec

tamen non eo usque contenUo est ut non cesserint jussionibus Romano-

ad Guillermum comitem Pictaviensem, Aiiuitaniaj ducem nomine ducisstC Burgundiai * : Hai)et ta-

rum
ita

Pontificum, sed sicut Rogerius qui accepit,

men

(Anacletus

scilicet),

ducem

Apulia?, sed

solum

ex principibus, i[)sumque usuriiatae coronae mer-

cede ridicula comparatum . 61. At ista adeo verisimilia ejusdem temporis scriptoribus consignata vel non novit, vel nosse
dissimulavit ipse Fazellus, ne monarchiaj auctorem
(ut eral) pseudo-pai)am assereret qui ut ista sibi adeo adversa vitaret, inexlricabiles plane menda;

Wiilclmus Olius ejus successor, licet adtempus resliteril HadrianoQuartoRomanoPontifici, tamen eidem sunt in omnibus obsecuU. Testes omnium istorum adducimus publica monimenla, ha3c ipsa testantia, Diplomata inquam, InnocenUi papae TerUi, sfficuli sequenlis fine conscri[)ta, quibus cuncta quffi facta sunt in illam usque diem, quam
,

fidelissimeelucidantur.Atque in [^rimissatis aperte

ciorum
collata

quajsivit anfractus.

Nam non solum

ista

de

facta

Rogerio ab Anacleto in Ecclesiasticos pote-

eUamad isla vitanda, nequaquam una cum Innocenlii creaiione siniul ortum schisma Petri Leonis ponit (quod onnies absstate penitus tacuit; sed

que

controversia

sive

veteres

sive recentiores

quid in prima inveshtura Willelmo Rogerii fiho post ejus obitum, ab Iladriano PP. fuerit concessum, in destructionem vante monarchice, inani sludio per antipapam Anaclelum erecta;. Nam etsi illa i[)sa facta ab Hadriano Willelmo invesUtura non rei)erialur, sed tantum quae pctiil ab eo praestari Willelmus; tamen quod
fide integra intelligitur,

affirmanl),

ipsumque schismaticum

tum obortum,
1

[)apain Anaclesed longe postea, nec antea, nisi


1.

extet investitura Innocentii


facta,

papa; ad inslar illius


ipsa Hadriani investi-

idem plane

est,

ac

si

Pelr.

c^.xix.
' Ibid.

Ep.

Diac. Chron. Cass.


^ Ibid.

iv.

c.

Ep. cxxx. cxxxix.

csl.
99.

tura integra haberetur.


2

Bern.

Ibid.

Ep. cxxvii. Ep. cx.kvi.


1

cxxvu.

MaUl). XV.

sap. IV.

URBANI
C3. H3EC
iit,

II

ANNTTS 10.

CnUISTI 1007.

55

lector, accipias, scire

debes Roge-

non potuerunt
fortius in

unilalis firmitate diveUi, quin tanto

rium, qui talem monarciiiam accepit ab Auacleto, anno Redcmptoris miilesimo centesimo trigesimo, pervenisse actate usque ad annummillesimum cen-

ipsius obseqiiio

permauercnt, quanto

adversus
pestatis.

eam
Hac

se aiuplius impetus extolleret tem-

tesimum quinquagesimumqiiartum, ipsoque morluo, filium ipsius Willelmum succossisse in paternum regnum atque investifuram quajsisse ab ipso Hadriano ejusnominis Qnarto,Romano Pontifice cujus causa haud fuit leviler altercatum, ex,
:

Qo.

(j

igilur consideratione diligenfer in-

ducti, ac credentes
stigia regia

quod pra;dictorum reguin ve-

imifetur

devotione ac obsequiis vobis et ha;redibus vesfris (qui, sicutdixi,

serenitas in

dictus rcx Willelmus

petente

illo

litteris

suis

ab Hadriano inveslituram
ac fortasse iisdem,

quondara frater tuus fclicis memoria; Hadriano papoe pra;dccessori nostro exhibuit; nobis et successoribuset Ecclesia; Romana;
fidclitatem et

conditionibus valde iniquis,

quibus Rogerius pater regnum accepisset de Anacleto. At licct legati ab Hadriano ad eum pacis
causa missi, visi sint ex parte aliqua bis qua3 petierat concessisse, Hadrianus tamen omnino resiliil,

hominium

exbibere, ac qua; subscri-

buntur voluerint observare) concedimus regnum Sicili;!;, ducatum Apulia^, principatum Capua; cum

omnibus
tra

perlinenliis suis

nec investituram concedere voluit cum infamibus conditionibus illis, qnibus monarchia illa male composita per scliismaticum papam subsisteret,
sed
aliis

Amalphiam cum

pertinentiis suis, et

Neapolim, Salernum, aha qua; ul-

Marsiam habere debetis, et reliqua tenimenta qua; tenetis, a pra;decessoribus vestris, hominibus

plane contrariis. Qualis autcm


eris.

ista fuerit,

sacrosanctae

mox

auditurus

Si(|uidem post tumulluarios

contra

Romana; Ecclesia; jure detenta , et omnes homines adjuvabimus honorifice


Proquibusomnibuscoramvenerabilifra-

reges absque inveslitura rcgnantes, anno Rcdemptoris millesimo cenlesimo nonagesimo nono, cum
Constantia imperatrix at(]ue regina Sicilia;, defuncto viro Henrico imperatore, sibi filioque parvulo
Ffiderico investituram quaereret ab Innocentio ejus

manu

tenere.

66. a

tre nostro Ottoneepiscopo Ostiensi, Apostolica; Sedis

legato,
trix,

quem ad juramentum tuum, filia imperarecipiendum transmisimus, fidelitatem nobis

nominis Tertio nuper creato Pontiflce, concessit eam ad instar illius quam Willelmo regi concesserat Hadrianus. Quod idem ipse Innoccnille iiisis

nostrisque successoribus, et Ecclesia; Romana; jurasti, sicut continetur in duobus similibus Capitularibus,

quorum unum pencs


sigillo

te

sigillo nostro,

Adeo ut qui legcrit idem Innoccnlii papaj Diploma quale illud fuerit olim ab Hadriano Willelmo regi concessum intelligat, et lectione unius noscat utrumque. 64. Quamobrcm Lic ipsum tibi describendum opera; prelium existimavinius. Extat ipsum in Rcgistri E[>istoIarum Innocentii tomo primo, Rom;c cuso, anno Redemptoris millesimo quingentesimo quadragesimo tcrtio, apud Priscianum Florentinum. Sic enim se habet '
tius testatur in ipsius investilura: Diplomate.
,

alterum penes nos

tuo signatum habetur,

firmiter repromiltcns,

hominium debet

oxhibere,

quod quia praisens pra;senti quandocumque nos el

successores nostri te in aliqua parte regni, quam secure possis adire, ad nostram pra;sentiani vocavcrimus, reverentcr accedes hominium pra;stanisi certum impedimcntiim aul ncccssitas evidens intcrveniat, quibiiscessanlibus, sine fraude venias ad ligium hominium facicndum. Cum au-

tura,

tcm

tu,

fili

rex, favente
:

Domino, ad legitimam

a;tatem perveneris

nobis ac succcssoribus nostris,

a Constantia; imperalrici gloriosac regina; SiciHae, ac charissimo filio Friderico illustri regi Sici-

ac Ecclesia; Romana; fidclitatem et ligium hominiuin exhibebis. Censum vere sexccnlorum squi-

in perpeluum. Super gentes et sui^er regnadivina [irovidentia consliluti, ut evellamus noxia, ct salubria cum Propbcta plantcmus, sic ad universas [irovincias nostroe considcralionis acicni cxtendcre volumus, et circa eas pia; sollicitudinis studium excrcere, ut sopilis turbinibus tempestatum, quas [larit mater divcrsitas, scrvcnt ad invicem mulua; charitatis affectum. Porro specialiter et pra;ci[iue S|iecialem acpra;cipuam sollicitudincm circa regnum Sicilia;
liai,

eorumquc ha;redibus

fatorum de Apulia ct Calabria, qiuidringentorum vero de Marsia, vel a'(juivalens in auro vel argento
vos ac ha;rcdcs veslros
statiiistis

Ecclcsia;

Romana;

soluluros, nisi forte im[iedimenlum ali([uod intervenial,

Elecliones

quo cessante census integcr pcrsolvetur. aulem secunduiii Deiim [)cr totum

regnum canonicc

fiant, delalibusqnidcin personis, quibus vos ac ha;rcdes vcstri rcquisilum a nobis prajbcre debcatis assensum. G7. Ut autem lucc qua; snpra diximus, tam

nos conveiiit adliiberc, (piod in A[iostolica; Scdis ferventius battenus devolione permansit. Ad quod

nostro

quam

successoriim nostrorum

tempore

pcr[)ctuain obtineant firmitafcm, nec vestris

oliam inclytoc recordationis Rogerii quondam [latris, Willelmi fratris, cl Willclmi ne|iolis luorum,

nec ha;redum vestiorum leniporibus alicujus valcant


nos eade consilio ct volunfratrum nostroriim,auctorilate A[iostolica con:

pra;suiii[itione turbari

rcgum

Sicilia;, filia

imperatrix,

grata

mcmoria

in-

tatc

ducit, qui

in ApostoliccC Sedis ac pra;decessorum

firmamus,
gina

cl valifura in [ier[ietuuiu ct tain

[ira;scnli

pa-

iioslrorum dilcclione firmius [lersisteutes, ab cjus

>

'{iis...

I.

UcuisL. Iiinoc. Kp. DCDXIl.

I.

1.

p. 203, 2.

anobis quam a succcssoribus nostris, perpctuis temporibus slatuimus obscrvanda. Nulli crgo, ctc. Usque ad verbum,

communimus,

56
:

URBANI

II

ANNUS

10.

CHRISTl 1097.
Si charissiinne

Indignationcm incurrat ream se divino Judicio de perpetrata iniquitatecognoscat, etc In modum

in Christo fiUa; noslra;

Con-

stanlia;

impcratrici

regina;

una cum cbarissimo

Privilegii
Ita in

Cunctis autem prffidicta servantibus, ctc.

filio illustri

rege Sicilia; in multis gratiam fecimus

Codice edito, sicque

nuUa

i)rorsus mcntio,

specialem

non

est

ab aliquibus in admiratione

ut concesserit regi qua) revcra ab antipapa Rogerius obtinuisset, vel ab

Urbano papa per mutila-

tum
tia;

illud

Diploma

asseritur consecutus. Sed ista

ducendum, cum regnum Sicilia; ad jus et proprietatem Ecclcsia; Romana; pertineat, et in ejus fidelitate persliterit ac permanserit unitate. Noslis enim
qualiterinclytae recordationisRogerius, Willeimus,
et

sunt revera (ut audisli) qua; Innocentius Constanet Friderico filio concessit, pra;ter ha;c

autem

Wiilelmus

Sicilia;

rcges ilhistres, in Apostolicai


nostros fuerint humiliter

Quoenam autem in duol)us illis quorum meminit Innocentius papa Capitularibus conlineniliil.

devolionis

fere

semper pennanserint firmitate;

qualiter pra;decessores

rentur, proxime

auditurus

eris,

ubi prius dixeri-

venerati

qualiter etiam in Ecclesia

Romana

post

mus, quomodo

his (ut vidisti)

firmiter constilutis,

Deum
ct in

suae spei posuerint et gaudii


et

fundamentum,

nova; petilioni Conslantia; idcm Innocenlius adhuc satistaciendum putavit, nimiriun, ut qua; jejune

eam

per

eam

se crediderint cxaltari. Nostis

etiam, qualiter prajdecessores nostri


tifices

nimis de electionibus faciendis in Diplomate recitato continerentur, paulo fusius ab eodem Pontifice

reges ipsos ac

regnum
et

Sicilitc

per prferogativa dilexcrint,

ad

Romani Ponquadam semaugmentum ipsius,


proprium repuquantum-

annuens idem Pontifex, Diploma quod ordine sequilur scripsit, quod incipit' Nec novum, nec injustum existit, etc. Ubi
explicarentur,
ei
:

cum

utpote quod peculiare sicut

est, et

tabant, intenderintetquietem. Quia vero

cumque velimus eorum


canonicam
ct

honori,deferre, liberta'em

inferius hajc de eleclionibus continet


G8.

Quanlum cum Deo

et nostra

possumus

mus

honestatem Ecclesiasticam intendicbservare. Ne igitur ulla de caitero inter nos,


praidictam imperatricem

honestate deferre velimus, salva justitia et Eccle-

et successores nostros, et et ejiis filium, Sicilia;

siarum canonica libertate, petitionibusvestris assen-

sum

facilem exhibere.

Ne

igitur ulla de

catero

regem illustrcm, vel hacredes eorum super clcctiones denuo dissensio suscitetur, qua; hactenus inter

inter nos et successores nostros, et vos et hccredes

Ecclesiam

et

regnum

vestros

super

eleclionibus

dissensio

suscitetur,

rancoris cujusdam et iudignalionis fomitem ministrabant


:

modum

faciendae in posterum electionis prffisentililteris

modum

facienda; in posterum electiolitteris

hus curavimus
EccIesiEE

explicare

in

quibus

sic in

nis, pra;sentibus

curavimus

explicare

in

multis regia; serenitati deferimus, ut libertatem

quibus

sic regiae sereuitati

deferimus, ut libertatera

non Ia;damus. Sede vacante, Capitulum significabit vobis et deinde convestris hairedibus obitum decessoris
:

Ecclesiasticam non laedamus. Sede vacante Capitu-

lum

etc.

Prout in superioribus

litteris

ad Con-

stantiam et filium datis sunt descripta de electio-

unum, invocata S[>irilus sancti gratia, secundum Deum chgent canouice personam idoneam, cui requisitum a vobis praibere debealis assensum, et electionem faclam non different puvenientes in
blicare. Electionem vero factam et publicatam de-

nibus faciendis. Quibus


ad rem spcctarent,

recitatis, vel

ex parte, quaJ

sic pergit

describere quae supe-

rius nominavit Capitularia.


70. Ideoqiie universitati vestrae per Apostolica

scripta

mandamus

ct districte

pra;cipimus,

nuntiabunt vobis, et vestrum requirent assensum. Sed antequam assensus regius requiratur, nou inthronizetur electus, necdecantetur laudis solemnitas , quoe inthronizationi viiletur annexa. Nec antequam auctoritate Pontificali fuerit coufirmatus
administrationi se ullatenus immiscebit. Sic enim

quatenus cum aliquam Ecclesiarum vestrarum pastore vacare contigerit, secundum praescriptam eleclionis formam, oinni gratia et timore postpositis faciatis, nec contra eain aliqua pra;sumptionis
occasione venire. Alioquin clectione taliter facta,
diligenti discussione pra;habita, dante

Domino

in-

honori vestro volumus condescendere, ut libertatem canonicam observemus, nuUo prorsus obstante
Rescrii>to,

firniare

quod

Sede Apostolica fuerit impetra-

tum.

Hcec de electionibus faciendis. Qua;

omnia

seorsum, datis litteris Apostoiicis, idem Innocentius papa innotescenda curavit omnibus archiepiscopis et episcopis, atque universo denique inferiori clero Siciliae regni. Quas litleras , quod contineant
illa

curabimus, ct eligentium transgressionera animadvcrsione debita castigare. Volumus etiam nihilominus et mandamus, ut de ca;tero ad Romanam Ecclesiam hbere, cum opus fuerit, appellelis, et inlcrposilis ad nos appel

lalionibus, curetis humiliter ct devote deferre.

Apostolicae Sedis

Nos etiam, quolies neccssitas postulavcrit, legatos ad vos curabimus desti-

etiam quae in assertis superius Capitulatibi

nare, qui qua; plantanda sunt planlcnt, et evellant

ribus scripta erant, hic

verbatim curavimus

qua; fuerint evellenda,


et pra;ceplis
ptis capitulis
:

quorum

obediatis monitis

describcndas. Sic se habent


09. Archiepiscopis, episcopis et ahis eccle-

nullo prorsus in omnibus pra;scri-

obstante privilegio,

quod a Sede Apo-

siarum
stitutis.

prajlalis, et

universo clero in

Sicilia

con-

stolica fuerat

impetratum.

possint oblivione dcleri,


'

Ut autem qua; pra;scriptasunt, apud vos nulla mandamus atque praecilitterarum


ipsaruin ad

Innoc.

1.

1.

Ep. dcdxiii. p. 204. 2.

pimus, quatenus forma

URBANl
perpctuam memoriam
scriiita

ir

AXyUS

10.

CIIRISTI
a llhiiii

1097.

57

in

servelur. Post h.TC in Codice


:

majoribus Ecclesiis tranista subarchiepiscopis, epi-

duntur

71. a In

eumdem modum

et refutamus abdccedentium pra;latorum, aut etiam Ecclesiarum vacantium, nosiri consucverunt antecessores commiitcre pro motu

quoque dimiltimus

usum, quem

in occupandisbonis

scopis, abbatihus,

prioribus, et universo clero in


est

propriae voluniaiis. Oinnia nos spiriiualia vobis ct


aliis

Apuha; conslituto, scriptum


hactenus Capitularia,
driano papa

scihcet.

primum

(ut andisti)

Aiquo ah Hafiho,

Ecclesiarum pra;lalisrclinquimusliberedisponenda, ut quT sunt Cajsaris C;csari, ct qua; Dei Deo


rccta distribuiione reddantur.
a Supercradicando autem hcerciica; pravitaiis errorem auxilium dabimus et operam efficacem. a Possessiones eham quas Ecclesia Piomana recuperavit, ab aniecessoribus nostris seu quibus-

pra^scripta
illius

Wilielmo Rogerii

deinde ad instar

conccssionis ab Innoccntio

repetita, in investitura facta Constanlia; et fiho Fri-

derico, quihus qua;

concessissct
aliis,

Ucbanus de non

mitlendis legaUs et
7-2.

audisti sublata.

At ne quis putet,
iiis

eumdem Fridericum
consensisse,

libei

aliis

anie detentas,
,

liberas

ct

quietas sihi

adhuc puerum invitum


vero factum rcsihisse
:

liic

puhercm descrihcndam putumus

Auream buUam, quam post annos quatuordecim, nempe Redcmptoris millesimo ducentesimo decimo tertio dedit, accei)tam ipsam ex libro Privilegiorum Romance Ecclesias, quam etiam scriptam invenimus in alio Codice, qui inscribitur liber Cen-

ipsam ad eas obiinendas bona fide promittiinus adjuvare. Quas vero nondum recuperavit, ad rccuperandum erimus pro virihus adjniores ei qua?cumque ad manus nosiras devedimitiiinus
et
:

nieiii, sine difficultate

ac

mora
,

eas reshluere saia-

gemus. Ad has pcrtinet iota ierra qua; esi a Radicofano usque Ceperanum marchia Anconitana,
ducatusSpoleianus,terracomitissa;Maihildis, comitaius Bertinorii, exarchatus Ravenua;, Pentapolis,

suum,

hisce verhis

a lu

nomine

sanctaj et individuae

Trinitatis.

Amen. norum
a

Fridericus,divina faventeclcmentia,
rex et

Roma-

Massa Treharia
aliis

semper Augustus et rex Siciliai. Regnum nostrum tunc slabiliri conlidimiis,


quaj posside-

ad

cum adjacenlibus terris, et omnibus Romanam Ecclesiam periinenhhus, cum


Verumiamen cum ad recipiendum
,

onini jurisdictione, districiu et honore suo.


74. a

cum Altissimum, de cujus manu ea mus bona recepimus, honoramus.

coro-

Tanto enim Domino qui bona trihuit nobis, ad olTerendas hoshas operis et devotionis adslringimur, quanto jpsum misericordem in nobis ct mirabilcin cxperimur. Cognoscentes igilur gratiam, qua3 dala est nobis ab ipso hahentes quoque pra) oculis im:

nam

imperii

vel pro necessitaiibus Ecclesiae ab


,

Apostolica Sede vocati vcnerimus

de mandaio
sivc

summi

Poniificis

recipiemiis

procurationes

fodrum (feudum) ab ipsis. Omnia igilur supradicta, et qua;cumque alia periinent ad Romanam Ecclesiam de voluntate et conscientia, cousilio et consensu Principum imperii, libere illi dimittimus,

mensa

et

innumera

beneficia vestra,
et

domine

et

reverendissime pater, protector

henefaclor noster,

dominc Innocenti, Dei


alili

gralia

summe

Pontifexvepostcjuam
felicis

nerande, per cujus beneflcium, operam et tutelam


siniius, protecti pariter et promoli, in sollicitudinem

renuntiamus et resiiiuimus necnon ad omncm scrupulum rcmovendum , proui melius valei el cfficaciiis inlelligitur, concedimus, couferimus donamus, ul suhlata omnis conieuhonis ei dissen;

nostram mater nostra


vohis

meex

sionis

materia, firma pax et plcna concordia in


inier Ecclesiam
et

moria; Constantia, imperatrix et


ipso quasi
pater, et

Sicilia; rcgina,
,

perpeiuum
vereni.

imperium perse-

nlero nos jactavit

beatissime

sanctfeque

omnibus successoribus vestris Catholicis, Romana; EcclesicE speciali malri nostra;

a Adjiitores

ctiam erimus ad rctinendum etad

dcfendendum

Ecclesia; Roinana;

regnuin

Sicilia;,

omnem

obedientiam, honorihcentiam atque revereniiam semper humili cordc ac devolo sjiiritu

cum omnibiis ad ipsum spectanlihus, tam citra Pharum qiiam ultra, neciion Corsicam et Sardiniam, ac
scuniur
a
,

impendimus, quam pra^decessorcs


disse noscuntur,

nostri reges et imperatoresCatholici vestris aniecessoribus impcu-

ca;tcra jura, qua;

ad

eam

pcriinerc noct

iamiuam devoius

filius

Calholicus

nihil exinde volenies

diminui,

princeps.
patri nnslro

sed magis augeri, ut major devotio enilescai.

alllum igitur volentes abolere abusum,

quem
di-

Ut autem ha;c omnia memorato sanctissimo domino Innoceiilio, sacrosancla; RoEcclesi;c


i^er

quidam ()ra2decessorum noslroruin exercuisse

mana;

summo

Pontifici, ejusqiie succes-

gnoscimlur, decreium in electionihus iiradaiorum: concedimus el sancimus, ut elecliones praiatorum


libere ei cannnice fiant, quatenus
Ecclesirc
viiiiiata;,
ille

soribus,

nos et nostros snccessorcs

Romanorum

reges et imperatorcs observeniur, firina ei inconviilsa

prteficiatur

sempcr permaneani, pra;sens Privilcgium


aiil(!in

major

ei

qiiem totum Capiliiluin, vcl saninr pars ipsius duxcrit eligcndum,


nihil desit ei de canonicis insliiuiis.

conscripium, majesialis noslra; Aurca bullajussi-

mus

commiiniri. Testes
73.
a

sunt

lii

dumniodo

Sigefridus Moguntinus archicpiscopus,

73. Api)illationes
Ecclesiaslicis
ail

autem

in negotiis et caiisis

Sedis Apostolica; legatus.


a

Sedein Aposlolicam lihere fiant, earum prnseculinnem sive processum nullus impedire pr.TSumat.
l.AUON.

Ebcrhardiis S ilisburgcnsis archicpisc.


Ratisponcnsis episcopus.
Otto Wiizcburgensis episcopus.

a Cnnr;iiius

- TOMIS XMII.

58

<s

UUBANI

11

ANNUS

10.

nem

CHRISTI 1097.
cdicti penilus aboleri ctc.

Manegokhis Potaviensis episcopus. Engerardns Zisensis cpiscopus.


Giadiacus

Phira alia eodem

cdiclo sanciens in favorcm Ecclesiasticaj liberlatis.

Bohcmorum

rex.

E?t intcr Honorii papae Epistolas libro quinto Epi-

Lndovicus dux Bavariae. Lcopoldus dux Austrioe et Styrise. llermannus landgravius Thuringia;.
Conies Albcrtus de Eberstein.

quadringentesima octogesima tertia. HffiC in destruclionem male erecla) a Rogerio, vel rjus filio Willelmo, cognomento
sfola

quidem Fridcricus

a B

Malo, monarchiffi
78.

Sicilia?.

Comes Adolphus de Sonneberg. Comes Burchardus de Mannesuadel.


Berardus Bers comes. Ludovicus de VVirtcmberg. Gebehardus busclavius Magdeburgensis.

Verum non tantum hmc

in

regno

Sicilia;,

sed quidquid per universam Itaham per dominos


ct

magislratus praesumptum essct contra Ecclesia-

sticam libertatem, idem Fridcricus anno Domini

c
a

millesimo ducentesimo vicesimo abrogandum curavit, Constitutione

Hcnricus de Stahenuverch. B Walterus de Langenberg. Henricus de Calandina. Maresebalcus unperii Walterus, et Sepf. pincerna imperii, et alii quamplures. Signum domini Friderici Secundi, Romano-

hac edita

Fridericus, Dei

gratiaRomanorum rex semper

Augustus,

et rex Siciliae, potcstatibus, consulibus

ac comitibus universorum comitatuunfij et castro-

rum

Italiae.

rum

rcgis invictissimi, et regis


sigilh.

SiciliJE.

f Loco
7C.

Ego Conradus, Dei

gratia et Aposlolicce

Cum divge memoriffl impcratores Romani sacrosanctam Ecclesiam multiplici libertate dotarint : nos disponente Deo, a quo est omnis potestas, ad fastigium culmiuis imperialis electi, quaj pie ab

illis et a sanctissimae Sedis prajsulibus pro statu Ecclesiarum et Ecclesiasticorum virorum sunt edila, conservare volumus inconcussa ; et iilis contraria, sicut ad nos s|)ectare dignoscitur, amputare.

Sedis Metensis et Spirensis episcopus, imperialis


aulcc cancellarius vice doniini Sigefridi Moguntini

archiepiscopi, et Apostolicae Sedis legati, ac totius

Germanis

archicancellarii recognovi.

anno Domini nostri Jesu ducenlesimo decimo tertio, Indictione prima,regnante domino Friderico Secundo
Acta sunt

ha;c

Christi millesimo

Cum igitur ad aurescelsiludinisnostraepervenerit, nonnullos vestrum cupidine coeca seductos quajdam


detestanda edidisse statuta, prajjudicantia Ecclesiasticaj libertati, tia
:

rege glorioso, et rege Sicilise, anno regni ejus Romani primo, regni vero ejus Sicilia;

Romauorum
decimo
a

ac divino et

humano juri

obvian-

manifeste nos ea

tanquam de
,

radice pravitatis

sexto.

hffireticae

provenienlia

auctoritate

praesentium

Datum apud Egram per manus BeHhoIdi


,

de Nife
Julii B.

regalis

aula; protonotarii

quarto idus

cassamus sub poena mille marcharum, districtius inhibentes, ne quis vestrum illis de caetero inhaerere
praesumat, aut

eorum

praetextu Ecclesias et Eccle-

Rursum vero post annos sex, huic per omnia similem Auream bullam dedisse reperitur Honorio
papso Tertio, tolidem
scriptos hffic leguntur

siasticos viros contra sancliones canonicas et legi-

timas moiestare. Quinimo ea de nostris Capitularibus, seu breviariis condemnata penitus abolentes,
Ecclesias et Ecclesiasticas personas permittatis in-

vcrbis conceptam, qua; in


:

nominatis Codicibus extat


:

in

qua

post testes de-

dulta sibi lihertate gaudere,

si

vultis

poenam

effu-

anno Incarnationis Domini millesimo ducentesimo decimo nono, mense Septembris, Indictione octava, reguante domino Friderico Secundo Romanorura rege glorioso regni ipsius in Germania sexto, et in Sicilia vicesimo secundo feliciter Amen. Datum apud Agnov. per manus Henrici regalis aula3 protonotarii, auno, mense et Indictione preescriptis . Idemque in edicto, quod pronuilgandum curavit die, qua ab eodem Honorio coronatus est imperator, ha;c primo loco servanda prae77. Acta sunt haic
,

gcre praenotatam,

et

indignationem regiam evitare.

Datum in castris apud sanctum Leonem, anno Domini millesimo ducentesimo vicesimo, Indictione
octava, lialendis Octobris. Hajcin libro Collectionis

Nicolai de Aragonia, (jui in

Vahcana bibliotheca
Fridericum post

servatur sub

numero

498.

79. At dicet aliquis

eumdem

tyrannum conversum Ecclehajcque omnia operibus desiani oppugnasse struxisse. Altamen cerlum est, nullius fuisse roboris , qua; sibi absque consensu Romana; Sedis
haec in acerbissimum
,

cepit his verbis.

PontiDcis tyrannice vindicavil.


juris rex arrogat iu Ecclesias,
tifice
,

Cum

enimquidsibi
et

Nos Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator et semper Augustus hac edictali lege irritamus, et pracipimus irritari omnia statuta et

non concedente Ponnullius

nullatcnus id posse subsistere,

penitus esse momenti, quis ignorat?


etfectus praevaricator

Cum

alioquin

consuetudines quaj civitates, vel loca, potestates,


consules, vel qua;cumque
libertatem Ecclesiaj
,

alite

persona} contra

vel

personas Ecclesiasticas

edere vel servare tentaverint, adversus canonicas,


vel imperiales sanctiones. Et ea de Capitularibus
suis infca duos

mcuses post hujusmodi publicalio-

idem Fridericus conversus in arcum pravum eorum, quaj tot publicis moprimum sub nimentis sancte pieque statuerat Gregorio Nono, ut ab excommunicatione absolveretur, scriiitis publicis iteratis omnino correxit. Extant ipsa in Registro ejnsdem Gregorii IX, dala
,

URBANI
anno Domini
nieusu
Jiilii,

II

ANNUS

10.

CHRISTl

097.

59

rnillesinio

Indict. lertia,

ducentesimo trigesimo, apud sauctum Germa-

et volo

quod jura

Ecclesia; resfituantur etc. Sic'

(jue juxta illud propheticuindeinimicisEccIcsia;


Sanctifica illos in die occisionis .

num. Indc vero eumdem


statum in
Sicilia

iteruni

rerum

Ecclesia;
lilteris

Hoc impio

ty-

perlurbanfem, his ad

eum

datis conipescuit

idem Gregorius

:;

ranno magna Dei misericordia concessuin, ut novissimo elogio, qua; pil principis essent, praeslare
posset.
Vidisti, lector, ex his, omnem illam niolem a?ream monarchioe pcnifus corruisse, qute non, ut fingunt, concedenfe Urbano papa, scd pseudo-

80. a Ascendit ad nos clamor, ululatus et sfridor miserabilis, validus et horrendus, Ecclesiaruin et clericorum regni SiciliuC et ApuIicC, quod in eos ultra quam de facili exprimi valeat, inique dess-

viens, ipsosafflgis cruciatibusinflnitis,

bonaeorum
contume-

diripiens et extorquens, in manifestam

liam Redcmptoris,
generaliter, ut

ptum ,

in

et atrocem injuriam Ecclesia; taceamus Apostolioa.> Sedis contemquam cadunt ex hoc opprobria expro-

Anacleto, Rogerio, absque fundamento super arenain, uullo sibi glutino cohoerens, male composita fiiit. Cujus hic ex parte quamdam repraesenfamus imagineni.
poutifice

brantium.

Cum

igitur hoic

nequeamus

sine peri-

83. Reperitur quod Rogerii hujus primi regis femporibus, non in Sicilia modo, sed eliam iu

culo sustinere, qui Chrisfi vicarii


constituti pro

tuenda

justitia, et

siastica libertate

tenemur,

et

licet immeriti defendenda Ecclevolumus impendere

Apulia caeterisque ejus regni provinciis, episcopafus per regios codicillos conferebantur, ut deRoberli ejusdem regis cancellaiii exemFdum apud Joannem Sarisberiensem'.Narratenim, Robcrtum hunc, Ecclesiam Avellanam, tunc forte
clarat

nosmelipsos, ab eo nobis digna vicissitudinerepen-

denda, qui beatilicat tribulationem propter justi-

tiam patientes. Imperialem celsitudinem tuam nionemus et hortamur attente, quatenus Ecclesiis et
personis Ecclesiasticis ablatarestituens integre universa, ab illorum molesfatione penitus conquiescas,

vacantem, tribus diversis, quioblato pretioeam expetebant, per simulafam spcciem addixisse , ac deinde quartum quemdam nec opinantem, illis
rejectis,

consecrandum curasse. Qute quidem per

fama3 tua; consulens et saluti. .\Iioqui ne contra

procedemus, dante Domino, sicut fuerit procedendum. Ad hoc autem dilectos filios B. et R, fratrcs minores ad te
mittimus,
si

Deum homincm deferamus, super hoc

legitimos Romanos Pontifices, praesertim vero per lunocenlium Tertium, cujus de


successores

horum

abrogatione extant Diplomata, abroganda

fuerunt. Sed

per Hadrianum

papam

ista

postea

forsitan saltem sero salubriter

moniMaii,

fuisse sublata,

cum

concessit investituram

Guil-

tioiiibus nostris

aures aperias, qiias hactenus ni-

mium

inconsulte clausisti.

Datum Reate non.

anno secundo t>. 81. Fuit autem ex his et aliis ab eo perperam factis ideni Fridericus abeodem Pontifice excommunicatus, absolulus autem, cum ea omnia emendare promisit, ultore existente non solum, quae in Ecclesiam et personas juraque Ecclesiastica deliPonfificatus nostri
quisset, sed el inlaicos ipsos, miserabiles personas,

lelmo regi Rogerii filio , ita declarat Robertus abbas in Additamento ad Sigcbertuin his verbis ' Cum papa Hadriano pacein fecif, concedendo ei
consecrationes episcoporum regni sui et ducatus,
sicut antiquitus eas habuit Ecclesia Roniana,

discordia fuerat inter patrem suuin

unde Rogerium, et
Ponfifices.

Innocentium

et

Eugenium Romanos

Idem vero Aposfolicus concessit ei regnum Sicilia; ctducatum Apulite etprincipatum Capua;. Porro
ista

pupillos et viduas,

imo

et

omnes homines nobiles

cuin

aliis

sive ignobiles periiefrasset: utapparet ex capitibus,

Rogerio, quis poterit dubitare,


pisse dici

ab antipapa Anacleto fuisse concessa cum aliunde accepossit, laboiantibus in contrariuni

quiD,

ut absolverefur idem Fridericus, est pollici-

non

tus observare. Scripta illa

anno Doinini millesimo


Indictione
tcrlia,

ducentcsimo Irigesimo
Julii.

mense
'

Piursum vero longe

prolixiori Epistola

in

oninibus antecessoribus Pontificibus Romanis, et in hoc ipsum usque ad mortem iusislentibus, ut ista a laicis princi[)ibusniale usurpataiu prislinum usuin atque libertatem Ecclesiasticam revocarent ?
8-4.

eum

invehitiir,

cum jura

Ecclesiae sibi inique

imclis

Verum

liquet tot

Roinanorum Poufificum,
et contrariis edi-

l)ietiuc

iisurpat.

Ut plane intelligas, cxhorruissc


rcges quaj essacerdotali in-

potissimum vero Innocenfii, imo


Silicia;

Romanos

Pontifices, vindicare sibi

sent Ecclesia;, in

eosdemque vigore
ipse,
licct

jacuisse
terra;

regum, camdem jain solo acquafam prostrafam, imo potius veluti absor(itam
anathema
obli-

surrexisse pariterque damnasse.


82.

chasnialo, nullafenus vel in ruinis aliqua

At Fridericus

aliquandiu aver-

ejus superfuisse vestigia, sed el in

sione conteiitiosa rcslilerit monenti l'onlifici, tau-

vionis sub dira illa maledictionis scnfeutia consfi-

dem

ultimo clogio, teslamento condito, nulhus de-

tutam

a Maledictus vir

coram Domino, qui

susci-

crevit esse

momenti quiccumque conlra liberfaluin Ecclesiasticain statuisset. Habentur autcm ejus teAnnalibiis sui teniporis, in quibus
li;ec iiiter

taverit et aedificaverit civilatem

Hiericho, cujus

muri

in altuin erecti, arca

Domini circumducta,

stameiiti priecipua cai^ifa recitata a MuthLCo Paris in


alia:

intonantibus tubis sacerdofalibus, corruerunt. Ubi

ergo quod posueruut rccenliores Siculae monar-

Ilem relinquo totam terram Ecclesiae liberam,

'

Jer. XII.

Oreg. IX. auiio

ijout.

x. t)p. cci-iii.

au. 11S7.

* Lil.

VII. Policf. c. 19.

'

la AdUit. ad Sigcber.

* Jos. VI.

co
cliiffi

XJRBANr

II

ANNUS

10.

CnRTSTI 1097.
:

fuutlamentum, Urbani papaiDiiiloma^nonne


si

]ierseverarint

admiratione quidem haud mediocri

oportuit,

ita

fuisset alii|uando, ea taiita totius

dignum

videri potest

unde emerserit, utfalce Apomonarchia;


infelices

ejus molis ruina, lam Pontillcia aucloritate, quam regia potestate remansisse sepullum, tot conlrariis
cditis scriptis tum ab ipso PonliOce, lum etiam a dominantibus principibus ipsis adversus omncs (juascumque Ecclesiasticorum jurium oppressiones?Quid si aiiis adbuc pliuibus ostendemus, et

stolica succisi radicitus

palmi-

tes,iidem sa^pe densiori alque altiori germine pullulaverint et excreverint, et qua; Christi

sententia infructuosa arboraruerit,

damnata rursum majori

tate viruerit,

bonorum fructuum sterilitate, et malorum ferliiijam ab Ecclcsiac terra, quam maleoccupat, penitus evellenda.
87. Ila vero
sato atque culto

Pontificiis alque rcgiis publicis

ipsa

contra Ecclesiasticam
tuisse

documentis, cadem immunitatem rediviva


sui
;

causam roganti
agro zizania?

Unde

in

bene

fuuesla decrela,

mox

ortus principio
ut
niliil

nihil

proprius

condemnata peuitusque
Ecclesia

rescissa

fuerit iu

respondendum quam
lias, dicentis
'
:

illud Evangelici

patrisfamifecit .

adeo vigilantissinio studio perlractatum, vel propensissima solerlia agitalum curatumque, quam hoc ipsum ne quid iiijuria priucipum, pncter jus fasque cuncta sibi sumenlium, adversus

Inimicus

homo hoc

Sed

non cum dormirent homines tantum scelus prajsumptum, imo ipsis vigilantibus, reclamantibus
etiam
istos,

et

exclamantibus,damnantibus
Apostolica,

pariter, atque

antiquam a Patribus acceptam, legibus custoditam Ecclesiasticam libertatem emergeret?


85.

auctoritate

quantum licuit tyrannos Fridericum, Conradum alque Manfredum,


cohibcntibus. Pra;valuit
vis tyrannica, grassatio violenta,

sique

rem semel latissimum campum, qui


Quod
igilur

aggressi, ingres-

cum

id violenter agerent,

finibus suis tera-

tamen ad tempus
Justini martyris
scribcntis, atque

pora nostra pertingat, quibus sape dejccla peiiitusque disjccla ejusmodi iiionarchia, anctoritate prffilensa ejusdem Urbani pap Diplomalis revocatur in

principum latrocinium.

Sic

dixerim,

secundum

sententiam ad Antoninum
libere profltentis
:

Pium Tantum va,

usum

eo usque

progredi,

licet

inviti

lent

principes

opinionem

veritati

pra;ferentes

conipellimur,

ita

tamen, ut compendiaria via pro-

quantum praedones
ila illi

in solitudine . Dumsicutisti,
isti

lixum nimis conficiamus iter, per quod siinus majori olio, longiori mora, commodioribus mansionibus, ipsa scriptione Annalium annos singulos singulis slationibus nietienlcs iterum transituri. Atlingemus enim tantuin ea, et quam brevissime possumus, quje ad inslitutuni semel susceplum
spectare noscuntur,

grassantur, sed inajori

potentia, minori

tamen verecundia, cum quod nefas cst, id jure factum velint et quod per vim tyrannicam impe,

rant et extorquent, hoc veluti ratione

summa

sau-

nimirum

quoties isliusmodi
sint aggressi Si-

perosam monarchiam restiluere


cilia;

citum jubcant, pariter ut sacrosauctum ab omnibus cuslodiri, atcjue transmilti curent ad posteros. Ita plane accidit, ut cum monarchia illa pristina excisa pcnitus atque exstincta fuerit Romana; Ecclesia;juribus; rursus

reges,

eamquc

disjecerint sacris legibus

Ro-

mani

Ponlifices, ac reges ipsi,

dum
,

singulis con-

ribus

sit

nefarius restituta, sed

tyrannorum priucipura viRomanis semper

cessis investituris,

voluerunt in omnibus esse con-

Pontificibus obnitcnlibus atquc fortissime resistentibus.

sultum
ipsura

Ecclesiasticte

immunitati

infererausque

rcrum usum

quibus perspicua luce per-

88.

Fuerunt primi, qui


et ejus
filii

ista

tentarunt, post

speclis, Icctor,

cuncta quae ad ha;c spectant, habeat


vero

Rogerii regis
perator,

Willelmi ausus temera-

explorata.

rios condeinnatos atque rescissos, Fridericus

sciendum, omnes Romanos Pontifices, usque ad tempora Ca86.


illud

Primum

summatim

roliQuinti,
Siciliae

invesliluras consuevisse conferre,

tam
sa;pe

regui posili ultra Pliarum, quaui etiam Sieain hbuit ap[iellare) citia

imidemque inaximus inipius, etiufestissimus omnium Romana^ Ecclesia; persecutor, itemque patri Dlius non dissiinilis Conradus, atque Mantredus frater, qui eosdem superavit impietate, Hi tres in
priiuis jurato bello

cilia; (sic

Pharum,

adversus

Romanos

Poutifices,
et

conjuncta;, aliqnando vero distiucta; ab invicem.

iu servilutem deduxere Ecclesias


Ecclesiis etiam viros Ecclesiasticos

omnes,

cura

In

omnibus vero

investituris

istis

inagna conside-

summa

tyrap-

ratione consultum in priniis Ecclesiaslica;


tati,

immuniad

nide compresserunt,
fastu^
:

cum Pharaone diceute superbo


et Israel

quibusdam semper

pra;scri[ilis capitibus

Ncscio

Dominum,

non dimit-

ista spectantibus,

iisdemque per reges accipientes easdem inveslituras subscriptis, alque juramento firmatis quorum omnium gestorum adhuc integra apud nos exlant vetera monimenta, eadeinque omni fide probata. Ut plane in singulis ipsorum
:

tam

. Ili tres igitur

eversBe penitus Sicula;

mo-

narchia; restilutores fuere atque propagatores ara-

pIissimi,quos tandem ab ipsisRomanis Pontificibus

condemnatos atque magno prodigio Dei dira vindicta sublatos, erubescant atque siinul horrescant

appareat

Pontifices,

omnes Romanos cavisse quam ut iuomnibus sartam, tectam innihil

niagis

imitari principes orthodoxi. Imitautur plane atque

sectanlur, qui iisdem quibus

illi

legibus Siculam

violatamque libertatcm Ecclesiasticaui conservarent ea enim polliceri renuentibus denegasse, vel


;

revocant atque renovant monarchiam.

evertendam ab
Mallli.

his

Ad quara temporibus quotquot fuere Ro-

poUicita pra;stare dctrectantes censuris Ecclesiasticis exagitasse.

Sed

cum omnes

iinpense adco in his

xiii.

Exoii. v.

URBANI
mani
Pontifices, ad

11

ANNUS

10.

CHRISTl 1097.
et suis

6!
hajredibus jure
pci-

forre SicilicC

quos pertinuit investiturasconregibiis, omnes uno consensu sicut


ut inter alias expressas
illaj

bunt, salvo debito regi


troucitus, si

uno

sjiiritu

laboranint,

conilitioncs [ir.rscriptas ipsis scrvandas


potissiina;, ijuibus

essent

abrogarent quascunKiiie ab bis sancitas leges adversus Ecclesiaslicani liberlatem.


Ha'C ut ostendamus,
89.

agendum
,

de singuiis.

quod rcgcs SicilicTC, seu cjusdem regni et terrae domini hactenus in aliqua vel aliquibus Ecclesiarum ipsarum consueverunt habere iu tantum tamen, in quantuin Ecclesiaruin patronis canonica institufa concedunt . IIa;cin Aurca bulla investilura;. Exlat apud nos una cuni aliis ad lurc
;

Atque primum qnod spcctat ad tres hos Conradum atque Manfretyrannos, Fridcricum dnm ob violata jura Ecclesiastica Fridericus a Gregorio Nono [irinium excommunicatus fuit, deinde in Concilio Lugdunensi ab Innocentio Quarto regno simul et imperio spolialus est. Intcr
:

theca,

spectantibus documentis, sive ex Vaticana bibliosive ex archivo munifionis sancti Angeli,

sive ex Rcgistris
petitis.

Camera; Aposlolica>, aut aliunde


solo

Ex quibus vides
illis

a;quari turrcs

illas

exaltatas a tyrannis

super

omnem

Ecclcsiasti-

alias

vero causas cjus abdicationis haic allata

est,

cam libertatem, cum nullum relinquilur contra eam regibus privilegium dum tam res omncs
;

quod electiones sacrorum antistitum in Sicilia atque in imperio turbasset, Ecclesiasticosque coram
laicis

quam

personas Ecclesiasticas in libertatein

illain,

vindicatas voluit, qua; sacris legibus debctur ipsis;

conveniri permisisset. IIujus

exemplum

se-

Conradus atquc .Manfredus, non legitimi reges, sed tyraimi, quippc qui Siciliam absque invcstitura
cuti

nec in jure patronatus regibus tributum aliquid amplius, quam ca;teri omnes patroni jure debitum,
possidcre solerent.
92.

accepta

invitis

Pontificibus occupasseut

cum
et

Cum autem

dicta invcstitura facta

Anglo-

multa contra Sedis Apostolicoe auctoritalem


sent
;

ju-

rnm

regi, ipso

non curante,

effcctu caruit, et Ca-

risdictionem iinpiis legibus suis sancirc conati essuccessores Pontifices ipsis damnatis in sincis traditis

rolus Andegavensis comes, sancti Ludovici regis

Francorum

frater,
:

investiturain n Clemente papa


in

gulis ab

investituris,

de abrogaiidis

Quarfo accepit

occiso

bcllo Manfredo, Siciliaj

iisdem legibus ab
ratione

ipsis

promulgatis egerunt, hoc

adjecto ab Alexandro papa Quarto


:

magna

conside-

regni invasoi-e, liberiori dispositione idem Siciiia; regnum ad jnra Romana; EccIesicC reversuin est.
ris

ul

quoniam

invadendiTC Ecclesiastica) li-

fucratauctum imperio quo munitus despexit parere regnum Sicilia; Pontifici, non liceret in postcrum ulla penitus rabertalis in Friderico occasio
,

Sicque post ha;c, ampliori fornia in ipsis investituper Sedem Apostolicam factis liberfas Ecclcsiaatque muuifa,

stica est declarata

cum

prohibitione

tione jungi

dem

rcgnum Siciliffi cuni iinperio. Quajquilunc praiscripta conditio, consuevit in omniSicilite

bus postea concessis

regibus asuccessoribus
,

semper ac detestatione legum dictorum principuin tyrannorum, qUcX fuerant ab eis promulgafa; pro monarchia contra Ecclesiasficam libertatem. Nam audi qua; in Aurea bulla confinentur Caroli Andegavensis
ibi
Sicilia;

Ilomauis Ponlificibus invesliluris apponi


ex Ecclesia; juribus
innovari, qui et
jiassi sint

atque
Siciliie

regis,

verbis totidem innovari. Sicquc procul abfuit, ut

regnavit. Ipse enim,

qui auctoritate Apostolica cum rcgni invesfituram

monarcbiam
tantum

accepisset a Cleinente papa Quarfo,


inillesiino

anno Domini

additameuto sa?cularis potenliic


:

cam

conflari penitus vetucro

abest, ut ex

ducentesimo sexagesimo quinfo, Indif cfiouc septima, lucc intcr alia se fore servaturum
promisit, qua; his ipsis verbis in
scripta Icguntur
:

spiritualibus

cam

augeri voluerint. Sed de ipsis

eodem Diplomate
tam cathedrales necnouctonmes

agamiis investiluris. 00. Vivcnte adliuc Manfredo tyranno

Sicilia;,

93.

Omncs insupcr
ac

EccIesicTC,

primo Innoccutius papa Quartus, ct post cum Alexaudcr papa itcm Quartus, amio Picdemptoris millcsimo ducentLsimo (|uin(juagesimo (luinto, Indictione decima tertia, die sexta Novembris, investirenl de rcgno Sicilia; Eadmunduin filimn Ilenrici

dum

quam

alia;

regularcs et sa;culares,

pralafi et clcrici,
Sc-ecularcs et

omncs

persoucT; Ecclesiasticte,

religiosa;,

ac qucTcumque religiouis
suis in clccfiouibus, po-

loca cuin

omnibus bonis
aliis

slulationibus,

rcgis

Angloriuii

inter

alias

pro libertate

onuiibus

nominafionibus, provisionibus, et plena liberiate gaudcbunt. Nec aule

Ecclesia; in Sicilia restituenda conditioncs servan-

electioiiein, sive in clecfione, sive post, regius as-

das proposuere, quai in bulla Aurea


cxpresscc
91
.
:

ita

leguntur

sensus, vcl consilium ali^iuod requirctur.


uti(iue libertatem

Quam
regno

promitfo cgo,

et

niei in

Oinnes quoqueEccIesix de regno et terra pra;dictis , tam catliedralcs quani alJLe regulares

ha;redes scnipcr inanutenebimns,

et coiiservabi-

bimus,

et

Sccculares

necnon

et

universa; Ecclcsiasticio
et

et manuteneri, et conservari faciemus ab oninibus subditis nostiis et ijuod dict;i; Ecclesice.


;

immunitatibus omnino gaudcbunt, qua; ipsis competunt sccunduin canonicas sancliones. Ilaque circa easdem Ecclepersona",
illis

libertatibus

oninibus bonis et juribus suis, salvo inihi meisiiue in regiio ha'rediLus jure patronatus iu Ecclesiis, in tanlum, quaiiuti possint libcre

atque pcrson.e

sias ct personas,

tam

in faciendis provisionibus ct

tum

in

hac

jiartc

patroiiis

Eccksiarum canonica
reges
Sicilia;
ijisis

eleclionibus confirmandis (|uam in

omnibus

aliis,

insfifuta conccdiinf,

ubi

aiifi(jui

Romanus

nem

et

Romana Ecclcsia jurisdictioauctoritatem omnimodam libcre cxercePontifex et

jiismodi jus iiatronalus in


runt.

Ecclesiis

huhabue-

62
94.
slicuin

URBANI
Omnes etiam
causfe ad

II

ANNUS

10.

mus

CHRISTI 1097.
Ecclesiis, monasteriis,
clericis et viris Eccleet

forum

Ecclesia-

pertinentes, libere et aljsque ullo inipedi-

siasticis,

vel

rebus eorum,

quod

in Ecclesiis

mento agitabuntur, tractabuntur et ventilabuntur, coram ordinariis et aliis Ecclesiasticis judicibus, el terminabuntur per eos. Et si ad Sedem Aposlolicam super hujusmodi causis appellari contigerit tam appcUanles quam appellati ad eam venire Se-

vacantibus, nos vel nostri in regno

meo hsredes

nulla habebimus regalla, nullosc|ue fructus, redditus et proventus, nullas etiam obventiones, ac
nulla prorsus alia percipiemus ex iisdem, custodia

earumdem Ecclesiarum

dem

pro appellationum prosecutionibus, libere et absque inhibitione aiiqua permittantur. Et promitto tam me,
ventilari, ac

interim libera remanente penes personas Ecclesiasticas, juxta canonicas sanEcclesiae, a

ctiones etc. Plura alia addit facienda in favorem

quam

hEeredes

meos

facturos, curaet

Romanae
titae

qua regnum acceperat. Repefacta)

turos, et permissuros,

quod

sic agitari, tractari

sunt auteni haein Diplomate investituraj,

terminari possint, et sic quod possit

appellari el libere venire 93.

Romam.
fidelitatis

Sacramenta vero
et

prajstabuntnr

secundum antitiuam nem, prout canonica


Ecclesiarum
qui
pra^latis,
illa Siciliae

rationabilem consuetudiinstituta permittunt, ab illis


praedecessores antir

eidem Carolo ab eodem Clemente Pontifice, cujus Constituti ab eo per quem regcs est exordium regnant etc. In fine autem ipsius ista Actum apud Lateranum in Basilica sancli Salvaloris, qua;
:
:

appellatur Constantiniana, ante sanctissimura altare

quorum

ipsius Basilica;, quarto

kalendas

Julii,

regibus praestiterunt. Abillisautem praelatis et Ecclesiis, qui regalia sive temporalia bona tenent , si qui tamen sunt qui hujusmodi

Domini mcclxv, primo .

Pontificatus Clementis Quarti

anno anno

98. Tenuit Carolus

regnum

Sicilia;

ultra Pha-

bona teneant a domino regni

et aliis

dominis tem-

rum

usque ad

annum Redemptoris millesimum


CcEsis

poralibus, et qui ratione hujusniodi bonorum, ab anliquo consueverunt regibus et ipsis doaiinis temporalibus servitia exhibere, cjusinodj honesta et

ducentesimum octogesimum secundum, quo


Francis,

eam

occupavit rex
:

antiqua servitia

eis

secundum ralionabilem

ct anti-

quam

consuetudinem, prout slatuta patiuntur ca-

quo inferius dicturi sumus Andegavorum successionem suo ordine prosequemur, qui singulas a successoribus Romanis Pontificibus de

Aragonum Pelrus, de modo coeptam semel

nonica, impendantur, salva seniper circa Ecclesias

utraque

Sicilia inveslituras
,

cathedraleset alias regulares, ac personas, acloca


Ecclesiastica,

cuti

iisdem

condilionibus

sunt consequibus a Clemente


licet

tam

in faciendis provisionibus et ele-

Quarto Carolus Primus acceperat,


sessores

reipsa pos-

ctionibus coufirmandis,

quam

in aliis

que, Romani Pontificis

et Ecclesia)

quibuscumRomanaj ju-

risdictione ac auctoritate plenarla et libera potestaie.

tantum essent Sicilia; citra Pharum. Carolo Primo successit, anno salutis millesimo ducenfesimo octogesimo uono, decimo quarto kal. Jnlii, Carolus Secundns rex Siciliae, exhibens jura-

96. Revocabo

quoque omnes

Constitutiones,

mentum

fidelitatis

Nicolao papa3 Quarto.

Idemque

seu leges, per


rpges
Siciliae,

praedictum Fridericum, vel per sive per Conradum ipsius Friderici

inter alia,

quae brevitatis causa recensere omitti,

mus

eadem servanda promisit


rex

quae pollicitus

filium, aiit MantredLim,

rentinum, qui de facto occupatum, editas contra Ecclesiasticam libertatem. Nec staluta vel Constitutiones aliquas edam, aut etiam promulgabo, per quaj juri vel libertati Ecclesiasticae derogetur. Quaenam autem fuerint
Friderici ejusniodi Constituliones contra Ecclesia-

quondam principem Taregnum ipsum detinuit

fuerat

Carolus pra^decessor Clemenli papa)

Quarto, iisdem capitibus, totidem verbis superius


recitatis,

atque ex eadem bulla descriptis,

abrogatione

cum omniam legum trium tyrannorum

contra libertatem Ecclesiasticam sancitarum : qua) omnia repetita habentur atque descripta in buUa

ejusdem Nicolai
promissionis

pafiae.

In fine autem ipsius Caroli


:

sUcam libertatem, possumus intelligere ex buUa anathematis, qua Innocentius Quartus in Concilio Lugdunensi excommunicavit eumdem Fridericum imperatorem, ex his scilicet causis, quod in regno
Siciliae

ista

de ejus temporescriptaleguntur

Actum Reate

in majori palatio, juxta cathedralem

Ecclesiam Reatinam, decimo quartokaI.JuIii,anno Domini millesimo ducentesimo octogesimo nono,


Indictione secunda
99.
,

quffi talliam

pra;latorum electiones perturbabat, tributa, vocant eis solvenda prajscribebat,


,

regni

Siciliaj

anno quarto

Anno vero millesimo ducentesimo nona-

quodqueclericos coram judice sa;culari conveniri permittebat , ctc. Pergit vero : 97. Promitto eliam, quod tam ego quam

gesimo quinto, idem Carolus investituram accipiens a Bonifacio papa Octavo, die decima septima meusis Februarii, Indictionis octavae, anno undecimo
regni ejus, parem in omnibus eidem buUam Auream fecit, in qua per singula quaque verba, in iis
quae spectant ad libertatem Ecclesiaslicam sartam, tectam, in omnibuscustoditam, eadem quaesuperius

mei

hffiredes,

non patieniur quod

aliquis clericus

vel persona Ecclesiastica

eorumdem

regni

et terrae,

in civili vel criniinali causa conveniatur

coram

judlce saeculari, nisi super feudis judicio petitorio

conveniatur
et

civiliter

ita

ac personiE Ecclesiasticae

quod omnes Ecclesiaj omnimodo erunt liberae,

etiam in nuUo regi vel principi subjacebunt. Et quod nuUas taliias vel collectas impone-

snnt recitata in Diplomate Clementis papa3 Quarli, et Aurea bulla Caroli regis sunt repetita ; itidemque abrogatio legum tyrannorum contra Ecclesiasticam libertatem

sancitarum, asque descripta

URBANI

II

ANNCIS 10.

CHRISTl 1097.

63

omnes monarchiiE
stare

totidem syllabis reperitur. Quibus plaue omnibus nervi succisi penitus sunt, ut
nullatenus possit. Extat ipsum Diploma in

rent,

quamvis Siciliam uUra Pharum minime possidequam occuparant Aragonenses, Petrus Primus
ct successores.

iisdem tribus Codicibus superius nominatis, quod


qui voluerit, inspicere poterit.

103.

Ita

quideni

Romani

Pontifices,

cum
illis

Pe-

trus et successores

non peterent
investiluras
,

(ut par erat)

ab
ut

Nepos vero Caroli Robertus, rex utriusque Sicili;t?, regni investituram accepit a Clemente papa Quinto, salutis anno millesinio trecentesimo nono, Indict. septima, die vicesimo sexto mensis Augusti, primo ipsius regni anno, ut in ejus Aurea bulla signatur, easdemque promissiones prtxstitit pro
100.

Ecclesia

Romana

damnalis

injustis occupatoribus, jura ut sibi illaesa servarent

qua) a tempore Roberti Guiscardi Sedes Apostolica


possedisset,

perseverarunt de eodem regno ultra


prius,

Pharum, ut

conferre

petentibus

regibus

conservandis libere juribus Ecclesiasticis, ita ut ex Clementis Quarti investitura per apices singulos
apparent, cum eadem deteslatione legum trium tyrannorum contra Ecclesiasticam
csse descrlptaj

Andegavensibus more solilo investituras, iisdem, ut dictum est, conditionibus, quibus a tribus tyrannis monarchia restituta atque collapsa restitui ultra non posset qua; tamen ab Aragonensibus in
:

Sicilia ultra

Pharum regnantibus
ita

interea parare-

liberlatem in Sicilia editarum, ita ut sic per suos

tur tyrannica potestate,

dixerim, prout contra

intonante desuper Sanclo de cajlo

'

Succidite

Una omnium tam Romanorum Pontificum, quam regum Sicilise, eademque fuisse conarborem
spiratio
.

videatur

destruendae male

plantata;

ab

initio monarchiffi. Extat ipsa


citatis

bulla Aurea ia iisdem


Sicilise rex,

superius

libris.

Romanis Pontificibus atque Conciliis comprobavit, scriptis de his publicis monimentis, qua; extant adhuc. 104. Petrus enim Aragonum rex, qui caesis Francis Siciliam insulam occupavit, cum antiqua jura hactenus possessa ab Ecclesia Romana super
eos lata saipe sententia a
ipso

101.

Rursum

vero idem Robertus

regno recognoscere
accipere,

nollet,

nec ab ea vellet

cum
riter

pra;stitisset

juramentum

fidelitatis

Benedicto

investituram

ipsique

censum pendere,

Duodecimo Romano
vanda

Pontifici, bullam Auream pascribendam curavit de bis quse ab eo obser-

juramentum

fidelitatis prffistare et

homagium

ex-

hibere, a Martino

papa Quarto excommunicatur,


interdicto subjicitur. Extant de

essent, cujus exordio


:

tempus

ita

exacte detre-

ipsumque regnum
nico.
thi

Ecribitur, scilicet

Anno Domini millesimo

his litferae Aposfolicae

centesimo trigesimo quinto, Indictione tertia, die vicesima quinta mcnsis Junii, Pontificatus sanctissimi patris et domini noslri domini Benedicti, di-

apud Ebcrarduin in ChroDuxerat hic Constantiam, filiam Manfredi nofilii Friderici, in niatrimonium, quo putavit
?

conjugio ad se jure

vinaprovidenlia papa; Duodecimi, anno primo etc

quid
pere

regnum Sicilia; pertinere. At Non enim propterea solutus, qui non acci-

Ubi inferius intcr

alias obligationes

servandas expressit,

quas a se fore de libertate Ecclesiastica in


retinenda,

nam
rici

et

deberet investituram ab Aposfolica Scde , Guillelmus quantumlibet Malus, accepit


Fride-

regno

Sicilife jugiter

eadem totidem

cam ab Hadriano,ipsaqueConstantia major


tyrannum Manfredum, investituram omnes
perunt.
105.

vcrbis sunt expressa, quae in rcgio Diplomate avi


sui Caroli regis suntsuperiusrecitata; specialisque

mater, ipseque Fridericus, ac denique, pra;ter


acce-

pariter facta habetur abrogatio

lcgum tyrannorum

illorum Friderici,

Conradi atque Manfredi, qua

Quantum autem

videri possit convulsa penifus inonarchia.

rum

pictate

fuerit iste a praedecessodegener, ct ingratus in Apostolicam

102. Qua; huic

successit

Joanna, anno Re-

demptoris miilcsimo trecentesimo quadragesimo quarto, a Ciemente papa Sexlo investituram accepitde ulraqueSicilia, iisdem prorsus condilionibus
de libertate Ecclcsiaslica conservanda, quijjus Carolus Primus, atque alii succcssores superius nominati, a Romanis Ponlificibus acccpissent. Sed ct

quod ipse feudaRomana; Ecclcsia; ratione rcgni Aragonum, rcgiumque titulum regni ejus beneScdeuij ex eo potcris intelligere,
tarius antea essct
licio

Sedis

Apostolicae

possideret,

cum

avus ejus

pater Jacobi, cujus filiuserat, ilidemPetrns dictus,

Aragonum rcx, regnum Roinana! Ecclcsiie obtulisset. Quod apparet ex ejusdem primi Aragonum regis Diplomate,

millesimo treccntesimo septuagesimo secundo, novo Ponlifici Gregorio Undecimo Odelitatis juramcnlum exhibens, omnia quai supra servarc
promisit,
qua;

anno

quod hic

tibi

(quod perbreve
:

sit)

tum

ipsa,

tum

pra;decessores pro-

describenduin curavimus. Sic se iiabet lOG. aCum corde crcdam et orc confifear, quod Romanus Ponlifex, qui est beafi Petri succcssor,
vicarius
cipes
sit

miserant de Ecclcsiastica immunilatc luenda. llffic Avenione, anno secundo Ponlificatus cjus, die quarla Januarii. Extant de his tunc scripta Diplomata. Hi omnes igilur Andegavi Caroli primi successorcs, invcstituras, iisdem supra narralis conditionibus pro EccIesicB libcrtale praescriptis, dictis Rnmanis l'onlificil)US accepere dc ulr.ique Sicilia,

illius

per

qucm

regcs rogiiant et prin-

principantur, qui doniiniitur iu rcgno homi-

rex

num, et cui vult dat illud. Ego Pefrus Dei grafia Aragonum, comes Barcliionensis, ct dominus
ciipiens

Montis-Pessulani,

principali

post

Deum

beati Pelri et Aposfolica; Scdis protectionc

Tihi, rcvcrendissimc pater et


tifex

muniri: doinine, suinme Pon-

Innocenti,

et

per

te

sacrosanclie

Romanae
illudque

Apos^folica; S'jdi

offoro

regiium

meum,

6-'i

TIRTiANI
pucccsporibustiiis in

ir

ANNUS

10.

CIIRISTl 1097.
et

libi ct
ris

perpctuum diviniainoet

bns Carolo Secundo

Roberto nepote,

Siciliffl

intuiUi, ct pro

remedio aniniae mcfc

proge-

rcgibus Icgitimis, qui investituram acceperant a

niloruni meorum, consiiluo censuale, ut annuatim de camera regis duccnta quinquaginta massennitina) Apostolics Sedi reddantur, et ego et suc-

Romano
inter cos,

Pontifice,

junctoque loedore nuptiarum


paclus cst

cum

Elionorain Caroli filiam in conju-

gem

accepisset, sic

cum

illis,

ut ipse

mei specialiter ei fidcles et obnoxii teneamur. Hoc autem lege perpetua servandum fore dcccrno quia spero firmiter et confido, quod tu
ccssores
;

dum

et

successores tui,

gnum
:

me ac successores meos, et reprjedictum Apostolica auctoritate defendc-

pra^scrtim cum cx mullo duvotionis affectu tis me ad Sedem Apostolicam acccdcntem, tuis quasi bcati Petri manibus, in regem solemniter coronandum \oluisti. Ut autem bacc regalis conccssio

dominus Sicilia; ultra Pliarum csset, ita tamen, ut non Siciliffi, sed rex Trinacriae diceretur, et post cjus obitum regnum recoillud rediret ad Carolum sive ha?redes cjus gnosceret vero Romanam Ecclesiam cjusdem Trinacriaj regni dominam, cuicensum inore majorum
viveret
Fridericus,
:

[icrsolveret et

prajscriptas conditiones impleret,et

intcr alias, eas

qua; libertatem et immunitateni


in

Ecclesiasticam

omnibus
'VIII

in

statum prislinum

inviolabilem obtincat firmitatem, de consilio proccrum curia; mcjc, prffisente venerabili patre meo
Arclatensi arcbiepiscopo, et Sancio patruo meo, et Hugone de Baucio, et Arnaldo de Fociano, baroni-

revocarcnt, atque plenissime restituerent. Exlat de


his

Bonilacii

papaj

Rex

pacificus, cujus locus factus

Diploma, quod incipit : estinpace etc

Et paulo post hajc de Aragonensibus, qui


Sicilia;

regnum

mei feci niunimine roborari. Actum Roma; aiiud sanctnm Putrum, auno Incarbus
meis,
sigilli

occupassent, ct hactenus tyrannice posse:

dissent

nationis Dominica; millcsimo ducentesimo quarto, idus Novembris, anno regni mei octavo .Fuit

dium,
Siciliaj

et protervaj

Sane post commotionis amarse dissirebeliionis insullum in insula

ex favore reprobaj praisumptionis exortam,

idem annus Innocentii nardus cjus temporis


de his
agit,

[)apa3 Tertii

seplimus. Ber-

ac subseCutam invasionem et occupationem ipsius

scriptor in Chronico,

dum

per Petrum olim


in

regem Aragonum
vitii

attentatas,

elucidal

summam

polliciti

census,

ejusque posteros cuni acccssione

continuatas,

nempe

fuisse ducentas

quinquaginta uncias auri.

culpam

rebellionis ex

eodem

et invasionis ex-

Extat in Codice privilegiorum PiOmana; Ecclesia'. 107. Qui igilur tcudatarius Romana; Ecclesise
erat atque juramentum fidelilatis pra^sliterat eidem,

cessu, et illicita continuatione protracta, prout sana

judicia supponunt, etc.

Datum habetur Anagnia;


anno nono cjus Ponti-

duodecimo kalendas
ficatus,

Junii,

invadens
Ecclesiffi,

rcgnum

Siciha)

feiidatarium

RomanEB
:

qui est Redemptoris niillesiinus trecentesi-

adversus cam rebellis exlitit et conlumax adversarius, rursum crigens monarchatum quam ob causam (ut audisti) senlentia excommunicalionis
affectus, in

mus

restiluta,

secundus. Sic igitur monarchia per Petrura ejusque filium primogenitum Jacobum successorem propagata, demum per Fridericum
ejusfilium, hujus fratrem, cst penitus fracta, libertas

ea

dum

vixit persevcravit
filio,

jmpoenitcns,

regnum relinquens Jacobo

anno

vero

Ecclesiffi revocata,

iniliesimo ducentesimo oclogesimo quarto, qui ea-

nibus obligavit, quibus

cum se diclis conditioRomanam Ecclesiam, cui

dem cum

patre est sententia condemnatus, ipso regno pcr annos scpluaginla (ut Gregorius Undecimus papa tcstatur) interdicti poenam subeunte. Dixerisne tu, lector, si bona fide rcm agis, eos

eo nomine censum solveret, dominam recognosceret, eamque potiri juribus omnibusimmunitatis


in Sicilia, ut prius ex pra3scripto sacroruin cano-

num
vit.

onincs, qui eo temporis spatio rcgcs

Aragonum

in

Siciha, qui invita, contradicente atque irrogante

poenas, Scde Apostolica, regnavere, legitimos fuisse


reges, an potius jure censueris

nominandos

fuisse

juramento firmasuk servanda a Friderico II promissa, Fridericus III cumulatius praistitit, duin se suosque in perpetuum successorcs, ad ea cuncta iinplenda qua; innovatam viopossedisset, promisit, atque

Quae ha^c omnia ad teinpus

vita;

tyrannos

? Dixerisne, si

ffiquitatis

es arbiter, ipsos

lentani

monarchiam

destruerent, voluit

quam

fir-

Romanos

Pontifices

eodem tempore consulentes

Romanse Ecclesiaj juribus in Sicilia collabenlibus, non legitime investisse de eodem Sicilia) regno a tyrannis eo modooccupato atque detenlo Andegavenses, quousque Aragonenses in ea contumacia perstitere, et pulsando ostium Romana; Ecclesi;;',
ea aperiente ingredientes, legitimi
Siciliffi

facti

sunt regni

possessores.

missime obligasse. 109. Porro Fridericus Secundus bellum cum Roberto aggreditur, anno Redemptoris millesimo trecentesimo decimo tertio, quod et prosecutus est Petrus secundus et Ludovicus, per quos, increbrescenlibus proeliis, religio ubique coli neglecta est, et monarchioe aconitum in necem miserorum hominum Ecclcsia; perduellium crevit. Tandein
vero

108. Qui
Friderici,

Sccundus

primi ostium pulsavere fuere duo et Tertius dicti, iidem Sicilia;


prior fuit Petri
;

cum

post diuturna belia,

quoe

per septua-

ginta eoque plures annos, inter Andegavenses le-

reges,

quorum

filius,

qui post Ja-

gitimos

Sicilia;

reges et Aragonios, Petri regis, qui

cobuni fratrem regnavit

posterior vero

idemque

Sextus nnmeratus Aragonensium


derici prioris nepos, filius

Siciiiaj rex, Frivero Petri Secundi. Senior Fridericus inita concordia cuni Andegavensi-

insulam adversus Caroluin Primum occuparat successoresgestafuerantjpaxet concordia a Joanna


regina, Caroli abnepte,

cum

Friderico tertio, Pelri


inita fuisset.

ejusdem pronepote, hisconditionibus

URBANr

ir

ANNUS

10.

CHRISTl 1097.

65
posset
et
:

ut Fridericiis ejii?qne hocredcs, Sicilioe insulam, seu


regniiin Triiiacriae
possidereiit, ila
(sic

voluntate conjungi
ret,

unquam

si

secus

fle-

eiiim mincuiKiri placuerat)

regno
llis

cxcidercnt

reges,

ad

Ecclesiam

tamcn, ut eain a regina ejusquc


jurareiit, et quotannis, in festo

Romanam devolutum
cum
Joanna;

censeretur.
concordia; capitula apud

posteris se tenere agnoscerent, ac pro ea fidelitatein


et

ergo adjectis condilionibus, Gregorius,


et Fridurici

homagium

illis

Apostolorum
verent
quoc

Petri et Pauli,reginx cjusque succes-

Villam-Novam, Avenionensis

soribus auri unciarum tria millia Neapoli persol;

congruentem insuUe partem


Siciliaj

conficietotius

dioeecsis oppidum, VI kalendas Seplembris, Pontificatus sui anno secundo confirmasset Joanna eadem onmia postmodum
:

bant octo millium, qua3 a


tur

regibus,

cum

Friderici legatis,

rcgis sui

regni nominequolannis Sedi Apostolicaj debeban:

tibus,

coram Joanne cpiscopo


nunlio in

Sarlatensi, Sedis

nomine acceplanAporalificavit

cum

utrosque confoederatione
Ponlificis

inquam, aliisque dc mutua inler et auxilio legibus sub EccIesia^queRomanae, adquamdirectuni


iiis,
,

stulica;

eam rem

delegato,

Aversoe, dieullima mensis Martii decima; Indictio-

ejus regni

dominium
;

spectabat,

beneplacito

et
qiii

assensu convenissent

Gregorius Uiidecimiis,
etsi

Ecclcsiam

tum

regebat,

animadverlebat divi-

siouem hanc regni a Clementis Quarti Constilutione, qui in Caroli Primi investitura, Siciliam a

anno Domini mclxxiii. Deinde Fridericus ipse manibus homagium pro Trinacriai rcgno Pontifici juravit Messamc , anno MCLXxiv, die decima septima Januarii, Indictionc undecima, Poiitificalus Gregorii anno quarlo, ut
nis,

in cjiisdem episcopi

ex publicis

instrumentis conslat, qua; omnia in

terra

qux
esse
;

est citra

Pliarum, sejungi vetuerat, alie-

oninibus integcrrima

tum

Vaticana Bibliolheca,
auctoiitate
in

nam
et

perniotus trimen tot stragium et depra?-

tum

Apostolica;

Sedis archiva conservant. Porro

dationum, (]ua' ex bellis prodierant, consideratione ; quod proiiter iiiterdiclum, cui Sicilia per mul-

autem ex hujus concordia;


lii.
liberis

regno
sine

Trinacriie successuri erant Friderici posteri.

annos subjacucrat, divini cultus ratio populique pietas usijuc adeo decieverant, ut jiericlitari in ca fides Calholica videretur excmplo Bonifacii, de quo dictum, relaxandam hac ex parte pra;dictam constitutionem (quam in csleris, quoc hiijus concordiae articulis non continerentur, integram alque intactam manere jubebal) quoad regni partos
;

Verum

is

unicain filiam

reliqiiit, (|ua

defuncta,

Aragonii

Siciiiam

occuparunt,

non ut

Friderici hujus, scd

quod proDtentur, ut

homagium, utpole qui sine inveslitura regnabant, nulium pra;slitePetri Primi tyranni hajredes; et

runt. Sicque ex consueta atque sa-pe ilerata lyran-

nide parta est violenta iturum moiiarchia,


tentes

proQ-

tcs

iterum aliquandocoalescerent, conventionisque

successores se,

ut Pelri

Primi invasoris

inler

Joannam
,

et

Fridericum tabulas approbandas


et
exjilicatis,

ha;redes, Siciliain
sario fateri

possidere, ulpole, quos necesse


lia^redes esse tyraniiidis,

censuit

nonnullis tamen adjeclis

o[iorteal,

quaj dcsiderari judicarat, ac tribus


tulis,

maxime
Siciliae

capiinve-

invasionis, ciim in haredes vitia transeant lia;reditatis,

qua; ut in

onmibus olim regiim


ita

quos sequatur

ct poena excoinmunicalionis,

stiliiris

proponi consueverant,

in posterum a

qure Pelrum, cujus se jactant ha;redes, atrecerat,

regibus Trinacriai pari studio servari oporleret.

sicque in hoc vocali sint omnes, iisdem non dico


jiiribus, sed

Primum qiiidemad liomagium sacramentumque fidelitatis pertinebat, quod Romano Ponil2.

injuriis

innitentes, ut

maledictionem
fuit de|)lorala

luTredilate possideant;

quorum adeo

snisque lcmporibus renovare ac regiis quoque littcris tcstari jubebanfur. Deiiide


tidci
pri;cst;jret,

conditio, ut

cos

non a
'
:

sacrilegiis his revocaverit

timor

ille,

qiii

tonitru sumnii Tonantis mortales


illis

ad snccessores, ut descendentes duntaxat a


rent.
Ilis

Fiiile-

concutit verbis

Et quid jirodest hornini

si

rico, iique legitimi, in Trinacria; regiio succedc-

autem
si

deficienlibus,
liis

regnum ad Joann;G

hccredcs

Romanam

(juoque sublatis, ad Ecclesiam devolveretur.

qui essent, aut

universum mundum lucretur, aiiinia3 vero sua) detrimentum [laliatur? Aut qiiam dabit homo commutalioncm [iro aninia sua? tlo. Quod aulem religiosiorcs omiiino existi-

Alterum ad Ecclesiasticorum jura, eorumquc de bonis scilicet ipsorum restituendis omnibnsque privilegiis a jurc concessis conscrvandis. l)e tuendo eleclionum et nominatioconservationcm
;

memus

esse recentiores Sicilia rcges,

procul abest
Sicili;E ullra

ut credere vel opinari vclimus, eos in

IMiarum regni possessione

inniti Petro, maiiifesla

tyrannide jura Ecclesioc invadenti ac pessuindanli,

num

jure

ac libertate, sine ulla regii consensus

De causis clericorum pcr ordinarios aut Pontificis delegatos terminandis, appellatioiiincccssitate.

ob idque ad interitum usque execrationibus diris aflecto quin polius quod pietas et ratio persua:

dent,

eorum

seSicilia;

regum

successores esse legi-

husque ad Sedcm Apostolicam non inliibendis. De revocandis statulis et lcgibus, si qua? a Friderico
i[iso

liinos glorientur, qui legitimeillud

ab babenfe ejus

veruni dominium, ab
([ui receiisilis

i[)sa

ejus domiiia Sede Aposlo-

pnedeccssoribusque
;

idita; essent coiitra

licaobliiiueruiit, ut FriihMici Terlii de (jiiodiximus,

Ecclesiasticnm iibertatem

aliisque in

poslerum

superiiis [iro iiiimuiiitale ac libertato


illud

non sancicmiis.
413. Tertium, ne
perio

Ecclesiastica conditioiiibus observandis,

ad

regnum

Trinacria)

cum

im-

succcssores

onmcs

postcros voluit propagari. Cujus

Romano, vel regno Teutonicc, seu dominio Longobardia; vcl Tusciae sine expressa Poutificis

Malih. XVI.

Baron. Touis

XVIII.

66
si

URDANI
qui dedignantur lircrcdes liaberi

ir

ANNUS
sed

10.

CIIRISTl

1097.

magis

Pelri siiccessorcs volucriiit

nominari

plane (quod
a

capiantur mala captione. Consilium, quod mihi credituri estis per vos aut nuntios vestros, vel per

Iiorresco diccre)

cum

illo dici

tyranni, ct iisdem

cum

illo

infamari prolirosis

lilulis in Bullis

Ro-

nianis Ponlificibus irrogatis, et


tcntiis

corum

percellisen-

anathemalis vclint. Quod Deus prorsusaverlat.Ctim prascitim cjiismodi professione, omni se


penitns ejus adipisceiidi regni jure privarcnt,

ad vesfrnm vel corum damnum scienter nemini pandam. Et si scivero fieri aut procurari seu tractari aliquidquod sitinvestrumaut ipsorum damnum, illud pro posse impediam. Et si hoc iinpcdire non possum, illud vobis vel cis significare
litleras,

cum

curabo. Papatum
in

Romanum,
ET TERUA

Regafia S. Petri

tam
alibi

nullus pcnitus asserere legitime possit


verc

eum

fuisse

KEGNO

siciLiiE

prffidictis,

quam

Sicilia; doininuin, quam non ab Ecclesia Pomana, habente cjus direclum dominiiim, accejiisset. Nam cslo quod Carolus eodem rcgno privari

coiisislenlia adjutor vobisel

ciseroad retincndum,

defendendum et recuperandum, ac recuperata manulenendum contra omnes homines.


i18.

valuerit

numquid aliquam de

ipso pati jacturam

Universas

et singulas

conditiones supralitteris

Romana Ecclesia potuit, et sic suisjuribus spoliari ? quod nemo ccrte divinarum ethumanarum legum
peritus vel somnians poterit affirmare.

scriptas,ctcontentas in pra?sentibus
licis,

Aposto-

H6.

SedproscquaniurposterioresSiciliffireges,

super ipsorum regni et terrjK concessione confectis, et omnia et singula quae continentur in eisdem litteris, plenarie adimplebo, et nuUo un-

atque rerum eventaquam breviter perstringamus, acturi rursum de singulis suo tempore, si Deus
concesserit, locupletius. Deficiente

Andegavensium

slirpe in Joanna Secunda, cum Martinus Quintus anno Redemptoris millesimo quadringentesimo vicesimo cam abdicasset, Ludovicumque Tertium ducem Andegavensium ejus loco regem designasset illa Alphonsum regem Aragonum et Siciliae insulffi, deinde mutato consilio, Ludovicum eumdem rejecto Alpbonso adoptavit, anno millesimo
:

quam tempore veniam contra illa et maxiine, quod ego nunquam per me vel alium seu alios, quoquo modo procurabo ut eligar vel nominer in regem vel imperaforcm Romanorum, seu regem
:

Teutonia!, aut

dominum

Longobardiae vel Tusciae,


si

seu majoris parfis earufndem; et


celebrari contigerit,

elcctio

de

me

nulium hujusmodi

electioni,

seu nominalioni assensum prajstabo, nec infroinit-

tam

me modo

rum

aliquo de eorum vel alicujus ipsoregimine, nequc etiam de civitale Beneven-

quadringentesimo vigesimo
liis

tertio.

reni agentibus, post varia bella victor

Ctcterum proeAlphon-

tana el suis pertinentiis, seu Campania, vel Mari-

sns, ut stabiliret sua, investituram Sicilia;, et terrae


cilra

Pbarum ab Eugonio papa Quarto tandem


anno
Christi inillesimoquadringentesimo
tertio,

Spoletano, marchia Anconitana, patrimonio beafi Petri in Tuscia, Massa Trebaria, Romandiola, alma Urbe, in civitatibus Perusina ,

tima, ducatu

obtinuit,

civitafe Castelli, Bononiensi, Ferrariensi, et

Ave-

quadragesiino

afque

ita

utriusque

Sicilia),

nionensi, comitatu Venassini, seu in

aliis terris

Pharum, partibus regni post tot annos conjunctis, facfus est rex. Ita dicto
sive Sicilix citra et ultra

quibuscumque
sius
Ecclesiae

vestris et

domaniis, seu feudis ipex successione


,

ubilibet

constitutis

anno, concedente Eugenio, id. Julii. Cujus Diplomate juberetur, utraque Sicilia indivisa ab invi-

vel Icgato, aut venditione seu donatione


:

seu alio

cem semper

in posteri-'m

catioejusdem Alpbonsi,

nempe anno

salulis

permanere, Extat ratififerme biennium, millesimo quadringentesimo


facta post

quovis titulo vel contraclu et nihil unquam mihi acquiram scu vindicabo, seu pofero acquirere, vel

quomodolibet vindicare, etnihil


nere in
illis;

unquam

recipiam

vel habcbo, vel potero recipere, habere vel reti-

quadragesimo quinto, die secunda mensis Jiinii, qua et continetur homagium ab ipso Romae pra;stilum,
istis

neque ullam potestariam, capifaniam

vel rectoriam,

nullumque

aliud officium recipiam

verbis

117. Ego Alphonsus, Dei gratia rex Sicilia;, plenum bomagium ligium et vassalagium faciens vobis domino mco Engenio papre IV, et Ecclesiai

seu accipere potero, habebo vel retinebo, aut habere seu retinere potero in eisdem, aut ipsorum
aliquo; nec etiam occupabo aut occupare permitvel partem aliquam offendam vel molestabo; nec etiam Romanam Ecclesiam quoquo modo sub censuris, pcenisque spiritualibus et temporalibus ia

tam, seu faciam pra;missa,

Romana;, pro regno sicili^ et tota terra ipsius, qutc est citra Pharum usque ad confinium terra-

eorumdem; nec

illa

rum cum

ipsius Ecclesioe, excepfa civitate Beneventana toto territorio ac omnibus districtibus ac pcr-

suprascriptis
contcntis,
alias

conditionibns

et

in

feudationibus

(inentiis suis

secundum,

antiijuos fines territorii


civitatis

quas hic haberi volo in singulis parlibus

pertinentiarum, et districfus

ejusdem,

Romanum Pontificem dislinctos, vel in posterum distinguendos ab hac hora ut antea fidelis et
per
:

H9.

pro specifice repelitis etiam et expressis. Item perditionis aluuino Amedeo haere-

tico et schismatico, a fide devio, et

ab ipsaEccIesia

obediens ero beato Petro, ct vobis domino

meo

pra;ciso et scntentialiter condeninato, ejusijue seet dantibus ei auxilium, consiliiim vel favorem non dabo quovis modo, pcrmeseualiuin, seu alios directe vel indirecte, publice vel occulte auxilium, consilium, vel favorem; nec ab aliis quantum in me fuerit, si impedire potero, dari

domino Eugenio papae IV, vestrisque successoribus Romanis Pontificibus canonice intranfibus, sancta;que Apostolicai Romanae Ecclesiic. Non ero in
consilio, vel consensu seu facto, ut vitam perdatis seu pcrdaut, aut menibrum, sive capiainini vel

quacibus

URBANI
permiltara, sed eosjuxta posse

ir

ANNUS

10.

CIIRISTI

0'J7.

07

meum, donec

con-

\ettantur, persequar et invadam. Sic

me

Deus ad-

juvet

et litcc saucta

Evaiigelia. Iluctenus honiain ipsa Alptionsi

giuin et

juramentum intextum
:

dinando post obitum patris sui, quem habilitasset ad utriusque regni successionem siinulquc posteros onnies. lu eodeni pariler omnes et singulaj recensilae habentur, inter alias mullas conditiones,
illifi

ratiOcatione, ubi iu fine

Datuni Neapoli apud


iirajdicti regis

quibus

deteslaliilis

nionarchia proscriberelur
Ecclesia}

majorem Ecclesiam per manus mui


Alplionsi,

omnino,

et sancta

liberlas

in

omnibus

anno aNativitate Dondiii millesimo quadringentesimo quadragesimo quinto, die secunda


niensis Junii, octavai Indictionis,

reslitueretur,

atque conservaretur
et privikgiis,

illa;sa in suis

omuibus juiibus
tata

cuin iisdem plane

regnorum

noslro-

conditionibus et caiiilulis, qua3 superius sunt reciin Caroli regis investitura per Clementem Quartum facta. Nam in ea sigillalim sunt posita, ad verbumque repetila omnia illa, cum solita delestatione et prohibitione oinnium legum, quce a

rum anno rum regni


120.

trigesimo, liujus vero

Siciliae citra Plia-

undecimoi).

Ilajc ibi.

Qui cavillantur ex eo quod semel cjus scrjptum invenitur, invesliluram Eugenii esse de regno Siciliic citra Pliarum, nonnisi pro eo ratificatiouem factam esse contendunt. Yerum cum ipsum ibi ab eo integrum Euratifieationis exordio

tribus
aliis

sive ab illis tyrannis, sive a Joauna regina promulgatce fuissent. Extat ifisum Diploma
,

genii Diploma recitetur verbatim, in

quo

centies

una cum subscriptione testium, datum anno Doinini millesimo quadringentesiino quinquagesimo
octavo,quarto idus Novembris, Pontificatus Pii Se-

rtperitur,dari ab eo inveslituram de utraqueSicilia,

sicque

formandum
ibi

homagium

et

juramenlum,
atque
ex
:

quod

cum

Eugenii Bulla recensuerit

cundi papa) aiino primo. Cui inox subjicitur ralificatio ipsius Ferdinandi, habita sacpius expressis-

descripserit in ipsa sua ratificatione

quomodo

sima mentione de
Siciliie

facla et

ratificata

investitura

ipsomet non convincitur mendacium, ut aniplius


dubitandi locus reliquus esse non possit,

utriusque
sit,

ultra et citra
iis

Pharum,

ut nihil

cum

prie-

penitus

(juod in

desiderari possit.

sertim decreto Eugenii ibidem descripto junctuur

Sed

et

Sixtum papam Quartuin, eamdein invePharuin, cidein Ferninando iisdem

ab eo ulrumque regnum, ut non ipsa ab invicem separari?


sic fuerit

licueiit

slituram a Pio Secundo factain de Sicilia et terra

quoque

citra

autem in ratificatione facta ab eodem Alpbonso, omnes conditiones ab Eugenio propositx', a se autem acceptte atque ratLU hal)ita),
121. Recitantur
jurala;
atiiue subscriptrc, et ipsae

conditionibus confirmasse, ex ejus apparet Diplo-

quidem, quibus

matc, dato anno primo sui Pontificatus, Redemptoris vero anno miilesiino quadringentesimo septuagosimo primo.
123. Ipse etianiFerdinandus rex prospiciens ia

onmia

Ecclesia; jura collapsa, a regibus usurpata,

revocanlur in pristinum usum, qu.c vindicarent

ipsam Ecclesiam in pristinani Iibertatem


vinculis

prajcisis

omnibus

tyrannicae nionarchiac, iisdeni

superius recitatas

plane et amplioribus appositis conditionibus, quas legisti ex Diplomate Clemeutis


papa; Quarti de investitura facta Carolo regi
:

ut

futurum, egit apud Iniioccntium papain Octavum, ut investiret de reguo Siciliae et lerra citra Pharum filium suum primogenitum Alphonsiim, tunc ducem Calabria;, necnon ejnsdem Alidionsi filiura primogeuitum Ferdinandum, tunc Capu;c piincipem itidem de regno Sicili;c et terra citra Pharum,
;

non

sit

quod

possit desiderari ad perfectam exstin-

in

qua solemniter

investitura

omnes

illae

positae

ctionem infaust;e monarcliiic, et absolutissimam


rcslitutionem Ecclesiastic;e libertatis.

et descripla; fuerunt conditiones pro libertate et

immunilate Ecclesiastica
:

tain

locorum quam persuperius legisti


ia

Ut autem prosecjuamur de reiiquis dicere novo accidente, nova rursus rtgni divisio facta
Sicilia

ex

sonaruin, quas
tinentes

conscript;is

est.

investitura a Clemente [lapa Carolo regi facta, con-

enim insula cum regno Aragonicc ad Joanneni ejus fratrem, quod Alphonsus legitinia proJc carerel, trausiit, cujus filius et successor fuit poslca
rex Calholicus. Qui (luidem Joannes,

libera

jura appellaudi ad Apostolicara

Scdem,
ruiii

et abrogationcs leguin Friderici, sive alio-

cum absque

slicain

quoruincunKjue contra liberlatem Ecclesiaeditarum ita ntne vel minimum quidpiara


:

invcstitura ab Apostolica Sede accepta rcgnaret,

praetermissum, vel diminutum a

recilatis

superius

nec

(leteret,

Pius papa Secundus conccssit investi-

iisdem conditionibus iuvenialur.


Facta csl ejusmodi investilura, datumque Diploma Roino!, aniio Redein|itoris millesimo quadringentesimo nonagesimo secundo, pridie nouas
Juiiii,anno ejusdemlnnoceiitii Punlificatus octavo, cujus cst cxordiuiu : IVomanus Pontifex inter

turaiiiFerdinando, Alphonsi filionaturali, de utraqueSicilia, annomillesimo quadriiigentesimoquin-

quagesimo oclavu. Extat ipsum Ponlificium Diplonid de inveslitura utriusque Siciliai facta eidem Divina disiioneiitc quod incipit Ferdinando
,
:

clementia, per
iinperant, etc.

quam

reges regnant et principes

curas multiplices, etc llabenms exeinidaria cjus-

dem
tica

122. In
slitura

quo primum mentio habctur dc invefacta ab Eugenio papa Quarto ejus [latri

investilurai in Valicana Diiiliolheca; authenvero originalia in arcliivo in castello Saiicti-

Angeli asservantur.
124. Sed iiiodo

Alphonso expressissimederegno ulriusqueSiciliuj, deqiie alia ilidem de ulroque regno facta ab Eugenii successore, Nicolao papa Quinto, eideiii Fcr-

dicendum de
(|ui

alio

cognomentoCalliolico,
a Julio
IF

de

Sicilia citia
;icciipil,

Ferdinando, Pliarum

|)ap:i

iiivestitiu;iiii

cum

taiiicii

G8
Siciliae nltra

URBANI

II

ANNUS

10,

versio

CHRISTI 1097.

Piiarum regnum, quod snccedens


Sed

(ut

tholico a Julio papa, usurpata adeo reperitur in-

dictum

esl)

Joanni patri acceperat, al)S(iue invcslilura

ali(|ua possideret.

qux

ratio, utSieiliae cilra Piia-

nominum, ut per Siciliam et terram citra Pharum non utraque Sicilia intelligalur, cum
semper a majoribiis, ex quo etiain facta est ante Carolum Primum inveslitiira IIiMirico Anglnrum
regi, et per
ca;teris

runi peleret invcstilurani abAi)OslolicaSede,Siciline vero ultra Pharum mininie? cum a^(]ue ulriusiiue Siciliae dominium penes eamdem Apostolicam Sedem esset, et sicut illius, ita et islius investituram
conferre consueverint

eum

ejus

filio

Eadmundo,

et sic in

Romani

Ponlifices a iirimis

omnibus usque ad ha;c tempora Julii,in omnibns investituris, et earum per reges exhibilas
raliliabitiones, in
solitis, Sicilia
illis

temporibus,

cum
et

ea Sairacenis expulsis, sunt potili

verbis frciiuenter adhiberi

Norlhmanni,

Roberlus Guiscardus, qui primus invasit, et frater ejus Rogerius, qui plenc possedit (ut iduribus de singulis dictum est superius suis
locis)

siculet posteri
,

Manfredum Pharum, sicut de


at(iue

usqnead tyrannos Conradum, Corradiuum de Sicilia ultra Sicilia citra Pharum, quam voet
,

cant, ffique ab Apostolica Sede acceperunt invesli-

Pharum, seu, Sicilia Pharum; semper, iuquam, per ha;c verba inteiligi voluerunt ulramque Siciliam, ullra Pbarnin videllcet, et citra Pliarum? At in dicta Julii investilura, per eadem verba, Sicilia et terra cilra Pharum, seu, Sicilia cum tota terra citra Pharum, nisi Siciliam citra Pliarum intelligi debere, de qua
terra ullra
et terra ullra

cum

turam.
quia non accepit Petrus, de quo superius dictum, benc factnm probari potuit, cum qunntunilibet justc, ut sibi visum est, eam vindicasset a Carolo? numquid ab ipsa Sede Apoi2o. Sed
stolica potuit abstulisse

facta legitur inveslitura,

conlendunt. Ca;terum

si

num

verba

more majorum sunt inlelligenda, haud dubium de utraque Sicilia Ferdinandum dixeris
illa

accepisse,

dum

sic ipse

jurat

douiinium, quod

et poste-

iidemque i^rndentiores reges sunt vcnerati, Fridericus Secundns, Terlius, et alii superius recensiti, qui ab ipsa Sede Aposlolica non alterius, sed ulriusque Sicilia; inveslituram ab Apostolica Sede petierunt et acceperunt?Sed numquid Jtilius, qui Siciliaj citia Pharum tanlum inveslituram petenti tradidit Ferdinando, voluit Ecclesia; Romanaj juribus super Siciliam ullra Pharum aliquid derogatum contra omnia praidecessorum Diplomata? vel ejus successores Romani Ponhfices, qui ad
riores,

Ego Ferdinandus, Dei gratia rex Sicilioe citra Pharum et Hierusalem, plenum homagium ligium et vassallagium faciens vobis, domino nostro domino Julio papaj Secundo et Ecclesioe Romana?,
127.

pro regno

Siciliaj et

Ilierusalem, alque tota terra

quajestcitra

Pharum usque ad confinium

terrarura
etc.o
:

ipsius Ecclesiffi, excepta civitate

Beneventana,

Etinferius, ex parle ha;redura et successorura


a In proprio, inquit,

juraraento fatebuntur, et re-

cognoscent expresse, regnura SiciliajetHierusalem


ac tolam terram eorum, qua; est citra

Pharum
oEt mera

usque ad confinia

ut suprao. Pergit

inslar Julii,

successoribus regibus investituram


citra

liberalitate Sedis Apostolica^et nostra, sibi suisque

concessere

Siciiiaj

Pharum, demptuni

et

hairedibus et successoribus fuisse concessa, ipsos-

abrogatum voluerunt domiiiiuiii directum, quod semperhabuit eadeiu Roniana Ecclesia in regno Sicilioe ullraPharum? minime gentium.Siquidem deea re privilcgia persingulas investituras diversis collatas usu recepta, probata confirmata atque adeo slabilita fuere, ut ad abrogationem eorum, specialem mentionem requirerent, et causam ma,

que recepisse et tenere regnum Sicilioe et terram hujusmodi anobis, etdicta Romana Ecclesia, etc Qua;, inquam, verba, si posita sint eo sensu, quo poni usque ad ea tempora consueverunl in omnibus
inveslituris, res pie ac religiose
facla dicalur
si

confecta

est,

ut

investitura de utraque Sicilia, etiam

de Sicilia citra
sit

Pharum

tanlura factara investi:

gnarn exposcerent. Cuni igitur a nullo penitus Romanorum Pontificum iisdem vel in minimo dero-

turam,

quam

gatum

possit ostendi

eadem

Ecclesiae

Romanae

si vero alio sensu sonant sint posita, ecce in verbis captio et deceptio. Caiterum Julius papa, qui rebeUione AI-

dictum superius

jura suo robore integra permanere qiiis est qui negare pra?suinal? C;eterum i[)si Romani Pontifices
uti patres ista

phonsi FerrariLe ducis, et aliorum magnopere urgebalur, egebatque auxilio (ut ipse ibi testatur)

iuterdum toleranda pro temporum putarunt ad tempiis, timentes ad iracundiam provocare filios suos'. Sed numquid dormiet vel dormilabit qui custodit Israel,ut non sit exacturus rationem? non puto.
ratione,
et

dissimulanda

ejusdem Ferdiiiandi conlra rebuUes atque tyrannos, haud de investitura Sicilife ultra Pliarum explicalius agendura exislimavit; cum tamen nequidqiiam jura Apostolica-.Sedis super idem regnum
Sicilia! ultra

Pharum

dimisisse eo Diplomate vel

An

patietur ipse cujus sunt ista, Pelrus-, qui de

suo ipsorum vendilo agro exigens severus exactor a douiinis rationem, eosdera partem preUi occultantes, obtegentes

neque aliquis successorum, qui eadem verborum forma conce[)erit investiluras a se factas sive
alio,

Carolo V, sive Philippis regibus, dici possit,


in

ita

ut
sit

fraudem niendacio, interfecit spiritii oris sui? uon certe. t26. Quod vero magnopere admiramur, illud
est
:

omnibus penitus remaneanl integra necesse


Sicilioe

jura Aposlolicffi Sedis in regno

ultra

Pha-

rum,

quomodo
cxs.

in investilura facla Ferdinaudo Ca-

Psal.

' Acl.

V,

Pliarum, quce possidet. 128. Qiiilrus a Nicolai papa3 Secundi tempore, per s[)aliiiiii quingentoruin fere annorum possessis per investituram ab eo factam RoLerto Guiscardo,
sicut et citra

URBAXr
et

II

ANNUS

10.

CHRISTI

1097.

69
scripta; in Vaticana Biblio-

per siicce?sores Romanoriim Pontificum succes-

voluminibus antiquitus
tlieca asservanlur,

soribus Nortlunaniiis
regibus,
el post

comilibus, ducibus atque


filio

ex quibus aliqua ad rein spetantuin, signasseque

eos Constauti* et ejus

Fride-

ctanlia

voluimus deprompsisse; hic(jue non eas


sed indicasse
si

rlco, imle

Anglorum

regi, tleinde Cnrolo et succes-

descripsisse,
loca, ut

soribus AnJegavensibus, postea Fridericis Secundo


et

velil lector,

consulere ipsas possit.


in

Terlio

filio

Aragonensibus, inde Al|ilionso et ejus Ferdinando notlio alque nepolibus : et his


exbibitis seniper investituris

130. Post alia

namque habentur
anno quinto

iisdem

quod

idein Ponliftx,

sui Pontificatus,

omnibus

cum

condi-

misit in Siciliam R. S. Marcelli presbyterum cardinalein,


et

tionibus omnibus, quibus siint jura Ecclosiastic:e

immunitatis semper conservala


et illac-?a,

in

oniuibus intogra

Mareschal
liltera;

cum eo consobrinum snum Jacobum cnm amplissima facnltate. Extant de his


ejusdem Opera testimonium perhietc Rursus anno seplimo sui Ponti;

iisdeinque a

nemine Romanorum Pont.

Aposlolica; toino tertio Epistolarum

revocatis speciali

aliqna qu;e exigebatur abroga-

Pontitlcis; incipiunt

tione

derogatione, abrenuntiatione, ct sic alteri


:

bent

verilati,

facta expressa concessione


ciali facta

quomodo

abs^iue spe-

ficatus, niisisse reperitur legatuin in Siciliam G. dia-

investitura ab ipsa Ajiostolica Sede vere


Siciliae

conuin cardinalein
buit

S.

Hadriani, cui suas vices

tri-

domina, de regno
eis dici

ullra Pharuin, illud


possideri, et

ab

tam

in spiritualibus

quam
:c(

in temporalibus.

potest

lcgitin:e

non

potius

Data; de his lilteric incii^iunt

Egressus satan, etc.


Sicilia; Frideri-

occupari, et pncter

omne

jus fasque violentia detisit,

Extant libro septiino. Et ad regem

neri? Cuin ostendendum

semel ab cjus directo Sedes, ut absque investitura per eum facieuda possit a quo|iiam illud regnuin legitime possideri. At
ba;c cursiin

quando vel quomodo dominio excidit Apostolica

cuin
scat.

ut ejusdem legati monilis et consiliis actjuieIncipit


Eiiislola
:

Regiae excellentia;
littera;de

litlc-

ras,

etc Etad eumdetn legatum

optimo

statu regiii instiluendo.

modo, suis autem temporibus agenduin


tius,

d3!.Ejusvero successor Honorius papa Tercujiis

pluribus.
129. Sed

Epistolaruin adliuc extant voluinina,

quod

polliciti

sumus, ea etiam,

licet

niliil

inagiscurasse videtur,

qnam

ut

juraRomana;
:

breviter, de his qu;c spectant ad

rerum usuin

in-

Ecclcsiae in Sicilia integra servarcntur

sicque

cum

sinuare
'

de his acturi, incipiamus ab eo tempore,


Tertio ipsa male ccepta

concedit privilegia archimandrilae Messanensi, salvis

quo sub Innocentio papa

Eeclesia;

Romanae juribus
libro

id se facere

conte-

exslincta est monarchia, pervenianiusque

usque ad

statur Epistola xliii,

Carolum Quintum,quo restituta ponitur, per qua;quesa;cula, aitates omnes, in quibus ostendamus

primo, data kalendis Novembris anno Domini millesimo ducentesimo vicesimo sexto, Ponlificatus anno primo. Litteris
qiioque socpe redarguit

jugem continualainque
rium Romanse

possessionein

omnium

ju-

regem

ipsiim, quod se
Ecclesia-

Ecclesiam Siciliac etiam ultra Pharum. Ecce Innocentius i|)se "visitatorem mittit illuc plenissima facullate eaquic
Ecclesioe in

omnem

immisceat electionibus
stieis
:

et aliis juribus

cum

ipse rex Fridericus se id nec cogilasse

facere excuset. Extant de his littera; dxxvii, libro


tertio et dxxxi.

opus essent agendi, cardinalein episcopum Oiliensem. Extant adhuc dataj litteraj Aposlolicaj ad archiepiscopos
,

Regis vero Epistola dxxii ad euin|)a|)ain,


:

dcm Honorium
alia ipse rex ait

quibus excusans,

lix'c iiiter

episcopos, abbates et alios; Innoc,


i,

An

forle nos ignorare credilis,

Regislr. tom.

lib. 1, Epist.

cdxv. Insuper misisse

quia qui pra;suinunt olTendere sanctain inatrein


Ecclesiam, ipsi bibuiit in ealice Babylonis?
etc.

reperitur rursns legalum presbyterum cardinalem


S. Laurentii in Lnciiia, ut a[)paret in 2 et 3 ca|i.
til.

sub

de

Olfic. deleg. exlr.

Adhuc etiam

constituisse
Epist.

Cujus Friderici regis tcmpore, quanivis ideni Honorius papa euin experireliir adversum, nihiloniinus

legalum Syracusanum episcopuin, ut habet


Dxi, lib.
1
;

liberam in regiio

Sicilite

jurisdictionein

postea vero alia occasione inisisse ilem

exercuisse reperitur, niniirum indixisse collectam

legatum a

laterc

S. Maritc in Porlicu, ut

Gerarduin diaconiim, cardinalem [latet ex litleris ijisi dalis


lib.

de iiersolvenda viccsima oimiiiim ELclesiaslicorum reddituum, pro subsidio Terra; Sancta;. Cujiis causa
legalionein
instiluit
littera;

pluribus cjusdem argumenti


tere Juliuin iiresbyteruin,

eod. Epist. dlxxi,

ad ipsum

Siciliic

regnum.

DLXxii, DLXxiv. Rursus post ha?c legatos inisit a la-

Exlant de his

Aposlolicre civ, ccclix, data;

cardinalem

tituli S.

Ste-

aniio priino Pontificatus. Rursus de alia collecla

phani in inoiiteCeclio,et Gerardum diaconuin, cardinalem S. lladriani, ut apparet ex litteris illis

indicta pro Teinplariis, E|)istola cxxxi, libro terlio,

data aiino terlio sui Poiitilicatus. Iiisuper de ajipel-

l.Causas insuper deferri solitas ad Sedem Aposlolicam, et ab illa delegatas diversis ejusdein insula; episcojiis, docent alia; ejusdem Ponlificis lillera;. E|)istol. clxxx,cccx,
datis Epist. dlxxiii, iib.

ad Sedeni Aposlolicam exlat Epislola ejusdem llonorii papee sexccntesima, data anno secundo sui Pontilicatus ad Syracusaiiuni cpiscopum, cuni tempore Innoceiitii papa; ad Sedem
lationibus

DLXxvi,

lib. 1 et lib. 2. Epist. xiv.

Ikcc qua; ciirsim

Aposlolicam appellasset
speclis, idein

cujiis causae

juribus in-

legendo invenimus in cuso primo tomo Epislolaruiii

Honoriusadversaiiis perpeluuin siieaiiost

ejusdem Iiinocenlii papa; Terlii, cuin aliof|ui nec oiniies dala; ab eo Epistola; inveiiiantur, plurimos ex eis excidisse coustet; aliu; vero iu uliis

tiuin indixit.

132. Succcssor Ilonorii

Gregoriuin

et Coe-

leslinuni, Iiuiocentius papa Quarlus

duos legatos

70
in Sicilinm misissercperitur
ficalus,

URBANI
anno

II

ANNUS

10.

CIIRISTl
135.

1097.

terlio siii Ponti-

nenipe

S.

presbyteriim canliiialem S. Mariae

tur in Siciliam ab

Anno vero secundo ipsiiis, missus reperieodem Ponlificc, Nicolaus de


regni. Exlat de his Bulla data Roma),
Julii, fol.133, et fol.

trans Tibcrim, et li. sanctoe Maria; in Cosincdin diaconumcarclinalem,amplissima concessa eisdem facuUate. Extant de his ejusdem Pontificis littera)

Summa
dem
cessa

Ripa, ad componendascontroversias ejus-

Sicilia;

quarlo nonas

130 facultas con-

ad

arcbiepisco[ios, episcopos et abbates, att|ue ba-

rones ejiis regni. Est undeciina ejus anni tertii Nostra fervenler in Epistolarum, quae incipit lioc aspirat affectio ctc. Alia rursum ad eosdem
:

componendi cum proceribus, de censibus non solulis Romana; Ecclesiaj dcbitis. Quo pariter

legatos,

cum

tribiiit cis
;

facultatem beneficia conincipit


:

anno, deputatur ab eodem ad regnum Sicilite Rayniundus de Baucio deUrsinis, confaloneriuspapiE. Est de his Bulla data idibus Augusti, fol. ICI.

ferendi. Est 14 ordine

Si

circumspector
post ha;c re-

Anno autem
babentur
liltera!

Pontificatus

quarlo

aliie

datae

Dominus
litteraj

etc. Iiisuper

idem Pontifex

Aposlolica^, quarto, kalendas De-

peritur misisse nuntios in Siciliam. Extant de bis


Apostolica^, dataj

cembris, ad Apostolicoe Sedis nuntiuin,

cum

ei tri-

Lugduni anno

ejns Poiiti-

ficatus octavo,

mense Februarii. Esl earnm exor-

buuntur pro expensis quotidianis decem floreni aurei a clero ejnsdem regni exigendi. Extant
fol.

dium
pcr,

Loetentur csli etc. Et ternae aliie qua)

222, libro secundo.

sequunlur, ejusdem sunt argiimenti. Alia; insu-

Libro vero

tertio

Bullarum ejusdem Bonifacii

qnibus contincntur coUationes beneflcioruin ejusdem rcgni Sicilia; factaj diversis. 133. Sed quod iedio putamiis fore lectori, si successorum singulorum Pontificum Romanorum bic nimia prolixitate describere velimus singula,
sive de appellationibus ad Apostolicam

papa; Noni est Bulla de Commissario deputato in


Siciliam contra occnpantes bona Ecclesiae PanorniilancB.

Data Roma; idibusNovembris, anno sefol. 10.


siinili

plimo, ibid.
alia

Qua

die etiam habetur data

Bulla de

commissione, contra occupalo-

Sedem ex

res

bonorum

Sedis Apostolica; in Sicilia.

eodem

Sicilia^

regno

delatis, sive

de legalionibus
piitamus,

Libro ulliino Clementis papaj Sexti Diploma


extat,

ab eadein Sede in Siciliam missis, aliisque juribus


libere jugiter administratis
;

quo Guillclmus episcopus Nazareuus depununtius Apostolicce Sedis,


Sicilia; ultra

satis esse

si

tatur

et

CoIIector in

missis ca;teris

conjungamus postrema

prioribiis,

regno

Pharum

loco Theobaldi archi

quibus significelur, eadein ipsa quai aclilala videmus, etiam usque ad dicta tenipora Caroli V iniperatoris
desiisse.

Panormitani defuncti. Datum habetur Avenione, terlio kalendas Februarii, anno primo,
episcopi
ibid. fol. 532.

perseverasse

nec

unquam

penitiis

Progredientes

igitur, ex

Vaticanae Bialiquanlisper
aliciuibus

136. In

eodem Camerali Tabulario,

inter

moqua

bliotbecaj

Ei^istolarum voluininibus antiquorum

nirnenta Innocentii papie Sexti habetur BuUa,

Romanoriim Pontificum, divertamus


ad

Tabularium

Camerale, ex

cujus

committitur Apostolica) Sedis nuntio in regno Sicilia; commoranti, exactiospoliorum defuncti episcopi Agrigentini.
bruarii,

scriptis libiis, ista in

exemplum

pcrseverantis usus

adduxisse

sufficiat.

134. In libro Bullarum primo Bonifacii papas

Noni, qui in dicto Tabulario sive Arcliivio Cainerali

Data undecimo kalendas Feanno quarto Ponlificatusejus, ibid. fol. 192, et duodecimo kalendas Martii. Eodem anno quarto Ponlificatus ejus, habetur data Bulla,qua cominittilur episcopo Calanensi

usque bodie asservatur, in

priinis Bulki

habe-

exactio

omnium

spolio-

tur,

qua mandatur nuntio Sedis

Aposlolictc in

rum

Sicilia;.

regno

Siciiiae reshlutio rebellium. Data Romce, quarto lialendas Februarii, amio prinio Ponlifica-

Ejusdem vero Innocentii papaj


tarium
scripsit

Sexti tempore,

Nicolaus de Aragonia S. R. E. cardinalis, Cominen-

tus. lla?c fol. 15.

de jurisdictione quadruplici de-

Alia Bulla insuper,

qua datur
Dat.

facultas

eidem

nuntio absolvendi excominunicatos ob violentas

monstrata Romanaj Ecclesiai in regnum SiciUa;. Exlat volumen anhquitus scriptum in Vaticana
Bibliotheca

manus
fol.

injectas
et fol.

in

clericos.

Rom.

ut sup.

una cum

aliis

ejusdem auctoris com-

117

119. Habentur insnper liltera3

Apo-

mentariis.
137.

stolica;,

ia

quibus datur facullas nunlio Apostolico Sicilia; colligendi decimas Dataj habentur Roma;, tertio Ival. Februarii, anno primo.
regiio
:

Successor InnocenUi, Urbanus Quintus,


Siciliam ultra

reperitur misisse

rum

Rursum
nuntio
in

alia Bulla,

qua datnr

facultas

eidem

Sicilia

consistenli, exigendi

charitati-

nuntium et collectorem deciniaPharum, Dominicum de Sassonorio canonicum Buneventanum. Extant dc his cjns littera;, data; annoDomini millesimo trein
,

vum

subsidiuin ab omnibus bona Ecelesiastica

centesimo sexagesimo octavo

rjntificalus ejus

possidenlibus, pro supportandis Aposlolica; Sedis oneribus. Data Roma;, tertio kal. Februarii, anno

anno sexto, die deciina sexta Maii. Ex libro tertio Apostolicarum

litterarura Joan-

ilidcm prinio Poiitificatus cjusdem, ibid.

fol.

123.

nis papae Vigesimi Tertii extant litterae Apostolicae,

Eidem nuntio

facultas miltitur concedeiidi coin-

meatiim octo navibus Alcxaudria solventibus, ibid. fol. 129, 131. Facultas eidein nuntio datur dispcusandi super deleclum nataUum fol. 131.

quibus Arago de Malas[)ina decernitur reformator iu regno Siciliae in rebus temporalibus, cui pro
expeiisis

persolvantur viginti quin([ue floreni

clero Sicilia; qualibet die. ConcediUir eidein facul-

URBANI n ANNUS

10.

CURTSTl 1007.

71

fa? conferendi canonicatus et alia beneficia Ecclesiastica. Datrr

non levissimo
nihil

prsctextu Diplomatis Urbani papfc,


(ut

liabenlur liltera dccima quinta ka-

luijusmodi

ostensum

esl)

conccdcnlis,

lcndasNovenibris, anno secundo ejus Ponlificatus,


fol.

dl6.

omniijue ex parlo nulantis, peniUis(jue ruenlis, ea servanda sancirent, usu rcrum iiiducerent, retinerenf, defenderent, in diesque deterius propagarent,

138. Insuper etiam consuevisse frequenfer Apostolicam Sedem in Siciliam collcctores mittum recentia sunt tere, cum vetera recensita exempla. Extnnt enim in eodem Tabulario Came,

quibus desciscant a mafre


iis

dissideant ab

Ecclcsia, cui renuant vel in

qxix juris divini,


sinl, parere.

naturalis, canonici,

communisque
etsi

rali,

Marlini

litterffi

ApostolicT, quibus

quidam

iiO.

Qux quidem,
omnique ex

aulhentico, obsignato,

Cypressus Dalaverius deputalur in Sicilia collector

subscrii>to,

parte fide constante Diplo-

fructuum quoruincumque, Camera^ Apostolica; debitorum. Data; babentur Constantia?, decimo kal. Octob., anno primo Ponlificatus ejus, ibid. fol. 2. Novissime vero reperitur quod Paulus papa III misit etiam speciatim in Siciliam collectores Tobiam Palavicinum, et Lucani Justinianum deputatos ad colligcndum subsidium mediolalis veri annui valoris (ut verbis utar lilterarum Apostolicarum) omnium fructuum beneficiorum Ecclesiasticorum. Missi sunt autem iideui idipsum pra;stare per universam llaliam adeo
reddituum
et
, , ;

mate alicujusRomani Pontificisconcessamonstrari


posscnt: nec sic subsislerent,qua! contra prfficipua
Ecclesia; Piomana! jura invenircntur esse disposita.

Nam

audi qua> mascula voce, energia

virili,

vigore

Henricum imperatorem, isliusmodi juraEcclesiastica invadentem, Desiderius, idemque


sacerdotali in

Victor papa Tertins, cum ei in faciein rcslilit verba protulit': Sedes enim, inquit, Apostolica doniina est nostra, non ancilla, nec alicui subdita,

sed

omnibus

pra?lata; etideo

nullaomnino ratione

ut nibil
Ifaliai

minus

juris in Sicilia,

quam

in caeteris

sub juguiu a quoqiiam mitti polesl. Quod si a Nicolao papa factum est (scilicet ut arbitriuin exspectaretur

usque ad nostra tempora sibi Pontifex vindicarct. Qnod quidcm de bis scriptum Diploma cxlat in libro impositionum Camerfc Apoprovinciis,
stolicffi,

imperatoris in eleclione
est falso

Romani
est
:

Ponlificis,
:

quod ut dictum

prfEtendebatur)

injuste

profecto et temere

prtCsumptum

non tamen

datum

in

eadem Camera Apostolica ultima


vero ipsius anno
quffi

Februarii, anno Domini millesimo (|uingentesimo

cujnstiuam stullitia vel temeritate amitlit Ecclesia dignilalem suam . Ibec ipse. Qute eliam eodem

quadragesimo
nono,
ibid.

tertio, Pontificatus
ITii.

fol,

Ista

sunt

spectant ad
li-

ipsum rerum usum, quem cursim rem agcnli


cuit reperisse.

139. Si autom Deus conccsserit, ut in Annalium prosecutione futura tempora disquiramus,

locupletiorem de bis tractationem poUicemur ex uberiori messe colligeudam , quibus appareat

tempore Deusdedit, cardinalis tituli Eudoxia>, (de quo suo loco dictum) scripto insigni voluinine ad eumdem Victorem Tertium pa|)am, pluribus arguiuentis asseruit. Sed et sanctus Drunus e|iiscopus SigniK!, et cum eo plurimi alii ejiiscopi et cardinales, in Coucilio Roinanocoegeruut Paschalem papam revocarc qua; contra Romauie Ecclesia>

jura promisisget Ilenrico imperatori, ut suo


dil.

quantam scriiilis omnibus reclamalionibus, juribus omnibus contradicentibus cailo terraquc te,

loco inferius dicluri sumus.

Cum

aIio(|ui in confesso sit

stantibus, Aposlolica Sedes in regno Siciliai patiatur

privilegia ab Apostolica Sede collala,

apud omnes, nou debere

et

suorum jurium detrimenlum, inaudilam Iiactenus inter Catbolicos ignominiam subire cogalur, rebus ipsis (quod est grainjuriam, et sentiat
prolabentibus.

contra

eamdem

Ecclesiam militare. In

quam

sen-

tentiam Nicolaus papa, ideuKpie Sanclus, cjus nomiiiis Primus, in decretali Ejiislola quam scripsit

vius) in delerius bis grave passa

Nam

qua; est in

ad Ilenricum archiepiscopum Turonensein,


legio ab Apostolica Sede concesso
sia3,

quam

dispendium, et adhuc graviori in dics in eodem reguo afliciatur opprobrio, jamque a tcmpore Caroli V cxiierta plane intolerabilc in spirilualibus ct temporalibus damnum, cum in
temporali dominio domina ignoretur, ct in
luali
sia
;

superius suo loco rcddidimus, ubi agit de privi-

Rhemensi Ecclehabet
:

quo

cjus

archiepiscoiius Ilincmarus contra


,

ipsam abuterctur

hxc

iuter alia

Sic

spiri-

Aposlolica Sedes aliena jura cuslodit, ut sua non

esse nesciatur,

quod

est

Universalis Eccle-

minuat
ita

sic

cum

in bis quaj sunt divini

bumani^iue juris

tribuat alienis.

honorcm debitum Nam ct arma

dat, ut suuni
illi

non

a nobis cdllata, ut iiotius pro

exerccndis in Sicilia carcat facullate, ut quaj re-

volumus, ut pro eo

sint valida,

lugubre cum Propbela lamenlum occinit': a Super dolorem vulnerum meorum addiderunt . Quot enim oportuisset tanta ista qua; audent, Diplomatibus esse
ccnsila sunt snperius manifeslant
:

nobis, ubi neccsse est,

non contra nos firmilalem

obtineant . Ha;c ipse, qui de privilegio A|)OstoIica;


Sedis agcns, quo ipsa prcesidcat Ecclesiis oiiinibus, et ab omnibus exigat obcdieiitiam, ha;c habel,

concessa, quot specificis asserta scntentiis, dcfinita


clausulis
,

scribens ad Carolum Fraiicorum

elucidata

periodis

obsignata

sigillis

tanta Sedis Apostulica} privilegia usque ad

regem Qua; mortem,


:

snbscriplionibusque muiiila, ut vim aliquam obtinercnt,


si

tamen vel

sic obtinere poluissent ?

ut

ope freti divina, pra;deccssorum meorum vesligia sequcndo, cassari taliter minime patiemur. Et
1

Psal.

Lxvni.

Cbroa.

Cm.

I.

ni. c. 49.

72
qiiod ad
\ilegii

URBANI
cam omnes

11

ANNUS

10.

cum

CIIRrSTI 1007.

appellandi nullius obice priista: Privi-

spectant, prolixior atque lucubratior fractatio crit,

habeant facullatcni, subjicit


dicamus) remediaEcclesiaj

legia

nam(]ueRoman;c

EcclesicT, tutius suntChristi


Catliolicaj
;

tur, perveneriinus,

ad ipsa earum tempora, qiiibus datic noscunsimuhiue reliqua omnia, quoB

(ut ita

privi-

sive per legatos vel nunlios, aut per Epistolas

cum

legia,

inquam, Petri arma sunt contra omnes impetus pravitatum et monimenta ct documenta domini sacerdotum, ct omnium prorsus qui in subiimilate consistunt imo cunctorum qui ab
,

regibus vel episcopis, abbalibus aliisve religiosis


personis vel laicis ab ipsis

Romanis

Ponlificibus

sunt transacta, majori otio opportuniorique occasione, reddentes cuncta temporibus suis, ex instituto

iisdem potestalibiis diversis afliciuntur incommodis .

omni

fide constaulia,

in

At tanta

isfa

auctor, Angelis et

Deo accepta, qui corum hominibus reverenda, qui

est

Jam

vero canentes receptui,

medium afferemus. qus post Urbani paptB


,

in

eorum

semiier custodiam vigilarunt, ab ipso exor-

dio nascenlis EcclesioB usu recepla at(|ue probata, unius sed mulilati niliilque luijusmodi conccdentis

datum Diiiloma Salerni sunt secuta narremus. lU. Expeditionem in loca sancta Urbanus papa litteris ad Alcxium liJiperatoreKi datis comitatiir. Accepla Capua in dedilionem,BoamunJus

Diplomatis occasione adducenda sunt in discrimen,

fiater Rogerii

ducis ad mililiam sacram accingi-

exponenda ludibrio, attjue penitus abolenda?At aboleri non possunt qua) vivunt in radice sua: sed qui pra^cidilur ex eis ramus, arescit. 142. Quaj rursum ratio postulat, ut contra tol

tur, parat expedilionem,

Hierosolymam profectu'

rus

de quo

ista

Pelrus diaconus Cassinensis

c Interea

Boamundus

Roberti ducis

filius,

qui pri-

mnm cum

parte, et per se

postmodum multa cum


esset in expeditione

Romanorum Pontificiun anlea et posteadataDipIomata, unum proponaturdepravatum,onminoconcisum, nun^iuam a successorum aliquo confirmatum, Diploma Urbani papa), idemque etiamsi germanum legilimumque fuisset, jam in Rogerii baTcdibus
desinens, nuliius allerius

Constanlinopolitano imperatore ejusqueexercitibus


proelia prospere gesserat,

cum

una cum duce Rogerio in Campaniai partibus, et ha;c omnia confecisset maximum hoc ipsuin ne(

gotium)

ca^lesti

instinclu

protinus jussit

afferri

Romanorum

Pontificum
i>ost

confirmatione roboralum, imo conlrariis penilus


constilutionibus
sa.'cula

pannum sericum, totumque in tam sibi quam suis et aliis ad

frusta concidi, ut
se confluentibus,

rescissum et abolitum^

tot

cruces inde confectas superponeret

humerisjom-

oblivione sepullum, a

nemine regum, qui

contra

Sedem Apostolicam pugiiaverunt, nec nominetenus cognitum, nedum exhibilum vel citatum hoc ipsum, inquam, hoc sfficulo noslro sub
:

nesque itidem decs lo volt, clamare magnis vocibus jussit. Ilac fama excili Rogerii milites, tara
rnulli re[iente coiifluxere, ut vix
paiicis

cum

co-

mite Rogerio

scilicet
.

reliclis,

in

Siciliam

solus

Carolo Quinlo, ad erigeudam contra


Ecclesiain

Roinanam

ferme redierit
dio.

Haec Pelrus de expeditionis exoret

monarchiamemerserit redivivum?Cujus occasione flamma seinel iiicensa in dies magis magisque majoribusincremenlis SiculamdepascatEcclesiam, de quaillud propheticum jure occini possit Olivam uberem, iiulchram, fructiferam, spe'

De cujus procinclu

progressu, de
missis,

Alexio imperatore ad

eum

lilteris ab deque adventu

Constantiiiopoliin, et cuin

eodem imperatore con-

grespu, afque rebus ab eo pra^clare geslis agit dif-

fuse Tyrius de bello sacro,

quem

tu,

si

his plura

ciosamvocavit
tVuleta

Dominusnomentuum
qus
loqnela

;ad

vocem

lo-

quela; grandis exarsit igiiis in ea, et

combusta sunt

ejus , At

grandis ? utique

male usurpalum

nionarciiia^ infauslum
igiie

nomen,quo

eadeni infelix Ecclesia velnti

consunipta, re-

dacta susiiiret in cinerem. Unica nobis reli^iuaspes


in nostro Zorobabel, in Philippo Tertio, qui incen-

sum
gloria

reslituat

templum,

et efficiat

ut

niajor

sit

domus hujus novissiinaj quam prioris', qui et exffiquet magnuin superbia; monlem in planum ^. 143. Quod ulique a?quum est me seutire de
rege, pietate insigui , virtutum corona fulgente. Cui in his explendis fa-

quanto animi ardore susceperint in Occidente ubiijue locorum Christiani milites sacram tesseram, sanctissimte crucis signo decoram cum Urbanus papa, sive vocc, sive litteris, ad omnes promovendos ardenlissimus promolor accederet. Cujiis hicmodo recitandai sunt litterEe ad Alexium imperatorem data;, ubi ex hac peregrinatione reversus est Romam. Sic se habent
cupis, pro arbitrio consulas.
dictu,
:

Mirum

143.

Urbanus Secundus, Romanus Pontifex,


stalutuin fuisset ad

Alexio Conslantinopolitano imperatori, etc.


a

tanto Calholico

Cum

Clarum-Montem
bellum adversus

omnium
veat,

Arvernia', ut

communibus

volis

rogemus jugiter, Spiritus sanctus. Hxc nobis occasione Urbani papae Diplomalis dicta sunto simplici stylo, candore animi, ex corde puro* (Deuin
teslem invoco) conscienlia boiia, et fide non ficta. Cffilerum sciat lector, nos ista hic obiter occasione

Sarracenos gererelur: tanta hominum multitudo cruce signata est, ut ad Irecenla hominuin millia censa fuerint. Ducum autem forlissimorum tantus
ardor, ut de recuperanda Ilierosolyma
rare debeamus.

multum
ciii

spe-

Primus omniuin, Pelrus Eremita

Urbani papaj Diidomatis pertractasse verum de his, qua; ad investituras Romanorum Pontificum de regno Sicilioe ultra citraque Pharum posila
:

innuinerabilibus se

ducem

pia;buit,

Godetre-

dus, Eustachius et Balduinus, fralres Bolionii, co-

mites se addiderunt, majores etiam copias paraveChron. Cassin.

Jer.

XT.

As

sZacch.

IV.

- M.

Tim.l.

'

1.

iv.

c.ll.

URBANI

II

ANXCJS 10.

CnRISTl 1097.

73
archiepiscope, ubi es ?
Ille

runt. Ilinc Pocliensis episcopus belli dux, et Ray-

Anselme

Anglorum

muiidus S. ^gidii comes, inde


Philippi

Hugo Magnus,
,

Nortniannise

fratcr et Robertus Robertus FlandriiB, et Sleidianus Cornelii coniiles. Qnid dicam de Boamundo ipso, qui ingenti animi magnanimitate iis se comilcm adjunxit, cum septem millibus dclecta) juven-

Francorum
,

regis

ubi se vocari audivif, in pedes consfitit. Quem Nunc, inqiiit, mngisfer, Aiiosfolicus compcllaus
:

et alter

opus est scieufia, opus e]oqucufia;lua;opera. Veni, ascende huc, et defende mritrem tuam Ecclcsiam, quam Gi\xci labcfactare conantur. Succurre ergo quasi a Ueo huc missus. Continuo cuncfi adsfanfes
et assidenfes, oculos et ora in

tutis Italica?, relicta fratri

rerum omnium

cura,

euin conversi

per-

quocum diu bello contcnderat?ad iios belli maximos apparatus unum illud in primis est necessarium, ut tuo pra}sidio commeatuque tanfa; copias juventur. Quare abs te peto majorem in modum,
ut quibuscumque rebus poteris jnstissimo bello gloriosoque faveas. lllud autem, tametsi non dubi-

cunctari quis esset; annitenfibusque proximis, ad

consessum Aposlolici levalus, sedere jussus juxla

Ronianum
moris est
:

aicliidiaconum, cui ante paiiam sedere

Includamus, inquil, huiic in orbe nopapam. Nec moranfibus, omnibus exposuit paiam sui genus, unde domo,
sfro, quasi alferius orbis

lem abs

te

curatum

iri,

volui

tamcn

te

per

litteras

cujiis scicntiae, ciijns facundia;,

quam

religiosus,

nostras scire, id mihi et universaj Christianae Reipublica; jucundissimum forc. Vale. Roni.T, etc.
Cusa; cxlant ejusmodi Urbani lillera) in

quanfa pro

volumine

Romana; Sedis passus esset. Dilalusquc in posfcram diem qua;stionis tracfalus, quamvisAnselmusstatim responderenondubifaret.
fidelilate
1-48. a

lilterarum diversorum principum, sed ut apparet,

Sed sequenfi die,

solito

maturius coetu
quaestio,

ab eo qui edidit reddita; cuiliores. 146. Concilium Darense, quodS. Anselmus


Itistrat, scribens

coacto,
il-

promotusiu editum,

ifa tractavit

nis latera, ita penetravit et enubilavit intiina

ut

Ad de processione Spiritussancti. posfremum autem, iioc eodem anno ab eodcm Urbano papacelebralur Barense Concilium, indictum ad
kalendasOctobris, quoin primis infcr Gntcos illuc
vocatos et Lafinos agifafa; sunt controversiaB infcr

clamore testarcntur gaudium, Gra;ci de se nullus porro inopset pra;beri dolerent ridiculum inanis scientiae discederet. Sensus illius sermonis,
Lafini
:

procedente tempore. luculenter digessit in libro dc


Processioue Spiritus sancti facto.
absolvit,

Tunc ubi verbuni

cos diutius ventilat:c, polissimum vero de processione Spiritus sancti.


:

omnes

in

eum

oculos et ora conversi, hic

Porro nobilissimi Concilii

laudare fidem,

ille

scicntiam,

omnes eloquentiam.
:

quorum ca dunfaxat nola hujus perierunt Acfa facta sunt nobis, qua; ad Grajcorum confutafioncm a sancto Ansclmo, qui interfuif, sunt scripta ; et

Sedato fragore

dens in
sit

quem laus ejus suscitaveraf, infeneum snmmus Pontifex, ait Benedictiim

cor tuiim et spiritus tuus, os et sermo oris tui

quK

familiaris

ejus

(jui

aderat Edinerus, ilidem


tradidit,

benedicfus. Nec niora,

cum

consensu

omnium

ro-

scriptorum monimentis posteris


Cui Concilio
sancfi, utpofe

qui

ait
,

borafus, in aliter sentientes fulmen excominunicafiouis


infoisisset, ventilari

dum Anselmus
,

se pra;sentas?et

et

pcrsuasus a papa

Gra;cos in 'processione Spiritus


a Pafre et

sermo

coepit.

de rcge Aiiglorum Proferunlur in inedium scelera dictu

quem

non a

Filio proceet

liorrenda;
injuria,

adjicitur contcmptui
scilicct bis

humaiio

ca;Ieslis

dere Gra;ci asfruant errantes, rationabili


lica disputafione confutasset
:

Catho-

quod

terquc admonifus, nihil

est liabifus et venerafione dignissimus


tus. Fiiiifo Concilio
,

magni apud omnes comproba-

correcfioiiis exhibuerit. Quocirca, cuin siiffragio ct

cum

Aposfolico profecti su-

musB.

Hsec tantuin de bis Ediiicrus.

Apud

Willel-

clamore omiiium jiapa ad cxcomuiunicandumjam oral paratus esset, Ansclmus genibus altusus ejus dilafioncm el vix imiietrat. Qua; rcs ei non medio,

mumautemMalinesburiensein'sua paulo gloriosius ostentanfem, ba;c scripfis mandafa lcginius a Ut ergo ventum ad Coucilium, A|HistoIicus ante corpus S. Nicolai consfrafus ta|)elihus et palliis, ipse
:

casula

cum

pnllioamiclustribunal ascendit,

ca;fcri

cum

cappis sedubaut. Oinnibus crgo

suum

lociim

crem apud cuncfos vidcntcs peperit grafiam eo quod ostensione verfc sancfifatis vicisset faina; sua; gloriam. Quam pulchrum crat, ut ille oraref veniam, a quo fanfum accepcrat conlumcliam ? d llucusque dc Barciisi Coiicilio apud Willelmum. \\\). Certuin csf autemin hocConcilio S.Anscl,

cx antiquo

vindicanlibus
poterat

sunimus quo

summi

Ponlificis,

Anselmus humilifafc Exciderat animo ingruenfe tunuiltu, ut ei locum


,

mum

in coiifiifandis Gra;cis

primas

tulisse

cui et

assedit.

ea ex parfe

plurimum

Ecclosia (2afliolica debet,

quod cum
illa

ijisius

Syuodi Acta pericrinl, ipsc famen

Sed erroris admonifiis est qua;stionis necessitale a Gra;cis proposita;, probarc volenlibus Spirifum sancfum nonnisi a Palre procedere. Ilanc ergo qua;sfioncm dum cxpedire \M. tentans magis involveret, Gra;ciscontranonimprobabiliteroccurrentibiis, Anselmi recordatus exclamat vivida; vocis tonifninm rrrlis cap;iri1ns et Pater et magister turbae mulliphcitas ingcininant
dclegaret.
; :

amicorum, qiiod in confroversia monimenlis perpctuae mcmoria; commendavit. Iiifer alios (|ui hoc ab eo
pulsatus precibus
tractavit,

scrii.torum

exegit,

fuit

ipse qiiidem bac a;latc


siuictifaln viros

Hildebcrtus Cenomaneiisis episcopus, infer cclebres doctrina ct

aiinumerandus cujus
;

adliiic extat,
'

absqiie lifulo taiiien in Coibcc, cxarafu Epistola

istis

verbis ad

eum, posfqiinm
lll

in

Angliainesf reversus

Willet.

(3e

Gcst. pont. Angl.

llb.

x.

nild.

Ep n. lom.

Hilillolli.

SHiicloriim Palrii"i.

Baiios.

TojiLS

XVUL

10

74

URBANI

II

ANNUS

10.

CIIRISTI 1097.
ex Latinis

^50. Familiare est sapienti tolerare

nescien-

sicut nec

prout in eodem Concilio


testi-

quod insciliam meani aperire non timui, quia erat cum sapiente coUoquium. Eam,
tem. Ilinc
est,

Barensi fecisse videtur, eo quod Latinorum

ni fallor, et scientia vestra erudiet, et charitas sup-

me, inquam, si meruisscm vel vel tanquam familiaris Epistolam suscipere destinatam. Hoc autem invidet milii
portabit. Felicem
instrui,
prffisens

non esse fidelia, sed ut testes domcsticos suspicione non vacuos dicerent; quodque Graecorum Patrum assertiones non absque calumGraeci
illi

monia

nia illata de Codicibus depra vatis solerent excipere


S.

Anselmus,
his,

justae causae fidens, abstinens se

ab

locus,
nisi

nec aliter salutationis indulsit obsequia, prius orbis dimidium consultarem. Oporlet

omnibus

tam

Latinis

quam

Gracis, ex divinae

lantumScripturaBpharetrapetitassagittas in hostes

enim maris et acris explorare clementiam, si quem in Anglia judicamus salutandum.Cffiterum incom-

quos confecit, emisit, ut ex eodera commentario


ipse lector satis iutelliget.

moda separalionis charilatis copula supplentur, quoe neminem patitur esse nobis absentem, neminem non familiarem. Ea enim nihil est diffusius.
Par enim
est latitudo cbaritatis et

Insuper nonnisi adversus eosdem Graecos post


ha;c librum sive Epistolam illam scripsit, de Fer-

mundi. Charitas

amplectitur quidquid oceanus;charitas in sacrario


dilectionis et

mento et Azymo, ad Walramum episcopum quera quoniam susi^icabatur esse ex classe schismaticorum episcoporum, quibus praesens sajculum abun;

amicum

colligit in

Deum

et

inimidesinit,

dabat, in titulo Epistolae a salutatione abstinet ita

cum cum

propter
diligi
;

Deum

eadem

diligere

non

scribens
153. Anselmus, servusEcclesiaeCantuariensis,

defmitur. Suos habet prssentes

omnes
af-

nffines

quibus non potest obsequio, subvenit

Walramo
gensi).

episcopo Hurremburgensi

(Nurenburimpertitus,

fectu. Absit igilur, ut

publicum

charitatis benefi-

At quod salutafionem non


:

sit

cium maris
Facile

fiuctibus auferatur,

cum

scriptum

sit:

exordiens, sic excusat


si

a Scienti brevitcr

loquor,
favere

Aquffimullae non potueruntexstinguerecharitatem.

certus essem prudentiam vestram


Caesaris
,

non

enim

est,

ut diversi

littoris

cultores charitas
facit

successori Julii
Apostata;
(ita

et

Neronis, et Juliani

uniat, quffi

unam Rempublicam terram


id,

et

jure legit Dodechinus',

non ut habet

ca?lum. Hujus itaque fiducia injecta est mihi pra;-

editio Parisiensis

sumptio inquirendi atque postulandi

pensum non minuet erogantem.

Si

quod imvotorum

loco

Apostatae,

Audoeni, quoe depravate legit, potesfati , contra successorem et

summa

qugeritur, sequens illam pagina declarat.

151.

A proborum

relationibus didici, vos ia


Spiritu

vicarium Petri Apostoli, libentissime voset amicissimum et reverendum episcopum salutarem, etc. Vidisti quibus laudibus Henricum imperatorera

Concilio Barensi
sancto,
Filio

sermonem habuisse de
fabulatur.

schismaticum
Cffisarem, a
posteros,

ornet

nempe cum

post

Juliura

quem calumniosa Gra3corum


Quod

versutia a
igitur ad-

minime procedere

quo dimanavit nomen imperatoris in Neronis et Juliani Apostatoe eum nominet

versus hanc illorum dementiam in prajfato pro-

successorem, a

quorum

altero

crudelitatem, ab

mulgastis Concilio, succincfo tractatu deprecor an-

altero impietatem et Iraudulentiam haereditate possederit. Ut et hic

Lalinorum Patrum testimonia non suscipiunt, his auctorilatibus opus flagitatum munire non taedebit, quas graeca calliditas et suas fateatur et nostras. Magrta quidem, beate pater,
notari. Et quia ipsi

meminisse

lector debeat, quot-

quot hoc saeculo vixere


clari,

viri sancti

atque scientia
inhajsisse
Pontifici, ad-

eosdem absque aliqua dubifatione

Ecclcsiae Catholicae ipsique

Romano
et

postulo;sed qua} pariter suscipienti proficient et


danti. Nobilis

versus schismaticum imperatorem

pseudopontinovit

tributa

enim est possessio suscipit incrementum


,

scientiai, quaj dis-

ficem Guibertum. Anselmus vero, ubi certo

et

avarum
vestram

dedi-

eunidem

Walramum

episcojjum

communionis

gnata possessorem, nisi publicetur, elabitur. Conservet nobis

Dominus

sanctitatem

et

esse Catholicae, scribens ad ipsum postea librum de Diversitate sacramentorum, en qua eum salu-

videaut vos oculi mei, antequam moriar . Haec Hildebertus; etsi ad quem scribat, exciderittitulus,

tatione voluit honestasse

ramo
siae

venerabili episcopo,

Domino et amico WalAnselmus servus, Eccle-

tamen quod ad Anglicanum


et

antistitem scripserit,

Cantuariensis archiepiscopus, salutem, servi-

qui interfuerit Barensi Concilio, ibique de Spiritu sancto adversus Groecos sermonem habuerit,

eum

alium

nimus neminem
episcopus
illic

quem dicamus cum


,

praeter

Anselmum

inve-

tium, orationis, diiectiouis elTectum . Cur autem tanta mutalio, sic exordio verbis hisce significat Gaudeo et gratias ago Deo, quia sicut scribitis,
glorificat

nonnisi unus ex Anglia

eum

in vobis Catholica Ecclesia

quoniam

interfuisse inveniatur sanctus

An-

in vestra mutatione divina; voluntatis apparet gra-

selmus.
152.
Rescripsit
(ita

sanctus

Anselmus
inscripsit)

quffisitus

Epistolam
Spiritus

enim librum illum de Processione


sed ad
:

sancti contra Graecos

domini papae Paschalis amicitiam liabetis et jam mllii liceat vestram amicabiliter salutare sanctitatem, etc. o Quibus et apparet eam esse scripfam Episfolam post Urbani
tia,

familiaritatem, ut

quem

illam

scripserit,

pariter reticetur

quam

papac obitum,

cum

ipsi

Paschalis successif.

quidem

post Barense

ipsemet tesfatur.

Concilium esse scriptam Sed non ut Hildeberlus poslulaGra^cis testimonia accersivit,

Eodem
Dodechin.

anno, decima Junii, ab Occidentalium


anno Oomini 1094.

verat, ex doctoribus

in Cliron.

URBANI
exercitu
,

II

ANNUS
confecta

10.

CHRISTl

1097.
illic

75
infelicitcr Ecclesiasti-

post

pliira

adversus

Tnrcas
'.

Scoli, qiia)

coUapsam

cerlamina, capta

est Nicaea in

Bitbynia. Quonioclo

cam

vero

Jsta se

habuerunt, consule Tyrium suo ad

restiluendam curavit; adeo ut Scotorum Ecclesiam jam silvescentem dcfectu culdisciplinam


turte, rcddiderit

Ilunc insuper anuuni


transitu
(ut
'

ISi. Obitus S. Mnrgarilce rerjincc Scotorum.

speciosam.

Ista pluribus,

qni ejus

Deum

illustravit

Rogerius notat) S. Margarita regina

Vitam scripsit, Adelredus abbas. Hujns etiamviget mentio apud rerum Anglicanarum bistoricos bnjus
temporis,

Willelmum Malmesburienseni

ct alios.

Willel. Tyr. de Bello sac. ni. c. 11.

Anno

pcriodi Graco-Romanffi

6590. Anno jBra

Hispan.

1135. \nnn

Hegirse 491, inchoatodie 8 Dccenib.,Fer.

3.

Jesii Chrisli

1097,

Urbani H papae 10. Henrici

IV reg. 42, imp. 14. Alexii

Comneoi

iinp. 17.

1.

A num.

Concilium Barense anno seqiientihabitum. 1 ad 11. Edinerus in Vita sancti Aulib. 2,

Eadmerus conventum tunc

fuisse

de tbesauro Ecclesia) aliquam quidem

Anselmum, qui sumniam

selmi Cantuariensis episcopi,

cap. 5, loquens

obtulit, sed vicissim Ecclesia; donavit villam

suam

de iis qua; anno mxcvui gessit Anselmus, narrata obsidione Capuana) civitatis boc anno suscepta, et Dein soluta obsidione, insequenti soluta, ait
:

cum
in

nonnullis

aliis.

Normanniam,

Venit postea Willelmus rex quo cum demoraretur, rex Hiet

bernise,

iMurchertacbusnomine,

Dofnaldus epi-

Anselmus multa prece papam ad boc


natus
est,

flectere co-

scopus

cum

caeteris

episcopis, et

quatenus ab onere PontiDcali


et

eum

ab-

cum
tios

clcro et populo ipsius insuL-c,

quique nobiles miserunt nun-

solveret,

quieti

liberum

vacare

concederet.

Verum cnm, quantum quidem


bat,
in

ad efTectum spectabenedictione

nibilum laborasset,

fretus

Sclaviam reversus est; opperiens ibi tempus Concilii, quod idem papa apud Barum kalendis Octobris erat celebraturus b. Cum vero Baronius persuasum baberet, Concilium Barense, kalendis
pjus,

Anselmum, innotescentes ei ciquamdam, Watafordiam nomine, in una suarum provinciarum esse, cui ob numerosam civium multitudinem expediret episcopnm institui, etc. Jam enim soecula multa transierunt, in
ac litteras ad

vitatem

quibus eadem

civitas

absque providentia

Ponlificali consistens, per diversa

et cura tentationum pe-

Octobr. prajsentis anni babitum, et

Capuam

obsi-

ricula jactabatnr, ctc.

dione liberatam, quai ad sequentem annum portinent, cum iis quic currenli gesla permiscuit

Igitur Anselmus, considerans et intelligens eos jusla et utilia petere, peti-

(lucmadmodum

Alfordus in Annal. Angl. et Labbeus tom. x Concil. Sed, ut ba;c certius suis
et

eorum libcns annuit. Electum crgo ponblicem, etc. dignum episcopatu comprobatum, sumpta ab co ex more de subjectionis sua; obedientia; protioni

annis reddantur, obiter bic qua) anno superiori in

fessione, sacravit

eum

Anglia contigere, refcrenda. 2. Concilium Uiberniciim anno superiori celebratum.

nuarii, id

est, dic xxviii

Cantuaria;,quinto kal. Jamensis Deccmbris, qui

Eadmerus in Hisloria Novorum,


,

lib. 2,

Eo tempore (nempe terlio anno pontificatus Anselmi ut antea dixerat, qui annus a die iv mensis Decembris anni sixcv inchoatur), Uobertus comes Normannia; in expeditionem Hierosolymitanam proficisci disponens ,
part. 1, cap. 1, scribit:
fratri

suo Willelmo regi Anglia;

Normanniam

anno mxcvi in Dominicam incidebat, quo ideo Malchus Walafordiensis episcopus consccratus cst, ut rcctc vidit Alfordus, non vero anno currenti, quo perperam tom. x Concil. Concilium llibernicum tunc babitum consignalur. Ubi observabis, Eadmerum uno tenore lia;c recitare, quia bujus ordinationis temporc, jam quartus Anselmi Pontificalus annus in cursu erat, licet Concilium anno
lertio ejus prJESuIatus in

spatio trium

annorum, pecunia;
:

gratia, in

nium

Irndidit

qua; pccunia per

domiAngliam partim

Hibcrnia fuerit congrega-

data, parlim exacta,


vastavit. Nibil

lolum rognum in

immcnsmn

Ecclesiarum ornanientis bac in parte indulsit doniinandi cupiditas, nibil sacris altarium
rcliquiarum capsis, nihil Evangeliorum
. Suiiiiui;,Mt postea

vasis, nibil
libris

auro vcl argunto paratis

tum. Porro 77?(?nse Sepiembri Robertum Guillelmo regi fralri Neuslriam commisisse, et postea ad expeditionem Hierosolymilanam [irofcctum esse, teslantur Ordericus, lib. 9, png. 724, Hovedenus et Simeon Dunelmensis. 3. S. Anselmus Romam proficiscendi faculta-

76

tJRBAXI

ri

ANNUS

10,

CIIRISTl 1097.

Baronius a num. 2 ad 7 tem a rege extorquet. narrat, sancUim Anselmuni mense Octobri Wintoniani a Guillelmo rege vocatum esse, el vi\ tan(lem post iiluriniam contenlionem, quam ex EJinero in linjus sancli Vita refeit, facultatem ab co
cxloisisse

cuni hic praesul dic xxviii mensis Decembris ab Ansehno Cantuaria; consecratus fuerit, et currenti
eo die in Galliis Anselmus egerit
ail
:

Venimus Cluniacuni,
etc.

terlio

Edinerus enini die aute Nahvi-

tatem Domini,
5.

Romam

ad

Uihanum
niense

II

proficiscendi.

Anselmus

Romam

adventavit.

n Cclc-

Addit
hasc

Iia;c

contigisse

Octobri

superioris

bratis dehinc in ccenobio Sancli-Michaelis


gcli
,

Archan-

CLristi anni.

Veruni Ilovedenus,

part. 1, pag. 4C6,

quod

in inoiite

silum Ciusa vocatur, Passio, inquit

accurate refert ad
:

prajsentem

annum, ad

nis et Resurrectionis Dominicffl solemniis, in itcr


reverti

Mox inler regem et Dorobernensem archiep. Ansehnum ortadissensione ((]uia ex quo arehiprajsul factus est, Synodum tenere, et prava, quae per Angliam pullulaverant, noii liet ad tenipus ia cuit corrigere) mare tran?iit Gallia mansit, et post ad Urbanam papam perrexit Roniam b, quod ii)sissimis verbis legitur etiam ia Simeone Dunelmensi, in lib. de Gest. reg. Scd Edinerus Iib.2 Novoruni, cap. 2, rem exlra onmem

queni ha;c habet

Roinam festinavimus
8,

Edinerus a

Baronio citatus num.

qui ex

eodem
II

addit, Ansel-

mum,
tum

ubi Roina;

fuit,

ab Urbano

valde lauda-

csse.

Vcrum Edinerus non de

Paschate cur-

rentis aniii, ut

eum

interpretatur Baronius, sed

de Paschale anni millesiini nonagesiuii octavi, die


vicesima octava Martii celebrato verba
dictis certo stquitur, et
stabit.
facit, uti

ex

ex dicendis magis coii-

controversiam ponit
petitionis suae

Anselnuis, inquit, coepta;

non immemor, rogavit regem qua-

suit.

tenus quffisitam jam olim licenliam, vel tunc reprecibus non negaret. Sed secundo negat, primo ncgarat. Postea conventu solulo ia mense Octobri Wintoniae ad regem ex condicto venimus. Instantius itaque tam per se quam per alios regem Poutifex orat, qualeiius bouo animo sibi concedat, quod se jam tertio postulare nccespetitis

sicut

Ulo an7io lihrum Cur Deus homo compoSed quia astabat crstas, Joannes quidam olim monachus Becci suscepit Anselinum ut proprimn patrem, et duxit eum in suam villam, ubi insigne volumen edidit, quod Cur Deus homo titulavit quod opus, sicut in Prologo ejus ipse testatur, in Anglia coepit, sed hic in Capuana vi6.

delicet provincia

constitiitus, absolvit ,

inquit

Edinerus in Vita sancti


juxta ea qua;

Anselini

quai Baronius

sitas

sua cogebat . Multis interpositis, narrataque

nuin. 10, ad prffisentem annuin revocat, quaeque

tandem concessa, ait Anselmum Romam adilurum regi benedixisse Nunc igitur ignorans, quando vos iterum visurus sim, Deo vos
facultate a rege
:

mox

in

medium

attulimus

ad an-

num

commendo,
vobis Dei

et sicut si>iriluahs pater dilcclo filio,

sequenlem specfant. Porro villa illa, sicuti coenobium Joannis, prope Telesinam urbem sita erant, ut habet Edinerus lib. 2 Novoruin, cap. 3,
et Telesia

sicut archiepiscopus
el

Cantuariensis regi Anglia;,

meam
,

benediclioncni

ante<juam

rex

abeam, si eam non Benedictionem


:

illesurgens, levata

tribuere volo. Tunc tuam non abjicio. Mox dextra, signum sancta; Crucis
abjicilis,
ait,

urbs episcopalis, nunc fere deserta, Beneventano archicpiscopo [larebat. 7. Uonorifice excipitur a Rogerio duce Caobsidente.

puam

A num.

ad 17. Gaufredus

monachus, Malaterra
Baronius, asserit

dictus,
II

cujus verba recilat

super regeni ad hoc caput huniiliantem edidit et abscessit , viri alacritatem rege cum suis admirante.

Urbanum

colloi]uium habeie cupientem,

cum Rogerio comite Capuam venisse,

Anno ab

Incarnatione

Filii

Dei niillesimo

ubi obsessionem tenebat hoc anno inchoatam, ut


Iiabet idem Malalerra. Verum obsidio usque ad sequentem Chrisli annum perdiiravit, Inncque, non vero anno currenti, conligit quod narratidem Edinerus mox citatus Ilis fernie diebus (anno nenipe mxcviii), Rogerius dux Apulia;, adunato
:

nonagesimo septimo acta sunt


quae fuit idus Octobris .
4.

haec, feria quinta,

cessa.

Alfordus anno

EcEC facultas hoc anno S. Anselmo consixcvi,

ubi fuse totani

Ili-

storiam ex Edinero lib. 2 Novorum recitat, ad citata verba qua; nulla explicatione eludi possunt,
ait

grandi exercitu,
resilicnlem

Capuanam
,

civilatem a sua ditione


audita fama Anselmi

ea Edinero affula
tertii

fuisse

opoitere

cum

is

obsidebat

et

anni Pontificatus Anselmi mentionem mense Octobri anni mxcvk Conciliurn Barense coactum sit. Verum ex citato loco intelliantea
fccerit,
et

direchs nuntiis, rogavit

eum

venire ad se, cupiens

illum videre et alloqni, atqne per


saluti suaj adininiculari polerant,

eum

his quae

informari. Ivit
et ecce

gere potuit vir doctissinuis Concilium Barense ad annum mxcviii pcrlinere, et Edinerum, quando

ergo pater ad euin.

Adhuc longe eramus,


ei

dux

ipse co])iosa
;

ducum

niulliludine septus patri

tertium Pontificatus Ansehni annum numerat , illum ad omnia sequentia non extendere. Ex certissinio itaque

occurrit

ac in oscula ruens,

pro suo adventu

gratias egit. Plures exhinc dies iu obsidione feci-

tempoiis charactere,

feria

nempe

quinta cuin idibus Octobris conjuncla, certo liquet, non soluin Anselmum boc anno ex Anglia
discessisse

sed etiam Concilium Eibernicum , , cujus paulo anle memininnis, et ordinationem


episcopi Watufordiensis conligisse

tumultu Cuin autem inter haec Sedis Apostolicae Pontifex Urbanus illo adventaret, et ei ab Anselmo ac iirincii^ibus totius exercitus

mus, remoti

in tentoriis a frequentia et

perslrepentis

exercitus.

obviam

iluin csset, ingenti Siccularisgloriffi i^oinpa


ei

anno superiori

prosecutus, ductus est in tentorium, quod

prope

URBANI
iios erat

II

ANNUS

10.

CHRISTl 1097.

77

ceeleris

excellentiiis constitulum.

Sicque

cem ab

donec civitas ia detlitioneni transiit, obsiilio illius Doniiniim |>a|iam ct Anselmum -vicinos babuit,
ita ut faniilia

cis humiliter requisivit, libernmquetransitum per terram suam , et necessariuin ncgotium atque subsidium se illis daturum cum juramento

illorum ningis viikretur una


:

quam

promisit.

duae. Subjicit paulo post EJinerus


debinc soluta,
sita est. 8.

Obsidione

bene dudiim cxpertus erat


socios suos ad

Dux vero Buamundus, qui fraudes ejiis , cumquc bcllo his


obsidendam Constanlinopoliin virimultis ac probabilibus hoc sibi
esse

civitatem \adit , quae

Anselmuscum papa aJ Aversanam Capuam inter ct Neapolim


anno tantum
sequcnti.

deviccrat, siniulatis concionibus noii acquievit, sed

liter incitavit, et

Contigit hoc

HtCc

commoJissimum
ostenJit. Franci
stras

allegationibus
:

manifeste
divitias

auteni anno sequenti acciJisse,


esse debet.

extraomnedubium

autem dixcrunl Nos


,

no-

Lupus enim

pore in
bit
:

illa

hoc temregione vivebat, in Chronico suo scriprolosjiata, qui

dereliquimus

et

pcregrinationcm

sponte

nggressi

Anno mxcviii, comprehensa est Capua a Rogerio mense Marlio . Verum loco mense Marlio, legcndum Mense Jnnio, isque error aJscribenJus
a

sumus, ut pro amore Chrisli paganosconfundamus et Christianos liberemus. Gra;ci autem Christiani sunt. Pacem ergo cum illis facianius, et
quaj Turci eis abstulerunt, redJamus. Coactus est itaque sagax BuamunJus consiliis Francorum, ut

librario,

exaratum in alium mutavit. Pascha enim illo Christi anno, die xxviii Martii celebratum, quo tempore sanctus Anselmus in Abbatia Sancti-Miehaelis aJhuc versabatur, et ubi Romam pervenit, illic per dies decem resedit in |)alalio Lateranensi cum Urbano II, ut narrat Edinerus In lib. 2 Novoruni citato. Praeterea Caqui
niale

mensem

pacem

faceret cuin imperatore Grcecorum, aJ

ma-

gnum,

ut postea claruit, Jetrimentuin Chrisliano-

rum

B. Ita Ordericus de rebus hoc anno gestis verba facicns. Tyrius vero, lib. 2, cap. 20 Quo:

tidie inagis

puana; urbis obsidio per aliijuod tcmpus duravit,


post

fraus imperatoris detegebatur, ita ut jam nemo essetde principibus, cui non esset manifestum et luce meriet

ct

magis Graicorum dolus

Anselmi in eam adventum, ul cx memoralis


9.

dianaclarius, quanto odio

populum prosequebatur

Edineii verbis colligitur.

Quo
17

et

Salcrmnn Urbanus II

venit.

A
ex-

omnc Latinorum genus haberct invisum. Verumlamen quoniam aJ alia corum propenostrum,
ct

num.

ad 144.

Cum

Malaterra

lib. 4,

cap. 29,

cujus verba Baronius cxhibet, doceal,

Capua

rabat intenlio, et a Deo magis placilum propositum anhelabant, tutius judicabant illatas dissiinulari
injurias,

pugnata, Urbannm II Salernum venisse, et cum Rngerio duce coUoquium habuisse, ex diclis sequitur quajcumque

quam

se a

tam

pio revocare concepto, aut

hoc in loco Baronius habet,


et prtecedentia

cuin aniio mxcviii,

qucmadmodum
,

connectcnJa
Uibani
tein, a
II

esse.

Confirmat ha;c omnia Epi.-lola


Calabria; et SicilicC comirecilata, qua> data dicitur
vii,
,

ad Rogerium

impcdinientum ministrare . 11. Concilium Barense. Ad num. 146 ad Urbanus II, post profectioncm suam tani 1S4. Caf)uanani quam Salernitanam anno scquenti peractam , apuJ Barium Apuliai urbcm Coiiciliura
assuiiipto labori

Baronio
,

num. 23

celebravit,

Salerni
tificatus

/// nonas Julii, Indict.

nostri xi, anno sc. mxcviii ideo, non vero currenli, Urbanus II lam Barii quam Salerni fuit. Sed InJiclio menJose a librario descripta
,

anno quo

Puii-

Anselini

Vita

idque /calendis Octobris, ut jam ex diximus. EJiiierum de kalcndis

Oclob. scqucnlisChristi aniii inter|)rctandum, recte videriint IloveJenus, part. 1 Annal. pag. 407, et

legendunique Indictione

vi

loco Indi-

ctione VII.
10.

Boamundus dux crucem


et

assumit.

Ad

Simeon Dunelmensis, de Gestis reg., qui ad anMxcviii liabcnt a Urbanus pai^a comitanle sccum Dorobcrnensi archiepiscopo Anselmo, ut illi niandarat, aJ Conciliiim quoJ apud Baiiuin kil.

num

num.

1-44

seq.

Boanuindus TarcnU princcps,

Octobris celebrari coiistituit, proficiscilur. In


concilio pluriina de fiJe Catliolica
Jisserta suiit facunJa ratione, ctc.

quo

non boc anno, sed prcecedcnti, cum suo exercilu mare transiit, et in Orientem perrexit, teste Fulcherio Carnotensi,
lib.

ab Apostolico

1,

cap. 2, qui ad

annum
Fran-

12.

Anno

mxcviii coactum.

Praitcrca

Lupus
Iiicar-

Mxtvi

ait,

Ilugonein

Magnum

Phili^ipi rcgis

protospatain Chron., ubi quanJoque aiinum


nat. a kalenJis Scplembris, sicut Gr;cei

conim
et post
a

fiatrem,

primum heroum, mare

transiisse,

euni I!uaniuiidum, Roberti Guiscardi filium.


taiita

Duin

nobililas in

unum

convenit,

iiiquit

quiAiino mxcix, mense Octobri, jiapa Urbanus congregavit universam Sy-

cum

bus vivebat, auspicatur,

ait

OrJerieus
ficlione aJ
tibiis

lib 9, a et

incomiiarabilis probitas sine

iioJuni in civitate Bari,

in

qua

fueruiit

clxxxv

opus Dei sc obtulil, ingens cunctis timenDeuni qui aJeraiit tripuJium fuit. Alexiusau-

episcopi, et niense Juiiii in festivitale S. Pelri


stoli,

Apo-

comiirchensa

csl

Ilierusalem civitas a ChriprajJictus papa

tein impeialor, qui

jamJuJum
cst,

Cisal[iinorum

arma

slianis.... et

mensc
:

Julii

Urbanus

gravitur

cx|)ortus

auJito advcntu tantorum

obiit, et

dalus est Pascliali? [lapa. Clironographus

haronum nimis territus esl; ct perspecta arte per quain periciilum cvaJcrct, sub spccie pacis cos dolo (lecipere conatus est. Erat cnim calliJus ct
facunJus, largus,
ct

vero Baicnsis
rcs

mxcix,
rt

InJicl.

vii,

lertia die in-

trante menseOctobr., venil


arcbiepisco|)i

papaUrbanus cum plu


(solecisnii auctoris

episeoiii

falk;ndi artifex ingcniosus.


i^a-

suiil) abbaliiius et

coniitibus; intraverunt in Baris,


pru;pa-

Legulos igilur ad nobilcs iicregriuos misit, ct

el suscepli suiit cuiii iiiagna reverenlia, ct

78

URBANI

ri

ANNUS

10,

CHRISTI 1097.
:

ravit domino Heliaenostroarchiepiscopusmirificam sedem {addeiidum, /jw papa, cujus graliascdes illa

HeJicejussu parata),
Nicolai

intus

in

Ecclesia bealissimi

confessoris Cliristi, et fecit ibi

Synodum
Julii

Dicunt quidam de majoribus qua Ivo scribit Cenomanensis Ecclesiae, quianteactam vitam tuam se nosse testantur , quod ultra modum laxaveris fraena pudicitioe in tantum ut post acceptura ar,

per

unam
ipse

liebdomada. Post completos dies octo,

perrexit in pace
obiit

(nempe papa),

et

in

mense

papa Urbanus , et surrexit Paschalis papa. Ex his liquct protospatam et chronographum Barensem annum illum Christi mxcix a kalendis Septemb. anni Chnsti mxcvmi inchoare ,

chidiaconatum, accubante lateribus tuis plebe muliercularum , multam genueris plebem puerorum et puellarum . Paulopost: Addunt quoque calumniaj praetaxatae personoe, quod nec earum
consilio fueris electus nec consensu .
bis freti
stolas

Quibus verHildeberto

Baronius et Sirmondus, in Notis ad Epiabbatis Vindocinensis,


vilae et

exemplo Grxcorum Apuliam, Calabriam


liam

et Sici-

Goffridi

incolentium

annum

qui tam ludictionem quam Constantinopolitanam niundi juxta


,

archidiacono solutioris
inurunt.
14. Laudatur.

impudicitiaj

nolam

Mmw

euim post mensem Julium coUocat, mortem Urbani papae cum mense Julio anni mxcix connectit, asseritque Vra Septembri incipiebant. Uterque iaHM??2 7/menseOctobri

Contra vero Juretus, in illius margine, et in Notis ad eam, contendit Epislolam, non Hildeberto, sed Aldeberto
Epistolae Ivonis
ita in

ejusdem

Christi anni,

Con-

cilium Barense celebrare, quod nonnulli de mense Octobri anni mxcviii intelligi potest, indicatque

Cenomanensis Ecclesice electo datam esse quod duobus anliquis exemplaribus Mss. legitur.
;

Ad

utrumque scriptorem a kalendis Septembris

an-

num

quandoque

exordiri, licet saepe alibi illum a


ita-

Januario, vel a Nalali Christi repetant. Hujus

hffic asserit, extare praecedentes litteras ad Eildebertum iam Cenomanensem episcopum, qufesuo ordini restitutae fide aliquot priscorum Codicum, subindicant hanc posteriorem vix posse eidemrecte

que Concilii epocha nunccertaet indubitata, recteque annotata a Gerberonio in Censura operum sancti Anselmi nova editione a se donatorura. d3. Bildebertus fit episcopus Cenomanensis. Eildebertus Cenomanensis episcopus, hoc anno

inscribi. Ita Juretus.

Verum

haec sententia prorsus

explodenda
stet,

cum

ex laudatis Gestis episcoporum


aliisque documentis cerlo confuisse

Cenomanensium,
Eildebcrtum

immediatum successorem

Eoelli anno currenti demortui, nullumque Alde-

renuntiatus, in Epistola aJ

Anselmum

post Conci-

lium Barense
relata, ait
:

in Concilio

aBaronionum. 150 et seq. A proborum relationibus didici, vos Barensi sermonem habuisse de Spiritu
scripta, et

bertum Ecclesiam Cenomanensem Ivonis tempore rexisse. Librarii itaque Hildeberti nomen in duobus illis Mss. depravarunt, ut non raro in aliis. Prffiterea, cum ex lectione ejusdem Epistolae manifeste

sancto,
Filio

quem caluumiosa Graecorum

versutia a

appareat,

eam primam

esse

quam

ad Eildealiae,

minime procedere

fabulatur, etc.

De pro-

bertum jam episcopum Ivo

scripserit,

quae

cessione itaque Spiritus sancti in illoConcilio inter

nomen

Eildeberti pra^ferunt, post praesentem an-

actum. Hildebertum hoc anno diclum episcodocent Vetera Gesta episcoporum Cenomanensium , a Mabillonio tom. Analect. publicata. Ibi enim cap. 34 legitur, Hoellum anno sua; ordinalionis xii obiisse, IV kalend. Augusti, anno Dominica) Incarnation. mxcvii b, et Hildebertum scholarum magislrnm, et archidiaalia

pum Cenomanensem,

datae, et in Codicibus tam Mss. quam. impresmale coUocatae , ac post hunc annum exaratae. Quoad opinionem Baronii et Sirmondi, verumquidem est, Eildebertum ab Hoello , anno mlxxxv episcopo Cenomanensi creato, ad archidiaconatum ejusdem Ecclesiae promotum, prioribus archidiasis

num

conatus sui annis


verbis

dissolutioris vitae fuisse

ut ex sed

conum propter tum in locum

scieniiae et honestatis sure

mcri-

mox

a nobis in

medium

allatis eruitur,

cjus substitutum esse

Ipse au-

cum
Gest.

a GoITrido Vindocinensi abbate, cujus ad


reg., a sancto

eum

tem, ni fallor , inquit idem auctor anonymus Gestorum illorum, nondum xl annos ajtatis exegerat, cum ad honorem episcopatus electus est. Unde metuens, ne caro more suo semper adversus spiritum concupiscens, vigorem spiritus sui blanditiis

variaj extant Epistola;, a Malmesburiensi, lib.

3 de Bernardo, praesertimque ab
epi-

auctore

anonymo Gestorum Cenomanensium


pietas ejus alia^que
pra3clarae

scoporum,

virtutes

emolliret,

coc|)it

corpus

suum
cilicii

cibi

et

potus

parcimonia, status duritia ac

asperitate

do-

mare, etc. et si qua3 fuerant juventutis delicta, eleemosynarum largitione redimere . Tum pag. 324, poslquam plura in ejus laudem protulit, inquit Charitatis gessit seminarium, quod intraet supra omnia ejus opera honestatis pariter et reli:

ei vitia imputentur, perEildebertum jam antc episcopatum sancte vixisse, ejusque ajmulos ahquot juventutis ejus delicta non solum refricasse, sed calumnias etiam in eum texuisse. Hinc saeculo sequenti ad archiepiscopatum Turonensem evectus fuit et ulrique Eccleslm summa cum laude prcefuit, ut ibidem ostendetur.

commendentur nullaquc
spicuum
est,

gionis emicat splendore et liberalitatis.

Hoc plane
.

15.

Gesta in bello Eierosolymitano.

beneficium suis prreponderat excessibus

Baro-

num.
refert

154. Clu'onographus Malleacensis ad

Ad annum
iiiter-

nius anno mlxxxvui, luun. 19, refert Ei)istoIam ab Ivone Carnotensi Hildeberto Cenotnanensis Ecclesiw electo datam, alias cclxxix, nunc cclxxvii, in

Mxcvii, gesta in bello


:

Hierosolymitano

his verbis

Acta sunt

tria bella in via

de Hierusalem

cuiu Turcis, in quibus Cliristianos us(|ue ad

URBANI

II

ANXUS

10.

CHRISTI 1097.
duccnta castra in Romania
kal.

79
ct

necionem persecuti sunt occulto Dci judicio. la primo bello, Lumbardi seu Longobardi et AlaRainaldo doniino suo perierunt in quodani Exceregorgo in die Dedicationis in secundo, Petrus Eremita et sancti Micbaelis Gaulcrius iutrantes Cinotot,quod est supra Nicajnam civitatem, confestim venerunt illuc Turci, et omnes occiderunt ; solus Petrus evasil, et boc fanianni, cuui
castro
:

ciiiales civitates et

Suria;

et post

hcecomnia duoilccimo

Novem-

bris obsederunt tres partes civitalis Antiochige ,

quae anno sequenti

tem

venit, ut

in Crucesignatorum potestaibidem videbimus.

ctum

esl in

mense

Octobri.

Uxc

facta sunt in pra3-

17.5. Margarita ante qitadriennium demortua. Margaritam, Scotice reginam, anno Mxciii animam Deo reddidisse, ibidcm monstravimus. Asserit Baronius cjus Vitam ab Adelredo ab-

Sanctam

anno millesimo nonagesimo sexto ab Incarnatione Domini (quo ea narravimus, licet Mabillonius in margine ad Historiam Belli Sacri a se publicatam,ea cum currenti perperam iiligarit). Deindc insequenti anno mxcvii, alii principes vecedenti

bate scriptam fuisse, sed

eum
,

falli

suspicor, erro-

remque inde

procedere
postea

quod Adelredus seu


scripta, de

Ailredus abbas Rievallensis, in Epistola ad Henri-

cum ducem,
meticensis,

Anglorum regem
Normannorum,

sancta Margarita,
lib.

ejusque genealogia agat.

Gem-

nerunt Constantinopolim et in Sclavia, et fuerunt in magna persecutione. At Buamundus et Tancredus et Guillelmus frater ejus, et mulli postquain
acceperunt cruces, persecuti sunt Turcopolos
feria,

7 Hist.

cap. 10, lo-

quens de Mathilde sancta^Margaritajfilia, ab eodem Henrico rege in uxorein acce[ita, de utraque ait

et

Quantfc

sanctitatis

et

sciontiaj

tam

saccularis

Princinnatos,et vicerunt et superaverunt inquarta

quam
ptus

quod

est

caput jejunii. Deinde in alio bello,

utraque regina, Margarcta scilicet etMathildis fucrint, liber qui de Vita ipsarum scrispiritualis
est,

Turci

et Princinnati, et

Commani,

et Slavi, Visi et

plano sermone describit .


in Chronico, ad

Athenasi omnes contra Christianos erant, et quo-

dam

die

episcopum

Podiensem acccperunt

et

Berlholdus

18. Henricus imp. Italiam rclinquere coactus.

annum

mxcvii ait

per viin perdiderunt, et a Christianissuperati sunt.


16. Niccea
cliia obsidetur.

Domina

Mathildis, egregia
filia,

duxet marchionissa,

a Cruce

sifjnatis capilw', et Antio-

devotissima sancti Petri

magnum

sibi

nomcn

Tandem
effecti

ergo kal.Maii, concoriniperatorc Alexio

dcs ct unanimes

cum

causa sanctae expedilionis. CoIIecti itaque principes

ubique eo tempore acquisivit. Nam ipsa psene sola cum suis contra Henricum, ct hajresiarcham Gilbertum complicesque eorum, jam septennio prudentissime pugnavit
,

mediante Maio, pugnaverunt apud NiCccam civitatem cum Turcis, et interfecerunt innumerabilem inultitudinem Turcoruni ipsamque, quae cst caput totius Romaniae urbis et multa alia ceperunt, fueruntque in obsessionc illa per septem hcbdomadas, ct in die Ascensionis pridie idus (nempe mensis Maii) cceperunt primum invadere. Fueruntque vulnerati multi et martyrizali quas inter duas pugnas ceciderunt trcdecim millia Ciiristianorum et ducenta millia Turcorum. Eodem anno apparuit stella Cometa pridie Nonas Octobris per septem noctes fuit(iue terrtTinotus tertio idus Octobris. Mense Novembri fuit magna perditio seminum, parlim ex verinihus, partim ex pluviis, et flumina crcverunt magna, ct castella et vicos et hoinines necaverunl , maxime pcdites. Fuitquc bellum aliud primo die Julii contra trccentos et sexaginta millia Turcorum, Sarracenorum, Publicanorum, Persarum et Agnlanorum, in quinque generalibus bellis, Deo opitulaiilc triumet consociati firmitcr
, ,
:

tandemque

Henricum de
recupe-

Longobardia
deslitit.
Italia in
sis

satis viriliter fugavit, et ipsa,

ratis suis bonis,

Deo et S. Petro gratias referre non Henricum autem iinp. currenti anno ex
et

rediisse, affirmant UrspergenDodechinus abhas iu Appendice ad Marianum Scotum. Mansit Ilenricus in Italia ab anno mxc, quo illuc venit, usque ad praesentem. 19. Floret Conrjrefjatio canonic. reqtdnrium Aroasice Vivebat ailluic hoc anno bcatiis Hedelma-

Germaniam

abbas

rus fundator Aroasice in Belgio, cui lioc anno Lambcrtus cpiscopus Altrebatensis donationein fecit, a
Locrio in Chron. Belgico recitatam. Aroasiensis canonicorum regularium congregatio ab Iledelniaro,

Conone preshytero, ac Rogero


instituta, et a

laico circiter

annum mxc

Jacobo Vitriaco iu Histo-

ria Occident. cap.

23 valde commendata, initium

ccepit Ai-aosice,
op[>i(lo [)0silac.

altero la[>ide ab A|ialma Artesia)

phaverunt, acceperunt quadraginta

et

uuam

prin-

Hsc congregatio etiamntim floret de caque legendus Bollandus in Encomio beati Hedelmari ad diciu xiii inensis Januarii.

80

URBANI

II

ANNUS

1 1

CHRISTI 1098.

URBANI

II

ANNUS

11.

CHRISTl

1098.

i ConcUhim Romm in HnKilica Valicana. Annus Rcdemptoris millesimus nonagesimus octavus ordine sequilnr, Indictione sexta, quo , inquit Bertlioldus, o dominus papa Romae Natalcm Domini celel)ravit maximamque pacem in ipsa
,

tur?Quodsi petentiregi per nuntium inducias usqne ad festum sancti Michaelis Archangeli concessit Urbanus potuitne vel istas ipse negasse, non dico regi, sed cuilibet homuncioni petenti, ut acturus causam Roma;, ex Anglia testcs et testimonia per;

Urlte etejus finibus flrmissime composuit, iliidem-

duceret, atque produceret, ex tanto terrarum spatio?

que Paschalem solemnitatcm cum raagna gloria


itidem celebravit
;

An

et vitio

dari potuil
,

summo

Pontifici,

aliquid

sed semulus ejus Guibertns, in

indnlsisse regi

quem vidimus
antistitis

liaud

j)ridem a

parlibus Ravenna; eo tempore demoratus,

(lam munitionem perdidit, in qua ipsespem

quamsuam

schismaticis dcfecissc, atque ad

comnnmicationem
omittamus
ex-

Urbani Catholici

convolasse? Ubi illud dc

maxime

liabuit

videlicet Castellum
,

nomine Ar-

Domino
terna)
et
:

dicliim, etrepetitum' (ut

gentum, quod Pado imminet


Iranseuntes distringere potest .
Constat insuper hoc

et

onines

Padum

Arundinem con(]uassatam non confringet,

linum fumigans non exstinguet, donecejiciat ad


Vel ilhul Apostoli': Vos,

eodem anno,

post Pascba

victoriam judicium?
patres, nolite

ab eodem Urbano Pontifice Romaj

Synodum celebratanijCui voluitinteresse sanctum Anselmum archiepiscopum Canluariensem qnem discedere


fuisse
;

ad iracundiam provocare filios vestros . De qua dictum ' Sicut fremitus leonis, ita et regis ira. Attamen declamatas esse per
:

properantem, ea de causa Ronife papa detinuit. De

Lucensem episcopum has


lelmus enarrat
3.

inducias, ita

idem Wil-

quo Edinerus qui

aderat, isla scribit'

Finito, inquit, ConcilioBarensi,

Romamcum

In Ecclesia S. PetrieratConcilium, ingens

Apostolico profecti sumus. Transactis autem aliquantis diebus, venit Romam Willclmusille, cujiis
in exitu Angiit-e
efTecit

strepitus astantium,

multns concursus venientium.

memoriam fecinuis. Inter alia hoc apud Apostolicum, ut inducias rcgi Anglia? daret usque ad feslum S. Michaelis Archangeli.
Quod Anselmus agnoscens,
dire volebat
,

iUico

Lugdunnm

re-

scd

prohibitus a papa est propter


se
tertia

Idenque cum decreta minus audirent, prajcepit papa Reingerio Lucensi episcopo, ut vocali sonoritate cuncta enuntiaret in vulgus. Assurgit ille imperato muneri, nec clanior incosptns frustrabatur hianlem scd etiam longe posilorum pulsabat et penetrabat auditum. Multaque parte decretorum
;

Concilium

quod Romai habiturum


,

statuerat a. Qua;

hebdomada autem

Pascliaj

edisserta, repentc, quasi


et qua;

animo excussus,
!

aliena,

consti-

a negotio dissidere videbantur, verba intuscilicet:)

tuta fuerint in Concilio, pra;teriit Edinerus^ sed

lit;(ista

Willelmus Malmesburiensis in Ilistoria rerum gestarum pontificuin Anglorum de liis agens, sugillat

Urbanum papam ac suos, quod pecunia^ mercimonio induciasregiconcessissetusque ad feslum


S. Michaelis archangeli.
2. Verum idem auctor meminisse debuit, a se paulo superius dictum, anno superiori inConcilioBavensi, quodidem Urbanus Pontifexjam sententiam

Sed va; QniJ faciemus ? prajoneramus, etauxilium a nobisquaerentibus nullum alferimus. Dolet hinc et conqueritur totus mundus, quod caput omnium membris
ceptis subditos

suis

non conqueritur. Ecce quidam

inler nos

mo-

deste sedet et tacite, cujus silentium

clamor magnus est apud Deum, qui jam secundo anno Apostolica; Sedis vigorem opperiens, de omnibus suis
injuste ablatis, quid, quaeso, excepit auxilii?An-

excommunicationisin regem tercessione sancti Anselmi, ne

ibi lalurus

statim in-

selmus
Hffic

est

de quo dico

arcliiepiscopus Angliae.

faceret, cohibitus es-

dicens, virgae

quam

tenebat gravi ad pavi-

set.Accusarine potuittarditatisUrbanus, quiab Anselmoactore, ne in eum dicat sententiam, contine'

mentum
est.

illisione indignitatem rei

exaggerare visus

Hic papa in

eum
xLii.

tendens: Absiste, inquit.


=

Edin. iu Vit. S. Anselm.

I.

u. apuJ Sur. tom. u. die xxi

April.

'

Matth.

xu. ex

Isai.

Epli. vi.

'

Prav. xix.

URBAXI
moveri, frater Reingeri At Reingerius
;

II

AXNUS
liuic
rei

CHRISTI 1008.
mansit,

81

procurabitur
fervore

cum

audita

morfc rcgis

est

revcrsus in

correctio.

spiritus

actus,

cum
non

dixisset

Ita cxpedit

aut

Juftiim judicem res

transibit; rursus interrnptam seriem decreto-

rnm
relis

conlexuit.

Horum dictorum
sciret

slupor

affecit

Anselmum, cum
ctum
fuisse.

nec suorum, nec suis queha}c

Reingerium ad

commemoranda

inda-

Angliam. Sed hcec modo nobis satis ad institulum. G. Verum quid ante rccessum petierit ab Urbano, non pra^tereundum, sed in excmplum omnium Chrislianam modestiam profitenlium, in tanti Anleviri commendationcm est enarrandum quani ab Urbe recederct, inquit Willelmus in
:

In hoc Concilio, papa

cum omnibus

rcbus

geslis

Pontificum Anglorum

',

ipse

Ansel-

sententiam excommunicationis vibravit in laicos invcstitores Ecclesiarum,et in investitos a laicis, et


in taliter investitos consecrantcs, ct inillosqni pro

mus

obedientiro perlinax custos,

cum

archicpisco-

pus libera-potestaliscsset, rogavit papam Urbanum, ut sibi aliquem pra;poneret, cujus jussis vitam
disponeret.
canl)
Is

Ecclesiasticis

honoribns laicorum hominesliunt

Edmcrum (quem

alii

Edinerum vo-

Ha)c de Conciliotunc in Basilica Vaticanacelebrato

exhibuit, cujus

Anselmus

tanti jussa facie-

Willehmis moxque dc discessione Anselmi ab Urbe narrationem aggreditur. 4. Uibani errja Ansclmum officia et pra^clara Sed quibus tunc diehujus virlulnm exempla. bus illis morarum in Urbe Anselmi, Urbanus papa
;

bat, ut

proecepto ejus
ret B.

cubili locasset, non solum sine non surgeret, sed nec latus inverteEiat iste famulus ejus a secretis, qui (ut di-

cum eum

ctum

est)

cjus res gestas conscripsit. At his plane

consentientia sunt, qua;


tus scribit de
scipso ad

cum

officiis

ac beneficiis frequentaverit, sic accipe


tesfe
fideli
,

ab Edinero

qni aderat

illis

fruens:

Morati ilaque

Romoe sumus ferme per dimidium


scilicet

idem ipsc Anselmus rogaFalconem episcop. Bellovacensem ^, cum excusat se non tencri amore honoris et gloria; in archicpiscopalu, sicut apud

annum, hujns

anni fermc sex mensibus,


et

quosdam
mulla
mihi
7.

continue circa papam degentes,

quasi in

com-

ista

mune

viventes.

Unde

et ipse
la;te

papanonnunquam ad
eo sese agendo, et

suspicionem adductus fucrat; post subjungens Sciant ergo omnes, sicut mea conscientia
in

Anselmum

veniebat,

cum

dicit

curiam ei faciendo. Dedit ei quoque hospitium, in quo conversabatur, eo jure,utsi aliquandoRomam rediret, conlra omnes homines ilkul sibi vindicaret. Ipse in conventu nobilium, in processionibus, semper et ubique a papa secundus erat, pra; cunctis honoratus, pra; cunclis acce[)tus, ct ipse omnibus simplici linmilitate submissus. Pr,Teterea Angli
illo

dacii nefas esse scio, quia

coram Deo, quem invocare testcm mennon me rapit aut alligat

ad archiepiscopatum Anglorum cupiditas alicujus quam servus Dei contcmptor mundi conrei
,

Romatn venientcs, pedes cjus ad instar pedum Romani Pontificis in sua oblationc iionotemiiore rarc desiderabant; qnibus
cos pro

temnere debet;sed timor Dei me cogit pati, ut quamvis dolens et timens, ab Ecclesia Dei trahar. Et quia si mihi licerct, scrvata obcdientia ct charitate, quas Deo debeo ct EcclesiiB ejus matri mcffi proptcr eum jiolius ac libentius cligercm sub ab,

ncqua(|uam ac(]uiescens, in secretiorem domus partem fugiebat, et


ille

et humilitatc es?e et

bate et regulari disciplina iu monastica paupertate obedire et servire , quam

tali

re imllo patiebatur ad se pacto acce-

dere.

Quod ubi papai relatuni est, admiratus in hominc humililatem mundique contemptum, jussit sese in se tenere, et nullum benefacere volentem prohibere, sed omnes pro tali cansa advcntantes patienler admittere. At ille modestaquadam verecnndia actus, jussa profcclo postponcret, si non
inobedienlia! noivo corrumpi timeret.
o.

regnare in lioc mundo sa;cularitcr, aut dominari, aut archiepiscop;Uum sive episcopalum possidcre, vel abbatiam aut hnminibtis (piibuslibet pra^csso ad animarum gubcrnationem, sive ad Corporum
sustcntationcm, in

magna terrarum

et

rerum

tcr-

renarum

possessione et opulenlia.

rum

Quid referam nonnullos cives Urhis, quoingens multitudo propter fidelitat^nn impera-

8. Quod ego ipse non imputo mihi ad tantum, ((uantum ad hoc, qtiia talem me scio, tam parum utilcm tam parum fortem, parum strenuum, parum prudcntem, parum justum, ut po,

tius

niilii

congruat

et expcdiat

subcsse pra;lato

toris ipsi papa; erat infesta,

nonnun^iuam
propter

in

unum

conglobatos,

Anselmum
;

a Lateranis ad

Pelrum cuntem cimi


caperc volentes
sed
projectis armis terra

suis,

Sanctum odium pap;c


bc-

quam pra;essc aliis, obedire ciuam pr.xciper(;, serministrarc (inam minislrari. vire quam dominari Cogor liKC de me confileri scd malo ha;c in sim,
;

mox

viso vultu cjus territos,


ct se illius

plicilate

procumberc,
Ili

nediclinnc deposcere insigniri?

rum
erat,

honorcs et hosimilcs ubiqne illum comitabantur, quia mo-

mca, ut puto, sine duplicilate dicere, (|uam pati ut alii homines peccent in me, aut malum cxemplumsumant per ignoranliamet errorem suum dc mc clc. Al de S. Anselmo modo haclenus: infcrius nobis occurrct sa;pc de priBclaris cjus actionibus agere. Jam vero qua; anni hujus sunt reliqua, prosc(iuamur. Convenicndi sunt nobis ipsi schismatici, corum^iuc opera propalanda.
Ita

rcs cjus in cunclis

quod non

facile a

Deo fanuilabantur. Ilinc eliam quo(juam Rom;usimpliciler

homo

vel archiepiscopus, sed quasi a proprio nomine, sanclus homo vocabalur. QuicuuKiuc igitur ci serviebamus, amori ct honori cunctis eramus . Ha?c Edincrus, pcrgcns dicerc dc cjus recessu ab

planc

in

via isla

oumibus, bonis
-

scilicet cl

rbc

Lugdunum
Baron.

ubi ad bi(;nnium (|uoque pcr-

Willd. Malmesbur.

1.

i,

<Vn3el. Eijisc. lip. ix.

Touus XVIIl.

II

82
nialis
9.
,

URBANI
usu coinmuni contigil
niali

II

ANNUS

11.

CIIRISTI

1008.

ut occurramus.
.

Conciliabnhiin Romce schismaticornm


cenuilalione
fieri

etiam

cum in causa sua defecerint, neminem circnmvenientes, nullius sanguinem, sed omniuin

Quod cnim
ipsis pie

bonorum, qute ab
virium
et fa-

sanctcque

sidcnt, facere tcque nitanliabere

tur,

ne quid minus

al) ipsis

ct honorem sitieiites, nec sediliones in populo commoventes. De causa enim sua dissidere videtur, quisqnis auctor cst sedilionis. Pacem vero

vitam

cullatis

cessando demonstrent;
,

cum

scirent per

el

dilectionem sinceram proponimus, omnibus paet veritatem et

Catliolicos assidne cogi Concilia


tari

legitimosque agi-

cem

unilatem Catbolicac Ecclesiac


filii

conventus, ipsa quoque leniula factio schisma-

amplectentibus, ut simus
cailis est.

Patris nostri qui in

ticorum cogit Romai suos, non ad Concilium, sed concibabuliun, ct convcnticulum celebrat, at nequaquam in S[iiritu sanclo legitime congregatum.
Imitari possunt ct vespa) apes,
cant, sed repleri

Qni eniin ex patre diabolo sunt, opera


filii

palris sui faciunt, conspirationibus, seditionibus,


et

cujus

siiit

manifeste ostendunt. Nos vero

favum et ipss fabriipsurn melle non a;que prffislare


Ecclesiae

illins

discipuli esse desideramus, cnjus doctrina

alvearium una conveniant. Qui igitur gregarii erant pseudopontificis cardiiialcs, Roma; conveniunt adversus Catbolicos, contra quos synodalem conflant Epistolam, quffi ad calcem commenlarii Bennonis unius
valent,

cum

extra Catliolicae

eliam inimicis sane est intelligenda. Orent pro nobis Ecciesiae filii, nt crescat sermo Domini, etc.

Data Ronue contra schismaticos

in sacro

conventu,

anno ab Incarnatione Domini millcsimo nonagesimo octavo, Indictione sexta, septimo idus Augusti.
12.
Ilis litteris

ex

illis

extra cardincm cardinalis, his verbis scripta


:

vocati sunt. Declinarunt

autem

legitur
10.

Adalbertus episcopus

Sancta) Ruffinae

Silv;e-Candid;e, Joannes episcopus Ostiensis.

Hugo

episcopus rramestinus, Alberlus episcopus Nepcsinus,

Benno

cardinalis

presbyter

llrbis

Roma;,
,

Romanus cardinalis presbyter Urbis Roma; Romanus cardinalis presbyter Urbis Roma;, Guido
cardinalis presbyler Urbis

Roma;

Octavianus car-

audientiam sciiismatici per sexdecim annos, per obsides potentes et clarissiinos,etsi per sacramenta invitati, ue caperentur suis mendaciis, nc suis libellis convincerentur, quibus auctores eorum corruperunt terram ha;resibus variis, longe lateque disseminatis per apostolos multiplicis erroris. Sacer etiam conventus, toties deprehensa eorum astutia, in conspectu Ecclesite, coram multitudine Roma-

dinalis presbyter designatus, Paulus primicerius

norum

Romanaj

Ecclesia;, Nicolaus electus abbas Sancti

Silvestri Urbis

Roma;, N. abbas Sancli Pancratii

Urbis RomoB,

et clerus, ct clarissimi principes laici

Tbeobaldus Cbincbii, et Udalricus de SanctoEustatbio, et populus Romanus, omnibus Deum timentibus, et salutem

Romana; Reipublicaj diligentibus. Vidisli ex titulo acephalum conventiculum,


conciliabulum Guibertus enim (ut hujus exordio) in Longobardia conimorabatur, ipsorum auctor pseudopontitex. Epistola sic se habet
caiiite
:

Eos qui S. Ecclesiam scindere non vocamus ad Synodum,quam Deo auctore, celebrare disposuimus circa kalendas Novembris. In praesenti tamen, quia venire renuunt, tcstes invocamus contra eos cajlum et terram, quod nullum consensum adhibemus eorum perversitati. Et in testimonium illius, in medio Ecclesiaj, in conspectu angelorum et hominum
ait
:

tiinuerunt, iterum

carens

incendio tradimus decreta eoruin haeretica, quibus

audisti anni

orbem
rantes,

terrae

perverterunt,

verbum Dei
;

adulte.

Id.

Nolumus ignorare prudentiam vestram,


haereses noviter

sub cmentito colore pietatis, quaerentes plus sc quani fidem Catholicam amari qui per sexdecim annos nulluin dederunt locum veritati,
fugientes

quod ad destruendas

ab Hilde-

lucem cxaminationis, tenebris errorum

brando inventas, et antiquas sub nomine pietalis impie ab ipso renovatas, et ad defensionem fidei CathoIicae,et ad exterminandam impietatem eorum, qui noviter ipsam fidem Catholicam (qnantum in
ipsis erat)

assueti, falsis expositionibus violenter intorquentes

Scripturas in

adjumentum

nefandissimi schismatis.

13. Hildebrandus, in extremis suis, vocavit ad


se

unum de

cardinalibus duodecim quein

multum

scindere non timucrunt, Deo auctore,

diligebat prae caeteris, et confessus est omnipotenti

nonis....

apud

Sanctum

Blasium

convenimus,

Deo
cura

et toti Ecclesiae, se
quffi ei

valde peccasse in pastorali

octavo idus apud Sanctum Celsum, septimo idus

apud Sanclam Mariam, in Ecclcsia quae vocatur Rotunda, consedimus; ijisas hffireses damnatas,
sicut majores noslri, et nos
clatores,

ad regendum erat commissa. Atque iiunc confessorem suum misit ad imperatorem et

damnamus; omnes secommunicatores, complices semel dam-

censemus, ne si vel paululum taceamus, conscnlire videamur. Eos vero


nata) pravitatis pari sorte

qui auctoribus
tate

eorum communicant,

data securi-

illi veniam. Hucusque Acta pseudosynodi apud Bennonem in Vita quorum partem Gregorii papa) Septimi edita poslremam de Gregorii papae poenitentia lempore mortis, jain saepe superius apertissimis demonstrationibus confutatam audisti, ut non sit opus eam-

ad totam Ecclesiam, ut optarent

hbere veniendi et abeundi, vocamus, ut per majores suos, dominum Rainerium, et Joanneni

dem

rursus erroris convincere.


14. Expedilionis

Burgundionem, causam suam agant, admonemus; securitalem inlegram, in quantuin possumus, usquead festum onmium Sanciorum proponimus;

gestce.

Inter

Hierosolymitanw

felices res
iiuntia-

htec

autem cum prospera


est

rentur de Orienlali expedilione, visuin

Urbano

papae Aposlolicum legatum in partes illas decer-

URBANI
nere.

II

ANNUS

II,

CHRISTI 1098.
et plures sint consecuti

83
victorias,

inspector hoc anno

De qualegationc habetistaBcrtlioklushorum Dominus papa ad eamdem multitudinem suam legationem direxit, videlicet
:

eumdcm
;

copio-

sissime res gestas ])rosequentem adeas

istorum
nota

nobis tantum memiuisse,

eademque

certa
erit.

venerabilem Tlicobertum, Pisana3 Ecclesije archi-

tempcris consiguasse pro instituto, sat


17.

episcopum, qui
sunt,

et illis in

adesset, et Ecclesias in locis

omnibus Aiioslolica vice unde pagani expulsi


fuit,

Origo Cisterciensium.

Hoc

ipso anno,

Sedis Apostolicfeauctoritatc, jacta sunt prima fun-

instauraret.

Sed

Constantiuopolitanus rex

damenta
fonte rivi

Cistercicnsis ordinis, ex

huic dispositioni impcdimento

qui sc omni-

quo tanquam e universum Occidentalem orbeni donis


;

mode
tates
ille

illas,

a nostrorum adjutorio subtraxit. Nam civiquas nostris de manibus eripuerunt,

ctflestibus irrigarunt

Cisterciensis, sanctusliobertus,

cuni construendi monasterii abbas Molismensis

pcnitus incendio devastare, et paganis reddere


timuit, iterque

monasterii, quod situm est in episcopatu Lingoniensi, auctor cxtitit, (ini


suis

llierosolymitauum per suam potestatem omuibus pcregrinisomninoprohibuit. .Ha;c ipse.PostNic:pam vero captani, has reperimus

non

una cum

viginti
:

duobus
scd ubi

monachis
illis

illuc profectus habitavit

ipse redire coactus est ad suos Molismenses, Albe-

Boamundo io. BoamunduSjRogcrio Norlhmanno fratri. Posteaquam Nicffiam urbem i)cr dcditionem accepimus, copia) commeatus inopia in duo divisaj
cusas jani datas litteras a
:

ricum
simi,

pra^positum

abbatem
:

reliquit,

cui

dcfuncto successit Stcphanus

omnes viri sub quibus Cistercium monachorum


frequentia
mirilicc
est

sanctis-

sancto-

rum
ipso

sunt
loca

erat inde

nobis iler per inculta

et

deserta

propagatum. Quod totum factum Scdis Apostolicie auctoritate, hoc


anno, legalo fApostolico annuente,
Sigebertus
ita

ad flumen semus, oportunitate loci aquari


;

demum cum

quoddam

devenis-

ct
:

adju

et instaurari exer-

vante,

testatur his verbis

datum fuerat momentumtemporis quieti, cum Sarraceni una cum Solimanno principe innumerabilibus copiis castrainvadunt. Pugnatum cst aliquantisper nostro aliquo iucommodo, cum
citus coepit. \ix

igitur anno, ab Incarnationc scilicet

Hoc Domini milAposto-

lcsimo nonagesimo octavo, venerabilis Hugonis,

Lugdunensis Ecclesia;
lica;

archiepiscoi)i, Sedis

tunc

legati,

et religiosi viri Walterii Cabilloct

Godefredus
edita est

et

Hngo, Bolionii

fratres,

quadraginta
caedes

nensis episcopi licentia


auctoritate

assensu, nccnon et clarisfrcti

millibus equitum

opcm
:

tulerunt.

Magna

simi principis Odonis Burgundia; ducis


lio,

consiin

hostium

videre erat strues ct montes

roborati,

inventam
,

cremum

Sarracenorum, qui maxinia ex parte deleti sunt. Fuere in castris hostium Mcdi, Syri, Chaldiri
Turca3, Saraceni, Arabes,
prcssi sunt.

quorum

spiritns

com-

praifato abbate abbatiam construcre cceperunt Robcrto ab illius dioecesis episcopo, videlicct Cabillonensi, suscipiente curam virganique pastoralem,
ca!teris

Nos liac satis insigni victoria futurum speramus, ut Christianorum armis onmia cedant. Tancredus lilius plurimam tibi salutem dicit in
castris
.

litalem. At vero post


est,

sub ipso in codem loco firuiantibus stabinon multum temporis faclum

Edita est Epistola inter cusas litteras

ut idem abbas Robertus, re(|uircnlibus eum monachis Molismensibus, papic Urbani Secundi

principum. 16. Porro non Nica;a tanlum et plures alia; civitates capta; suut a Chrislianis Occidcntalibus adversus Turcas bellautibus, sed hoc ipso anno,
Antiochia in Syria capla cst,die tertianiensisJunii.

jussn, Walterii Cabillonensis episcopi licentia et

assensu, Molisnuim reduceretur, ct Albericus vir


religiosus et sanctus in ipsius loco substitucretur,

hoc sane intcr utramque Ecclcsiam sequcstro


I^acis gratia, retcnto, ct

Apostolica auctoritate con-

Tyriumconsule. pacto iidcm, qui urbc illa potiti sunl, ab hostium immensa multitudine obsessi, fame ac morbo consumpli, inventione lanceoe illius

Quomodo autem Sed et quonam

istacontigerint*,

firmato, ut ex co jam tcmpore,


utriuslibet

monachum

nculra earum ad habitandum sinc com-

qua: Christi

latus perforavil,

animosiores

cffecti,

mendatione regularisuscipcrent. Quo facto, novum monasterium novi patris sollicitudine ct iudustria, in brevi, et nou mediocriter, Deo cooperanle, in
sancla conversatione
profecit,
.

in hostcs irrnmpenlcs ingenti sunt potiti victoria,

opinionc

claruil,

idcm pluribus narrat

quod factum affirmat hoc anno, viccsimo octavo die mensis cjusdem .lunii. Scd ct quomodo aUis Syriic civitalibus sint potili.
: '

rebus neccssariis crevit

Hucusqnc Sigebertus.

Sed ista locuplelius in Vita sancti Robcrti abbalis narranlur '.


Exlat apud

Willel. Tyr. deDcll. sac.

1.

v. c. 23. in On. el

1.

vi. c.

14 et 22.

'

Siir.

tom. n. dic -xxix April.

84

URBANI

II

ANNUS

11.

CHRISTl 1098.

AnnoperiodiGrwco-Uomaiia; 0591. Anno

Mtx

Ilispan. 1136.

Anno

Ilegira;

492, inchoalo die 28 Nov., Fcr.

1.

Jcsu

Christi

1098.

Urbani

)I

papic 11.

Ilcnrici

IV reg. 43. imp. 15. Alesii Comneni imp. 18.

Urbaniis II Concilium liomanum in ayiA nnm. 1 ad 9. Ediscquentem indicit. mernsseii Eadinerus, comipteEdinerusappellatus, in lib. 2. Novorum cap. 4, postquam capite supe1.

derant,
assserit,

id

tantum de ministris

curiac

num

Romanaj

aitque,

cum

Pontifex Reingero Lucensi

episcopo prfficepisset, ul slatuta in Synodo Romana,

riori narravit

iirofcctionem

Capuam

Urljani

II

et

sonora qua pollebat voce, legeret, Reingerum paa verum nonnullis ab eo capitulis in auruisse
:

D. Anselnii hoc anno susceptam, ut proecedenti monstravimus, disserit de Concilio Barcnsi, kalend.
Octob. liujus anni congregato, ut etiam ibidem \isum, aitque de Anselmo o Flexis genibus coram papa, pncfatum regem (Anglia; nempe) jam tunc
:

dientia

omnium

diserte exposihs, subito

tibus

cunctis,

vultu,

admiranvoce ac gestu corporis in


:

excommunicare parato, vix obtinuit, ne in regem faceret, quod communis omnium sententia promulgavit
. Multis interpositis: Finito Concilio, a

alium habitum demutatus est unde suorum luminum acie in circumsedentes directa, vulnerata; mentis dolorem ultra dissimulare non potuit. Rupta igitur decretorum serie, qua3 exponenda susceSed videiicet quid faciamus? perat, intulit dicens Praeceptis subdilos oncramus, et iuiquis tyranno:

Baro discessinius, coinitatuin papa Romam usque non deserenles . Subdit et Willelmum quemdam, nuntium aWillelmo Anglia; rege missum, causam spoliati Anselmi addidisse, sed eam Urbanum II nou probasse, eique dixisse Redi, quantocius redi et proecipe illi cx parte B. Petri, quatenus muta omni contradictione, illum suis omnibus integre revestiat, si excommunicari recusat. Itaquc
: ,

rum
quas

sa3vitiis

non obviamus. Oppressiones namque

sua tyrannide Ecclesiis inferunt, et expoliationes personarum, quae tuendis iliis institutae
ipsi

sunt, quolidie ad hanc

Sedem referuntur

consilia
:

etauxilia sicut a Capite

omnium

requiruntur

sed

quo terminentur

fac,

ut quid hinc

velit, scire

nie faciat ante Conci-

liuin,

hebdouiada Paschffi (anni nemiie millesimi nonagesimi noni, non vero currentis, ut apud Baronium, et tom. xConcil. eliam legitur) in hac urbe sum celebraturus alioquin certissime noverit, se in eodem Concilio damnalionis sentenPriusquam tia puniri quain promeruit. At ilie ahcam, tecum secretius agam. Mansit ergo ibi per dies pUu-imos idem Willelmus, prudenter operam

quod

tertia

heu! totus mundus novit et inde conqueritur. De hujus mundi rcmotissimis [lartibus unus ecce inter nos, niodesla taciturnitate quiescens, milis residet etc. Jam annus secundus est quo huc venit (ideoque Anselmus, de quo ibi sermo, currenli tantum anno Romam.pereffectu,

venit, ut supra ostendimus)

que subventionis invenit?


agnoscitis, ipse est

sed numquid hucusde quo dico non omnes Anselnius,archiepiscopus Angliae


;

Si

regionis . Subjungit Edimerus, in


lio

eodem Concipapam excommunicationissententiam intorsisse


qui pro Ecclesiasticis honoribus laicorum
servi et quasi ancilla; fiunt.

in dantcs vel accipienles Ecclesiarum investituras,


et in eos

dando hos et
bus ea cordi
tia

illos suae

causaj auctores efficere

ac,

ut doinini sui voluntali satisfaceret, mu.nera quiesse animadvertebat disperticndo et

hominum
3.

pollicendo, parvi habere. Deductus ergo a senten-

Romanus

Pontifex cst

ac pro voto Willelmi, in-

ducias usque ad festum S. Michaelis dedit regi. Acta sunt ha;c in ipsis solemniis Nativitalis Christi ,
currenlis

nempe

anni,

non vero

superioris, ut ex

dictis necessario sequitur.


2.

Concilio

Rom. S. Anselmus

interfuit.

Rc
lib. 1

prehendit Baronius Malmesburiensem,quod

Male illud Concilium in duo dispertitum Tom. X Concil, et apud Baronium, hoc fuit. Concilium Romanum in duo dispertitur, quorum alterum praisenti anno coactumfuerit, in eoque de Anselmi causa actum alterum vero anno mxcix, in quo canones xviii ibidem recitati, conditi fueriiit. Verum secundum illud Concilium Romanum mere fictitiuin, ut ex die et mense ejus celcbrationis evidenter apparet. Chronographus enim Mal-

de Gest. Pont. scribat, Urbanum II numeribus victum, regi Anglia) terminum ad festum sancti
Michaelis
bri

protraxisse.

Eadmerus

tainen, cujus

li-

Novorum

Baronii tempore

nondum lucem

vi-

leaceusis scribit: Concilium Romanum Vllkalend. Maii anni mxcix, in uno Ms. Vlkal Maii pridie kalendas Maii celebralum, qui dies oinnes in tertiam hebdomadam poslPascha, anno sequenti, die

URBANl

II

ANNUS

11.

CHRISTI 1098.
,

85

decima mensis Aprilis habitum, incidunt. Quare Hovedenus in priori parte Annal., et Sinicon Dunelmensis in lib. de Gest., Conciiium Romanum cum anno mxcix et terlia post Pascha hebdomada accurate alligarunt, neque hoc imposterum in
controversiam venire debet. Hoec clironographia;
Malleacensis verba ad

bertus

Atrebatensis Odo Cameracensis , Noalo (legendum, Gualo) Parisiensis, Godefridus Ambiailla

nensis, prajter alios q uos illustres

habuit aetas
locis.

Sed de Hugone
6.

et

Manasse vide dicta suis

Niccea a cruce sic/natis capta.

A num. 14

ad 17. Litlerm

Doamimdi
Nicsea?, et

Tarenti principis ad Ro-

annum

mxcix

Eo anno

gerium Apulia; comiteni


expugnatioue
perioreni

fuitfactum Romae Concilium, quod novissimc tenuit Urbanus papa (inter Romana ordine 11, nou veroHI)

data;, in quibus sermo de de victoriaa cruce siguatis post eam urbem captam rcportata, ad annum su-

septimo kalendas Maii, in quo contirmavit viam


Sancti Seiailchri Domini nostri J-C, et decrevit in
ipsa

pertinent.

Tunc cnim

7ncnse Jimio,

xx

die mensis, ut habet Tyrius lib. 3., Nica^a capta, et

Synodo omni sexta feria jejunare pro peccatis omnibus Christianis, et maxime pro illis quibus non confessi sunt immemores . Rertlioldus
suis

iu Chron. ad
terlia post
licet

annum

mxcix,

ConciHum Romanum
refert,

Pascha hebdomada indictum


faciat,

qui

Ausehni mentionem non tameu, quin de Concilio cui


pretandus
sit,

non dubium

Jidiarum pugnatuir. est viribus longe imparibus, et nuniero multum dissimuli. Nam qui Solimannumseculi fuerant, centum quinquaginla millium, solis connumeratis equitibus, dicebantur cxcedere nuinerum. Nostrorum autem qui prajsentes illo in tanto certamine desuin ipsa die kalend.

ipse interfuit inter-

darunt, vix fuit

numerus equitum ad

millia quin-

nempe de Concilio Rom., tertia posl Pascha hebdomada coacto, de quo etiam anno praecedenti sermonem habuimus. 4. In eo electio D. Joannis Morinorum episcopi confirmata.

quaginta , inquit Tyrius. iisdem expurjnata. 7. Antiochia ab


vero

Gesta

hoc anno
:

his verbis narrat

Malleacensis

Anno

mxcviii

chronographus fuit bcllum cum


idibus Februarii,
et

Pertinet

ad hoc Concilium
eiiiscopi,

Turcis quinto kalend. Januarii,

et

Romanum. quod
Vita beati Joannis

refert

Joannes de Colle-Mcdio in
qui
ei

fuerunh]uc Chrisliani septingenti,

Turci viginti

Morinorum

an-

nos quatuordecim cohabitavit. Ecclesia Morinensis


viginti circiter annis
niultis Iribulationibus vexata

fuerat,

etad

magnam

confusionem redacta.

Cum-

quecanonici Aubertum Ambianensem, Ecclesiie Morinensis

canonicum, contra canonum sancliones

elegissent, abbates rehgiosi et viri

quidam

laica-

quinque millia. Fuit et aliud belluin, ubi amiralii duodecim sunt occisi jiost Pascha, quod fuit kalend. Aprilis. Acla sunt ha!c isto anno V mense Aprili et Maio. Subacta est Antiochia intrantetertia die mensis Junii, in die Jovis. Tertia die post ha}c obscssa est civilas a Gurbalando, qui adduxit trecenta scxaginta quinque millia, exceiito
amiralio Hierosolymitano, qui fuit
et

hs ordinis, Joannem Atrebatensem archidiaconum ctiam

cum

sua gente,

renitentem episcopum elegere. Eodem tempore , inquil Joannes de Colle-Medio cap. 3, Romaj Concilium generaledeihversismundi partibus papa
indixerat. In

rege Damasci

cum
;

suis

et

rcge

Aleph

si-

militer cuin suis

quo Concilio Morineusis

Antiochiam per undeciin dies. Tandein visionc Domini Jesu et sancta; Mariic sanctiquc Pctri Apoet
ita

fuit cxercitus circa

causa tractata, et Auberti electionc haud difficile reprobata, doniinus Joannes, cujus sanctitatcm celebris

stoli

confirmati,

et

visione et revclatione simul

sancti Andrea) Apostoli et repertione lancca;

Doet
])riii-

fama vulgaverat, niullorum vocibus dignus

mini nostri Jesu


cipes Christiani

Christi, acceptis

pocniteiitiis

pronuntiatur, et clcctio ejus ex sentenlia Concilii


a Doinino papa solemniter confirmatnr.
ipso ignorante
acta
fuissent,

processionibus actis, construxeriint acies suas


coiitra

QuLUCum
ne subinjiiiixit,

Curbalain, ct illain iiinu-

Urbanus

II,

terfugere tentarel, litteris ad


ut oneri collum submilteret
dil
:

eum

datis

Annus erat ,subJoannes du CoIIe-Medio, ab Incarnat. Domiiii


II iioiias

gcutem Turcorum, Arabuin, Saracenorum, Publicanorum, Azymitarum, Curlorum, et aliarum mullariini, Pcrsarum, Agulanorum qua; noniinari nec nunierari ])oterant. In prima
incrabileni
,

N.J.C. MxciXB.Hocigiluranno,
videlicet kal.

Junii,prcs-

acie, fuit

lIiigoMagnus

cum

Fraiicigcuis et Flan-

byteralusordinationcsusce|)ta,sequciiti inense,

XVI Augusti,a.Maiiassearchiep. Rhemensi


IX kal. ejusdem meiisis a|)ud

drensi

comite. In secunda vero, dux Godeficdus


lu terlia, Rotberlus

cum
suis.

consecratus

cst, et

Marvennam solcmniter inthroiiizatus. Coiicilium itaqueRomanumsubUrbanoordineJI, non vcrolll,


ut perperam iiabet Bollandus in Notis ad cap. 3

Norinannus cum autcm Adliemarf?cum lancea et cuin excrcitu suo,et exercitu Raimundi S. yEgidii.
suis.

In quarla

In

(]uiiita,

Tancredus

cl Gasto cuni Aquitanis.

In

sexla fuit

Roamundus cum suo

excrcilu, e])iscopi ct

laudatum, anno tantum se(]uenti celebialum.


r;.

clerici rcvcstiti simiil

riorcnl in Gallia plures illustres cpiscopi.


illo

Fucrunt

Mcdio loco
sco[)i,

itato,

tempore , ait Joanncs de CoIIediversarum Ecclcsiarum cpii)ra;cii)ui,

cruccs iu manibus tenentes. Sepliinam aciein fecerunt ex aliis coacti, quam ducil Raiinuuduscomes. Postquam vcncrunt sancli
iiiarlyres

fama celeberrimi. Ex quil)Us fuit Ilugo Lugdunensi, archiep. Apostolicui Sedis in Calliain legalus, Manasscs arcliiep. Rhemensis, Ivo Carnotensis, Laiiireligione conspicui, scienlia

Dcmelrius Geoigius et Theodorus, quos Domiiius ])romiserat niittere in auxilinm corum cum sancto cxercitu, versi sunt in fugam, et fuge,

runt iniinici Dei


(juurto kal. Julii.

victi
lii

et

hoc bellum

factiiin

est

illa

tuerunt inclusi

j^er viginti

86
ct septeni dies, ct

URBANI

II

ANNUS

11.
et

CHRISTl 1098.

obsedcrunt per oclo menses,

post captionem requieverunt per


et

quinque menses

j45gyptiorum Patrum Iramite, qui in Thebaida ct Sancta in Terra commorabantur inter Barbaros
;

dimidiuni .
8.

Boamundus princeps
, inquit

Antiochia> dictiis.
lib. 7,

anhqno tempore necessariam rationem subtiliconsidera examinatione. Nullus doctor jiire cogit Ode-

Urbis potestalem
inilio

Tyrius
ct

cap. 23,

de Anliocbia verba faciens,

doniinium, sicuti

ab

promiserant, omncs unanimiter domino


.

omnia pati pacis tKinporc, qua; sancli martyres compulsi sunt in persecutionibus paganorum tolerare quoniam nec ipsi eadem ante pressuram imies
:

Boamundo concesserunt
gnitate

Joannes vero patriar-

piorum ultra perpessi sunt, qua;

necessitate post-

cba, egregius sub Saracenis confessor, in sua di-

remansit, sed hoc intra biennium ultro

cedentc, quod
Latinis,

non

satis utiliter
,

praiesset Grajcus

cogentepro fidecertantessuslinueruntetc. 10. Monachi Molismenses hiiic fundationi adversantur. Sic palam monachis repngnantibus

modnm

urbe cedens

Constantinopoliin abiit.

dixit

abbas Robertus

inimitabileni

^gyptiorum

Post cujus discessum, Bernardus legati Apostolici


capellanus, natione Valentitius, id
est,

Valentinas,

Francus patriarclia electus


babet. Antiochia

esl,

ut ibidem Tyrius

autem

circa

annum mlxxxiv
teslibus

in

Turcorum

iiotestatem venerat,

Raimundo

patrum vitam ad informationem boni commemoro, sed inde nulla vobis violenta imponitur exactio, imo salubris proponitur persuasio, etc. Ad ha;c monachi responderunt Beatus pater Benedictus ut nobis omnibus evidenter patescit,
:

de Agiles pag. J48, Orderico lib. 13, cap. 9i4, ct Tyrio hb. S, cap. 11, asserentibus, eani Turcos per

B.

Maurum

monasterii sui priorein,

quem

a pueri-

tia nutrierat,

in Calliam misit, elc. lioc, o reve-

annos xiv, antequam a Francis caperetur, obtinuisse. Dacherius toin. iv Spiciiegii pag. 237, inter
alias Epistolas rcfert

rende paler, sanctitati vestra? indubitanter notum


sit, quffi

a prioribus ccenobiis, qui reiigiose vixe-

quam

Steplianus comes Carscripsit

runt, servanda didicimus,ac ut haeredes Ordinis et


professionis

notensis et Blesensis hoc

anno

ad Adelam

habemus, quandiu Cluniacenses,


viri
;

sive

iixorem, in qua
juvabit iegere.
9.

ei

accurate refert qua; in castris

Turonenses, aliique reguiares

ea nacti fuerint,

ante Antiochiam a Chrislianis acla sunt,

quam

et seq.

Fundatur Ordo Cistercietisis. Ad num. 17 Annuni fundafi Ordinis Cisterciensis exEcclesiae

non dimittemus neque temerarii novitatumadinventores, a fratribus nostris longe lateque condemnari volumus.
11.
et

Vrbani 11 auxilium implorant.


satis

Hoec

hibent versus iu fronte


scripli

Cisterciensis de-

plura his similia monachis constanter dicentiperlinax sententia, recessit

bus, abbas in sua

ab
Anno
milleno, centeno, bis minus uno,
Poutifice Urbano, Gallorum rege Philippo,

eis

cuin duodecim sibi assentienhbus


quaisivit

diuque

iocum
Judaei

Burgundis Odone duce et fundamina dante,

qui sancti

idoneum sibi suisque sodalibus, decreverant regulam Benedicti, sicut

Sub patre Roberto

cospit Cistercius ordo.

Ordericus

lib.

8,pag. 711 et seqq., de hac fun-

legem Moysis, ad iitteram servare penitus. filius Henrici, BurgundifB dux, illis compassus est, et prffidium in loco qui Cistercius

Tandem Odo,
datione pluribus agit, ex quo, refeclis
cessariis, iiccc excerpsi
:

minus ne-

dicitur,

iii

episcopatu Cabilonensi largitus

est.

Jbi

In
etc.

qui
regis

dicitur

Molismus,

Burgundia iocus est, Ibi, tempore Philippi

Francorum, venerabiiis Robertus abbas cocnocondidit, et inspirante gratia Spiritus sancti,

Robertus abbas cum eiectis fratribus aliquandiu habitavit in eremo, niinia^districtionisetreligionis casnobium construere ccepit, Deoque donante, in
brevi

bium

discipulos magna; religionis aggregavit, studioque

Cumque Molismenses
discedente,
fierent,

virlutum in sancta paupertate juxta usum aliorum


ca>nol>iorum comites instruxit. Post aliquot annos, sancti Benedicti reguiam diligenter perscrutatus

wmulatores habuit. tempus pastore carerent, viroqueDei virlutibusfamoso


plerosque
sanctitalis

coenobita; per aliquod

despicabiliores erga vicinos et notos

Urbanum papam
ct

suppiices adierunt, eique

aliorumque sanctorum documentis Patrum perspeclis, convocans fratres sic atfatus est Nos,
est,
:

prorsus enodata serie rerum quas supra retuli,

consilium

auxilium

ai)

eo

postulaverunt.
;

ille

fratres cliarissimi,

secundum normamS. PatrisBe;

vero paterno affectu utrisque consuluit

abbati

nedicti professionem fecimus

sed, utmihi non eam ex integro tenemus. Multa qua;

videlur,
ibi

enim Apostolica
geret, ac in aiio,
iibet

jussit auctoritate, ut prius


et

monaquem-

non

sterium repetcret,

ne iaberetur regulariter recoeperat,

recipiuntur observamus, et de mandatis ejus piura negiigentes intermittimus. Manibus nostris non

quod postmodum

iaboramus, ut sanctos Patres fecisse iegimus, etc. His diclis monachorum conventus non acquievit

de suis idoneum substitueret. Deinde firma statuit sanclione, ut imprimis quisquc quani vellet
institutionem
vitae arriperet,

ipsamque omni

vita

imo

prffidecessorum,

quorum

vita evidentibus

mi-

racuiis insignita manifeste refulsit,


stituta,

venerabilium
a te, patcr

vcstigiis trita

exempla et invirorum mode-

sua irrefragabiliter teneret, etc. 12. S. Robertus fundator


jubetur.

MoUsmum

redire

ratis novitatibus objecit, etc.

De

iioc,

quod rcdar-

lismum

Coactus itaque Robertus abbas, Morepedavit, ibique laudabiliter usque ad

guimus

venerande, quia exorbilamus a rigore monachiiis regulaj, nec aspero gradimur

finein vila; sua;

Deo

militavit.

Albericum vero, ma-

guae religionis virum, ad opus Cistercii vicarium

URBANI
sibi clegit, et

II

AXXUS

12.

CHRISTl 1099.

87

Joanni ac Hilboldo Atlrcbatensibu?,

abbatem Cistercii constituit, qui magna egestate per x annos ibi deguit, etc. Ita OrdericusadannuniMXCiv. Labbeus
aliisque viginli (iuobus fratribus
toin.
I

de translalione coemeterii
in cujus fine legitur
:

de Re Diplom. refert Rescriptum Urbani papa; II S. Micbaelis ad Mosam,

Data Laterani VII kalend.

April.,

Biblioth.

ciensis

pag. (540, rcfert Origines CisterOrdinis incertis auctoribus scriptas, ubi


lit-

anno ab Incarnatione Doinini secundum secundnm vero certiorem Dionysium mxcviii


,

Evangelii probaliouem, millesimo centesimo xxi,


Indict. VI,
ii;e

plura de ejus fundationeliabentur, in quibus


tera3

Epacta xvi, concurrente iv . Veruin


excepto die mensis, addititia)
illa

Irbani II, Pascbalis II et aliorum, bujus fun<Iationis occasione data;, et processus canouizationis S. Roberti abbatis Molismensi-;, et primi Cisterciensis
factus,

nota; Chronicrc,

sunt.

Neque

Pontilices Roinani duplici

lucar-

Ordinis fuudatoris, mandato


recitautur.

Ilonorii

III

Aunus emortualis

S. Roberli

incompertus. Vita ejns, auctore monaclio Molis-

quod sallem legerim, usi fuere, et cum anuo Dionysiano mxcviii, non annus Domiui secundum Evangelium mcxxi, sed mcxx concurrit. Mabillonius qnidem lib. 2 dc Re Diplom.
nationis

Mn,

mensi auonymo, sub Adone abbate sasculo xii scripta, extat iu Aclis SS. Bollandianis ad diem xxix niensis Aprilis. Gaufridus a CoIIoue adhuc incditus, (}ui caiteris omnibus acciiratius Senonensium antistilum Chronologiam expendit usque ad an. mccxciv, quo vivere desiit, ut docet Mathoudus inPKefat. ad Catalogumarchiep. Senonensium, Molismensis monaslerii fundationem his verbis notavit Anno Domiui mlxxv, fundatum fuit Molismensc mona:

num.

t3, de duplici illo calculo


et

num Scotum

Sigebertum

in

loquens ait, MariaChron. ratos esse

sed certum est

Dionysium annos xxiii Christi auiiis delraxisse; quod scribit Gervasius in Chronico
:

pag. 133"

Si

quis aiuios Domiui,

(|ui

secundum

Evangelium dicuntur
ginti

esse conscri|)ti, nosse desi-

derat, supputationi Dionysii,

duos annos apponat. Domini inter Evaugelium

qucm imitamur, viHic est enim de annis


pra;fatum Dionysium

et

sterium, in territorio S. Petri-Vivi prope villani de

dissonaulia, sicut in suis Chronicis teslatur Maria-

virum Robertum inonachum album accipiens, Cisterciensem ordiuein instituit secundum regulam S. Beuedicti 13. jEra secundum Evangelium annos xxii numcrat plusquam Diomjsiana. Mabillonius lib. 6
Riciaco, per sauctuni

nus Scotus, siiatium

scilicet

annorum

vigiuti

duo-

qui postea habituin

rum

. In

Diplomalis regumMeroviiigicorum, Inchronologica;, uti el in Actis


SEpe

dictio alittque nota;

Sauctorum cavendum.

adjiciuntur, a (juibus

omnino

URBANT

TT

ANNUS

12.

CHRLSTI

1099.

I.

Gravis controncrsia inter Ironem

cpisco-

fium Carlonensem ctlcf/atiim Apostolicce Sedis. Annus agilur salutis bumana; millesimus nndesia

tcni[tus, i|isc Ivo in


[ia[iaiii

cvidenter ostendil

ultima Epistola ad Urbanuiu ', duni se|ilein mimerat

expI(;tos ;uinos a

ceutesinius, Indict. vii, (|uo pcrdifficilis controver-

agilatur inlcr

Ilugonem archieiiiscopum Lug-

(luneiiscm, ApostolicjeSedis legatum, atque Ivonein

c]iiscopum
[lapa

Carnolensem; ciijus caiisa Urbanus querulanim plenam ad cunidem Ivonem Epistolam scri[isit. Qiioniam quidem in ea pertractata est magni inomenli controversia, par esl, iit eam ((|uod aiuiit) ab ovocxordiamur, atquc priiniim tenipora consignemiis ex morc. Pr;csentem

sua ad Carnotcusom e|)iscopalum promolionc in illuin dicm. Dico illam esse ultimam ad U'rbanum Ei)istoIam, quoniam illa in Codice edito Eiiistolarum Ivoiiis posita iiumero centesiuia dccima sexta, extravagatur, nec suo loco
:

collocata esl

sed noii sic

iii

Codice Vaticano, ubi


[)o-

inter Ejiislolas ad
nittir ordine.

llrbanuin ab Ivone scriptas

Cum

eigo ex

liis

qu;e su|)erius dicta

sunt constel, Ivoncm creatum ab

Irbaiio episco-

([uidem

annum

ejus fuisse controversia;

certum

'

Ivd

i;|P.

LXVIU.

URBANI

II

ANNUS

12.

CFIRISTI

1099,
imponcndo,
in

pum

ciindo, post illud

anno Rcdeinptoris millesimo nonagesimo sepracsignatum tempus si addes

nostris importabilia
labi,

inobedientiam

prohibente aliqua impossibilitate, vel iinpefaciatis.

tum

scptem, iiunc oportct intelligas;annuin consignaesse. Hajc de tempore.


2.

rante aliqua necessitate,


vobis,

Quia

facile est

Qiiod

autem ad rem gestam

pertinet,

sic

habeto. Mortuo Richerio, Senonensi archiepiscopo, in die Purificationis Mari;c ', electus est in locum
ipsius Daiinhertus, et ut se(]uenti

craretur

inslabat Senonensis Ecclesia


id
ficri

nem, qui negans


tur
litteras

Dominica conseapud Ivoposse nisi temporibus


lifec

proximi jejunii, facere


legati

distulit. Inter

afferun-

comminante arcii, de longinquo pugnare; nobis autem niniis periculosum, adversantem gladio de pricsenti ferire. Nos tamcn inteidicta seu mandata pro Gdeli defensione, pro fideliuni correctione, pro sceleratorum emendatione, pro imminentium vel futurorum malorum interdictione, promulgata a Sede Apostolica sic volumus observare, ut parati simus, Deo cooperante, quffilibet
adversa pro eoruin defensione tolerare.
servatis

consecrationem impedientis ad eumdem Ivonem, quibus deberet impertire omnes comprovinciales cpiscopos. Hls acceptis Ivo, quid

Cum

vero

ea qua; indifferenter se habent, in quibus non ob-

minime

salus periclitatur, vel observatis

dehissentiretUrbanus papa explorandum putavit, data ad eum ' Epistola, in qua ha3c de Senonensi
electo,

minime

juvatur, tam obnixe servanda sancitis, vel

cum
et

quem consecranduin
:

legatus Apostolicus

impediret
tio

a legato \estro

De Senonensielecto, cujusconsecraLugdunensi archiepiscopo ob

ea,quffi anti(|uitassanxit, consuetudo servavit, venerabilium auctoritas Patrum sacrata firmavit prout vultis, minuilis, aut mutatis attendere debet prudentia vestra, quid saluti corum, quibus per
:

ha!C impeditur, quia

ci jure primatussui ante consccrationcm suam obedieutiam non profitetur ;

omnia prodesse
sUtutio
sit

debetis, conferatis: vel

quoruin in-

potius tencnda, vel quibus obedientia


illis

quid nobis agendum

sit,

rescribatvestra paternitas.
alia

potius

sit

exliibenda, an

sanctis Patribus, (Ro-

Cuin enim nulla, aliquo accusante,

causa

prac-

manis

scilicct Ponlificibus),

qui

adbuc nobis in

tenderetur, pro|iter (luain ejus consecralio differretur, eo tainen jubente, propter reverenliam ve-

scriptis suis

loquunlur; an vobis, (|uibus niliil est aliud propositum, nisi priorum sequi et honorare
5.

manus ab ejus consecrationecontinuimus; de professione a metropolitanis primatibus facieuda niiiil legamus consuetudine firmatum,
stram,

vestigia.
hffic dico, quod contranovos excesnova promulgare mandata; sed hoc dico quod dicit papa ZosimusNarbonensibus: Contra statula Patrum concedere aliquid vcl imrautare, nec luijus quidem Sedis potest auctoritas apud

cum
vel

Neque

sus

non

liceat

legibus institutum.

Ultra

quas

melas nihil

concessum
ita

esse primatibus, testatur

papa Nicolaus,

scribens inter alia Radul|iho Bituricensi archi:

episcopo

Priinates vel

patriarchas nihil privilegii

noscnim
decreta

incoiivulsisradicibus vivit anliquitas, cui

habere pra^ ca^leris episcopis, nisi quantum sacri canones concedunt, et prisca consuetudo illis antiquitus conlulit, defiuimus . Hocc ad Urbanum papain Ivo episcopus.
3.

Patriim

sanxere reverenliam.

la

libro

quoque Pontificum, qui


netur de professione
traditione,

dicitur Diurnus, ita contiPontificis: Nihil de

Romani

quam

a probatissimis pra;decessoribus

Ad archiepiscopum autem Lugdunensem,


nimis audacter et importune imperio, et cuin Petri uteretur auctodoctrinae dicentis
'
:

qui

haec exigeret

meis traditam et servatam reperi, diminuere, vel mutare aut aliquam novilatem admittere, sed fervenler ut

magno cum
ritate, Petri

eorum

discipulus

et

sesquipeda

totis

tameu inimemor

Neque

ut dominantes in cleris, sed forina

facti

mentis mea; conatibus, qua3 tradila canonice comperio, observare ac venerari proflleor. Beatus quo-

animo , aculeatam satis scripsil Epistolam, cuin tamen ejus parere mandato, dilTerendo consecralionem electi, minime pretermiserit. Reddenda hic est igitur Ivonis ad legatum Epistola, cujus causa Urbanus papa in euindein Ivonem est -valde commotus. Sic enim se habet ' 4. Hugoni Lugduneiisi archiepiscopo, Sedis
gregis ex
:

que Gregorius Maurentio magistro procausa Theodori contra veterem usnm Grave niniis est sacerdotes sibi quidquam arripere. Item idem
: ,

Omnia
niaj
:

que usus antiquitatis

statuit,

intemerata

serventur, Inde Leo Quartus scribit judici Sardi-

Nec mos, nec noviter introducta consuetudo


statuta

Apostolica3 legato, Ivo huniilis Ecclesiaj Carnotensis

minister, salutem et servilium.

Faclum

est

ut imperastis, et

manus

a con-

secratione Senonensis electi continuimus, et litteras


vestras per comprovinciales episcopos pro Apostolica;

auctoritatis

obedientia

direximus.

Pelendo

itaque consulimus, et consulendo petimus discretionem vestram, ut parcius de cjclero nos Apostolicse

connova velinusitata prsesumere. Ileni Gregorius universis episcojiis Numidiae Consueludinem qua3 contra fidem nihil nsurpare dignoscitur, inimotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, sive de caeteris Capitulis. Itein Leo Quartus Lothario Quod justa ac sedula consuetudo nos imilari non pra^cepit, ita ab hoc velut a magno praicipitio nos ciistodire
nostra; Ecclesiaj nostris prffidecessoribus fuit,
tra

canonum
,

obedienlia? -vinculis adstringatis, ne

humeris

oportet. Nicolaus quoque inter ctctera sic scribit Hincmaro Rhemensi archiepiscopo Ridiculum est,
:

'

Ivo Ep. Lxni.

Ibid.

Ep. LViii.

i.

Pet. v.

Ivo

etsatisabominabilededecus, ut tradiliones qiiasantiquitus a Patribus suscepimus, infringi paliamur.

Ep. LSV.

URBAXI
6.
a

II

AXXUS

12.

CIirjSTl

I()'J9.

8J

Gelasius
lie

quoque universis
eadeni re

episcopis per
:

nihil

Dardaniaui

liac

ita scribit

Quia per
Ecclesia-

ab
set.
rii

aliis

auibiliones illicitas

non pudet quosdam


et

tribuit ipsi, quam quod anti(|uilus Romanis Pontiticiluis eidem concessiiin esExtat ipsum Privilogium inter ejusdem Grego-

amplius

rum

jura turbare,
avida

privilogia,

qna; metropodecrevit
,

lilanis

vel coniprovincialiLus

episcopis

Epislolas edilum ', eliiisum continens Epistola ab eodem data ad quatuor illarum provinciarum

antiquitas,

pra'sumptione pervadere
injuria,

respicientes, quoniani a;lerno judici rationem

non tam

archie|)iscopos.

At

quffi

ejusdem Ivonis
niiiiis

Epislola; roliqua sunt,

quaui de traditionum prcPJudiciis paternarum, non sine perpeluo daiunationis interilu sint rodfliluri, si in hac obde Catholicfe
siiiceritatis

scabrosiora plane esse noscuiilur,


tiiris vctilis

cum

de investialiis

abjecte loquatur,
nisi

imo despecte
et

mnlta ingcrat, qua;

corrigerenlur ab

stinatione permanserinl

charitatem vestram duxi-

ejusdoni auctoris Epistolis,

famamsuam,

nomea

mus

inslruendam, ut vos omnes in

commune

fra-

gloriosum, qiiod ex dofonsione Apostolicae Sedis et


Catholicte veritatis sibi dignissime comparaverat,
iu

Dardaniam, sive per conliguam quauKjue provinciam conslituti, qui vos sub metropolilanis vestris esse meminislis, et ab iisdem subslitui decedentes, sicut vetus consueludo deposcit, unanimiter sludealis anlistites et vicissim si metropotres per
:

discrimen
9.

maximum

adduxisset. Audi igitur

qna; siut

ista. Sic

enim habot

oQuod

autemscripsisti, prasdictum eloctum

investiluram episcopatus de

manu

regis accepisse

litanus

humai
,

;e

conditionis
,

sorte

recesseril,

ncc rolatum nobis ab

ali^iuo,

qui vidit, nec cogni-

comprovincialibus episcopis
transmisit
sacrari
ista

sicut

vetus forma
constitualis.

modis omnibus

tnm. Qiiod tamen si factum essot, cum hoc nullam vim sacramenti gerat in constiluendo episcopo, vel
religioni officiat,

Cum

ergo tam

quam

alia generalia institula

absolute consecrationem metropolitani contineant,

miramur, cur

privatis legibus et novis

traditio-

nibus veteres traditioncs et consuetudines removere contenditis, pracipiendo, ut Senonensis electus


ante consecralionem
profiteatur.

suam

vobis prssentetur, et
in Senonensi pro-

admissum, vel omissum, quid fldei, quid sacrae iguoramus cum post canonicam electionem, reges ipsos Aposlolica auctoritate a concessione episcopatuum piohibilos minime videamus. Legimus enim sancta; recordatiouis summos Ponlifices aliquando apud reges pro electis
:

jure primalus vcstri suhjectionem et obedientiam

Ecclesiarum, ut

eis

ab

ipsis

regibus concederenlur
erant,
intercessisse

Quod haclenus nec

cpiscopalus ad quos electi


secuti fuerant,

vincia, nec in aliis provinciis antiquitas instituit,

aliquorum, quia coucessionesregumnondum conconsecrationes distulisse


nisi
;

nec consnetudo servavit. 7. Unde papa Nicolaus inter castera

quorum

sic scribit

exompla supposuissemus,
stoloe

prolixitalem Epi-

Radulpho archiepiscopo
jus sibi usurpanti
privilcgii
:

Bituricensi, aliqua ullra

vitassemus.

Domnus quoque papa Urbauus

Primatcs vel patriarchas nihil

regos tantum a corporali invcslitura excludil, quan-

tum

sacri

habere pra; caileris episcopis, nisi quancanones concedunt et prisca illis consueita

tum

Indo contulil, definimus,

ut secunduin regulas

intelloximus, non ab eloctione, in quautum suntcaput populi, vcl conccssione, quamvisoctava Synodus solum prohibebat eos interesse elecUoni,

Kic;enas sua priviiegia serventur Ecclesiis.


privilcgio veslra; legalionis
praesentari,

Quod

si

non concessioni.
10.
t<

eum
ila

vobis conienditis

Qua; conccssio sivc Dat manu,sive nutu,

qui ncc apud nos, nec apud vos ab

sive Iingua,sive virga,

quid refert?cumregesnihil
villas

aliquo esf accusatus, non


insliliiit

papa Leo Anaslasio

spirituale se dare

inleudant, se tanlum aut votis


Ecclesiasticas, et

Thcssalonicensi episcopo vicario suo, sed

pelontium annuere, aut


alia

ul tanlum de

nomine

electi

ad notitiam ejus pro,

bona

extoriora, qua; de munificenlia


ipsis

vinciaks referant sacerdotes


difficullalibus,

ipse

autem

nullis

obtincut Ecclesia;,
sexto

eleclis

coucedere.

regum Unde
divino

nuUis dilationibus justas

fatigaret

Augustinus super Joannem prima parle, traclatu


:

electiones.
8.
litcr

Quo jure
?

dofondis villas Ecclesia;,

Quantum enim audivimus, persona

nobi-

an huinano

diviiium jus in Scripturis habemus,

nata,

inter notos,

compelenter crudila, boni leslimonii cum in Ecclcsia sua diaconatus fungesi

humanum
sidet

in logibus

quod

possidet,

rcguin unde quisque posnonne jure humano? nam


:

rclur officio, sine ulladissonantiagraliiitam habiiit

jure diviiio: Domiiii est terra ct plenitudo ejus.

cleclionem. Sed
lur

his aclionibus cederet,


officii

dicerc-

munerc

linguac vel

suam comparasse
Lugdu-

Jure liumnno dicilur, lioDC villa mca osl, lirecdomus mea csl, hicscrvus uieus est. ToIIe jura imperalo-

consccralioncm

. Ilajc Ivo,

de his qua; speclant ad

rum, quis audel


cst iste servus,

dicere, lucc villa


csl ila

jura male usiirpala per arcliie|)i=copum


sancila

mea

moa est, meus domus? Item noli dipossessiones.

nensem, contra anliquam consueludinem, alque decnta Palrum, sanclorum Romanorum

cere

Quid

milii et regi ? Qiiid libi crgo el posses-

sioni ? jicr jura regiim


Dixisli
:

possidentur

Ponlificum, eo magis temere agenlom,


privilegiis concessis a Gregorio
clesia:

cum

ex

papa So|ilimo EcLugdunensi, ut super qualuor provincias primalum gercrel, nempe super Liigduiiensem,

tuas,

Quid milii el regi?Nolidicere possessiones (piia ad ipsa jura reiiuntiasli huinana, qui[lossideiilur.

bus possossiones

Quod

si

hxc

a^tcrna

Rolhomagensem, Turonensem,
Cakon
.

et

Senonensem;

Grog.

I.

VI. Ep.

XXXIV.

Ibiil

Rp. xvxv.

TojiLS XVIII.

90
lege sancita essent,

URBANI
non
esset in

II

ANNUS

12.

CHRISTl 1099.
divinis rebus, ut quis cedat jure suo et po-

manu

praesiden-

sit in

tium, ut ea in quibusdam disiricte judicarent, in quibusdam misericorditer relaxarent, ipsis in ho-

testate,

Scriptura sacra declarat


potuerit
nostraj

',

cum Esau
Quod
si

pri-

matus suos inde

perdiderit, nec rccipcre id post-

nore accepto permancntibus contra quos ista loquuntur. Nunc vero quia ea iliicita maxime facit
prcesidentium prohibitio, hcita quoque

modum
pelitioni

quod semel
acquieveritis

cessit,
;

huic

consecrato

omni

corumdem

sludio persuadebimus, ut

primatum Lugdunensis

pro sua a;stimatione remissio


natos, plurimos
spoliatas,
et

videmus nullos aut

Ecclcsiai recognoscat, vobis sicut primati suo deferat, et

paene nullos pro hujusmodi transgressione

dam-

autem vexatos, plurimas

Ecclcsias

tradiliones

sacerdotium, sine

plurima scandala exorta, divisum regiuim quorum concordia res buepiscopos et abbates, nec
reflciendis velle vel
,

debitam reverentiam secundum exhibeat. Qui si acquiescere nonos tamen ab his luerit noslris persuasionibus quffi prwccperit Apostolica Sedes, non recedemus.

omnem

Patrum

manae nec incolumes esse possunt, nec tuta. Vi-

Si

aulem pelitionibus
;

nostris

non

acquieveritis, et

dsmus quoque miscros


ruinis

aliquod schisma inde fuerit exortum conlra votura

morum
vacare
,

nec

murorum

posse

sint sibi

ut possolum ad hoc intentos aliquam linguam magniloquam amicam

Neque iniquilas mea, nostrum secure dicam * neque pcccatum meum. Neque vos poteritis dicere vobis non fuisse pra;dictum . Audisti periculum
:

facere

cujus nundinis se possint utcumque de-

imniinens, ut non adeo mireris,


appareat. Qui

si

Ivo ita

commotus

fensare.
il. Multi quoque electi qui gratuitam et canonicam habent electionem, quia Iiujusmodi dilationibus vel fatigationibus impediunlur, comparatis sibi

tamen ruituram domum contemplatus, se in tutum recipit locum, dum se ab Apostolicae Sedis jussionibus non recessurum aliquando,
nuper, ut
accepisti,

consulto professus est.

Ad
in

pecunia mediatoribus et prolocutoribus,

ne turpcm patiantur repulsam, in simoniacam offendunt aliquando consecrationem. Cum ergo omnis inslitutio Ecclesiasticarum legum ad salutem referenda sit animarum, istarum institutionum transgressiones aut districtius cssent corrigenda), ut saluti

postrcmum vero has in eum querelas ingerit 13. De caetero, pra?dam a Puteacensibus

me

Carnotensem Ecclesiam factam jure possem avobis repetere, si reverentiamvestram injus vocare possem, qui ad suggestionem eemulorum
et in

meorura prsdictos

sacrilegos a

me

et coepiscopis

prodesscnt

aut interim silentio premendre,

ne spiritualia vel temporalia commodasupradiclis modis impedirent . Ha;c autem Ivonis, quod in deteriorem partem accepta nonnihil videri poterant virus habere, iismoxapponensantidotum, ista
subjungit

meis communione privatos, me nesciente communioni rcddidistis, ac per hoc scelerum suorum impunitate ad perpetranda majora sacrilegia relaxastis. Quod utrum faciendum fuerit, vel post factum cognita veritate corrigendum , judicet justilia vestra,

cum

justa vincula

non

solvat nisi vera

Non ista

dico

tanquam velim adversus Sedem


erigere,

Aposlolicam caput
prajjudicium facere,

vel ejus salutaribus

dispositionibus obviare, vel


si

meliorum

sentcntiis

vivis nitantur rationibus et

evidentioribusveterum Patrum auctoritatibus. Sed hoc vellem cum multis mecum pie sentientibus,
ut Romanse Eccl. ministri
irrisoribus suis audirent

tanquam
:

probati medici
et

majoribus morbis sanandis intenderent,


'

non ab
et

ad haec omnia respondere non licet vel non placet, ad hsc saltem duo ultima respondeat sanctitas vestra. Bene vale . 14. Vidisti, lector, in quot quantaque discrimina minister improvidus conjecerit Ecclesiae statum ? Si enim quae suasunt quaerere ', ut charitati Christianaj repugnans, vetat Apostolus quomodo ApostolicK Sedis legatus quae sua non erant, cum
poenitentia. Si
;

Culicem excolantes,

tanta jactura Ecclesiae Gallicanae, prasumpsit ? Sed


facta a minislris defendi soleant ab

camelum glutientes, mentham, rutam, cymium, et anethum decimatis graviora autem legis prae:

cum per totum pa;ne mundum flagilia videamus publice perpetrari, nec ea a vobis aliqua justitiae falce resecari. Quorum exempla, quia vel a vobis non sunt remota, vel vobis non ignota, non est meum ea speciali sermone taxare. Vos videritis quid de his et similibusagere
termittilis,

quoniam prudentia carnisetnon spiritusperperam eorum dominis, cum legibus divinis atque humanis quemque peccantem poena consequi debeat, Urbanus papa humani quidquid passus, his Ivonis acceptis htteris a legato, vehementer in Ivonem ipsum commotus est cujus ira; pondus ipse Ivo non ferens, eo desperationis adactus est, ut se ab episcopatu abdicare statuerit, licentiamque id peragendi ab eodem Urbano pelierit, has ad eum litteras scribens* 13. Urbano summo Pontifici Ivo minimus
:

et facinora

debeatis.

Nunc vero

specialiter

ad Iioc intendit
Ecclesice, si

stylus

meus, ut eleclum Senonensis

nihil in eo

fuerit;

quod sacriscanonibusobviet, repertum secundum morem antiquum consecrari

sanctitatis sua; fllius,

misericordiam

et

judicium.

permittatis.

Quia de tantillo jure, quod habent Ecclesice nostrffi, nec volumus nec debemus cedere, cum beatus dicat Cyprianus Quam periculosum
12.
:

Audivi dulcedinem veslram in catam, serenitateni veslram adversum

me me

amariturba-

tam. Audivi et conturbatus est venter meus, et ossa mea conlurbata sunt. Et diligenter consului
*

'Mallh. XIII. Luc. xi.

Gen. XXV.

Psal. lviii.

Rorn. viii.

* Ivo

Ep. LXII.

TJRBANI

II

ANNUS
fecerim,

12,

CHRISTl 1090.

or
Quod
si

memoriam meam,

qiiid

dixeriin,

qiiid

carpere, et octava; illius gaudia prfclibare.


vestra permissione id

unde mansuetudinem vestram exasperaverim. Nec occurrit niihi, nisi quod dixerunt qiiidam mihi, quasdam litteras me composuisse adversus Romanam disceptantes Ecclesiam, quas miseram legato vestro Lugdunensi arciiiepiscopo pro causa Senonensis electi. Sed cum has apud me reperiens diligenler perkgissem mulfa ibi pro Romana Ec,

modo non

facio

necessitate

tamen,

me

oporteret id facere propfer renovatas in

me

de causa rcgis ininiicitias, et propter parochianos raeos contemptores verbi Dei, qui proni sunt soiis tcrrenis inhiare, nunquam autem
veteri

parati

rem
siis

Dei,

sursum cor levare qui ncque propter timoneque propter ruborem temporalisexcom;

clesia,

niliil

contra

Romauam
nisi

Ecclesiam in his

municationis, sacrilegia qua; perpetrant in Eccle-

scriptum
scriptoris

intellexi,

quis forte ad voluntatcm

voluut dimittere, nec juititiam Dei recogno19.

non accedens, et unam faciem castorum eloquiorum non attendens, dicat (quod absit) authenlica scripta sibi invicem adversari, et auctoritatem auctoritate impugnari, cum multa dissona
ibi legantur, nisi suo modo infelligantur, et ad sententiam scriptoris accommodentur.

scere.

46. a In his

enim

litteris, sicut

mihi

testis est
niliii

Per portitorem ergo prajsentium quod si petitioni mea; acquiescitis, in vestra manu nie retinetc, ne possint me pseudoepiscopi pro libitu suo fatigare. De cajtero, quidquid de me fiat, obsecro vos per charitafem Christi, ut si Turonensis archiepiscopus vel
vobis placet mihi rescribite, et
aliquis Aurelianensis clericus pro electione pueri

conscientia raea,etipsarumtenorlitterarum,

aliud intendi, nisi quod propter crebras invectio-

sui ad vos vencrit,

non

ei

aurem

prasbeatis.

Cujus

nes ac murmurationes adversus

Romanam

Eccle-

dotes ut vobis breviter

amplectar,

persona est

siam, quibus quotidie linniunt aures mere, per dominum arciiiepiscopum Lugdunensem, cui consilia

ignominiosa,

et

de inhoncsta familiaritate Turo-

vestra committitis,

sollicitudinem vestram

volui esse

praemonitam, quatenus

cum

vicariis

vestris sic vestra decreta Ubraretis, ut Ecclesia

nou

gravaretur, el

eorumdem transgressor sua

sentcntia

muitorumque aliorum inhonestc viventium, per urbes Francia; turpissime diffamata. Quidam enim concubii sui appellantes euraFloram,mulfasrhythmicas canfilcnas de eo composuerunt, quae a fcedis
nensis archiepiscopi et fratris cjus dcfuncti,

aliis se corrigendi exeniplum prreberefama vestra illibata servaretur. Ilinc simplex oculus totum defendit corpus illarum litterarum. Sed quia dornino Lugdunensi archiepiscopo quaidam sibi verba adversa, secus quam vellet,

mulcfatus,

adolescentibus (sicut nostis miseriam terra;

iilius)

tur, et

per urbes Franciae in plateis et compitis cantitan-

quas et ipse cantitare, et coram se cantitari non erubuit. Ilarum unam domino Lugdunensi in tcsfimonium misi, quam cuidam eam cantitanfi
tur,

sonuerunt,

maxime de
fuit,

priinatu Lugduncnsi, postscriptoris,

violenter absluli. Provideiulo ifaquc vestra; honestati et Ecciesiae utilitati,

posita contemplatione

secundum quod
quod
sentit
:

nunquam eum

consecrari

tuuc aflectus
fleri voluit.

participem vossuajamaritudinis

permittatis, ne Ecclcsiam Dei prostibulum publi-

Liceat cuique dicere

Ego

cum

de

me

seutio,

quod non

est aliqua

persona trans-

et speluncam latronum faciatis. Sciatis etiam quiaTuronensis archiepiscopus, contra inferdicfum

monfana, quaj pro fidelitate vestra, pro assertione praiceptorum vestrorum tot contumeiias perlulerit,
tot injurias acceperit.

legali vesfri, in Natali


suit, et

Domini

regi

coronam impo-

ut

iste

episcopus
sciatis

lieret,

hac mercede pro-

mcruit. Et ut

puerilem fuisse electionem,

Sed quia iiia verba quacumque occasione animum vestrum exacerbaverint, non est meum adversum vos intrare in judicium. Malo enim episcopatui renuntiare, quam iram vestram justam
17. a
vel injustam sustinere. Ha:c salisfactio
vestra; paternitali, placet et
jtiacet,
si

quidam etiam de eligenfibus in Natale Innoceutium in eiigendo ila jocatus est


Eligimus pueruni, pueroriim fosta colentes,

piacuerit

Non noslrum morem,

sed regis jussa scquenles.

mea;

[larvitati.

Ilanc

si

accipite

si

pius

placet,

plus addife. Si
esse

dcsisto vester esse servus,

non desisfam vestcr

Dlius; et sicut expertus

sum

antc episcopatum,
|)ri-

pius potero prodesse in Ecclesia Dei exeniplo


vatus,

ad Urbanum, eademque ab eodem ad ipsum sunt dafae inferccdenfe enim hoc anno ejusdem Urbani obitu (ut in fine suo loco dicetur) scribendi rursus

Hucusque Ivonis
:

Eiiistola

novissima ex

iis

qua;

mihi

est

quam vurbo pra;latus. Gralissimum cnim nudum nudam Chrisfi cruccm porfare,
(luo anior paupertatis copiosos, anior divifacit

ad euin est oninis occasio intercisa.


20. Extat,

quam

cifal

iJem

Ivo, Epistoia

de

ut in ullo uberrimo et amplissimo pncdio confen-

turpitudiue pueri elecli iu Aurelianenscm episco-

dam,

iri

tiarum
excolui,

fcrumnosos. Ecce jam hoc transacto

septima ordine posifa, in qua

seplennio vineam mihi


stercora

commissam

pro posse ineo


fructuni

etiam

autem quairebam, et 18. Detur ergomihi


niihi

circumposui; noninveni,
ir,

sexagesima horrenda cogifatu, opere veronefandadeTuronensi archiepiscopo promoventc et promoto [luero Aurclianensi,
iiiter

pum,

ejusdem Epistolas

editas

furiiia dictu,

et
tit

rege assenfieiite narranfiir. Ibi(lem(|uedecorona


regi
i[)So

liberlas oclavo aiino,

iiii|)osifa
|)ai)a;

hoc principium vertc octav;e aggredi

uf possirn

ab

coiilra interdictuin i|)sius Urbani Turonensi [naisuie, ijuiab eoin prae|)ro

sabbafixare, dulces fructus conteniiilationis

niiuiii

Aurelianeiiseni e|)isco[)alum acce[)erat

92

URBANI

II

ANNTIS 12.

CIIRISTI

1099.
in

piiero illo probroso, meolio iiabetiir. Obslilisse autem Ivonem, ne impiuiicus ille puer eligerelur Joannes nomine, archiiiiaconus illiusEcclesise, sed ordinaretur legitime tlecanus, idem ipse in alia ad eumdem Ilugonem Lugdunensem archiepiscopum legatum significat ', in nua totius rei gesfae narratur historla cujus etiam argumenli extant aliae ejusdem Ivonis Epistolte '.
:

Synodum quoque suam

tertiahcbdomadaRomaj

celebrandam post Pascha, missis lilteris us(|uequaquc denuntiavit . lUcc de Synodi indictione. De

autem ipsius ita inferius Romte dominus papa generalem Synodum ccntum quinquaginfa episco[iormn, abbalum et
celebralione
8
:

clericorum innumerabiliuni,
Pasclia collegit
:

terlia

hebdoniada post

in

qna Synodo, confirmatis suoslatutis,

2I.Quod vero ad impositionem


factani in die Natalis Dduiini

coronfe regi
scias

runi antecessorum
theinalis

etiam sententiam ana-

ipsum postea
die Ivonis alise

etiani

idem prasumijtumannoseqnenti in
pertiiiet,
aliis

Pentecostes ab
litterai

cpiscopis,

ut ejusdein

'

docent,

de quibus suo

loco

superGuibertum bajresiarcham elomncs ejus comi)Iices iteravit. Sfatuit quoque ihi, nc communicare pra^sumerent iis cjui concubinas haberent, nisi prius eas dimitterent. De Ilierosolymitano ilinerc inultum rogavit, ut irent et fratribus suis laboranlibus succurrerent . Ilucnsque de Concilio Romano Berlholdus. 24. Idemque et inferius, hoc quoquc anno,
quarto kal. Augusti,
esse

dicendum, Ad postremum, ne quasuspicio


ricationis ex recitatis litteris Ivonis

proeva-

legatum,
incessit, in

qnibus

inveslilurarum

ad Hugonem prohibitionem

legcntis

animum

aliqno

modo

irrepere

possit

sequenti toino suo loco ponenda erit alia


Pasclialis papae naufragio data

ejusdem Ivonis sub


Epistola

defunctum

alfirmat, rebus

eumdem Urbanum papam jam sedatis, musibi

assertor et praidicator

^ qua docetur, quantum Ivo ipse decretorum Gregorii

fuerit
et

nitionibus vindicatis,
ciliatis,

Romanis omnibus

con-

Ur-

paceiiue diu exule restituta, ipsaque Eccle-

bani, prohibentium investituras.

licse

Pneter haec autem idem Ilugo Sedis Apostolegatus, alia quoque occasione in se provocaet alios cpiscopos provincia)

statum tranquilliorem vindicata. annos undecim, nienses quatuor, dies decein et octo, S. R. E. Pontificatu bene
sia Catholica in

Cum

igitur sedisset

vit

Ivonem

Senonensis,

dum electumNivernensem

episcopum, absque aliqua necessitate consecrandum extra provinciam,

ultimum spirilum Deo reddidit dicta apud S. Nicolaum in carcere Tulliano positis. Ab eodem enini nobilisperfimcto,
die, in aedibus Petri Leonis,

Augustodunum vocavit prajter omneni antiquum morem, omnemque Ecclesia; Catholicoe consuetudinem.
22.

Ad quem cohibendum idem


Apostolicae

Ivo egregiam

plane Epistolam scripsit, et inter alia de compii-

simo Romano cive hospitiosemper exceptum, cum tot tantisque premeretur angustiis, defensumque in insula Tiberina inler duos pontes, in eodem Vaticano Codice legitur in quo Vita ipsius, ut audisti, describitur ab ejus temporis auctore ubi
; :

mendo

legalionis fastu baec habet

'

etiam asseritur

Licet enim prudenlia vestra velit et debeat ministerium suuni honorare, reminisci tanien debet, quia cuni Petrus Paulo esset pra?latus, dederunt

corpus ejus per Transtiberinam regionem fuisse delatum in Basilicam Vaticanam,


,

atque ibidem honorifice sepultum.


23. Porro de obitus

tempore ejusque laudiilla fe-

tamen

sibi

invicem dexteras

societatis, ut alter in

bus,

Domuizo

in Mathilde instar Epitaphii sepul-

Gentibus, alter in Circuincisioneprajdicaret. Attendat ergo discretio vestra,


si liceat,

chralis habet hos versusmusarudi, ut atas


rebat, ex
capies, sic

utrum hoc
;

fieri liceat, et

utrum expediat

ctare incipiant

jugum

ne forte odisse et detreveslrum, qnos vultis habere

quibus tu sensum potius se habent

quam

verba

jnre privandos etc.

hoc exemplo suo intellexerint esse Idemque imperium adversus Bellovacensem electum importune nimis idem legatus exercuit, prout idem Ivo in aliis ad eum
subjectos,
datis litteris docet

dum

Non

erat hic rector tremulus quasi cannula venlo,

23. Synodiis
Hffic

^ Romcn

et obittts

Urbani papce.

Sed veluti ferrum, tnincabat noxia veibo. Ut cervum serpens, haeresum sic turba timet qucm Cuncta sibi prava subJunlur dogmala falsa. Piunquam decrevit liberlas denique Sedis Romauffi per eum, sanclum perainat quia Petrum Aureus Anlistes, color optimus estitit ipse
Scilicet

UrbanuSj sauctis nierito sociatus.

in

Galliis.

QnaGiiam autem Romae reliqnae


Pontificis res
gestro

Talein, v;c

Koma;

cum

perdidit Upilioneni.

Mortuus

esl

RomK,

digno couditus bonore,

fuerint ejusdem

ad obitum

Julius ipse dies binos

cum

dat prope finem,

usque, ejus temporis scriptor Bertholdus, incipiens annum a Nativitate Domini, sic aggreditur enarrare

Anno milleno nonagenoque noveno

nato celso de prima Virgine Verbo.

nonagesimo nono, dominus papa Natalem Domini Romre cum magna


:

Hoc anno
:

niillesimo

26. Eierosolyma capta.


nizo.

Hucusque Dom-

pace celebravit

nam

et

castelkim Sancli Angeli


civitate

cum

aliis

munitionibus in sua potestate detinuit,


in

omnesque ajmulos suos

cum

Dei adju-

torio satis viriliter, aut placavit, aut vi perdomuit,

Sed non pioctereat, quod ad triumphum pertinet Urbani papae, nimirum eodem tempore contigisse capi Ilierosolymam civitatem ab exercitu Christiano, sub Godefredo duce cujus sanctaj ex:

peditionis (ut vidisti)


1

idem Urbanus promotor

fuit.

Ivo Ep.
* Ibid.

cxxii.

' Ibid.

Ep. ccxxiv.

Ep. cxix. cxxvi.


ibiJ.

3 Ibid.

Ep. xxxiv.

Sic igitur in caelo meruit sanctissimus triiimphare,

'

Ep. lxvi.

cui

non

erat in terris par laboribus

honor. Res

URBANI
gcstas

11

ANXUS

12.

CHRISTI 1099.
sit

92
? IIoc
si-

mcmoria dignas omni scriptoriim genere ab eorumdem temporum auctoribus fidelissimis cujuslibet propcmodum nalionis moilluslratas, ct

dere Ecclesiasticam rem, simoniacum

moniacum
tecum
sit

esse,

patenter colligitur ex hoc,


ait

quod

bealus Petrus Apostolus


Dei pecunia possideri.
ritus sanctus, et

Simoni

'

Pecunia tua

nimentis perpetuis consignalas, adeo constat esso vulgafas, ut non indigeant stylo noslro. Tu autcm,
lector,
si ista cupis, babes Willelmum Tyri archiepiscopum ', qui colligens in unum volunicn plura diversorum volumina, isla locupletius Ude

in perditionem, quia cxisfimasli

donum Donum quippe Dei est Spidonum Dei est res ipsius Ecclesics

sincera pertractat.

si bcne adverfis, Simon magus, qui flcte ad fidem accessit, non Spiritum sanctum propter Spirifum sanctum, quo ipse indignus erat { quo-

oblafa. Et

de eo.

Urbani papa; et cmtera At vero antequam pracsentem tomum cum Urbano claudamus, qux \n manus nostras devenerint scriptorum ejusdem PonliGcis, hic describamus. Ciijus quot apices, tot gcmmas existimamus periisse autcm Epistolarum Rcgistrum doluimus. Apud Anseimum Lucensem, in volumine quod maguo labore collegit cx Conciliorum canonibus atquc decretis summorum Pontificum, nonnulla reperies. Sed et Ivo pariter Carnotensis
27. Litterce decretales

niam ut scripfum
emere

esl*

Siiiritus sanctus disciplina)

clTugiet fictum) sed ideo,

quanfum

in ipso erat,

voluit, ut ex venditione signoruni qua; per


fiebant, multiplicafam

pecuniam quam Nec Apostolus empUonem Siiiritus saucti, quam bene noverat fieri non posse, sed ambitionem talis quajsfus, id est, avariUam qnod est idolorum servitus, in eodem Simone exobtulerat
lucraretur.
horruit, et malcdictionis jaculo perculit.
29. Quisquis itaque res Ecclesiasticas, quaa Dei dona sunt, quoniam a Deo fidelibus, et a fide-

cumdem

episcopus, qui item his temjioribusdoctrinaclarus


enituit,

nonnulla etiam ex Epistolis ejusdem Ur-

libus

Deo donantur, quaeque ab eodem

gratis acci-

bani papfc accepit, atque in Corpus

canonum quod

elaboravit inserens, suis locis aptc disposuit. Nc-

piuntur, et ideo gratis dari debent, propter sua lucra vcndit vel eniit, cum eodem Simone donum
Dei pccunia possideri exislimat. Ideo, qui
res

vissime vero Gratianus idipsum abundantius praistitit.

easdem

QuT cum jam

edita habcantur,

haud nobis

non ad hoc, ad quod

iiislilutffi

snnt

sed ad pro-

labnrandum, ut hic singula describantur. llla vero bic integra est reddenda ejusdem Pontificis decretahs Epistola, qv\x data babelur prseposito Sancli
Inventii (Jnventii) Papiensiscivitalis,quam

pria lucra

munere

lingua;, vel indebiU obsequii,


vel adipiscitur,

vel pecunia
est
:

largitiir

simoniacus

cum

principalis intentio Simonis fucrit sola


est,

necdum

pecunia! avaritia, id

idololatria, ut ait Aposto-

cusam rcperimus. Extatenim ipsa apud Anselmum Lucensem cujus librum Collectionis canonum adhuc scriptum tantum, nondum edifum scimus qui et incrementum ab aliquo hujus leu)poris scriptore accepisse videtur. Etenim ijuaj cx Urbano papa desumpta decrefa continet, oportct ab aliquo siquidem ipsum ante Urbanum paesse addila pam esse defunctum, superius safis cst demonstratum. Porro quam efiam apud Gratianum di,

lus Paulus. Alioquin cur

Synodus Chalcedonensis sexccntorum triginfa episcoporum, procuraforem vcl defensorem Ecclcsia;, vel quemquam regulae subjectum^ adeo per pecnniam ordinari prohibetj ut interventores quoque tauti sceleris analhemaUzet, nisi quod eosdem simoniacos judicet? Quod si pra'fafi milites Ecclesia; ob hujus scelus taliter percellnntur nemo sapiens negabit non militantes Ecclesiae multo damnabilius hanc ob causam,idest
,

versis in locis,

sub diversis tifulis, per fragmenta posifam babes Episfolam, hic ut scripta fuit, simul inlcgram lcges qufe sic se habet
;

28.
dilecfo

Urbanus episcopus, servus servorum Dci,


Lucio, prwposito Ecclcsia} S. Juventii ct Apostolicam bcncdi-

vendiUonis vel emptionis, debere percelli. 30. Sed et beatus pra;decessor noster Paschalis, de consecratione, et dc rebus qua; proveniunt ex consecratione, affirmat, quod (luisquis allerum

filio

apud Ticinum, salutcm


clionem.
a

Salvator pra-dicit in Evangelio, circa fincm

eorum vendit, sine quoaltcrum haberenon pofest, neutrum non venditum derelinqiUt. Ac pcr hoc cum, (lui rem Ecclesiic vendil vel emit, simoniacum intclligit. In nomine vero procuratoris, intelpra?fata Synodus quemlil)ct Ecclesiasticarum rirum administraforem, ut, verbi gratia, pncpositum, ceconomum, vicedominum dcfensoris nomine, advocatum sive castaldum et jndicem in
ligit
; ;

sa;culi pseudochristos et

pseudoprophetassurgere,

et

multos seducere;

et fidclessuos in
;

mundo mulinferi

las liabituros pressuras

sed

tamen portas

adversus Ecclesiam non prajvaliluras. Proin quia, ut ait Apostolus, oportet hajrcses csse, ut qui probafi

subjecto regula;

arclii|presl)yterum
vel

aichidiaco-

sunt manifesU fiant

oporlet
et

nos

cum

Pro-

num, canonicum, monaclium,


clesiasUco

quemlibet Ec-

pheta cx adverso ascendere,


pro donio Israel, et
tas tribulationes intrare in

murum

opponere

Aposfolo per mulrcf^num Dei. Unde uon sunt condlgna; passiones hnjus temporis, ad futuram gloriam qua; revolabifur in nobis. Igitur quia
innotuisti nobis,

cum eodem

mancipafum ollicio. Quod vero Spiritiim sanclum, quantum in se, veiidat velematqui pra;positiiram vel hiijiismodi venditvel emit, audi Augustinum super Joannem (|uot proposita fece:

runt?AIteruiii pro|)osifum

lialiet

Carthagine Pri-

quod

tibi

objieitur

Utrum venxiil.

niianus, allcium liabet Maxiniianus,alterum habet

'

Will. Tvr. dc

licll. S3C.

I.

viii. c. 9.

usque ad

Sap.

I.

94

URBANI

II

ANNUS

12.

CHRISTI 1099.
:

in Maiiritania Rogahis, alteriim liabent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus.

Circumivit ergo aliquis emere colurnbam? unusquisque propositum suum laudat, quod venditetc. 31. Ecce vencrabilis Augustiuus de prffiposituraj

distractione

sancti Spiritus

agens , in nomine columba) vendilionem vel emptionem accipit,

sicut
tores.

et

omnes bujus Evangelici capituli traclaPensandum vero est qua poena mulctentur,

qui jani Deo et Ecclcsiai suaj ablata vendunt vel emunt, si cum flageilis a Dei templo ejecti sunt,

qui quae Deo erant olferenda vendebant vel emcbant. Si de offerendorum vendiloribus vel emptoribus dictum est
'
:

Vos

fecistis

domum

Patris

mei
;

speluncam iatronum quid dicetur jam de Ecclesiae oblatorum venditoribus vei emptoribus? Et ne quis insanus objiciat, merito hos Dominum tam acerbe vindicasse, quia
negoliationis
et

domum

respondemus Si scbismate vel ha^resi ab Ecclesia non separantur, eorumdem ordinationes, et reliqua sacramenta sancta et venerandanon negamus, sequentes beatum Auguslinum, qui super Joannem de hujusmodi tam copiose quam veraciter disseruit. Ait enim Baptizet servus bonus, sive servus maius non sciat se illc qui baptizatur, baptizari non ab eo qui sibi te nuit baptizandi potestafcm. Et paulo post Non horreat coiumba ministerium maiorum, respiciat Domini potestatem. Si fuerit superbus minister, cum Zabuio computatur, sed per illum Christi sacramenlum non contaminatur. Quod per iilum fluit purum est, quod per illum transit iiquidum est. Item Spirituaiis vero virtus sacramenti ita est ut iux, quae et ab iliumi: :

nandis pura excii)ilur, et si per immunda transeat, noninquinatur. Quos baptizat ebriosus, quosbaptizat homicida,
tizat
,

tnnc

illa

iu

Dei templo,

Ecclesiasticae
:

vero res

attendat super extra templum distrahantur Augustinum non detcrminantem iocum venditionis vei emplionis propositum, sed tanlum inCircuit aiiquis emere columdefinite dicentem bam? unusquisque propositum suum laudat, quod vendit, non adjicieus in tempio, vei extra tem-

modo
his

quos bai)tizat aduiter, Christus baphujusmodi. Attamen decessores nostri Nicolaus ac Gregorius, a missis sacerdotum, quos tales revera esse constiterit, fideies abstinere decreverunt ; ut et peccandi licentiam caeteris auet

ca;tera

pium. Ha;c contra venditores vel emptores sacrarum rerum. 32. Ad hoc vero quod in Epistola tua sequiUlrum obedire his tenlantibus ad tur, id est mortem nefas sit, et circa finem ejusdem Epistoiaj
:

ethujusmodi ad dignae poenitentiae iamenta Scribit hoc pra^decessor noster GregoriusRudolphoet Bertholdoducibusintercaitera': Officium simoniacorum et in fornicatioue jacentium scientes nuiio modo recipiatis, et quantum
ferrent,

revocarent.

potestis, taiessanctis deservire mysleriis vi, sioportuerit, prohibeatis, etc.

34. Porro ad haec qua; tibi syllogistice in ea-

hoc idem iterum inculcatur; iliud beati Petri reObedire Deo oportet magis quam spondemus ^ hominibus. In quo exemplo notandum est, hominibus interdum obediri debere, sed magis Deo; hominibus quidem in his quaj contra fidem et reiigionem non suni. Quoniam cives Hierusaiem iegimus Babyionis civibus militasse, ut sanctum quorum primus stuJoseph et socios Danieiis
: :

dem

Epistoia

objiciuntur,

id

est

Si corpus

et

sanguis Christi non sunt, et aiia quae preediximus,

non habent virtutis dignitates, quid agenquod si habent, cur spernuntur, sicubi ab indigno pra?sumuntur? Ad hcec, inquam, Proprias quidem habent virtutis ita respondemus
proprias
tibus obsunt
;

dignitates, ut prffifatus

Augustinus
;

ait

super Joan-

nem

contra Donatistas

sed agentibus, vei susci-

prum

horrentes,

dominae, sequentes vero idololatriam perrempubiicam et aiienigenarum princi-

pientibus eadein sacramenta contra praefatorum

Pontificum instituta,
niente
^,

nisi forte soia

morle interve-

pum
bes
alia
'

strenue gubernaverunt. Et in Evaiigelio haCuni eo qui te angariaverit uno miliiario,


:

utpote ne sine baptismate vei

communione

duo ambuiare debere

et

reddere
'

qux sunt
:

Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo.

Item HieroSi

inquam, ia tautum obsunt, utveri idoloiatrae sint, cum talibus et ordinationum et sacrainentorum confectio, et
quilibet
eis,

humanis rebus excedat;

nymus super

Epistola ad Philippenses

domi-

aliter

quam

prffiinissum est scienter susce|)tio ve-

nus ea jubet qute non


sanctis, sultjiciatur
ria praecepit,

sunt adversa Scripturis


:

domino servus
:

sivero contra-

hementer a sanctis canonibus prohibeatur. Ait namque Samuei propheta ' Quoniam peccatum
:

magis obediat spiritus


Si

quam
quod

corporis
praecepit

arioiandi est repugnare, et quasisceiusidoioiatriae,

domino. Et infra
,

bonum

est

nolie

acqiiiescere.

Ha?c

de

nialis

Catholicis qui

jubentis exequere voiuntatem ; si imperator Obedire oportet Deo magis malum, responde
:

intra Ecclesiam sunt. Caeterum scliismaticorum et

hajreticorum sacramenta, quoniam extra Ecciesiam


sunt, juxla sanctorum

quam hominibus. 33. Ad hoc vero, quod subjungitur in eadem Epistola, id est Ulrum sit utendum ordina*
:

Patrum

traditiones, sciiicet

Pelagii, Gregorii, Cypriani, Augustini, Hieronyini,

formam quidem sacramenlorum, non autem


tutis effectum

viripsi.

tionibus et reii(|uis sacramentis a criminosis exhlbitis,

habere proUtemur,

nisi

cum

ut ab aduileris, vei sanctimonialium violatoribus, vel hujusniodi; ad hoc , inquam , ita


'

Greg. VII.

I.

Joan.

I.

Acl. v.
(j.

ail.

'

Mattli. v.

>

l.

q. iii.

c.

93.

prfficiso acceiiit
iteni qiii

* Nisi io casu necessitatis, qni a u. Ep. xlv. sacrameDtum extra casum necessitatis, peccat, non

VI. dist. xx.\ii. c.

in

a malo. D. Th. p. 3. q. VI.

art. 9. ad. 2.

etq.

Lxvu.

art. 1.

1. licg.

XV.

URBAXI
vcl

II

ANN^US 12.
imposi-

CHRISTl 1099.

95

eonim
35. a

sacrainentis initiali per

manus

illi

sint consortes de altari participantium, qui per se faciunt exsortes


altari

tioneni ad Catbolicam redierint unitatem.

inimunditiam
tiiim
i>.

servienet lixc

Sciendum vero est, quod canones Apostoet ex parle

Hucusque sanctus Anselmus. Sed

lorum, quorum auctoritate Orientali?,

ipsa rursus actitata reperies in Concilio Pictavicnsi

Romana
nus
et

ntitur Ecclesia, et insignismartyr Cypria-

ixxx episcopi cum eodem, baptismum hffirelicorum lavacrum diaboli appellant. Stephanus vero et Cornelius martyres, et PontiGces Romani, et venerabilis Augustinus in libro de Raptismate, eumdem Cypriannm et praefatos episcopos hanc ob causam vebementer redargnunt; affirmantes, baptismum sive ab liccrefico sive schismatico, Ecclesiastico more celebratum, ratum esse et merito, quia alia in baptismo, et alia in rehquis sacramen:

sub Paschali papa anno scquenli celebrato; de quo suo loco tomo sequenti pluribus dicenduni
erit.

Sed qua; sunt reliqua Urbani papre scriptorum videamus. Extat ad Alphanum, Salernitannm archiepiscopum, ejnsdem Pontificis data Epistola qua collatnm illi Ecclesiae Privilcgium continetur quam quidcm ejusdem sancli Pontificis ultimum fuisse elogium salis apparet, cum data habeatur hoc anno dcciino tertio kalendas Augusti. Accepi, :

tis

consideratio est; quippe


sit
:

cum

et

ordine prior, et
bapti-

necessarior

subito

enim moritnro prins

mus eam ex scripto Codice Ribliotheca; cardinalis Sirleti, modo autem cardinalis Columnse, sed non
integram, amputatis scilicet
iis,

smate,
aliis

quam

Dominici corporis communione vel

qua; ad privilegia
;

sacramentis consulitur. Et

dum

forte Catholi-

specfare videbantur cjus Ecclesia;

qua; vero nos

cus non invenitur, satius est ab hEeretico baplismi sacramentum sumere, quam in ajfernum perire.
CorneUi, Steiihani,
gorius,
et

Et hanc sententiam prEEScriptorum Poiftificum et Augusfini, sccuti sunt Innocentius, Siricius, Leo, Anastasius,
et Magnus Greomnis Ecclesia Catholica. Et quoniam

habuimus, sic se habenl 38. a Urbanus servus servorum Dei, dilecto fratri Alphano Salernitano episcopo, ejusque successoribus canonice promovendis in perpeluum. a Singulare semper Sedis ApostolicK privilcgium clariiit, subjectas sibi per orbcm terrarum
Ecclesias et auctoritate

Epistolaris
fortassc

brevitas propositis
sufficit,

tibi

quaestionibus

disponere et benignitalc

non

eorumdem temeritatem ad
mitte, aut, juxta

Sedem Apostolicam instruendam


secundam
et tertiam

clementius confovere. Quibus autem supernoe majcstatis dignatio suae gratiac pleniorem contulit largitatem, ipsis etiam consuevit excellcntiorem contribuere dignitatem. Unde non immerito existimamus, Salernitanam Ecclesiam amplioribus nostra3 benignitatis muneribus honorandam, quam omnipotens Dominus eximia sua; benignitatis pra:rogativa per misericordiam gratuitam sublimavit. Ex novissimis

Apostolum Sveluti sanajdoctrinaeadversarium post


correclionem devita.
.

Tu vero

csto fidelis

usque ad mortem, ut percipias coroData Roma;

nam

vitje.

Ex his autem illud infertur, quod apud Prohibetur Gratianum apponitur istis verbis ergo de manibus talium sacerdotum sacramcnta suscipi, non quia non sint vera quoad formam et effectum scd quia dum hujusmodi sacerdotes se a
36.
:

namque terrarum

finibus

beati

Mattha;i

Evangelistic corpus ad

hanc

deferri,

apud hanc

haberi, clcmentissima sua?

dispositionis dignitatc

populo contemptos viderint, rubore verccundia; facilius ad poenitentiam provocentur . Porro ea-

(dignitione) perinisit. CujusscilicetApostohquanta


sit

dem

in diversis

orbis partibus agitata, et in con-

troversiam deducta, sed prtcscripto decreti Urbani papaj correcta definita esse inveniuntur. Esl inter
aliade hisscriptaEpistoIa S.Anselmi Cantuariensis
episcopi ad

in Deo et Ecclcsia gloria; excellentia, coUatorum divinorum munerum gratia cumulata dcmonstrat. Ilic eniin primus inter csleros Evangelii seriem

scribere inspiratione divina exorsus est


divini scminis fructu

hic in

Gulielmum abbatem', in quoejusmodi Urbani papa; decreti mentionem fecisse videtur De presbyterisvero, qui se aperta reconversatione Deo reprobabiles exhibent, omnino tenendum cst quod Apostolica
his verbis
:

probae

libidinis

providentia Ecclesiastico justoquc rigore constituit,

trium oidinum coronamcentesimam reportavit, ut simul Apostolus, et Evangelista, et martyr cxisferet. Adjecit ad hocc omnipotens Deus, ut eamdem Ecclcsiam gloriosorum martyrum Fortunati, Gaii ct Anthes, triumphis siinul ct corporibus honoraret. Apposuit eliam tertii muneris claritatem, ut eam nostris temporibus
Gregorii
exiiio

nempe

NuIIatenus convenit, ut
pcrtinaciter aperta

ibi

ter astetur, ubi

ct

reverenimpudenti

Aposlolicoe

menioria; Septimi

iiapnc fain

libidine foetentes, Dei et

sanctorum prohibilionem

deserviunt, imo non deserviunt, sed quantuin ad ipsos conculcant, non quo quis ea qua; tractant, contemnenda, sed

conteinnendo

sacris

altaribus

quam tumulo illustraret. Cnjiis (juam egregia jura, quam prfficlara doclrina, quam miranda constantia fuerit, Romana Ecclcsia pr;edicat, Occidcns univcrsus agnoscit, tyrannorum jiertinacia
tolerat, et conculcata testatur.

Hucusque

in Co-

tractantes execratos existimet.


37.

dicc Sirleti.
39.

Utqui Dci

et

Angelorum pricsentiam non


dctcstatione repulsi, sacra

Ad poslremum, quod
Ponlificis

perfinet ad

cjusdem

revcrenlur,vcl

hominum

Urbani

scpulluram, non pra^tcrniittamus

conlaminare desistant. Nec ullalenus oportet, uf


'Tit.

quod breviter Manlius atligit iii libro De anliiuis monimentis Ecclesia) S. Petri inVaticano, nimirum
cjiisdem Urbani
papa; sepuUurain
satis

111.

'

Ans. Ep. viu.

pulchro

90
scliemate
fiiisse

URBANI

ir

ANNUS

12.

babet

CIIRISTI 1099.
o

constructam, in mcmoriam lanli adeo de universa sancta Ecclesia benemerili, jiixla oratorium Hadriani [lapa; Prinii in
Pontificis,

Pctro iu proposilo manente, non amplius

cadem
tur

Dasilica Valicana,

quam

fideles frequen-

ad Anaguiam Ecclusiam redeundi, sed permanendi Hierosolymis usque ad morlem, beatus Magnus, cjusdem Ecclesia; Anagnina; palronus, ci
scilicet
astilit in

fantes, quisque intimo cordis afTectn


aniniffi ejus, ct

Lene precareejus,

habito peregrini. Qui a bcato Petro quis

laudaret

nomen

sicque

ejus vigens

nedictionum,
pagata.
40.

mcmoria semper auclo fa^nore besit sumnia gloria ad posteros pro-

criicifixi Hierosolymis inSed Iransferat se rursus oratio in Orientem, in enarrandis qua; memoria digna post Hierosolymas cxpugnatas lieri contigerunt, et interalia, illud cclebre de certitudine veneranda; imaginis

venta.

De imagine

unde veniret interrogatus, Peregrinus respondit Ualus ego sum, jugalis consortia fugiens, huc salvationis meaj causa, quoad \ixero, moraturus accessi fugiens debitum ipsi reddere postulatum, tuum peto consilium Ne salvabor? Petrus
esset et
:
:

inquit

In obscenitate criminalis propositi salva-

tionem hic expetis contra vinculum conjugale? Quod Deus conjunxit, homo non separet', originaliter
intulit)

Domino

statuenfe.

Curergo (beatus Magnus


tibi

Jesu Cbrisli Redemptoris noslri crucifixi scliemate regio, pictura anliquitus ad similitudinem cjus
exprcssffi,

Ecclesiam jugaliter

meis interventio-

curante id scilicet(ut vetus tradilio deposteros firmiter testabatur)

nibus desiionsatam, conlra propriae salulis consilium et Dei volunlatem temerarius abdicasti ? Ubi
jani vota tua; peregrinalionis
implesti,

lapsa ad

Nicodemo

tuam

in

noclurno Christi discipulo, prout didicit, et retulit inde pius valde vir, Stejibanus nomine, patria Lucanus,

Dei nutu Ecclesiam repetens regredi non moreris.


His dictis evanuit.
tis,

Tum

Petrus, bis acceptis moniest

qui religionis causa una

cum

aliis

anno

dicto
.

peregrinationcm susceperat ad Terrain Sanctam, quam acceperat a Gregorio quodam Syro


superiori

siam

tempore ad suam Ilucusque Brunus.

reversus Eccle-

43. In flne auteni anni hujus, itidem Hieroso-

homine, eaque
sime conservatur

insigniter esse illustratam

Luca-

nani in Tuscia civitatem, ubi bactenus religiosis;

apud quam

et totius rei gesfoi

bistoria antiquitus scripta servatur.

41. Cur autem regio cultu, non, ut passus est, nudus, idem Redemptor noster fuerit expressus, a pluribus qua;ri scimus quibus aliquando respondimus, id praestitum olim ab eo ad evacuandum scandalum Crucis, et illnslrandam magis gloriam
:

celebratum solemnem diem Nalalis conventu principum, et eorum qui aderant episcoporum, Tbeobertus Pisanus arcbie|iiscopus, idemque Apostolicse Sedis legatus, eligitur in patriarcbam Hierosolymitanum, pulso nefario homine, qui thronum illum invaserat, Arnulpho, qui sequebatur principem Norfbmannorum , cum inter ca tbrono Antiocbeno Bernardus patriarcha eleclus esset. A quibus relymis,
post

Doniiui, babito generali

Cbristi,

ut

quem

inter latrones audierint cruci-

ligiose

admodum

Cbristiani

priucipes accipere

fixum, scirent revera fuisse regem Judajorum unctum a Deo *, eumdemque regem regum ac

voluerunt singuli suorum principatuum investituras,

Godefredus regni Hierosolymorum a suo

Dominum doniinantium

'

ita

inquam, Jesum

palriarcba

eam

accipiens,

Boamundus

principatus

Cliristum crucifixum Juda^is scandalum, Gentibus

Anliochia) ab Antiocheno patriarclia.

Quo

facto

ab

Nicodemi effigianduni curavit, et non honestatis causa tantum. Nani qui ejus rationem babendam censuerunt, ipsum Dominum nostrum Redemptorem indutum solum
stultitiam, ea de causa pietas

iisdem constiluta; sunt dotes iisdem Ecclesiis, quales anlecessores patriarcba; habuisse scirentur
licet

contentiones,
suis locis.

boruni occasione muitae sint postea obortae de quibus dicenduni erit inferius
Ista

interula sive indusio Cruci affixum, sive sculptura


sive

omnia pluribus narrat Willelmus


lu consulas pro arbitrio.
iteni

piclura repiajsentare

consueverunt. Sed de

Tyrius

',

quem

his alias nos dixisse

memininuis. Stet ergo veneranda sacrosancta imago Cbristi Regis in Cruce


pendentis

adversus

infelicissimos

Iconoclaslas

anno dicenda essent de in sequentem tomuni rejicimus, ne ejusdem Ponlificis eleclio a


Urbani
successoris
electione,
reliquis ab eo rebus gestis ex divisione

Quse autem hoc

semper loquens perpetuum ab exordio nascentis Ecclesiaj monimenlum transmissum ad posteros. Sed jam de bis bactenus^ cxtera prosequamur.
42. S. Pttnis episcopus Anacjninus et Conci-

tomorum

magno

Quid autem tunc temporis, lium Hierosohjmis. hoc, inquam, ipso anno, memoria dignuni, Hierosolymis receplis, acciderit S. Petro episcopo Anaguiae, qui suos pertaesus, a quibiisplurimaindigna
passus esset,

incommododisjuncta ponatur. 44. Baronii digna consideratio. Hic modo mecum post diulurnum laborem fessus, sicut ego
lecloris

scribendo, tu lcgendo, lector, consideto,et


riter
sia

una paadmiremur Dei providentiam insancta EccleCatliolica moderanda; memores in quot quan-

cum Boamundi

exercilu navigavit in

Orientem

hic

describendum

ex

sancto

Briino

taque discrimina sa;pe vidimus incidisse Petri naviculam , quanla subiisse pericula, disjeclam ventis, absorplam fluclibus, sed iterum ex insperato

Signice episcopo, bujus temporis scriplnre celebri,

emergenlem

ex abyssi profundo,

rursum vero

qui in Vita ejusdem Petri, quuin scripsit, haec


Act. X.

novis flatibus reperciissam, conspeximus obruen-

'

Apoc. xis.

Mallli.

XIX.

WiU.

1.

viii.c.

I.

I.

IX. c.

IH.

S.

19.

URBANI

II

ANNUS

12.

CHRISTI 1099.

97

dam, ad momentasingula periclitantem,borealibus rabidis ventis magno impetu debacchantibus, insanientibus, inquam, et saevientibus ab Aquilone
adversus Ecclesiam, Germanorum imperatoribus miscentibus omnia atque turbantibus, intrudenti-

Sicque firmiterasseruerisadhucinbabitare perpetuo in cadem Ecclesia Christuni, qui migraturus e


terra in caelum, hoc suis
liquit,

bus

tot

potentissimos schismaticos pseudopapas, in

firmatum testameuto reEcce ego vobiscum sum omnibus dicbus iisque ad consummationeni saeculi . Pariterque etiam affirmaveris , in navicula illa,
dicens
'

Ecclesiae extremum exitium atque perditionem. Qui enim magnai nioli suffultas coliimnas

Romanae

quae nullo
ctata

ventorum impetu

potuerit

unquam

pati

auferat, et stupea fulcimenta

earum

loco snfficiat

quid senseris de isto, nisi hoc imum agere, ut totum simul erectum miro opere aidificium penitus demoliatur? Quid vero si tanta passam swpius ad-

existere, qui facit appendit in mensura ^ Qui clausit ostiis mare, et dixit Hiicusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos ' Idem
: .

adhuc

maris violentia janaufragium, ipsum ventispondus, etaquas


et

huc tamen subsistere inconcussam, sibique


firmiter inha?rentem perspexeris celsam

ipsi
;

domum
eam

quid senseris,

nisi

invisibili

Dei potentia

sic

subsistere,suspendiqu8 divino praesidio, nesicsubruta machina ruat?


43. Ita plane recte censueris, ejus

Dominus noster Jesus Christus, qui olim in eadem Petri navicula constitutus, periclitantibus una cum ipsa discipulis, e somno surgens, imperavit ventis et mari, et facta esttranquillitas magna * . Quod si ita est intelligite, reges, eteruipse
:

tantum ope
invisi,

dimini qui judicatis terram"


dimini,

Intelligite

vos contra
;

factum, ut

talia

tantaque passa sancta Ecclesia

Ecclcsiam, cui prceest Deus, frustra pugnare

eru-

damna
bili

subsistere potuerit,

Dei

terraj

manu molem appendit


,

eamque nonnisi omni columna potentiori


tribus digitis
*,

dum

hoc

facitis,

contra vos ipsos


bello.

magna

qua3

vestri jactura lacessere

Deum
'

sustentari.
'

'

Is.

SL.

cim gratiarum
actione.

Matth.

xxYiii.

Job.

xxvm.

Job.

xxxviii.

'

Matlh. viii.

^ Psal. II.

Peroratio

Jam

Procido

et ipse,

sed eo humilius quo gravius pec:

ad
ex

littus rete. Instar

enim sagenaj

missae in
'

omni genere piscium congregantis


rerum gestarum

mare Annalium

cans, ad pedes ejus

ut

tum, sed omnia ossa mea dicant'


similis tibi ? qui tot

scriptio se habet, quaj

sui amplitudine in colle-

non os tanDomine, quis tantaque confers in immeristratus,


:

humi

ctione
jus,

in vasto pelago saeculi hu-

tum

beneficia,

quorum

excrescente diluvio prope-

quot continet tomos , tot tu, lector, veluti retis jactus enumeres. Sed ubi ductum est rete, non Judaico more secus littus sedendum ad delectum piscium ; quin potius una cum Paulo' in
littore

modum

obruendus, aeque cum Petro exclamare compellar Exi a me, quia homo peccator sum,
:

Domine
impar ad
2.

propriae conscius inflrinitatis,

longe

tanti

ponderis beneflcia subeunda.


tanta

positis genibus nobis orandum, et gratiae agcndae Deo, cujus totum id muneris esse cognos;

Quod insuper ex
sit

ac toties repetita

piscatione nec

cimus sicque cui cuncta accepta ferimus, eidcm dignas laudes pariter referamus , procul abhorrentes ab illorum arrogantia, qui sibi omnia tribuentes, immolant sagenaj suaj '\ et sacrificant reti suo. Petri namque nobis potius proponimus imi-

hactenus rete conscissum, sed et ad jactus alios adhuc integrum perseveret quod, inquam, nec defecerintex laboribus in senio vires,
;

sed virescant ad opus

tolum
atquc

id gratiae est

Abisag'
Virginis

Sunainitidis nostrs, seniliamembrafovcntis, ipsius


videlicet

sanclissimae
faventis,

purissima;

tandum exemplum,
:

accepimus ad piscandum* qui stupens ad insperatam copiosissimam ca[ituram piscium, procidit ad genua Jesu, a quo se totuin inlelligeret consecutum. Sed cum omnem gratiarum actionem tanto beneficio imparem esse sciret sese ad humilcm peccatorum confessioncm convertit, ex abundantia cordis in illud erumpens admirandum humihtatis elogium Exi a me quia homo peccator sum, Domine.
a

quo

et rete

opcri

cunctaque nostra curantis, atijue feliciter [iromoventis. Cui pro meritis, quot hujus scriptioiiis sunt apiccs, tot fluant gratiarum actionum iinbres quot syllalKC, tot laudum fontes
ceejito

eruiiipant fluxu perenni ad

confluentes, ex

vastum iilud pelagus quo omiiia prodierunt, ad ipsum


:

dico

bonorum omnium copiosissimum largitorem Dcum optimum maximum cui semper laus
,

honor
'

et gloria in sajcula saeculorum.

Amen.

'

Malll].

xMi.

Act. .\ii.

Ilab.

l.

Psal.

XXXIV.

2 i.

Ueg

liARON.

lOMUS .WIII.

13

98

URBANI

II

ANNUS

12.

CHRISTI 1099.

Anno perioiliGiTOO-Romanffi 6592. Anno jEr Hispan.

H37.

Anno

tlegira 493,

iachoatodien Nov.,For.

5.

Jesu Cliristi 1099.

Pascbalis

II

paps

1.

Henrici IV reg. 44, imp. 16. Alexii

Comneni

inip. 19.

1, Cotitroversia

de
et

prmatu

inter archiepisco-

locum
scripsit.

pos Lugdunensem

Senonensem.

ejus subrogatus est, statimque post ejus

A num.

electionem clerus ad provinciales de ejus electione


Hi ordinationem celebrare volebant Qua-

ad 20. Controversia inter Eugonem Galliaruni primatem ac Sedis Apostolicae legatum, et Daimbertum archiepiscopum Senonensem qui Richerio
,

dragesimae tempore, sed


chiepiscopus et
nisi i)rius sibi
iJ/67(e?'H/s

anno millesimo nonagesimo septimo exannoque nonagesimo octavo continuata; ideoque eam Baronius loco suo non refert. Coiitisuccessit,

Hugo Lugdunensis arsummi Pontificis legatus prohibuit, lanquam primati reverentiam, quam
;

orta

teris

denegaverat, profiteretur missisquelitad provinciae episcopos, ut a consecratioue


abstinerent diserle jussit. Paritum

nuator enim Clironici Sancti Petri-Vivi hsec de Richerio, cujus morlem Baronius hoc anno consignat, et de Dainibcrto scribit ad annum iixcvi
a

manus

quidem

est legati

mandato; sed

rescripsit Ivo episcopus

Carnotensis Epistolam ordineLX, aliasLxv, Baronio

Eodem anno
vitffi

obiit

Richerius ardiiepiscopus, vir

num.4etseqq.

recilalam, personalein illam ex-

bonsB

et beatai menioria^,

qui antequam

mo-

hibitionem ante susceptuni consecrationis


nulli primati deberi ex

munus

rerelur IV kalendas Januarias, in die scihcet festi accersitis personis sanctae Joannis Evangelistte
,

niatris Ecclesiae

Senonum, Daimberto praposito


et

et

archiclavi (id est, thesaurario, quaj dignitas in Ecclesiis

more, sed neque legatisjus illud competere, nisi eleclus alicujus criminisreus delatus sit. Quare petiit ut praemilleret liberam ilhus ordiualionem provincialibus episcopis. Cum

cathedrahbus

in

monasteriis ea
sed

voce
post

appellata saepe reperitur)

nondum,

mox

eum

fuluro episcopo, et Helduino archidiacono, et

Hugo destinalis pertinaciter adhffireret, /yoea de re certiorem fecit Vrbanumll, Epistola Lxv,relata a Baronio nuiu. 2. De Senonensi electo ,invero
quit, cujusconsecralio a legato vestio

reliquis archidiaconis et pra;cenlore, et nonnullis

Lugdunensi

proceribus Senonicce urbis, misit et mandavit fratribus monasterii Sancti Petri, ut eo vivente ehgerent et providerent sibi abbatem quod et fecerunt Verum proefato Richerio de medio Paulo post
, :

archiepiscopo ob hocimpeditur, quiaei jure priina" tus sui ante consecrationem suam obedientiam non
profitetur, quid nobis

agendum

sit,

rescribat vestra

sublalo successit Daimbertus ipsius Ecclesise vice-

Cuni enim nulla aliquo accusanle aiia causa praetenderetur, propter quain ejus consecrapalernitas.
tio difTeretur,

dominus, nobilis et clarus, ab omni clero et populo electus. Permansit autem sine benedictione
pastorali,

eo tainen jubente, propter reveren-

anno uno

et

duobus niensibus. Postea

vero Romae a papa Uibano consecratus, cum Apostolica benediclione et pallii decore rediit, in sede

anno mxcvui ab Incarnat. Domini, laetante clero, et boaa devotione populi. Cujus jam iu archiepiscopio xi anno paene peracto, teslor Deum nusquam abbatiatn Sanch Petri, vel
collocatus

XIV

kal. Maii,

tiam vestram manus ab ejus consecratione continuiinus , cum de professione a metropolitanis primatibus facienda nihil legainus cousuetudine flrmatum, vel legibus institutum ultra quas metas nihii concessum esse primatibus testatur papa
:

Nicolaus .
3.

Hffic

Epistola veteri ordine est lviii.

Daimbertus electus Senonensis ordinalus est


superio7-i.

Romce anno
posset,

Daitnbertus, cum necorepiscopis


sedis,

audisse, vel legisse, aut vidisse


vel fuisse ab

quietius vixisse

dinationem a provincialibus

obtinere

omni inquietudine. Det Deus succe-

neque contra jura suiE

Lugdunensis
,

denlia tempora sub eo et

cum

eo habere

lajta

et

archiepiscopi

primatum

vellet

agnoscere

intelli-

prospera . Quibus ex verbis intelligimus, conti-

geret etiam

Hugonem

in sua sententia

permanere,

nuatorem istum hoc tempore


auctore hoc tempore vivente

vixisse, vel

eum

ex

prohibitosque

provinciales

episcopos
,

quominus
profectus
II

ista

accepisse, et in

ordiuationem ejus peregerint


est,

Romam

prima persona, ut Scepe sit, protulisse. Dieitaque vicesiina 2. Contigit a?mo mxcvii. septima mensis Decembris anni mxcvi, Richerio

ubi absque ulla condilione ab Urbano

con-

secratus luil, ut discimus ex Epistola ejusdem Pontificis

ad Hugonem Lugdunensem

archiep. data, et

Senonensi archiepiscopo vita i\xi\c\.o,Daimbertus iu

a Maica iu Dissert. de Priinatibus

num.

118,

exMs.

URBANT
Lugduncnsi eruia, scriptaque

II

ANNUS

12.

ne,

CHRISTl 1099.

99

Romse

apiid B. Pe-

quam pro communi Synodica vocatione rediisset,


omni demum
siiper

trum. Indicfione septima, VIII knlend. Maii, anno Dnminicae Incarnat. sixcix, Pontificatus domini Urbani II papaj duodecimo . Anno itaque millesimo nonagesimo se|)timo Hugo, arcliiep. Lngdunensis proliibnit siiffraganeis archiepiscopi Senonensis,

prapsentibus legatis tuis, etc. Sedis Apostolica; co-

gente judicio,
sata,

tergiversatione casest,

in

manu

nostra professus

se et

nensis

Ecclesiae

Senonensem

Lugduprimatum
etc.

agnoscpie, et de caetero
cf ssoribiis

tibi tuisqiie

legilimis sucpra;-

ne Daimbertum ordinarent

quod cum

tanquam primatibus obedire


nostris

accepisset Ivo episcopus Carnotensis, e sutTraganeis

sentibus fratribus
siint

quorum

infra

scripta

unus, ad

eumdem Hugonem
Baronius,
initio et

scripsit

Epislolam orillius

nomina, Ansclmo videlicet Cantuariensi, Leo

dine lx, eo Christi anno, non vero currenti, quo

degario Bituricensi, etc.


kalend.
exarata,
Sfaii,

Ha?c autem EpistoIaVIII


praesentis

eam

recitat

Daimbertiis sub

ut supra diximiis,
S.

anni

anni finem, vel


fectus,

nnni luxcvni,
II

Romam

proin

quo qiiidem tempore

Anselmus RomaB

postquam ab Urbano
rediit, ulii

consecratus

fiiit,

versabatiir, ut statim videbimus.


6.

Galliam
fcal.

m sede propria locatus est XIV


inciiiit.

Philippus rex anno superiori

Maii, seu die decima octava mensis Aprilis,

consuetudinein rediit.

A num. 20 ad

ad

Bertrada;
data,

23. Ivo in

qui anno mxcviu in Dominica


autein est RoniEe

Consecratus

Epistola laudata, ordine lxvii ad

Urbanum

mense Martio anni mxcviii, cum anonymiis laudatus affirmet Daimbertum fuisse sine benedictione pastorali anno uno et diiobiis mensibus.
Initium episcopatus Ivonis obiter statuitur. anno millesimo nonagesimo iia?c, Ivo octavo ineunte, dedit ad Urbanum II Eiiistolam novo ordine lxvii, a Baronio num. 13 et seqq. re-

eum
piieri

rogat, ut siTuronensis archiepiscopus vel ali-

quis Aurelianensis clericus pro electione Joannis

ad

eum

veniret,

ei

aurein

non pracberef
,

Persona

est, inqiiit,

ignominiosa, et deinhonesta
arcliiepiscopi
etc.

Post

4.

familiaritate

Turonensis

per

urbes Franciae turpissime ditfamata . Paulo post


Sciatis etiain, (|uia Tiironensis archiep. contra

interdictiim

latam, in qua significat se episcopatui renuntiare


velle: Ecce jam, inquit, hoc transacto septennio

legati vestri in Natali Domini regi coronam imposuit, et ut iste episcopus fieret, hac mercede promeruit. Et ut sciatis piierilem fuisse

vineam mihi commissam pro posse meo excolui, stercora etiam circumposui. Fructum autem q\mrebam, et non inveni. Detur ergo milii libertas
octavo anno, ut hoc principiiim verae octavne aggrediar, ut possim miiiisabbatizare, dulcesfructus

Innocentium

electionem, qiiidam etiam de eligentibus in Natale in cligendo ita jocatus est


puerorum

Eligitnus pueruni,

festa colentes,

Non nostrum morem,

sed rcgis jussa sequentes.

contempiationiscarpere,etoctav,T
libare . Qu.i; verba ostendunt

illius

gaudia pra?-

Ivonem anno mxc, ante diem xxiv mensis Novembris Capua; ab Urbano II episcopum ordinatum fiiisse, quod jam suo loco probavimus. Neqiie enim co in loco Ivo sufe

ordinationis annos, ul Baronius num. 1 existimat, ab anno mxcii repetit, qiiia eo pacto annus ordinationis ejus septimus anno tantuin mxcix exeunte

Quare Epistola illa, in (|ua festi sanctorum Innocentium mentio, initio prscedentis anniscripta, et Philippus Francorum rex in Natali Domini anni Mxcvii a Turonensi archiep. coronam accepit, cum jam aiitea eodem anno ad consorfium Bertradie
reversus fuissct.
tingere
siasticffi

non

potuit,

Nam id anfe annum illum concum primo restitutus Eccle-

Novenibri expletus

fiiisset
II

et

octavus inchoatus,
Jiilio prajsentis

cum tamen Urbanus


Mxcii alligari

mense

anni

e vivis abierit. Ordiiiatio itaque Ivonis

cum anno
Turonensis
coronavit,

non

potest, ciimqiie ea Ivonis Epi-

stola scripta sit post Natale Christi, ciuo

archiep. Philippum

Francorum regem

imo

sanclorum Innocenlium, ut in ea legitur, manifestum est Ivonem ha>c scripsisse initio superioris anrii. Sed redeo ad Daimbcrtum. .5. Daimbertus primatum Lufjdunensis archiep. a^nnvit. Daimbertus, post(|uam mense
post Nalile

paci sub conditione abjwanda; Bertradce anno mxcvi rex fiierit, ct improbabile sit ad eamdem, mora nulla interposita, reversum, et annua vix minor dari pnssit. Seciindo, Joanni episcopo Aurelianensi, qiii ad anni mxcv finem Claromontano Concilio interfuerat, dcfimcto anno mxcvii, sutfectus est ab Ivone Carnotensi et Willelmo Parisiensi Sanctio, ut li(|iiet cx Epistola lix Jnannis ad

Hugonem Lugdiincnscm
vicariiim. Sed Sanctiouc

arcliiep. Sedis Apostolicae

ob intrusionem

et

simo-

niam codem anno


nis
II,

deposito, Joannes hii.jus

nomi-

Ajirili

anni mxcviii in pra?sulatus Senoncnsis posfiiit,

in

qiiem

pliirilius invcliilur Ivo Epist. i.xvii,

sossionem inductus

circa pncsentis aniii ini-

episcopiis Aiireliancnsis dictiis est, clectus die Natali

tium Romain rediit, et in Synodo Romana hoc anno coacta, Urbano 11 promisil se Lugduncnsis EcclesiaG (irimatiim supcr Senonensem agnitiiriim, ut nos docct Eiiistola ejusdem Pontificis ad Ilugonem

sanctorum

liiiiocciitium anni mxcvii, postqiiam

die Natali Christi prredeceuti Pliilippus rcx per Ro-

dulfum Tiironensem

archicp.

coroiiatus fuisset.

Cum

enirn Ivo
II

iii

Epislolaadversus Joaiincm hnjus


II

Lugdunenscm
In ea

data, ciijus

mox mentiouf.m
a

fecimiis.

nominis

ad Urbaniim

data asserat,

octavum

enim, postqiiam

dixit Pontifex se
:

tiim consccrasse, subdit

DaimberNupcr autem, ciiin ad


ejiisdein causa:" actio-

cpiscopatus sui

anniiin se attigisse,

ea ab initio

pra;ccdcntis Christi anni disjungi

Apostolorum limina tam pro

Ivo niense Novembri anni mxcvii

non potest, qiiia octavum pra;su-

100
latus

URBANI

II

ANNUS

10.

CHRISTI 1099.
et

anniim inchoavit, et Epistolam illam post festum sanclorum Innocentium, uti jam diximus, exara\it. Ca;terum duratio sedis Joannis I et Sanctionis episcoporum Aurelianensium , neque a Saussaio in Annal. Aurelian., nequeaSan-Martlja-

decim, die emortuali incluso,

hoc sine controxvi successit, ut

versia. Paschalis II ei post dies

anno scquenti videbimus. 10. Gesta ante expugnationem Ilierosobjma:.

Ad num. 40 etseq. ChronographusMalleacensis,


hujus tcmporis scriptor, civitatis Hierosolymitanee expuguationem hoc modo refert Raimundus comes Sancti-j^gidii exivit de civitate Maira idibus Januarii, et venit ad castruni Capharda, ibique junxit sc cum eo comes Rotbertus Normanniae: Rotbertus Flandrensis et dux Guodefredus ve:

documentis notata, non potuit non esse brevis. Sed Joannes II plures annos Aurelianis
nis ex antiquis
sedit. In Bibliolti.

Clun. pag. 531 et seq. refertur donatio ab eo facta Ecclesite Pitueri, coenobio Cluniacensi subdita),
est istud

in crijus fine

legitur

Actum

anno ab Incarnat. Dom. mcui, episcopatus Joannis Aurelianensis episcopi anno xvii , ubi rejiciendusdenariusnumerus, ab oscitanti librario intrusus, nuinerusque septenarius qui restat, ab anno mxcvii exeunte repetendus. Quaj emendatio
Joatmes enim diserte in ea donatione altememinit stib eodem anno a Ludovico rege Francorum designato factffi mense Octobri anni MCiii, ibidem recitalae. Ex (|uo el liquet Joannem die Innocentium anni mxcvii episcopum Aureliacerta
:

nerunt usque Liciam (Laodiciam) civitatem,


quentes

se-

Raimundum

Sancti-yEgidii.

Ibique Boa-

mundus

rius

separavit se ab aliis, et reversus est Antiochiam. Indeque tendentes venerunt Tripulim, et ibi pugnaverunt contra Turcos et maximam partem occideruut. Alia die equitaverunt ultravallem Edissem, et inde ad castrum Archae. Quod tenue-

nensem electum. 7. Nec dissentit Fulco maritus


cataj Bertradce

ejus.

Revo-

runt obsessum pcr tres menses uno die minus; ibique Pascha Domini celebraverunt tertio idus Aprilis (legendum, quarto idus Aprilis). Fecerunt
Placitum
et

cum

rege Tripuli, etdiscesseruntacastro,

causa adscribeuda videtur conscnsui Fulconis inariti, qucm ipsa blandimentis muliebribus ad suam voluntatem alliciebat Inter opu:

lentos rivales b, inquit Ordericus, lib. 8 de Phi-

lippo rege et de Fulcone comite Andegavensi verba


faciens,

exorsns est

ingens tumultus et prceliorum conatus (initio scilicet conjunctionis Bertrada3

cum

Philippo), veruni versipellis mulier inter ri-

feria quarlo idus Maii (legeudum, tertio idus Maii, qui hoc anno in feriam sextam incidil). Postea discesseruntacivilate, veneruntque ad castrum Betholon, deinde Gibelon, (Biblum), ct inde ad civitatem Barut, et de illa ad Sagittani (Sidonem), et de Sagitta civitate ad civitatem Sur (Tyrum), de civitate autem Sur ad Acram civitatem, et de Acra ad Caii^has, indeque perve-

pervenerunt in sexta

vales siinultatem compescuit, ingenioque suo in

tantam pacem eos compaginavit, ut splendidum eis convivium praepararet, et apte prout placuit illis ministraret . Sugerius vero in Vita Ludovici cap. 17 Andegavensem priorem maritum, licet throno omnino repudiatum, ita molliflcaverat, ut
:

nerunt ad civitatem Cffisaream ibidem Pentecosten celebraverunt quarto kal. Junii, unde venerunt ad civilalem Ramam, ct ibi ordinaverunt episcopum.
;

11.

Bierosobjma a Christianis expugnata.

Et inde venerunt laetantes Hierusalem septimo idus Junii, eamque robustissime prope muros civitatis

eam tanquam dominam venerarctur, et scabello pedum ejus saepius residens, ac si praestigio fieret,
voluntati ejus
8.

obsederunt. Robertus

Normannus

obsedit

eam
mes

a Septentrione, et juxta

eum

Flandrensis co-

omnino obsequeretur . Synodus Rom. II sub Urbano


babitum,
divisit,

Rotbertus, a raeridie comes

II.

Ad
Sy-

cti-/Egidii.

Raimundus SanQuinto idus fecerunt bellum: quarto

num.

23. Baronius post Concilium Barense kalen-

idus aggrediuntur civitatem, et


straverunt, et

minorem murum

dis Octobris prfficedentis anni

unam

nodum Romanam

in

duas

autumavitque

scalam ad majorem erexerunt, etsuper suis ensibusaclanceiscominus pugnabant.

unam

priorem anno prseterito, posteriorem currenti congregatam fuisse. Verum ut jam anno superiori monstravimus post Concilium Barense unicum Romanum coactum, et quidem iioc anno, tertia post Pascha hebdomada, eique sanctus Anselmus
,

Fuerunt
siti et

in illa obsidione per

decem

dies in

magna

fame, et fecerunt processioneni circa civitafecerunt duo lignea castra, et VII

tem,

ct postea

idus deportaverunt ad civitatem. Sexto idus, et

interfuit.

A num. 24 9. Moritur Urbanus II PP. ad 40. Simeon Dunelmensis, iu Historia de Gest. Urbanus papa, inquit, reg. ad annum mxcix IV kal. Augusti, feria v obiit . Verum loco /eria v, legendum feria vi, ut littera DominicalisB
:

quinto et quarto, aptavcrunt machinas, et pridie aggrediuntur mirabiliter civitatem usque in no-

ctem. Sexta

feria,
et

summo mane,
Dominus
noster

undique aggrejesus

diuntur
illa

eam
est
et

nimis stupefacti erant, usque venit


christus

hora, in qua

passus

in ipsa civitate inortem.

Tunc expu-

gnata est
ter, nisi

subjugata, quamvis pugnassent forti-

quarto kalendas Augusti, seu die xxix mensis Julii currentis anni
II

demonslrat.

Urbanum autem

per voluntatem Dei intraverunt. Primus

qui intravit, milesextilit Letot, secundus Guodefre-

e vivis excessisse, constans est

auctorum

anti(|uo-

rum

sententia.

Quare

cum

an. mlxxxviii die xii

dus dux, terlius Eustachius comes frater ejus. Octava postquam civitas capta fuit, celebraveruut
festivitatem ereptionis per

mensis Martii Pontifex Romanus consecratus fuerit, sedit annos undecim, menses quatuor, etdies octo-

omnem

civitatem Hie-

rusalenij^telegeruntpiincipem Guodefredum, qui

URBANI

II

ANNUS

12.

CHRISTI 1099.

101

piignaret paganos et custodiret Christianos. Similiter in

Podiensis episcopi (Adhemari appellati) vices super

loco

patriarcba;

elogerunt Aruulfum,in

estivitate

sancti

Petri ad Vincula.

Aliud bellum

fecerunt apud Ascalonem, pridieidusAugusti,cum

Amiravisso Babyloniae, ubi nonaginta (nongenta) sexaginta millia erant sic dictum fuit, et tamen nemo scivit numerum, nisi solus Deus . t2. Gothofredus Bullionius rex Hierosoli/mee creatur. Hoec fuse ab auctoribus qui bellum Hierosolymitanum scripsere narrautur. Chronographus Maxentianus mensem et diem capta; urbis
:

Dominici exercitus curas suas archiepiscopo Daiberto (seu Daymbcrto) Pisano mandavit , inquit Guibertus abbas Monasterii S. Maria; Novigenti, hujus temporis scriptor, lib. 7, qui Arnul-

phum

in

aliquibus culpat,

additque

dignitate

motus

fuisset,

auctorem

fuisse ut

eum cum Daym-

bertus legatus patriarcha eligeretur,

quod exeunte hoc anno factum fuisse prodit Fulcherius Carnotensis, qui prasens erat, hb. 1, cap. 21, Historice Hierosolymitana; ab aiino mxcv ad annum mcxxvii
perductoe.
14.
Institutio

annotarat,

scd ab amanuensi pra;termissus

fuit.

Capta

est

autem

, inquit Tyrius, lib.8, cap. ult.,

equitum Hospitaliariorum,
Joannis
,

uli

praedicta civitas,

annoab

Incarnat.

Domini mxcix,

Hospitaie Hierosolymitanum sancti

mense

Julio, quintadecinia die mensis, feria sexta,

narrant Tyrius

lib.

18, cap. G, et Jacobus de Vi-

circa horani diei

nonam, anno

tertio ex

quo

fidelis

triaco in Hist. Hierosol., ca(). G4, in

hunc

modum

onus assumpserat . Dies et mensis ab hisloricis, qui testes oculati fuere, conflrmati. Octavo post urbem captam
tanltc peregrinationis sibi

populus

inilium habuit. Amalphitani (qui Normanni erant), quia merces peregrinas aflcrebaiif, califam ^gypti muneribus sibi benevolum reddidere, et ab eo obtinuere, ut- prope Ecclesiam Sepulchri Dominici

Gothofredus Bullionius, Lolharingiaj dux, rex Hierosolymitanus unanimi consensu electus Prodie,
:

motus autem
militatis

inquit Tyrius lib. 9, cap. 9, hu-

Ecclesiam Latiuorum construerent, dictam postea Ecclesiam Sanctce Marice de Latina, quia abbatem
et

causa,

coroua aurea, regum more, in


:

monachos more Latinorum divina celebranles


HIuc postea confluente peregri-

sancta civitate noluit insigniri


ilii

ea contentus et
generis

iu ea statuerunt.

reverentiam exhibens

quam humani

Reparator iu eodem loco usque ad Crucis patibulum pro nostra salute spineam deportavit. Unde qui-

norum multitudine, cum tam monasterium illud quam monasterium sanctcc Marice MagdaloKS,
pro peregrinis mulieribus Latinis ab ipsis funda-

dam cum
et

in catalogo

regum, non distinguentes merita, dubitant connumcrare magis attendentes


:

tum, ad excipiendos oinnes pauperes et infirmos non sufflcerent, praidictus abbas et monacbi hospitale et capellam in honorem sancti Joannis Eleemosynarii patriarcha; Alexandrini in eodem

qua; exlerius geruntur in corpore,

quam qus Odelis

Deo placens aniina mereatur. Nobis autem non solum rex, sed regum optimus, lumenetspeculum videtur aliorum. Non enim consccrationis munus et Ecclesiastica sprevisse credendus est princeps
fidelis,

loco construxerunt.

Christianis capta fuit, vir

mine Gerardus
ctis sibi

Poslquam vero Hierosolyma a quidam sanct;c vitae, noqui diu de mandato abbatis in
pauperibus miiiistrarat, adjunaliis, babitum regularem sus-

sacramenta, sed

pompam

sajculi

et

cui

praidicto hospitali

omnis creatura subjecta

est vanitatem, el peritu-

quibusdam

ram

humiliter declinassecoronam, ut immarcessialibi


.

cepit, vestibus suis

albam cruccm exterius


[irofessione
,

affln-

consequeretur . 13. Arnulphus, dein Daymbertus, patriarchce Ad num. 43. Petrus Tunierosolymorum dicti.
bilem

gens in pectorc, rcgula; salutari


tionibus
facta
soleiniiiter

ct honestis institu-

seipsum

obligavit , inquit J;icobus de Vitriaco, cui conso-

debodus, presbyter Siuracensis apud Pictones, qui


descripsit ilcr

nat Tyrius citatus.


lo.

Uierosolymitanum cui interfuerat, quique res per quinque priores annos gesfas narravit, lib. I, pag. 812, a[iud Duchesnium tom. 4, postquam locutus est de expugnatione civitatis
,

At

equites

Sub patrocinio S. Joannis Daptistm. Hierosolymifani negant Gerardum

dedicasse sancto Joanni Eleemosynario hos[)itale

Hierosolymilana;

ct

de

electione

Goiicfridi

in

quod Ilierosolymis ante initium belli sacri a;dificavit, affirnianl([uc nuliam un(|uam in Ordine Ecclesiam in hoiiorcm sancti Joannis Elccmosyiiarii constructam, aut aIi(|uod fcstum deeocelebratum,
sed sa7ictum

regem,

{\y\x.

factaestoctava dieacapta civitatfi,ait:

Similiter clegerunt in loco patriarch;c

qucmdam
Pctri ad

sapientissiiiium et

honorabilem clericuin, cui no-

men

erat Arnulphus, in festivitate sancti

Joamiem ISaplistam scmpcr Ordinis patroiium aguitum, varia [)er annum festa ab anf;icta,

Vincula . Simon enim, ultimus patriarcliarum Gracorum, propter ininas Turcorum ad insulam

tiquissimis tem[ioribus de illo

ejusque men-

tioncm in votis

ab

e((uitibus

Hieiosolymitanls

Cyprum
dionis, in

iirofeclus erat

sed illo,

tempore

obsi-

pra^dicla insula ex hac luce subtracto,

quando profcssionem emilfuiit fieri solilis, semper habitani. Hanc difficultatem quaiita [)otui diligcntia

Ecclesia suo

pastore

viduata rcmansit , inquit


G,

cxamin;ivi, comperique Ordinis tr;ulitionem in


esse.
ILxtat

Alherlus Aquensis,

39, qni Arnulidium valde laudat, de quo lainen varianl scriittorum julib.

dubium rcvocandam non


Marthanos,
et

apud SanCharta

in arcliie|)isco|iis Arclatcnsibus,

dicia, sicuti

et aifuctus.

Posl aliquantuluin tem-

Beriiardi Arclatensis archiep.

qua confirmat

Dco

poris,

usque ad Apostolicam Scdcm procrebuissct clectio, papa Paschalis, post obitum


facta

cum

sancto Joanni Baptista;, ct hos|)ilali sancti Sc()ul-

chri, et paupcribus ac fratribus Iiospitalariis, do-

102

URBANI

ir

ANNUS

12.

CHRISTI 1099.
litteris,

nationem Ecclesiac Sancli Thomaj Apostoli in urbe Arelatcnsi sitai, factam ab Aftone antccessore ejiis
;

Vcferura traditum est

aut quis omiiino

in eaqiie dicitur
late
iii

Acta

est Ciiarta in civitate

Are-

usquam mcminit ? Sacellum vero illud;cui dicatum fuerit utri tandem certius nosse potuerunt
Tyriusne
et Vitriacus,

Novcmb., anno ab Incarnat. mcxxix Indicl. vii , a Natali Domini vel a Januario inchoata. Quarc cum Atto circa annos mcxv, ut apud eosdem San-Marthanos vidore
Octob.,
,

mense

XIV

kal.

qui

id

suis ipsi ocnlis lustrasola ratiociuatione id


?

rnnt

An

recentiores, qui

concludunt, et quidem sentcntia; dubiis


pivTter
ratiocinia, Acta publica

Sed

quorum mox meHierosolymitani

est,

sedere co^perit, evidcns est ipso Ordinis

initio,

miiiimus,
extra
cinia ad

traditionem

Ordinis

non sanctum Joanncm Eleemofnjnarhnn, sed sanctum Joannem Baptistam equitum Hierosolymitanorum patronnm extitisse. IG. Quod probattir ex Actis publicis. Ad

omnem

dubitationem ponunt. Neqne ratioin

eam corroborandam

medium
toto

allata est

parum

roboris habeiit.

Nam vernm quidem

sanctum Joannem Eleemosynarium

Oriente

haec tom. iiMonastici Anglicani, pag. S09, rcferhir

AudeUni Henrici, Angliae repis dapiferi qua confirmat quamdam donationem a se factam Dco cl B. Maria^, ct S. Joanni Baptistai,
Charta AVillclmi
,

filii

cclcberrimuin fuisse, sed niinime verosimile Gerardiim et equitcs Hierosolymitanos, a quibus


instituti

monachi

ct sanctimonialcs, qui rilu Latino

divina officia Hicrosolymis pcragerent, alium pa-

domus iiospitalis Hiceadem domo Dco servientibus . Scripta Charta anno Incarnationis Dominicffi MCLXxxvi, XVI kal. April.,apud Londoniam .
et beatis jiaupcribus sanctaj

rusalcm,

et fratribus in

tronum elegisse, quam qui in Ecclesia Occidentali in suinma celebritate esset improbabile paritcr
:

in aliquo Ordine religioso

nnnquam aliquam Ec-

clesiam in

honorem

patroni sui ffidificatam fuisse,

Tum
regis,

p. 510, recitatur alia Cliarta

Joannis Angliae

facta; Deo, Hicrusalem . Donationes autem, quaj ibidem sigillatim confirmantur, paulo ante sine anno et die rcfcruntur ; dicunturque facta} in honorem sancti Joannis Hierosolymitani (1). Joannes anno mcxcix in Anglia regnare coepit, ideoque prinio hujus Ordinis saiculo, non sanctus Joatmes Eleemosynarius, sed sanctus Joannes Baptista patronus agnitus in Anglia, et Guillclmi Tyrii ac Jacobi de Vitriaco narratio prafatis

qua confiruiantur donationcs


hospitalis

et fratribus sancti

nullamve de eo in Officiis divinis menlionem unam unquain factam. 18. Testimonium Guillelmi Tyrii hac in controversia infirmum. Arguinentum, quod ab au-

ctoritate Gidllelmi Tyrii desumitur, in spccie qui-

dem
et

validum, sed revera infirmum;


Vitriaco, isserius

nam quoad
venit,

Jacobum de
46

Hierosolymam
iis

ryr^Yopinionem amplcxus

est. In Praefatione libri

quem

Tyrius exorditur ab
credidit, ait se

quas anno mcxlii

accidisse

hactenus narrasse quae

Chnrtis plane convulsa. Nec video quid ad eas res-

ponderi
factas

possit.

Verum quidem

cst, lias

donationes

Londoniensi, cujus Ecclesiam Eeraclius patriarcha Hicrosolymitanus anno


hospitali

fuisse

imposterum scriptis mandalurum, quae vel ipsemet vidit, vel a testibus oculatis didicit; et tamen eo anno et consequentibus, non pauca refert de quibus constat eum male edoctum fuisse, et in iis fidem ejus nutare. Neque
relalione acceperat, sed
dici
istius

MCLXxxv, sexto idus Martii,


retur, in

cum

in

Anglia versa-

potcst scriptor coaevus

respectu fundationis

honorcm

sancti Joannis Baptistae dicavit,

Ordinis,

cum

lib.

19, cap. 4, verba faciens

ut legere cst loco laudato Monastici Anglic. p. 505; sed quemadmodum hospitale illud dicitur Hicro-

solymitanum,
ptist(e
aedificata, ideo

et ia

honorem
,

sancti Joamiis

fundatum

est

ita

alia

Baper Occidentem

de divortio Amalrici. 111, regis Ilierosolymitani, et quod contigit Agnetis, filiae comitis Edcssani anno mclxii, affirmet se tunc in juvenilibus annis
,

versatum fuisse,
lis

cum

scribat:

Nondum

de scho-

appellantur hospitalia et Ecclesiae

redieramus, sed trans niare adhuc circa libera-

sancti Joannis,
cis,

ac

tam in libris, quam in Aclis publidomus Hierosolymitana cajterarum caput mater, primo Ordinis saeculo sanctum Joannem
quia
\1. Refellititr opinio contraria.

lium artium detinebamur studia, quando Hierosolymis haec facla sunl . Quare Tyrius, longe posl

Baptistam patronum reverebatur.

BoIIandus
sancti

tamen ad diem

xxiii Januarii rclata

Vita

conditnm Ordinem, in Orientem perrexit, neque operi suo manum admovere potuit ante ultima tempora Amalrici III, anno mclxxiii demortui. In Pra^fatione enim suae Histor. et in flne lib. 20 ait,
se ad

Joannis Elcemosynarii patriarchae Alexandrinij et notis illustrata, pag. 533 patrocinium Ordinis Hos-

hujus regis postulationem

eam

scripsisse.

Tyrius igitur auctor coaevus non fuit; imo auctores


coaevos

pitalariorum
ait
:

ei altribuit, et de opinione contraria At uobis frivolum id videtur. A quo enim

non raro

in

saepius insinuaviinus, sed

errorem abripi ac hallucinari immerito adversus tra-

(1)

Nullum jam siiperesse dubium potest

circa agitatam

dicata fuerit, S. Joanni lileeniosynarione sive potius S. Joanni liaptistie; nullum, inquam, modo dubium superest, Sebasiiaui Pauli, Congregationis nostra; scriptnns inclyti, prodiit Codex Diplomaticus sacii Ordinis Hierosolymitaai. In vulgata est Bulla Paschalis II, data Beneventi per manuui Johannis saucta; R. Kcclesia; card. ac bibliothecarii, XV Incarnationis Dominica! anuo Mcxiil, PontiGcatus autem Domini Paschalis PP. 11 anno xiv . Data est ad Geraudum,

hanc controversiam, cui polissimiim patrono Ecclesia Hospitaiis Hierosolymilana ex quo opera viri Cl. P.
eo enira tom.
kalerid.
i,

pag. 268,
Indict. vi,

Martii,

institutorem ac pra;positum

Hierosolymitani
Baptista;
fuisse.

xenodochii
inslituit

in

ea

Ecclesiam

Perspicuum inde

Idem

pariter repelit Callixtus

vero sub tutela Sedis Apostolica; suscipilur Xenodochium quod in civitate Jerusalem juxta B. Joannis fit Ecclesiam hospitalis Ilierosolymitani ab ipsa inslitutione sua S. Joanni Baptista; dicatam in sua Bulla ad eumdem Geraudum, dala auno mcxx, XIII kalendas Julii, Indict. .xii. Callixli anno
S. Joaunis Baptista;

in qiia privilegia

Paschahs confirmaus exprimit inler catera Xenodochium juxta Ecclesiain

mstitutum

.'

Mansi.

URBANI
ditionem Ordinis, cui
tot

ri

ANNTIS 12.

CHRISTl 1099.

103
Mcxxxvn

monumenta
Tyrii,

favenl, pro-

Jacobi apud Sandovallium, pag. 56, Mta,

fertur testimouium Guillelmi

qui prorsus

consignatur, quod et in anliquo documento Ms.

abhorruit ab equitibus Hierosolymitanis post dissidia

clerum Hierosolymitanum et eosdem quod bi sese ab episcoporum juequites exorta risdictioue subtraxissent, et ab Hadriano IV obtinuissent, ne bonorura a se possessorum decimas eisdem solverent. Leftenda qute hanc iu rem a nointer
,

apud eumdem Sandovallium etiam legitur. Denique clu-onographus Malleacensis, qui hoc tempore lii Hispania apud floruit, ad hunc annum habet
:

bis dicentur anno mclv, num. 7 et seq. Hla itaque fabula tandem explodenda. Porro Charta laudata Bernardi archiep. Arelat. extracta fuerat a Peire-

Valenham Rodericus coines (Cidus scilicet) defunctus est, de quo niaximus luctus Clirishanis fuit, et gaudium inimicis paganis . Plerique Hispanorum scriptores tradunt, mortuo Cido, Cliristianos,
conservandae ValentifEspe abjecta,

Verum

in

eam deseruisse. eodem documento linguaCastellana scriSandovallium pag. 56, diserte


dicitur,

skio ex

hbro aulhentico,

uti vocatur, Capituli

Are-

plo apud

latensis, ut legi in ejus registro res Ecclesiae Arela-

tensis continente.

nuntiat.

Henricus imp. Benriciim filium reg. rea HenricusimperatorB,inquitabbas Urspergensis in Epiphania, Aquis fihum suura
19.

Alfonsum re^imValentiammense Maio JEra mcxl, anno nempe Christi mcii dereliquisse, et Maurum, quem nominat regem eidem prcefectum fuisse. 22. Philippus Francioi rex Ludovicum filium reg. dicit. Phili[)pus Francorum rexLudovicum
,

juniorem Henricum Quintum regem fecit, reprobato majore suo Chuurado quem prius coronavit. Chunradus vero, causam rebellationis suae paucis tantum sibique famiharissimis in regno detegens, assumpto quodam exordiue niinisterialium patris, ajque Chunrado nomine, forti admodum et prudenti viro, per

mortem monarchiae Franciae hoc vel superiori anno in consortium regni adscivit, deceptique qui hanc designationem in annum mciii aut eliam serius ditferunt. lu Bifilium, qui post ejus

piKfuit,

bliotheca eniin Cluniacensi, pag. 530, extat Diploma

ab eo solo nulla patris mcnlione facta emissum,


in cujus fine legitur
:

quasdam

ItalicC

parles et

nomen

et

Actum

est

islud

mense

dignitatem regis annis fere

novem

obtiuuit,

tan-

Octobri apud Toriacum, regiiante Ludovico rege,

tum

indolis suaj per

orbem Romanum diflundens

interim odorem, ut
piens iu ipso saltem
fore dubilaret. Erat
et ApostolicEB

nemo

rehgiosus

nemo

sa-

Rempublicam coustituendam enim vir per omniaCatholicus,


,

V anno, anno ab Incarnat. Domiui mciii. Quare hoc anno ante mensis Octobris finem, vel forsan superiori post ejusdem iiieusis initium, Franciae
rex ductns fuerat.
S. Saturnini

Ad

ha?c Catelhis, iu Hist. comit.

Sedi subjectissimus

plus religioni

ToloScE lib. 2, cap. 2, refert reperiri in Chartulario

quam
set,

fascibus

vel armis deditus, etc. Coelibatus

donationem

quamdam cum

hac sub-

pudorem
cilice,

perpetualiter et servare

cum

proposuis-

scriplione

Facta Charta in mense Augusto, feria

coactus tameu a suis filiam Ruggeri ducis Si-

famosissimi paene nostrorum teniporum

viri,

duxit

uxorem

cujus tam caste usus cst conjun-

ctione,

ut vix crederetur

eam unquam cogno-

visse, elc.

Eamdem
Christi

Henrici Quinti inauguratio-

nem cum hoc

anno copulat chronographus

Hiideshelmensis.
20. bloret Malaterra.

(jaufredus a Slalaterra,

opus suimi perduxit,


Hoberti
fralris,

Usquead huncannum monachus Benediclinus, nempe libros 4 de Geshs


ducis el Rogerii cjus

Viscardi

Calabria;

principum Normannorum, et eorum fratrum in Campaiiia, Apuha, Siciha , incertos in tiiinum IV Scriplorum Hispanioi lllustratw, inilio hujus saiculi edilorum. Inde Possevinus eum Hi-

Domini millesimo cenLudovico rege Francorum regnante, Berin comitatu sc. Tolosano ) et trando comitante Amelio cjiiscopante . Denique Simeon Dunelmen Anno mci, sis, in Ilist. de Gest. reg. Aiigl. ail Henricus rex (nempc Angliiu) tenuit curiain suam Londoniaj in Nalivitate Doinini , ubi interfuit Ludowicus eleclus rex Francorum , quod et Hovedeuus in Ilcnrico I, pag. 468 etiam habet, et uteniue annuin a Natali Christi exorditur. De Ludovico, hujus noininis VI, saBj)e iiifra sermo fiet. 23. Ludovici regis anni raro in scriptis publicis anle ejus coronationem metnorati. Blondelquinta, anno ab Incarnat.
tesiino,
( :

lus in Diatriba de
conteiidil

formula keg.nante cukisto

sect.

i,

Ludovicutn Grossuiti, iiujus

noiiiiiiis VI,

spanum
21.

Gallite proviiicia iialuni

hunc enim in Normannia non dubitandum. Obiit hoc aiino Obitus lioderici Cidi.
niale crcdidit,

niagnus

ille

heros et fidei in Hispania defensor

Ilodrirjus Diaz,

Cidus vulgo appellatus, (|uem jure

nierito queritur Sandovallius iu Historia Ferdinandi Magni Castellicet Legionis regis, Historicum naclum noii esse, qui illustres cjus aclioiies posleritati
[ila,

morlem nuuquam tantumre^em designatum, vel regni dcfensorem vocatum fuisse, ideO((ue subscriplionem quam ex Catello produxiinus mendose descri[)tam, ac loco anno ab Incarnat. Domitiim, legcndum esse anno ab Incarnat. Dottiitii mcvui, quo iti mense Augusto post Phili|)|ii patris obitum coronalus fuil. Verum si vir |)creru(iilus animuin
Phili[q)iregis filium,ante palris
regeiii absolute,sed
,

coiiimeiidarit.

fabulosis narralionibus pleiia. Post

Pauca eniin quaj de eo scriValcnliam

adverhssetadDi[)loma regis Ludovici, in Bibl. Cluniacensi,

quam

legerat, rccilatum, iu

caplaiu et [lostaiia egregia facinora e vivis excessit,

ham nou

abiisset.

Charla enim,

cam sentenquam mox ex ea

postquain Valentia; annis quin(|ue pncfuisset.


cjus eniortuaiis
iii

Annus

Tumbo

Nigro Saucli

mcmoravimus, iionsoluin dicitur scrijita regnante Ludovico rcge, v anno scd cliam in ea visitur
,

104
iriagna crux, circum

PASCHALIS

II

ANNUS
Lii-

1.

CHRISTl 1100.

quam

scriptum,

Signum

tamen tam Philippus, quam Ludovicus VII Ludovici Grossi


filius,

dovici rcgis, ejusque in alia Cliarta in

eadem BiDomini
est,

et

Philippus Aurjustus, qui

ei

bliotheca inimeciiate postrecitata, dataquea Joanne

successit,

episcopo Aurelianensi anno ab Incarnat.


MCiii,

cum

annos suos a die quo coronati sunt et patribus regnare coepere repetant. At Ludo-

eodem

sc.

anno ac Charta

regis,

mentio

quia utraque in gratiam Ecclesiae Pitueri coenobio Chiniacensi subjectai emissa. Csierum Ludovicus

vicum VI a Philippo patre etiam coronatum fuisse et aliciuando regni ejus annos a prima illa coronatione in ejus

Diplomatis numeratos, demonstrat

plerumque rex designatus tantum ab


Diplom.pag. 504
Dei gratia
relata,

historicis ap-

pellatur, vel, ut in Charta a Mabillonio Ub. 6

deRe
anni

Ludovicus regius fihus,


et

Francorum rex designatus , regni ejus perraro nolati imo postquam


;

Prseceptum ab eo emissum, et a Jacobo Petito post Theodori archiepiscopi Cantuariensis Pcenitentiale Actum pag. 581 relatum, in cujus calce dicitur Parisius anno Incarnat. Verbi mcx, Indict. tertia,
:

solus re-

pridie nonas Februarii,

anno unctionis

nostraj xi.
.

gnavit, nonnisi a Philippi patris

morte deducti,

cum

Stephanus cancellarius relegeiido subscripsit

HIC BARONIUS

UNDECIMUM ANNALIUM TOMUM ABSOLVIT.

PASCHALIS

II

ANNUS

1.

CHRISTI

1100.

Prcefatio
auxilii.

auctoris

Post
id

cum

imploratione

divi^ii

Jordanis, cohibitae ipsao Dei


desinentes,

alios editos

Annalium tomos, ecce

duodecimum, Deo
paramus,

favente, ad Ecclesiam inferre

conantes, ut simul

omnes divinorum

nutu, deorsum fluere sursum intumescentes, conversae retrorsum, liberum transeuntibus exsiccatum alveum reliquere in sancta Ecclesia, cujus typum Arca
:

operum indices perstent velut inscripta; columnfe, qua; tum veritatis firmitate constantes, quassatam
jugiter ictibus

illa

gerebat, frequentiusactitatum ostenditur,

dum

persecutorum sanctam Ecclesiam

servent illEsam,

tum

inscriptione vocales praedi-

cent ubique terrarum in ejus regimine gloriam summi Dei, haud oblivioni tradendam, sed mille
titulis

num

atque angelorum et homiillustrandam hnguis perpetuo celebrandam. Ita naiiKiue divino illo erudimur exeniplo, cum post transuiissas
,

adhuc ipsa peregrinans, jesc christo praevio, perducitur in Terram viventium, non unius tantum turgentis amnis vortices superans, sed quascumque ad mergendam eam e portis inferi dirus ille draco flumina vomuit '. Quotquot enim Ecclesise persecutiones numeras superatas, tot dixeris fluvios magno impetu rapidos esse divina potenlia arefactos
,

atque secure transmissos

sive

magno

niiraculo

cum

sacra sarcina sicco vestigio

cum

a gentilibus, sive
,

cum

ab haereticis, schis-

Jordanis undas, in perennem


potentiae,

memoriam

supernae
flu-

maticisque
sia jugiter

aliisve

persecutoribus sancta Eccle,

Deus duodecim lapides e profundo


tolli, et in

exagitata

victrix

semper emergens,

miuis alveo

Galgalis elevatos, perpetuae


'

memoria; suae gloria; consecrari pracepit, dicens ToUant de medio Jordanis alveo, ubi steterunt pedes sacerdotum, duodecim durissimos lapides, quos ponetis in loco castrorum, in signum videlicet,

de ipsis omnibus gloriosissime triumphavit. Quae cuncta cuni omnes hactenus editi Annalium tomi copioseatque manifeste demonstrent, merito quot ipsos numeras tomos, tot lapides dixeris de att
tiquitatis abyssis erutos
,

et

in

memoriam sem

quod defecerint aquse Jordanis ante Arcam


At quod semel tunc
accidit,

f(B-

deris .

cum

ad inferen-

dam
ris

Terram promissionis, Josue duce, humesacerdotalibus Arcam, obiccs ponerentur aquae


in

piternam diyina; gloria;, inGaIgalis(quod interpre tatur Acervus acervi) alterum super alterum aucto cumulo sublimes in Ecclesia collocatos, Ut autem quod in rehquis jam editis tomis idipsum in hoc duodecimo, quem prae manibus
,
'

Apoc. XII.

PASCHALIS

II

ANNUS
:

1.

CHRISTI 1100.
posita, in vertice
in

105

habemus, aeque feliciter praestare possimus consuetum pra?si(lium illud nobis tutum, iiKleflciens

montem
tavit

minibus adorandum,
tibus ad

summa fiducia imploramus, ipsam videlicet patronam nostram sanctissimair. Virginem Dei GenitricemMariam, ut qua; Dei Veratque pra?sentaneuni

montium angelis et hosalutem credenlium exalipsanobis subveuiat in imo alveo laboran-

bum

profunda

diviiiitalis

abysso susce|)tum, etin


',

erigendum duodecimum lapidem istum, sa.'culi hujus victoriarum titulis exarandum, inlaudem honorem et gloriam sempitermultiplicibus

alvo conceptum,

tanquam lapidem vivum

sum^

nam

christi jesu, qui pro Ecclesia sua jugiter pu-

mum,
'

angularem, electum in

domo

Dei, super

gnat, vincit semper, atque triumphat in sacula.

Amen.
1. Pet. ir.

Isa.

n.

Electio Paschalis papce II.


Christi

Millesimus

dissolvit
et

Redemploris incipit annus octava Indictione, idemque primus Paschalis Romani Pontificis, inchoatus tamen mense Augusti
centesimus
anni superioris, cujus electionem hic describen-

quos charitas in sancta unitate conjunxit, pax sancto fcedere strinxit. Sic igitur die (Jecimo

quarto ab Urbaui paptc obitu, hoc est duodecima

mensis Augusti, subrogatur in locum ipsius Rainerius


,

sive Raginerius,

presbyter cardinalis

tituli

dam
facta

distulimus, ut novo
hic

tomo cum novo

Ponti-

Sancti-CIemenlis, abbas vero monasterii Sancto-

fice incipiente,

una simul

lector inveniat

qua;

rum

Laurentii et Stephani extra muros, nominaest Paschalis

noscuntur anno superiori ; nec sint ipsi ea petenda ab eo quem absolvimus pra;cedenti Annalium tomo , sed hic habeat etiam electionera
ejus, cujus hic rare.

tusque

Secundus

dc quo

ista;

prae-

dictiones

a Dodechino hujus temporis scriptore


:

primum annum incipimus nume-

narrantur Cuidam rcligioso revelata est mors Urbani. Cui interroganti, quis post eum futurus
esset Pontifex, respondit
is

Mortuo igitur, ut dictum est, anno superiori Urbano papa, summus dolor Orthodoxos omnes obtinuit, eo quod ejus obitu videretur, sccundum illud Hieremiaj lamentum ', murus seu antemurale pariter dissipatus. Ita quidem, cum qui adversus schismaticum imperatorcm jugiter pcrsoverasset infractus et antipapae restitisset invictus,

qui apparuit
illo

Riche-

rius (Rainerius) abbas.

Rursum
:

interrogante

(luique etiam

advcrsus infidelcs Christianae

rcli-

gionis iiostes bella movisset, vicisset, et loca sancta

ab impiorum manibus vindicassef, fuitexhac vita, Deo vocante, subductus Occidenlali atquc Orientali simul orbi dolorem haud mediocrem reliquit.
:

Conlra vero, desertores Catholicae unitatis, schismatis

sectatores
:

gratulali

vehementer sunttanti Pontificis obitu potissimum vero ipse scliismaticus anti,

papa Guibertus

cxullans

ac insultans

pariter,

quod

tres ipso vivenfe

atque in Petri cathedra con-

quandiu vivere deberet Respice, ait, ad suppedaneum lectuli tui. Curnque respexisset, vidit jacentem schedulam parvulam, exuna parte pilosam, ex alia puram, paucis litteris taliter inscriptam : TERNI TER QUATERM TERNKJUE, qui simul fiunt dscem et octo . Ita apud Dodechinum, signantem numerum decem et octo annorum quos explevit. Sed quod decimum nonum inchoaverit, in anonymo Vaticano ejusdem quoque temporis scriptore in hunc modum (iuater quaterni termque, utpote quod pervenerit ad annum decimum nonum sui Pontificatus. Sedit enim annos decem et octo, menses quinque, dies (|uatuor. Pcrgit vero Dodechinus a Rursus autem illo sciscilante, cur praedicta schedula partim pilosa, partim pura esset ?
: :

sdente (ut vane gloriabatur) Deo vindice essentexstincti PontiOccs,


tius,

Gregorius Septimus, Victor Ter,

Tempus papatus ejus partim placidum, partim turbulentum erit ; quod verum fuit b.Hucrespondit:

atque IJrbaniis Secundus


sua;

nesciens infelix
adstare

usque
3.

ipse.

jam

domus pulsantem ostium


gladio
,

morlem

ancipiti

formidandam ut duplici feriens acie, et imesentem vitam auferat et futuram. Hoc siquidem anno eum conligit ex hac vita ad infcros morte rc[>enlina perduci, ut suo loco dicendum
erit inferius. 2.
tristis

ctione

Antequam autem ulterius dc Paschalis eleagamus, hxc qu;c ejus vitaj primordiistunc

temporis scripta repcriuntur hic describeiida [)utamus. Idem qui supra citatus anonymus babet,
fuisse

Ubi igitur sacer senatus

licet

mcErens ac

Paschalcm nationc Tuscum, patria Bledanum, patre Crescentio, et malre Alsatia nalum eumque amorc vil;u religiosac celebrc sanctitate
Cluniacense
sancto
luissc. Qiicrn

Urbano

Pontifici persoivisset

extrema, ad sucilJa

monastcrium

petiisse

ibique

sub

cessoris electionem comitia ex morefrequentat die-

Hugone abbate monasticam vitam exco-

bus qualuordecim. Una


pore,

omnium

erat jjrecibus

cum

niitli

contigerit

Romam
[)apa;

ob ne-

declarata sentenfia, ut eo calamiloso Ecclesia; lem-

gotia monastcrii,

tem[)orc Gregorii

Septimi,

nemo quod suum


pastore
:

esset (|ua;rcret,

scd qua;

JESU cuBiSTi, utque consuleretur lugenti Ecclesiaj


viduatffi

ad hoc preces fidelium adhibcn-

ab eodein Pontificc retentum, crcatum presbytcrum cardinalcm tituli S. Clemeutis postea vcro abbalem monastcrii (ut dictum est) electumfuisse.
:

lur et

piorum omnium vota conspirant. Nulla eos turbatdissensio,nuIIa discordia dividit, vel schisma

Ha;c

ctiam, (juomodo

summ;itim ex anonymo Vaticano. Ex quo idem [)romotus fuerit in RomaPonlificcm, h;ec his verbis hahentur
<i
:

num
Baron.

\.

Solemnis memoria; domno Urbano papa


14

ToMis XVII I.

106

PASCHALIS

II

ANNUS

1.

CHRISTI 1100.

magnanimo
pastorem

defuncto, Ecclesia, quae erat in Urbe,

et

benedixit, et linivit

eum

chrismate. Catholice

sibi dari expctiit.


,

Ob hoc

patres cardina-

jgitur a Catliolicis et orthodoxis episcopis in Pon-

les episcopi, presbyteri

diaconi primores Urbis,


in Ecclesia

tificem
tisijuc

consecratus, translato in se pallio, expleiis

primiscriniarii

et

scribae regionarii

quaj

restabant

missarum solemnibus,

Sancti Clementis convcniunt. Hic


agitur, subito

dum

de mullis
placuit.

cum
tione,

plenitudine laudum,

cum

ingenti applausu

eum eligendum commodius


ipsi displicuit,

populi plebisque,

cum

alacritate

Patrum ac devo-

Quod compertum Rainerio


(jue vitare, fugit latuitque,

volcns-

domnus

Paschalis papa Secundus coronatus

visus

humano

latere consilio.

Sed non diu potuit in(|uem in multoruni

in

Urbem rediit, convaluitque Roma; agerentur . Et inferius


successu ejus in his
mulliplicabatur
et

Ecclesia
:

dum

hffic

salutem divini numinis gratia revelare disposuit. Invenitur, trabitur in convcntum, convenitur de
fuga, redarguitur a patribus. Fugere
ille)

Robur autem ex qus Dei sunt hominumque,


a

crescebat devotione solemni,

me

(inquit

spe melioris gratiee certi, cuncta prospera, cuncta


salubria in Urbe inveniebantur, quies pro tumultu,

magis oportuit, patres, quam inaequalis sarpondus immoderata nimis praesumptione suscipere nec decebat mesacerdotem illius bonocinaj
:

ris

cingulo accingi, cujus oneris vinculo involutus


sic (aiunt patres)

succumberem. Non
oportet; sed
illic

non

sicfacias

pax pro bello, pro seditione concordia gentes inomnes gaudebant, et cajlitus eum advenisse clamabant, et merito dominari debere dicebant, qui statum Urbis mutare,
dissociabili connectebantur,

tua se debet cobibere intentio,


cognoveris
te
te dirigere

morcs componere,
cognoverit.
Is

et in

copiam egestatem mulare

quo

divini intuitus
te in

sai^ien-

tiam. Ecce

pastorem

sibi dari expetit

populus

Urbis, elegit clerus,

collaudant patres domini-

multorum bominum saluti publice privatimque providere coepit, omnibus erat amabilis, ab omnibus diligebatur, ut tolo affectu in
ejus Pontificio quisque tantum sibi applauderet, quanta familiaritate in ejus sacordotio fuerat con-

que
in

in te solo quievit totius Ecclesiui examinatio.

Divinitus ista proveniunt, divinitus bic congregati,

gimus,

te ad Pontificatus apicem et eliconfirmamus. 5. Sed licet eo renitente, sic a nrimiscriniariis et scribis regionariis, mutato nomine, ibi acclamatum est responsumque paschalem papa.m et
:

nomine Domini

junctus. Instabant causai et multiplicabantur, densioribus turmis hinc inde plebs populusque ad

eum

aurem loqui, nova afferre nunc certa, certiora nunc nuntiare. Providendum sibi nunc, quisque commodius coepit ei intimare . Hcec
confluere coepit, ad
auctor, idcirco ingerit copiose,

SANCTUS PETUus ELEGiT. His aliisquc laudibus so-

quod vivente adhuc

lemniter peracUs, clilamyde coccinea induitur a


patribus, et tiara capiti ejus imposita, comitante

turba,

cum

canlico Lateranuni vectus equo, ante

eam

porticum, qua ducitur ab australi plaga ad

quam Constantinianam diequo descendit, locaturque in Sede quaeibidem est. Deinde in patriarcbale ascendentes palatium, ad duas curules devenit. Hic baltheo succingitur cum septem exinde pendentibus clavibus, ex quo sciat, septem ' sigillis septiformem Spiritus sancti gratiam cunctarum Ecclesiarum, quibus simul Deo auctore praest, regimini in claudendo, aperiendoque tanla ratioue providere debere, quanto solertius id quod intenBasilicam Salvatoris,
cunt, adducitur,
ditur, operatur. Est locatus in utrisque curulibus,

ob eum in factiones olim Urbe conscissa, pro miraculo duceretur, ut in electionem ipsius omnes simul in Urbe nemine adversante consenserint. At qua; post haec secuta sinl, anno prssenti suo loco dicturi sumus. 7. Litlercc encyclicce ab exercitu Terrce Sanctce Ubi igitur Apostolicum ad Occidentem rnissce,
Guiberto antipapa,
et

tbronum
certiores,

Pascbalis

principes litteris

papa conscendit, Catholicos cx more de sua electione reddidit

eosque in fide perstare Ecclesiae Romanaj : in primis vero admirabilem illam foeminam, quam ob confusionem tyrannicae su-

commonuit

perbiEe posuit Deus obicem in ipso Italiaj ingressu, Mathildem dico, lilteris frequentavit hortatus eam,
et

ut filiam Apostolica benedictione munivit.

Domde

sedibus scilicet eburneis

data est

ei

ferula in

nizo

enim

in Vita ipsius ba;c de his habet,


:

dum

manu. Per

csetera palalii loca,


(restituta),

bus destituta
6.

solus

Romanis Poutificijam dominus, vel

Paschalis papae promotione agit


Dogmate pro
Illos ut

sedens vel transiens, electionis

modum

implevit.

Chrisli cerlanti porro Matliildi


sibi

Die altera mensis

sexti,

Augusti videlicet

Signalos apices beuedicentes

mittens,

decima quarta, consecrandus


secraturi

in Pontificem, con,

mores teneat monet anteriores, Quo3 (locuere Patres ipsam vehementer amantes.

populi

Pontificem pontifices cum frequenlia plebisque Basilicam beati Petri acleunt ,


sunt,

Quod
8.

prffistitit

ipsa

quidem, usque ad obitum

in

quorum nomina
Porluensis,
et inter

Oddo

Ostiensis, Mauritius
,

fide praestans.

Gualterius

Albanensis, Bono

alias

At sicut ipse ad Catholicos principes Utillis

Boso, Lavicanus, Milo Prsenestinus, Olto Nepesinus:

teras dedit, ita vice versa ab


alias

accepit, et inter

missarum solemnia, loco el termino quem decuit, manuni ipsi imponunt. Primus in consecralione Oddo Ostiensis, qui ad hoc utitur jjallio,
'

quidem extant a Godefrido duce post Hierosolymam captam, quas encyclicas esse voluit ad omnes Occidentales, quibus eos permoveret ad exhibendum auxihum Dei exercitui, in terra aliena
peregrinanti. Scatent litteree mendis, sed ut nobile

ApOC. V.

VI.

PASCHALIS
aiitiqiiitatis

II

ANNUS

1,

CHRISTI 1000.

107

monimentum
Sic

Annalibiis dignas duxi-

miis, quas ex Willelmo Tyrio,

quantum

fas

fuit,

mendis purgavimus.

Paschali papre

enim se habent Romanae EcclesicS,

et

omni-

et niaxime propter discorprincipum ', in Syriam profecti, Varram et Marram urbes Sarracenorum expugnavimus, et castella regionis obtinuimus.

exercitus Antiochite,
dias

bus episcopis, et universis ChristianoG fidei cultoribus, Pisanus archiepiscopus Apostolicne Sedis legatus, et Godefredusdux, gratia Dei Ecclesia; Sancti Sepulchri nunc advocatus, et Reginiundus comes
Sancti /Egidii, et universus Dei exercitus, qui cst
in terra Israel, salutem .

11.

Cumque

ibi

moram

facere disposuisse-

mus, tanta fames iu exercitu fuit -, ut corpora Sarracenorum jam fcetentium, a populo Christiano
ibi

comesta

(Lysaniae)

sint. Deinde cum interiora Ispanise ingrederemur, largissimam et miseri-

cordem

Ouod autem hic in litulo Pisanus archiepiscopus non se nominat Hierosolymoc patriarcham
,

et victoriosissimam manum omnipotentis Dei Patris nobiscum habuimus. Etenim cives et

castellani regionis, per

quam procedebamus, ad

hanc ipsam Epistolam superiorianno datam, non pra;senti siquidem in fuie anni superioris liquet eumdem fuisse electum patriarcham, ut superius dictum est. Sed ipsam audi Epistolam, imo compendium rerum gestarum Occidentalium
satis apparet,
;

nos

cum

multis donariis legationes prajmitlebant,

parati servire nobis, et oppida sua dedere. Sed quia exercitus noster non multus erat, et in Hie-

rusalem

unanimiter venire festinabat , acceptis securitatibus, tributarias eas fecimus, quippe quod
de multis civitatibus, in una de
illis

in Oriente

quaj ex mini-

9. a Multiplicate preces et orationes

cum jucun-

mis

quomodo (quoniani) Deus magnificavit suam misericordiam, complendo in nobis ea qna; antiquis temporibus promiserat. Etenim cum capta
ditate,

homines haberentur quam in nostro exercitu essent. Cumque auditum esset Antiochia; et Rhoes, quia manus Domini nobiscum
cst
,

plures

esset, plures

Nica!a

cunctus exercitus inde discessisset


trecenta miliia

',

plus-

secuti sunt

quam

armatorum ibi fuerunt. Et multitudo esset, quae universam Romaniam occupare, atque epotare flumina omnia compasccre omnes segetes una die posset tamcn
licet tanta
, ;

cooperante

de exercitu, qui ibi manserant, connos apud Tyrum. Hinc itaque Deo usque ad Hierusalem pervenimus.

Cumque maxime

in obsidione

multum

exercitus laboraret,
:

propter inopiam aquae

habito consilio,
esse civitatem

cpiscopi et principes

circumcundam

cum

]iienitudine tanta conduxit nos

de arietc minimi (nummi) vix

Dominus, duodecim accipe-

ut

nudis pedibus pracdicaverunt ', ut ille, qui pro nobis humiliter ingressus est, per se judicium de
his hostibus faciendo nobis 12. R Placalus itaque

rentur, Pra^terea etsi principes et reges Sarrace-

eam

aperiret.

norum

contra nossurrexerunt,

facile victi et conculcati sunt.


liciter acta,

tamenDeo volente, Ob qucC quidem fe-

Dominus hac

humilitate*,

octavo die post humiliationem,

cum

suis hostibus

quia quidam intumuerant, opposuit Dominus Antiochiam -, humanis viribus inexpugnabilem ibique per novem menses nos
nobis
,

civitatem nobis tribuit, eo videlicet die,


niitiva Ecclesia inde abjecta fuit,

quo

pri-

cum

festum disIn

persionis Apostolorum

celebraretur.

porticu

detinuit, atque in obsidione ista ita nos humiiia-

Salomonis

et in

tem[iIo ejus nostri equitabant in

centum equi reperirentur. Tandem aperuit nobis Dominus copiam su;e benedictionis, et nunc etiam induxit in civitatcm, et turres et omnia corum potestati
vit,

ut in tolo cxercitu

nostro vix boni

sanguine Sarracenorum usque adequorumgenua*. Deinde cum ordinatum esset, qui civitatem retinere deberent, cum alii amorc patriae et pietate

noslrrc tribuit.

Cum

ha}c quasi viribus nostris ac-

parenlum suorum redire voluifsent nuutiatum est nobis, regem Rabylonia) Ascalonam " venisse
;

quisita teneremus,

tanta multitudine Sarraceno-

rum
vix

obsessi suinus,

ut de tanta

civitate

nullus
tit

cum rum

egredi auderet. Prsterea fames ita invaluerat',

innumerabili umltiludinc militum, ductuFrancos qui Hierosolymis erant in captivitatem, et expugnaluriim Anliochiam. Sed aliud

ab humanis dapibus aliquis abstinuerit. Longum cst enarrare miserias quac in civitate fuerunl.
10.
a

Deus de nobis statuerat. Itaque dcscendimus obviam illis, relictis sarcinis et infirmis Ilierusalem cum pra;sidio. Cum(|ue exercitus noster et hostium
se conspexissent, geiiibus llexis adjiitorem

Respiciens autem

Dominus populum
est

Deum
legem
con-

quem
iios.

ita

diu tlagellaverat, benigne consolatus

invocavimus, ut qui
fractis viribus

in aliis neccssitalibus

Itaque primo, quasi pro satisfactionc tribula-

Christianam contirmaverat, in

pr;x!senli bello,

tionis,
[lore

lanceam suam, a nemine inventam a temApostolorum, pignus victori;c nobis contulit

Sarracenorum

et diaboli,

regnum

Christi ct Ecclesi;c a

dcinde corda

hominum
vel

adeo animavit, ut

illis,

quibus

ffigritudo

famcs

ambulandi
Deniijuc

vires

mare usque ad mare usquequaiiue diiataret. Hic Dominus affuil ct tantas tribuit vires, ut in hostem currere , ut videnlem
fonleni aciua) vivaj silientem

negaverat,

arma sumendi

et viriliter

contra hostes

dimicandi virtutem infunderet

cum

dicarent

miro

videlicet

cervum segnem jumodo, cum in nostro

Iriumiihanlibus hostibus, fame ac taidio deficerct

Wil. Tyr.
Ibid.
1. 1.

1.

vii.
c.

c.

8. 9. tO. 11. 12.


4

Wil. Tyr.
Ibid.
1.

I.

III.

c.

13. 14.

'

Ibid.

I.

iv. c. 9.

10.

1.

v. c.22.

Ibid.

i.

11.

Ibid.

I.

viii. c. 18.

I.

ii.

c. c.

21. 22. 27.

Ibid.

VI. c. 5. 6. 7.

8 Ibid.

U.

c. 10. 11. 12. 13.

108

PASCHALIS

11

ANNUS

1.

CHRISTl 1100.
'
:

exercitu non ultra quinque millia equituni et centum quinquaginta millia peditum fuissent, et in exercitu liostium centum millia equitum et quadraginta millia peditum esse potuissent. Tunc mirabilis in servis suis Dominus apparuit, cum antequam confligeremus, pro solo adspectu nostro Jianc multitudinem in fugam vertit, et omnia

nenda Ecclesia GaUicana quae sic se habent Paschali sumino Pontiflci, Ivo humilis Ec;

clesiai

Carnotcnsis minister, debitam obedientiam

cum

fideli

Paternitatem

orationum obsequio. vestram Apostolici

culminis

gradum
tur, et

ascendisse, et in

locum

beata;

memoriee

papa; Urbani successisse, nostra parvitas gratula-

eorum arma diripuit, ut si deinceps vellent repugnare, non cito Laberent arma. Spolia inaudita,
thesaurum regis Babylonisobtinuimus: ceciderunt ibi Maurorum ultra centum millia gladio. Timor autem eorum tantus erat, ut in porta civitatis ad duo millia suffocati sint. De liis vero qui in mari
interierunt,
Pridie

summtc providentiae gratias inde referens, ut de bonis i^rincipiis meliores exitus proveniant, pro modulo suo Dominum quotidianis orationibus
deprecatur. Credimus enim rehgionem vestram zelum Dei hactenus habuisse, et decorem domus Dci non ficte dilexisse. Unde postquam paternitatem vestram vicem Apostolici gradus accepisse cognovimus, summum desiderium nostrum fuit, ut per propriam personam adiremus praeseutiam

non

ipsis occiderunt

rum

et

quam boum

numerus, spineta etiam ex pugnabat certe pro nobis Deus. bellum fieret, multa millia camcloet ovium cepit exercitus. Principum
cst
:

vestram

ni

jussu populus
dientes multaj

Ad pugnam progreturmae horum animaUum comitahffic

divisit.

corporalis,

quod

nos retinuisset periculum molestia? in eundo facile incurremus de


.

nobis vera fatendo, vel periculum lapsus animae,

bantur miracuiose, et stabant cum slantibus, et currebant cum currentibus. Nubes ab jestu solis defenderunt nos et refrigerabant.
13. Celebrata itaque victoria, reversus
est

quod nobis imminet vera negando


diceret, ut erat, se

Nimirum

si

Romam
;

pergere ad Paschalem,

ab

illis

retineretur qui faverent ejus inimico

im-

peratori et antipapa;

sin vero negaret se, ut erat,

exercitus Hierusalem, reliclo ibi Godefredo duce.

inha;rere Paschali, peccatum incurreret

Comes

Roberlus comes Northmannia3, et Robertus comes FiandriBe Laodiciam reibi classem Pisanorum et Boamundi versi sunt invenerunt. Cumque archiepiscopus Pisanus Boamundum et dominos nostros concordare fecisset,
S. ^Egidii, et
:

Quod
stum

exaggerat,

ita

pergens

Sic

haud leve. enim Petrus

Ciu'istum negasse dicitur,


esse

non quod negaret Chri-

Ciiristum, sed quia negavit Christi se

esse discipulum.Mittointerim itaquevobis fratrera istum praisentium portitorem, quem rogo ut vice

regredi Hierusalem pro Deo et fratribus suis Regi-

mea

faniiliarem habeatis, et in his quae salubriter

mundus

disposuit.

Ad hanc

igitur

tam admirabi-

et utiliter reverentiaj vestraj suggeret,

tanquam me-

lem fratrum nostrorum fortitudinis devotionem, ad tam gloriosam omuipotentis Dei retributionem, ad tam exoplabilem omnium pcccatorum nostrorum
per Dei gratiam remissionem, et Catlioiicce Christi Ecclesiaj et ipsius Latina;, invitamus vos ad exul-

ipsum audiatis
sus ad

. Ha>c Ivo

eumdem

ad Paschalem; qui rurde legatione mittenda in Gallias


^

litteras dedit his verbis

15.

Quoniam apud nos

quotidie videmus

talionem,etomnes episcopos, el bona3 vitaj clericos et monachos, et omnes iaicos, ut ille nos ad dexte-

ram

Dei considere

faciat,

qui vivit et i'eguat per vos per

saecula.

Rogamus et obsecramus

Dominum

Ecclesiam ruentem, et nullam aut pa;ne nullam erigentem, et pro domo Israel muruin ponentem, charitas Christi urget nos, ut dolorem cordis nostri, quo pro morte et morbis ovium Christi cruciamur, paternitati vestraj revelemus. Interest enim
capitis,

jEstM, qui nobiscum semperfuit et collaboravit, et

membrorum

imbecillitatibus providere, et

ex omnibustribulationibusnos eri|mit, ut fratrum sitis memores vestrorum qui ad -vos revertuntur,

pro valetudinum quantitate vel qualitate congrua

benefaciendo eis et solvcndo


peccatis, et in

debita

vobis Deus benefaciat et vos absolvat

eorum ut ab omnibus
,

omnibus quaj

vel nos vel

illi

apud

remedia procurare. Cum enim a laterevestro mittitis ad nos cardinales vestros, tanquam fllios ulerinos, quia in transitu apud nos non tantum possunt curanda curare, sed nec curanda prospicere
:

Dominum meruimus,

partem

vobis

concedat.

inde

est,

quod multi praepositorum

facla

gladio

Hactenus Epistola Hierosolymis militantium, quae in Occideutali orbe ubique vulgata, omnium ferme incendit animos Hierosolymam adeundi, et subsiSicqne nova expeditio jam dio esse fratribus.
ccepta est procurari in Gallia% et iu Italia classis

linguae ferire cupientes, dicunt,

Sedem

Apostoli-

cam non subditorum quKrere


aut lateralium

Januensium prseparalur ad opus. 14. Ivonis ad Paschalem papam


bene disponenda Ecclesia Gallicana.
tuit

Unde ego et murraur non aequanimiter accipientes, utpote Romanae Ecclesia) filii uuanimes, scribere decrevi-

suam suorum quaerere comraoditatem. quidam corregionales nostri , hoc


sanitatem, sed

litterce

de

mus

sanctitati

vestrae, ut alicui transalpino lega-

Ubi

inno-

trans Alpes, Paschalem pafjam

Urbano de-

fuucto subrogatum esse, iater alios Ivo Carnotensis episcopus ad eum litteras dedit de bene dis[)0-

tiouem Sedis Apostolica; injungatis, qui et vicinius suri-epentia mala cognoscat, et ea vel per se, vel per relationem ad Sedem Apostolicam maturius
curare praevaleat. Cui sollicitudini nullum raagis

Wil.

I.

X. c. 12. 13. 14.

'

Ivo Ep.

xxxni.

Ivo Ep. uii.

PASCHALIS
cognovimiis idoneum,
qiiani

II

ANNUS
Liigdu-

1.

CHRISTI 1100.
Hic per viginli tres annos denique Christi

109

dominum

nensem archiepiscopum, qui et in eodem officio jam diu ministravit, et ut experiniento cognovi" mus, tam Romana; Ecclesiae quam transalpinis
Ecclesiis venerabiliter profuitB,

Ecclesiam nisu toto turbarat iniquus. Post annos biuos Urbanus erat quod ab
Soeclo portatus, coRliqne cboro sociatus
Iste dolore gravi tactus
;

isto

Guibertus inanis

sc excusat, cur praesens

cam Sedem non


gentiani,
et

visitarit,

Posthcpluribus ipsam sanctam Apostolinempe ob pericula, indiIsta

Mortuus est, secuni portans anatbeuia pcr ffivutri. Propterea CKli populus, pariterque lidelis, Exultentque boni, penit quia perditionis
Filius.

Ut surgat

similis

non det Deus unquam.

quidem quae ad

debilem corporis valetudinem. Certe pericula spectant, ita ab hostibus vias obsessas hoc tempore Domnizo scribit, de Heurico imperatore perduelle Romantc
Ecclesii.c

Alque viam domini

Petri f.icicbat bic boslis

Cuslodire, viros spoUare jiihens peregrinos.

16. Sttidia Paschalis pro expidsione antipapce qiumoritur, Paschalis vero ita, ut vidisti, super solium Apostolicum exaltatus, super universalem Ecclesiam Dgens obtutus , cum undique illatas

Domnizo hic posuit uti dignum perdilissimo homine Epitaphium. Sed quomodo ad postremum sepulchro quoque caruit, projectis ossibus ejus in aquas, inferius suo loco dicturi sumus. n. Porro quod spectat ad numerum viginti trium annorum quem ponit, non referendus est iste ad tempus integrum quo sedit pseudopapa, quod contigisse vidimus anno Redemptoris millesimo octogesimo sed ex quo idem pessimus om;

nium hominum

facto

schismate, a Gregorio papa

descivit. Sic igitur exitiale

monstrum,

fax,

luesque

fidelium, cujus opus et studium nonnisi suadere


vel urgere Christianos adorare bestiam, ab Ecclesia

per schismaticos clades infelici spectaculo conteml)laretur,

ac curandas

illas

quas intulissct atque

vera

recedere,

et

in

latronum speluncam

cum

iu dies niagis inferret pestilens antipapa,

monitu
refert

schismaticis convenire, periit infelix moerore con-

suorum
cjusdem
tibi

firniat

animum. Quaenam

isti

ingererent,

addentes currenti calcaria, temporis scriptor


videri

ita in Vita ipsius

auonymus
dicebant
,

Turpe

merito

debere

hairesiar-

cham Guibertum ab Ecclesia toties in capite dainnatum a gloriosae memoriaj domino Grego,

sumptus, desperationis dentibus devoratus. Quod in Urbani papic obitu suam omnem fiduciam coUocasset, cuin vidisset, eo defuncto, nihilominus res Catholicorum in Paschale successore magis magisque virescere exsiccatus est ipse dolore

enim

tristitiaque

consumptus,

et

tristem

animam

dia-

rio,

Urbaiio

magnunimo,
in

et

Victore religioso, praj-

bolo extorquente, decessit tandem, relinquens post


se sibi a cunctis fidelibus

decessoribus tuis mira3 virtutis Pontificibus, diu


acriterque divexatum

maledictionem

cum

dira

Urbe suburbiisque

iu

execratione atque blasphemiis, in euni inferri jugiter consuetis.


18.

eum
pati

ctiam aliquid perniciosum machinari, atque

eum non
pecuniffi,

possc

omnes clamabant. El

Patres

Paschalis perduelles cohibet

Si

inquiunt, desunt,

auro argentoque

Philippi regis legatos miltit in Gallias.

subveniemus.

Uum

hujus dispositionis acriterage-

retur negotiuni, legati Rogerii comilis in

Urhcm

Quod autem nequaquam unacum antipapte obitu exstinctum est scbisma, vivente ailhiic <iui foveret illud
Henrico imperatore: haiid mediocrcslaboressuperfuere Paschali. Eteiiim Henricio|)era, trespostGui-

in causa

veniunt, curiam intrant, et

more ex

parte comitis

officiosissime pa^iam salutant et resalutant, atque

ad pedes cjus posueruntauri uncias mille. Id tam devote susceptum est, quam opporlune
inclinali

berlum sunt subrogati


nulphus, arescentibus

sibi

invicem succedentes

pseudopontifices, Albertus, Theodoricus, et Magisiio

mandatum. His
adeitus

auxiliis ad expugnandum pra;dictum liffiresiarcham desuper coUatis, audaciam

ctionis palmilibiis infelicibus, de

ipsorum ortu malediquibusdicendum

domnus

Pontifex

Opcrari, iiiquit,

jam

Uci

(|uam consiliari tempus est . Hsc dc studio Paschalis ad expellendum fugandumque


gratia niagis

inferius. At vero Paschalis papa, cujus munus Apostolicum in eoerat, utevelleretatiiue plantaret,

destrueret pariter et a;dificaret, in

liis

erat totus,

longe iongius a Romana Ecclesia antipapam. Fervens studio coetus Orthodoxorum, sic feram iilam bestiam assidiio venatu est insectatus, utdelocoad

Ecclesiam in splendorem pristinum restitueret, atque ea qua; direpta novisset, eadem


ut
c

Romanam

tyrannoriim manibus vindicaret


narrat

locum fugere cogeretur, donec infelix cum fuga diem clausil extremum hoc anno, sivc sequenti, ut
est

ista fuerint, ila


lis
:

quajnam autem idcm qui supra auctorVitae PaschaEodem tempore, dominus papa civi;

diversa diversorum scriptoruin asserlio. Hujus


scriptores,

tateiii

Castellanam per suos aggressus


satis
:

locum

namque temporis Germani


Sigebertus,
;

Dodechinus,

ct Urspengensis hoc anno eum defunctum affirmant Uali vero anno sequenli ponuiit, ul Uomnizo atque Petrus Uiaconus in Chronico Cassinate, iidemque ipsi hujus quoquc temporis auctores et quidem integra; fidei. Uomnizo enim iii Vila Malhildis hrnc habet de tempore obi-

munitum niiro Uei aiixilio virtuteque oblinuit parum post obtinuit et Reiieventum. Ilis diebus, Petrus de Columna Cavas op|)iduni de jiire
natura
beati Pctri invaserat; sed

dum

alienacontumaciter

retinere nititur, lurpiler amisit propria. Egressus

Urbe doniiniis

papa Cavas recepit,


.

Columna

et

Zagarolum,oppidajurisillius, sapienterexpugnata,

tus Guiberti antipaikT nefandissimi

atquc potcnter sunt capla

Ha;cipse, qui inferius

110

PASCHALIS
fuisse

II

ANNUS
eum-

1.

CHRISTI 1100.
scandalum 'generarent,
Concilii
et

eumdem Petrum abbatcm

Farfensem,

tilata

totum pa>ne frupra?focarent

demque Romana; Ecclesia; perduellem ostendit. Hic primum occurrit mentio nobilissimae familia; Columnensium optassem bonestioris tituli occa;

ctum

aliqua exKstuatione

pressa vcro silentio,


legalionis tua;

tanquam verbo Dei alligato, auctoritati plnrimum dcrogarent.


Concilii,
,

perdomitam Corsorum familiam insuper Stepbanum atque filium cepisse, qui invadentes monasterium Sancti
sione. Addit auctor, ab eodein Paschale
;

De termino vero habendi


kalendas

qucm

quarto

PauH,

recepta sceleratorum

munitionem converterant, illicque manu, baud mediocre facessebant Urbi negotium loco capto, eumdem Steillud in
;

facile occasionem Augusti designasti quarent episcopi partium nostrarum, dicturi non esse congruum spatium ad peragendam viam et pra;parandum viaticum. Non enim poterunt multi

pbanum

jussit Pontifex in

exilium duci. Hi primi

fuere Paschalis papaj labores, qui


fatigarunt.
19. His accesserunt externa

eum baud

leviter

valde molestia affecerunt

illa

vero

mala qucB ipsum omnium ma-

xima, quaj rcgum sunt inobedientia parta, quaj licet ab Urbano papa medicamento po^nitentiffi jam
ante sublata fuissent
trice

tamen iterum, cum ex cicamale obducta recrudescerct multa sanis apo, ,

ferro cbirurgi potius quam stema luniescens unguenti lenitate curandum fuit. Debet lector bic mcminisse, Pbilippum Francorum regem ob legi-

episcoporum ad locum pervenirc Concilii, nisi per multos circuitus, et per acquisitos undccumque conductus. Si crgo videtur prudentia; tuae, convenientior videretur mihi terminus in capite autumni, quoniam et annus erit fertilior, et unusquisque invitatus, indulto sibi congruo spatio, ad eundum paratior. Si autem praiter spem evenerint IhTC omnia cum Deus inviccm nos loqui concesserit, et de termino, et de loco habendi Concilii, et de multis aliis cum prudentia tua tractabo; quia multa praitereo, quEe non sine ratione interim
:

cbartae

commendare

dissimulo. Mitto itaque tibi

cum

brevigcrulo tuo cursorem istum, per

quem

timam uxorem
ductam,
Pontiflce

ejectam, atque pelliccm subintro-

Trbano excommunicatum, poenitentem vero postea absolutum, sed rursus ad vomitum redeuntem, rursus ab Urbano subjectum interdicto. Qui ut audivitUrbanumipsum esse defunctum, perinde
fuisse in Claramontensi Concilio ab

mihi remandes et de tempore et de loco colloquii nostri, ct dc constitutione babcndi ConciUi. Vale . 21. Concilium Pictaviense et ejiis canones. Convenit tandem ut Pictavis Concilium cogeretur, legatis Sedis Apostolicae rem agentibus; de quibus

ita in

fragmentis Francorum Historiae

'

Urbano

atque
fregit

cum

ipsosacra; leges pariter essent exstincta>,

obeunte, successor ipsiusPaschalis in Gallias misit

summa

vincula qnibus tenebatur adstrictus, idque injuria violata; .censura; Ecclesiastica;. His

nem

auditis, Pascbalis

papa vindex legum exsurgens

decernit legationem in Gallias, per quam in regem Concilium indiceretur, cui rex ipse ad dicendam

causam

reus assisteret. Credita

est legatio tanti

duos de suis cardinalibus probabiles viros, JoanCum autem episcopi ibi et Renedictum etc. collecti contra Pbilippum, esscnt ejus lilteris inde pellendi, quid mirandum Deo agente tunc acciderit, accipe ex Annalibus Aquitanise, a Joanne Roucbeto conscriplis, in quibushaec habcntur Cum
:

ponderis duobus sanctoe Romanre Ecclesiffi cardinalibus, Joanni ac Renedicto ; quorum alter, nempe
Joannes,

innotuisset
psisse illum

regi

cogendum

esse Concilium, scri-

Guillelmoduci Aquitania; cognato suo

pum

de his scriberet ad Ivonem episcoCarnotensem, nimirum de loco et tempore

cum

Pictavis agcnti, pctiisscque, ne talem sibi sineret

injuriam in urbe sua inferri


gatis denuntiavit, ut

tum Guillclmus

le-

congregandi Concilii, banc ad reddilas litteras accepit ab Ivone responsionem ' 20. Joanni prcsbylero cardinali Romanse Ecclesiaj legato, [Ivo bumilis Carnotensium Ecclesiae
:

de urbe excederent. Qui cum spatium deliberandi ac respondendi unum diem


postulassent,
et

impetrassent

nocte quae inter-

jecta fuit, visus est adstarc legato S. Hilariusethortari,

minister, legatione fnngi in Christo.

ne minis Guiilelmi ducis


:

tcrritus,

ab incoepto

Litteras

tuse

benevolenliae

indices

nuper

desisteret
ei

accepi, quibus abcjua constantiae tuae opera parvitati

non enim passurum Deuni, ut ea res fraudi esset, aut male succederet. Quam visioposlridie Guillelmo recitasset legatus
,

mea;

notificasti. In

quibus bocegregie laudabile


regis abstinuisti

nem cum
permisit

intellexi,

quod

te

communione
:

ille,

ut pro arbitrio cuncta perficeret. Itaregis adulterio, cen-

quoniam

in hoc et famoe tua; et legationi tibi


licet

com-

que mox habita qua;stione de


a se ablegaret
:

missse sane consuluisti


vincife episcopi

quidam

Relgicse pro-

suris Apostolicis rex admonitus est, ut

in Pcntecoste, contra interdictum


ipsi

quod

et fccit

Haec

ibi.

Rcrtradam Sed haec


dccreto
(ut citata

bona; memoria; papa; Urbani, coronam

regi

de pcenitentia regis

et obedientia exbibita

imposuerint, tanquam mortuo pra;cone, justitiam

Concilii, postea contigere. Interim

autem

mortuam

esse crediderint.

Quod autem

Pictavis,

aut intra provinciam Aquitanicam Concilium ccle-

supra fragmenla Francorum Historioe habent) renitentcm rcgem ipsum et refragantem penitus Apostolicffi

brare disponis, omnino laudo.

Quod

si

intra pro-

jussioni per legatos signiflcata;,

resisten-

vinciam Relgicam, vel Cclticam Concilium celebraretur, multa premi silentio oporlcret, qua; venIvo Ep. cxxxiv.

temque

Concilii Pictaviensis decreto, liquet fuisse


in

anathemate condemnatum. De eadem


Fragm.
Franc. post Helgald, p.

regem

bist.

PASCHALIS

II

ANNUS

1.

CHRISTI 1100.
Ut
filii

111
et caeteri in forni.

excommunicatione meminit idem qui supralvo, in Epistola ad Paulolpluim Rheniensem archiepiscopum, paucis ins rem gestam perstringens Pro' :

presbyterorum %
fiant,

catione nati ad sacros ordines


nisi

non promoveantur,
in

aut

monachi
:

aut

congregafione

pter

quam accnsationem

et

patrati incestus
est rex

com-

canonica

regulariter

viventes;

prajlationes

vero

probationem, excommunicatus

Philippus a

nullatemis habeant

sed neque servi, nisi a domi-

domno papa Urbano

in Claroniontensi Concilio. Et

nis suis libertate donentur.

factum divortium prwdictus rex esset reversus ad pricdicliB mulieris consortium, excommunicatus est in Pictaviensi Concilio a cardinalibus Joanne et Benedicto . Haec Ivo superioribus consentientia, ideinque alia occasione meminit ejuspost

cum

Ut nullus presbyter, diaconus, vel subdiasuspicio babeatur, in

conus concubinam habeat, sed nec aliam foeml-

uam unde magna


secum
teneat. Et

una domo
sacerdotis

quicumque hujusmodi

concubinarii
scientes

dem

Concilii Pictaviensis

-.

pecuniam ordinati missam audierint, excommunicationi subjacere


sive per

22.

De canonibus autem
htcc reserat

in

dicto

Concilio
:

debeant.
Clerici

conshtulis,

nobis Vaticanus Codex

Decrevit sancta Synodus, ut nullus episcopus,

municentur
viensis.

arma portantes, vel usurarii, excomHucusque canones Concilii Pictaterribilis ultio


ibi

abbas, presbyter, vel qucelibet persona de clero,


accipiat de
laica)

manu regis, vel comihs, vel cujuslibet persona; donum episcopatus, vel abbalite, vel
reliquarum rerum Ecclesiasticarum
:

23.

J71

divina.

clericwn conciibinarium

Occasione autem sancili

canonis

EcclesisB, vel

adversus

sed episcopi a suo melropolitano, abbates, presbyteri,

et caetera)

inferiores persona; a proprio epilaici

opportune describenda putamus, quae adversus ejus contemptorem in eadem provincia, imo in eadem dioecesi
,

clericos

concubinarios

hic

scopo. Si vero
Ecclesias

decretis canonicis

resistentes
ipsi

Pictaviensi contigisse plane

violenter retinere

pra3sumpserint,

excommunicentur. In Ecclesiis vero illis nullum divinum officium fiat, nullus oret, lumen non ponatur, mortuus non sepeliatur; tantum baptismi gratia ibi non negelur, infirmis remedio pcenitentia; et

miranda narrantur ab integerrimo scriptore, Petro Venerabili abbate Cluniacense, hujus temporis auctore fidelissimo. Ait

enim

24.
ctaviensi
erat,

Apud castrum Liziniacum, quod in Pipago situm est, nuper quidam presbyter
superca^lestem di-

communionis subveniatur.
Item, ut

qui sacerdotalis ordinis

nemo episcopatum, abbatiam,

ar-

chidiaconatum, archiiiresbyteralum, prsebendam,


vel alios Ecclesiasticos honorcs, vel [^raelationes in

gnitatem miserrima; vitfe conversatione deturpans, non ad animarum quibus pra;erat curain, sed ad
carnis sua; voluptatem explendam sacro ministerio

duabus Ecclesiis exerceat, nisi in una tantum, et neutram horum quisquam per pecuniam acquirat,
et quid(|uid tali

utebatur. Qui juxta Prophetam

'

lac gregis sui co-

modo

acquisissc comprobantur,

medens, et ejus se lanis operiens, absqiic ulla spe icternorum mercedibus mercenarii avidissime pascebalur.
Christi

omni remola
a

occasioiie,

deponanlur.
de clero sive dc populo

Item,

ut nullus

Ecclesiastica
sibi

bona jure consanguinitatis requirat

Mundissimam atque omnia mundantem carnem etsanguinemin altaris Sacramento frequenler officio, non devotione sumebat, nec ab
imniundis tainen carnis operibus sese cohibebat. Cum(|ue ut sus immunda multo temiioro in coeno

habcnda.

Item, ut nullus cp. pro sacris ordinibus, vel pro Eccl. benedictionibus vel quibuslibet aliis benedictionibus niunus accipiat.

luxuriae versaretur, et sui ipsius foctoribus delectarctur : territus couscientiac malo (sicut aliquando
ct niali

Ut nullus abbas, vel monachus, vel quiiibet


poenitentias injungat, nisi quibus

ad horam compunguntur) familiaritatem


expeliit, et abbati

alius

proprius

quorumdam bonorum virorum


Dona;vallis, ac fratnbus

episco[ius
a

banc curam

dcderit.

ejusdem monastcrii

sc in

Ul abbas, monaclii, canonici, Ecclesias quas


vel aliquo

numiuam habuerunt non emant,


fuerinl dioecesi. In
illis

modo
cujus

amicitiam specielcnus copulavit. Uiii longo temporc eum de vita; emcndalionc commonentes, et
ut saiculo renuntiaret assidue exhortantcs, nihii

sibi vindicent, nisi consentiente episcopo, in

vero, quas hactenus absque

ab co inipetrare praiter inanem spem aliquando


potuerunt,

calumnia habuerunt,
neant.

redilus bencficiaque obtiPresbyter anteni de cura animarum et de

Nam

libenter qua; dicebant audire se

Christianitatis minislerio episcopo respondeat.

semper eos de convcrsionc suspeiulens, de societale sanctorum illorum gloriabalur, nec


hngens,
et

Ul abbales, decani qui iiresbyleri

non

sunt,

admonilione vcl exeinplis eoruni a malis relrahebatur. In his atque


aliis perdila;

liresbyleri fiant aut iirajlationes amittant


a

alque pcrdendae

Qui archidiacoiiatustenent, diaconi


si

fiant; (jui

presbyteratus, iiresbyleri fiant, aut honores aniittant.

actibus perdurans, ct obslinalionc impia iram sibi iu die ira; thesaurizans, iu morbum invita; suau

Quod

ali(]ui,

justa causa prohibente, prc-

cidit, (|uo post

sbyleri aut diaconi csse

uon possunt,

prailaliones

trcuia

pcrvenit.

aliquos dies ingravcsccnte, ad exAdierat euni visitationis gralia

amiltant.

Ivo Ep. ccxii.

'

Ivo Ep. cxxxvii.

Cap.
'

1. (le aelate et (jual.

Pctr. Venerab.

I.

1.

mirac. c. 25.

Ezccli.xxxiv.

112

PASCIIALIS

II

ANNTTS

1.

CHRISTI 1100.

prior jam dicti monasterii, atque cum eo per aliquantum diei spatium ipso quociue rogante per-

diabolo el angelis ejus perpetuo cruciandus. Ecce,

ecce ignita sartago plena bullienti adipe,

quam

co-

manserat.

Et ecce noctc supervcniente,

cum
:

cunctis

ram nie tormentorum ministri detulerunt, eamque ad mcfrigendum undique succenderunt .Qui enim
carnis voluptatibus, succendentelibidinis igne carnis

disccdetitibus solus lccto ejus assideret, clamare


terribiliter a-ger ille
ait,

ad priorem coepit

Succurre,
feritatem

concupiscentiam,

Deum
:

offenderat

juste ei

succurre,

ecce

duo super

omnem

succensa igne adipe cruciandum fore, per visum

expavescendi leones

inmeimpetum

faciunt, liiante

ore ac rictu feroci per frusta discerpturi

me totum

oslensum sicutjam
ille ait
:

est.

Pergit vero

Et

cum

prior orationi,

bis fecerat,

tertio

quoque incubuisset,

consumere volunt, Deprecare cito Dominum, ut ab his eripiar, antequam morsibus eorum consumar. Dicebat ha;c et tremebat ac velut devora,

cessa,

cessa pro

me

orare

nec pro

illo

ultra fatigeris, pro


;

quo nullatenus exaudieris.


cor, et mise;

Priore vero dicente

Frater, redi ad
vivis, a

turos fugiens timore, defecto corpori vires addente,


retrocedebat.
Prior

ricordiam,
adjecit
:

dum

adhuc
ait,

vero

vocis illius ac

gestus

Putas,

me

Deo require ille ut insanum loqui ? Non

terrore turbatus, non sine multo et ipse timore

tamen, ipsa necessitate impellente conversus, pro misero illo, ut poterat, Dominum exorabat. Quo orante, mutata voce a!ger Bene,
erat; ad preces
:

sana mente quai dixi confirmo. Et cucullam prioris manu tenens eum interrogavit Nonne hoc quod manu teneo, cuculla tua est7Quo
insanio, sed

rcspondente, est
paiea est

adjunxit

Sicut baec vestis

cuest,

inquit, bene, reccsserunt crudeles bestiae, et per

culla est, et sicut hoc


:

orationes tuas

jam

ultra

nusquam

apparent. Et

sic et

quod substractum mihi hoc quod coram cerno, ignita


dicebat sartagine exiens, in
,

sar-

quia usque ad ultimum spiritum semper compos


sui extitit (nec ut

tago cst. Et
ignis de illa

dum

hasc loqueretur, gutta invisibilis

in

quidam morientium solent, vel modico sensu imminutus fuil) conversus ad

quam
et

ma-

nuni
dictu,

ejus

priore vidente cecidit

et

mirabile

priorem, loqui
sinius coepit.

cum eo de quibuslibet veluti sanisCumque tam de his quam de aliis


rursum inclamare longe
terribilius

cutem
rei

sumpsit.

Tum

ille

carnem usque ad intima ossis couacricum gemitu: En, incjuit, in:

niulta inter se verba conferrent, horse fere unius


spatio elapso,

dubia
psit

probatio

nam

sicut ista

quam

vides, de

sartagine prolapsa gutta


:

carnis partem

consum-

quam primo

En, inquit, en ignis de Cc-elo, ut torrens iuundans descendit, et super hunc lectum meum veniens, jamjam me in favillam usque comburet. Festina, adjuva, ora si forte et ab hac morte eripi valeam. Et hmc dicens, manibus et brachiis opertoria sublevabat, eaque velut
exorsus est
:
:

sic

confestim totum nie ignea vorago consu-

met. Priore ad ista stupente, iterum dixit : Ecce sartaginem istam ministri infernales propius afferunt, ut me in illam injiciant, jam namque manus adaptant. Et post modicum Ecce linteum in quo jaceo, undique concurrentes accipiunt, et me
:

aliquid juvare possent, invisibilibus ignibus tur-

in

ignitam sartaginem a;ternam frixuram projihis qui

batus opponebat; sed


poralia

nequidquam

nonenim

cor-

ciunt.

tegmina a spiritualibus incendiis tegere poterant, quem caelesti vindictae impia opera exponebant. Prior adauclo timore, denuo ad orationem convertitur, et quantum in tali casu posslbile
erat,

que

Hoc velut ultimum vale mox ut priori atad hoc horrendum spectaculum con:

venerant, dixit

subtracta voce, ac reflexa cervice,


spiritibus tradiinvasit, ut illico uni-

puniendum spiritum condemnatis


dit.

Tantus vero terroromnes

supra,

Domini misericordiam deprecatur. Illo, ut orationi instante, post paululum patiens


preces ejus interrupit,
tutus
di-

versi aufugerent,

neque

aliqui in

domo, ubi cada-

ver mortis remanserat, remanere auderent. Facto

gratulationis vocibus

cens

Quiesce,

jam ab igne

sum

nam dum

super
sed

me

(ut dixi)

positus est linteus, usque ad

cum impetu descenderet, interquem ignis pervenit,


potuit.

mane, miserum cadaversepulturae mandatum est. 26. Post aliquot autem dies, cum ad universos circa positos haic tam terribilis fama pervenisset, rei

veritatem probare volentes,

eum

transire

non

Jam

et

ab

isto peri-

ruerunt, atque fossam illam,


viventis presbyteri
fecerat, in

quam

in

tumulum apemanu adhuc

culo ereptus, oro ne a me discedas quousque quis istorum finis futurus sit agnoscas. Tum prior, qui

tam timore quam hospitandi


ei assedit.

necessitate recedere

volebat, substitit, et ab oratione surgens,

rursum
anxiuni

Cumque eum
et

lantis terroribus

consolaretur,

uterque ad invicem

(ut prius) col-

gutta praenuntia damnationis mortui cadavere invenerunt . Haec Petrus et alia de tanti miraculi horrendo visu et divina vindicta, dc qua per Prophetam Pluet super peccatores laqueos ignis et sulphur et spiritus procellarum, pars calicis eorum. Qua; om'

loqueretur, subito a^grotus ad invisibilia raptus

nia ,

inquit Petrus,
dicit,

secundum quod beatus


propter se infelix pre;

obmutuit. Prior raptum


25.

eum

ab humanis

intelli-

Gregorius

nullo

modo

gens, rei exitum praestolabatur.

sbyter vidit, cui nibil visio


noctis spatium,

ista profuit

sed quanta

Cum
se
I

ecce post

multum

cautela sacerdotaleofficiumadministrandum,

quam
po-

homo ad
ait
:

rediit, et miserabiliter

ingemiscens
et

reverenter divina mysteria tractanda, superna per

Ha! ha heu miser


!

ad judicium asternum rajilus sum,

eum

dispositio demoustravit .

Tunc temporis

ajterna

morte damnalns sum. Traditus

sum

horrendis torloribus, igne inextinguibili cuni

PASCHALIS

11

AXXUS
impu-

1.

CHRISTI 1100.
,

113
et

tissinuim, ciiin in sacrorum minisfrorum


dicitiis

mini reliqueritis

quanfa pro fratrum salute

ejusmodi Nicolaitarum bsresis nominata magnopere invaluisset. Ad quam cNcidendam cum

erepfione pericnla subieritis: patiiam, domos, parenfes posfhabuisfis, vosmetipsos cxilio addixistis,

minime

salis esset Apostolicae censur;f gladius, to-

ties sanctis

Patribus in eosdem deIiiH|iientes sacros


,

canones innovantibus placuit divinte misericorad correctionem mulloruni, eo modo fantam vindicfam ifa multipliciter fesfatam, reddere fidelibus manifesfam. ILtc dicta sunt occasione Condise
ciiii

Pictavensis, hoc

anno per legatos Aposfolicos

babiti.

27. Paschalis papce litlerce et lecjatio aclmilitantes in Oriente.

Sed adrcliquaslegationes, boc


diversas

curate nunc ad meliora semper pacem cum omnibus conservate, ut possilis ad Beternam paceni Domini misericordia pcrvenire. Plurima vobis significare jier chartam et alramenlum supersedemus, quoniam ex Apostolicffi Sedis gremio cbarissiinum frafrem Mauritium Porfuenseni cpiscopum destinamus uf qui per beati Pefri vicarium, sanclai in Cliristo memoria) prffidecessorem nostrum Urbanum, fanli peregrina-

morfi opposuistis

tendere,

tionem

ifineris

assumpsistis,

beati

Pelri

solafiis

anno a Pascbali
litteras

Ponfifice ad

provincias

missas, convertamus orationem.Qui anno superiori

semper abundetis, ef qucm fundaiiientum tanti operis habuistis, ipsum quoque ad fincm caput iu
flde ef obedieiifia teneafis. Vices etiain nostras ei-

acceperat de

felici

progressu Chrisfiani

exercitus in Pala?stina Pasclialis papa, decernif legationetn in Orienfeiii


:

legatus veio eligif ur cardinalis

dem eum
Qiii

fratri

Maurilio et episcopo commisimus, ut


exciperc,

in

omnibus reverenter
in

audire, et

episcopus Portuensis, cui bas litferas dedif, quas etiam accepimus ex scripto Codice Anlonii Auguslini
:

pcr ipsnni nobis, inio beato Petro obsetiui debeatis.

nimirum

pra>ceptis

dedimus, ut

Ecclesiae,

quam
servorum
Dei,
esf,
filiis,

per vos

Dominus

liberavit seu liberatiirus


si quffi

28. Paschalisepiscopus, servus

ordinationi vigilanfer immineat,

minus

venerabilibus fratribus sive


cis,

ejiiscopis, cleri-

canonicis regulis apfa repererit, corrigat, et in

proceiibus, miiitibus, et

omni
,

jiopulo milifiic
et

eisdem

cum

vesfro auxilio plantanda planfet, a;di-

Cbristiaiuc in Asia friumpbantis

salutem

Apo-

ficanda ffdificet.
prfficipimus,
pra?ferenfi, in

stohcam benedictionem.
pollicetur,

ut

Quod per Proi^betam populo suo Dominus impletum in vobis cognoscimus In' :

Horfamur ifaquc hortanfesque fanquam personam iiostram omnibus obedire ciirefis. Ornnipo,

ei

tens

Dominus

et velle et

posse in vobis tribuaf

ut

habitabo,
qiiia per

iiiquit, in eis, et

inambulabo

cum

eis,

qua; eo auctore facienda cognoscifis, ipso adju-

operationeni

fidem in vesfris pectoribus habifaf, et per ita inambulat, uf |)atenter in vobis inimicos suos expugnasse videatur. Renovavit

vante impleatis. Ipse vos ab omnibus peccalis absolvat,


et
exilio
,

vesfro patriam cCternam fribuat.

Dat.

Roma;
,

quarto

nonas

Maii

Indicfioiiis
.

enim Dominus aiitiqua mirucula *, ut in uno miile, et in duobus dccem millia persequeretur, et

octavaj

per

manum

Joannis diacoiii

Ibec ad

mililanfes in Orienfe Occidcnfales fidcles Pascbalis

his

Ecclesitc

annis

sacerdotalium

pre'.

papa.
JO. Obitus
citjus successor

cuin lubis inimicanim uibiuni mcciiia aperiret


lllud vero
aestimatis,

((uanfi gaudii, quaiii pofentis miraculi

Godefredi regis Eierosolymitani, Balduinus male meretur de pa-

quod sacrosancfi lateris sanguine crueiitam lanceam, ct vivificcc crucis parteni vcstris oculis revelavit, vesfris fractandam manibus oblulit ? Quanfas super his Kedempfori nosfro gratias debeamus , iiec humanus animus opiiialur, nec lingua pracvalel enarrare. Videmus eniin Chriliosfes, Cbristiani

triarcha Ilierosoli/mitano.
(uf viilt Tyrius)

Haud mulfum
vita
;

teiii-

poris post ha;c elfiuxit, ciim Godefredus diix, sive

rcxHierusalem ex hac
aniio,

migraf,
vir ([ui-

ncmpc hoc codem

XV

knl.

Augusti

dem

pra^ter

peritiam ac foififudiiiein inililarem

pietate insignis, ut qui

jam, quo ab impio inipcra-

stiaiue fidei

populi o(ipressores

torc cui militabaf se divellercf, profecfioiicm

cam

maiiu vesfra parliin confrilos, parlini e diu possessis regionibus efi'uvidemus Orienfalem Ecclesiam jiosf longa gatos
:

per diviiiam misericordiain

qua cuniDeus mulfiplici gratia cst consolafus, ut omncs qui stylo prosecuti sunf res Orientalcs affirmaiif. Eidem vero cst siibinstituif, in

sancfam

captivilalis teiii|ioia,
libertalis

magna ex parle ad aiili(|uam gloriam rediisse. Dicendum igitur ore,


^
:

rogatus Dalduinus principiim

omnium
(|ui

conscnsu.
et

Ha;c pluribus Willelnuis Tyrius',

oborlas
et

diceiulum corde
in
terra

Gloria in altissiniis Deo, et

mox

dissensioncs infer ipsuiii

Babluinnm

pa-

pax hominibus bonaj vokintatis. Orationi etiain et vigiliis insistendum , ut quod coepif adimpleat cf manus vcsfras quas bostium suoruin sanguiiie consecravit, immaculalas usiiuc
,

triarchani

Hicrosolymorum enarrat. Pcssimo cnim


illo,

Ariiulpbo

obituiii Godefrcdi iiiulta

de qiio supcrius, instiganfe, post csf passus Daiberlus jiasibi

friarchaa Baldiiino,

usurpante jura Hierosolycaiisa

ad

fineiii allhienles firnia pietate


2'.}.
v(

custodiat.
in Cbiisto deside-

morum
fuiic

Ecclcsi;c

(niariim

coiiteiitioiuim

Quapropfer

agite,

filii

idem Daibertus
iiiferiiellavit,

Aiitiocluc principemlJoainun-

ratissimi,

rememoramini

quaiita pro

amorc Do-

dum

ut prolector acccdcret pro conHierosolyiiiitaiia; Ecclesi;c,ad

ferv;itione
'

jurium

Deul. XVI,
II.

cl 1. Cor. vi.

Deul.

xxxii.

Jos.

i\.

Tyr.
1.

Luc.

IX. c. ull. ct

I.

x. c. i.

BaRON.

TOMLS XVIll.

13

114

PASCHALIS
et lias litteras

II

ANNUS

1.

CHRISTI 1100.
mea) anchoram in
tu;c dilectionis solidilate

quem

dedit, fjuil)us dc cunclis qua;


'
:

et spei

gesla essent ipsuin roddil cerlioreni


31. Scis,
fili

figo: tibi, inquaiii, soli qiias patior aerunmas, inio

cliarissinie,

quoniam me ignoEcclesiarum

quas Ecclesia patitur, voce


et cogitatione refero.

llebili, et

anxia pietate,

rantem

et

inviium, Iwna! tamen ac sancta} inten-

tionis affectu, in

eam

quai

omnium

33.

Tu autem,
gloria)

si

quid

pietatis Iiabes, et nisi

singuiaris est niater et


ct

Gentium domina, rectorem patriarcham elegeris, clectumque communitam

cleri ac plebis

quam principum
sedem
licel

assensu, in hujus

degener hlius, qui lyrannica crudelilateclausum ab impiamanu domiuum Apostolicum Gregoriuin de Urbe Ronia eripuit,
palernas
vis esse

summai
lutus,

dignitatis

eunte gratia, locaveris.

indignum, Dei pra3In quo ego culmine consli-

unde memorabile saiculisomnibiis nomen nieruit: omni occasione remota, festina venire, etterraj regnique
tui

quauta pericula, quot labores, quot perse-

cura in mililibus tuis prudentioribus

cutiones sustincam, injuriis offensus mille, nieus


cognoscit animus, et ipse cognoscil
ctor

sapicnfer disposita, sanctae Ecclesiffi mirabiliter la-

omnium

insi)e-

boranti misericorditer succurre. Et certe scis ipse,

Christus.
viveret,

Vix enim dux Godefredus,

dum
arbi-

quoniam
et feceris.

adhuc
trio

non tam

propriaj voluntatis
,

auxiliuin tuumconsilium(|ue promiseris, debitorem sancta3 Ecclesias ac mihi sponte tua

quam malorum

persuasione seductus

ea reli-

Scribe iyitur ad Balduinum


ei,

litteras, inter-

quit Ecclesiffi tcnenda, quii

Turcarum temporibus
; ,

et sancta Ecamplius honorari et exallari debuerat tunc majnra desolationis elconfusionis suai opprobria sustinuit. Resipuit ille tamen, et per miseri-

qui tunc fuerat i^alriarclia tenuerat

clesia

cum

ne sine licentia nostra ct legatione, (cum ille tecum in patriarcham et rectorem EccIesiK Hierosolymitanae me elegeril) sanclam Ecclesiam
dicens

devastaturus
niat,

et

resejusoccupaturus uUo
ei,

modo

ve-

monstrans

quoniam ignorabile
non ut nunc

est, tot

vos ab-

cordiam Dei ab impietatis desistens proposito, in die Purificalionis Beatae Mariai Virginis de Joppe

pro eadem Ecclesia labores sustinuisse tot(iue pericula, ut illa libera fieret,
vilis et

quartam |)artem

Ecclesiffi Sancti

Sepulchri dedit, et

jecta servire cogatur


esse jure

illis,

quibus dominariet

prae-

post in die 1'aschalissolemnitatisjam ultra superbe


sapere, aiilin sfficulari

materno

debet.

Quod

si

ilie

justitiae

pompa

confidere respuens,
Sancti Sepulchri

resistens, ralionabilibus acquiescere noluerit, per

divino nutu compunctus, cuncla quae juris erant


Ecclesiffi, libere reddidit, et

cam quam
stor, ut

beato Petro debes obedientiam conte-

homo

ac noster effectus, fideliter se Deo et (nobis)

amodo

militaturum spopondit. Reddidit itaquenostra; potestati Turrim David cum tota Ilierosolymitana urbe cjusque pertinentiis, et quod in Joppe ipse tencbat: sic tamen, ut ob rerum temporalium insufficienliam, nostra concessione ipse haic tam diu
teneret,

donec illum Dcus in caplione Babylonis


hffic

aut aliarum urbium amplificasset. Si aulem abs(|ue


haerede masculo moreretur,
ulla

omnia absque
Ha^c

quibuscumque modis vales, aut etiam si necesse sit, armis adventum ejus impedias. Quidquid autem super iis quac mando tu facturus sis galea tua ad me sub festinatione missa, per hunc eumdem quem ad te mitto nuntium, milii,charissime, manifesta . Hucusque patriarcha Hierosolyniorum ad principem Antiochiae Boamundum. Sed banc Epistolam minime ad eum pervenisse idem auctor existimat, eo quod inter ha^c idem princeps, eodem inense quo obiit Codefredus, dum
,

contradictione
in

Ecclesiae

redderentur.

invasurus ])ergcret Mesopotamiam, iuterceptus in-

onmia cum

pra:sentia totius cleri et populi, in

die solemni Paschajantesacrosanclum

confirmasset, et in lecto ffigritudinis,

Sepulchrum de qua moripse

ab hostibus captus est. Quomodo autem dolo adversariorum Hierosolymis idem patriarcba pulsus, Romam ad Paschalem Ponliflcem veuerit, suo
sidiis,

tuus

est,

coiam multis

et

pi'obatis lestibus

loco dicturi
34.

sumus.
acceptis a

constituit.

En quam male meritus de


Balduinus, sui

Deo

32. a

Quo

dcfuncto, comes Garnerius uthostis


j^endens,
et pactum Turrim David contra nos suis ad Balduinum directis, man-

beneficiis

principatus auspicatur

contra Ecclesiain Dei insurgenr?, fidem


justitiaj nibili

exordia, ut iram offensi numinis iu se converteret,


ita

mala jaciens

sui regiminis
et

fundamenta, nonsibi

munivit,
dat, uti

et legatis

nisi

cum

labore

dolore regnavit. Ut nihil

Ecclesiam Dei diiepturus, resque ejus vio-

ipsis

principes infelicius consulant,

quam

Eccle-

leuter occupaturus quanlocius veniat.Unde judicio

siastica

juradeprimere, etsic

sibi

omnia vindicare;

Dei percussus, quarlo post obilum ducis die obiit.

Hoc autem ipso mortuo, viri ignobiles ac de plebe adhuc eamdem Turrim cum tola urbe occupantes tenent, advenlum Balduini ad ruinam Ecclesite et
totiusCliristianitatisinteritum |)raestoIantes. Atego,

qui enim lacessit Ecclesiam, sibi quidem Deum adversarium constituereet ultorem, innumera docent exempla. Caeterum
sibi vindicaret
,

quibus rationibus tanla

pro ea Ecclesia patriarclia, pluribus

qui solius Dei clementia^, tuique dilectioni,


charissime,

lili

sum

relictus,

miseriis omnibus,

ca-

lumniis iusidiantium mihi malignorum circumvcntus,


tibi soli,

quia in

te solo post

Deum

confido,

idem Willelmus ostendit, quem tu consulas. Porro ipsum qui illipraceratEccIesiaeDaibertum, constantissimi animi fuisse antislitem, omuibus numeris absolutum ad sedem illam regendam, cum scriptorum omuium hujustemporis, tum testiQcatione
Ivonis episcopi Carnoteusis ad

eum

post crealio;

>

Will. Tjr.

I.

X. c. 4.

nem

ipsius scribentis Epistolani, salis apparet

cu-

PASCHALIS
jiis lioc

II

ANXTJS

1.

CHRISTI 1100.

115

est

exordiiim

'

Qiiia

divina miscralio

licus princeps,

sollicitudinem vestram

illi

Ecclesiajprseessevoluit,
,

iMJiiriam

ob unius diintaxat episcopi cxtorris qiialcnam jiidicium sunt babituri, qui


perduellcs, Anglicanos Catliolicos
sive ferro, sive cxilio consumiise-

de qua Verbum Dei jjrocessit graudemus , tum propter fauiiliarem qua vos amplectimur cliarita-

fidci Catbolicae

omnes episcopos

tem

tum

propter utilitatem rpiam

populo Dei
elc.

runt, et alias injurias nefandas ipsis Ecclesiis intu-

collaturam speramus vestram sollicitudincm,


3.J.

lerunt? Non patitur Deus iniiltum

unquam rema*
:

Mortiio Willelmo rege, Ansclmics redit in

nere peccatum, quod non diluit poenitentia, qui ad

Angliam, et quid ciim Henricn successore transEodem anno mortuo Wiilelmo Angiorum actum.

rege perturbatore

Ecclesiastic:c

liberlalis

cujus

causa S. Anselmus (ut

vidisti) cxtorris

ab Ecclesia

tempus punienda reservat; nam ipse Nonne bscc condita sunt apnd me, et signata in tliesauris mcis? mca est ultio, ut rcddam illis in tempore . Sed sic ulciscitur sa?pe minora peccala, iit cx his
timcre discant qui
rei gratia

sua Cantuariensi in Gallia exiil degebat, eidem reileundi facultas ab ejus successore Henrico data

Sed ad breve teminis pace retenta, riirsum siib rcge novo exagifatur Ecclesia cujus occasione opus fuit Pascbali papa; decernere legationes in Angliam. Sed cum ba?c ad plures annos sint propagata, quid annis singulis
est.

eum
ejus
tini

in

maxima perpetrarunl. Cnjus casum turris Siloe nimtiantibus posuit exemplum futuri Judicii magni Dei -.
:

eadem novo turbine


:

igitur e medio rege persecutore, germanus Henricus regnumcapessit qui staS. Anselmum ad suam Ecclesiam in Angliam

38. Sublato

gestum
liis

sit,

exmore

dicenuis.

Jamtriennium

exple-

batur sancti Anselmi extra


exilii,

suam Ecclesiam

in Gal-

quem et susccpit bonorifice rcdeuntcm. Sed quod pax diuturna csse non possit ubi justitia procul abest, quam ad pacem conservandam oporrevocavit,

cum Deus

ullor

tandem exsurgens,

in

regem perseculorem viiulictam exercuit. Cujus quidem ira? Dei complura ostensa sunt anteadocunienta, signis pluribus mauifestissime declarata,

teatfemperessepra>senteni,juxtaDavidicuin illud^: Justitia et pax se osculattc sunt . Qua; lianc

quaj recitant ejusdem temporis


historici, qui

rerum Anglorum
:

Edinerus in Willelmus Malmesburiensis monasterii bibliotbecarius, quos tu,


oculis
et

bac spectarunt

concordiam interceperint, sic accipe ab Edincro Ubi S. Anselmus Saresberiam ad regciii venit, et ei quid de Ecclesiarum investituris in Romano Concilio statutum acceperit, plano sermone inno:

primis in rebus gestis Anselmi,


scirc cupis,
(|ua;

turbatus cst rex ac vebementissime indoluit, nec nutum ejus in aliquo, sicut nuntii dixerant,
tuit
:

si
si

pro arbitrio consulas; nobis


Ilugonis scilicet,

satis,

viri sanctissimi,

magui

exspectare voluit . Ha;c lantum paucis agens Edinerus in Vita Anselmi, co quod ista omnia in alio

nominis ejusdem temporis


testilicatione recitat Edinerus,
.3G.

Cluniacensis abbatis

commeniario seorsum

referamus

anno tertio, qui, exquo venimus, erat secundus, venit Anselmus Marciniacum, loqui domino abbati Cluniacensi Hugoni et sanctimonialiluis. Ubi cum ante ipsiim abbatem consedisscmus, et de bis quae

Hinc

exilii nostri

Roma Lugdunum

quo ista qiii idem qui supra Willclenarrat Verumtamen cum rex, morc anteccssorum suorum, ab archiepiscopo Ansclino lioniinium interrogaret, ct ille pro excommunicalionc
scriberet, ex

eum mus

pra; manibiis Iiabuit


:

Roinai facta differret

missi sunt

Romam

ab utra-

iuter

verba
tatis,

Anselmum et regem eousque versabanlur, (iil fit) nonnuUa liinc inde proferrentur
:

que parte nuntii. Jubetiir Aiisclmus regis intcrea homiiiium facere, vel absolulis morarum nexiluis, regno excedere. Quin potius, rcspondit ille, inspiciantur Aposlolicic
conlinet,
fiat.

intulit

idem venerabilis abbas sub testimonio veriproxime pra-lerita nocteeumdem regem ante

liltera;,

et

(|uod tenor

earum
nuntii,

Redierant cnim jani

Roma

tbronum Dei accusatum, judicatum, sententiam tum damnalionis in eum piomulgatam. Ex quibus verbis admirati non modice sumus. Sed perpendentes
ejus, fidem
et

et casso labore

semitam

trivcraiit,

(|uod rasclialis

papa scntcntiam antccessoris invicto robore tuebatur, Quid ad me de litlcris Apostolicis, ait rcx, jura
regni mei nolo amitlere. Proccdcntc in contenlioasseruit Aiiselmus, terra sc non exiturum, sed ad suam itiirum Ecclcsiam, consideraturum quid sibi vcl suis cx[)e(Iirct scilicel.,
,

viventis sanctilatem ct revcrentiam

liis

qua; dicebantur, nnllatenus baberc

nem scrmonc,

neqiiiviiniis . Facta sunl ista

ullima

Jiilii; ipsis

vero kalendis Augusti,

cum

S.

Anselmus Lugdu-

num
tum

reversus esset, alia sunt divinitiis ostensa dc

ipsius inleritu regis,

qucm jam pluribus delerriante prodigiis, in venatione diim esset, sngitta


emissa
tii,

in cerMini

i'jus

pra-cordia subicns interfecit

die scqucnli, 3". Ibcc

ncmpe secunda mensis Augusti.


lector,

nunc disccssum. Sed posterioribus dicbus molliores ex parle regis virum coiivcncro liltera!, ut pacato animo curia; suaiii pra;sentiam cxliiberet, futurum ul babito inter se collo(piio, oniiiis sopirctur controversia. Non ncgat ille adventum, si
Ita

obiler iic(iua(iiiam vclim

fortc Deiis instinctu

pratereas, sed sapicntcr attendas secunduni illam

mum.
tuntur

suo regalem contigissel aniRursus igitur communi cdicto Icgati mit-

Domini sentenliam, cladcs Hierosolymorum lugcntis ':

Romam,

etc.

Qiiidvcro pcr cos actum


ordiiic,

sit,

Si in viridi
si tali

ligno

lia;c

faciunl, in arido (|uid


Catlio-

suo loco, scrvato tcmpoiis

dicturi suinus.

fiel?

meruit sentcntia condemnari

Per bicnnium in his laboratuni esse, idem qui


Dcut. XXXII.

'

Ivo Ep.

XXXIX.

Edin. in Anscl.

I.

il.

Luc. xxiv.

'

"

Luc. xiii.

' Psal.

lxxxiv.

116
siipra

PASCHALIS
Edincnis affirmat
:

II

ANNUS
ista

1,

CHRISTI 1100.
Sed fincm imponarebus gestis anni hiijus Paschalis pap;D,

adco ut posterior

stantiensi episcopo tradita.

legalio iioiinisi sequenti

anno potucrit

contigisse.

mus jam

Sic igitnr \ides regis inconstantiani,

modo

Ansei-

qui ad rcgimen Germanicarum Ecclcsiarum, quas

muni ab
nantis
:

exilio revocantis,

rnodo exiliuni connnisanclissimiadmirare,

constantiam

-vero viri

Henricus schismaticus imperalor persecutione vexabat, legationem Apostolicam credidit Gebehardo


Constantiensi episcopo, Apostolico plane viro, qui

qua fregit imi)etum regis, et co invito suam Ecclesiam adeunlis, et in ca pariter commoranlis. Cum antcm ista in Anglia agerentur, Ivo episcopns Carnolcnsis, fulgor Ecclesia; Gallicana', apud reges ob
egregios vita) mores et doclrinam incomi)arabiieni

pr
illis

ca;teris stetit

pro nuu'o doniui Israel, pcrditis:

simis hiscc temporibus


sent; de

ut nisi Deus tale

semen

Ecclesiis reliquissct,

penitus fortasse interiis:

magnaj

a^slimationis ad

quibus in ad extiibendam Cbristi sacerdotilnis reverentiam quas dignas exislimamus Annalibus, ut debeant Lic dcscribi sic enim se habent '
Jittcras dedit,
: ; :

eumdem Angliaj rcgem primis eum hortatus est

quo ista hoc anno Bcrliioliliis Dominus Paschahs papa Nalivitalem Domini Romae cum

magna
bili

pace celebravit, et per litteras suas venera-

cis

Gebehardo Constantiensi episcopo in Teutoniparlibus Apostolicas vices commendavit, quas

Henrico cxcellenti Angloruni rcgi, Ivo humilis Carnotcnsis Ecclesi;c ministcr, ineo vivere ct rcgnare per quem reges regnant. Uuoniam paterni regni solium conscenderc
39.

ab antecessoribus multis annis oblinuit . Hac Bertholdus, qui et hic scril)endi finem fecit, forte pra^ventus morle; qui ex vila3 integrilate, et Catholico nominc summam sibi gloriam comparavit
inter chronographos hujus temporis
tatis
:

cui et veri-

vos

fecit

divina dispensalio, progratia vobis collata

sludiosissimo bene precamur. Sed quod post

divinam

intcrpellamus

clementiam

quatcnus

ha;c in

manus

nostras pervenil, accipe Privilegium,

paternos mores, paternam vos faciat imitari honorificentiam, ut in nullo vestra sublimitas ab eoruni
nobilitate degeneret, et in nullo ab eorura frugalitale

quod hoc anno Paschalis papa concessit sancti Alberici abbatis monasterio nuper fundato in territorio Cabilonensi, ubi
dinis Cislerciensis
,

prima plantalio coaluit Or-

declinet. Et (luia res

administrantur, nisi
iu

omnes non aliter bene cnm regnum et sacerdotium

de quo dictuin tomo superiori

antc biennium. Litlerae Apostolica) Paschalis sic se

convcnerint studium, cclsitudinem vestram obsecrando moncmus, quatenus in regno vobis commisso vcrbum Dei currere permittatis,

unum

habent

41. Privilegiiim Cisterciensium

monachonm.
,

Paschalis episcopus servus servorum Dei


filio

ve-

regnum terrenum crelesti commissum est, subdituni


et

regno, quod Ecclesiaj


esse
dei)ere

semper
subditus

cogitetis.

Sicut

enim sensus animalis


,

Novi-Monasterii abbali, quod in Cabilonensi parochia silum est, ejusque succcssoribus regulariter substiluendis in perpenerabili

Alberico

dcbet esse

rationi

ita

potestas

terrena subdita

tuuin.
Desiderium quod ad religiosum propositum animariim salutem pertinere monstratur (auctore Deo ) sine aliqiia dilatione est complendum.

esse debel Ecclesiasticoregimini.Etquantum valet

corpus

nisi

regatur ab anima, tanlum valet ternisi

et

rcna potestas
])oris,

informetur
resislit

et

regatur Ecclcsiain

stica disciphna.

Et sicut pacatum esl regiuim corcaro spiritui;


sic

Unde

nos, o

filii

in

Domino

dileclissimi, citra diffi-

cum jam non

pace possidetur rcgnum mundi,cum jam resisterc non molitur regno Dei. Hoc cogitando, servum

veslrarum precum pelitionem admittimus, quia religioni vcslnc paterno congratulanuir afiecln. Locuni igiturillum, quein inliabicultatem

omnem

servorum Dei vos

esse intelligite,
:

non dominum

tandum pro
mortalium

quicte

protectorem, non possessorem

unam

debere esse

niolestiis

monasUca elcgistis, ab omnium tutum ac liberuin fore sanillic

de cedris Libani quas plantavit Dominns, in qua nidilicent passeres, id est, snb cujus tutela quieta pauperes , fruclificent, et conversentur Chrisli

cimus, et abbaliam

pcrpetuo haberi, ac sub

ApostolictC Sedis tutela specialiter protegi,

quam-

diu vos ac successores vestri in ea


manseritis, salva

quam

hodie ob-

quorum
niitate

orationes pro statu regni veslri et incolu,

servatis disciplina} ac frugalitatis observantia per-

vestra quanto quietiores

tanto

saniores

Cabilonensis Ecclesiaj canonica

(sanctiorcs),
eflicaciores.
'

quanto saniores, tanto constat esse

reverentia. Pra^sentis itaque dccreti pagina inter-

Hoc enim faciendo, et rcgnum terreDeo cooperante, i^ossidebilis, et ad regnum ajternum ejnsdem miseratione pervenietis . Hucusque Ivonis ad novum regem Epistola,

dicimus, ne cuiquam oinnino persouce liceat sta-

num

quiete,

tum

digna plane, quLC regibusonniibus legenda jugiter


ingeralur, his noslris prffiserlim teniporibiis, qui-

immulare, neqiie vestri monachos sine regulari commendalione suspicerc, neque congregationem veslram astutiis quibuslibet aut violenveslraj conversalionis

(((uod

Novum

dicitur) coenobii

tiis

perturbare.

Eam

sane

controversia?

decisio-

bus execranda Politicorum


tat,

luercsis

velata jure

nem, quam

inter vos et Molisinensis Eccl.

mona,

regnandi, regum pcnetralibns interdiim se inimit-

chos frater noster Lugdunensis episcopus


Apostolicte Sedis

tunc
suae

ubi

et Iioncslo

sub noinine

delitescat.

vicarius

cum

provinciie

iO. Lcfjaiio

a Paschali papa Gebeltardo Con-

episcopis aliisque religiosis viris, cx praecepto prae-

deccssoris
'

noslri Apostolica;

mcmoricC Urbani

II

Ivo Ep. Ll.

perpetravit, nos

tanquam

ralionatiilcm ac laudabi-

PASCHALIS
leni

II

ANNUS

1.

CHRISTI 1100.

117

confirmamus. Yos
ac
jiars veslri

igitur,
,

filii

in Cliristo dile-

clissinii

desideralissiini

nieminisse debetis,
pars ipsa

risque sui dignitale careat, reamquo sc divino judicio existere de perpetrata iiii^iuitate cognoscat
et a sacralissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu CiiitisTi alieiia fiat, atque in extremo examine district;c ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jiista servantibiis sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus el bic fructnm bonaj actionis pcrcipiant, et apiid districliini Judicem lirajinia a!tern;E pacis inveniant. Ego Pasclialis Ca-

quia

sa;cu!ares latitudiiies,

etiam monasterii laxioris niinus ausleras angustias reli()uislis. Ut ergo hac seniper gratia digniores

censeamini, Dei semper tiniorem


veslris cordibus liabere satagite, ut

el

amorem

in

quanto a sfEcuet deliciis


,

laribus

lumullibus
anlieletis.

liberiores

estis

tanto amplius placere Deo totius mentis et animaj


virlutibus

Sane

si

quis in craslinum

tholica;Ecclesi;e episcopiis subscripsi. DatuiiiTroja)

arcliiepiscopus aul ciiiscopus, iaiperator aux rex,

comes aut vicecomes,


nis

juilex aut Ecciesiaslica qutC-

per manum Joannis S. R. E. diaconi cardinalis, quarfo decimo kal. Maii, Indictione oct;iva, Incarnationis Doniinic;c
Pontificatus
aiino
niillesiino

vis sa;cularisve persona,

lianc noslra) Constitntio-

centesinio

paginam sciens , coiitra eam teinere venire tcntaveiit seeundo terliove coiniuoiiita se non satisfactiouc congrua emeiidavorit, poteslatis hono,

autem doniini Paschalis Secundi

papaj

primo.

Acno

periodi GrffiCO-Romana;

6u93. Anno
Paschalis
II

.4ira>

nispan. 11.38.

papa; 2.

Uenrici IV

Anno

Hegirs! 491, inclioato die

CNov.,

Fer. 3.

Jcsu

Christi 1100.

reg. 45, irap.

n.

Alcxii

Comneni imp. 20.

A num. 2 ad

i.

Paschalisll anno prcecedenti papa creatus.


7.

a Martio), die

primo

(id

est,

die Dominica) conse-

Anno

superiori,

Urbano

11 de-

crandiis in Pontificem . Porro

Pandnlfum aucto-

mortuo, Paschalis II suminus Pontifex electns est, ut ad annuin mxcix liis verbis narrat Dertoldus in UomajveneChroiiico, quod illo anno absolvit rabilis papa Urbamis, hujiis nominis II, post(|uam Sedem Romanam xi annos et v menses (prajter paucos dies ab hoc chronograidio neglectos) gu:

rem

esse Vitae Paschalis


II

II

ex eo colligitur, qiiod
Cliion. Ecclesia-

Gelasii

successoris Vitam lib. 3 mandarit, (|iiod


iiiilio

certo constat, et Onu|ilirius


stici

auctores cnumerans, quibus in Ilistoria Eccle-

siastica

conscribcnda usus cst dicat


II

Giiillelinus

S. R. E. bibliothecarius

bcrnavit, post inultas tribulationes, taiidein IV kal.

Iladriano

Anaslasium supidevit ab usqiie ad Alexandrum II. Vixit anno

Augusli de hac luce migravit, posl cujus obituin dominus Pascbalis, qui et Ilegengerus (seu Uagingerius vel Rainerus dictus) in ordine clxii papa ordinatur, ct hoc ex divina revelatione factum
(ubi respicit Hertoldus ad id

MLX. Pandulfus Pisanus, subdi;iconus Apostoliciis, Guillelinuni supplevit a Gregorio VII us(|iie ad

Honorium

II.

Vixit

anno mcxxx.

Neiiiie

dubilan-

dum,quin

Onii|ihrius

utriiisque scriptoris ojius,

quod

refert

Raronius

num.

2 ex Dodechino abbale) ubique divulgatur. Ordinalus est autem a clero et populo, jiost disces-

suni sui prajdecessoris die decima sexta, seu die


deciina
quaiii
rjiuirta

inensisAugusti

aiiiii

prajcedeiitis, in
II

aliaquequa;damqu;cperiere, prajmaiiibiishahuerit. 2. Wigbertus antipapa moritur durante Concilio Valentino. A nuin. 1( ad lit, Raronius de Giiiberti seu Wberti antipapa;, Clementis III nomine appellati, inorte locuturus ait, eum diem clau-

Dominica cadebat. In Vita Paschalis

a Pan-

sisse

cxtremum

hoc anno sive

sciiuenti, ut est

dullo Pisauo, auclore coajtaiieo scripta, qiii tantuni

diversa diversorum scri|)torum assertio , iiciiue

ex liac lillera P eidem

prajli.xa iimolescit, et

a Ra-

ronio sub aiionymi nomine


crcdilur, ait Paiidulfus
ceiisi

citaliir,

ac a Paiiebro-

cio in Coiialii Chron.-IIist. (lerperain 1'etriis Pisamis

cum

ex

monacho

Cliinia-

enim desunt qui morleni illain iii anniiiu scqiientem ditferant, uti Papebrocius in (^oiialu ClironicoHist. aliique quidam. Verum eum currenli anno, ct quidem exeunte Seplembri vel meiiso inseqiienti

crcatum

fuisse

cardinalem iiresbyterum
ad Ponlilicaturn diu

demortuuni, post testimoiiium llugonis

Sancli-Clemeiitis, et

postea

Flaviniacensis abbalisin
tcst. Is in

dnbium

revocari noii po-

renitentem eveclum eleclionis moduiii implevit,


iiiquit

clionc)

idem Pdiidulfus, die allero (nempe ab elemensis sexli xiv, (sc. Augusti (lui sexlus est

Chronico Virduiiensi de Synodo Valeiitina, in ejus causa babita vcrha faciciis ail: Aiino Incarnat. Dom. mc advencrunt niissi ad Gallias le-

118
gali sancisc

PASCHALIS
Romana5

II

ANNUS

1.

CHRISTl 1100.
;

Ecclesia), Joaiines et BcncConcilium primo apud Ediiam designatum, apud iirbem Valoiitinam institulum cst II kai. Ociobris, ad (|Uod convencrunt arcliieiiiscopi, episcopi et abbates nuniero 24, occiirrenti-

diclus,

a quibus

bus
licet

legaiis

domni Lugdunensis

arcbiepiscopi (sci-

Hugonis, cx Piensi

anlistite creati

Lugdunensis)
episcopi dice-

qui Albertus vocabatur, apud S. Laurentium reirudi, et qni Theodoricus, apiid S. Trinitatem in Cava ereniiticam vilam addiscere, Patrum judicio adjudicati sunt , intjuii anctor Vila5 Pasclialis II, qui addit electum fuisse ei teriium Marjinxdfnm nomine, sed hunc amissa urbe exulem vilam misere finiisse, sicque Ecclesiam qiiiecaptus
,

quia ipse inlirmabaiur,

quanquam

visse.

Quod

sibi

nomen
;

hi

pseudopontifices im|io-

ceseos cjus, Liiigonensis ct Cabilonensis (Maiisconensis enim in redeundo a Roma captus a Wiberto
in custodia deiinebaiur)

non

interfuerint, probiliiii,

ut dicebatur, ab

eodem Lugdunensi. Eduensis au-

noiatum non inveniri asserit Papebrocius landatus at in genuino Chronico Sigeberli a Mira^o |)ublicato ad annum mcv refertur Excerplum Ejiistolce directce Henrico imp. a Guarsuerint, ab anli([uis
,

tem

inlerfuit,

simonia

et aliis
illo

quia accusabaiur a canonicis suis de quibusdam, jiro ciijus defensione


Ibi

nero principe Anconitano, qui sciiismaticis adha;rebat,


iii

([uaMaginolfus arcldpresbyter aiipellatur,


:

maxime
rens,

convenerant Lugdunenses.
Concilii

ego in
offe-

et subjicilur
et

Maginolfus et insidias

hominum,

primo aditu

purgationem illatorum
tacentibus
et

accusaloribiis

deficienlibus

onus Ajiosiolici lionoris fugienSj in muniiissimum locum se contulit. Berto vero caputet rector
RoinaiKC
militice,

judicio Concilii

ad

primam

abbalis

Divionensis

quasi causa audiendi verbi

vitoc,

vocem de

abliatia investitus, adstantibus canonicis


et

ad

Eduensibns

laudaniibus, cappa

ci

baculo dona-

eum accedens cum expeditioue cleri et po[)uli eum inde extraxit et ad Warnerum principem
,

lus in circo residere jussiis, post soluto Concilio ad propria sum remissusliiteris Apostolicis muuitus ,

quas postea
3.

recilat.
lioc

Ea mors

anno removeri non


:

potest.

Paulo post subdilHugo Valentinense celebratum


bertus, vicesiino

In spatio temporis, quo

Ancona; in Tiburtinam urbem adduxit, et sic electus IV non. Novembris, in Sedem Apostolicam proniotus , et Silvester Quartus apiiellaius est . Sigebertus vero ibidem ait Maginolfus invasionis reus non mulio post reprobatur a Romanis, et
:

est

Concilium, obiit Wil-

anno ex quo Sedem invasit Apostolicam, cum haberet iu captione Malisconensem


episcopum, ei alios quaniplures clericalis Ordinis, quos omnes pro absolutione sua in egressu suo per se absolvit, monens cpiscopum, ut Romam

fama nominis ejus evanuit . 5. Nulhis ex antiqids Wigberti mortem in an711(7)1

seque7ite7)i

dislidit.

Baronius
in
:

ait

eorum

remeans apud ])apani pro sua laborarct ereptione. Quare Olto Frisingensis, Sigcbertus, Dodechinns abbas, et Urspergensis abbas banc moriemcum hoc aniio accuraie alligaruni. aVirutique, inquit
Urspergensis,
satis

annuin sequentem diferunt,inniti Petro diacono, qui I. i Chron. a Cum ab electione Casinensis cap. 21, scribit Pascbalis II summi Poniificis secundus jam annus esset elajisus, ab Incarnatione Domini mxcix volve0|)inionem, qui Wiberti
retur,
dis,

mortem

Wibertus ha^reiicus invasor


privaius est.

A[)OstoIicffi

Se-

viia

Verum

vel

bbiarius in
vel Peirus

ingenio,

facundia, nobilitate,

anno Incarnationis exarando

erravit,

person^que reverentia clarus, nec Roma tunc, nec Ravenna bene usus et qui super unum paiiani viventem (sc. Gregorium VII,) quamvis coactus, ut
;

Diaconus secundum Paschalis II annum imperiie cum anno mxcix copulavit. Mortuus quidem Wibertus

aiunt, ipse tres sibimet alieriiaiim succedenies supervixit (sc.

Grcgorinm
i[isius

VII,

Victorem

III, ei

Urba-

num

II,)

extorris utraque sede RonicB et Ravenna;,

anno ii Paschalis pai)8e, sedis annus die xiv mensis Augusti currentis Christi anni, uii inler oiimes convenit, inchoatus est, et adhuc in cursu erat sub fmem mensis Se|)tembris, ac mense Octobri iiise([uenti,
illa

malens, ut ab

ore didicimus, Aposlolici no-

quo
Afferi

alleruiro

mense
:

Ecclcsia pestc

men nunquam

suscepisse ; (juod ab auctore lioc

liberata.

eliam

Baronius ibideni hos

tempore vivente accepit Ursiiergensis abbas, qui


ejus verba exscribit, et in ejus persona loquiiur.

Domnizonis

testis coa;vi

versus

Qui loquendi modus a variis etiam usurpatus [ilures crilicos


xit;

aliis

scri[itoribus

Post aanos liinos Urbanus erat, quod ab islo Seclo portatus, ccelique choro sociatus
Iste dolore gravi tactus
:

exislimarunt enim
floruisse,

qui

crrorem induenm adhibent eo


in

Guibertus inanis

iMurtuus est.

dicunt; non animadvertcntes, eos iesiium ociilaioruni verba

tempore

qno

se visa narrare

proferre,

non vero sua,


refcri,

quia tunc is qua) de Wiberto


tuit,

eosdem non ciient, invaluerai usus. Neque Urs[iergensis


licet
,

At Domnizo more multorum aliorum partem superioris Christi anni et partem praesentis pro bienannos Julianos ulrinque et duos nio usuriiat
,

ab

iiisins

ore didicisse po-

cum Chronicon suum usque


4.

ad an. mccxxvui

perduxerii.

incomidetos biennium appellat. Cujus rei totexem|da in hac Critica in medium adduxi, ut similes loquendi lormukc nullum negolium imposieruni
facessere debeani.
0.

Ei

tres

antipapoi deiiiceps siiccessere.

duo slatiin deligimlur papa; alter [lost alterum. Et unus qnidcm eodem, alter vcro [lost cv eleciiouis sulC diem a lidelibus
Wiberio de medio sublaio
,

MLXxx

Anno Duratio schis7)iatis ab eo conflati, Wigberius pseudopontifex creatus fuerat, ideoque Hugo Flaviniacensis iu Chronico recte
,

PASCHALIS
scripsit,

n ANNUS

1,

CHRISTI

100.

119

eiim por annos viginti Ecclesiam turljassc. Et tamen Domnizo laudalus numerum iirum augct, ailque
:

Concilio statuti, qui Baronii tempore latebant, et

observatur canoiies decem quos r>aronius num. 22 recitat, pertinere ad aliud Concilium Pictaviciise

anno mlxxviii, pncsidenle Iiur/one Diensi episcopo legato Gregorii VII celebratum, de quo diserlam
Hic per viginti fres annos denique
Cliristi

Ecdesiam nisu

toto turbarat iniquus.

mentionem

facit

Ihigo Fiaviiiiacensis in Cliion.


ille

pag. 202. Porro Guillelmus

A^iuitania)
VIII,

dux

el

conies Pictaviaj
viginti

fuit liujus

nominis

qui teste

Verum Baronius num. 18 recte observavit, illum trium annorum numerum non refcrri a

chronographo Malleacensi hujus tempoiis scriptore duxit anno mxciv uxorem, Philippam nomiiic, liliam Willelmi comitis Tolosani , dietain eliam Matliildem, ex qua suscepit Willelmum JX,

vixit,

Domnizone ad teiupus quo in pseudo-Poiitificatu sed ad illud, quo a Gregorio VII papa descischisma conflavit.
7.

vit, et

ultimum

ConcUium

Pictaiicnse,

A num. 19 ad 23.
Francorum

Aquitania! ducem.

Francia, propter
regis

illcgilinias Philippi

Bertrada Fulconis Andegavensium comitis uxore nui^tias, quam contra omiics Urbani
papa3 preces

cum

Clericorum et monialium hujiis temporis incontinentia. - A num. 23 ad 27. Occasione canonis adversus clericos concubinarios in Concilio
9.
-

Pictaviensi sanciti, narrat Baronius ex Petro


rabili,

Vene-

bala

fuit.
est,

ptus

minasque retinere voluit, valdc turQuare Pasclialis II ubi Ponlificatum adeper Joaunem et Benedictum cardinales
frequentia illustre,

quoe adversns ejus cotiteinptorem contigere. Verum, ut jam dixi, canon ille aliique hic a Baronio
recitati, pertinent ad aliud Coiicilium Pictaviense an. MLXxviii coactum. Faleiidiim taiiien hoc tem-

legatos suos Coiicilium Pictavii celeljravit, episco-

porum quidem abbatumque


batuin.

pore clericorum et inonialiuiii inconlinentiani non

scd vi et furore Willelmi Aquitania; ducis disturDitfugientibus

minus quam tunc


liiisse.

iii

variis Gallia; parlil)us inva-

tamen episcopis

aliisque

qui intererant, substilere sanctus Bernardtts abbas


Tironiensis in dioecesi Carnotensi, et Rnbertus de
Arbrissellis.

Hinc Ivo Carnotensis in E|)istoIa Gualterio Meldensi episeo|)0 hoc eirciter aiino data, ordiiie lxx,
euiii hortatur, ut niillus
officii

timnr

Golfredus Grossus, monachiis Tiroaliter narrat

sui intenhone dimoveat.


,

incommodorum ab Quod ideo, in(]uit,


cx
verbis
littcris

niensis

ulrique costaneus, in Vita ejusdem Ber-

nardi

rem pauio
niomenti

quam

liaronius et

suggero dilectioni vestra} qiiia tam Turonensium monachorum quam ex

Hugo

Flaviniacensis in Cliron. Quare ad


iiitelligentiani,

majorem
nobis ejus

rei tanti

hic

dominaj Adeleidis venerabilis comitissa', audivi lurpii^simain famam de monasterio Sanctae-Fara;


qiiod

verba referenda.

jam non

locus sanctimonialiuin

sed inulieest,

In eo Philippus Francor. rex excommunicatur. Peridem tcmpiisduocardinales Joannes


8.

rum dKinonialium

[)rostibulumdicenduin

coi-

pora sua ad turpes usus onini generi

hominum

atquc Benedictus, Apostolic;c Scdis legatione lungentes, ad urbem Pictavium Concilium convocarunt. In quo ceiitum (|uadragiiita Patres adfuerunt,

[iiostitucntium . Juretiis in Notis ad illain E|)i-

stolam ostendit, annis mcvii


turpein
vitain

et

mcxxix moniales ob
ex[)ulsas

ex

ali([uot

nionastcriis

qui Pliilippum rcgem Francorum propter Fulconis


consulis
(id

est comilis)

Andegavensiiim uxorem,

(|uain in adullerio tenebat, nnaliiematis vindicta

percusserunt.

Qua cxcoinmunicalione compcrta, Willelmus dux Ariiiitanorum qui adcrat, tolius


,

monachos introductos. 10. Moniales e monasteno S.-Fara; ejectce. Mabillonius lib. de Re Di[)lom. [)ag. 368, recilat E[iistolam Pliili[)[)i Francorum regis, Bernardo Mafuisse, et in ea

:i

joris-Monaslerii abbati datain

pudicilia; ac sanclitalis inimictis,

tiniens

ne simi-

lem vindictam pro coiisimilibus aclis pateretur, niniio fiirore succensus, jussit omnes illos deprajdari, flagellari, occidi. Quod minislris suis facere iiicipieiitibus, pontificcs et abbates omnes liiic llluc(|ue dillngiunt et ut temporalem vitani rcli:

in ([ua ait Sequeiido vestigia |)iu'decessoruiii nostrorum, monasterium Sanctte-Maria', semper Virginis Sancta^i^iie
, :

Fane, in quo ex innriiiitate


nullatenus, et
(([iiod

et inciiria

inliabitanlium
est

oninis religio ct monasticus ordo [)enitus

ad

miserabilius
|)i'o

est)

[)rostibulum

factum csse condolemus;


|)er

salute aniina', mca;

nereiit, luta latibula qiiffirere

contendunt. At vcro
(|ui

Bcrnardus
cilio

atqiic

Boberlus Abrcssellensis,
ct
injustitiic
ita

Con-

pra!sentem Chartam in cellam vobis jure |ierpctuo possidendam tradiiiius, concedimusetaiictoritate

intererant, fortissimi justitia; propugnatores

regia conlirmamiis. Qnatenus etc. Ecdesia

ac

lotius iniqiiitatls

cxpugnatorcs

Dei, qu;c hactenus ([iroh dolorl) adiilterinis foedata


est complexibiis, ct tanto tenqiore a servitio Dei

aliis

turpiter diffugientibus,

immobiles conincfje[)to

stantef(|iie iicrstiterunt, ut

nec ab
j^ro

excoin-

privala est, cuin

Ecclesia;
ct

niunicationis dcsistercnt, sed

Cbristo iiiortem

lacrymarum ascendere,

vel contuineliam pali gloriosissimuin

dueerent.
Concilii

cantarc congratulctur .

veslnc filiis de vallo canlieum gradiiuin sc Positum ilhul Sancl;e-

Hiigo

Flaviniacensis

iii

Clironico

dieni

celcbrati notavit,
tini
,

qui in

Concil. jiag.

diem ncmpe Octavarum S.MarXiV kal. Decenib. incidit. Toni. x 72i, recilanlur canoues xvji in boc

Fanc monasterium in regione Bri;c ac comil;ita Mcldeiisi ciijus tam rcgionis quain coniilatiis Adelais domiiia eral. Coiiatiis omnes tani iirincil)Uiii quam e[)iscoi)orum ad hoc monasterium
,

120

PASCHALIS

II

ANNUS

CHRISTI

00.

reformandiim aclhibiti frustra fucre usque ad Ludovicnm JunioremFrancorum reizem,etSugeriuni monaslerii Saudionysiani abljatcni. Tunc enim, ut legere cst apud Doublctum in Anliquitatibus
Sancti-Dionysii pag.
2-29, Abl)aliio

scente
gusti

morbo

obiit

anno ab Incarnat. Domini mc


lib.

lelmus Tyrius
et

0,

quintodecimo kalendas Au, inciuit Wilcap. ult. cui quoad annum

Sanctaj-Fara; ad

diem emortualem consentiunt Fulcberius Carnotensis lib. 1, aliii|ue. Uno tantum anno ,

pristinum splcndorem reslituta. Qn;c lunc Doubletus in Arcliivis monasterii Sancti-Dionysii lcgit, nunc praj vctustate deleta, licet ante triginta aut

quadraginta annos,
milii relatum,
sent. 11. Z)e

uti

non pauca ex

a quibtisdam viris doclis illis adbuc legi pos-

inquit abbas Urspergensis, poi^ulo Dei prtcfuit, languore superatus XVkal.Aug. plenamtide bonisque operibus prffisentem in Chrislo vitam finivit. Exceiitis sive tacitis cunctis quibus pollebatvirtuti-

bus, tanta se mansuetudine conjunxeral tam indigenis

quam cum
ejus

peregrinis, ut vix adverteretur

earum

Carnotensis.

Porro

incontinentla lo(juititr Ivo cpisc.


fallitur Mabillonius citatus,
non de apud Drigenses parthe:

Francisne plus |ilangeretur,


cis . In

quam

Syris vel Grae-

cum
noue

ait

eam

Pbib'ppi regis Epistolam

Eboriaceiisi Sanctn&-Fara;

locum Balduinus frater cjus rex electus est, qui Uierosolymam pervcnit die quo solslitium hyemale accidit , inquit idem Fulcherius qui
ratis

dioecesis Meldensis, sed de

quadam

cella ei

eum

comitabatur, qui addit

Et praepa-

subjecta

inteiligendam csse

banc enim

inter-

pretalionem

citata Ivonis Epistola


:

plane convellit.

Subdit vir doctissimns

Nescio

an de Gaiaco
attribuit
,

ornamentis qua) regi competant coronando, pacificatoque Daiberto cum domno Balduino et cum canonicis Sancti-Sepulcri aliquantis, quia
de hoc tractaverunt, cessavit contentio eorum. Anno ab Incarnat. Domini mci, in Basilica B. Mariai apud Bethleem, die Nativitatis Domini a patriarcha memorato (nempe Daiberto) una cum
viri sensati

pagi Waslinensis B. Mariai sacro, quod Ludovicus

Augustns S.-Farai celebri

])arlhenoiii

intelliidqne confirmavit Lotliarius Augustus genda sit. At monasterium ilhul B. Mariai in comitatu Wastinensi et dicecesi Senonensi situm, cum

episcopis cleroque ac populo assistentibus, in

regem

tamen monasterium, de quo


comitatu Meldensi
fuerit. Si
,

agilur, in dicecesi et

honorifice sub sacra uncfione subliinatus et coro-

Ivone cilato teste, positum

natus est rex Balduinus. Et quod


cessori

fratri

suo praede-

tamen ea Ivonis Epistola non extaret, cum aliqua verosimililudine dici posset, Philipimm regem verba facere de antiquo monasterio Campella;, quod oppidum est Briegii, haud procul a Meloduno a sancta Fara de sui patrimonii reddi,

non fecerant, quoniam noluit, et tunc laudatum a quibusdam non fuit, huic rationeprudentius considerafa
fieri decrevcrunt . Ubi Fulcherius de die Nalali currentis Chrisli anni, a quo

sequentem
Tyrius
lil).

incipit,

quemadmodum
verba
facit.

et

Willelmus

tibus fundato, et Eboracensi monasterio annexo,

10, cap. 1,

cujus monacha!

cum

incorrigibiles essent,

ab Odone

1-i.

Willelmiis 11 Angliai rex occiditur.

Soliacensi episcopo Parisiensi, regnante Pbilipiio Augusto, circa annum Jicc ad magnum SanctaeFaraD

num.

monaslerium, tum sicuti et hodie, valde reformalum traductte, et canonici sfficulares xii in earum locum subrogati qua de re legendus Rovilkcus in Historia Meloduni. Sed non tantum in
;

Domini mc, feria quinta, IV nonas Augusti, Guillelmus Rufus in Nova-Foresta ictu sngitta; mortuus est, postquam xu annis et paene x mensibus regnoAngliaj potitus
33 ad 40.

Anno ab

Incarnat.

cst ,

inqnitOrdericus

lib. 10,

pag. 783,qui subdit,

Gallia, Lotharingia et Belgio,

verum etiam

in Ger-

rnania aliqua; sanctimoniales, volo castitatis con-

Henricum fratrem ejus Dominico scfjuenli consecratum fuisse abepiscopo Lundoniensi, quod sanctusAnselmus Cantuaria archiepiscopus exularet.

tempto, vitam saecularem amplexa) sunt, et


batus abolitus videretur,
lege constitutus.
12.
et

eo

Tum

subjungit

Triginta

annorum
et

erat
et

Henri-

processit Ecclesiasticorum incontinentia, ut coeli-

cuscum regnare
sibus i'egnavit.

ccepisset, et

xxxv annis

ivmen-

concubiualus quasi

Ilic iiiter

prospera

adversa re-

Pennria Grammaticorwn in Gallia.


in ea penuria erat

gnum sibi divinitus commissum prudenter et commode moderatus est, ac intcr praicipuos totius
Christianifatis principes,

Licet Iioc tempore Gallia tot viris doctis abundaret,

obtentu pacis et
est.

justitia;

magna tamen

Granmiaticorum, qui linguam Latinam docerent. Guibertusenim de Novigento, qui hoc tempore floruit, lib. 1 de Vita Erat paulo ante id temporis, et sua scribit adhuc partim sub meo tempore tanta Grammati:

fulgens insignis habitus

In diebus ejus Ecclesia


et

Dei

divitiis et

houoribusalacriter emicuit,

omnis

ordo religiosorum ad laudem Creatoris multipliciter crevit . Quarto mense ex quo coepit regnare, Mathildem Malcolmi regis Scotorum ct sanctffi Margaritffi

corum
tigerat,

charitas, ut in oppidis fere nullus, in urbibus

reginac filiam sibidesponsavit,

quam

sanctus

vix ahquis reperiri potuisset; et quos inveniri con-

corum

scientia tenuis erat, nec etiam

mo-

derni temporis clericulis


poterat, etc.
13.
regis.

vagantibus

con)parari

A num. 27 ad 35. Mense Julio


ccepit,

Obitns Godefridi primi Hierosohjmorum

Godefridus
ct

Hierosolymorum rex aigrotare

iuvale-

Anselmus die Doininica festivitatis sancti Martini reginam consecravit et coronavit , inquit Simeon Dunelmensis, qui jani dixeratAnselmum de Gallia ab Henrico rege revocatum fuisse. Henschenius tom. u SS. Aprilis ad diem xxi ejusdem mensis, quo sanctus Anselmus colitur, pag. 927, ait Benricum regem a Thoma archiepiscopo Eboracensi

PASCHALIS
benedidiim
testem
(I).

II

ANN-US

I.

CHRISTI
t7. Paschalis

100.
II

121

Veriim niillum ad
et

id

probandum

tam Oniericus, quam novus chronoirraplius Saxo ac Simeon Dunelmensis in sua Hiftoria diserte asserunt, factum id esse Londoniae et a Mauritio ejusdem iirbis episcopo. Matthaeusquidem Parisiensis ad annum mc fradit, Henriciim consecralum esse in regem in die Assnm' ptionis B. Maricp, eique confiuuo a Maurilio Lnndinensi e|iisc. et a Tlioma Eboracensi archiepisc. coronam capiti impositam sed hic non magis in
aiiilucit,
;

cicnsem.

Ad num. 41.

confirmat Ordinem Cister/>'. Robertus abl)as MolisCister-

niensis, qiii anfe

biennium monasterium

ciense iu dioccesi Cabilonensi construxit, hoc

duos monachos
A|)03folicae

Romam

misit,

cum

lilleris

auno com-

mendatitiis Joauniset Beiiedicti cardinalium, Sedis


in Gallia

legatorum, Hugonis archiepiprffisulis


II

scopi Lugdunensis, atque Walteri


loneiisis,

Cabidato
a

qiiorum precibus Paschalis


,

Ordinem
Ba-

Cisterciensem confirmavit

rescrii^to Troice

utroque capite audiendus,


Mathildis

quam cum matrimonium


mci differt.

XJV
anno

kal. Maii, Indict. vni,

quod integrum

cum

rege Henrico etadventura sancti Au-

ronio recilatur.
seqiienti

Tum

Albericus, Cistercii abbas,

selmi in Angliam in
15.

annum

arctissimam

EadAdventus S. Anselmi in Angliam. merus, qui priEler Vilam sancti Aiiselmi, cujus conlinuus comes fuit, scripsit Hisloriam Novorum sex hbris compreheiisam, (iiiani Baronius non vidit,
lib.

dich observationem
rio,

institiiit iu

reguhc saucti Benenovo suo monastein Annal. Ci-

ut videre est a^iud

Manriquem

sterciensibus.
f8. Petrus Aragonice

cai).

1,

narral

Anselmum,

in

cujus comitatu

Toti
mus
est,

eratit

rex Saracenos bello vexat. hoc fem|iore Hispaniarum regesin


:

ipse erat,

nono

cum

post

kal. Octoliris Dubriin appulisse, et paucos sui reditus dies ad Henricum

Saracenis

debcliandis

qiiam

in

rem
:

clirono Guillel-

graiihus Malleacensis hoc anno scrlbit


(liiijus

venisset, poslulatus est pro consuetudiue anlecessorum suorum regi honiiniumfacere etarchie|ii5Copalum de manu ejus reci[)ere , et Ansel-

rcgem

comes)

acceiiit

nominis VIII,) consul Pictavoruiu (id apud Lemovicascrucem, etcum

eo mulli

alii

suorum
est,

|)roceruni (qui

cum

eo Hiero-

nium
et

respondisse

Si

dominus

rex istasuscipere,

solymam
gutidiffi

profecli sunl). Siiiiiliter Pelrus rex

Araet
est,

suscepla servare volueril, bene iuter nos firma


:

(id

AragoniLC,) cepit Barbastram

pax crit iii Anglia


bi

sin

autem, non video remanere

mecum
cum,
pe-

multa

castella,et |iugiiavit

cum

Moabitis

(id

ulile fore vel

iioneslum, praesertim

Saracenis)

ei)iscopatus autabbatias dederit, privari

me

apud Oscam,et vicit, et subjugavit civitatem decimo quiuto kalendas Novembris .


19.

nifus

tam a sui (luam


necesse

et
sit.

eorum

qiii

susceperint

communione

Nec ca enim de causa Angliam redii, ut si ipse Koinano Poulifici obedire nolil, in ea resideam . Ri gem iiiter et Aiiselmum conventum, ut ulrinque Romam miltereutur, iulerimquc induci:e usque ad Pascha essent. Hiiic
paiicis diebus interposilis, Maliiijdis nupsit

sequenti in Occidentem profectus.


cIiie|)iscopus MedioIauensiSj

Anselmus archiep. Mediolanensis anno Anselmus ar-

Henrico

semel tantum, idque sequcnti auiio iii PaUestinam proftctus est vana eiiim ct futilia, quaj Puricellus in Monuuienlis Basilic;c Auibrosianae et lib. 4 de sanctis Arialdo et Herlembaldo in niedium adducit, ut osteudat
;

etAnselmus eos conjuuxit. 16. Legatus in Angliam missiis re infecta rea Eodem anno , subjungit Eadmerus, vertitur. o veriit in Angliam Guido archiepiscopus Vieimensis (Poulifcx poslea rtomanus sub Callisti H noregi,

Anselmum jam
slat enini

illuc antio Mxcviii perrexisse.

Con-

hunc

[iriBsuIem

anno

jixcix sancti Arialdi

reliqiiias cxEcchisia Saucti Celsi in


cti

Ecclesiam San-

et

mine) fnncturus, ul dicebat, legalione totius Britanniie, ex praece|ito et auctoritale Aposlolic;e Sedis.

<