Vous êtes sur la page 1sur 654

Tupanaãrü Ore

i Tórü Cori ya Ngechuchu

ya Cristuchiga

El Nuevo Testamento
de nuestro Señor Jesucristo
en el idioma
ticuna
El Nuevo Testamento
en el idioma ticuna

Primera edición, 1986


Segunda edición, 2003
Tercera edición, 2008

Publicado por
© La Liga Bíblica 2008

Usted es libre de copiar, distribuir y comunicar


públicamente la obra bajo las condiciones siguientes:
· Reconocimiento. Debe reconocer los créditos de la
Liga Bíblica (pero no de una manera que sugiera que
tiene su apoyo o apoyan el uso que hace de su obra).
· No comercial. No puede utilizar esta obra para ƿnes
comerciales.
· Sin obras derivadas. No se puede alterar, transformar
o generar una obra derivada a partir de esta obra.
PRÓLOGO
Este Nuevo Testamento de las Sagradas Escrituras se
publica con el ƿn de ponerlo al alcance de los hablantes del
idioma ticuna quienes residen el la selva a orillas del río
Amazonas y su aǂuentes
CONTENIDO
ґ͑ͅҡľΎॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷMateuॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷॷॷ7
San Marcosॹॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷMarcuॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷॷ91
San Lucas · · · · · · · · · · · · · · ·ॷLucaॹॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ139
San Juanॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷCuáu‫· · · · · · · ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹۡ܋‬ · · · · · ·ॷ225
Hechosॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷPuracügüॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · ·ॷ288
Romanosॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷDumacu۳‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ365
1 Corintiosॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ1 Corɳtiucu۳ ۡ‫ڟ‬ ‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ · · · · · · · · ·ॷ405
2 Corintiosॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ2 Corɳtiucu۳ ۡ‫ڟ‬ ‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ · · · · · · · · ·ॷ440
Gálatasॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷGárataanecu۳ۡ‫܋‬ax۳ۡ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · ·ॷ462
Efesiosॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷEpéchiucu۳ۡ‫܋‬ax۳ۡ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ476
Filipenses · · · · · · · · · · · · · · ·ॷPiripucu۳ۡ‫܋‬ax۳ۡ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ490
Colosensesॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷCorochacu۳‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ499
1 Tesalonicensesॹॹ · · · · · · · · · · ·ॷ1 Techarónicacu۳‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ · · · · · ·ॷ508
2 Tesalonicensesॹॹ · · · · · · · · · · ·ॷ2 Techarónicacu۳‫ۡ܋‬ax۳ۡ ॹ · · · · · ·ॷ515
1 Timoteoॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ1 Timutéuॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ519
2 Timoteoॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ2 Timutéuॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · ·ॷ529
Titoॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · · · · ·ॷTituॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ536
Filemónॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷPirimúॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · ·ॷ541
Hebreosॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷEbréugüॹॹ · · · · · · · · · · · ·ॷ543
Santiagoॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · · ·ॷChau‫ۡ܋‬tiágu · · · · · · · · · · ·ॷ575
1 San Pedroॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷ1 Pedruॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · ·ॷ584
2 San Pedroॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷ2 Pedruॹॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · ·ॷ594
1 San Juanॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ1 Cuáu‫· · · · · · ॹ ॹ ॹ ॹ ॹۡ܋‬ · · · · · ·ॷ601
2 San Juanॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ2 Cuáu‫· · · · · · ॹ ॹ ॹ ॹ ॹۡ܋‬ · · · · · ·ॷ609
3 San Juanॹॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷ3 Cuáu‫· · · · · · ॹ ॹ ॹ ॹ ॹۡ܋‬ · · · · · ·ॷ611
San Judasॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷYudaॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · · · · · ·ॷ613
Apocalipsisॹॹ · · · · · · · · · · · · · ·ॷApocaríchiuॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · · · ·ॷ616
ORE I MEXÜۡ GA MATEU ÜMATÜXÜۡ

Rü ãŕ۳իǣËӥǣġ¡ɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥ
Ngechuchu ya Cristuarü o۳xigü ga
ǣæȍфӕ̲Δӡ. Rü Bechabé ga
nuxcümaüۡgüxüۡchiga
Uría nama۳xchire۳իɗիɥËӥɗֆɗիɥǣ
(Lc 3.23-38)
͑ŕǣæȍфӕ̲Δӡ.

1
1ॸ͵%͑ɗիɥǣͮǣľËȍӕËȍӕֆ 7 Ѡӥæȍфӕ̲Δӡ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ

Cristuarü o۳xigü ga nuxcümaüۡgüxüۡ. Doboáüۡ.


Ѡӥֆľ̲ҡ͑ӥՓфӥġ¡ɞ͑ɗիɥǣՓӥիɗ, Rü Doboáüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣk¡ɞ.
rü Abráüۡ ͑ɗիɥǣҡΎ. Ѡӥk¡ɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkËȍ .
2 Abráüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣʊËȍ . 8 ѠӥkËȍ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ֤ΎËȍЙ .

ѠӥʊËȍ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkËΎ¡ӕ. Ѡӥ֤ΎËȍЙ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ


ѠӥkËΎ¡ӕ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ֤ӕĀ фӥ Yuráüۡ.
͑ŕ͑ľŕǣӥ. Rü Yuráüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣԆËȍɞ.
3 Ѡӥ֤ӕĀ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣЬфŃфӥ 9 ѠӥԆËȍɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ֤Ύҡáüۡ.

Charu. Ѡӥҽ̲ф͑ǣɥ͑ľǣӥ͑ɗիɥ Rü Yotáüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkË .


ga yema taxre. ѠӥkË ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣƄËȍľнӕɞ.
ѠӥЬфŃ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣƄфΔ. 10 ѠӥƄËȍľнӕɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ

ѠӥƄфΔ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkфáüۡ. Manaché.
4 Rü Aráüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ Ѡӥ͑ͅËȍŃ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣk̲ә.
Aminadá. Ѡӥk̲ә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ֤ΎËȍɞ.
Ѡӥk̲ɗ͑Ā ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ 11 Ѡӥ֤ΎËȍɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ

Nachú. ֤ľËΎ͑ɞфӥ͑ŕ͑ľŕǣӥ. Rü
ѠӥͮËȍә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ ֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ´¡ɗфΔ͑ɗ%Ëüۡ۳ãx۳
Charamú. ga churaragü Yudíugüxüۡ
5 Ѡӥæȍф̲ә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ´Ύә íyauxüۡxüۡ rü Babiróniããnewa
фӥѠ ɗֆɗիɥǣ͑ŕ. nagagüãxüۡ.
Ѡӥ´Ύә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣϘ¡ľ, rü 12 Rü yexguma Babiróniãwa Yudíugüxüۡ

Ѡӕҡɗɗֆɗիɥǣ͑ŕ. ͑ǣǣӥǣӕՓľ͑фӥ֤ľËΎ͑ɞ͑ɗիɥǣ
ѠӥϘ¡ľ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣʊËȍɞ. nanatü ga Charatía.
6 ѠӥʊËȍɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣãŕ۳xgacü Ѡӥæȍфҡɞ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ
ga Dabí. Chorobabé.

7
ͅkҽƄԆॷ1ٍॷ2 8

13 ѠӥæȍΎфΎ¡¡Ń͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ namaã nidexa. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa


Abiú. Yuche Pa Dabítanüxüۡx, ‫ؽ‬ҡ%իӢɗ͑ǣɥիüۡ
Ѡӥk¡ɗә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣƄфɗнӕíüۡ. cuxoxüۡ ɗͅфɞ͑͑ǣɥ̲%Ëӕի%̲իüۡ!
Rü Eriaquíüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkËȍΔ. ƄфӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ ͑ǣɥի͑
14 ѠӥkËȍΔ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣæȍĀΔ. ɥ͑ӥիüۡǣǣӕ͑ɗիɥɗ͑ի%ի%Ëӥիüۡ. 21ॸ—Rü
ѠӥæȍĀΔ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkнӕɞӕ. ͑ǣɥ̲ҡ ͑ǣɥիüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗ
Ѡӥkнӕɞӕ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣƄфɗә. ͑ǣɥի%Ëӥ, rü cuma rü tá Ngechuchugu
15 ѠӥƄфɗә͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣƄфľËȍ . cunaxüéga. Ѡӥ͑ǣŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑ŕg‫ ڟ‬a,
ѠӥƄфľËȍ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ erü nüma tá norü pecadugüwa
Matáüۡ. ínananguxüۡիŕŕɗ͑ΎфӥĀӕüۡxüۡgü
Rü Matáüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣkËΎ¡ӕ. —ñanagürü. 22ॸRü guxüۡma ga yema
16 ѠӥkËΎ¡ӕ͑ɗիɥǣ͑͑ҡӥǣ֤ӕËȍľ. orearü ngeruüۡ nüxüۡ ixuxüۡ rü nangupetü
Ѡӥ֤ӕËȍľ͑ɗիɥǣͅфɞ͑ǣɥҡľ. Rü na yanguxüۡca۳x ga Cori ga Tupanaãrü
ͅфɞɗֆɗիɥǣ͑ŕֆͮǣľËȍӕËȍӕ ore ga nuxcümaüۡxüۡ ga norü orearü
ֆæфɗѸҡӕɗիɥËӥ. uruüۡ nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ:
17ॸRü yemaãcü Abráüۡwa inaxügü ga 23 ٘Ѡӥҡ ҡӕľ̲Ëӥ͑ǣɥիüۡ inayarütaxu

yema Ngechuchuarü o۳xigü rü 14͑ɗիɥ ɗ͑ǣŕ̲͑ǣľɗҡǣӕ̲ֆҡӥիüۡ


ñu۳xmata Dabíwa nangu. Rü to ga 14 cua۳xcü. Rü tá nayatü. Rü
inaxügü ga Dabíwa rü ñu۳xmata Emanuŕ ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗ͑ŕg‫ ڟ‬a. Rü
Babiróniãcüۡ۳ãx۳ ga churaragü Yudíugüxüۡ ͑ǣŕ̲͑ŕg‫ ڟ‬a rü ‘Tupana tamaã
íyauüۡxguwa nangu. Rü to ga 14 inaxügü inarüxã۳ӡ۳x’, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥٚ,
ga yexguma Yudíugüxüۡ ñanagürü. 24ॸRü yexguma pewa
ínayauüۡxguwena rü ñu۳xmata Cristu na¤aixãchigu ga Yuche, rü nanaxü ga
buxguwa nangu. yema Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ga
ĀիӡËüۡ۳ãx۳ namaã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü
Ngechuchu ya Cristuarü buxchiga
Maríamaã naxãma۳x. 25ॸNatürü taguma
(Lc 2.1-7)
͑ǣɥիüۡ nacua۳x ñu۳xmata nabu ga guma
18ॸѠӥ͖%Ëӥ͑ɗիɥǣֆľիǣӕ̲͑¡ӕիǣӕ ͑ǣɥ͑ľ. Rü Ngechuchugu nanaxüéga.
ga Ngechuchu. Ѡӥ͑ŕǣͅфɞфӥ
Ngechuchuxüۡ ínayadaugü ga yatügü ga
marü Yuchemaã ixãtechaüۡ. Natürü
nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ
naxüۡpa ga nügüna na nangugüxüۡ rü
̲фӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ%фӥɥ͑ӥ%իü‫ۡڟ‬
2
1ॸRü Ngechuchu rü Yudéaanewa
ixãxãcü. 19ॸѠӥ֤ӕËȍľǣͅфɞ͑ǣɥҡľËȍüۡ ֆľի̲͑ľǣɥ%͑ľǣ´ľфéüۡgu nabu
ɗիɥËӥфӥՓӥիɗǣ̲ľËӥ͑ɗիɥ. Rü yemaca۳x ga yexguma Erode ãŕ۳իǣËӥɗիɥիǣӕǣ
tama nanango۳իŕŕËȍüۡ ga yema na yema nachiüۡãnewa. Ѡӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ
naxãxãcüxüۡ ga María. Ѡӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ ɥ%͑ľǣ֤ľфӕËȍфéüۡwa nangugüxüۡ ga
ǣ¡ľի̲̲фľ͑ǣɥիüۡ na ínatáxüۡ. 20ॸRü ñuxre ga yatügü ga nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ
ֆľիǣӕ̲ֆľ̲ǣӕɞ͑իɥ͑ӥֆ͑ľ, rü wüxi ga woramacuriwa ngúexüۡ ga yaxüۡwa ne
ǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga Tupanaãrü orearü ɥիüۡ ga üa۳իËӥ͑ľӡիüۡwa. 2ॸRü duüۡxüۡgüna
ngeruüۡ, rü nanegüwa naxca۳x nango۳x rü nacagüe, rü ñanagürügü: —‫ͮع‬ǣľիҡ ͑ɗիɥ
9 ͅkҽƄԆॷ2

ɗ͑͑ǣŕի̲իüۡ ya yima Yudíugüarü ipeyangauxgu rü chomaã nüxüۡ pixu na


ãŕ۳xgacü ya ngexwacax bucü? Toma rü choma rü ta ngŕ̲ ‫ ڟ‬Ëȍիӡիüۡca۳x, na
yéama tochiüۡãnewa nüxüۡ tadau ya norü nüxüۡ chayarücua۳xüüۡxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
ՓΎф̲Ëӕфɗфӥ͑ǣŕmaca۳ի͑ә̲ҡիɥ͑ ΥիËȍ͑! —ñanagürü. 9ॸRü yexguma
nüxüۡ tayarücua۳xüüۡgüxüۡca۳x yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕՓľ͑, rü
—ñanagürügü. 3ॸRü yexguma ɗ͑իɥ%Ëȍɗǣֆľ̲ֆҡӥǣӥ. Rü guma
yemachigaxüۡ nacua۳xgu ga ãŕ۳xgacü ga woramacuri ga noxri nüxüۡ nadaugücü
ƄфΎĀľфӥЙΎф%Ëӥ͑իΎľǣ%ŕ. Rü rü nape۳իľǣӕ͑ɗիӡËȍɗǣӥфӥ͖u۳xmata
guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga ֆľ̲ΥիËȍ͑ǣͮǣľËȍӕËȍӕ
Yerucharéüۡcüۡ۳ãի۳ ǣӥфӥҡ͑իΎľǣ%ŕǣӥ. íyexmaxüۡŕt‫ ڟ‬üwa nangu. Rü yéma
4ॸRü yexguma ga ãŕ۳xgacü ga Erode rü nayachaxãchi. 10ॸRü yexguma guma
naxca۳x nangema ga guxüۡma ga woramacurixüۡ nadaugügu ga yema
paigüarü ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü yatügü, фӥЙΎф%Ëӥ͑ҡ%ŕǣӥ. 11ॸRü
ga ore ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Rü ͑ɗËȍΎËӕǣǣӕ̲ɥǣ͑Փ
nüxna naca, rü ñanagürü: —¿Ngexta ͑ֆľի̲͑ľՓǣΥիËȍ͑ǣ
͑ɗիɥɗ͑¡ӕŃǣիüۡ ya Cristu? —ñanagürü. Ngechuchu. ѠӥΥիËȍ͑իüۡ nadaugü, rü
5ॸRü nümagü nanangãxüۡgü, rü ͑ŕǣͅфɞիüۡ rü ta nadaugü. Rü
ñanagürügü: —Nuã Yudéaanewa ΥիËȍ͑ǣNgechuchupe۳xegu
͑ǣŕի̲͑ľֆɥ%͑ľֆ´ľфéüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ nacaxãp‫ ڟ‬ü۳xügü, rü nüxüۡ nicua۳xüüۡgü. Rü
nabuxüۡ. Yerü nuxcümaüۡcü ga ñu۳իӡËȍɗ͑ֆՓ%ի͑ǣ͑Ύфӥ¡әիËӥǣӥ,
Tupanaãrü orearü uruüۡ rü nachiga фӥΥիËȍ͑͑͑͑ի%̲фľǣӥǣӕɗфӕфӥ
nanaxümatü, rü ñanagürü ga yema ore: pumaragü ga yixichixüۡ. 12ॸRü
6 “Rü Beréüۡ ֆɥ%͑ľֆ֤ӕĀŃ͑ľՓ yemawena, ga yexguma napeeyane ga
͑ǣŕի̲͑ľ, rü yima rü tama yema yatügü, rü nanegüwa Tupana
Փӥիɗֆ͑ǣľի͑ľфӥӦ͑ľֆ nayaxucu۳իŕǣӥ͑ҡ̲Erodeca۳x
ɥ%͑ľ̲фľ͑ɗիɥ, erü nagu tá nawoeguxüۡca۳x. Rü yemaca۳x noxtacüma
͑¡ӕɗ͑ǣŕ̲ãŕ۳xgacü i taxüۡ i ҡΎǣ̲͑ǣӕ͑իɥ%Ëӥ̲͑Ëȍɗüۡãneca۳x
Cristu. Rü nüma tá nüxna nawoegu.
nadau i guxüۡma i Tupanaãrü
Equituanewa nabuxmü
duüۡxüۡǣӥɗ֤ӕĀɞӕǣӥٚ,
ñanagürü. 7ॸRü yexguma ga ãŕ۳xgacü ga 13ॸѠӥֆľիǣӕ̲̲фӥɞֆիɥիǣӕՓľ͑ǣ

Erode rü bexma naxca۳x naca ga yema ֆľ̲ֆҡӥǣӥфӥՓӥիɗǣĀիӡËü۳ۡãx۳ ga


yatügü ga nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ, rü nanegüwa
yaxüۡՓ͑ľɥիüۡ. Rü nüxna naca ga ҧacü Yucheca۳x nango۳x, rü ñanagürü nüxüۡ:
rü ngunexüۡ na nangóxüۡ ga noxri ga —¡Na¤aixãchi rü írüda! ¡Rü ípechoxüۡ i
guma woramacuri. 8ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ ͑ӕ%̲͑%ɗΥիËȍ͑ɗͮǣľËȍӕËȍӕфӥ
Erode rü Beréüۡwa nanamugü ga yema ͑ŕ! ‫ؽ‬ѠӥƄнӕɗҡӕ͑ľՓЙľիɥ! ¡Rü ngŕm ‫ ڟ‬a
yatügü. Rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Rü Йľ͑ǣŕի̲ǣӥ͖u۳xmatáta choma cumaã
ngŕ̲‫ ڟ‬Йľիɥфӥ̲ľ%naxca۳x peyada۳u۳x i nüxüۡ chixu na ñuxgu tá cutaeguxüۡ! Erü
͑ǣŕ̲ΥիËȍ͑. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ ãŕ۳իǣËӥɗƄфΎĀľфӥΥxchanaca۳x tá nadau
ͅkҽƄԆॷ2ٍॷ3 10

na yamáãxüۡca۳x —ñanagürü nüxüۡ. 14ॸRü ñanagürü ga yema ore. 19ॸNatürü


yexguma ga Yuche rü na¤aixãchi rü yexguma marü nayu۳xguwena ga
ínarüda. Rü yexgumatama chütacü ãŕ۳xgacü ga Erode, rü Equituanewa rü
̲͑%ɗ͑իӡ%ËȍɗǣΥիËȍ͑ǣ ՓӥիɗǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga Tupanaãrü orearü
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑ŕ. Rü Equituanewa ngeruüۡ rü nanegüwa Yucheca۳x nango۳x.
͑իɥ. 15ॸRü Equituanewa nayexmagü Rü ñanagürü nüxüۡ: 20ॸ—Pa Yuchex,
ñu۳xmata nayu۳x ga ãŕ۳xgacü ga Erode. ¡írüda, rü pechiüۡãneca۳x namaã pewoegu
Rü yemaãcü nangupetü na yanguxüۡca۳x ɗΥիËȍ͑ɗͮǣľËȍӕËȍӕ! Erü marü nayue
ga Tupanaãrü ore ga nuxcümaüۡcü ga ǣֆľ̲ΥիËȍ͑իüۡ ima۳xgüchaüۡxüۡ
norü orearü uruüۡ nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ: —ñanagürü. 21ॸRü yexguma ga Yuche rü
“Naxca۳x changema ya Chaune rü ínarüda rü nachiüۡãneca۳x namaã
Ƅнӕɗҡӕ͑ľ͑Ëȍ͑ҡľǣӕիŕŕٚ, ͑ҡľǣӕǣΥիËȍ͑фӥ͑ŕ. 22ॸNatürü
ñaxüۡ ga yema ore. yexguma Yuche nüxüۡ cuáchigagu na
Aqueránu ãŕ۳xgacüxüۡ ingucuchixüۡ
Erode nanamu na tüxüۡ nad۳aixüۡca۳x
nanatü ga Erodechicüü ga Yudéaanewa,
ga õxchanagü
rü namuüۡ ǣ֤ӕËȍľǣֆŃ̲͑͑իӡիüۡ.
16ॸRü yexguma ga ãŕ۳xgacü ga Erode ֤ľфӥՓӥիɗǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga Tupanaãrü
nüxüۡ cua۳xgu ga to ga namagu na orearü ngeruüۡ nanegüwa nanaxucu۳իŕ
nawoeguxüۡ ga yema yatügü ga nüxüۡ na tama yéma Yudéaanewa na
cua۳xüchigüxüۡ ga yaxüۡՓ͑ľɥիüۡ, rü ͑իӡիüۡca۳x. Rü yemaca۳x Gariréaanewa
poraãcü nanu. Rü Beréüۡwa nanamugü ͑իӡ. 23ॸRü yexguma Gariréaanewa
ga norü churaragü na guxüۡ ga yema nangugügu, фӥɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕՓ
naãnewa tüxüۡ nad۳aixüۡca۳x ga guxãma ga ͑իɥ, rü yexma naxãchiüۡgü. Rü
ǣӕիľ̲ΥիËȍ͑ǣӥǣɗֆҡӥիľǣ yemaãcü nangupetü na yanguxüۡca۳x ga
yexwacax buexe rü ñu۳xmata taxre ga yema ore ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga
taunecü tüxü‫ ۡڟ‬yexmagüxewa nangu. Tupanaãrü orearü uruüۡgü nüxüۡ ixugüxüۡ
Yerü yema yatügü ga yaxüۡՓ͑ľɥիüۡ rü ga ñaxüۡ:
marü nüxüۡ nixugügü rü taxre ga “Ngechuchu ya Cristu rü
ҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣ͑Ύիфɗ͑͑͑ǣΔիüۡ ga Nacharétucüۡ۳ãx۳ maã tá
guma woramacuri. 17ॸRü yemaãcü ningu ͑͑իӕǣӥٚ,
ga ore ga nuxcümaüۡxüۡ ga Tupanaãrü ñaxüۡ.
orearü uruüۡ ga Yeremíã ümatüxüۡ ga
Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ nüxüۡ nixu ga
ñaxüۡ:
18 “Rü Ramáwa nüxüۡ ҡիɥ͑ӥŕɗՓӥիɗɗ Tupanaãrü ore ga dauxchitawa ga ngextá
taxúema íxãpataxüۡwa
naga i poraãcü
(Mr 1.1-8; Lc 3.1-9, 15-17; Cu 1.19-28)
ngechaüۡgaãcüma auxexüۡ. Rü

3
Ѡнӕľфɗֆɗիɥɗ͑ǣɥի%Ëӥǣӥca۳x 1-2ॸRü yexguma Nacharétuwa
poraãcü auxcü. Rü taxuacüma nayexmagu ga Ngechuchu, rü Cuáüۡ
͑ǣɥիüۡ ҡҡ%ŕիŕŕŕg‫ ڟ‬a, erü nayue i ga baiüۡիŕŕфӕüۡ inanaxügü ga Tupanaãrü
͑ǣɥի%Ëӥǣӥٚ, orexüۡ na yaxuxüۡ ga Yudéaanewa ga
11 ͅkҽƄԆॷ3

dauxchitawa ngextá taxúema rü taxuwama name na pegü pixuxüۡ na


íxãpataxüۡwa. Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ Abráüۡtanüxüۡ ɗ֤ӕĀɞӕǣӥЙɗիɥǣӥիüۡ erü tama
nixu rü ñanagürü: —¡Nüxüۡ perüxoe i ͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ɗĀӕüۡxüۡgüxüۡ
pecüma i chixexüۡ! Erü marü ningaica na nayaxuxüۡ. Rü pemaã nüxüۡ chixu rü
perü ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana ͑ǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑naxwa۳xegu, rü tama
—ñanagürü. 3ॸRü guma Cuáüۡ ga nüxüۡ‫ ڟ‬naguxcha na daa nutawa
baiüۡիŕŕфӕüۡËȍɗǣ͑ɗիɥǣ͑իӥ̲ҡӥ%իüۡ Abráüۡtanüxüۡ nanguxüۡիŕŕիüۡ. 10ॸ—Rü
ga nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü Tupanaãrü yuema rü marü íimemare na
uruüۡ ǣʊËȍɞǣֆľիǣӕ̲͖իǣӕ: nadaxüۡxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲͑͑ľҡӥǣӥɗҡ̲
“Rü dauxchitawa i ngextá taxúema mexüۡ. Rü guxüۡma i nanetügü i chixearü
íxãpataxüۡՓҡ ͑͑ǣŕի̲ɗ ΥΦիüۡ rü tá nadaxüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗҡ ɞ͑ǣӕ
wüxi i duüۡxüۡ i ngŕm ‫ ڟ‬a tagaãcü —ñanagürü. 11ॸRü ñanagürü ta ga Cuáüۡ:
ۡ
ñaxü: ‘¡Pegü pemexŕŕ۳x naxca۳x —Choma rü aixcüma dexáwamare pexüۡ
ya Cori! ¡Rü naxca۳x íchabaiüۡիŕŕ͑ҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgü nüxüۡ
ipeyanawe۳xãchixŕŕ۳x i perü cuáxücۡ a۳x na aixcüma marü nüxüۡ
maxüۡ!ٔॸٚ perüxoexüۡ i pecüma i chixexüۡ. Natürü
ñaxüۡ. 4ॸRü naxchiru ga Cuáüۡ rü choweama tá ínangu i to i Tupanaãrü
cameyuta۳xanaxca۳ի͑ɗիɥ, rü norü goyexüۡ rü orearü uruüۡ. Rü nüma tá pexüۡtawa
naxcha۳xmünaxca۳ի͑ɗիɥ. Rü beruremaã rü ̲͑͑ӕɗҽӕЙ͑%ŕɗӥӥ͑ľիüۡ na
munümaã naxãwemü. 5ॸRü yéma ͑ЙΎфľիŕŕ%իüۡ ɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑Փľфӥիɥիüۡ,
CuáüۡxüۡҡՓɗ͑ֆфӥիɥ͑ӥŕǣӥիüۡ ga фӥ͑ӥ̲ҡ ͑͑ЙΎիËӕľɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑իüۡ
duüۡxüۡgü ga Yerucharéüۡcüãۡ۳ x۳ , rü duüۡxüۡgü oexüۡ. Erü nüma rü poraãcü choxüۡ
ga guxüۡ ǣ֤ӕĀŃ͑ľՓ͑ľɥիüۡ, rü narüyexera na ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ. Rü choma rü
duüۡxüۡgü ga natü ga Yudáüۡãrü nape۳xewa rü taxuwama chame rü bai i
ngaicamagu ãchiüۡgüxüۡ. 6ॸRü guxema norü chapatuarü ngewaxüra chame.
duüۡիŕǣӥǣ͑ӥիüۡ ixugüexe ga tümaãrü 12ॸ—Rü nüma rü marü ínamemare na

pecadugü, rü Cuáüۡ rü tüxüۡ ínabaiüۡիŕŕǣ ñoma i naãnewa yadexechiãxücۡ a۳x i norü


natü ga Yudáüۡwa. 7ॸNatürü yexguma Cuáüۡ duüۡxüۡgü ñoma wüxi i yatü trigu naãt‫ ڟ‬üna
nüxüۡ da۳u۳xgu ga naxüۡtawa na nangugüxüۡ idexechixüۡrüüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ 
ga muxüۡma ga ãŕ۳xgacügü ga Parichéugü ͑ֆĀľիľËȍɗɗ͑ǣŕ̲͑Ύիфӥɗիɥǣӥիüۡ na
rü Chaduchéugü na ínabaiüۡիŕŕ%իücۡ a۳x, rü naxüۡҡՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥիücۡ a۳x, natürü
Cuáüۡ ñanagürü nüxüۡ: —Pa Ãxtapearü ͑ǣŕ̲ҡ̲͑Ύիфӥɗիɥǣӥիüۡ rü tá ínanagu
Duüۡxüۡgüx, ¿rü texé pemaã nüxüۡ tixu na nawa ya yima üxü ya taguma ixoxüۡne
naxchaxwa pibuxmüxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲ —ñanagürü ga Cuáüۡ.
ҽӕЙ͑%фӥЙΎիËӕɗ%ӡËӥ̲իüۡ i marü
Ngechuchuarü baiechiga
ingaicaxüۡ? 8ॸ—¡Rü penaxwa۳xe na Tupana
(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)
naxwa۳xexüۡ%Ëӥ̲Йľ̲իŕիüۡ ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ
guxüۡma i duüۡxüۡgü nüxüۡ nadaugüxücۡ a۳x na 13ॸѠӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣǾфɗфŃ͑ľՓ

aixcüma marü nüxüۡ perüxoexüۡ ɗ͑ǣŕ̲ ͑ľ͑իӡիüۡ ga Ngechuchu. Rü


pecüma i chixexüۡ! 9ॸ—Erü Tupanape۳xewa Cuáüۡxüۡtawa nanguxüۡ ga Yudáüۡ ga
ͅkҽƄԆॷ3ٍॷ4 12

natüwa, na Cuáüۡ ɞ͑¡ɗľիŕŕիüۡca۳x. 14ॸRü ٘ҽ%ӡҡ ̲Й%ӡիɥË̲͑͑իŕիŕŕɗ


noxri rü tama Ngechuchuxüۡ duüۡxüۡgü, natürü guxüۡma i ore i
ɞ͑¡ɗľիŕŕËȍüۡ ga Cuáüۡ. Rü ñanagürü Tupana nüxüۡ ixuxüۡ ͑ɗիɥɗ
nüxüۡ: —Choxüۡ Փիɗ͑ɗիɥɗ̲͑ľիüۡ na duüۡxüۡgüxüۡ ̲իŕիŕŕիüۡٚ,
ɞËӕ¡ɗľիŕŕիüۡ. ¿Rü ñuxãcü i cuma i ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga n۳g۳oxo ga
chauxüۡҡՓËӕիӡիüۡ na choma cuxüۡ æȍҡ͑ фӥǣӕ̲ɥ%͑ľǣӥӥ͑ľ͑ľǣ
ɞËȍ¡ɗľիŕŕիüۡca۳x? —ñanagürü. Yerucharéüۡwa nanaga. Rü tupauca ga
15ॸNatürü ga Ngechuchu rü ñanagürü taxüۡnetape۳xegu nanamunagü. 6ॸRü
nüxüۡ: —̲ͮľ͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ ɞËӕ¡ɗľիŕŕɗ ñanagürü nüxüۡ: —Ega aixcüma Tupana
ñu۳xmax. Ƅфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡ͑իӥɗ ͮ͑ľнӕɗիɥǣӕ, ¡rü nuã cugü rütáe! Erü
guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑ҡӥիüۡ muxüۡ Tupanaãrü ore i ümatüxüۡwa rü
—ñanagürü. Rü yexguma ga Cuáüۡ rü: ñanagürü:
—Ngüۡ —ñanagürü. 16ॸRü yexguma marü “Tupana tá nanamu i norü orearü
Cuáüۡ Ngechuchuxüۡ ɞ¡ɗľիŕŕǣӕՓľ͑, rü ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ na cuxna
dexáwa ínaxüۡãchigu ga Ngechuchu. Rü nadaugüxüۡca۳x. Rü naxme۳xmaã
ֆľիǣӕ̲ҡ̲͑ɗՓ%ի͑ǣĀիӡǣӕիüۡ ga tá cuxüۡ niyauxgü na tama ҧacü
naãne, rü Ngechuchu nüxüۡ nadau ga rü nutagu cunguxüۡca۳իٚ,
ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ ga wüxi ga ñanagürü. 7ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ
muxtucurüüۡ na inagoxüۡ rü nüxna na rü ñanagürü: —Rü Tupanaãrü ore i
nanguxüۡ. 17ॸRü dauxüۡՓɗ͑͑իӡǣ ümatüxüۡ rü ñanagürü ta:
wüxi ga naga ga ñaxüۡ: —ġ͑ɗիɥֆ “¡Tama name i nüxüۡ na cuxüxüۡ ya
Chaune ya nüxüۡ changechaüۡxüۡchicü, rü Cori ya curü Tupana!ٚ
ЙΎф%Ëӥ̲͑%Ëȍҡ%ŕիüۡchicü —ñaxüۡ. ñanagürü. 8ॸRü yexguma wenaxãrü ga
n۳g۳oxo ga Chataná rü wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľǣ
Ngechuchuxüۡ naxü ga Chataná
máxpü۳xüchinetape۳xewa nanaga. Rü yéma
(Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)
Ngechuchuxüۡ nanawe۳x ga guxüۡma ga
nachiüۡ%͑ľǣӥ͖͑ӕի%Ëӥֆ̲ľիŕËȍɗիüۡ. 9ॸRü
4
1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥҽӕЙ͑%ŕɗ

Ԗӥ͑ľիüۡ rü wüxi ga nachica ga ngextá Chataná rü ñanagürü nüxüۡ: —Choma chi


taxúema íxãpataxüۡwa Ngechuchuxüۡ naga cuxna chanaxã i guxüۡma i ñaã cuxüۡ
na yéma Chataná nüxüۡ üxücۡ a۳x. 2ॸRü chawéxüۡ ɗ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗchope۳xegu
taguma nachibü ga 40 ga ngunexüۡ rü 40 cucaxãp ‫ ڟ‬ü۳xügu rü choxüۡ quicua۳xüüۡgu
ga chütaxüۡ. Rü yemawena rü nataiya. 3ॸRü —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Ngechuchu
yexguma ga n۳g۳oxo ga Chataná rü rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬æȍΎի͑ɗիӡǣËȍɗ, Pa
Ngechuchuxüۡtawa nangu, na nüxüۡ Chatanáx! Erü Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ rü
naxüxücۡ a۳x. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Ega ñanagürü:
ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗիɥǣӕ, ¡rü daa “¡Nüxüۡ icua۳xüüۡ ya Cori ya curü
nutagüxüۡ ̲͑ӕ͑Й%ӡիüۡ nanguxüۡxücۡ a۳x! Tupana, rü yimaãxüۡ‫ڟ‬իɥËҡ̲
—ñanagürü ga Chataná. 4ॸNatürü napuracü!ٚ
Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü: ñanagürü. 11ॸRü yexguma ga n۳g۳oxo ga
—Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ rü ñanagürü: æȍҡ͑ фӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑ɗիӡǣËȍɗ. Rü
13 ͅkҽƄԆॷ4

Ngechuchuxüۡtawa nangugü ga pecüma i chixexüۡ! Erü marü ningaica na


ĀիӡËü۳ۡãx۳ ga Tupanaãrü orearü perü ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana
ngeruüۡgü. Rü Ngechuchuxüۡ —ñaxüۡ.
narüngüۡիŕŕǣӥфӥ͑ӥի͑͑Āӕǣӥ.
Ngechuchu rü naxca۳x naca ga
Ngechuchu rü inanaxügü ga norü ãgümücü ga püchaetanüxüۡ
puracü ga Gariréaanewa (Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)
(Mr 1.14-15; Lc 4.14-15) 18ॸRü yexguma naxtaxa ga
12ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕ ǾфɗфŃ͑ËӥǣӕֆիӡիǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕ,
ga na napoxcuxüۡ ga Cuáüۡ ga rü yéma nüxüۡ nadau ga taxre ga yatü ga
baiüۡիŕŕфӕüۡ, фӥǾфɗфŃ͑ľՓ͑իӡ. ͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Rü wüxi rü
13ॸͮҡӥфӥҡ̲ɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕǣӕ æȍɗ̲ ӡǣЬľĀфӕǣӕãŕg‫ ڟ‬axüۡ ͑ɗիɥ. Rü to
narüxã۳ӡ۳x, фӥɥ%͑ľǣæЙľф͑ ӡՓ͑իӡ rü Aüۡdrégu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ ͑ɗիɥ. Rü nümagü rü
na yexma yaxãchiüۡxüۡca۳x. Ѡӥǣӕ̲ɥ%͑ľ ínapüchaegü, yerü woetama
rü naxtaxa ga Gariréacutüwa nayexma püchaetanüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ. 19ॸRü yexguma ga
ga Chaburãӡ ‫ ڟ‬ҡ͑ӥիüۡ rü Netarítanüxüۡ ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ:
duüۡxüۡgü ixãchiüۡgüxüۡwa. 14ॸRü yema —‫ؽ‬æȍΎՓľЙľфӥիɥ! Rü chorü puracüwa
nangupetü na yanguxüۡca۳x ga ore ga tá pexüۡ chamugü na chauxüۡtawa
nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü uruüۡ penagagüxüۡca۳x i duüۡxüۡgü —ñanagürü.
ǣʊËȍɞӥ̲ҡӥիüۡ ga ñaxüۡ: 20ॸRü yexgumatama ga yema taxre, rü

15-16 “Rü duüۡxüۡgüca۳x tá nango۳x i wüxi yéma nanata۳xgü ga norü püchagü. Rü


ɗ͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡ i Chaburãӡ ‫ ڟ‬%фӥ ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ. 21ॸRü yéamaxüۡra
naãnewa, rü Netaríarü ͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü yéma nüxüۡ
naãnewa, rü Yudáüۡãrü ͑ĀӕǣҡΎǣҡիфľǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥ. Rü
ҡΎËӕҡӥՓфӥ͑ǣŕ̲̲͑ɗ kËΎ¡ӕ͑ɗիɥǣՓӥիɗ, rü Cuáüۡ ͑ɗիɥǣҡΎ.
taxtücutüwa nadaxüۡwa, rü Ѡӥ‫ד‬ľ¡ľĀŃӕ͑͑ľǣӥ͑ɗիɥǣ͑ӥ̲ǣӥ. Rü
Gariréaanewa i ngextá duüۡxüۡgü nanatümaã wüxi ga nguewa
ɗҡ̲֤ӕĀɞӕǣӥɗիɥǣӥիüۡ nayexmagü. Rü yéma ínanangáitagü ga
ixãchiüۡgüxüۡwa. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ norü püchagü. Rü Ngechuchu naxca۳x
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü ga noxri naca. 22ॸRü yexgumatama yéma nguewa
ŕ%͑ľիüۡwa yexmagüxüۡ, rü tá tüxüۡ nata۳xgü ga nanatü. Rü
nüxüۡ nadaugü i wüxi i taxüۡ i ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ.
͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑͑ǣәľիŕŕǣ
duüۡxüۡgü ga noxri yutüüۡwa
muxüۡma ga duüۡxüۡgü
yexmagüxüۡ rü tá nüxüۡ nabaxi i
(Lc 6.17-19)
͑ǣŕ̲͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡٚ,
͖͑ǣӥфӥǣֆľ̲ʊËȍɞфӥΎфľ. 17ॸRü guxüۡ ga Gariréaanegu
23ॸRü

yexgumaüۡËӥӥ͑ɗիɥǣɗ͑իӥǣӥ%իüۡ ga ͑ɗիӡǣӥËȍɗǣӥǣͮǣľËȍӕËȍӕ. Rü
Ngechuchu ga nüxüۡ na yaxuchigaxüۡ ga ՓӥիɗËȍɗǣӥǣɥ%͑ľՓ, rü duüۡxüۡgüarü
norü ore ga ñaxüۡ: —¡Nüxüۡ perüxoe i ngutaque۳xepataüۡwa ningu۳իŕŕҡľËȍɗǣӥ.
ͅkҽƄԆॷ4ٍॷ5 14

Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixuchiga ga ore ya yíxema ngechaüۡgüxe, erü Tupana tá


ga mexüۡ na ñuxãcü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya tüxüۡ ͑ҡ%ŕիŕŕ. 5ॸ—ҽҡ%ŕǣӥֆֆɞիľ̲
Tupana. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga tama tügü rüyexeragüxe rü meã
yema ićaaweexüۡ фӥ̲͑͑ľŕիŕŕǣՓΎΎ ɗфӥիɥ͑ӥŕիŕ, ľфӥҡ ҡ͑ֆӕիǣӥɗ͑ǣŕ̲
nañuxraüۡxüۡ ga norü ćaawe nüxüۡ‫ڟ‬ naãne i Tupana tümamaã ixunetaxüۡ.
yexmaxüۡ, rü naxca۳x nitaanegü. 24ॸRü 6ॸ—ҽҡ%ŕǣӥֆֆɞիľ̲ЙΎф%Ëӥҡӥիüۡ‫ڟ‬

Ngechuchuxüۡ nacuáchigagü ga guxüۡma nangúchaüۡիŕ͑Tupanape۳xewa meã


ga duüۡxüۡgü ga Chíriaanecüۡ۳ãx۳ . Rü ҡ̲իŕիüۡ, erü Tupana tá tüxna nanaxã i
naxüۡtawa nanagagü ga nagúxüۡraüۡxüۡ ga ͑ǣŕ̲̲իüۡ i mexüۡ i naxca۳x tadaugüxüۡ.
ićaaweexüۡ. Rü yematanüwa nayexma 7ॸ—ҽҡ%ŕǣӥֆֆɞիľ̲ҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgü

ga duüۡxüۡgü ga ngúanemaã ićaaweexüۡ, tüxü‫ ۡڟ‬ngechaüۡtümüüۡgüxe, erü tümagü rü tá


rü duüۡxüۡgü ga poraãcü naxüۡnewa ta Tupanaãxüۡ‫ ڟ‬tangechaüۡtümüüۡgü.
nangúxüۡ, rü duüۡxüۡgü ga n۳g۳oxo nawa 8ॸ—ҽҡ%ŕǣӥֆֆɞիľ̲ҡ̲Ëȍɗիľիüۡgu

yexmaxüۡ, rü duüۡxüۡgü ga óxwaã۳xgüxüۡ, фӥիɥ͑ӥŕիŕɗҡӥ̲%ŕՓ, erü yíxemagü tá


rü duüۡxüۡgü ga naw۳ %ɥի%Ëȍɗǣӥիüۡ. Rü ҡɗիɥǣӥֆҽӕЙ͑իüۡ daugüxe. 9ॸ—ҽҡ%ŕǣӥ
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑͑ľŕիŕŕǣǣӕիüۡma ga ya yíxema togüarü chogüruüۡ ɗիɥǣӥիľ, erü
yema. 25ॸѠӥͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥǣ Tupana rü nanegümaã tá tüxüۡ naxu.
muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga 10ॸ—ҽҡ%ŕǣӥֆֆɞիľ̲ҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgü

Gariréaanecüۡ۳ãx۳ , rü tümachi aiexe naxca۳x na Tupana


Decaporíchiuanecüۡ۳ãx۳ rü naxwa۳xexüۡ%Ëӥ̲̲ľ%ҡ̲իŕիüۡ. Erü
Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ , rü Yudéaanecüۡ۳ãx۳ , rü Tupaname۳իŕՓҡ͑ǣŕի̲ǣӥ, rü Tupana rü
natü ga Yudáüۡãrü tocutücüۡ۳ãx۳ . marü tümaãrü ãŕ۳իǣËӥ͑ɗիɥ. 11ॸ—Ьľҡ%ŕǣӥ
i pema ega duüۡxüۡgü ҧacü pemaã ixugüegu,
Ngechuchu rü ma۳իЙӦ͑ľՓ͑ӥիüۡ
фӥËȍɗիфɗЙľ̲%̲͑իŕǣӕ, rü chaugagu
nixu ga Tupanaãrü ore
doramaã poraãcü chixri pechiga yad
1ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ

5 da۳u۳xgu ga yema muxüۡma ga


duüۡxüۡgü, rü wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľՓ
exagügu. 12ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙľҡ%ŕǣӥ̲фӥҡ̲
ЙľիΎľǣ%ŕǣӥ! ƄфӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa tá
penayauxgü i wüxi i perü ãmare i
ínaxüۡãchi namaã ga norü ngúexüۡgü. Rü ̲ľիŕËȍɗիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲͖u۳xma pexüۡ
yéma narüto, rü norü ngúexüۡgü nüxüۡ ngupetüxüۡrüüۡ ͑ɗիɥǣ͑ӥիüۡ nangupetüxüۡ
ɞ͑ËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗ. ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga Tupanaãrü orearü
uruüۡgü, yerü ga duüۡxüۡgü rü naxchi rü ta
֤ɞիľ̲ҡ%ŕǣӥիľËȍɗǣ
naxaie.
(Lc 6.20-23)
2ॸRü Yucürarüüۡ rü omürüüۡ Йɗիɥǣӥ
inanaxügü ga Ngechuchu ga na
i ñoma i naãnewa
͑͑ǣәľիŕŕ%իüۡ, rü ñanagürü: 3ॸ—ҽҡ%ŕǣӥ
(Mr 9.50; Lc 14.34-35)
ya yíxema nüxüۡ icua۳ի%Ëȍɗҡ͑ӥիŕɗ
tümaãrü pecadu rü nüxüۡ rüxoexe. Erü 13ॸ—Pema rü ñoma yucürarüüۡ Йɗիɥǣӥɗ
Tupaname۳իŕՓҡ͑ǣŕի̲ǣӥ, rü Tupana rü ñoma i naãnewa. Erü yima yucüra rü
marü tümaãrü ãŕ۳իǣËӥ͑ɗիɥ. 4ॸ—ҽҡ%ŕǣӥ Υ̲͑͑͑ľիŕŕիüۡrüüۡ, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ
15 ͅkҽƄԆॷ5

ta i pema rü ñoma i naãnecüۡ۳ãx۳ i ҡ̲͑ǣɥ͑ӥիŕɗ͑ǣŕ̲̲ӕǣӥ, rü woo


duüۡxüۡǣӥфӥ̲ľիŕŕфӕüۡ Йɗիɥǣӥ. Natürü wüxi i ҧacü i íraxüۡǣҡ̲ҡիɥ͑ӥǣӕфӥ
͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑͑ǣľËǣӕֆֆӕËӥф, duüۡxüۡgüxüۡ tangúexŕŕ۳xgu na nümagü rü
¿rü ҧacüwa chi i namexüۡ ɗ͑ǣŕիǣӕ̲ի? ҡҡ̲͑ǣ͑͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x, rü
Rü dücax, rü taxuwama name, rü yíxema rü tá guxüۡãrü yexera wixweama
ítanata۳xmare, rü ngŕm ‫ ڟ‬a duüۡxüۡgü nawa tata۳x i ngextá Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa.
14
nangagü. ॸ—Pema rü ñoma i ͮҡӥфӥֆɞիľ̲͑ǣɥ͑ӥիŕɗҽӕЙ͑%фӥ
naãnecüۡ۳ãի۳ %фӥ͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡ Йɗիɥǣӥ. Rü mugü rü duüۡxüۡgüxüۡ ngúexŕŕի‫ ڟ‬ŕ͑
Փӥիɗֆɥ%͑ľֆՓӥիɗֆma۳իЙӦ͑ľՓ ҡӥ̲ǣӥфӥҡ͑ǣҡիɥ͑ӥŕիüۡca۳x, rü
͑ǣŕի̲͑ľ, rü taxuacüma inicu۳x. 15ॸ—Rü guxüۡpe۳xewa tá taxü i ngextá Tupana
taxúema wüxi i omüwa tanangixichi na ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. 20ॸ—Rü pemaã nüxüۡ
wüxi i caichãӡ ‫ ڟ‬ҡüüۡgu na chixu, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥ
tayaxücuchixüۡca۳x. Natürü wüxi i ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i mugüwa
omüwa tanangixichi na norü üchicaüۡgu ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡãrü yexera meã
tanaxünagüxüۡca۳x, na ngŕm ‫ ڟ‬a tüxüۡ Йľ̲իŕǣӕ, rü tagutáma Tupana ãŕ۳xgacü
nabaxixüۡca۳x ya guxãma ya yíxema yima ɞɗիɥիüۡwa pichocu.
ɥՓ͑ǣŕի̲ǣӥիľ. 16ॸ—Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑͑ǣәľիŕŕ͑ҡ̲̲͑ľիüۡ
duüۡxüۡgüpe۳իľՓ̲͑ľ%Йľ̲իŕիüۡ. Erü
͑ҡľիŃҡӥ̲ŕ͑ľŕ̲%͑͑ӕիüۡ
͑ǣŕ̲%ËӥɗЙľ̲фӥΎ̲ӥǣӥфüüۡ tá
(Lc 12.57-59)
Йɗ͑ɥǣӥ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%ËӥĀӕüۡxüۡgü tá nüxüۡ
͑Āӕǣӥɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i pexüxüۡ, rü tá 21ॸ—Pema rü marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕǣ
nüxüۡ nicua۳xüüۡǣӥֆЬľ͑ҡӥֆĀիӡՓ ͅΎɥËȍŃфӥΎфľǣ͑ӕիËӥ̲üۡgüxüۡ ga
͑ǣŕի̲Ëӥ. duüۡxüۡgümaã nüxüۡ yaxuxüۡ ga ñaxüۡ:
٘‫ؽ‬ҽ%իӢɗЙľ̲ ŕҡǣӥիüۡ! Erü texé
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑͑ǣәľիŕŕǣ̲ӕǣӥËȍɗǣ
ֆ̲ ŕҡիľфӥҡ ҡЙΎիËӕٚ,
17ॸ—ҽ̲̲͑ľɗ͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ͑ ñaxüۡ. 22ॸ—Natürü choma rü pemaã nüxüۡ
͑ә̲Ëȍիӡիüۡ ͑ɗËȍֆ͑իΎիŕŕիüۡca۳x i ËȍɗիӕфӥҡľիŃֆҡӥ̲ŕ͑ľŕ̲%͑ӕիŕ, rü
ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣӥǣͅΎɥËȍŃӥ̲ҡӥիüۡ, tá tapoxcu. Rü texé ya ҧacü
rü yema ore ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga ҡӥ̲ŕ͑ľŕ̲%ɗիӕǣӥիľ, rü
Tupanaãrü orearü uruüۡgü namaã ãŕ۳xgacügüpe۳xewa tá tüxüۡ nagagü na
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. ͮҡӥфӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑ tüxüۡ napoxcuxüۡca۳x. Rü texé ya
̲ľ%Ëȍֆ͑ǣӕիŕŕիüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲̲ӕǣӥ, ҡӥ̲ŕ͑ľŕիüۡ n۳g۳oxo wogüxe, rü
фӥҡ̲͑ɗËȍֆ͑իΎիŕŕիüۡca۳x. 18ॸ—Rü %ӡËӥ̲իüۡՓҡ͑ǣŕի̲, erü ngürüãchi
aixcüma pemaã nüxüۡ chixu, rü ñu۳xma tá tapoxcu nagu ya yima üxü ya n۳g۳oxo
tauta na nagúxüۡ i ñoma i naãne rü nagu poxcuene. 23-24ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
͑ǣŕ̲ĀիӡՓ͑ӥիüۡ idauxüۡ, rü tauta na tupaucawa Tupanana cunaxãxgu i curü
yanguxüۡ i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲̲ӕǣӥՓ ‫ ڟ‬a nüxna cucua۳xãchigu na
Āɥŕфӕ, rü ngŕm
nüxüۡ yaxuxüۡ, rü taxucürüwama ҧacüca۳x cumaã nanuxüۡ ɗËӕľ͑ľŕ, ¡rü
ɗ͑ֆфӥիΎɗ͑ǣŕ̲̲ӕǣӥ, rü bai i ͑ǣŕի̲ҡӕЙӕËǣӕҡ̲͑իӥɗ͑ǣŕ̲
írarüwa. 19ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ya yíxema curü ãmare i Tupanana cuxãxchaüۡxüۡ!
ͅkҽƄԆॷ5 16

‫ؽ‬ѠӥËӕľ͑ľŕիüۡҡՓ͑իӡ, rü namaã yima üxü ya n۳g۳oxogü nagu poxcuene.


ֆ̲ľիŕŕիɥфɗ͑ǣŕ̲ËӕիËȍɗ͑ 30ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗֆɗ̲Ëӕфӥ

naxaixüۡ! Ѡӥ͑ǣŕ̲Փľ͑фӥ̲фӥ̲͑ľ tügüneme۳իŕЙľËĀӕËӕիüۡ ӥիŕŕǣӕ, rü


i tupaucaca۳x cutaegu na Tupanana ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲ɞËӕ͑Āľфӥ
cuyaxãmarexüۡca۳իɗËӕфӥĀɥŕфӕ. 25ॸ—Rü yaxüۡgu cuyaña. Ƅфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥ͑
͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗľՓӥիɗɗ͑ǣľҡ͑ӥca۳x yima cuxme۳իɥËҡ̲ɗֆфӥҡիӕիüۡ na
cuxüۡ íxuaxüۡgu, rü ãŕ۳xgacüxüۡtawa cuxüۡ tama guxüۡ i cuxune iyarütaxuxüۡca۳x
tagaxgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ̲͑Փҡ̲ nagu ya yima üxü ya n۳g۳oxogü nagu
tüxüۡ Ëӕфӥ͑ǣӥի̲ӥիŕŕ͑ҡ̲ poxcuene. Ѡӥ͑ǣŕ̲%ËӥľǣՓΎΎЙľիü‫ۡڟ‬
ãŕ۳xgacüpe۳xewa cuxüۡ tagaxüۡca۳x. Erü ͑ǣӕիËȍǣӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑
wüxicana na ãŕ۳xgacüxüۡtawa cunguxüۡ, ЙɗիɥǣËȍɗɗǣӕիüۡma i chixexüۡ i nagu
rü ãŕ۳xgacü tá purichíagüna cuxüۡ namu piyixchaüۡxüۡ —ñanagürü.
na cuxüۡ napoxcuxüۡca۳x. 26ॸ—Rü aixcüma
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ͑ҡ̲
cumaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕm ‫ ڟ‬a
ۡ namexüۡ na texé tümama۳xüۡ ítáxüۡ
poxcupataüwa ícunguxuchi ñu۳xmatáta
(Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)
͑ǣɥիüۡ cuxütanü i gu۳իËӥɗ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕɗ
nüxü‫͑ ۡڟ‬ǣɥիüۡ cungetanücü. Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ 31ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu:

paxa Tupanana peca na pexü‫ ۡڟ‬nüxüۡ —ͅΎɥËȍŃфӥüۡpa nüxüۡ nixu rü yíxema


nangechaüۡxüۡca۳x i perü pecadugü na tümama۳xüۡ ítáxe, rü tanaxwa۳իľɗ͑ǣɥի͑
tama pexüۡ napoxcuexüۡca۳x. tanaxã i wüxi i popera i nawa nüxüۡ tixuxüۡ
̲͑фӥ͑ǣɥիüۡ ítatáxüۡ. 32ॸ—Natürü choma
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ͑
rü pemaã nüxüۡ chixu, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗ
tama namexüۡ na wüxi i ngemaã
ya yatü naxma۳xüۡ íta۳xgu, фӥËȍɗҡ̲͑ɥ
chixexüۡǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡ
ֆֆҡӥ̲%͑͑ǣŕ%ŕիüۡǣǣӕֆɗիɥǣӕ, rü
27ॸ—Pema marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕǣ %ӡËӥ̲իüۡՓ͑ǣɥիüۡ ҡ͑ǣŕի̲իŕŕľфӥ
ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣͅΎɥËȍŃ͑ӕիËӥ̲ ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ǣӥфӥ%ËȍɗЙľËĀӕɗիӥ. Rü
nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ: ֆɞիľ̲͑ǣɥ̲%%̲իŕɗՓӥիɗɗ͑ǣľɗ̲фӥ
٘‫ؽ‬ҽ̲̲͑ľɗ͑ɥɗ͑ǣľ̲%͑ ͑ǣɥҡľ͑ǣɥիüۡ íta۳xcü, rü tüma rü ta pecadu
icupexüۡ!ٚ taxü.
ñaxü. ॸ—Natürü choma rü pemaã nüxüۡ
ۡ 28
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ
chixu, rü yíxema texé ya wüxi i ngexüۡ
ga unetachiga
ĀՓľ͑ӥիŕфӥҡӥիü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡիŕ͑
͑ǣɥ̲%ɗҡЙľիüۡ, rü Tupanape۳xewa rü 33ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu:

marü chixexüۡ ͑ǣɥ̲%ҡիӥɗҡӥ̲%ŕՓ. —Pema rü marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕǣ


29ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗֆɗ̲Ëӕфӥ ͅΎɥËȍŃфӥΎфľǣ͑ӕիËӥ̲üۡgüxüۡ ga
ҡӥǣӥ͑ľիŕҡӥЙľËĀӕËӕիüۡ ӥիŕŕǣӕфӥ duüۡxüۡgümaã nüxüۡ yaxuxüۡ ga ñaxüۡ:
¡noxtacüma nayaxu rü yaxüۡgu naña! ٘ͮǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑ŕg‫ ڟ‬agu texémaã
Ƅфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥ͑ֆɗ̲ ҧacüca۳x icuxunetagu, rü name
cuxetüxicatama iyarütaxuxüۡ na tama ͑ɗիɥɗËӕֆ͑ǣӕիŕŕɗ͑ǣŕ̲Ëӕфӥ
guxüۡ i cuxune iyarütaxuxüۡca۳x nagu ya ӕ͑ľҡٚ,
17 ͅkҽƄԆॷ5

ñaxüۡ. 34ॸ—Natürü choma rü pemaã nüxüۡ na ngŕm ‫ ڟ‬a rü ta cuxüۡ tapechiwexüۡca۳x rü


chixu rü tama name i texéégagu rü e۳xna tama name na cuxütanüxüۡ. 40ॸ—Rü
ҧacüégagu wüxi i duüۡxüۡmaã ipexuneta. ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËӕիüۡ íyaxuaxüۡchaüۡgu
Ѡӥҡ̲̲͑ľɗĀիӡǣӕիüۡ i naãneŕg‫ ڟ‬agu naxca۳x i curü dauxüۡchiru, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ
ipexuneta, erü ngŕm ‫ ڟ‬a narüto ya Tupana. i curü gáuxüۡchiru rü ta noxtacüma
35ॸ—Rü tama name i ñoma i naãneŕg ‫ ڟ‬agu tüxna cunaxã. 41ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃ
ipexuneta, erü Tupanaãrü cuxüۡ mu۳xgu na wüxi i kilómetrugu ҧacü
ËӕɗիËӕҡӥËȍɗË͑ɗիɥ. Rü tama name i tüxü‫ ۡڟ‬quingexüۡca۳x, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡիфľɗ
Yerucharéüۡŕg‫ ڟ‬agu ipexuneta, erü Tupana kilómetrugu tüxü‫ ۡڟ‬cuyange. 42ॸ—Rü
ya guxüۡãrü ãŕ۳իǣËӥфӥɥ%͑ľ͑ɗիɥ. ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËӕфӥ͑ǣŕ̲իüۡca۳x cuxna
36ॸ—Rü tama name i cugüégagu caxgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡӥի͑Ëӕ͑ի%. Rü
icuxuneta, erü woo wüxitama i cuyae rü tama name na namaã cuxaüxüۡ i curü
taxucürüwa cunaxüchicüü na ͑ǣŕ̲իüۡgü ega texé paxaãchi cuxna
nachóxüۡca۳x rü e۳xna nawaxüxüۡca۳x. naxca۳x caxgu.
37ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳իфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
̲ͮľ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ tangechaüۡ i
ɗËӕիӕ͑ľҡǣӕфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ:
tórü uwanügü
—Ngüۡ, tá chanaxü —ñaperügü, rü e۳xna:
—ҽ%ӡҡ ̲Ëȍ͑իӥ—ñaperügü. Erü 43ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu:

guxüۡma i to i ore i namaã icuxunetaxüۡ, —Pema rü marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕǣ


rü n۳g۳ΎիΎɗæȍҡ͑ Փ͑ľӡիüۡ ͑ɗիɥ. ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣͅΎɥËȍŃ͑ӕիËӥ̲
nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ:
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ͑
“¡Nüxüۡ nangechaüۡ i cumücü, rü
ñuxãcü namexüۡ na namaã ichopetüxüۡ i
naxchi naxai i curü uwanü!ٚ
͑ǣŕ̲ĀӕüۡxüۡǣӥɗËȍɗիфɗҡ̲%̲իŕիüۡ
ñaxüۡ. 44ॸ—Natürü choma rü pemaã nüxüۡ
38ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: chixu rü: —¡Nüxüۡ pengechaüۡ i perü
—Pema rü marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕǣ uwanügü! ¡Rü naxca۳իЙľֆӕ̲ӥիŕɗ
ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣͅΎɥËȍŃ͑ӕիËӥ̲ ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i chixri pemaã
nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ: chopetüchaüۡxüۡ! 45ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
٘ͮǣŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡxüۡ ͑ǣŕ̲%ËӥЙľ̲իŕǣӕфӥɗիËӥ̲Ьľ͑ҡӥ
ɗËȍ ɗիľҡӥիŕŕǣӕ, rü ֆĀիӡǣӕËӥ͑͑ľǣӥҡ Йɗիɥǣӥ. Erü
ҡӥ̲իŕҡӥ̲%ҡ̲ ͑ӥ̲фӥɗ͑͑¡ ɗիŕŕֆӥa۳xcü naxca۳x i
ҡֆ͑ǣӕҡ͑ӥիŕŕ. Rü texé wüxi i mexüۡ i duüۡxüۡgü rü chixexüۡ i duüۡxüۡgü.
duüۡxüۡxüۡ ibüepütagu, rü Ѡӥ͑͑Йӕիŕŕnaxca۳x i duüۡxüۡgü i meã
tümapütamaãtama ̲իŕիüۡ rü duüۡxüۡǣӥɗËȍɗիфɗ̲իŕիüۡ.
ҡֆ͑ǣӕҡ͑ӥիŕŕٚ, 46ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i

ñaxü. ॸ—Natürü choma rü pemaã nüxüۡ


ۡ 39 pexüۡ ngechaüۡgüxüۡxüۡիɥËҡ̲
chixu rü tama name i pegütama ípepoxüۡ pengechaüۡgügu, ¿rü ҧacü rü ãmare tá
nüxna i duüۡxüۡ i chixecümaxüۡ. Rü Tupanaxüۡtawa peyauxgü naxca۳x i
͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËӕիüۡ pechiwegu, rü ͑ǣŕ̲? Ƅфӥ͑ǣŕ̲ֆҡӥǣӥɗġӕ̲%фӥ
marü name i curü tochiwe rü ta icunaxã ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ideetanüxüۡwa
ͅkҽƄԆॷ5ٍॷ6 18

puracüexüۡ фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ nanaxügü. cumücüxüchi rü tama name i nüxüۡ na


47ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ nacuáxüۡ ɗ͑ǣŕ̲. Rü Cunatü ya
Йľľ͑ľŕǣӥիüۡիɗËҡ̲Йľфӥ̲Ύիŕǣӕ, rü ĀիӡǣӕËӥֆ͑ӥիüۡ ĀӕËӥɗ͑ǣŕ̲
maneca guxüۡ i duüۡxüۡgürüüۡҡ̲Йɗիɥǣӥ. cuxicatama cuxüxüۡ, rü tá cuxna nanaxã
ƄфӥՓΎΎ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama i curü ãmare.
Tupanaxüۡ cua۳xgüxüۡ, rü
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑͑ǣәľիŕŕǣֆӕ̲ӥիŕËȍɗǣ
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡtama nanaxügü. 48ॸ—Rü
(Lc 11.2-4)
͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥ͑ɗիËӥ̲̲ľ%
ipiwe۳xgüxüۡ ͑ǣŕ̲Ьľ͑ҡӥֆҽӕЙ͑ 5ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Йľֆӕ̲ӥիŕǣӥǣӕ, rü

meã na iwéxüۡrüüۡ. ҡ̲̲͑ľɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i


togüpe۳իľՓ̲ľ%̲իŕ͑ľҡիüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ.
Ngechuchu rü norü ngúetanüxüۡxüۡ
Ƅфӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
͑͑ǣәľիŕŕ͖͑ӕի%Ëӥ̲ľիüۡ naxügüxüۡ
͑ֆӕ̲ӥիŕǣӥǣӕ, фӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥ͑
rü mexüۡ Ëȍɗ%Ëӥ͑ֆӕ̲ӥիŕǣӥիüۡ i
6
1ॸѠӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҧacü

ۡ
pexüxchaügu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ngutaque۳xepataüۡgüwa rü cayegüwa na
Йľիӕ%ŕ͑ҡ̲Āӕüۡxüۡgüpe۳xewa duüۡxüۡgü nüxüۡ na daugüxüۡca۳x. Rü
penaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑Āӕüۡxüۡgü pexüۡ aixcüma pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲
dauxüۡca۳x rü pexüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. na duüۡxüۡgü nüxüۡ daugüxüۡիɥËҡ̲͑ɗիɥ
Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Āӕüۡxüۡgü pexüۡ i norü ãmare. 6ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
icua۳xüüۡgüxüۡca۳x mexüۡ pexü۳xgu, rü Ëӕֆӕ̲ӥիŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗËӕфӥ
Ьľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥфӥҡ%ӡҡ ̲%̲фľ ucapugu cuxücu, rü cunawãxta i curü
pexna naxã. 2ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի͑ǣŕիǣӕ̲ ‫ ڟ‬Ëӕֆӕ̲ӥիŕ̲͑%ֆ
ɥã۳x, rü ngŕ̲
texéxüۡ curüngüۡիŕŕËȍüۡgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ æӕ͑ҡӥֆ¡ľի̲Ëӕ̲%իɥËҡ̲
i tama poraãcü nüxüۡ quixuchiga i ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬ǣŕի̲Ëӥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆ
͑ǣŕ̲. Ѡӥҡ̲̲͑ľɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü yima Cunatü ya Tupana ya nüxüۡ daucü
i togüpe۳իľՓ̲ľ%̲իŕ͑ľҡիüۡrüüۡ na ɗ͑ǣŕ̲Ëә%ËӥËӕիӥիüۡ, rü nüma tá
нӕɗɥիüۡ. Ƅфӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥɗ cuxna nanaxã i curü ãmare. 7ॸ—Rü tama
ngutaque۳xepataüۡgüwa rü cayegüwa name i natüca۳xma cunama۳իŕŕɗËӕфӥ
nüxüۡ nixuchiga ega ҧacü rü mexüۡ ֆӕ̲ӥիŕ͑իфüüۡ ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i
naxügügu. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑͑իӥǣӥ͑ tama Tupanaxüۡ cua۳xgüxüۡ. Erü nümagü
togü meã nachiga idexagüxüۡca۳x. Natürü фӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕфӥ͑ǣŕ̲͑
choma rü aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü nama۳իŕŕǣӥ%իüۡca۳իɗ͑Ύфӥֆӕ̲ӥիŕфӥ
͑ǣŕ̲͑Āӕüۡxüۡgü nüxüۡ icua۳xüüۡgüxüۡ Tupana tá nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ. 8ॸ—Rü tama
͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ%̲фľ, фӥҡ%ӡҡ ̲ ̲͑ľɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgürüüۡ Йɗիɥǣӥ, erü
nanayauxgü i to i ãmare i woo tauta naxca۳x ípecaxgu rü Penatü ya
Tupanaxüۡtawa. 3-4ॸ—Natürü i cuma rü Tupana rü marü nüxüۡ nacua۳x na ҧacü
͑ǣŕիǣӕ̲ҧacü tüxna cuxãxgu ya pexüۡ‫ ڟ‬taxuxüۡ. 9ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x rü ñaãcü
ֆɞիľ̲͑ǣľфӥ͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxe, rü ҡ Йľֆӕ̲ӥիŕǣӥɗЙľ̲ի:
̲͑ľ͑ɗիɥɗҡիәľ̲Ëӕիüۡ dauãcüma na ٘ЬҽΎ͑ҡӥֆġիӡǣӕËӥի, rü
cunaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲. Rü woo ɗիËӥ̲ӥӥ͑ľËӥнӕɗիɥɗËӕ̲ի.
19 ͅkҽƄԆॷ6

10ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑ә̲͑իӡ͑ҡΎфӥ ɗ͑ǣŕ̲͑Tupanaca۳x naxaureexüۡ. Rü


ãŕ۳իǣËӥнӕɗɥիüۡca۳x! Rü aixcüma pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲
tanaxwa۳xe i curü ngúchaüۡ na na duüۡxüۡgü nüxüۡ daugüxüۡիɥËҡ̲͑ɗիɥ
naxügüxüۡ i duüۡxüۡgü i ñoma i i norü ãmare. 17ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
͑%͑ľՓ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i cuma rü Tupanaca۳x cuxauregu rü name
Āիӡǣӕիüۡ i naãnewa na curü ͑ɗիɥɗ̲ľ%ËӕǣӥËӕֆӕիËȍɗՓľфӥ̲ľ%
ngúchaüۡ ínaxügüxüۡrüüۡ. 11ॸ¡Rü ËӕǣӥËӕфӥիɥիŕŕфӕ. 18ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ
ҡΎի͑͑ի%ɗҡΎфӥΥ͑ɗ͖Ύ̲ɗ togü i duüۡxüۡǣӥфӥҡ%ӡҡ ̲͑ӥիüۡ
ngunexüۡca۳իɗիɥիüۡ! 12ॸ¡Rü toxü‫ۡڟ‬ nacua۳xgü na Tupanaca۳x cuxaurexüۡ. Rü
nüxüۡ nangechaüۡ i torü chixexüۡ Cunatü ya bexma cumaã ngŕm ‫ ڟ‬a
i taxüxüۡ ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i toma ͑ǣŕի̲ËӥիɗËҡ ҡ̲Ëӕիüۡ nadau, rü tá
rü tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ na cuxna nanaxã i curü ãmare naxca۳x i
tangechaüۡxüۡrüüۡ ya yíxema ͑ǣŕ̲Ëӕիӥիüۡ.
chixexüۡ tomaã ügüxe! 13ॸ‫ؽ‬ҽ%իӢɗ
Ñuxãcü tüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗҡΔфӥ̲ľфӕüۡgü i
ҧacü rü chixexüۡpe۳xewa toxüۡ
Āիӡǣӕիüۡ i naãnewa
cuwogüxüۡ na tama nagu
(Lc 12.33-34)
tayixüۡca۳x! Natürü tanaxwa۳xe i
ҡΎի͑ËӕĀӕ͑ҡ̲͑ǣŕ̲ 19ॸ—Rü tama name i pegüca۳x

chixexüۡ taxügüxüۡca۳x. Erü cuma penanutaque۳xe i muxüۡma i perü


rü guxüۡguma guxüۡãrü ãŕ۳xgacü meruüۡgü i ñoma i naãnewa. Erü ñoma i
нӕɗիɥфӥËӕЙΎфիӥËȍɗфӥ naãnewa rü paxama nagu۳x i perü
Ëӕ̲ľիŕËȍɗ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥֆɗɥٚ. ͑ǣŕ̲իüۡgü, rü naweane rü paxama
14ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Йľ̲͑ӥիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ ͑͑Ëȍɗիľիŕŕ, rü ngɥta۳ ‫ ڟ‬ax۳ güxüۡ rü naxca۳x
pengechaüۡǣӕɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i 20
nangɥ ۳xgü. ॸ—Ѡӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ
chixexüۡ pemaã ügüxüۡ, rü Penatü ya Йľ̲͑ӕիŕŕɗЙľфӥ̲ľфӕüۡ ɗĀիӡǣӕիüۡ i
ĀիӡǣӕËӥфӥҡ ҡЙľիü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ naãnewa. Erü ngŕ̲ ‫ ڟ‬фӥҡ%ӡҡ ̲nagu۳x,
i perü pecadugü. 15ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ фӥ͑Փľ͑ľфӥҡ%ӡҡ ̲͑͑Ëȍɗիľիŕŕ,
tama nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ pengechaüۡǣӕɗ͑ǣŕ̲ ‫ ڟ‬ax۳ güxüۡ фӥҡ%ӡҡ ̲naxca۳x
rü ngɥta۳
duüۡxüۡgü i chixexüۡ pemaã ügüxüۡ, rü nangɥ ۳xgü. 21ॸ—Erü ngextá
Ьľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥфӥҡ ҡҡ%ӡҡ ̲ ɞ͑͑ǣŕի̲իüۡwa i perü meruüۡgü, rü
pexüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i perü pecadugü. ͑ǣŕի̲͑ɗիɥɗЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ.

ͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑͑ǣәľիŕŕǣӕфľËȍɗǣ Taxüneãrü omüchiga


16ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲ (Lc 11.34-36)

pechibüeãcüma Tupanaca۳x pexaureegu 22ॸ—Cuxetügü rü ñoma wüxi i omürüüۡ


rü tama name i pegü ͑ɗիɥɗcuxuneca۳x. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲
pengechaüۡËȍɞՓľիŕŕ͑իфüüۡ ɗ͑ǣŕ̲ Tupana cuxüۡ‫ ڟ‬naxwa۳xexüۡca۳x cuda۳u۳xgu,
duüۡxüۡgü i togüpe۳xewa meã rü guxüۡma i curü maxüۡ rü name.
̲իŕ͑ľҡիüۡ. Ƅфӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ 23ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͖Ύ̲ɗ͑%͑ľ%фӥ

nanaxügü na togü nüxüۡ na daugüxüۡca۳x ngúchaüۡca۳x cuda۳u۳xgu, rü guxüۡma i


ͅkҽƄԆॷ6ٍॷ7 20

curü maxüۡ rü chixexüۡՓ͑͑ǣŕի̲. Rü pemaã nüxüۡ chixu rü woo guma ãŕ۳xgacü


ɗիËӥ̲͑ҡիӕ̲ɗŕ%͑ľիüۡ ɗ͑ǣŕ̲%фӥ ǣæȍфӕ̲Δӡǣ̲͑͑ľիŕËȍɗիüۡ ga
ֆľիľфɗիɥիüۡ i Tupanape۳xewa. naxchiru, rü taguma wüxi ga
putürachacurüüۡ ̲͑ľիŕËȍɗ. 30ॸ—Rü
¿Texéca۳x tá cumaxüۡ, Tupanaca۳x
͑ǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑͑ǣŕ̲%Ëӥnanga۳ի%ŕǣӕ
rü e۳ի͑Āɥŕruca۳x?
ɗ͑ǣŕ̲Йӕҡӥфǣӥɗ͖u۳ի̲͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ
(Lc 16.13)
natürü moxüۡ rü marü taxuxüۡ, rü yexera tá
24ॸ—Taxucürüwa wüxi i duüۡxüۡ rü pexna nadau i pemax, Pa Yatügü i Tama
nataxrearü coriã۳x. Erü wüxi i norü kɗիËӥ̲ͅľ%֤իΥǣӥիüۡx. 31ॸ—Rü
corichi rü tá naxai, фӥ͑ǣŕ̲ҡΎфӥҡ  ͑ǣŕmaca۳իҡ̲̲͑ľɗЙľիΎľǣ%ŕǣӥфӥ
nüxüۡ nangechaüۡ. Rü e۳xna wüxica۳x rü tá ñaperügügü: —¿ӄacü tá tangΥ۳xgü? rü
meã napuracü, фӥ͑ǣŕ̲ҡΎфӥҡ ͑ӥիüۡ e۳xna —¿ҧacü tá tixaxgü? rü e۳xna
naxo. Rü taxucürüwa Tupanaca۳x —¿ҧacümaã tá taxãxchirugü?
Йľ̲իŕ, ľǣЙľфӥĀɥŕфӕǣӕ̲ —ñaperügügü. 32ॸ—Erü ñoma i naãnecüãۡ۳ x۳
Йľфӥիɥ͑ӥŕǣӕ. i duüۡxüۡgü rü naxca۳x nadaugü i guxüۡma i
͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ. Natürü pema
Tupana rü naxãcügüna nadau
rü pexü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ֆЬľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥ
(Lc 12.22-31)
ֆ͑ӥŕËȍ̲͑ӥիüۡ cuácü i pexü‫ ۡڟ‬na
25ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x pemaã nüxüۡ chixu rü: nataxuxüۡ i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲. 33ॸ—Natürü
‫ؽ‬ҽ%իӢɗЙľիΎľǣ%ŕǣӥիüۡ naxca۳x na ҧacü tá ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗTupanaca۳xira pedaugü
pengΥ۳xgüxüۡ rü ҧacü tá pixaxgüxüۡ, rü ͑͑ǣŕ̲͑ӥ̲Йľիüۡ‫ ڟ‬nanaxwa۳xexüۡիɥф
ҧacümaã tá na pexãxchirugüxüۡ! Erü perü pexügüxücۡ a۳x. Rü naŕt‫ ڟ‬ü tá pexna nanaxã i
maxüۡ фӥΥ͑%фӥֆľիľф͑ɗիɥ, rü pexene rü guxüۡma i ҧacü i pexüۡ‫ ڟ‬taxuxüۡ. 34ॸ—‫ؽ‬ҽ%իӢɗ
͑իËȍɗфӕфӥֆľիľф͑ɗիɥ. 26ॸ—¡Dücax naxca۳իЙľիΎľǣ%ŕǣӥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲̲Ύիüۡ tá
penangugü i werigü i tama toegüchiréxüۡ, üpetüxüۡ! Ƅфӥ͑ǣŕ̲̲Ύիüۡãrü ngunexüۡ rü
rü tama nanetüarü o ibuxgüxüۡ, rü tá nüxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗǣӕիËȍիüۡgü i namaã
ngepatagüxüۡ na ngexta namaã ínanguxüۡ. Erü wüxichigü i ngunexüۡ rü
nanguxüۡgüxücۡ a۳իɗ͑ΎфӥΥ͑! Natürü nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗ͑Ύիфӥҡ̲ǣӕիËȍիüۡgü,
Ьľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥфӥ͑͑իӥՓľ̲ӥ. Rü фӥ͑ǣŕmaca۳x tama name i moxüۡãrü
pema rü Tupanaca۳x rü guxüۡma i guxchaxüۡgüca۳իЙľիΎľǣ%ŕǣӥɗ͖u۳xmax
ՓľфɗǣӥфӥֆľիľфЙɗիɥǣӥ. 27ॸ—Rü —ñanagürü.
taxuwama name na ҧacüca۳x
Tama name i togüarü maxüۡxüۡ tangugü
ЙľիΎľǣ%ŕǣӥիüۡ. Erü taxucürüwa ya wüxie
(Lc 6.37-38, 41-42)
i pema rü wüxi i ngoragu rü
ipenama۳ի%ËȍɗիŕŕɗЙľфӥ̲իüۡ ega woo
7
1ॸRü
Ngechuchu rü ñanagürü ta:
poraãcü naxca۳իЙľիΎľǣ%ŕǣӥǣӕ. 28ॸ—¿Rü —‫ؽ‬ҽ%իӢɗҡΎǣӥիüۡ pixuxüۡ na tama
tü۳xcüüۡ ЙľիΎľǣ%ŕǣӥnaxca۳x i pexchiru? Tupana pexna c۳axücۡ a۳x! 2ॸ—Erü
‫ؽ‬ġӥËիЙľ͑͑ǣӕǣӥɗ͑ǣŕ̲Йӕҡӥфǣӥɗ ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ na togüarü maxüۡxüۡ na
ngextámare yaexüۡ i tama puracüexüۡ, rü pengugüxüۡrüüۡ, rü Tupana tá pexüۡ
tama nügü üxchirugüxüۡ! 29ॸ—Natürü nangugü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ na togümaã
21 ͅkҽƄԆॷ7

penaxüxüۡrüüۡ, rü Tupana tá pemaã nanaxü. naxca۳x dauxe, rü nüxüۡ itayangau. Rü


3ॸ—¿Rü tü۳xcüüۡ i nüxüۡ cudawenüxüۡ i guxãma ya yixema ɥã۳xwa: Tu tu tu,
͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ%фӥӥիիľҡӥիüۡ i íraxüۡ, ega ñagüxe, rü tá tümaca۳x niwãxna. 9ॸ—Rü
chi tama naxca۳իËӕիΎľǣ%ŕǣӕɗ͑ǣŕ̲ dücax i pemax, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗɗ
ËӕիľҡӥՓҡ̲͑ǣŕի̲իüۡ ɗ͑ɥЙӥҡɗҡիüۡ? pexacü pexna caxgu, rü ¿ñuxãcü chi wüxi
4ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËӕիľҡӥՓҡ̲ ya nuta nüxna pexãxüۡ? 10ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
͑͑ǣŕի̲ǣӕɗՓӥիɗɗ͑ɥЙӥҡɗҡիüۡ ¿rü chi choxnica۳x pexna nacaxgu rü ¿ñuxãcü
͖ӕի%ËӥɗËӕľ͑ľŕիüۡ cuchixewexüۡ, rü chi i ãxtape nüxna pexãxüۡ? 11ॸ—Rü pema
ñácuxüۡ nüxüۡ: na pichixecümachiréxüۡ rü nüxüۡ pecua۳x na
٘‫ؽ‬Ьæȍӕľ͑ľŕի, cuxüۡ chanayauxchaüۡ i mexüۡ i ãmare pexacügüna pexãxüۡ. Natürü
͑ǣŕ̲Ëӕфӥӥիիľҡӥիüۡ!ٚ—ñácuxüۡ? 5ॸ—Pa Ьľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥфӥ͑ǣŕ̲Йľ̲
Duüۡxüۡ i Meã Maxnetaxüۡx, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ pexacügüna pexãxüۡãrü yexera tá tüxna
Ëӕ͑ֆӕիɗфɗ͑ǣŕ̲͑ɥЙӥҡɗ naxã ya yíxema naxüۡtawa naxca۳x íc۳axe.
ËӕիľҡӥՓҡ̲͑ǣŕի̲իüۡ, фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ  12ॸ—Rü pemaã nüxüۡ chixu, фӥ͑ǣŕ̲Йľ̲

mea nüxüۡ cudau na cunayaxuxücۡ a۳x i penaxwa۳xexüۡ i togü pemaã na naxüxüۡ, rü


͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ%фӥӥիիľҡӥիüۡ. [Rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľ̲фӥҡ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ̲
͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗËӕիɗф͑ӥիüۡ curüxo namaã penaxü. Ƅфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡӥիüۡ namu i
ɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i taxüۡ i cumatama ҽӕЙ͑%фӥΎфľǣͅΎɥËȍŃӥ̲ҡӥիüۡ rü
cuxüxüۡ, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ Ëӕ̲ľ͑͑ӥիüۡ yema ore ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga Tupanaãrü
curüngüۡիŕŕիücۡ a۳իɗËӕľ͑ľŕ͑͑ӥիüۡ orearü uruüۡgü ümatüxüۡ.
naxoxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i íraxüۡ i
ʘã۳x i íraxüۡchiga
naxüxüۡ.] 6ॸ—Rü tama name i Tupanaãrü
(Lc 13.24)
ore i üünexü̲ۡ%Йľ͑ËȍɗիľՓľɗ͑ǣŕ̲
duüۡxüۡgü i chixecümagüxüۡ i tama 13ॸ—̲ͮľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ɥã۳x i
ֆիΥǣӥËȍüۡxüۡ, ľфӥ͑ǣӥфӥ%Ëȍɗ͑ǣŕmaca۳x íraxüۡwaama pichocu. Ƅфӥ͑ǣŕ̲ɥã۳x i
tá pexüۡ nima۳xgü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tama yuwa tüxüۡ gaxüۡ фӥ͑ǣŕ̲̲͑ɗֆӕՓ
name i Tupanaãrü oremaã penachixewe i daxüۡ rü nata. Ѡӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡma i
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama nüxüۡ duüۡxüۡǣӥ͑ǣӕ͑իɥ. 14ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲
cua۳xgüchaüۡxüۡ, erü tá ínanata۳xgü. nama i maxüۡwa nadaxüۡ фӥ͑ǣŕ̲ɥã۳x i
maxüۡca۳x nawa ixücuxüۡ rü naxíra. Rü
̲ͮľ͑ɗիɥɗҡΔфӥֆӕ̲ӥիŕՓҽӕЙ͑͑
͑Ύիфľҡ̲͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü i nüxüۡ
naxca۳x taca rü naxca۳x tadaugü rü ɥã۳xwa:
iyangaugüxüۡ.
Tu tu tu, ñatarügügü
(Lc 6.31, 11.9-13) Wüxi i nanetü rü norü owa
7ॸ—¡Tupanana ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ icuáxüۡ
naxca۳x peca! rü nüma tá
(Lc 6.43-44)
pexna nanaxã. ¡Rü Tupanaxüۡtagu naxca۳x
pedau! rü tá nüxüۡ ipeyangau. ¡Rü norü 15ॸ—Rü naxca۳իЙľիӕ%ŕǣӥɗ͑ǣŕ̲
ɥã۳xwa: Tu tu tu, ñapegü! rü tá pexca۳x dorata۳ax۳ güxüۡ i nügü ixugünetaxüۡ na
nayawãxna. 8ॸ—Erü guxãma ya yíxema Tupanaãrü orearü uruüۡǣӥֆɗիɥǣӥիüۡ. Erü
naxca۳x íc۳axe, rü tanayaxu. Rü guxãma ya nümagü rü petanüwa nangugü, rü nügü
ͅkҽƄԆॷ7ٍॷ8 22

mexüۡ i duüۡxüۡǣӥ͑ľҡ͑ɗիɥǣӥիŕŕ. Natürü ͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡ ͖Ëȍфӥǣӥ͑ӥիüۡ:


͑%ŕՓфӥЙΎф%ËӥËȍɗիľիüۡgu —Taguma chorü duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥ. ¡Rü
͑фӥիɥ͑ӥŕ. 16ॸ—Rü pema rü nacümawa ËȍΎի͑ЙɗիɥǣËȍɗɗЙľ̲ɗËȍɗիľիüۡ ügüe!
tá nüxüۡ pecua۳իɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü, —ñacharügü tá.
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i wüxichigü i nanetügü rü
֤ҡӥɗæфɗѸҡӕǣɥ͑ӥիüۡ rü yatü i tama
norü owa na nüxüۡ icuáxüۡrüüۡ ngoxi
æфɗѸҡӕǣɥ͑ӥիüۡchiga
name rü e۳xna tama. Rü wüxi i torawa
(Mr 1.22, Lc 6.47-49)
rü taxucürüwama ubagü tayaxu. Rü
wüxi i chuchuxüۡwa rü taxucürüwama 24ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ya yíxema choxüۡ

ori ۳x i igu tayaxu. 17ॸ—Erü guxüۡma i ɥ͑ӥիŕфӥ͑իӦիľɗ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲ҡӥիüۡ


nanetü i mexüۡ rü name i norü o. Rü chamuxüۡ, rü wüxi ga yatü ga meã
guxüۡma i nanetü i chixexüۡ rü nachixe i ͑%ŕիüۡ cuácü ga nuta ga tacüétügu
norü o. 18ॸ—Rü wüxi i nanetü i mexüۡ rü üpatacürüüۡ ҡɗիɥ. 25ॸ—Rü pucü ga tacü
taxucürüwama nachixe i norü o. Rü ínangu, rü narüma۳x ga taxtü, rü
wüxi i nanetü i chixexüۡ rü ͑ɗիӡӡËȍɗǣՓӥիɗǣҡËӥǣ¡ӕ͑ľËӥфӥ
taxucürüwama name i norü o. 19ॸ—Rü ǣӕ̲ɥǣӕ͑͑ǣӕ. ͮҡӥфӥǣӕ̲ɥфӥҡ̲
guxüۡma i nanetü i tama mexüۡ i norü o niwa۳xtaüۡ yerü wüxi ga nutaétügu naxü.
rü tayadaxüchi, rü ñu۳իӡËȍɗҡֆǣӕ. 26ॸ—Natürü yíxema choxüۡ ɥ͑ӥիŕфӥҡ̲

20ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ nacümawa tá ͑իӦիľɗ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲ҡӥիüۡ chamuxüۡ,


nüxüۡ pecua۳իɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i фӥՓӥիɗǣֆҡӥǣҡ̲͑%ŕիüۡ cuácü
Tupanaãrü orearü uruüۡǣӥ͑ľҡɗիɥǣӥիüۡ. ga naxnücügumare üpatacürüüۡ ҡɗիɥ.
27ॸ—Rü pucü ga tacü ínangu, rü
ҽ%ӡҡ ̲ǣӕիüۡma i duüۡxüۡgü nichocu i
narüma۳x ga taxtü, rü wüxi ga tacü ga
ngextá Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa
¡ӕ͑ľËӥ͑ɗիӡӡËȍɗфӥ͑ǣӕ͑͑ǣӕǣ
(Lc 13.25-27)
ǣӕ̲ɥ. Rü niwa۳xtaüۡ, rü yexma
21ॸ—Rü tama guxüۡma i duüۡxüۡgü i nayarüxo ga guxüۡma —ñanagürü ga
nügü ixugüxüۡ na chorü duüۡxüۡgü Ngechuchu. 28ॸRü yexguma yagúegagu
ֆɗիɥǣӥիüۡ rü tá nichocu i ngextá Tupana ga Ngechuchu ga na yadexaxüۡ, rü ga
ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. Natürü yíxema duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ
ɗիËӥ̲æȍӕ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥǣ norü ngu۳իŕŕҡľ. 29ॸYerü nüma rü
ɥ͑ӥŕիŕիɥËҡ ҡ̲ҡɗիɥֆ͑ǣŕm ‫ ڟ‬a ҽӕЙ͑%фӥЙΎф̲%͑͑͑ǣәľիŕŕ, rü
22
ichocuxe. ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲ ҡ̲ֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga
ngunexüۡ i naãneãrü gu۳xwa nanguxgu, mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡrüüۡ ͑ɗիɥ.
rü muxüۡma i duüۡxüۡgü rü choxüۡ tá
Ngechuchu rü wüxi ga
ñanagürügü: —Pa Corix, toma rü togü i
rüchaxünexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
duüۡxüۡgümaã nüxüۡ tixu i curü ore, rü
(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16)
cuégagu ítanawoxüۡ i n۳g۳oxogü, rü
cuégagu tanaxü i muxüۡma i mexüۡ i taxüۡ
8
1ॸRüyexguma guma ma۳իЙӦ͑ľՓ
i Tupanaãrü poramaã taxüxüۡ yanaxüegu ga Ngechuchu, rü
—ñanagürügü tá choxüۡ. 23ॸ—Natürü muxüۡma ga duüۡxüۡǣӥ͑Փľ͑фӥիɥ. 2ॸRü
23 ͅkҽƄԆॷ8

Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡǣՓӥիɗǣֆҡӥǣ duüۡxüۡ. 9ॸ—Erü choma rü ta rü chorü


chaxünemaã ićaawecü. Rü ãŕ۳xgacüme۳իŕՓËȍ͑ǣŕի̲. Rü
Ngechuchupe۳xegu nayacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü cho۳xme۳իՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥҡɗ͖ӕիфľɗ
ñanagürü nüxüۡ: —Pa Corix, ͑ǣŕիǣӕ̲ churaragü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲chanamu۳xgu i
chi cuma cunaxwa۳xegu, rü chi cuxüۡ‫ڟ‬ Փӥիɗ͑͑ǣľիҡ ͑իӡիüۡca۳x, rü ngŕm
‫ ڟ‬a
natauxcha na choxüۡ Ëӕфӥ̲ľիŕŕիüۡ ͑իӡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍӕǣӥիütawa ۡ
—ñanagürü. 3ॸRü yexguma ga naxca۳x changemagu i to, rü chauxüۡtawa
Ngechuchu rü nüxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, rü nangu. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ՓӥիɗɗËȍΎфӥ
ñanagürü nüxüۡ: —Ngüۡ, chanaxwa۳xe. duüۡxüۡxüۡ chamu۳xgu na ҧacü na
¡Rüme! —ñanagürü. Rü yexguma yema naxüxüۡca۳x, rü choxü‫ ۡڟ‬nanaxü
ñaxgu ga Ngechuchu, rü naxca۳x nitaane —ñanagürü. 10ॸRü yexguma yemaxüۡ
ga guma yatü ga na nachaxüneãx‫ ڟ‬üۡ. 4ॸRü ͑իɥ͑ӥǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕ. Rü ñanagürü nüxüۡ ga
—¡Dücax, taxuxüüۡtáma quixu texémaã! yema duüۡxüۡǣӥǣ͑Փľфӥիɥիüۡ:
¡Natürü ngŕm ‫ ڟ‬a paixüۡҡՓ͑իӡ, rü cugü —Aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü
iyawe۳x! ‫ؽ‬Ѡӥ͑ӥի͑͑ի%ɗ͑ǣŕ̲%̲фľ taxuüۡma i Yudíugütanüwa nüxüۡ
ǣͅΎɥËȍŃҡӥիüۡ muxüۡ na duüۡxüۡgü nüxüۡ ichayangau i wüxi i duüۡxüۡ i ñaã
cuáxüۡca۳x na curümexüۡ! —ñanagürü. yatürüüۡ ɗիËӥ̲ֆիΥիüۡ. 11ॸ—Rü choma
rü pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i
Ngechuchu rü Dumacüۡ۳ãx۳ ga churaragüarü
duüۡxüۡgü rü guxüۡՓ̲ҡ ͑ľ͑իɥ, rü
ãŕ۳xgacüarü duüxüxüۡ ͑фӥ̲ľիŕŕ
ۡ ۡ
Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa tá nachibüe
(Lc 7.1-10)
namaã ya tórü o۳xigü ya Abráüۡ фӥʊËȍ ,
5-6ॸѠӥæЙľф͑ ӡՓ͑իӡǣ rü Acobu. 12ॸ—Natürü muxüۡma i
Ngechuchu. Rü yexguma yéma Abráüۡtanüxüۡǣӥɗ֤ӕĀɞӕǣӥфӥҡ%ӡҡ ̲
nanguxgu, rü wüxi ga churaragüarü nichocu i ngextá Tupana ãŕ۳xgacü
ãŕ۳xgacü ga capitáüۡ ga Dumacüۡ۳ãx۳ rü ɞɗիɥիüۡwa. Ѡӥŕ%͑ľիüۡwa tá nawogü. Rü
Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ. Rü Ngechuchuxüۡ ngŕm‫ ڟ‬a tá naxauxe, rü tá
naca۳ax۳ üۡ, rü ñanagürü: —Pa Corix, nixüۡ‫ڟ‬xchapütagü —ñanagürü. 13ॸRü
chorü duüۡxüۡ rü nanaw۳ %ɥի%Ëȍɗ. Rü yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü
͑ǣӥфӥËфľՓ͑͑ǣŕի̲ɗËȍΎЙҡՓ, rü yema capitáüۡxüۡ: —¡Cupataca۳x nataegu!
poraãcüxüchima ngúxüۡ ninge Rü tá naxca۳x nitaane i curü duüۡxüۡ, erü
—ñanagürü. 7ॸRü Ngechuchu rü ËӕֆիΥ͑naxca۳x tá yataanexüۡ
ñanagürü nüxüۡ: —Marü tá ngŕ̲ ‫ ڟ‬Ëȍիӡ —ñanagürü. Rü yexgumatama naxca۳x
na naxca۳իËȍֆҡ͑ľիŕŕիüۡca۳x nitaane ga yema capitáüۡãrü duüۡxüۡ.
—ñanagürü. 8ॸNatürü nüma ga capitáüۡ
Ngechuchu rü Pedru na۳իŕca۳x
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pa Corix,
͑ֆҡ͑ľիŕŕ
choma rü taxuwama chame na
(Mr 1.29-31; Lc 4.38-39)
chopatagu na cuxücuxüۡca۳x. Rü
chanaxwa۳xe i curü orewaxicatama nüxüۡ 14ॸѠӥЬľĀфӕЙҡՓ͑իӡǣ

quixu, rü tá naxca۳x nitaane i chorü Ngechuchu. ѠӥֆŃ̲͑ǣɥիüۡ nadau ga


ͅkҽƄԆॷ8 24

Pedru na۳իŕǣ͑ǣӥфӥËфľǣӕɗфӥիã۳ӡ۳xcü ͑ǣľիҡ Ëӕ̲ɞËӕիӡիüۡwa —ñanagürü.


yerü iyaxaxüne. 15ॸRü Ngechuchu 20ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ rü
͑ǣɥxme۳իǣӕ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, rü yexgumatama ñanagürü: —Ngowagü rü nüxü‫ۡڟ‬
iga۳u۳xãchi ga yema na yaxaxünexüۡ. Rü ͑͑ǣŕի̲ɗ͑ի̲üۡgü, rü werigü rü
ɞɗфӥĀǣ͑ǣɥ̲ի. Rü ñu۳իӡËȍɗnaxca۳x nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗ͑իËȍɗ%üۡgü. Natürü
ɗ̲͑ľիŕŕǣΥ͑. choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ
Ëȍɗɥիüۡ, rü nataxuma i chauchica i
Ngechuchu rü muxüۡma ga
ngextá nagu chicuxeruxüۡ —ñanagürü.
ićaaweexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ 21ॸRü wüxi ga to ga norü ngúexüۡ, rü
(Mr 1.32-34; Lc 4.40-41)
ñanagürü nüxüۡ: —Pa Corix, cuwe
16ॸRü yexguma marü yanaxücuchaüۡgu ËȍфӥիӡիËȍüۡ, natürü chanaxwa۳xe i
ga üa۳xcü, rü Ngechuchuxüۡtawa chaunatü tüxüۡ ichayata۳xira —ñanagürü.
nanagagü ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga 22ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ, rü

n۳g۳oxoã۳xgüxüۡ. Rü wüxitama ga oremaã ñanagürü nüxüۡ: —¡Noxtacüma chowe


Ngechuchu ínanawoxüۡ ga yema фӥիӡ! Rü nüŕ ‫ ڟ‬ɗ͑ǣŕ̲Ëӕҡ͑ӥիüۡ i tama
n۳g۳oxogü. Ѡӥ̲͑͑ľŕիŕŕҡǣǣӕիüۡma ֆիΥǣӥիüۡ iyata۳իǣӥɗ͑ǣŕ̲ֆӕľիüۡ
ga yema togü ga ićaaweexüۡ. 17ॸRü —ñanagürü.
ֆľ̲%ËӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑ֆ͑ǣӕիŕŕǣ
Ngechuchu rü buanecüxüۡ rü yuapexüۡ
yema ore ga nuxcümaüۡxüۡ ga Tupanaãrü
ɞ͑ֆËȍի%Ëȍɗիŕŕ
orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ͑ӥիüۡ ixuxüۡ ga
(Mr 4.35-44; Lc 8.22-25)
ñaxüۡ:
“Rü nüma rü tüxüۡ ͑ЙΎфľիŕŕɗ 23ॸRüyexguma ga Ngechuchu rü wüxi ga
͑ǣŕիǣӕ̲ɗҡӕфľǣӕ, rü tüxüۡ nguegu nixüe. Rü norü ngúexüۡgü rü ta
͑фӥ̲ľľիŕŕɗ͑ǣŕիǣӕ̲ ínayaxümücügü, фӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ. 24ॸRü
ićՓľľǣӕٚ, ngürüãchi naxtaxaarü ngãxüۡtügu nüxüۡ
ñaxüۡ. naxü ga wüxi ga buanecü ga taxüchicü. Rü
guma nguewa rü niyaucuchichigü ga dexá.
Duüۡxüۡgü ga Ngechuchuwe
Natürü ga Ngechuchu rü nape. 25ॸRü
фӥիɥիËȍüۡxüۡchiga
yexguma ga norü ngúexüۡgü rü
(Lc 9.57-62)
ínana¤aixgügü, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa
18ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ Corix, ¡toxüۡ rüngüۡիŕŕ, ľфӥ͑ǣŕ̲̲
da۳u۳xgu ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü na itabaxüۡgü! —ñanagürügü. 26ॸRü
nüxüۡ ɞËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗիüۡ, rü norü Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ:
ngúexüۡgümaã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü: —Pa Duüۡxüۡgü i Tama Aixcüma
—‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%, rü naxtaxaarü tocutüwa ֤իΥǣӥիüۡx, ¿tü۳xcüüۡ pemuüۡŕ?
ҡիɥ! —ñanagürü. 19ॸRü wüxi ga —ñanagürü. Rü yexguma ga Ngechuchu
͑ǣәľիŕŕфӕüۡ ga ore ga mugüwa rü ínarüda. Rü buanecü rü yuapena
ngu۳իŕŕҡľիüۡ, rü Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ, rü nachogü. Rü ínayachaxãchi ga buanecü, rü
ñanagürü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡ Pa inayarüxo ga yuape, rü ínachaxanemare.
Ngechuchux, ËӕՓľËȍфӥիӡիËȍüۡ i 27ॸRü nümagü ga norü ngúexüۡgü rü
25 ͅkҽƄԆॷ8ٍॷ9

na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, rü nügümaã ñanagürügü: nibuxmü. Ѡӥֆľիǣӕ̲ɥ%͑ľՓ


—¿ӄacü e۳ի͑͑ɗիɥɗ͖%ֆҡӥфӥ͑ǣŕmaca۳x nangugügu, rü nüxüۡ nixugügü ga
a۳i ۳xrüxüۡ i buanecü rü yuape rü naga guxüۡma ga yema ngupetüxüۡ ga ñuxãcü
͑իɥ͑ӥŕիüۡ? —ñanagürügü. naxca۳x na yataanegüxüۡ ga yema taxre
ga yatügü ga n۳g۳oxoã۳xgüxüۡ. 34ॸ—Rü
Yatügü ga Gadaracüۡ۳ãx
۳ ga n۳go
۳ xogü yexguma ga guxü̲ۡǣֆľ̲ɥ%͑ľËüۡ۳ãx۳
nawa yexmagüxüۡ
ga duüۡxüۡgü, rü NgechuchuxüۡҡՓ͑իɥ.
(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)
Rü yexguma Ngechuchuxüۡ nadaugügu,
28ॸRü Ngechuchu rü norü ngúexüۡgü rü rü nüxüۡ naca۳ax۳ üۡǣӥ͑ɞ͑իӡիӡիüۡca۳x ga
naxtaxaarü tocutüwa nangugü ga yema norü naãnewa.
Gadaraarü naãnewa. Rü yexguma yéma
Ngechuchu rü wüxi ga yatü ga
nangugügu, rü Ngechuchuca۳x yéma
naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
nibuxmü ga taxre ga yatügü ga
(Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)
duüۡիŕËȍɞque۳xetanügu
yarüxauchigütanüneüۡxüۡ. Rü yema taxre
9
1ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü
rü nin۳g۳oxoã۳x, rü nidüraexüchi. Rü wüxi ga nguegu nixüe. Rü
yemaca۳x taxucürüwama texé yéma ͑իҡիфӥҡΎËӕҡӥՓ͑իӡ, rü
namawa taxüpetü. 29ॸRü yema taxre rü ͑Ύիфӥҡ̲ɥ%͑ľՓ͑͑ǣӕ. 2ॸRü yéma
aita naxüe, rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ǣӕ̲ɥ%͑ľՓфӥĀӕüۡxüۡgü rü
toxüۡ nuã cuyachixewe, Pa Ngechuchu Ngechuchuxüۡtawa nanangetaüۡgü ga
ya Tupana Nane? ¿E۳ի͑͑ӕ%Ëӕիӡ͑ wüxi ga yatü ga naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. Rü
toxüۡ ícuyawoxüۡxüۡca۳x tauta nawa yexguma Ngechuchu nüxüۡ da۳u۳xgu ga
nanguyane na Tupana toxüۡ poxcuexüۡ? ͖ӕի%ËӥɗիËӥ̲͑ֆիΥǣӥ%իüۡ ga yema
—ñanagürügü. 30ॸRü yema nachicaarü duüۡxüۡgü rü ñanagürü nüxüۡ ga guma
ngaicamana nachibüe ga muxüۡma ga ićaawecü: —‫ͮؽ‬ҡ%ŕ, Pa Chaunex! Erü
cuchigü. 31ॸRü yema n۳g۳oxogü rü curü pecadugü rü marü cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ
Ngechuchuxüۡ naca۳ax۳ üۡgü, rü changechaüۡ —ñanagürü. 3ॸRü yéma
ñanagürügü: —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡΎիüۡ ͑ֆľի̲ǣ͖ӕիфľǣ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga
ícuwoxüۡgu, ‫ؽ‬фӥ͑ǣŕ̲ËӕËȍɗǣӥǣӕҡΎիüۡ ore ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Rü
͑ËȍΎËӕիŕŕ! —ñanagürügü. 32ॸRü ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ӥǣӥ%ŕՓ͖͑ǣӥфӥǣӥ:
yexguma ga Ngechuchu, rü ñanagürü —¿Ñaã yatü rü ҧacü Tupanamaã
nüxüۡ: —ƚËӥ, ¡ngŕ̲ ‫ ڟ‬Йľիɥ! —ñanagürü. nixugü? —ñanagürügü. 4ॸNatürü ga
Rü yexguma ga yema n۳g۳oxogü rü Ngechuchu rü nüxüۡ nacua۳xama ga
ínachoxüۡ nawa ga yema taxre ga ֆľ̲͑%ŕՓ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ. Rü
yatügü, rü yema cuchigügu nayachocu. yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ
Rü ñu۳իӡËȍɗǣӕիüۡma ga yema cuchigü rü chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ? 5ॸ—¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ
inaxüۡãchi, rü naxtaxacutüarü ͑ǣŕ̲фӥҡӕիËȍ̲ŕիüۡ na namaã nüxüۡ
ma۳իЙӦիüۡwa nayarüyuxgü, rü yexma ixuxüۡ ya daa naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ:
nayi. 33ॸ—Rü yema cuchigüarü “Rü curü pecadugü rü marü cuxü‫ۡڟ‬
dauruüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, фӥɥ%neca۳x nüxüۡ changechaüۡٚ, rü e۳xna:
ͅkҽƄԆॷ9 26

٘‫ؽ‬ʊ͑Ëȍɗфӥɞɗիӡ!͖ٚǣӥիüۡ nüxüۡ? —‫͵ع‬ӕի%ËӥɗЙľфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ rü namaã


6ॸ—Natürü i ñu۳xma rü tá pexüۡ nüxüۡ nachibü i ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡgü i
ËȍĀӕիŕŕ͑æȍӕ͑ҡӥֆҽӕЙ͑ ĀɥŕфӕфӥֆӕիՓЙӕфËӥľիüۡ, rü
núma choxüۡ muxüۡ na duüۡxüۡgüaxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ duüۡxüۡgü i pecaduã۳xgüxüۡ?
changechaüۡxüۡca۳x i norü pecadugü —ñanagürügü. 12ॸRü yexguma yemaxüۡ
—ñanagürü. Rü yexguma rü ñanagürü ͑իɥ͑ӥǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü ñanagürü
nüxüۡ ga guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ: —‫ؽ‬ʊ͑Ëȍɗ, nüxüۡ ga Parichéugü: —ͮǣŕ̲ЙΎфľիüۡ
rü nayaxu i curü caruüۡ, rü cupatawa rü tama nanaxwa۳xegü ya duturu, natürü
͑իӡ! —ñanagürü. 7ॸ—Rü yexgumatama ͑ǣŕ̲ićaaweexüۡ ͑ɗիɥɗnaxwa۳xegüxüۡ.
ga guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥфӥɗ͑Ëȍɗ, rü 13ॸ—‫ؽ‬ѠӥɞЙɗիɥ, rü nawa pengúe i

͑ЙҡՓ͑իӡ. 8ॸRü yexguma yemaxüۡ Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ i ñaxüۡ:


nadaugügu ga duüۡxüۡgü, rü poraãcü “Choma rü tama chanaxwa۳xe i
namuüۡŕ. Rü Tupanaxüۡ nicua۳xüüۡgü, rü chauxca۳x peyama۳x i carnerugü,
ñanagürügü: —ͅΎիŕ, Pa Tupanax, erü natürü chanaxwa۳xe i togü pexüۡ‫ڟ‬
Ëӕ͑ЙΎфիŕŕɗ͖%ֆҡӥ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ nangechaüۡtümüüۡǣӥٚ,
mexüۡ toxca۳x naxüxüۡca۳x —ñanagürügü. ñaxüۡ! Rü ñanagürü ta ga Ngechuchu:
—Choma rü tama mexüۡgüna na
Mateuca۳x naca ga Ngechuchu
chaxuxüۡca۳ի͑ɗիɥɗ͑ә̲Ëȍիӡիüۡ,
(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32)
͑ҡӥфӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑͑ӥի͑
9ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆŃ̲ɗ͑իӡ%Ëȍɗǣӕǣ chaxuxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲ЙľËĀӕã۳xgüxüۡ na
Ngechuchu, rü yéma nüxüۡ nadau ga ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ӥիüۡ naxoexüۡca۳x i nacümagü
wüxi ga yatü ga Mateugu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ ga i chixexüۡgü —ñanagürü.
yéma rütoxüۡ ga ngextá Dumaãrü
Ngechuchuna nacagüe ga aurechiga
ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ínayauxgüxüۡwa
(Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)
yerü woetama yemawa napuracü. Rü
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: 14ॸRü yexguma ga Cuáüۡ ga

—‫ؽ‬æȍΎՓľфӥիӡ! —ñanagürü. Rü baiüۡիŕŕфӕüۡãrü ngúexüۡgü, rü


yexguma ga Mateu rü inachi, rü nawe Ngechuchuca۳ի͑իɥ, rü nüxna nacagüe,
͑фӥիӡ. 10ॸѠӥͅҡľӕЙҡՓ͑իӡǣ rü ñanagürügü: —Toma i Cuáüۡãrü
Ngechuchu, rü yéma nachibü. Rü ngúexüۡǣӥ͑ҡɗիɥǣӥիüۡ rü nümagü i
ínangugü ta ga muxüۡma ga togü ga Parichéugü rü muŕ۳xpü۳xcüna tama
duüۡxüۡgü ga Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ ҡËȍɗ¡ӥľľфӥҽӕЙ͑ǣӕҡфӥիɥ͑ӥŕ. ¿Rü
͑ǣɥիüۡ yauxgüxüۡwa puracüexüۡ, rü togü tü۳xcüüۡ i curü ngúexüۡgü rü tama toxrüüۡ
ga duüۡxüۡgü ga taxúema nacümamaã Tupanaca۳x naxauregü? —ñanagürügü.
ҡ%ŕǣӥիüۡ. Rü yema duüۡxüۡgü rü yéma 15ॸRüNgechuchu nanangãxüۡ rü
mechawa narütogü namaã ga ñanagürü: —¿E۳ի͑Փӥիɗɗ͑ǣɥǣӥфӥ
Ngechuchu rü norü ngúexüۡgü. 11ॸNatürü petawa rü pexca۳x namexüۡ na
yexguma yemaxüۡ nadaugügu ga nangechaüۡŕիüۡ rü naxaureexüۡ ɗ͑ǣŕ̲
Parichéugü, rü Ngechuchuarü nüxna naxugüxüۡ ega natanüwa
ngúexüۡgüna nacagü, rü ñanagürügü: ͑͑ǣŕի̲ǣӕɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑ǣľիՓËի
27 ͅkҽƄԆॷ9

ãmaxüۡ? ͑ͅľËҡ̲͑ɗիɥ. Natürü wüxi Corix, chauxacü rü ngexwacax iyu. Natürü


i ngunexüۡǣӕфӥ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑ǣľիՓËի ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ǣŕ̲ ‫ ڟ‬Ëӕիӡիǣӕфӥ͑ǣɥիüۡ
ãmaxüۡ фӥҡ ̲͑ӥËӥǣӥ͑͑ɗիӡǣËȍɗ. Rü нӕɗ͑ǣΥǣӥǣӕ, rü wena chixarü imaxüۡ
͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ —ñanagürü. 19ॸRü inachi ga Ngechuchu, rü
naxaureexüۡ i namücügü. 16ॸ—Rü norü ngúexüۡgümaã yema ãŕ۳xgacüwe
taxúema tanapaita i wüxi i naxchiru i ͑фӥիӡ. 20ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆŃ̲͑իӡֆ͑ľǣ
n۳g۳auxüۡ namaã i wüxi i natüchi i Ngechuchu rü wüxi ga ngecü ga 12 ga
ngexwacaxüۡxüۡ i tauta nañaãchimüxüۡ. ҡӕ͑ľËӥ%ǣӥľËȍËӥфӥ͑Փľ̲͑ľɗիӡ. Rü
Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲nayau۳իǣӕɗ͑ǣŕ̲ ͑իЙľËȍɗ͑ӥËȍɗфӕǣӕɗֆ͑ǣΥǣӥ. 21ॸYerü
naxchiru rü tá nügü ínanaxíraxãchi i ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣӕɗфӥիɥ͑ӥфӥֆľիǣӕ̲Ëȍɗ
͑ǣŕ̲͑ҡӥËȍɗɗ͑ǣľիՓËիüۡxüۡ, rü tá naxchiruxüۡիɥËҡ̲ֆ͑ǣΥǣӥ̲фľǣӕ, rü
͑͑ǣӕիŕŕɗ͑ǣŕ̲ՓľիËȍɗфӕ. Rü Ëȍɗ͑ǣɥxca۳x nitaane. 22ॸNatürü nüma ga
͑Ύիфɗфӥֆľիľфҡ ͑ɗիɥɗ͑͑ǣӕիüۡ. Ngechuchu rü nügü ínidau, фӥ͑ǣɥիüۡ nadau
17ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta rü taxúema ga yema nge. Ѡӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ:
ngexwacaxüۡcü ya binu rü nagu —‫ͮؽ‬ҡ%ŕ, Pa Chauxacüx! Marü cuxca۳x
tayabacuchi i wüxi i naxchixüۡ i marü nitaane, ľфӥËӕֆիΥ—ñanagürü. Rü
n۳g۳auxüۡ i naxcha۳xmünaxca۳x. Erü ֆľիǣӕ̲ҡ̲͑ǣɥxca۳x nitaane. 23ॸRü
͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ͑իü۳xgu rü yima yexguma yema ãŕ۳xgacüpatawa nanguxgu
binu ya ngexwacaxüۡcü rü narüngu, rü ga Ngechuchu, rü nüxüۡ nadau ga
tá nayawã۳ɥ ۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲͑իËȍɗիüۡ i paxetatanüxüۡ ga marü na ínamemaregüxüۡ
n۳g۳auxüۡ i naxcha۳xmünaxca۳x. Ѡӥ͑ǣŕի̲ ͑͑ǣɥիüۡ iyata۳xgüxüۡ ga yema bucü. Rü ga
ҡ ͑ֆфӥҡիӕֆ¡ɗ͑ӕфӥ͑ǣŕ̲ duüۡxüۡgü rü nixáicha rü naxauxe. 24ॸRü
naxchixüۡ rü ta. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x tanaxwa۳xe Ngechuchu ñanagürü nüxüۡ ga yema
ya ngexwacaxüۡcü ya binu rü duüۡxüۡgü: —¡Ípechoxüۡ i nuã! Ƅфӥ͑ǣŕ̲
ngexwacaxüۡxüۡ i naxchixüۡgu bucü rü tama iyu. Rü ipemare —ñanagürü.
tayabacuchi. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ%ӡҡ ̲ Natürü nümagü ga duüۡxüۡgü rü
inayarütaxu. [Rü chorü ngu۳իŕŕҡľɗ Ngechuchuxüۡ nacugüeama. 25ॸRü yexguma
ngexwacaxüۡxüۡ фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ͑ɗիɥ Ngechuchu ínachoxüۡիŕŕիǣӕǣĀӕüۡxüۡgü,
na taxucürüwama namaã nawüxiguxüۡ i rü yema bucüarü ucapugu naxücu. Rü
͑ǣŕ̲͑ӕիËӥ̲üۡxüۡ i pecümagü ͑ǣɥxme۳xgu nayayauxãchi, rü
—ñanagürü ga Ngechuchu.] ֆľիǣӕ̲ҡ̲ɞɗфӥĀǣ͑ǣɥ̲ի. 26ॸRü
guxüۡwama ga yema naãnewa, rü duüۡxüۡgü
Yáiruxacüchiga rü yema nge ga
nüxüۡ nixuchigagü ga yema Ngechuchu
Ngechuchuchirugu ingõgücüchiga
üxüۡ.
(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56)
18ॸRü Ngechuchu naxca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
yexguma yemaãcü
ga taxre ga yatü ga ingexetüxüۡ
ɞ͑͑ǣәľիŕŕҡľֆ͑ľǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü
naxüۡtawa nangu ga wüxi ga ãŕ۳xgacü ga 27ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆŃ̲ɞ͑իӡӡիǣӕǣ

Yudíugüarü. Rü Ngechuchupe۳xegu Ngechuchu, rü taxre ga ngexetüxüۡ rü


nayacaxãp‫ ڟ‬ü۳xü, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa ͑Փľ͑͑ǣŕǣӥ. Rü tagaãcü ñanagürügü:
ͅkҽƄԆॷ9ٍॷ10 28

—Pa Ngechuchux, Pa Dabítanüxüۡx,


Ngechuchuaxü‫ ۡڟ‬nangechaüۡtümüüۡgü
¡cuxü‫ ۡڟ‬tangechaüۡtümüüۡgü!
ga duüۡxüۡgü
—ñanagürügü. 28ॸRü yexguma
ͮǣľËȍӕËȍӕǣӕ̲ɥǣ͑ǣӕ͑Йľիüۡnegu 35ॸRü yema naãnewa rü guxüۡnema ga
naxücuxgu, rü yema taxre ga ngexetüxüۡ ɥ%͑ľǣӥǣӕфӥɥ%͑ľի%Ëӥǣӥǣӕ͑ɗիӡǣӥËȍɗǣӥǣ
rü naxca۳ի͑իɥ. Rü Ngechuchu nüxna Ngechuchu. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣɥ%͑ľՓ, rü
naca, rü ñanagürü: —‫ع‬ЬľֆիΥǣӥիüۡ duüۡxüۡgüarü ngutaque۳xepataüۡwa
ֆɗɥիüۡ na chaporaxüۡ na pexüۡ ningu۳իŕŕҡľËȍɗǣӥ. Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ
Ëȍфӥ̲ľŕիŕŕիüۡca۳x? —ñanagürü. Rü nixuchigü ga ore ga mexüۡ na ñuxãcü
nümagü nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana. Rü
—Ngüۡ, Pa Corix, ҡֆիΥǣӥ ̲͑͑ľŕիŕŕǣĀӕüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡ.
—ñanagürügü. 29ॸRü yexguma ga Rü woo nañuxraüۡxüۡ ga norü ćaawe nüxüۡ‫ڟ‬
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑իŕҡӥǣӥǣӕ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, rü yexmaxüۡ, фӥ̲͑͑ľŕիŕŕ. 36ॸRü yexguma
ñanagürü nüxüۡ: —¡Cü pexca۳x yataane, Ngechuchu nüxüۡ da۳u۳xgu ga yema
ľфӥЙľֆիΥǣӥ! —ñanagürü. 30ॸRü naxca۳x muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga naxüۡtawa
nitaanegü. Rü Ngechuchu rü poraãcü ngugüxüۡ, rü nüxü‫ ۡڟ‬nangechaüۡtümüüۡgü.
nayaxucu۳իŕǣӥ͑ҡիәľ̲%̲͑ӥիüۡ na Yerü carnerugü ga ngearü dauruüãۡ x‫ ڟ‬üۡrüüۡ
yaxugüxüۡca۳x ga yema nüxüۡ ngupetüxüۡ. nanaxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, фӥҡ̲͑ҡ%ŕǣӥ. 37ॸRü
31ॸNatürü yema taxre rü yexguma yéma yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ
ínachoxüۡgu rü guxüۡwama ga yema ga norü ngúexüۡgü: —Aixcüma pemaã
naãnewa rü nüxüۡ nixugüeama ga yema nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑͑ǣŕի̲ɗ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i
Ngechuchu üxüۡ. duüۡxüۡgü i ímemaregüxüۡ ͑ֆիΥǣӥ%իüۡ i
Tupanaãrü ore. Natürü nanoxree۳xpü۳x i
Ngechuchu rü naxca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕǣ
Tupanaãrü puracütanüxüۡ na namaã nüxüۡ
wüxi ga yatü ga tama idexacü
yaxugüxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. 38ॸѠӥ͑ǣŕmaca۳x
32ॸRü yexguma yema taxre ga yatü ̲͑ľ͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgüarü yora ya Tupanana
íchoüۡxguwena, rü ñuxre ga duüۡxüۡgü rü naxca۳իЙľËɗЙľфӥֆӕ̲ӥիŕՓ͑
Ngechuchuxüۡtawa nanagagü ga wüxi ga yamugüãxücۡ a۳x i norü puracütanüxüۡ i
yatü ga tama idexacü yerü n۳g۳oxo nawa orearü uruüۡǣӥ͑͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgümaã
nayexma. 33ॸRü Ngechuchu ínanata۳xüchi nüxüۡ yaxugüxücۡ a۳x i norü ore i mexüۡ
ga yema n۳g۳oxo. Rü yexgumatama —ñanagürü ga Ngechuchu.
inanaxügü ga na yadexaxüۡ ga guma yatü.
Ngechuchu nanade ga 12 ga norü
Rü nümagü ga duüۡxüۡgü rü
ngúexüۡgü na toxnamana namugüãxüۡca۳x
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü ñanagürügü:
(Mr 3.13-19; Lc 6.12-16)
—Taguma nüxüۡ tadau i nuã tachiüۡãnewa i
ҧacü i ñaãrüüۡ ɗիɥիüۡ —ñanagürügü.
10
1ॸRü
yexguma ga Ngechuchu, rü
34ॸNatürü ga Parichéugü rü ñanagürügü: yema 12 ga norü ngúexüۡgüca۳x
—Ñaã yatü rü n۳g۳oxogüarü ãŕ۳xgacü i naca. Ѡӥ͑ӥի͑͑ի%ǣфӥ͑͑ЙΎфľիŕŕ
æȍҡ͑ %фӥЙΎф̲%͑ɗիɥɗɞ͑ՓΎիüۡãxüۡ i na ínawoxüۡãxüۡca۳x ga n۳g۳oxogü rü
n۳g۳oxogü —ñanagürügü. ̲͑ľŕիŕŕ%իüۡca۳x ga duüۡxüۡgü ga
29 ͅkҽƄԆॷ10

ićaaweexüۡ ga woo nañuxraüۡxüۡ ga Йľфӥ̲ľիŕŕիǣӕ, erü pema rü pexü‫ۡڟ‬


ćaawe nüxü‫ ۡڟ‬yexmaxüۡ. 2ॸѠӥ͖%͑ɗիɥǣ ͑͑ǣľҡ͑ӥ̲фľɗ͑ǣŕ̲ЙΎф. 9-10ॸ—¡Rü
naŕg‫ ڟ‬agü ga yema 12 ga Ngechuchuarü ҡ%ӡҡ ̲ɞЙɗ͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xgü na perü
ngúexüۡgü ga imugüxüۡ. Rü natanüwa rü ҧacüca۳x petaxegüxüۡca۳x rü bai i perü
æȍɗ̲ ӡǣЬľĀфӕǣӕãŕǣ‫ ڟ‬Ëӥ͑ɗիɥǣ choca i perü namawaüۡ! ¡Rü wüxitama i
͑ŕфӕɗիɥիüۡ. ѠӥҡΎ͑ɗիɥǣЬľĀфӕľ͑ľŕǣ pexchiru ípinge, rü bai i perü chapatu,
Aüۡdré. ѠӥҡΎ͑ɗիɥǣæȍüۡtiágu rü to rü bai ya perü caxüۡchigüxüۡ ya
͑ɗիɥǣæȍüۡҡɗ ǣӕľ͑ľŕǣæӕáüۡ. Rü ͑ɥxmena۳xã ípinge! Rü pemaã nüxüۡ
ֆľ̲ҡիфľфӥ‫ד‬ľ¡ľĀŃӕ͑͑ľǣӥ͑ɗիɥǣӥ. chixu rü wüxi i puracütanüxüۡ rü name
3ॸѠӥҡΎǣӥ͑ɗիɥǣЬɗфɗЙɗ,
rü Baturumé, rü ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡ i nüxü‫ۡڟ‬
Tumachi, rü Mateu ga Dumaãrü napuracӦüۡxüۡtawa nachibü. 11ॸ—Rü
ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕфӥֆӕիՓ ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗֆɥ%͑ľՓфӥe۳xna wüxi
puracüchirécü. ѠӥҡΎǣӥ͑ɗիɥǣ ֆɥ%͑ľի%ËӥՓЙľ͑ǣӕǣӥǣӕɗЙľ̲ի, ¡rü
Chaüۡtiágu ga Arupéu nane, rü Tadéu. naxca۳x peda۳u۳x i wüxi i duüۡxüۡ i
4ॸѠӥҡΎ͑ɗիɥǣæȍɗ̲ ӡǣɗЙΎф%ŕËӥӥËӥ. mecümaxüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣŕ̲իüۡtagu perücho
ѠӥҡΎ͑ɗիɥǣ֤ӕĀǣʊËфɗәҡľǣ ñu۳ի̲ҡ ҡɗЙľիɥ%Ëȍɗɗ͑ǣŕ̲ɥ%͑ľՓ!
yixcama bexma cúãcü Ngechuchuxüۡ 12ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆɗ̲ɥЙҡǣӕ

íxuaxüۡxüۡ. pechocugu, rü meã tá nüxüۡ Йľфӥ̲Ύիŕǣӥ


ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬ǣŕի̲ǣӥիüۡ
Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ nimugü
rü: “¡Tupana pexü rüngüۡxŕŕ۳x!ٚ
ۡ
na nüxüۡ yanaxugüexüۡca۳x ga norü ore
ñaperügügü tá nüxüۡ. 13ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
(Mr 6.7-13; Lc 9.1-6)
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü rü meã pexüۡ nayau۳xgu
5ॸRü Ngechuchu nayamugü ga yema rü Tupana tá nüxüۡ narüngüۡիŕŕ. Natürü
12 ga norü ngúexüۡgü. Rü nüxna naxãga, ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲̲ľ%Йľիüۡ nayau۳xgu i
rü ñanagürü: —‫ؽ‬ҽ%ӡҡ ̲͑ҡ͑ӥՓ napatawa rü ñaperügügü tá nüxüۡ:
Йľիɥɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama Yudíugü ٘ͅфӥ̲͑ľɗҡΎի̲͑͑ҡիɥٚ,
ɗիɥǣӥիüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥҡ%ӡҡ ̲æȍ̲ фɗËüۡ۳ãx۳ i ñaperügügü tá. 14ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗ
duüۡxüۡǣӥфӥɥ%͑ľǣӥՓЙľիɥ! 6ॸ—Natürü ֆɥՓфӥe۳ի͑Փӥիɗֆɥ%͑ľՓĀӕüۡxüۡgü
chanaxwa۳իľɗ͑ǣŕ̲֤ӕĀɞӕǣӥɗ tama meã pexüۡ yauxgügu rü tama nüxüۡ
carnerugürüüۡ iyarütauxexüۡҡ͑ӥՓЙľիɥ. ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡgu i perü ore, ¡rü ípechoxüۡ!
7ॸ—¡Rü ngŕm ‫ ڟ‬a natanüwa nüxüۡ peyarüxu Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɞЙľËȍΎüۡxgu, ¡rü meã pegü
na marü yangaicaxüۡ ya Tupana na norü ipepagücutü i perü üxaxüۡcutü, na
ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ! 8ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙľ̲͑ľŕիŕŕ۳x i ͑ǣŕ̲Փ͑ӥիüۡ nacua۳xgüxüۡca۳x na
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i ićaaweexüۡ! ¡Rü wena chixexüۡ na naxügüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü!
Йľ̲͑իŕիŕŕ۳իɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i marü 15ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü

yuexüۡ! ‫ؽ‬ѠӥЙľ̲͑ľŕիŕŕ۳իɗ͑ǣŕ̲ ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ i nagu nagúxüۡ i naãne,


duüۡxüۡgü i chaxünemaã ićaaweexüۡ! Rü rü Chodomacüۡ۳ãx۳ rü Gomoracüۡ۳ãx۳ i
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i n۳g۳oxogü nawa duüۡxüۡgüarü yexera Tupana tá
͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ ¡rü nüxü‫ ۡڟ‬ípenawoxüۡ۳x! Rü ͑͑ЙΎիËӕľɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama
tama name i penaxãtanü ega texéxüۡ meã pexüۡ yauxgüxüۡ.
ͅkҽƄԆॷ10 30

pexüۡ daixchaüۡgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ


Guxchaxüۡgü i tá ngupetüxüۡ
Йɗ¡ӕի̲ӥֆֆɗ̲ɥ%͑ľՓ, фӥ͑ ɥֆ
16ॸ—Dücax, %ӡËӥ̲իüۡwa pexüۡ ɥ%͑ľՓЙľիɥ. Rü aixcüma pemaã nüxüۡ
chamugü, ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i carnerugüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡ%ӡҡ ̲ǣӕիüۡne ya Yudíugüarü
aigütanüwa imugüxüۡrüüۡ. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ɥ%͑ľՓЙľ͑ǣӕǣӥ͑իüۡpa na chataeguxüۡ
penaxwa۳xe i ãxtapegürüüۡ Йľիӕ%ŕǣӥ, i chomax. 24ॸ—Rü taxuüۡma i wüxi i
natürü muxtucugürüüۡ taxuüۡma i ngúexüۡ фӥ͑Ύфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡxüۡ
chixexüۡ pexügü! 17ॸ—¡Rü pegüna narüyexera. Rü taxuüۡma i wüxi i
pedaugü! Erü duüۡxüۡgü rü tá pexüۡ coriarü duüۡxüۡ rü norü corixüۡ
ínayauxüۡ, rü ãŕ۳xgacügüxüۡtawa tá pexüۡ narüyexera. 25ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑Ύфӥ
nagagü na pexüۡ napoxcuexüۡca۳x. Rü ͑ǣәľիŕŕфӕüۡxüۡ üpetüxüۡrüüۡ tátama nüxüۡ
ngutaque۳xepataüۡgügu tá pexüۡ ͑իӥЙľҡӥɗ͑ǣŕ̲͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡ. Rü
nic۳uaixgü. 18ॸ—Rü chaugagu tá ͑ǣŕ̲͑ΎфӥËΎфɗիüۡ üpetüxüۡrüüۡ tátama
ãŕ۳xgacügü ya tacügüpe۳xewa pexüۡ nüxüۡ ͑իӥЙľҡӥɗ͑ǣŕ̲͑ΎфӥĀӕüۡxüۡ. Rü
nagagü. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ËȍӕËȍɗǣǣӕ ͑ǣŕիǣӕ̲Āӕüۡxüۡgü rü n۳g۳oxo i Bechebú
pidexagü nape۳իľՓɗ͑ǣŕ̲ãŕ۳xgacügü choxüۡ nawogüegu, ¿rü ñuxãcü tá pexüۡ
rü nape۳իľՓɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama naxu i pemax?
֤ӕĀɞӕǣӥɗիɥǣӥիüۡ. 19ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
̲ͮľ͑ɗիɥ͑ҽӕЙ͑իüۡ imuüۡŕիüۡ
ãŕ۳xgacügüpe۳xewa pexüۡ nagagügu na
(Lc 12.2-7)
pexüۡ napoxcuexüۡca۳x, ¡rü taxuca۳xtáma
ЙľիΎľǣ%ŕǣӥ͑ҧacümaã tá 26ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի‫ؽ‬ҡ%իӢɗ͑ӥիüۡ

penangãxüۡxüۡ rü e۳xna ҧacüxüۡ tá namaã pemuüۡŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü! Erü guxüۡma


na pixuxüۡ! Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑Փ ɗ͑ǣŕ̲Ëә%Ëӥӥիüۡ rü tá nango۳xoma. Rü
nanguxgu na pidexagüxüۡ, фӥҽӕЙ͑%ŕ guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͖u۳xma duüۡxüۡgüca۳x
tá pexüۡ nangu۳իŕŕ͑ҧacüxüۡ tá namaã ŕիüۡguxüۡ, rü yixcüra rü tá nüxüۡ
pixuxüۡ. 20ॸ—Ѡӥҡ%ӡҡ ̲Йľ̲͑ɗիɥɗ nacua۳xgüama. 27ॸ—Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲
pidexagüxüۡ, ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ Йľ̲%իɥËҡ̲͑ӥիüۡ chixuxüۡ, ¡rü meã
ҡ ͑ɗիɥɗЙľՓɗĀľիիüۡ. 21ॸ—Rü duüۡxüۡgüca۳x penango۳xŕŕ۳x! Rü guxüۡma i
͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥՓфӥҡ ͑ӥǣӥɞ͑իӕիüۡgü ͑ǣŕ̲¡ľի̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, ¡rü
na ãŕ۳xgacügü yama۳xgüxüۡca۳x. Rü tagaãcü guxüۡ i duüۡxüۡgümaã nüxüۡ pixu!
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá ta nanatügü rü 28ॸ—‫ؽ‬Ѡӥҡ%իӢɗ͑ӥիüۡ pemuüۡŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲

naxãcügüxüۡ ínaxuaxüۡgü, rü naxãcügü duüۡxüۡgü i pexüۡ daixchaüۡxüۡ! Erü


rü nanatügüxüۡ tá ínaxuaxüۡgü na taxünexüۡիɥËҡ̲nima۳xgü. ¡Natürü name
ãŕ۳xgacügü tüxüۡ ima۳xgüxüۡca۳x. 22ॸ—Rü ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ pemuüۡŕֆֆɗ̲ҽӕЙ͑! Erü
chaugagu tá guxüۡ i duüۡxüۡgü pexchi nüma nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗЙΎф͑
naxaie. Natürü yíxema aixcüma yamáãxücۡ a۳x i pexene rü na
ֆիΥΥ̲ իŕɗËȍΎфӥΎфľфӥҡ̲ËȍΎիüۡ napoxcuãxücۡ a۳իɗЙľ%ŕфӥҡɗ͑ǣŕm
‫ ڟ‬a
ítáxe, фӥֆɞիľ̲ҡ ҡɗիɥֆ͑ֆիәիľɗ ۡ
ngextá n۳g۳oxogüxü ínapoxcuxüwa. ۡ
͑ǣŕ̲̲իüۡ i taguma gúxüۡ. 23ॸ—Rü 29ॸ—¿Tama e۳ի͑ՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥɗĀɥŕфӕǣӕ

͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗֆɥ%͑ľՓфӥĀӕüۡxüۡgü namaã petaxe i taxre i werixacügü? Natürü


31 ͅkҽƄԆॷ10ٍॷ11

¡ɗɗՓӥիɗɗ͑ǣŕ̲ՓľфɗիËӥфӥ rü taxucürüwama chorü duüۡxüۡ ҡɗիɥ. Rü


ñaxtüanegu nangu, ega tama yíxema texé ya choxüۡ na tangechaüۡxüۡãrü
nanaxwa۳xegu ya Penatü ya Tupana. yexera tümanexüۡ rü e۳xna tümaxãcüxüۡ
30ॸ—Rü woo i peyae rü Tupana rü ngechaüۡիŕ, rü taxucürüwama chorü duüۡxüۡ
wüxichigü rü nayaxugü, rü nüxüۡ nacua۳x ҡɗիɥ. 38ॸ—Rü yíxema tama yaxna namaã
͖͑ӕիфľ͑ǣŕի̲իüۡ. 31ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ɥ͑ӥիŕɗ͑ǣŕ̲ǣӕիËȍիüۡgü i chaugagu
‫ؽ‬ҡ%իӢɗЙľ̲ӕüۡŕիüۡ! Erü pema rü muxüۡma i tümaca۳x ínguxüۡ фӥ͑ǣŕ̲%ËӥËȍΎՓľ
werixacügüarü yexeraxüchi pexüۡ фӥիӡիŕ, rü taxucürüwama chorü duüۡxüۡ
nangechaüۡ ya Tupana. ҡɗիɥ. 39ॸ—ѠӥҡľիŃֆҡӥǣӥ̲իŕŕËȍüۡիŕфӥ
tá itayarütaxu. Natürü texé ya chauxca۳x
Yíxema duüۡxüۡgüpe۳xewa tügü ixuxe na
yuxe rü tá tanayaxu i maxüۡ i taguma gúxüۡ.
Ngechuchu ya Cristuarü duüۡxüۡǣӥҡɗɥիüۡ
(Lc 12.8-9) Ãmarechiga
32ॸ—Rü (Mr 9.41)
guxãma ya texé i ñoma i
naãnewa i duüۡxüۡgüpe۳xewa tügü ixuxe na 40ॸ—Rü texé ya pexüۡ yaxúxe rü choxüۡ
chorü duüۡxüۡ ҡɗɥիüۡ, rü choma rü tá ta ͑ɗիɥɗҡֆիӕիüۡ. Rü texé ya choxüۡ
æȍӕ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥpe۳xewa tüxüۡ chixu yaxúxe rü yima núma choxüۡ mucü ya
na chorü duüۡxüۡ ҡɗɥիüۡ i tümax. 33ॸ—Natürü Chaunatüxüۡ ͑ɗիɥɗҡֆիӕիüۡ. 41ॸ—Rü texé
texé ya ñoma i naãnewa i duüۡxüۡgüpe۳xewa ya wüxi i orearü uruüۡ i Tupana ngŕm ‫ ڟ‬a
tügü ixuxe na tama chorü duüۡxüۡ ҡɗɥիüۡ, rü ۡ ۡ
muxüxü yaxúxe, фӥ͑ǣŕ̲ҡ̲%̲фľɗ
choma rü tá ta Chaunatü ya wüxi i orearü uruüۡ yaxuxüۡraüۡxüۡ tátama
ĀիӡǣӕËӥpe۳xewa tüxüۡ chixu na tama tayaxu. Rü texé ya wüxi i yatü i
chorü duüۡxüۡ ҡɗɥիüۡ i tümax. mecümaxüۡxüۡ yaxúxe erü namecüma, rü
͑ǣŕ̲ҡ̲%̲фľɗՓӥիɗɗֆҡӥɗ
ͮǣľËȍӕËȍӕǣǣӕ͑ɗիɥɗֆҡΎֆľիüۡ i duüۡxüۡgü
mecümaxüۡ yaxuxüۡraüۡxüۡ tátama tayaxu.
(Lc 12.51-53; 14.26-27) 42ॸ—Rü texé ya wüxi i pochiyuãcu i dexá

34ॸ—Ѡӥҡ̲̲͑ľɗ͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ͑ i ga۳u۳xchiüxüۡ ͑ӥի͑%իŕɗ͑ǣŕիüۡrüüxüۡ i


͑ә̲Ëȍիӡիüۡ na guxüۡ i duüۡxüۡgü rü chorü buxüۡǣӥɗËȍΎՓľфӥիɥիüۡ, rü
Փӥիɗǣӕ͑իɥ͑ӥŕիücۡ a۳x. Natürü pemaã nüxüۡ aixcümaxüۡchi tá tanayaxu i tümaãrü
Ëȍɗիӕфӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑Ëȍӕǣǣӕ ãmare —ñanagürü ga Ngechuchu.
yatoyexücۡ a۳x i duüۡxüۡgü. 35ॸ—Ѡӥ͑ӕ%Ëȍիӡ
Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ nanamu ga ñuxre ga
na wüxi ya yatü rü tama nanatümaã
norü duüۡxüۡgü na Ngechuchuxüۡtawa
Փӥիɗǣӕ͑իɥ͑ӥիücۡ a۳x, rü wüxi i paxüۡ rü
íyadaugüxüۡca۳x
ҡ̲͑ŕ̲%Փӥիɗǣӕ͑իɥ͑ӥիücۡ a۳x, rü
(Lc 7.18-35)
wüxi i naneã۳x rü tama ngɥ ۳իŕ̲%͑
Փӥիɗǣӕ͑իɥ͑ӥիücۡ a۳x. 36ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ yexguma nüxüۡ nachauxgu
11
1ॸRü

ՓӥիɗֆɥՓ, rü nügütanüxüۡmaã tátama ga Ngechuchu ga na


naxuwanüã۳xgü. 37ॸ—Rü yíxema texé ya yaxucu۳իŕǣӥ%իüۡ ga yema 12 ga norü
choxüۡ na tangechaüۡxüۡãrü yexera ngúexüۡgü, фӥɗ͑իӡ%ËȍɗǣֆŃ̲͑
tümanatüxüۡ rü e۳ի͑ҡӥ̲ŕիüۡ ngechaüۡիŕ, duüۡxüۡgüxüۡ ͑͑ǣәľիŕŕիüۡca۳x rü
ͅkҽƄԆॷ11 32

naxunagüãxüۡca۳x ga ore ga mexüۡ ga ípeyadaugüxüۡ? Pema nüxüۡ pecua۳x i


guxüۡ͑ľǣɥ%͑ľǣӥǣֆľ̲͑%͑ľՓ ͑ǣŕ̲ЙΎф%Ëӥ͑ӥǣӥnga۳ի%ŕǣӥիüۡ rü
yexmagünewa. 2-3ॸRü Cuáüۡ ga ãŕ۳xgacügü ya tacügüpatawa
baiüۡիŕŕфӕüۡ rü napoxcu. Natürü nüxüۡ ͑͑ǣŕի̲ǣӥ. 9ॸ—¿ӄacü e۳ի͑͑ɗիɥǣ
nacuáchiga ga yema Ngechuchu üxüۡ. Rü ípeyadaugüxüۡ? ¿E۳xna wüxi ga
yemaca۳x ga Cuáüۡ rü Ngechuchuxüۡtawa Tupanaãrü orearü uruüۡxüۡ? ͮǣŕ̲ %Ëӥ
nanamugü ga ñuxre ga norü duüۡxüۡgü ɗիËӥ̲ֆľ̲͑ɗիɥǣɞЙľֆĀӕǣӥիüۡ. Rü
na nüxna yacagüxüۡca۳x rü aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü Cuáüۡ ya
Cristu ga nüxüۡ ínan۳g۳ӕիŕŕǣӥËӥֆɗɥ, rü baiüۡիŕŕфӕüۡ rü tama wüxi i
e۳ի͑ҡΎҡ ֆɗɥֆæфɗѸҡӕ. 4ॸRü Ngechuchu ͑ǣŕիüۡrüüxüۡmare i Tupanaãrü orearü
nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ ga yema uruüۡ ͑ɗիɥ. 10ॸ—Rü CuáüۡËȍɗǣ͑ɗիɥǣ
duüۡxüۡgü: —¡Pewoegu rü Cuáüۡmaã nüxüۡ naxümatüxüۡ ga yema Tupanaãrü ore ga
Йľֆфӥիӕɗ͑ǣŕ̲Йľ̲ҡ̲͑ӥիüۡ ñaxüۡ:
pedaugüxüۡ rü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕիüۡ! 5ॸ—¡Rü “Cupe۳xegu chayamu i chorü orearü
namaã nüxüۡ Йɗիӕфӥ͑ǣŕ̲ ngeruüۡ na cuxca۳x
ngexetügüxüۡ rü marü nidauchigü, rü ̲͑ľիŕŕ%իüۡca۳x i duüۡxüۡgüarü
͑ǣŕ̲ɗËȍɗիľЙфիüۡ rü marü inachigü, maxüۡٚ,
фӥ͑ǣŕ̲Ëȍիӥ͑ľã۳xgüxüۡ rü marü ñaxüۡ. 11ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ
naxca۳x nitaanegü, фӥ͑ǣŕ̲ chixu rü guxüۡ i duüۡxüۡgütanüwa rü
ngauchi ۳իŕǣӥիüۡ rü marü nataxuma i Tupanaãrü orearü uruüۡ i
ningo۳xnamachi ۳իŕǣӥ, фӥ͑ǣŕ̲ֆӕľիüۡ rü Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡ%фӥֆľիľфɗիɥիüۡ.
Փľ͑ի%фӥ̲͑իŕ, фӥ͑ǣŕ̲͑ǣľфӥ Natürü yíxema Tupana ãŕ۳xgacü
͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxüۡ rü marü namaã nüxüۡ ɞɗիɥիüۡwa wixwexüchi üxe, rü Cuáüۡãrü
tixu i Tupanaãrü ore i mexüۡ! 6ॸѠӥҡҡ%ŕ ֆľիľфҡɗիɥ. 12ॸ—Rü yexguma noxri
ya yíxema texé ya tama choxüۡ rüxoxe ínanguxgu ga Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ, rü
—ñanagürü ga Ngechuchu. 7ॸRü inaxügü ga duüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬na poraãcü
yexguma nawoegu۳xgu ga yema Cuáüۡ ga nangúchaüۡxüۡ na yachocuxüۡca۳x i ngextá
baiüۡիŕŕфӕüۡãrü duüۡxüۡgü, rü Ngechuchu Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. Rü ñu۳xma rü
inanaxügü ga guma Cuáüۡchiga na muxüۡma i duüۡxüۡgü rü poraãcüxüchima
yadexaxüۡ. Rü ñanagürü nüxüۡ ga nüxüۡ‫ ڟ‬nangúchaüۡ na ngŕm‫ ڟ‬a
duüۡxüۡgü: —¿ӄËӥ͑ɗիɥǣЙľ̲ yachocuxüca۳x. ॸ—Rü guxüۡma ga
ۡ 13

ípeyadaugüxüۡ ga dauxchitawa ga Tupanaãrü orearü uruüۡgüarü orewa, rü


ngextá taxúema íxãpataxüۡwa? —¿E۳xna Ύфľǣ̲ӕǣӥǣͅΎɥËȍŃӥ̲ҡӥիüۡwa rü
Փӥիɗǣ͑ǣŕիüۡrüüxüۡmare ga yatü ga nüxüۡ nixuchigagü na ínanguégaxüۡ ya
ñoma dexne ga buanecü Cristu na ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡca۳x. Rü
yaxɥã۳իҡ͑ӥËӥӥիŕŕËӥфüüۡ ɗիɥիüۡ ͑ɗիɥǣ ֆľ̲%Ëӥ͑ɗիɥ͖u۳xmata ínangu ga Cuáüۡ.
ípeyadaugüxüۡ? 8ॸ—Rü e۳xna ega tama 14ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗЙľֆիΥǣӥËȍüۡgu i

guma ípeyadaugügu, ¿rü ҧËӥ͑ɗիɥǣ ñaã chorü ore, rü pemaã nüxüۡ chixu rü
ípeyadaugüxüۡ? ¿E۳xna wüxi ga yatü ga Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡ ͑ɗիɥֆֆɗ̲
poraãcü nügü nga۳ի%ŕիüۡ ֆɗɥիüۡ ga ֆ͑ǣӕիŕŕËӥǣֆľ̲Ύфľǣǣӕ̲
33 ͅkҽƄԆॷ11

nuxcümaüۡcü ga orearü uruüۡ ga Ería ga yexeraãcü ínaxüaxüۡwa ga taxüۡ ga


ípenan۳g۳ӕիŕŕËӥËȍɗǣӥ̲ҡӥիüۡ. 15ॸ—Rü mexüۡgü ga Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ.
yíxema ãchi ۳իŕǣӥիľ, ‫ؽ‬фӥ͑ǣҡիɥ͑ӥŕɗ Rü poraãcü nayangagü, yerü yema
͑ǣŕ̲Ύфľ! —ñanagürü. 16ॸRü ñanagürü duüۡxüۡgü rü tama nüxüۡ narüxoe ga norü
ta ga Ngechuchu: —¿ӄacügu tá chixexüۡ. 21ॸRü ñanagürü ga Ngechuchu:
chanangu i ñaã duüۡxüۡgü i ñu۳xma —Rü wüxi i ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳x, Pa
̲իŕիüۡ? Maneca ñaã duüۡxüۡgü rü Corachíüۡcüۡ۳ãx۳ gü rü Pa Bechaídacüۡ۳ãx۳ güx,
ҡիӕ̲%̲͑ҡ%ŕǣӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i ֆľфӥֆľիǣӕ̲Ëȍɗҽɗфӕфӥɥ%͑ľՓфӥ
ñuxre i buxüۡgü i nügümaã ɥã۳xtüwa Chidãӡ‫ ڟ‬%фӥɥ%͑ľՓËȍ͑իü۳xgu ga yema
rütogüxüۡ, фӥɞիɥ͑ӥca۳xwa۳xegüxüۡ, rü mexüۡgü ga cua۳xruüۡgü ga Tupanaãrü
tagaãcü namücügüxüۡ ñagüxüۡ: poramaã petanüwa chaxüxüۡ, rü woo ga
17ॸ“Marü wowerumaã pexca۳x na poraãcü yachixexüۡ ga yema duüۡxüۡgü
tapaxetagü, natürü tama rü nuxcümama chitama nüxüۡ narüxoe
ípixüۡãchitanüxüۡ. Rü marü ngechaüۡ i ga yema nacüma ga chixexüۡ, rü
wiyaegu pexca۳x tawiyaegü, natürü tama poraãcüxüchi chima nügümaã
Йľիӕիľٚ, ñagüxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲ nangechaüۡgü rü naxauxe, yerü chi nügü
buxüۡgürüüۡ ͑ɗիɥɗ͖%Āӕüۡxüۡgü. 18ॸ—Yerü nicua۳xãchitanü ga na yapecaduã۳xgüxüۡ.
͑ә̲͑իӡǣæӕáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ rü 22ॸ—Natürü pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲

ҡ̲Й%ӡ͑͑ǣΥ۳x rü tama binu ngunexüۡ i Tupana nagu napoxcuexüۡ i


nayaxaxü. Rü yexguma ga nümagü rü: pecaduã۳xgüxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgu rü
“Nan۳g۳oxoã۳ի͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ. 19ॸ—Rü Tirucüۡ۳ãx۳ gü rü Chidãӡ‫ ڟ‬Ëüۡ۳ãx۳ güarü yexera
ñu۳իӡËȍɗ͑ә̲ËȍիӡɗËȍΎ̲ֆ ۡ
tá pexü napoxcue i pemax, Pa
Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ. Rü Corachíüۡcüۡ۳ãx۳ gü rü Bechaídacüۡ۳ãx۳ güx.
ËȍΎ̲фӥΥ͑Ëȍ͑ǣΥ۳x rü binu 23ॸ—Rü pemax, ЬæЙľф͑ ӡËüۡ۳ãx ۳ gü i
chayaxaxü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɗ͑ӥ̲ǣӥфӥ Duüۡxüۡgüx, ‫ع‬фӥЙľ̲͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕǣӕ
taanüxüۡchixüۡ rü ngãxwa۳xexüۡ choxüۡ фӥĀիӡǣӕիüۡ ɗ͑%͑ľՓҡ ɗЙľիɥիüۡ?
nawogüe. Rü nüxüۡ nixugüe rü Pemaã nüxüۡ chixu rü naãnetüüۡwa i
pecaduã۳xgüxüۡmaã chaxãmücü, rü ngextá Tupana Chatanáxüۡ ípoxcuxüۡwa
̲͑%Ëȍի%̲ӥËӥɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i ҡ ͑ɗիɥɗЙľՓΎǣӥիüۡ. Rü yexguma chi
Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ æȍΎĀΎ̲%фӥɥ%͑ľՓËȍ͑իü۳xgu ga
ideetanüxüۡ. Natürü Tupanaãrü cua۳x rü yema mexüۡgü ga cua۳xruüۡgü ga
meãma nango۳x tümawa ya yíxema Tupanaãrü poramaã petanüwa chaxüxüۡ,
ɗիËӥ̲͑Փľфӥիɥիŕ—ñanagürü ga фӥǣӕ̲ɥ%͑ľǣ͑ӕիËӥ̲͑Ύфӥ
Ngechuchu. pecadugagu iyarüxoxüۡne rü ñu۳xma rü
Ëȍɗ͑͑ǣŕի̲. 24ॸ—Natürü pemaã nüxüۡ
ʘ%͑ľǣӥǣҡ̲ҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥŕ͑ľ
Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ i Tupana nagu
(Lc 10.13-15)
napoxcuexüۡ i pecaduã۳xgüxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲
20ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü ngunexüۡgu rü Chodomacüۡ۳ãx۳ güarü
inanaxügü ga na yangagüãxüۡ ga yema yexera tá pexüۡ napoxcue i pemax, Pa
duüۡxüۡǣӥǣǣӕ̲ɥ%͑ľǣӥËüۡ۳ãx۳ ga ngextá æЙľф͑ ӡËü۳ۡãx۳ güx —ñanagürü.
ͅkҽƄԆॷ11ٍॷ12 34

Chauxca۳իЙľիɥ͑Ëȍӕիüۡtagu Ngechuchuarü ngúexüۡgü rü trigu


perüngüۡŕիüۡca۳x ͑ɗË%ӡŕҡ͑ӥǣ͑ǣüۡxchigaarü ngunexüۡgu
(Lc 10.21-22) (Mr 2.23-28; Lc 6.1-5)

wüxi ga ngüۡxchigaarü
12
25ॸѠӥֆľիǣӕ̲фӥ͖%Ëӥ͑ֆӕ̲ӥիŕǣ 1ॸRü

Ngechuchu, rü ñanagürü: —Pa ngunexüۡgu rü Ngechuchu rü norü


æȍӕ͑ҡӥֆġիӡǣӕիüۡ i Naãne rü ۡ
ngúexüǣӥ̲%ҡфɗǣӕ͑ľËӥǣӕ͑ɗիӡ. Rü
Ñoma i Naãneãrü Yorax, cuxüۡ nataiyae ga norü ngúexüۡgü, rü yemaca۳x
chicua۳xüüۡ, erü ñaã chorü ngúexüۡgüxüۡ ɗ͑իɥ%Ëӥ̲ֆΎիΎËӥ͑ľҡфɗǣӕҡ͑ɗË%ӡŕҡ͑ӥ,
nüxüۡ cucua۳իŕŕɗ͖%Ύфľɗ͑իËȍիՓ фӥɗ͑ֆ͑ǣΦŕҡ͑ӥ. 2ॸRü yexguma yemaxüۡ
iquicúxüۡ i duüۡxüۡgü i ñoma i naãnewa nadaugügu ga Parichéugü rü ñanagürügü
nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ. 26ॸ—Ѡӥ̲ΎիŕËӕի͑ Ngechuchuxüۡ: —Dücax i curü ngúexüۡgü
chaxã, Pa Chaunatüx, erü cuma rü chixexüۡ naxüe. Erü ngüۡxchigaarü
cunaxwa۳իľ͑͑ǣŕ̲%ËӥËӕ͑իӥիüۡ ngunexüۡgu napuracüe, rü nachu۳իӕ͑ɗիɥɗ
—ñanagürü. 27ॸRü ñanagürü ta ga ͑ǣŕ̲—ñanagürügü. 3ॸRü Ngechuchu
Ngechuchu: —Chaunatü choxna nanaxã nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¿Taguma e۳xna
i guxüۡma i ҧËӥɗ͑ǣŕի̲իüۡ. Rü poperawa nüxüۡ pedau ga ҧacü na naxüxüۡ
Chaunatüxicatama choxüۡ nacua۳x na ga nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga Dabí ga
ҡľիŃËȍɗɥիüۡ i choma i Nane. Rü tama yexguma nataiya۳xgu ga nüma rü
guxüۡma i duüۡxüۡgü aixcüma nüxüۡ natanüxüۡgü? 4ॸ—Rü Tupanapatagu naxücu
nacua۳ի͑ҡľիŃֆɗɥիüۡ ya Chaunatü. Rü rü nanangΥ۳իǣֆľ̲Й%ӡǣӥӥ͑ľիüۡ ga
choma ya Nane, фӥ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i Dabíca۳x rü natanüxüۡgüca۳x chu۳xuxüۡ ga na
Chaunatüxüۡ nüxüۡ nangΥ۳xgüãxüۡ. Yerü paigüca۳իɗËҡ̲͑ɗիɥ
ËȍĀӕիŕŕËȍüۡxüۡիɥËҡ̲͑ɗիɥɗ ǣֆľ̲Й%ӡ. 5ॸ—Rü pemax, Pa
aixcüma nüxüۡ cua۳xgüxüۡ ͑ҡľիŃֆɗɥիüۡ Parichéugüx ¿taguma e۳xna nawa pengúe
ya Chaunatü. 28ॸ—¡Rü nuã chauxüۡtawa ǣֆľ̲Ύфľǣ̲ӕǣӥЙ͑ľǣӕͅΎɥËȍŃ
Йľիɥɗǣӕի%̲ɗЙľ̲ɗ͑ǣŕ̲ ümatüxüۡ ga ñaxüۡ rü marü name i paigü rü
nuxcümaüۡxüۡ i mugüarü auregu ipaexe ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu napuracüe i
rü guxãma i pema ya ngechaüۡgüxe! Rü tupauca ya taxüۡnewa? Ѡӥ͑ǣŕ̲фӥҡ̲
choma tá pexüۡ icharüngüۡŕիŕŕ. 29ॸ—¡Rü ՓӥիɗɗЙľËĀӕ͑ɗիɥnaxca۳իɗ͑ǣŕ̲Йɗǣӥ.
penayau۳իɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ 6ॸ—Natürü pemaã nüxüۡ chixu rü nuã

rü chauxüۡtawa naxca۳x pengúe! Erü Йľҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i


ËȍΎ̲фӥֆի͑Йľ̲%Ëȍիɥ͑ӥфӥ tupauca ya taxüۡ͑ľ%фӥֆľիľфɗիɥիüۡ i
taguma chaugü ícharüta. Rü Tupanape۳xewa. 7ॸ—Natürü pema rü tama
chauxüۡtawa tá nüxüۡ ipeyangau i perü nüxüۡ pecua۳իɗ͖ӕիӡ͖իüۡËȍɗǣ͑ɗիɥɗ
ҡ%ŕɗɗիËӥ̲ɗիɥիüۡ. 30ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕ̲ ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥΎфľɗӥ̲ҡӥիüۡ i ñaxüۡ:
pexüۡ chamuxüۡ rü natauxcha na naga “Choma rü tama chanaxwa۳xe i
Йľիɥ͑ӥŕիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲naxca۳x pexna chauxca۳x peyama۳x i carnerugü,
chaca۳xüۡ rü tama naguxcha na penaxüxüۡ natürü chanaxwa۳xe i togü pexü‫ۡڟ‬
—ñanagürü ga Ngechuchu. nangechaüۡtümüüۡǣӥٚ,
35 ͅkҽƄԆॷ12

ñaxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ̲ľ%͑ӥիüۡ inayarüwe۳xãchime۳իŕ, rü yexgumatama


pecua۳իǣӥǣӕɗ͑ǣŕ̲Ύфľ, фӥҡ%ӡËȍɗ̲ narümeme۳x, фӥ͑ɥǣnaxme۳x ga
chixri nachiga pidexagü i ñaã chorü mexüۡnerüüۡ ͑ɗիɥ. 14ॸRü yexguma yemaxüۡ
ngúexüۡgü i taxuüۡma i chixexüۡ ügüxüۡ i nadaugügu ga Parichéugü, rü ínachoxüۡ
Tupanape۳xewa. 8ॸ—Rü choma i Tupana ga yéma. Rü inanaxügüe na naxca۳x
Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, rü aixcüma nadaugüxüۡ ga ñuxãcü tá na
ngüۡիËȍɗǣфӥֆΎфËȍɗիɥ—ñanagürü ga Ngechuchuxüۡ yama۳xgüxüۡ.
Ngechuchu.
Ore ga Ngechuchuchigaxüۡ nixu ga
Wüxi ga yatü ga yumécüchiga nuxcümaüۡcü ga orearü uruüۡ
(Mr 3.1-6; Lc 6.6-11) 15ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ
9ॸRü yexguma yema nachicawa cuáchigagu na Parichéugü na
ɞ͑իӡӡիǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü guma yama۳xgüchaüۡxüۡ, фӥɞ͑իӡիӡǣǣӕ̲
ɥ%͑ľ%фӥngutaque۳xepataüۡgu naxücu. ɥ%͑ľՓ. Rü muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü
10ॸRü yéma nayexma ga wüxi ga yatü ga ͑Փľ͑фӥիɥ. Rü nüma ga Ngechuchu rü
norü wüxichacüüwa yumécü. Rü ̲͑͑ľŕիŕŕǣǣӕիüۡma ga yema
nümagü ga Parichéugü rü naxca۳x duüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡ. 16ॸRü
nadaugü ga ñuxãcü norü duüۡxüۡgüna naxãga na tama nüxüۡ
ãŕ۳xgacügüxüۡtawa Ngechuchuxüۡ na yaxugüexüۡca۳ի͑ҡľիľ͑ֆɗɥիüۡ ga
ínaxuaxüۡgüxüۡ. Rü yemaca۳x nümax. 17ॸRü yemaãcü nanaxü ga
Ngechuchuna nacagüe, rü ñanagürügü: ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ֆ͑ǣӕիŕŕ%իüۡca۳x ga yema
—¿Namexüۡ ֆɗɥիüۡ na texé naxca۳x ore ga nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü
ֆҡ͑ľիŕŕիüۡ i wüxi i ćaawexüۡ i orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ͑ӥիüۡ ixuxüۡ ga
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu? ñaxüۡ:
—ñanagürügü. 11ॸRü Ngechuchu 18 ٘ġ͑ɗիɥֆËȍΎфӥĀӕüۡxüۡ ya

nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¿Texé i chomatama nüxüۡ chaxunetacü


Йľҡ͑ӥՓфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ rü nüxüۡ changechaüۡcü rü
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu wüxi i perü ̲͑%Ëȍҡ%ŕիüۡchicü. Rü
carneru puchugu nguxgu, rü taux e۳xna i æȍӕ%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü nüxna tá
͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲ɞЙľֆĀӕǣӥիüۡ rü chanamu. Rü nüma tá guxüۡ i
ípenatúãchixüۡ woo ngüۡxchigaarü duüۡxüۡgü i tama Yudíugü
ngunexüۡ ֆɗիɥǣӕ? 12ॸ—Natürü ɗիɥǣӥիüۡmaã nüxüۡ nixu i ore i
Tupanape۳xewa rü wüxi i duüۡxüۡ rü mexüۡ ɗɗիËӥ̲ɗիɥիüۡ. 19ॸRü
poraãcüxüchima wüxi i carneruarü tagutáma ngextá texémaã
ֆľիľф͑ɗիɥ. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗ niporagacüü rü taxúemaãtáma
mexüۡ taxü i woo ngüۡxchigaarü ngunexüۡ ngextá nipura. Rü tagutáma
ֆɗիɥǣӕ—ñanagürü. 13ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ ҡľիŃɥ%͑ľ%фӥËֆľǣӥՓ͑ӥիüۡ
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ ga guma ҡիɥ͑ӥ͑͑ҡǣիüۡ. 20ॸRü nüma
yatü ga yumécü: —‫ؽ‬ʊֆфӥwe۳xãchime۳իŕ! фӥҡ%ӡҡ ̲͑͑Āɗɗ͑ǣŕ̲
—ñanagürü. Rü guma yatü rü duüۡxüۡǣӥɗ͑ΎфӥΥՓҡӕфľիüۡ, rü
ͅkҽƄԆॷ12 36

ҡ%ӡҡ ̲ɗ͑ֆ͑իΎիŕŕɗ͑ǣŕ̲ ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ´ľËȍľ¡ә͑ӥǣӥҡ̲


duüۡxüۡgü i írarüwatama íta۳xüchigu rü nügütama yama۳xgu, ¿rü
ֆիΥǣӥիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥ ñuxãcü chi ãŕ۳իǣËӥľËȍֆɗɥիüۡ? 27ॸ—Rü
ñu۳xmatáta guxüۡ i naãnewa pemax, Pa Parichéugüx, rü choxüۡ
͑͑ǣӕɗ͑ǣŕ̲͑ΎфӥΎфľɗ pixuxgu rü Bechebúarü poramaã
ɗիËӥ̲ɗիɥիüۡ. 21ॸRü guxüۡ i íchanawoxüۡ i n۳g۳oxogü. Natürü
duüۡxüۡgü i tama Yudíugü ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ´ľËȍľ¡әфӥЙΎф̲%
ɗիɥǣӥիüۡ rü tá naxca۳ի͑իɥ͑ íchanawoüۡxgu i n۳g۳oxogü, ¿rü texéarü
͑ǣŕ̲%Ëӥ͑իüۡtawa ЙΎф̲%͑ɗիɥɗЙľфӥ͑ǣәľիüۡgü rü
nayauxgüãxüۡca۳x i norü maxüۡ i ínawoxüۡãxüۡ i n۳g۳oxogü? Rü dücax, rü
taguma gúxüۡٚ, ͑ǣŕ̲Йľфӥ͑ǣәľիüۡǣӥҡ̲͑ɗիɥɗ
͖͑ǣӥфӥǣʊËȍɞ. pexca۳x nango۳իŕŕիüۡ na ípetüexüۡ.
28ॸ—Natürü pemaã nüxüۡ chixu rü
Parichéugü rü Ngechuchuxüۡ n۳go
۳ xoarü ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡãrü
poramaã puracüxüۡ nawogüe
ЙΎф̲%͑ɗիɥɗɞËȍ͑ՓΎիüۡxüۡ i
(Mr 3.20-30; Lc 11.14-23, 12.10)
n۳g۳oxogü. Ѡӥ͑ǣŕ̲ՓЙľիüۡ nüxüۡ
22ॸRü Ngechuchuxüۡtawa nanagagü ga chacua۳իŕŕ̲͑фӥ͑ә̲Йľҡ͑ӥՓ
wüxi ga yatü ga n۳g۳oxoãc‫ ڟ‬ü ga ngexetücü nanguxüۡ ya Tupana, na perü ãŕ۳xgacü
rü tama idexacü. Rü Ngechuchu ֆɗɥիüۡca۳x. 29ॸ—¿Rü ñuxãcü texé wüxi ya
̲͑͑ľիŕŕ. Rü guma yatü rü yatü ya poracüpatagu taxücu na
yexgumatama nidauchi rü nidexa. 23ॸRü tanapuxüۡxüۡca۳իɗ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü, ega
guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ tama tayana۳ɥ ۳xiragu i noxrix? Rü
ga yexguma yemaxüۡ nadaugügu. Rü ͑ǣŕիǣӕ̲tayana۳ɥ ۳իɗфǣӕիɗËҡ̲͑ɗիɥɗ
ñanagürügü: —¿Taux e۳ի͑Āֆɗɥիüۡ ya nüxna tanapuxüۡxüۡ ɗ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü ya
Dabí nane ya Cristu? —ñanagürügü. yima yatü ya poracü. 30ॸ—Rü yíxema
24ॸNatürü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ tama choxüۡ ngechaüۡիŕфӥËȍӕիËȍɗ
ga Parichéugü, rü ñanagürügü: —Ñaã taxai. Rü yíxema tama choxüۡ
yatü i Ngechuchu, rü n۳g۳oxogünatü i rüngüۡxŕŕի‫ ڟ‬ŕ͑Tupanaca۳x
´ľËȍľ¡әфӥЙΎф̲%͑ɗիɥɗɞ͑ՓΎիüۡãxüۡ tananutaque۳xexüۡ i duüۡxüۡgü rü
i n۳g۳oxogü —ñanagürügü. 25ॸNatürü ËȍӕիËȍՓҡ͑͑ǣɗ͑ľիŕŕ. 31ॸ—Rü
nüma ga Ngechuchu rü nüxüۡ ͑ǣŕmaca۳x pemaã nüxüۡ chixu rü Tupana
nacua۳xama ga ҧËӥǣӕ͑͑իɥ͑ӥŕիüۡ. Rü tá nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i guxüۡma i
yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ: —ͮǣŕիǣӕ̲ pecadugü i duüۡxüۡgü ügüxüۡ rü guxüۡma i
chi wüxi i nachiüۡãnecüۡ۳ãx۳ i duüۡxüۡgü norü dexagü i chixexüۡ. Natürü yíxema
nügü itoyegu rü nügütanüwa chitama ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡmaã ҧacü ixugüxe, rü
nügü nadaixgu, rü nügü chitama Tupana rü tagutáma tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
nagu۳իŕŕ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗֆ nangechaüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ. 32ॸ—Rü
ɥ%͑ľËüۡ۳ãx۳ rü e۳ի͑ՓӥիɗֆɥËüۡ۳ãx۳ guxãma ya texé ya ҧacü chomaã ixugüxe
͑ӥǣӥ̲%͑ӕŕŕËȍǣӕфӥ͑ӥǣӥ͑Āɗիǣӕ, rü Tupana tá tüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i
rü nügü chitama nagu۳իŕŕ. 26ॸ—Rü ͑ǣŕ̲. ͮҡӥфӥҡľիŃֆҽӕЙ͑%ŕɗ
37 ͅkҽƄԆॷ12

Ԗӥ͑ľիüۡmaã ҧacü ixugüxe, rü Tupana rü mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü ñanagürügü


tagutáma tüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i Ngechuchuxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, cuxüۡ
͑ǣŕ̲, rü bai i ñoma i naãnewa, rü bai tadauxchaüۡ na cunaxüxüۡ i wüxi i
ɗĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa. cua۳xruüۡ i mexüۡ i Tupanaãrü poramaã
cuxüxüۡ —ñanagürügü. 39ॸRü Ngechuchu
ՠӥիɗɗ͑͑ľҡӥфӥ͑ΎфӥΎՓ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Ñaã
icuáxüۡ na ҧËӥфӥ͑͑ľҡӥֆɗɥիüۡ
duüۡxüۡgü i chixecümagüxüۡ rü tama
(Lc 6.43-45)
ֆիΥǣӥիüۡ rü naxca۳x ínacagü i wüxi i
33ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑͑ľҡӥфӥ cua۳xruüۡ i mexüۡ i Tupanaãrü poramaã
namexgu, rü norü o rü ta name. Natürü üxüۡ. Natürü yema cua۳xruüۡ ga
͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑͑ľҡӥфӥnachixe۳xgu, nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü uruüۡ
rü norü o rü ta nachixe. Rü wüxi i ga Yonáxüۡ ngupetüxüۡxüۡիɥËҡ ҡ̲
͑͑ľҡӥфӥ͑ΎфӥΎՓ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ icuáxüۡ nadaugü. Rü taxuüۡtáma i to i cua۳xruüۡ
ngoxi name rü e۳xna tama. 34ॸ—Pa nüxüۡ ҡĀӕիŕŕɗ͖%Āӕüۡxüۡgü. 40ॸ—Rü
Ãxtapearü Duüۡxüۡgüx, ¿ñuxãcü i mexüۡ i yexgumarüüۡ ga Yoná ga tomaŕ۳xpü۳x ga
orexüۡ pixuxüۡ ega pematama rü ngunexüۡ rü tomaŕ۳xpü۳x ga chütaxüۡ
pichixecümagu? Ƅфӥ͑ǣŕ̲Ύфľɗ choxni ga taxüۡ ga bayenaãnüwa na
pea۳xmaã nüxüۡ pixuxüۡ фӥЙľ%ŕՓ͑ɗիɥɗ nayexmaxüۡ rü wenaxãrü na nangóxüۡ, rü
͑ľ͑իӡիüۡ. 35ॸ—Wüxi ya mecü ya yatü ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ ҡ͑ɗիɥɗËȍΎ̲ɗ
rü mexüۡ i orexüۡ nixu, ľфӥ͑%ŕՓфӥ tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡ rü tomaŕ۳xpü۳x i
aixcüma mexüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. Natürü wüxi chütaxüۡ i chatáxüۡՓËȍ͑ǣŕի̲իüۡ.
i yatü i chixecümaxüۡ rü chixexüۡ i orexüۡ Natürü wena táxarü chango۳x. 41ॸ—Rü
nixu, ľфӥ͑%ŕՓфӥËȍɗիľիüۡgu ͑ǣŕիǣӕ̲͑%͑ľ%фӥgu۳xgu rü Tupana
͑фӥիɥ͑ӥ. 36ॸ—Rü choma pemaã nüxüۡ rü ñaã duüۡxüۡgüna nacaxgu i norü
Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ i nagu nagúxüۡ pecaduchiga, rü nuxcümaüۡgüxüۡ ga
i naãne, rü Tupana rü tá nüxna naca i Nínibecüۡ۳ãx۳ ga duüۡxüۡgü rü tá inachigü.
guxüۡ i duüۡxüۡgü naxca۳x i guxüۡma i ore i Rü Tupanape۳xewa tá ínanaxuaxüۡgü i
chixexüۡ i nüxüۡ yaxuxüۡ i ñoma i ñaã duüۡxüۡgü i ñu۳ի̲̲իŕիüۡ. Yerü
naãnewa. 37ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕ̲Ëӕфӥ nümagü ga Nínibecüۡ۳ãx۳ rü nüxüۡ narüxoe
dexagüwa rü Tupana tá cuxüۡ nangugü, ga nacümagü ga chixexüۡ ga yexguma
rü tá cumaã nüxüۡ nixu ngoxita cume i Yoná namaã nüxüۡ ixuxgu ga Tupanaãrü
nape۳xewa rü e۳xna tama —ñanagürü ga ore. Natürü ñu۳xma nuã petanüwa
Ngechuchu. ͑͑ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗ֤Ύ͑ %фӥֆľիľф
ɗիɥիüۡ. 42ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑%͑ľ%фӥ
Duüۡxüۡgü ga tama yaxõgüchaüۡxüۡ rü
gu۳xgu rü Tupana rü ñaã duüۡxüۡgüna
naxca۳x ínacagü ga to ga cua۳xruüۡ ga
nacaxgu i norü pecaduchiga, фӥ͑ǣɥ̲
Tupanaãrü poramaã üxüۡ
ga nuxcümaüۡcü ga Chabaaneãrü
(Mr 8.12; Lc 11.29-32)
ãŕ۳xgacü rü tá iichi. Rü tá íinaxuaxüۡ i
38ॸRüyexguma rü ñuxre ga Parichéugü ñaã duüۡxüۡgü i ñu۳ի̲̲իŕիüۡ. Yerü
фӥ֤ӕĀɞӕǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga ͑ǣɥ̲фӥֆիüۡՓիӥËȍɗ͑ľɗիӡ͑
ͅkҽƄԆॷ12ٍॷ13 38

ãŕ۳իǣËӥǣæȍфӕ̲Δӡիüۡ ͑իɥ͑ӥիüۡca۳x —֤ŃĀӥիŃҡӥՓҡ͑ǣŕի̲ֆËӕľфӥ


ga ñuxãcü poraãcü nüxüۡ na Ëӕľ͑ľŕǣӥ, rü cumaã tidexagüchaüۡ
nacua۳xüchixüۡ. Natürü ñu۳xma nuã —ñanagürü nüxüۡ. 48ॸNatürü Ngechuchu
Йľҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗ nanangãxüۡ ga yema duüۡxüۡ ga namaã
æȍфӕ̲Δӡ%фӥֆľիľфɗիɥիüۡ. nüxüۡ ixuxüۡ ga yema ore, rü ñanagürü
nüxüۡ: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥֆËȍӕľ? ¿Rü texé
۳ xo ga taeguxüۡchiga
N۳ go
ҡɗիɥֆËȍӕľ͑ľŕǣӥ? —ñanagürü. 49ॸRü
(Lc 11.24-26)
yexguma ga Ngechuchu rü norü
43-44ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗn۳goxo rü
۳ ngúexüۡgüxüۡ naxuneta, rü ñanagürü:
ՓӥիɗֆֆҡӥՓɞ͑իӡӡիǣӕ, rü —Dücax, ĀիľҡɗիɥֆËȍӕľ, rü daagü
dauxchitawa i ngextá taxúema ͑ɗիɥֆËȍӕľ͑ľŕǣӥ. 50ॸ—Erü guxãma ya
íxãpataxüۡՓфӥ͑ӕ͑ľ͑͑իӡ̲фľ. Rü ҡľիŃֆ͑իӦիľɗæȍӕ͑ҡӥфӥ͑ǣәËȍüۡ,
naxca۳x nadau na ngexta na nangüۡxüۡca۳x. фӥֆɞիľ̲ҡɗիɥֆËȍӕľ͑ľŕфӥchaueya۳x
Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡիӕիǣӕ̲͑ӥիüۡ rü chaue —ñanagürü ga Ngechuchu.
iyangauxgu na ngexta nangüۡŕg‫ ڟ‬axüۡ, rü
Ore ga cua۳xruüۡ ga wüxi ga
͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ͑Փľ͑͑ҡľǣӕիüۡ
yatü ga toecügu ixuxüۡ
naxca۳x ya yima yatü ga noxri nawa
(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8)
ɞ͑իӡիӡËȍɗфŃËӥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
nataegugu, rü nüxüۡ inayangau ya yima yematama ngunexüۡgu ga
13
1ॸRü

ֆҡӥ͑Փӥիɗֆɥֆ͑ǣŕ%Ëә͑ľфӥ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥɞ͑իӡիӡ͑Փǣ
mexŕŕn ‫ ڟ‬e rü meã nabixichinerüüۡ na ǣӕ̲ɥǣ͑ǣӕ͑Йľիüۡne. Rü
ۡ 45
ֆɗɥիü. ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲n۳g۳ΎիΎфӥɞ͑ɗիӡфӥ naxtaxaãnacüwa nayarüto. 2ॸRü
naxca۳x nayadau i to i 7 i n۳g۳oxogü i norü muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü yéma naxca۳x
yexera i chixexüۡ. Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲фӥ nangutaque۳xegü. Rü yemaca۳x düxwa
yima yatügu nayachocu, фӥ͑ǣŕի̲ wüxi ga nguegu nixüe ga Ngechuchu, rü
naxãchiüۡgü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆֆɗ̲ֆҡӥ guma nguewa narüto. Rü guxüۡma ga
rü noxriarü yexera nachixe. Rü duüۡxüۡgü rü yexma naxnecüte۳xegu
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá ta nüxüۡ naxüpetü i ñaã nachigü. 3ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü
duüۡxüۡgü i chixecümagüxüۡ —ñanagürü muxüۡma ga ore ga cua۳xruüۡwa
ga Ngechuchu. ͑͑͑ǣәľիŕŕǣĀӕüۡxüۡgü. Rü norü
ngu۳իŕŕҡľՓфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Rü wüxi
Ítangugü ga Ngechuchuarü
ga yatü ga toecü rü trigumaã
̲̲фӥ͑ŕ͑ľŕǣӥ
nanagüane. 4ॸ—Rü yexguma trigumaã
(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21)
nagüaneãgu, rü ñuxre ga guma trigu rü
46ॸRüyexguma duüۡxüۡgümaã namacüwagu nayi. Rü ínangugü ga
íyadexayane ga Ngechuchu, rü yéma werigü, rü nanawecu. 5ॸ—Ѡӥ͑ ɥǣӥǣ
ҡ͑ǣӕǣ͑ŕфӥ͑ŕ͑ľŕǣӥ. ѠӥɥЙҡфӥ trigu rü nutatanügu nayi ga ngextá
düxétügu tarücho, rü Ngechuchumaã ínachixcaxüۡwa ga waixüۡmü. Rü paxa
tidexagüchaüۡ. 47ॸRü wüxi ga duüۡxüۡ narüxügü ga guma trigu, yerü ga
Ngechuchumaã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü: waixüۡmü rü tama nayaxcü. 6ॸ—Rü
39 ͅkҽƄԆॷ13

yexguma nangunagügu ga üa۳xcü, rü ñoma tama nüxüۡ nadaugüxüۡrüüۡ ͑ɗիɥǣӥ.


narün۳g۳ŕիǣӥǣǣӕ̲ҡфɗǣӕ. Rü nayue Rü woo nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ, rü ñoma tama
yerü tama poraãcü nixãma۳xã. 7ॸ—Rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕիüۡrüüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü tama
͑ ɥǣӥǣҡфɗǣӕфӥҡΎф͑ľËӥǣӕ͑ֆɗ. Rü nüxüۡ nacua۳xgüéga. 14ॸ—Rü aixcüma
yexguma nayaegu ga toragü, rü guma ͑ǣŕ̲ĀӕüۡxüۡǣӥËȍɗǣ͑ɗիɥǣֆľ̲
triguxüۡ inawocu, rü nanadai. 8ॸ—Natürü Tupanaãrü ore ga nuxcümaüۡcü ga norü
͑ ɥǣӥǣҡфɗǣӕфӥ̲ľիüۡ ga waixüۡmügu orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ͑ӥիüۡ ixuxüۡ ga
nayi. Rü yexguma nayaegu rü muxüۡma ñaxüۡ:
ga trigu nawa ínanguxuchi. Rü nümaxüۡ ٘Ѡӥ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü rü tá aixcüma
rü wüxireewa rü 100 pü۳xü ínanguxuchi nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕ, ͑ҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲
ga norü o, фӥ͑ ɥфľľǣӥՓфӥ60, rü nüxüۡ nacua۳xgüéga i ҧacüchiga
͑ ɥфľľǣӥՓфӥ30. 9ॸ—Rü yíxema ͑ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ
ãchi ۳իŕǣӥիľ, ‫ؽ‬фӥ͑ǣӕҡфӥիɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲ ͑իɥ͑ӥŕիüۡ. Rü aixcüma tá nüxüۡ
ore! —ñanagürü. nadaugü, ͑ҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲͑ӥիüۡ
nacua۳xgü na ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ i
ӄacüca۳ի͑ɗիɥǣֆľ̲Ύфľ
͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ nadaugüxüۡ. 15ॸErü
ga cua۳xruüۡgügu ixuxüۡ
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡǣӥфӥҡ%ӡҡ ̲
(Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)
nüxüۡ nacua۳xgüchaüۡ i chorü
10ॸRü yexguma ga norü ngúexüۡgü rü ore, rü naxchaxwa tá nügü
Ngechuchuca۳ի͑իɥ, rü nüxna nacagüe, narütütamachi ۳իŕǣӥфӥҡ 
rü ñanagürügü: —Pa Corix, ¿Tü۳xcüüۡ i naxchaxwa napexetügü. Rü
cua۳xruüۡgügu cuyaxuãcüma ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑͑իӥǣӥ͑ҡ̲
Ëӕ͑͑ǣәľիŕŕիüۡ i ñaã duüۡxüۡgü? nüxüۡ nadaugüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
—ñanagürügü. 11ॸRü Ngechuchu mexüۡ i naxca۳x chaxüxüۡ, rü
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: tama nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x i
—Tupana rü pexüۡիɥËҡ̲͑ӥիüۡ chorü ore, rü tama nüxüۡ
nacua۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲ŕիüۡguxüۡ na ñuxãcü nacua۳xgüxüۡca۳x na ñuxãcü
ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ i nümax. Natürü nüma i choma chanaxwa۳xexüۡãcüma na
togü i duüۡxüۡgü rü tama nüxüۡ nüxüۡ ̲͑իŕիüۡ, rü tama chauxca۳x
nacua۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲. 12ॸ—Rü texé ya nadaugüxüۡca۳x na
ɗիËӥ̲͑ǣɥ͑ӥիŕɗËȍΎфӥΎфľ, rü Ëȍ̲͑իŕիŕŕիüۡca۳իٚ,
Tupana rü yexeraãcü tá tüxüۡ nüxüۡ ñanagürü. 16ॸRü ñanagürü ta ga
nacua۳իŕŕ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ҡӥիü‫ۡڟ‬ Ngechuchu: —Natürü pemax, Pa Chorü
͑͑ǣŕի̲ɗҡիüۡ i cua۳x. Natürü texé ya Ngúexüۡgüx, фӥЙľҡ%ŕǣӥľфӥ
ҡ̲͑ǣɥ͑ӥիŕɗ͖%ΎфľфӥҽӕЙ͑ҡ  pexetügümaãtama nüxüۡ pedaugü i
ҡӥի͑͑͑ֆիӕɗ͑ǣŕ̲ɞфիüۡ i cua۳x i ͑ǣŕ̲Ëȍիӥիüۡ rü pexmachi ۳իŕ̲%ҡ̲
tüxüۡ‫͑ ڟ‬ǣŕի̲ËȍɗфŃիüۡ. 13ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕɗËȍΎфӥΎфľ. 17ॸ—Rü
͑ɗիɥɗΎфľɗcua۳xruüۡmaã aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü
Ëȍ͑͑ǣәľիŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü. Erü ̲ӕիӡËȍɗիüۡ ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga
nümagü rü woo nüxüۡ nadaugügu, rü Tupanaãrü orearü uruüۡǣӥфӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ
ͅkҽƄԆॷ13 40

ga duüۡxüۡgü ga imecümaxüۡ, rü nüxüۡ nüxüۡ ͑фӥիΎիŕŕ͑ҡ̲ɗիËӥ̲̲ľ%


nadaugüchaüۡ ɗ͑ǣŕ̲͖u۳xma ҽӕЙ͑Փľ͑իɥիüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü.
chauxüۡtawa nüxüۡ pedaugüxüۡ. Natürü 23ॸ—Natürü guma trigu ga mexüۡ ga

tama nüxüۡ nadaugü. Rü nüxüۡ waixüۡmügu yi۳ xüۡnerüüۡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲


͑իɥ͑ӥŕËȍüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ͖u۳xma duüۡxüۡgü i nüxüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ i Tupanaãrü ore,
chauxüۡtawa nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕիüۡ. Natürü rü nüxüۡ cua۳xgüxüۡ i ҧËӥËȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ,
tama nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕ—ñanagürü. фӥ͑ǣɥ͑ӥŕիüۡ rü meã naxca۳ի̲իŕիüۡ.
Ѡӥҡӥ̲ իŕфӥǣӕ̲ҡфɗǣӕǣ100 pü۳xü
Ngechuchu rü meã nanango۳իŕŕǣֆľ̲
nawa ínguxuchinerüüۡ ҡɗիɥ. Ѡӥҡӥ̲ իŕ
ore ga toecüchigagu yaxuxüۡ
rü guma 60 pü۳xü nawa ínguxuchinerüüۡ
(Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)
ҡɗիɥ. Ѡӥҡӥ̲ իŕфӥǣӕ̲30 pü۳xü nawa
18ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: ínguxuchinerüüۡ ҡɗիɥ—ñanagürü ga
—¡Dücax, ɗЙľфӥիɥ͑ӥŕ͖͑ӕիӡ Ngechuchu.
ñaxüۡËȍɗǣֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗcua۳xruüۡ i
Cua۳xruüۡ ga chixexüۡ ga natüane ga
toecüchiga! 19ॸ—Rü guma trigu ga
trigutanügu toxüۡchigagu ixuxüۡ
namagu yi۳ xüۡnerüüۡ ҡɗիɥǣӥֆֆɞիľ̲
nüxüۡ ɥ͑ӥŕիŕɗΎфľɗ̲ľիüۡ na ñuxãcü 24ॸRü Ngechuchu rü to ga ore ga

ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya Tupana natürü tama cua۳xruüۡxüۡ duüۡxüۡgümaã nixu, rü


nüxüۡ cua۳իǣӥիľɗ͖ӕիӡ͖իüۡchiga na ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑
ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. Rü tümaxüۡtawa ãŕ۳իǣËӥɗիɥիüۡ, rü wüxi ga yatü ga mexüۡ
nangu i Chataná, rü tüxüۡ nüxüۡ ga trigu naãnegu tocürüüۡ ͑ɗիɥ.
ɗ͑ֆфӥ͑ǣӥ̲ŕիŕŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ 25ॸ—Natürü yexguma ínapeyane rü wüxi

ҡӥ̲%ŕՓ͑ǣŕի̲ËȍɗфŃիüۡ. 20ॸ—Rü ga norü uwanü ga naxchi aixüۡ rü yéma


guma trigu ga nutatanügu yi۳ xüۡnerüüۡ ͑իӡ. Ѡӥ͑ŕËȍɗҡֆľի̲ҡфɗǣӕ͑ľËӥǣӕ
͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i nüxüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ i nayatogü ga chixexüۡ ga natüane. Rü
ҽӕЙ͑%фӥΎфľфӥҡ%ŕ%Ëӥ̲ ñu۳իӡËȍɗɞ͑ɗիӡ. 26ॸ—Rü yexguma
nayauxgüxüۡ. 21ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲͑ naxügügu ga trigu rü nayaegu rü
ҡ̲ɗիËӥ̲͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ yexwacax yaxo۳xgu, rü yema natüane rü
ore, фӥЙի%Ëȍɗҡ̲͑ֆիΥǣӥ, rü ta nango۳x. 27ॸ—Rü yexguma ga yema
ֆɗիËӥф͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲Ύфľǣǣӕ yatüarü duüۡxüۡgü, rü namaã nüxüۡ
guxchaxüۡgü nüxüۡ üpetügu rü e۳xna nayarüxugü, rü ñanagürügü:
duüۡxüۡgü naxchi aiegu, rü ínanata۳xgü i “Pa Corix, cuma rü cuanegu rü
͑ǣŕ̲Ύфľ. 22ॸ—Rü guma trigu ga triguxicachire۳ի͑ǣŕի̲ËӕҡΎ. ¿Natürü
toranecügu yi۳ xüۡnerüüۡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ ñuxãcü i ñu۳xma rü chixexüۡ i natüane rü
duüۡxüۡgü i Tupanaãrü orexüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ rü ta ngŕm ‫ ڟ‬a naxügüxüۡ?͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ.
ֆիΥǣӥիüۡ. Natürü ñoma i naãneãrü 28ॸ—Rü yexguma ga yema naãneãrü

͑ǣŕ̲իüۡgüca۳իΎľǣ%ŕǣӥիüۡ, rü yora, rü ñanagürü nüxüۡ:


͑ǣŕ̲ǣӕ̲фӥիɥ͑ӥŕիüۡ, rü düxwa nüxüۡ “Maneca wüxi i chorü uwanü i
ɗ͑ֆфӥ͑ǣӥ̲ŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. Rü chauxchi aixüۡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕm‫ ڟ‬a ngexüۡ
guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲фӥҽӕЙ͑%фӥΎфľիüۡ wagüxü͖ۡٚ͑ǣӥфӥ. Rü yexguma ga
41 ͅkҽƄԆॷ13

norü duüۡxüۡgü rü nüxna nacagü, rü ãŕ۳իǣËӥɗիɥիüۡ, фӥ͖Ύ̲Й%ӡ%фӥ


ñanagürügü: Йӕիŕŕфӕüۡ i íraxüۡrüüۡ ͑ɗիɥ͑ǣӕիüۡwama
“Pa Corix, ¿cunaxwa۳xexüۡ na tanabéxüۡ nanguxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑ǣľËӥфӥ
ɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i natüane?ٚ taxüraxüۡ ɗ͑ǣɥфӥЙ%ӡËȍф̲͑%
ñanagürügü. 29ॸ—Natürü nüma ga norü üéüۡgu, фӥ͑ǣŕ̲Й%ӡ%фӥЙӕիŕŕфӕüۡ rü
cori rü ñanagürü nüxüۡ ga yema norü ՓΎΎ͑իɞффӥ͑ֆЙӕիŕŕɗǣӕիüۡma i
duüۡxüۡgü: ͑ǣɥфӥЙ%ӡËȍф—ñanagürü ga
“¡Nüŕt‫ ڟ‬ama ngŕ̲ ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ǣӥ! Erü Ngechuchu.
͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗpenabe۳xgu, rü ngürüãchi
Cua۳xruüۡgu ixuxüۡ ga oremaã nidexa ga
ҡфɗǣӕ̲%ËȍɗҡЙľ͑͑ǣӕիŕŕ͑
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ֆ͑ǣӕիŕŕ%իüۡca۳x ga
penabéxüۡ. 30ॸ—Ѡӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ
Tupanaãrü ore
nüŕt‫ ڟ‬ama ngŕm ‫ ڟ‬a nayae ñu۳xmatáta
(Mr 4.33-34)
triguarü buxgüwa nangu. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá chanamugü i chorü 34ॸRüguxüۡma ga yema ore ga
puracütanüxüۡ, rü tá nanabe۳իɗфɗ͑ǣŕ̲ Ngechuchu duüۡxüۡgümaã nüxüۡ ixuxüۡ, rü
chixexüۡ i natüane. Rü tá ínanagoxüۡcüta, cua۳xruüۡgu yaxuãcüma namaã nüxüۡ
rü ñu۳իӡËȍɗҡ ɞ͑͑ǣӕ. Ѡӥ͑ǣŕ̲Փľ͑ nixu. Ѡӥֆľ̲%ËӥիɗËҡ̲͑ɗիɥǣ
tá nayabuxgü i trigu, rü naxchiüۡgu tá namaã nüxüۡ yaxuxüۡ. 35ॸRü yemaãcü
choxüۡ‫ ڟ‬namaã nanguxüۡǣӥ͖ٚ͑ǣӥфӥ. nanaxü ga Ngechuchu na
ֆ͑ǣӕիŕŕ%իüۡca۳x ga yema Tupanaãrü
Cua۳xruüۡ ga motachachanegu ixuxüۡ
ore ga nuxcümaüۡcü ga norü orearü uruüۡ
(Mr 4.30-32; Lc 13.18-19)
ǣʊËȍɞӥ̲ҡӥիüۡ ga ñaxüۡ:
31ॸRü Ngechuchu rü to ga ore ga “Choma rü cua۳xruüۡgu ixuxüۡ i
cua۳xruüۡxüۡ duüۡxüۡgümaã nixu, rü oremaã tá duüۡxüۡgümaã
ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑ chidexa. Rü tá namaã
ãŕ۳իǣËӥɗիɥիüۡ, rü wüxi ya chanango۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲cua۳x i
motachachane ya wüxi ya yatü naãnegu ŕիüۡguxüۡ ga yexguma noxri
toxüۡnerüüۡ nitachigü. 32ॸ—Rü woo naãne ixügügumama iicúxüۡٚ,
naxíraxüchichire۳x ya yima nachane, ñaxü.ۡ
͑ҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑իӥիǣӕфӥnaya۳xgu,
Ngechuchu nanango۳իŕŕ͑
rü wüxi i nanetü i taetaxüۡ ͑ɗիɥ. Rü
ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ ga yema cua۳xruüۡ ga
͑ǣŕmaca۳իɗՓľфɗǣӥфӥ͑ҡ͑ӥՓ͑իɥ,
chixexüۡ ga natüane ga trigutanügu
фӥ͑ǣŕի̲͑ֆфӥիӥիËȍɗ%üۡgü
toxüۡchigagu ixuxüۡ
—ñanagürü.
36ॸRüNgechuchu ínayamugü ga
Cua۳xruüۡ ǣЙ%ӡ%фӥЙӕիŕŕфӕüۡgu ixuxüۡ ۡ ۡ
duüxügü, фӥǣӕ̲ɥǣ͑ǣӕ
(Lc 13.20-21)
napexüۡnegu naxücu. Rü norü ngúexüۡgü
33ॸRüNgechuchu rü to ga ore ga rü yéma naxca۳ի͑իɥ, rü ñanagürügü
cua۳xruüۡxüۡ duüۡxüۡgümaã nixu, rü nüxüۡ: —Pa Corix, ¡tomaã nango۳իŕŕ͑
ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑ ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i
ͅkҽƄԆॷ13 42

natüanegu ixuxüۡ i ore! —ñanagürügü. ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕ̲͑͑Ύфӥãŕ۳xgacü


37ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana rü ñoma wüxi i uiru
ñanagürü nüxüۡ: —Rü yima mexüۡ i i wüxi i naãnegu icúxüۡrüüۡ duüۡxüۡgüca۳x
trigumaã toecü, фӥ͑ӥ̲͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ ̲͑ľիŕËȍɗ. Rü wüxi ya yatü rü
Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ. 38ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ ɗֆ͑ǣӕիǣӕɗ͑ǣŕ̲
naãne i nagu natoexüۡ, rü ñoma i naãne uiru, фӥЙիՓľ͑͑ǣŕ̲͑%͑ľǣӕ
͑ɗիɥ. Ѡӥ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ ɗҡфɗǣӕфӥ͑ǣŕ̲ nayacu۳x. Ѡӥҡ%ŕ%Ëӥ̲̲͑%͑ҡիľɗ
͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü i Tupanaãrü duüۡxüۡgü guxü̲ۡɗ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü na naxca۳x
ɗիɥǣӥիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i natüane, nataxexüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲͑%͑ľ͑͑Ύիфӥ
фӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü i Chatanáãrü ֆɗɥիüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲ӕɗфӕ—ñanagürü.
ɗիɥǣӥիüۡ. 39ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ΎфӥӕՓ͑ӥɗ
Cua۳xruüۡ ga nuta ga nga۳ի%ŕфӕüۡ ga
chixexüۡ ɗ͑ҡӥ͑ľ̲%͑ŕËȍɗҡ͑%͑ľǣӕ
tatanücügu ixuxüۡ
yatoexüۡ, фӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗæȍҡ͑ . Rü
͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ i nagu nabuxuxüۡ i trigu 45ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Rü
фӥ͑%͑ľ%фӥǣәիËȍɗǣ͑ɗիɥ. Ѡӥ͑ǣŕ̲ duüۡxüۡgü rü ñoma wüxi i taxetanüxüۡ i
puracütanüxüۡ i triguarü buxwa nutagü ya nga۳ի%ŕфӕüۡca۳x dauxüۡrüüۡ
puracüexüۡ, rü Tupanaãrü orearü ͑ɗիɥǣӥ͑ЙΎф%Ëӥnaxca۳x nadaugüxüۡ na
ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãի۳ ͑ɗիɥǣӥ. 40ॸ—Rü norü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya Tupana. 46ॸ—Rü
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i ͑ǣŕ̲ҡիľҡ͑ӥիüۡ фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ĀӥիՓ
natüane rü na nabéxüۡ rü ñu۳իӡËȍɗ͑ nüxüۡ iyangauxgu ya wüxi ya nuta ya
ínaguxüۡ, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ ҡ͑ɗիɥɗ nga۳ի%ŕфӕüۡ ya guxüۡãrü yexera
naãneãrü gu۳xgu. 41ॸ—Rü choma i ̲ľիŕËȍɗËӥ, rü namaã nataxe i guxüۡma i
Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, rü tá ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü na naxca۳x
chanamu i chorü orearü ngeruüۡgü i nataxexüۡca۳x ya yima nuta ya
ĀիӡËüۡ۳ãx۳ na nadeãxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲ ̲ľիŕËȍɗËӥ, ͑͑Ύիфӥֆɗɥիüۡca۳x.
duüۡxüۡgü i chixexüۡ ügüxüۡ фӥ͑ǣŕ̲
Cua۳xruüۡ ga püchagu ixuxüۡ
duüۡxüۡgü i ҧoguã۳xüۡ chixexüۡ ӥǣӥիŕŕիüۡ.
Rü tá ínanawoxüۡ. 42ॸ—Rü tá üxüxetüwa 47ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑ãŕ۳xgacü

nayawocu. Rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá naxauxe rü tá ɗիɥիüۡ rü wüxi i pücha i naxtaachiüwa


‫ڟ‬
nixüxchapütagü. ॸ—Natürü guxüۡma i
ۡ 43 namaã ipüchaexüۡ rü nagúxüۡraüۡxüۡ i
͑ǣŕ̲ĀӕüۡxüۡǣӥɗҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥŕիüۡ, rü choxni namaã iyaxuxüۡxüۡrüüۡ ͑ɗիɥ.
tá üa۳xcürüüۡ inabaixgü i ngextá Tanatü 48ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ի%%Ëӕիǣӕɗ͑ǣŕ̲

ya Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. Rü yíxema pücha, фӥ͑ǣŕ̲ЙӥËȍľҡ͑ӥիüۡ rü


ãchi ۳իŕǣӥիľ, ¡rü nüxüۡ ҡիɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲ naxnecüpechinügu ínanatúãchigü. Rü
ore! —ñanagürü. ngŕm‫ ڟ‬a narütogü rü nayadexechi i
͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i choxni, rü pexchigu
Cua۳xruüۡ ga taxüۡ ǣĀɥŕфӕ
nananucu. Ѡӥ͑ǣŕ̲ҡ̲ɗ͑ǣΦիüۡ i
ga icúxüۡgu ixuxüۡ
choxni rü ínanawogü. 49-50ॸ—Rü
44ॸRüNgechuchu rü to ga ore ga ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲
cua۳xruüۡxüۡ duüۡxüۡgümaã nixu, rü nagu۳xgu i naãne. Erü Tupanaãrü orearü
43 ͅkҽƄԆॷ13ٍॷ14

ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ , фӥ͑ә̲ҡ ͑իɥ. duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ


Ѡӥҡ ͑ֆĀľիľËȍɗɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i norü ore. Rü ñanagürügü: —¿Ngextá
duüۡxüۡǣӥ͑ӥի͑ɗ͑ǣŕ̲ɗËȍɗիľիüۡ, rü tá nüxüۡ nacua۳իɗ͑ǣŕ̲ngu۳իŕŕҡľ? ¿Rü
ӥիӥիľҡӥՓ͑ֆՓΎËӕɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü ñuxãcü nüxüۡ nacua۳x na naxüãxüۡ i
i chixexüۡ. Rü ngŕm
‫ ڟ‬a tá naxauxe, rü tá ͑ǣŕ̲̲ľիüۡgü i taxüۡgü i Tupanaãrü
‫ڟ‬ ۡ
nixüxchapütagü —ñanagürü ga poramaã naxüxüۡ? 55ॸ—¿Taux e۳xna i daa
Ngechuchu. ֆɗɥիüۡ ya carpinteru ya Yuche nane ya
ͅфɞ͑ǣɥ͑ľ, ya Chaüۡtiágu rü Yuche rü
Ngexwacaxüۡgüxüۡ rü nuxcümaüۡgüxüۡ i
æȍɗ̲ ӡфӥ֤ӕĀ͑ŕ͑ľŕɗիɥËӥ? 56ॸ—¿Rü
͑ǣŕ̲իüۡgüchiga
taux e۳ի͑ɗ͑ŕya۳xgü rü nuxma
51ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü norü tatanügu naxãchiüۡgüxüۡ? ‫ع‬Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
ۡ
ngúexügüna naca, rü ñanagürü: ɗ͑ǣľիҡ ֆɗɥիüۡ i nayauxãxüۡ ɗ͑ǣŕ̲
—¿Nüxüۡ pecuáxüۡ ֆɗɥիüۡ na ҧacüchiga nüxüۡ nacuáxüۡ? —ñanagürügü. 57ॸRü
ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ? yemaca۳x ga duüۡxüۡgü rü tama nüxüۡ‫ڟ‬
—ñanagürü. Rü nümagü nanangãxüۡgü ɗ͑фӥիɥ͑ӥŕËȍüۡ. Natürü Ngechuchu rü
rü ñanagürügü: —ͮǣŕ̲ %Ëӥ, Pa Corix, ñanagürü nüxüۡ: —Guxüۡma i togü i
nüxüۡ tacua۳x —ñanagürügü. 52ॸRü duüۡxüۡǣӥфӥ̲͑%͑ҡ%ŕǣӥɗՓӥիɗɗ
yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü Tupanaãrü orearü uruüۡ. ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲
nüxüۡ: —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ orearü uruüۡchiüۡãnewatama rü duüۡxüۡgü
͑ǣәľիŕŕфӕüۡ i ore i mugüwa фӥҡ̲̲͑%͑ҡ%ŕǣӥ—ñanagürü.
ngu۳իŕŕҡľիüۡ aixcüma nüxüۡ cua۳xgu na 58ॸRü yema duüۡxüۡgütanüwa rü tama

ñuxãcü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya Tupana, rü poraãcü nanaxü ga mexüۡgü ga taxüۡgü


nanaxwa۳xe na meã nüxüۡ nacuáxüۡ i ga Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ, yerü
͑ǣŕ̲͑ӕիËӥ̲üۡxüۡ i Tupanaãrü ore rü tama nüxü‫͑ ۡڟ‬ֆիΥǣӥËȍüۡ ga yema
ñaã ngexwacaxüۡxüۡ i chorü ore rü ta, duüۡxüۡgü.
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i wüxi i cori i norü
Nayu ga Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ
taxepatawa duüۡxüۡgüca۳x inawéxüۡ i norü
(Mr 6.14-29; Lc 9.7-9)
͑ǣŕ̲իüۡgü i ngexwacaxüۡgüxüۡ rü norü
͑ǣŕ̲իüۡgü i nuxcümaüۡgüxüۡ ta yema ngunexüۡǣӥǣӕ͑ɗիɥǣ
14
1ॸRü

—ñanagürü ga Ngechuchu. Gariréaaneãrü ãŕ۳xgacü, ga


Erode rü Ngechuchuxüۡ nacuáchigaxüۡ.
Ngechuchu rü Nacharétuwa nayexma 2ॸRü Erode rü norü duüۡxüۡgümaã
(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30)
ñanagürü: —֤ɗ̲͑ɗիɥֆæӕáüۡ ga
53ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ baiüۡիŕŕфӕüۡ rü marü wena namaxüۡ. Rü
rüchauxgu ga yema ore ga cua۳xruüۡgüxüۡ ͑ǣŕmaca۳x nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗЙΎф͑
na yaxuxüۡ, фӥɗ͑իӡ%ËȍɗǣֆŃ̲. 54ॸRü naxüãxüۡ ɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡgü i taxüۡgü i
ǣӕ̲ɥ%͑ľǣ͑Փ͑ֆիüۡne ga Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ
ͮËȍфŃҡӕՓ͑իӡ. Ѡӥǣӕ̲ɥ%͑ľ%фӥ —ñanagürü. 3ॸRü yema ñanagürü, yerü
ngutaque۳xepataüۡgu naxücu rü yéma nümatama ga Erode rü üۡpaacü norü
͑͑͑ǣәľիŕŕǣĀӕüۡxüۡgü. Rü yema churaragüxüۡ namu na Cuáüۡxüۡ
ͅkҽƄԆॷ14 44

yayauxgüxüۡca۳x rü cadenamaã ǣ͑ΎфӥËȍӕффǣӥ͑͑ǣɥի͑


yana۳ɥ ۳xgüãcüma poxcupataüۡwa naxãgüãxüۡca۳x ga yema naxca۳x ínac۳axüۡ.
nagagüãxüۡca۳x. Rü yemaãcü nanaxü ga 10ॸRü yemaãcü poxcupataüۡwa nanamu

Erode, yerü yemaãcü naxca۳x íica ga na yéma Cuáüۡxüۡ yanadaenaãxüۡca۳x.


naxma۳իǣƄфΎĀɞǣ͑ŕ͑ľŕǣЬɗфɗЙɗ 11ॸRü yemawena wüxi ga poratugu

naxma۳xchire۳իɗիɥËӥ. 4ॸRü Erode rü ͑ǣɥիüۡtawa nanange ga Cuáüۡŕфӕ, rü


Cuáüۡmaã nanu yerü ga Cuáüۡ rü yema pacüna nayaxã. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ
ñanagürü nüxüۡ: —Tama name na ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥŕ͑ɗֆի%. 12ॸRü yexguma ga
cuxuma۳xmaã cuxãmaxüۡ —ñanagürü. Cuáüۡãrü ngúexüۡǣӥфӥֆŃ̲͑իɥ, rü
5ॸRü Erode rü Cuáüۡxüۡ nimáxchaüۡ, nayangegü ga naxüۡne, rü inayata۳xgü.
natürü duüۡxüۡgüxüۡ namuüۡ yerü guxüۡma Rü yemawena rü Ngechuchumaã nüxüۡ
ga duüۡxüۡǣӥфӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕфӥ nayarüxugüe.
aixcüma Tupanaãrü orearü uruüۡ ͑ɗիɥǣ
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕ
Cuáüۡ. 6ॸNatürü yexguma norü
ga 5000 ga yatügü
taunecüarü ngunexüۡwa nanguxgu ga
(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Cu 6.1-14)
Erode rü wüxi ga peta naxü. Rü yema
petawa rü Erodíaxacü rü 13ॸRü yexguma yemaxüۡ nacuáchigagu

íyayüxparachigüxüۡ nape۳xewa ga yema ga Ngechuchu, фӥ͑ӥիɥËҡ̲Փӥիɗǣ


petatanüxüۡ. Rü nüma ga ãŕ۳xgacü ga nguegu nixüe, фӥɞ͑իӡիӡǣֆŃ̲. Rü
ƄфΎĀľфӥЙΎф%Ëӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥǣֆľ̲ wüxi ga nachica ga taxúema
naxüxüۡ ga naxãcürücü. 7ॸRü yemaca۳x íxãpataxüۡՓ͑իӡ. Natürü ga duüۡxüۡgü
͑ǣɥ̲%ɗ͑իӕ͑ľҡфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: rü nüxüۡ nacua۳xgüama ga ngextá na
—¡Choxna naxca۳x naca i ҧacü i ͑իӡիüۡ. Rü ínachoxüۡ ǣ͑Ύфӥɥ%͑ľǣӥՓ,
cunaxwa۳xexüۡ, rü aixcüma tá cuxna фӥĀӕիËȍɗҡǣӕ͑Փľ͑фӥիɥ. 14ॸRü
chanaxã! —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga yexguma nguewa ínaxüegu ga
͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥŕիüۡҡՓɗիӡ, фӥ͑ǣɥŕ͑ Ngechuchu rü nüxüۡ nadau ga yema
iyaca, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Ma, ¿ҧacü i muxüۡma ga duüۡxüۡgü. Rü nüxüۡ‫ڟ‬
cunaxwa۳xexüۡ na naxca۳x íchac۳axüۡ? nangechaüۡtümüüۡgü. Ѡӥ̲͑͑ľŕիŕŕǣ
—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ǣɥŕ͑ǣɥիüۡ ingãxüۡ, rü yema duüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡ ga naxca۳x
͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Naxca۳x ínaca i Cuáüۡ ya yéma nagagüxüۡ. 15ॸRü yexguma marü
baiüۡիŕŕфӕüۡŕфӕ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣ͑ǣɥŕ. Rü nachütachaüۡgu rü Ngechuchuca۳ի͑իɥ
ֆľիǣӕ̲ǣֆľ̲ЙËӥфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ ga norü ngúexüۡgü, rü ñanagürügü nüxüۡ:
nüxüۡ ga Erode: —Chanaxwa۳xe i wüxi ya —Marü nachütachaüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ
poratugu choxna cunaxã i Cuáüۡ ya taxúema nuxma taxãpata i nuã. Rü
baiüۡիŕŕфӕüۡŕфӕ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 9ॸRü ̲͑ľ͑ɗիɥɞËӕֆ̲ӕǣӥɗ͖%Āӕüۡxüۡgü na
yexguma ga ãŕ۳xgacü ga Erode rü ɥ%͑ľի%Ëӥǣӥֆ͑ǣɗË̲͑
inayarümaãchi namaã ga yema ore, ͑ǣŕի̲ǣӥ͑ľՓ͑իɥիüۡca۳x, rü ngŕm‫ ڟ‬a
natürü norü unetaca۳x rü norü ۡ
͑ΎфӥΥnata۳ax۳ yataxegüxüca۳x
petatanüxüۡca۳իфӥҡ̲͑ǣɥիüۡ —ñanagürügü. 16ॸNatürü ga Ngechuchu
͑ՓΎ̲ӥիŕŕËȍüۡ. Rü nanamu ga ñuxre rü ñanagürü nüxüۡ: —Taxuacüma
45 ͅkҽƄԆॷ14

nawoegu. ¡Rü pematama ngúexüۡgü. 26ॸRü yexguma norü ngúexüۡgü


Йľ͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕի! —ñanagürü. 17ॸRü nüxüۡ ĀӕǣӥǣӕǣĀľի ËȍɗӥŃҡӥǣӕ͑ֆիӡիüۡ,
nümagü nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü norü
—Natürü nuã rü wüxime۳ŕx۳ pü۳իɗЙ%ӡфӥ muüۡmaã aita naxüe, rü ñanagürügü: —Wüxi
ҡիфľɗËȍΎի͑ɗիɥËҡ̲ҡΎիüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ i naxchi ۳իɗ̲фľ͑ɗիɥ—ñanagürügü. 27ॸNatürü
—ñanagürügü. 18ॸRü Ngechuchu ga Ngechuchu rü namaã nidexa rü ñanagürü
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡Nuã nüxüۡ: —¡Peporae! фӥËȍΎ̲Ëȍɗիɥ. ‫ؽ‬Ѡӥҡ%իӢ
chauxüۡtawa penana! —ñanagürü. 19ॸRü ipemuüۡŕիüۡ! —ñanagürü. 28ॸRü yexguma ga
yexguma ga Ngechuchu rü duüۡxüۡgüxüۡ Pedru rü Ngechuchumaã nidexa rü
̲͑ӕ̲͑իŕte۳xewa natogüxüۡca۳x. Rü ñanagürü: —Pa Corix, ľǣËȍɗËӕ̲нӕɗիɥǣӕ,
ñu۳իӡËȍɗ͑͑Āľǣֆľ̲Փӥxime۳ŕx۳ pü۳x ¡rü choxüۡ namu na choma rü ta dexáétügu
ǣЙ%ӡфӥֆľ̲ҡիфľǣËȍΎի͑ɗǣӥ. Rü Ëȍɗիӡիücۡ a۳x rü cuxüۡҡՓ͑Ëȍիӡիücۡ a۳x!
Āիӡǣӕ͑ĀՓľ͑ӥ%Ëӥ̲ҽӕЙ͑͑ —ñanagürü. 29ॸRü Ngechuchu ñanagürü
̲Ύիŕ͑ի%, rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑͑¡ӥËӕǣ nüxüۡ: —ƚËӥ‫͑ؽ‬ӕ%͑իӡ! —ñanagürü. Rü
ֆľ̲Й%ӡǣӥ. Rü norü ngúexüۡgüna yexguma ga Pedru rü ínaxüe ga nguewa. Rü
nanana, rü yema duüۡxüۡgüxüۡ nayanu. ɗ͑͑իӥǣӥǣĀľի Ńҡӥǣӕ͑ֆիӡիüۡ na
20ॸRü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü NgechuchuxüۡҡՓ͑իӡիücۡ a۳x. 30ॸNatürü
meãma nachibüe. Rü yemawena rü 12 yexguma nüxüۡ yacua۳xãchigu ga na
ga pexchigü nanapagüamatama namaã naporaxüۡ ga buanecü rü namuüۡ, rü
ǣֆľ̲Й%ӡфӥchoxnichipe۳xegü ga inanaxügü ga na dexáchiügu nanguxüۡ. Rü
íyaxügüxüۡ. 21ॸRü yema yéma chibüexüۡ aita naxü rü ñanagürü: —Pa Corix, ¡choxüۡ
rü 5000ǣֆҡӥǣӥ͑ɗիɥ, natürü ga rüngüۡիŕŕ! —ñanagürü. 31ॸRü yexgumatama
ngexüۡgü rü buxüۡgü rü tama nayaxugü. ga Ngechuchu rü Pedrume۳իŕǣӕ
nayayauxãchi, rü ñanagürü nüxüۡ: —Cuma
ġľի Ńҡӥǣӕ͑ɗիӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ
фӥɞффӥՓҡ̲ËӕֆիΥ. ¿Rü tü۳xcüüۡ tama
(Mr 6.45-52; Cu 6.16-21)
ɗիËӥ̲ËӕֆիΥիΥËȍɗ? —ñanagürü. 32ॸRü
22ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü yexguma nguegu yachoüۡgu ga Ngechuchu
duüۡxüۡgüxüۡ íyamugüyane rü wüxi ga nguegu rü Pedru, rü nangupetü ga guma buanecü.
nayachoüۡիŕŕǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü na yoxni 33ॸRü guxüۡma ga norü ngúexüۡgü ga nguewa

͑իҡիфӥҡΎËӕҡӥՓ͑իɥիücۡ a۳x. 23ॸRü yexmagüxüۡ rü Ngechuchupe۳xegu


yexguma duüۡxüۡgüxüۡ íyamugüguwena rü nacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xügü rü nüxüۡ nicua۳xüüۡgü, rü
guma ma۳իЙӦ͑ľՓɞ͑իüۡãchi ga Ngechuchu ñanagürügü nüxüۡ: —Aixcümaxüۡchi cuma
͑͑ӥիɥËֆŃ̲ֆֆӕ̲ӥիŕիücۡ a۳x. Rü yexma ͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗɥիüۡ —ñanagürügü.
͑ӥիɥËҡ̲͑Ëȍӥҡüۡ. 24ॸNatürü ga norü
Yenecharétuanewa Ngechuchu
ngúexüۡgü rü naxtaxaarü ngãxüۡtüchiügu
̲͑͑ľŕիŕŕǣićaaweexüۡ
nixãgü ga yexguma. Rü tacü ga buanecü
(Mr 6.53-56)
yexma nüxüۡ naxü, rü poraãcü nayuape. 25ॸRü
yexguma marü yangunechaüۡgu rü norü yexguma marü yanguüۡgu ga
34ॸRü

ngúexüۡǣӥՓľɗ͑իӡ%ËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕ. Rü naxtaawa, rü Yenecharétuanewa


Āľի ËȍɗӥŃҡӥǣӕ͑ɗիӡnaxca۳x ga norü nangugü rü yéma ínachoüۡ. 35ॸRü
ͅkҽƄԆॷ14ٍॷ15 46

yexguma yema duüۡxüۡgü ga yémacüۡ۳ãx۳ ñanagürü. 5ॸNatürü pema rü


nüxüۡ icua۳xãchitanügu ga Ngechuchu na ñaperügügü:
ֆɗɥիüۡ ga guma, rü guxüۡma ga yema “Marü name ega wüxi ya yatü
naãnewa nanguchiga ga yéma na nanatüxüۡ фӥ͑ŕիüۡ ñaxgu: ‘Taxucürüwa
nayexmaxüۡ ga Ngechuchu. Rü yemaca۳x ËȍΎфӥ͑ǣŕ̲իüۡmaã cuxüۡ charüngüۡիŕŕ
naxüۡtawa nanagagü ga yema duüۡxüۡgü erü guxü̲ۡɗËȍΎфӥ͑ǣŕ̲իüۡ rü marü
ga ićaaweexüۡ. 36ॸRü Ngechuchuxüۡ Tupanana chanaxã’,͖ٚիǣӕ. 6ॸRü
naca۳ax۳ üۡgü na naxchirupechinügumare ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃ͑ǣŕ̲͖ǣӥǣӕфӥ
ֆ͑ǣΥǣӥǣӥիüۡca۳x. Rü guxüۡma ga yema pexca۳x rü marü namexüۡ na tama
͑իËȍɗфӕЙľËȍɗ͑ӥǣӕɗ͑ǣΥǣӥľիüۡ rü tümanatüxüۡ фӥҡӥ̲ŕիüۡ tarüngüۡիŕŕիüۡ.
͑фӥ̲ľŕ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%ËӥɗЙľֆ͑իΎիŕŕɗҽӕЙ͑%фӥ
̲ӕ͑͑ǣӕЙľիɥիüۡca۳x i pecümagütama.
ӄËӥ͑ɗիɥɗTupanape۳xewa 7ॸЬľ̲͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü i togüpe۳xewa rü
duüۡxüۡgüxüۡ Ëȍɗիľիŕŕիüۡ
̲ľ%Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ, ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ
(Mr 7.1-23)
chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ. ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥ
ga yema ore ga nuxcümaüۡcü ga
15
1ॸRü
Ngechuchuca۳ի͑իɥǣ
ñuxre ga Parichéugü rü Tupanaãrü orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ
͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga mugüwa pechiga ümatüxüۡ ga ñaxüۡ:
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ ga YerucharéüۡՓ͑ľɥիüۡ. 8 “Ñaã duüۡxüۡgü rü naã۳xmaãmare

Rü Ngechuchuna nacagü, rü choxüۡ nicua۳xüüۡgü. Natürü


ñanagürügü: 2ॸ—¿Tü۳xcüüۡ i curü ͑%ŕՓфӥҡ̲ɗիËӥ̲
ngúexüۡǣӥфӥҡ̲͑ǣӕ͑իɥɗ Ëȍӕǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕ. 9ॸRü
nuxcümaüۡgüxüۡ i tórü o۳xigücüma? ¿Rü ҡիӕՓ̲̲͑ľ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ
tü۳xcüüۡ ҡ̲͑ֆ͑ǣӕիŕŕǣӥɗ͑ǣŕ̲ natüca۳xma choxüۡ
nacüma na Tupanaca۳x nayauxme۳xgüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ. Rü guxüۡma i
naxüۡpa na nachibüexüۡ? —ñanagürügü. norü ngu۳իŕŕҡľфӥֆҡӥǣӥфӥ
3ॸNatürü ga Ngechuchu rü nüxna naca ̲ӕǣӥ̲фľ͑ɗիɥфӥҡ̲
ǣֆľ̲ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü, ɗիËӥ̲ËȍΎфӥ̲ӕ͑ɗիɥٚ,
rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Rü tü۳xcüüۡ i pema ñaxüۡ. 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ
rü nüxüۡ pexo i Tupanaãrü mu na nagu duüۡxüۡgüca۳x naca, rü ñanagürü nüxüۡ:
Йľիɥիüۡca۳x i pecümagütama? 4ॸErü —‫ͅؽ‬ľ%ɗЙľфӥիɥ͑ӥŕɗ͖%ËȍΎфӥΎфľ, rü nagu
Tupana rü norü orewa rü ñanagürü: Йľфӥիɥ͑ӥŕ! 11ॸͮǣŕ̲Υ͑ɗĀӕüۡxüۡǣӥ͑ǣΦիüۡ
“¡Tüxüۡ nangechaüۡ ya cunatü rü фӥҡ̲͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗ͑ЙľËĀӕã۳իŕŕǣӥիüۡ.
cue!ٚ ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ΎфľɗËȍɗիľիüۡ i nüxüۡ yaxuxüۡ,
ñanagürü. Ѡӥ͑ǣŕ̲ΎфľՓфӥ фӥ͑ǣŕ̲Փիɗ͑ɗիɥɗ͑ЙľËĀӕã۳իŕŕǣӥիüۡ
ñanagürü ta: —ñanagürü. 12ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑Ύфӥ
“Rü texé ya tümanatümaã rü e۳xna ngúexüۡgü rü naxca۳ի͑իɥ, rü ñanagürügü
ҡӥ̲ŕ̲%ǣӕիËȍɗǣիľфӥ̲͑ľ nüxüۡ: —¿Pa Corix, tama e۳xna nüxüۡ cucua۳x
͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲͑ǣŕmaca۳x ͑ЬфɗËȍŃӕǣӥ%ŕՓ͑͑ǣәիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ
tüxüۡ ҡֆӕիŕŕٚ, namaã nüxüۡ quixuxüۡ? —ñanagürügü.
47 ͅkҽƄԆॷ15

13ॸNatürü nüma ga Ngechuchu rü ñanagürü Tiruanegu ãchiüۡcü. Ѡӥҡǣ%Ëӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ


nüxüۡ: —Guxüۡma i duüۡxüۡgü i tama nüxüۡ: —Pa Cori Pa Dabítanüxüۡx, ¡cuxü‫ۡڟ‬
æȍӕ͑ҡӥфӥɗիɥǣӥիüۡ, rü nüma rü tá nüxüۡ changechaüۡtümüüۡ! Erü chauxacü rü wüxi i
naxo. 14ॸRü nüŕҡ‫̲ ڟ‬ɗ͑ǣŕ̲ЬфɗËȍŃӕǣӥ, n۳g۳ΎիΎ͑ǣɥՓ͑͑ǣŕի̲ɗЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիüۡ
erü namaãrü cua۳xruüۡgü i ngexetüxüۡrüüۡ chixewexüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 23ॸNatürü ga
͑ɗիɥǣӥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑ǣľիľҡӥիüۡ rü ͮǣľËȍӕËȍӕфӥҡ̲͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ. Rü
naxrüüۡ ngexetüxüۡmaã inacua۳xgu rü düxwa ga norü ngúexüۡgü rü naxca۳ի͑իɥ,
͑ǣӥфӥ%Ëȍɗ͑ǣŕ̲ҡիфľфӥՓӥիɗɗ%ի̲իüۡgu rü Ngechuchuxüۡ naca۳ax۳ üۡgü, rü
tá nügümaã nayayicu —ñanagürü. 15ॸRü ñanagürügü: —ЬæΎфɗի‫ͮؽ‬ǣɥ̲%͑ӥիüۡ ixu
ñu۳իӡËȍɗǣЬľĀфӕфӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑Ë, rü ɗ͑ǣŕ̲͑ǣľфӥɞֆիӡ, erü tawe
ñanagürü: —¡Tomaã meã nango۳իŕŕ͖͑ӕիӡ iyacaechigü! —ñanagürügü. 24ॸRü
ñaxüۡËȍɗǣֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ΎфľɗҡΎ̲%͑ӥիüۡ yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü:
quixuxüۡ! —ñanagürü. 16ॸRü Ngechuchu —Tupana núma choxüۡ namu na Yudíugü i
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿E۳xna pema rü pecaduã۳xgüxücۡ a۳xicatama na chadauxücۡ a۳x
ta tama nüxüۡ pecua۳իǣӥŃǣɗ͑ǣŕ̲Ύфľ? —ñanagürü. 25ॸͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľ
17ॸ¿Tama e۳xna nüxüۡ pecua۳x rü guxüۡma i ǣҡ̲֤ӕĀɞӕɗիɥËӥфӥNgechuchuca۳x
͑ǣŕ̲Υ͑ɗĀӕüۡxüۡǣӥ͑ǣΦիüۡ rü naãnüwa ɗֆիӡ. Rü nape۳xegu iyacaxãp‫ ڟ‬ü۳xü, rü
͑իӡ, rü yixcama rü ñu۳իӡËȍɗɞ͑իӡիӡ? ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Pa Corix ¡choxüۡ
18ॸNatürü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ΎфľɗĀӕüۡxüۡgü rüngüۡիŕŕ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 26ॸNatürü
nüxüۡ ixuxüۡ фӥ͑%ŕՓ͑ɗիɥɗ͑ľ͑իӡիüۡ. Rü Ngechuchu rü ñanagürü: —Tama name i
͑ǣŕ̲ΎфľɗËȍɗիľիüۡ Փիɗ͑ɗիɥɗ ҡիËӥǣӥ͑ҡ͑Йӕɗ͑ΎфӥΥ͑͑ɗфӕǣӥ͑
napecaduã۳իŕŕǣӥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü. 19ॸErü naxãxücۡ a۳x —ñanagürü. [Rü yema
͑%ŕՓ͑ɗիɥɗËȍɗիľիüۡǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ i ñanagürü yerü nümagü ga Yudíugü rü
duüۡxüۡgü. Rü ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬ľ͑իӡ̲͑͑ ŕҡիüۡ, nügü nixugüe na Tupanaxãcügüxüchi
rü to i ngexüۡ i ãtexüۡmaã na inapexüۡ, rü na ֆɗɥǣӥիüۡ rü yema togü rü ñoma airugürüüۡ
͑͑ǣŕ%ŕ̲фľիüۡ, rü na nangɥxü ‫ۡ ڟ‬, rü na ͑ֆɗիɥǣӥիüۡ.] 27ॸͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľ
yadorata۳xáxüۡ, rü na naguxchigawa۳xexüۡ. фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗËӕфӥ
20ॸRü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ Փիɗ͑ɗիɥɗ ore, Pa Corix, natürü airugü rü ta norü
duüۡxüۡgüxüۡ pecaduã۳իŕŕիüۡ. ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ ֆΎффӥΥ͑ҡӥËȍɗ͑͑ǣΥ۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ.
na tama nayauxme۳xgüxüۡ naxüۡpa na 28ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü

nachibüexüۡ, фӥ͑ǣŕ̲фӥҡ̲ ͑ǣɥիüۡ: —Pa Ngecüx, aixcümaxüۡËȍɗËӕֆիΥ.


nanapecaduã۳իŕŕɗĀӕüۡxüۡgü —ñanagürü. ͅфӥҡ Ëȍ͑իӥɗ͑ǣŕ̲Ëӕ̲
cunaxwa۳xexüۡ —ñanagürü. Rü
Wüxi ga ngecü ga to ga nachiüۡãnecüۡ۳ãx
۳ ga
ֆľիǣӕ̲ҡ̲͑ǣɥxca۳ի͑ɗҡ͑ľǣ͑ǣɥի%Ëӥ.
Ngechuchuaxüۡ‫ ڟ‬yaxõ۳xcüchiga
(Mr 7.24-30) ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲͑͑ľŕիŕŕǣ
21ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆŃ̲ɗ͑իӡ%Ëȍɗǣӕǣ muxüۡma ga ićaaweexüۡ
‫ ڟ‬%͑ľ%фӥ
Ngechuchu, rü Tiruane rü Chidãӡ 29ॸRüyemawena ga Ngechuchu rü
ɥ%͑ľǣӥՓ͑իӡ. ॸRü Ngechuchuxüۡtawa
22 ɗ͑իӡ%Ëȍɗǣֆľ̲͑%͑ľՓ, rü naxtaxa
ingu ga wüxi ga ngecü ga Canácüãۡ۳ x۳ ga ǣǾфɗфŃËӕҡӥՓ͑իӡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ
ͅkҽƄԆॷ15ٍॷ16 48

wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľՓɞ͑իüۡãchi, rü yéma nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: —Toxü‫ۡڟ‬


nayarüto. 30ॸRü muxüۡma ga duüۡxüۡgü ͑͑ǣŕի̲ɗ7ɗЙ%ӡфӥ͑Ύիфľҡ̲ɗ
naxüۡtawa nangugü. Rü yéma naxüۡtawa choxnixãcügüxicatama —ñanagürügü.
nanagagü ga duüۡxüۡgü ga 35ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ

ichixeparagüxüۡ, rü ngexetügüxüۡ, rü duüۡxüۡgüxüۡ namu na ñaxtüanewa


tama idexagüxüۡ, rü chixechacüügüxüۡ, natogüxüۡca۳x. 36ॸRü nanade ga yema 7 ga
rü muxüۡma ga togü ga ićaaweexüۡ. Rü Й%ӡфӥֆľ̲ËȍΎի͑ɗǣӥ. Rü Tupanana
Ngechuchupe۳xegu nayamugü, rü nüma ̲Ύիŕ͑ի%. Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑͑¡ӥËӕ. Rü
ǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲͑͑ľŕիŕŕ. 31ॸRü ga norü ngúexüۡgüna nanana na duüۡxüۡgüxüۡ
duüۡxüۡgü rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣ yanuãxüۡca۳x. 37ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü
yexguma nüxüۡ nadaugügu ga ñuxãcü rü meãma nachibüe. Rü yemawena rü 7
yema noxri tama idexagüxüۡ rü marü na ga pexchigü nanapagüamatama namaã
yadexagüxüۡ, rü yema noxri ǣֆľ̲Й%ӡфӥchoxnichipe۳xegü ga
chixechacüügüxüۡ rü marü naxca۳x na íyaxügüxüۡ. 38ॸRü yema yéma chibüexüۡ
yataanegüxüۡ, rü yema noxri rü 4,000ǣֆҡӥǣӥ͑ɗիɥ, natürü ga
chixeparagüxüۡ rü marü na ngexüۡgü rü buxüۡgü rü tama nayaxugü.
nameparagüxüۡ, rü yema noxri 39ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü

ngexetügüxüۡ rü marü na yadauchigüxüۡ. duüۡxüۡgüxüۡ ínimugü. Rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗ


Rü yemaca۳x ga duüۡxüۡgü rü Tupanaxüۡ ga nguegu nixüe, rü Magadáarü
nicua۳xüüۡgü. ͑%͑ľՓ͑իӡ.

ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕ Parichéugü rü Chaduchéugü naxca۳x ínacagü


ga 4000 ga yatügü na nüxüۡ nüxüۡ ͑Āӕիŕŕǣӥիücۡ a۳x ga wüxi ga
(Mr 8.1-10) cua۳xruüۡ ga Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ
32ॸRü (Mr 8.11-13; Lc 12.54-56)
ñu۳իӡËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑Ύфӥ
ngúexüۡgüca۳x naca, rü ñanagürü nüxüۡ:
16
1ॸRü ga Parichéugü rü

—Choxüۡ‫ ڟ‬nangechaüۡtümüüۡgü i ñaã Chaduchéugü rü Ngechuchuxüۡ


duüۡxüۡgü, erü marü tomaŕ۳xpü۳x i ínayadaugü. Rü Ngechuchuna nacagüe
ngunexüۡ nuã chauxüۡҡՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ, na nüxüۡ nüxüۡ ͑Āӕիŕŕǣӥիüۡca۳x ga
rü nüxüۡ‫͑ ڟ‬ҡիӕ̲ɗ͑ΎфӥΥ͑. Rü wüxi ga cua۳xruüۡ ga Tupanaãrü poramaã
ҡիӕËӥ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ̲фľ͑Ëȍɗüۡwa naxüxüۡ, yerü nüxüۡ naxügüchaüۡmare.
chanamugü, erü ngürüãchi namagu tá 2ॸNatürü nüma ga Ngechuchu rü

nayaturae —ñanagürü. 33ॸRü norü nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pema


ngúexüۡgü rü ñanagürügü nüxüۡ: rü yáuanecü rü ñaperügügü:
—‫ͮع‬ҡӥфӥ͑ǣľիҡ ҡ ҡ͑ֆիӕɗΥ͑ ̲٘ͮľҡ ͑ɗիɥɗ̲Ύիüۡãrü ngunexüۡ, erü
naxca۳x i guxüۡma i ñaã duüۡxüۡgü? Erü ͑ĀӕҡӥՓľ͑ľٚ, ñaperügügü. 3ॸRü
taxúema nuxma taxãpata i nuã ͑ǣŕիǣӕ̲pa۳xmama nadautüweanegu
—ñanagürügü. 34ॸRü Ngechuchu nüxna rü poraãcü nacaixanegu, rü:
naca, rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕիфľɗЙ%ӡЙľիü‫ۡڟ‬ ٘ͮËȍɗիľҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣӕ͑ľիüۡٚ
͑͑ǣŕի̲ɗЙľ̲ի? —ñanagürü. Rü ñaperügügü. Ьľ̲͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü i
49 ͅkҽƄԆॷ16

togüpe۳իľՓ̲ľ%Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ, natürü “Tüxü‫͑ ۡڟ‬ҡիӕɗҡՓľ̲ӥ͖ٚЙľфӥǣӥǣӥ?


chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ. Rü pema nüxüۡ Ьľ̲фӥҡ̲ɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥ.
pecua۳x na penangugüxüۡ i ñuxgu tá 9ॸ—¿Tama e۳xna nüxüۡ pecua۳xgüéga rü

nameãnexüۡ rü ñuxgu tá nachixeanexüۡ. nüxna pecua۳xãchie ga yema


Natürü ñu۳xma na yanguxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ wüxime۳ŕx۳ pü۳իǣЙ%ӡǣֆľ̲5,000 ga
cua۳xruüۡgü ga nuxcüma Tupana pemaã yatügüca۳x ichabücuxüۡ? ¿Rü ñuxre ga
ixunetaxüۡ rü tama nüxüۡ pecua۳xgüéga pexchi penaxüãcuxüۡ namaã ga yema
na ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ —ñanagürü. 4ॸRü naxchipe۳xegü ga íyaxügüxüۡ? 10ॸ—¿Rü
ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Ñaã tama e۳xna nüxna pecua۳xãchie ga yema
duüۡxüۡgü i chixecümagüxüۡ rü tama 7ǣЙ%ӡǣֆľ̲4,000 ga yatügüca۳x
ֆիΥǣӥիüۡ rü naxca۳x ínacagü i wüxi i ichabücuxüۡ? ¿Rü ñuxre ga pexchi
cua۳xruüۡ i Tupanaãrü poramaã üxüۡ. penaxüãcuxüۡ namaã ga yema
Natürü yema cua۳xruüۡ ga nuxcümaüۡcü naxchipe۳xegü ga íyaxügüxüۡ? 11ॸ—¿Rü
ga Tupanaãrü orearü uruüۡ ga Yonáxüۡ ͖ӕի%Ëӥ͑ɗիɥɗҡ̲͑ӥիüۡ pecuáxüۡ i tama
ngupetüxüۡrüüۡxicatátama nadaugü. Rü Й%ӡËȍɗǣ͑ËȍɗĀľիիüۡ ɗ͑ǣŕիǣӕ̲
yexgumarüüۡ na bayenaãnüwa na ñachagu:
ɞ͑իӡիӡիüۡ, rü choma rü ichatáxüۡwa tá ٘‫ؽ‬Ьľիӕ%ŕǣӥnaxca۳x i Parichéugü rü
ɞËȍիӡիӡ. Rü taxuxüۡtáma i to i æȍĀӕËȍŃӕǣӥфӥЙ%ӡ%фӥЙӕիŕŕфӕüۡ!ٚ
cua۳xruüۡxüۡ nüxüۡ ËȍĀӕիŕŕɗ͖% ñachagu? —ñanagürü ga Ngechuchu.
duüۡxüۡgü —ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗ 12ॸRü yexguma ga norü ngúexüۡgü rü

͑ӥի͑ֆŃ̲͑ɗիӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü nüxüۡ nacua۳իǣӥǣҡ̲Й%ӡ%фӥ


ɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Йӕիŕŕфӕüۡchiga na yadexaxüۡ ga
Ngechuchu, natürü Parichéugü rü
ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥЙ%ӡ%фӥЙӕիŕŕфӕüۡchiga
Chaduchéugüarü ngu۳իŕŕҡľËȍɗǣ͑
(Mr 8.14-21)
ֆɗɥիüۡ ga na yadexaxüۡ.
5ॸRü yexguma naxtaxaarü tocutüwa
Pedru nanango۳իŕŕ͑æфɗѸҡӕ
͑իɥիǣӕǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü, rü nüxüۡ
͑ֆɗɥիüۡ ga Ngechuchu
ɗ͑ֆфӥ͑ǣӥ̲ŕ͑͑Փľ̲ӥҡ
(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21)
íyangegüxüۡ. 6ॸRü yexguma ga
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: 13ॸRü yexguma Checharéa ga
—¡Dücax, Йľիӕ%ŕǣӥnaxca۳x i Piripuaneãrü ngaicamana nanguxgu ga
ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥæȍĀӕËȍŃӕǣӥфӥЙ%ӡ%фӥ Ngechuchu, rü norü ngúexüۡgüna naca,
Йӕիŕŕфӕüۡ! —ñanagürü. 7ॸRü yema norü rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕիӡ͖իüۡ i duüۡxüۡgü i
ngúexüۡgü rü inanaxügüe ga nügü na ËȍӕËȍɗǣ͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ i chomax?
ñagüxüۡ: —ͮǣŕ̲͖͑ǣӥфӥҡӥիüۡ, erü —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga norü
tama tawemüta ítingegü —ñanagürügü. ngúexüۡgü rü nanangãxüۡ rü ñanagürügü:
8ॸNatürü ga Ngechuchu rü nüxüۡ —ͮ͑ǣŕի̲ɗĀӕüۡxüۡgü rü:
nacua۳xama ga ñuxãcü na yadexagüxüۡ “Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡ нӕɗիɥ͖ٚǣӥիüۡ.
ga norü ngúexüۡgü. Rü yemaca۳x Rü togü i:
ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ, ٘Ƅфɞнӕɗիɥ͖ٚǣӥիüۡ. Rü togü i:
ͅkҽƄԆॷ16 50

֤٘ľфľ̲ɞ%нӕɗիɥ͖ٚǣӥիüۡ. Rü togü rü: —Choma rü YerucharéüۡՓҡ Ëȍիӡ, rü


“Wüxi ga nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü ngŕm‫ ڟ‬a poraãcü ngúxüۡ tá choxüۡ
orearü uruüۡ нӕɗիɥ͖ٚǣӥիüۡ —ñanagürügü. ͑ɗ͑ǣľիŕŕǣӥ. Rü choxüۡ tá nima۳xgü i
15ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü nüxna Yudíugüarü ãŕ۳xgacügü i yaguã۳xgü rü
naca rü ñanagürü: —‫ع‬ѠӥЙľ̲ɗ͖ӕիӡ paigüarü ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i
ñapegüxüۡ choxüۡ ͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ? ore i mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Natürü
—ñanagürü. 16ॸѠӥæȍɗ̲ ӡǣЬľĀфӕ tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡ ngupetügu rü
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Cuma wena táxarü chamaxüۡ —ñanagürü. 22ॸRü
͑ɗիɥɗæфɗѸҡӕֆҽӕЙ͑ֆ̲իüۡcü Nane ֆľիǣӕ̲ǣЬľĀфӕфӥ͑ӥիɥË
нӕɗɥիüۡ —ñanagürü. 17ॸRü Ngechuchu noxrüwama Ngechuchuxüۡ naga, rü
nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Cuma rü inanaxügü ga na naxucu۳իŕ%իüۡ, rü
ɗիËӥ̲Ëӕҡ%ŕ, Ьæȍɗ̲ ӡի, Pa Yoná ñanagürü: —Pa Corix, Tupana rü tama
Nanex, erü taxuüۡma i duüۡxüۡ ͑ɗիɥɗËӕիüۡ nanaxwa۳իľ͑͑ǣŕ̲%ËӥнӕɗĀľիիüۡ. Rü
nüxüۡ cua۳իŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲, natürü Chaunatü ҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕ̲%ËӥËӕիüۡ nangupetü i
ֆĀիӡǣӕËӥ͑ɗիɥֆËӕիüۡ nüxüۡ cua۳իŕŕËӥ cumax —ñanagürü. 23ॸNatürü ga
͑ͮ͑ľËȍɗɥիüۡ. 18ॸ—Rü choma cumaã Ngechuchu rü Pedruca۳x nadaueguãchi,
nüxüۡ ËȍɗիӕфӥËӕ̲фӥЬľĀфӕнӕɗիɥ. Rü rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬æȍΎի͑ɗիӡǣËȍɗ,
͑ǣŕ̲ËӕŃǣфӥ٘͑ӕҡ͖ٚիüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü Pa Chatanáx, erü chixexüۡgu choxüۡ
Ëӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗËȍΎфӥĀӕüۡxüۡgüarü dauruüۡ Ëӕ͑ǣӕիŕŕËȍüۡ! Rü tama Tupana nagu
нӕɗɥիüۡ. Ѡӥæȍҡ͑ фӥҡ%ӡҡ ̲͑ӥիüۡ фӥիɥ͑ӥիüۡǣӕËӕфӥիɥ͑ӥ, rü yatügü nagu
͑фӥֆľիľфɗ͑ǣŕ̲ËȍΎфӥĀӕüۡxüۡgü. фӥիɥ͑ӥիüۡǣӕ̲фľËӕфӥիɥ͑ӥɗËӕ̲ի
19ॸ—Rü choma rü tá cuxna chanaxã i chorü —ñanagürü. 24ॸRü yexguma ga
ore na duüۡxüۡgümaã nüxüۡ quixuxücۡ a۳x na Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ
nüxüۡ nacua۳xgüxücۡ a۳ի͖͑ӕի%ËӥĀիӡǣӕիüۡ ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËȍΎՓľ
i naãnewa nangugüxüۡ i ngextá Tupana фӥիӡիËȍüۡgu, ‫ؽ‬ŕËӥ͑ӥիüۡ tarüxo i
ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. Rü yíxema tama cuxü‫ۡڟ‬ tümaãrü ngúchaüۡ, rü namaã tapora i
ɗфӥիɥ͑ӥŕիŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľфӥҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕm ‫ ڟ‬a ͑ǣŕ̲ǣӕիËȍիüۡgü i tümaca۳x ínguxüۡ i
tichocu. Natürü yíxema meã cuxü ‫ڟ‬ ۡ ñoma curuchawa tipotaxüۡrüüۡ tüxüۡ
‫ ڟ‬a
ɗфӥիɥ͑ӥŕիŕɗ͑ǣŕ̲ΎфľфӥɗիËӥ̲͑ǣŕm ɗիɥիŕŕիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ŕt‫ ڟ‬üwa chowe
ۡ
Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüwa tá tangugü ҡфӥիӡ%̲! 25ॸErü yíxema tügü
—ñanagürü. 20ॸRü yexguma ga Ngechuchu ̲իŕËȍիŕŕËȍüۡիŕфӥҡ ҡֆӕ. Natürü
rü norü ngúexüۡgümaã nüxüۡ nixu, rü yíxema chauxca۳x yúxe rü aixcüma tá
ñanagürü: —¡Taxúemaãtáma nüxüۡ pixu na tüxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗ̲իüۡ i taguma gúxüۡ.
ËȍΎ̲фӥæфɗѸҡӕËȍɗɥիüۡ! —ñanagürü. 26ॸRü ¿ӄacüwa i nüxü‫ ۡڟ‬namexüۡ ya wüxi

ya yatü ega nayauã۳xgu i guxüۡma i


Ngechuchu nanaxunagü ga norü yuxchiga
͖Ύ̲ɗ͑%͑ľ%фӥ͑ǣŕ̲իüۡgü, natürü
(Mr 8.31-9.1; Lc 9.22-27)
ɗֆ͑ҡӕիŕŕ%ǣӕɗ͑Ύфӥ̲իüۡ? Erü
21ॸRüyemawena inanaxügü ga norü taxucürüwama wüxi ya yatü rü norü
ngúexüۡgümaã nüxüۡ na yaxuxüۡ ga ҧacü Āɥŕфӕ̲%naxca۳x nataxe i norü maxüۡ.
tá nüxüۡ na üpetüxüۡ. Rü ñanagürü: 27ॸErü choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ
51 ͅkҽƄԆॷ16ٍॷ17

Ëȍɗɥիüۡ фӥՓľ͑ҡ իфӥ͑ә̲Ëȍիӡ. Rü ga ñaxüۡ: —ġ͑ɗիɥֆæȍӕ͑ľֆ͑ӥիüۡ


͑ǣŕիǣӕ̲фӥæȍӕ͑ҡӥֆҽӕЙ͑фüüۡ tá changechaüۡxüۡchicü rü namaã
ãŕ۳իǣËӥËȍɗիɥ, фӥĀիӡËü۳ۡãx۳ i orearü Ëȍҡ%ŕիüۡchicü. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣЙľիɥ͑ӥŕ!
ngeruüۡgümaã tá íchangu. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ —ñanagürü. 6ॸRü yexguma yemaxüۡ
ҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬chanaxütanüxüۡ i ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣֆľ̲͑ǣәľիüۡgü, rü
wüxichigü i duüۡxüۡǣӥɗ͑ǣŕ̲͖ӕի%Ëӥ ñaxtüanegu nanangücuchiãchitanü,
chauxca۳ի̲͑͑իŕիüۡrüüۡãcüma yerü poraãcü namuüۡŕ. 7ॸNatürü ga
̲իŕիüۡ. 28ॸRü aixcüma pemaã nüxüۡ Ngechuchu rü naxca۳ի͑ɗիӡ, rü nüxüۡ
Ëȍɗիӕфӥ͑͑ǣŕի̲ɗ͖ӕիфľɗĀӕüۡxüۡgü i ͑ֆфӥ͑ǣΥǣӥ, rü ñanagürü nüxüۡ:
͑ә̲͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ фӥҡ%ӡҡ ̲͑ֆӕ —‫ؽ‬ʊЙľËȍɗǣӥфӥҡ%իӢɗЙľ̲ӕüۡŕիüۡ!
ñu۳xmatáta choxüۡ nadaugü na yuwa —ñanagürü. 8ॸRü yexguma wenaxãrü
ícharüdaxüۡ rü aixcüma ãŕ۳xgacü ya nadaunagütanügu, rü
ЙΎфËӥ͑Ëȍɗɥիüۡ —ñanagürü ga NgechuchuxüۡիɥËҡ̲͑Āӕǣӥфӥ
Ngechuchu. taxúema ga toguexüۡ nadaugü. 9ॸRü
ֆľիǣӕ̲ɞ͑իɥǣӥǣӕǣǣӕ̲
Ngechuchu rü naxüchicüü
ma۳իЙӦ͑ľՓ, rü Ngechuchu
(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36)
nayaxucu۳իŕǣӥǣҡիәľ̲%̲͑͑ӥիüۡ
1ॸRü 6 ga ngunexüۡguwena rü yaxugüexüۡca۳x ga yema yéma nüxüۡ
17 Ngechuchu ínayagagü ga Pedru
rü Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ ga
nadaugüxüۡ, ñu۳xmatáta yuwa ínadaxgu
rü wena namaüۡxgu. 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ
Chaüۡҡɗ ǣӕľ͑ľŕ. Ѡӥ͑ӥիɥËҡ̲Փӥիɗǣ yema ngúexüۡgü rü Ngechuchuna
ma۳իЙӦ͑ľՓ͑ΎիфӥՓ̲̲͑%͑իӡ. nacagü, rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ i
2ॸRü yéma yema ngúexüۡgüpe۳xewa rü ͑ǣŕ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i mugüwa
naxüchicüü ga Ngechuchu. Rü üa۳xcürüüۡ ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü ñanagürügü:
͑ɗիɥǣ͑ËȍɗՓľǣ͑yaya۳ uracüüxüۡ . ٘Ƅфɞҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիɥфËӕիüۡ pa nuã
Rü naxchiru rü ta üa۳xcüemarüüۡ ͑ɗիɥǣ ӡËӥ?͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ. 11ॸRü Ngechuchu
͑͑͑ǣΔΎ͑ľիŕŕ%իüۡ. 3ॸRü ngürüãchi nanangãxüۡ , rü ñanagürü: —Aixcüma
yéma naxca۳x nango۳իǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ ͑ɗիɥɗƄфɞ͑͑ӥիɥфҡ ͑ә̲͑իӡիüۡ
Ería. Rü Ngechuchumaã yéma nidexagü. na chauxüۡ pa Tupanaca۳x
4ॸRü yexguma ga Pedru rü ñanagürü ֆ̲ľիŕŕ%իüۡ ca۳x i duüۡ xüۡ gü. 12ॸNatürü
Ngechuchuxüۡ: —Pa Corix, ̲͑ľ͑ɗիɥ choma pemaã nüxüۡ chixu, rü Ería rü
͑ӕ%ҡ͑ǣŕի̲ǣӥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ ̲фӥ͑ә̲͑իӡ, natürü duüۡ xüۡ gü rü
cunaxwa۳xegu rü tá tanaxü ya tama nüxüۡ nacua۳իǣӥ͑ҡľիľֆɗɥիüۡ .
tomaŕ۳xpü۳x ya düxenü, rü wüxi ya Rü yemaca۳x chixri namaã nachopetü.
cuxca۳x, фӥ͑ ɥֆͅΎɥËȍŃca۳x, фӥ͑ ɥֆ Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ ҡ͑ɗիɥ͑Ëȍɗիфɗ
Eríaca۳x —ñanagürü. 5ॸRü yexguma tá chomaã nachopetüxüۡ i duüۡ xüۡ gü
íyadexayane ga Pedru rü wüxi ga —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga yema
caixanexüۡ ǣ͑͑ǣΔΎ͑ľիŕŕիüۡ rü ngúexüۡ gü rü nüxüۡ nicua۳xãchitanü ga
natanügu nayangaixema. Rü yema Cuáüۡ ga baiüۡ իŕŕфӕüۡ Ëȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ga
caixanexüۡՓɗ͑͑իӡǣՓӥիɗǣ͑ǣ yema Ngechuchu namaã nüxüۡ ixuxüۡ .
ͅkҽƄԆॷ17 52

ֆիӡǣËȍɗիüۡca۳x, фӥËȍɗЙľǣ͑իɥ͑ӥ. Rü
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲͑͑ľիŕŕǣՓӥիɗǣ
taxuxüۡ chima pexü‫ ۡڟ‬naguxcha ega
bucü ga n۳go
۳ xo nawa yexmacü ɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥǣӕ. 21ॸ—Natürü
(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)
ñaãrüüۡ i n۳g۳ΎիΎфӥҡ̲ɞ͑իӡիüۡ ega
14ॸRü yexguma duüۡxüۡgü íyexmaxüۡwa ҡ̲ɗիӕфľ%Ëӥ̲ɗֆӕ̲ӥիŕǣӕ
nangugügu, rü wüxi ga yatü —ñanagürü.
Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ. Rü nape۳xegu
‫ ڟ‬ü۳xü rü ñanagürü nüxüۡ: Ngechuchu rü wenaxãrü nanaxunagü
nayacaxãp
15ॸ—Pa Corix, ¡nüxüۡ nangechaüۡ ya ga norü yuxchiga
(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45)
chaune rü naxca۳իֆҡ͑ľիŕŕ! Erü
muŕ۳xpü۳իËӥ͑фӥ͑ի%ӡ%ŕիüۡ, rü poraãcü 22ॸRü yexguma norü ngúexüۡgümaã
nüxüۡ‫ ڟ‬nangu۳x. Rü muŕ۳xpü۳xcüna rü ǾфɗфŃфӥ͑%͑ľǣӕֆիӡիǣӕǣ
ӥիӥիľҡӥǣӕ͑ֆ͑ǣӕիŕŕ, rü e۳xna dexágu. Ngechuchu, rü norü ngúexüۡgümaã nüxüۡ
16ॸ—Rü nuã curü ngúexüۡgüxüۡtawa nixu, rü ñanagürü: —Choma ya Tupana
chanaga, natürü nümagü rü tama nüxüۡ Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, rü chixri tá
nacua۳իǣӥ̲͑͑ľիŕŕǣӥ%իüۡ chomaã nachopetü rü ãŕ۳xgacügüna tá
—ñanagürü. 17ॸRü yexguma Ngechuchu choxüۡ namugü i duüۡxüۡgü. 23ॸ—Rü tá
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ ga yema choxüۡ nima۳xgü, natürü tomaŕ۳xpü۳x i
duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ: —Pa ngunexüۡguwena rü wena táxarü
Duüۡxüۡǣӥɗҽ̲֤իΥǣӥիüۡ rü chamaxüۡ —ñanagürü. Rü yexguma
Chixexüۡgüx, ¿ñuxguratáta i pemaã yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣ͑Ύфӥ
chanuxmaxüۡ rü yaxna pemaã ngúexüۡgü, rü poraãcü nangechaüۡgü.
Ëȍիɥ͑ӥիüۡ? ¡Nuã penaga ya yima bucü!
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ǣɥիüۡ naxütanü ga yema
—ñanagürü. 18ॸRü Ngechuchu nananga
ĀɥŕфӕǣҡӕЙӕËǣҡիüۡneca۳x
ga yema n۳g۳oxo ga guma bucüwa
͑ǣɥիüۡ nayauxgücü
yexmaxüۡ. Rü yemaãcü ínanata۳xüchi ga
yema n۳g۳oxo. Rü yexgumatama naxca۳x 24ॸNgechuchu rü norü ngúexüۡgümaã
nitaane ga guma bucü. 19ॸRü yemawena æЙľф͑ ӡ%фӥɥ%͑ľՓ͑իɥ. Rü yexguma
ga norü ngúexüۡgü rü noxrüwama yéma nangugügu rü Pedruxüۡ
Ngechuchumaã nidexagü. Rü nüxna ínayadaugü ga yema yatügü ga tupauca
nacagüe, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa ga taxüۡneca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yauxgüxüۡ. Rü
Corix, ¿tü۳xcüüۡ i toma rü taxuacüma Pedruna nacagüe rü ñanagürügü:
ítanata۳իӥËȍɗɗ͑ǣŕ̲n۳g۳oxo? —¿Yima curü Cori rü tama e۳ի͑͑ǣɥիüۡ
—ñanagürügü. 20ॸRü Ngechuchu ͑իӥҡ͑ӥɗ͑ǣŕ̲ĀɥŕфӕɗҡӕЙӕËֆ
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pema taxüۡ͑ľ%фӥɗիɥËӥ? —ñanagürügü. 25ॸRü
rü taxuacüma ípenata۳xüchi erü tama Pedru nanangãxüۡ, rü ñanagürü:
ɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥ. Rü aixcüma pemaã —ͮǣŕ̲ %Ëӥ͑͑իӥҡ͑ӥ—ñanagürü.
nüxüۡ chixu, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓΎΎ ѠӥֆɗիË̲ǣֆľիǣӕ̲ɥիǣӕ
ɞффӥՓҡ̲ЙľֆիΥǣӥǣӕ, rü chi daa naxücuxgu ga Pedru, rü Ngechuchuxira
ma۳իЙӦ͑ľ̲%͑ӥիüۡ pixuxgu na Pedrumaã nidexa, rü ñanagürü nüxüۡ:
53 ͅkҽƄԆॷ17ٍॷ18

—‫͵ع‬ӕիӡ͖Ëӕիüۡ i cumax, Pa Pedrux, rü buxüۡrüüۡ pegü íperüxíragu, rü


͑ǣľիҡ ͑ɗիɥɗ͑ֆӕիǣӥ%իüۡ ɗ͑ΎфӥĀɥŕфӕɗ taxucürüwa pichocu i ngextá Tupana
guxüۡ i nachiüۡãneãrü ãŕ۳xgacügü? ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa. 4ॸ—Rü aixcüma
¿Cuxca۳x i nügütanüwatama rü e۳xna yíxema tügü írüxíraxe rü ñaã buxüۡrüüۡ
togü i duüۡxüۡgütanüwa? —ñanagürü. ɗիɥիŕ, фӥֆɞիľ̲ҡ ҡɗիɥֆǣӕիüۡãrü
26ॸRü Pedru nanangãxüۡ, rü ñanagürü: ֆľիľфɗիɥիŕɗ͑ǣľիҡ ҽӕЙ͑ãŕ۳xgacü
—Maneca togü i duüۡxüۡǣӥҡ͑ӥՓ͑ɗիɥɗ ɞɗիɥիüۡwa. 5ॸ—Rü texé ya chauégagu meã
nayauxgüãxüۡ —ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗ nayaxúxe i wüxi i buxüۡ i ñaãrüüۡ ɗիɥիüۡ
Ngechuchu nanangãxüۡ rü ñanagürü: rü choxüۡ ͑ɗիɥɗҡֆիӕիüۡ.
—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%Ëӥֆɗիɥǣӕ, rü
ͮի%ӡËӥ̲͑ɗիɥ͑ЙľËĀӕǣӕɗ͑ǣӕիüۡ
ֆɗիľ̲͑ҽӕЙ͑%фӥɗիɥǣӥիüۡ rü
(Mr 9.42-48; Lc 17.1-2)
taxuca۳xma tanaxütanügü. 27ॸ—Natürü
͑ǣŕ̲͑ҡիәľ̲ҡ̲%͑ӕիüۡca۳x, rü 6ॸ—Rü texé ya pecadugu nanguxŕŕի‫ ڟ‬ŕɗ
chanaxwa۳իľɗËӕֆիӥҡ͑ӥɗ͑ǣŕ̲ wüxi i ñaã buxüۡgü i choxüۡ‫ ڟ‬ֆիΥǣӥիüۡ rü
Āɥŕфӕ. ‫ؽ‬ѠӥֆŃ͑իҡՓ͑իӡ, rü tümaca۳իфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥ͑
ngŕm‫ ڟ‬a yapoxwaxe! ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣŕ̲ noxtacüma wüxi ya nuta tümanaãwa
͑ӥիɥфüۡxüۡ i choxni i cunapoxwaüۡxüۡ rü nayangacuchixüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣŕ̲%Ëӥ
naã۳xwa tá nüxüۡ icuyangau i wüxi i taxtüchiüwa tüxüۡ nayarütáexüۡ na
Āɥŕфӕɗ͑ǣӕ̲ľիüۡ na ͑ǣŕի̲ҡֆӕիüۡca۳x. 7ॸ—Ñoma i
ֆ͑ǣӕҡ͑ӥիŕŕիüۡca۳x i chauxca۳x rü naãnecüۡ۳ãx۳ i duüۡxüۡgüca۳x rü wüxi i taxüۡ
cuxca۳x rü ta! ¡Rü tupauca ya taxüۡnewa i ngechaüۡ ͑ɗիɥ͑͑͑ǣŕի̲իüۡ i
͑͑ǣľɗ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕ, rü yaxütanü! ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i ҧËӥɗЙľËĀӕǣӕ͑ֆɗիŕŕիüۡ.
—ñanagürü. Rü guxüۡǣӕ̲ҡ ͑͑ǣŕի̲ɗ͑ǣŕ̲
chixexüۡgü, natürü wüxi i ngechaüۡxüۡchi
‫ع‬ҽľիŃҡ ҡɗիɥֆǣӕի%%фӥֆľիľфɗիɥիŕ?
ҡ ͑ɗիɥnaxca۳իɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗҡΎǣӥիüۡ
(Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)
ЙľËĀӕǣӕ͑ǣӕիŕŕիüۡ. 8ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x i

18
1ॸRü yexguma ga norü ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗcuxme۳x rü e۳xna cucutü
ngúexüۡgü rü Ngechuchuca۳x pecadugu cuxüۡ ͑ǣӕիŕŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ
͑իɥфӥ͑ӥի͑͑Ëǣӥ, rü ñanagürügü: i noxtacüma ícunadae rü yaxüۡgu
—¿Pa Corix, ҡľիŃҡ ҡɗիɥֆǣӕիüۡãrü cuyaña. Ƅфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ
ֆľիľфɗիɥիŕɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑ãŕ۳xgacü cuboxme۳xãcüma rü e۳xna
ɞɗիɥիüۡwa? —ñanagürügü. 2ॸRü yexguma cubocutüãcüma na cunayaxuxüۡ i curü
ga Ngechuchu rü wüxi ga buxüۡca۳x naca, maxüۡ na tama guxüۡne ya cuxme۳xmaã rü
rü norü ngúexüۡgüarü ngãxüۡtanügu e۳xna guxüۡne ya cucutümaã üxü ya
͑͑Ëȍɗիŕŕ. 3ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥ taguma ixoxüۡnewa quita۳xcuchixüۡca۳x.
nüxüۡ: —Dücax, Pa Chorü Ngúexüۡgüx, 9ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗËӕիľҡӥЙľËĀӕǣӕ

aixcüma pemaã nüxüۡ chixu, rü cuxüۡ ͑ǣӕիŕŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ


͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲͑ӥիüۡ perüxoegu i ícunacaxüchi, rü yaxüۡgu cunaña. Erü
͑ǣŕ̲͑ҡΎǣӥфӥֆľիľфЙľǣӥ ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗՓӥիɗիľҡӥ̲%͑
ЙɗիɥǣӥիŕŕËȍüۡxüۡ rü ñu۳իӡËȍɗҡ̲͖% cunayaxuxüۡ i curü maxüۡ na tama
ͅkҽƄԆॷ18 54

guxüۡne ya cuxetümaã üxü ya n۳g۳oxogü cucua۳ի%Ëȍɗիŕŕɗ͑ǣŕ̲͑ΎфӥËȍɗիľիüۡ i


nagu poxcuenewa na quita۳xcuchixüۡca۳x. cumaã naxüxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëӕǣ
[Ѡӥ͑ǣŕ̲%ËӥՓΎΎËӕիü‫ ۡڟ‬naguxchagu, ͑իɥ͑ӥǣӕ, rü marü cuxüۡ nanguxüۡ i
͑ҡӥфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑нӕɗիӡǣËȍɗɗ ͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ. 16ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲
guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡgü i nagu ҡ̲Ëӕǣ͑իɥ͑ӥǣӕɗ͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ, rü
cunguchaüۡxüۡ.] ̲͑ľ͑ɗիɥɗnaxca۳x cuca i wüxi rü e۳xna
taxre i duüۡxüۡgü na nümagü rü ta namaã
Cua۳xruüۡ ga carneru ga
yadexagüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ. 17ॸ—Rü
iyarütaxuxüۡgu ixuxüۡ
͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡҡ̲͑ӥիü‫ ۡڟ‬ɗ͑իɥ͑ӥǣӕɗ
(Lc 15.3-7)
͑ǣŕ̲ҡիфľɗĀӕüۡxüۡgüarü ore, rü name
10ॸ—Rü tama name i nüxüۡ pexoo۳x i wüxi ͑ɗիɥɗǣӕիüۡ ɗֆիΥǣӥիüۡmaã nüxüۡ quixu
i buxü i ñaãrüüۡ choxüۡ‫ ڟ‬ֆիΥիüۡ. Ƅфӥ͑ǣŕ̲
ۡ ͑͑ǣŕ̲Ëӕľ͑ľŕ̲%ֆĀľիǣӥիüۡca۳x.
norü dauruüۡgü i orearü ngeruüۡgü i Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡҡ̲͑ӥիüۡ‫ڟ‬
ĀիӡËüãۡ۳ x۳ rü guxüۡguma Chaunatü ya ɗ͑իɥ͑ӥǣӕɗ͑ǣŕ̲ֆիΥǣӥիüۡãrü ore, rü
ĀիӡǣӕËӥpe۳իľՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ͑͑ǣŕm ‫ ڟ‬a ̲͑ľ͑ɗիɥɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i tama
͑ǣŕ̲¡ӕիüŕۡ t‫ ڟ‬üwa nachogüxücۡ a۳x. ॸ—Rü
11 ֆիΥիüۡrüüۡǣӕ̲͑%Ëӕфӥիɥ͑ӥ. 18ॸ—Rü
choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü yíxema
фӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑Ëȍ̲͑իŕիŕŕիücۡ a۳x i núma ñoma i naãnewa tama pexü‫ۡڟ‬
duüۡxüۡgü iyarütauxexüۡ. 12ॸ—‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ ɗфӥիɥ͑ӥիŕɗËȍΎфӥΎфľфӥҡ%ӡҡ ̲
ñapegüxüۡ i pema ega wüxi ya yatü rü Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa tichocu.
nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ǣӕɗ100 i carnerugü rü Natürü yíxema meã pexüۡ‫ ڟ‬ɗфӥիɥ͑ӥիŕɗ
wüxi nüxü‫ ۡڟ‬iyarütau۳xgu? ¿Taux e۳xna i ͑ǣŕ̲ΎфľфӥɗիËӥ̲͑ǣŕm ‫ ڟ‬a tá tangu.
nachitaüۡgu namugüãxüۡ ɗ͑ǣŕ̲99, rü 19ॸ—Rü pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕիǣӕ̲

ñu۳իӡËȍɗnaxca۳x yadauxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥիü‫ۡڟ‬ chi taxre i pema i núma ñoma i


iyarütaxuxüۡ? 13ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ naãnewa rü wüxigu ҧacüca۳x ípecaxgu i
iyangauxgu, фӥ̲͑%͑ҡ%ŕիüۡchi i æȍӕ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥիüۡtawa, rü nüma
͑ǣŕ̲͑ΎфӥËф͑ľфӕ. Rü woo guxüۡguma ya Chaunatü rü tá pexna nanaxã.
̲͑%͑ҡ%ŕɗ͑ǣŕ̲99 i tama 20ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕ̲͑ǣľիҡ ҡիфľфӥe۳xna

iyarütauxexüۡ, natürü yexeraãcüxüchi tomaŕ۳xpü۳x i duüۡxüۡgü chauégagu


̲͑%͑ҡ%ŕɗ͑ǣŕ̲Փӥիɗɗɗֆфӥҡիӕիüۡ, íngutaque۳xexüۡwa, rü choma rü ta norü
erü marü nüxüۡ inayangau. 14ॸ—Rü ngãxüۡҡ͑ӥՓËȍ͑ǣŕի̲—ñanagürü.
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ͑ɗիɥֆЬľ͑ҡӥֆ 21ॸRü yexguma ga Pedru rü

ĀիӡǣӕËӥ͑ҡ̲nanaxwa۳xexüۡ na wüxi i Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ, rü nüxna naca, rü


ñaã buxüۡ na iyarütaxuxüۡ. ñanagürü: —¿Pa Corix, ͑ǣŕիǣӕ̲
Ëȍӕľ͑ľŕËȍɗիľիüۡ chomaã ü۳xgu, rü
Ñuxãcü tamücüxüۡ na ingechaüۡxüۡchiga
ñuxree۳xpü۳xcüna i namexüۡ na nüxüۡ‫ڟ‬
(Lc 17.3)
nüxüۡ changechaüۡxüۡ naxca۳իɗ͑ǣŕ̲
15ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëӕľ͑ľŕËȍɗիľիüۡ chixexüۡ i chomaã naxüxüۡ? ¿Rü marü
cumaã ü۳xgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ӥիɥËҡ̲ namexüۡ i cuxca۳x ega 7 e۳xpü۳xcüna
namaã quidexa, rü nüxna nüxüۡ ֆɗիɥǣӕ͑͑ӥիü‫ ۡڟ‬nüxüۡ changechaüۡxüۡ?
55 ͅkҽƄԆॷ18

—ñanagürü. 22ॸRü Ngechuchu ɞ͑͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕ. 28ॸ—Natürü


nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama name i yexgumatama yéma ãŕ۳xgacüxüۡtawa
7 e۳xpü۳իËӥ͑իɥËҡ̲͑ӥիü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ɞ͑իӡӡիǣӕǣֆľ̲ֆҡӥ, rü nüxüۡ
cungechaüۡ. Natürü guxüۡǣӕҡ ̲͑ɗիɥɗ inayangau ga wüxi ga namücü ga
nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ na cungechaüۡxüۡ woo 70 írarüwatama nüxüۡ‫ ڟ‬nangetanüxüۡ. Rü
e۳xpü۳xcüna i 7 wa nangu —ñanagürü. yema yatü rü nüxna natüxüe, rü
nananu۳xnaxã, rü ñanagürü nüxüۡ:
Cua۳xruüۡ ga ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡ ga tama
“¡Choxü‫͑ ۡڟ‬ǣɥիüۡ ͑իӥҡ͑ӥɗ͑ǣŕ̲
namücüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ngechaüۡxüۡ ga norü
Āɥŕфӕɗ͑ǣɥիüۡ cungetanücü!͖ٚ͑ǣӥфӥ.
ngetanügu ixuxüۡ 29ॸ—Rü yexguma ga yema namücü rü

23ॸRü Ngechuchu rü ñanagürü: —Rü yema yatüpe۳xegu nacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü nüxüۡ


͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑ãŕ۳իǣËӥɗիɥիüۡ, rü ۡ
naca۳ax۳ ü, rü ñanagürü:
ñoma wüxi ga nachiüۡãneãrü ãŕ۳xgacü ga “Pa Chomücüx, ¡choxüۡ nangechaüۡ! Rü
norü duüۡxüۡgü ga nüxüۡ‫ڟ‬ marü tá chapuracü, rü tá cuxüۡ‫ڟ‬
nangetanügüxü̲ۡ%̲͑ľիŕŕËȍüۡxüۡrüüۡ chanaxütanü i guxü̲ۡٚ, ñanagürü.
͑ɗիɥ. 24ॸ—Rü yexguma inaxügüãgu ga 30ॸ—Natürü ga yema yatü rü tama nüxüۡ

meã nüxüۡ na yadaugüxüۡ ga yema nüxü‫ۡڟ‬ nacuáxchaüۡ ga yema ore. Rü


nangetanügüxüۡpane, rü naxüۡtawa poxcupataüۡgu tüxüۡ napoxcuama
nanagagü ga wüxi ga norü duüۡxüۡ ga ñu۳xmata nüxüۡ‫ ڟ‬tanaxütanü ga yema
ҡիӥËȍɗËӥǣĀɥŕфӕ͑ӥիüۡ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ tümaãrü ngetanü. 31ॸ—Rü yexguma togü
ngetanüxüۡ. 25ॸ—Natürü ga yema norü ga yema ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡgü nüxüۡ
duüۡxüۡ фӥ͑͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳x, rü daugügu ga yema ngupetüxüۡ, rü
taxuacüma norü cori ga ãŕ۳xgacüaxüۡ‫ڟ‬ ЙΎф%Ëӥ͑%ŕՓnangu۳x ga yema
nanaxütanüŕg‫ ڟ‬a. Rü yemaca۳x ga yema naxüxüۡ ga yema yatü. Rü norü
ãŕ۳xgacü rü norü churaragüxüۡ namu na corixüۡҡՓ͑իɥфӥ͑ӥիüۡ nayarüxugüe
to ga corixüۡ namaã nataxegüxüۡca۳x ga ga guxüۡma ga yema ngupetüxüۡ. 32ॸ—Rü
yema yatü, wüxigu tümamaã ga naxma۳x yexguma ga yema ãŕ۳xgacü rü nanamu
rü naxãcügü rü norü yemaxüۡgü, na ga norü churaragü na naxüۡtawa
ֆľ̲͑ҡ͑ӥǣĀɥŕфӕ̲% nagagüãxüۡca۳x ga yema yatü. Rü
naxütanüãxüۡca۳x ga norü ngetanü. yexguma naxüۡtawa nanguxgu, rü
26ॸ—Rü yexguma ga yema norü duüۡxüۡ ñanagürü nüxüۡ:
rü norü ãŕ۳xgacüpe۳xegu nacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü “Wüxi i chixexüۡ i chorü duüۡxüۡ нӕɗիɥ.
nüxüۡ naca۳ax۳ üۡ, rü ñanagürü: Choma rü cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ changechaüۡ ga
“Pa Corix ¡choxüۡ nangechaüۡ! Rü marü yema choxü‫ ۡڟ‬cungetanüxüۡ, erü choxüۡ
tá chapuracü, rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬chanaxütanü i cuca۳ax۳ üۡ na tama cuxüۡ chapoxcuxüۡca۳x.
guxü̲ۡٚ, ñanagürü. 27ॸ—Rü yema norü 33ॸ—Rü cuma rü chita nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ

ãŕ۳xgacüaxüۡ‫ ڟ‬nangechaüۡtümüüۡ, rü cungechaüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ëӕ̲ӥËӥɗËӕիüۡ‫ڟ‬


yemaca۳x namaã nüxüۡ nixu ga marü nangetanüxüۡ, yexgumarüüۡ ga choma rü
tama nüxü‫ ۡڟ‬na naxütanüãxüۡca۳x ga yema cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ na changechaüۡxüۡrüüۡ ga
norü ngetanü. Rü ñu۳իӡËȍɗ yema choxü‫ ۡڟ‬cungetanüxüۡٚ, ñanagürü
ͅkҽƄԆॷ18ٍॷ19 56

nüxüۡ. 34ॸ—ѠӥЙΎф%Ëӥ͑͑ӕիӡËȍɗǣ 6ॸ—Rü ñu۳իӡËȍɗҡ̲ҡիфľ͑ɗիɥ, rü


yema ãŕ۳xgacü. Rü norü churaragüxüۡ Փӥիɗҡ̲͑ɗիɥ. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x
namu na napoxcugüãxüۡca۳x ga yema taxucürüwa texé nügüna
yatü ñu۳xmata guxüۡ nüxüۡ‫ ڟ‬naxütanü ga ҡֆիɥǣËȍɗҡ͑ӥիŕŕɗ͑ǣŕ̲ҡիфľɗ
yema nüxüۡ‫ ڟ‬nangetanüxüۡ —ñanagürü ga Tupana nügüna mugüxüۡ —ñanagürü.
Ngechuchu. 35ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥҡ: 7ॸRü yexguma Ngechuchuna nacagü rü

—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá pemaã nanaxü ya ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ͑ɗիɥǣͅΎɥËȍŃ


æȍӕ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲ ga duüۡxüۡgümaã nüxüۡ yaxuxüۡ rü
tama wüxichigü aixcüma pemücügüaxü‫ۡڟ‬ ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃҡӥmama۳xüۡ ítáxchaüۡgu
nüxüۡ pengechaüۡgügu —ñanagürü. фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗՓӥիɗɗЙΎЙľфɗ
ta۳իǣӥЙ͑ľ͑ǣɥի͑ҡի%, rü ñu۳իӡËȍɗ
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ͑ҡ̲
͑ǣɥիüۡ ítata۳x? ñaxüۡ —ñanagürügü. 8ॸRü
namexüۡ na texé tümama۳xüۡ ítáxüۡ
Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü
(Mr 10.1-12; Lc 16.18)
nüxüۡ: —Ьľǣǣӕ͑ɗիɥǣͅΎɥËȍŃǣҡ̲
pexna nachúxãxüۡ na pexma۳xüۡ ípetáxüۡ.
19
1ॸRü yema ñaxguwena ga
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ Yerü nüma nüxüۡ nacua۳x na tama
Gariréaarü naãnewa. Rü natü ga ɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥիüۡ. Natürü noxriarü
Yudáüۡ%фӥҡΎËӕҡӥՓ͑իӡǣ֤ӕĀŃфӥ ӥǣӥǣӕфӥҡ̲ֆľ̲%Ëӥ͑ɗիɥ. 9ॸ—Rü
naãnewa. 2ॸRü muxüۡma ga duüۡxüۡgü choma pemaã nüxüۡ chixu rü tama name
͑Փľ͑фӥիɥ, rü nüma ga Ngechuchu rü na texé tümama۳xüۡ ítáxüۡ ľǣҡ̲͑ɥ
ֆŃ̲̲͑͑ľŕիŕŕǣֆľ̲ićaaweexüۡ. ֆֆҡӥ̲%͑͑ǣŕ%ŕիüۡǣǣӕֆɗիɥǣӕ. Rü
3ॸRü Ngechuchuca۳ի͑իɥǣ͖ӕիфľǣ ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗֆɗ̲ֆҡӥфӥ͖u۳իӡËȍɗ͑ɥ
Parichéugü, rü nüxna nacagü rü i ngemaã naxãxma۳xgu, rü chixexüۡ naxü,
ñanagürügü: —¿Cuxca۳x namexüۡ i wüxi i фӥ͖Ύ̲͑ɥɗ͑ǣľ̲%̲фľ
yatü na ínatáxma۳xmarexüۡ ega ҧacü rü ͑͑ǣŕ%ŕիüۡrüüۡ ͑ɗիɥ. ѠӥҡľիŃֆ͑ǣɥ̲%
chixexüۡ taxü۳xgu ya naxma۳x? %̲իŕɗ͑ǣŕ̲͑ǣľɗ͑ǣɥҡľ͑ǣɥիüۡ íta۳xcü,
—ñanagürügü. Rü yemaãcü nüxna фӥ͖Ύ̲͑ɥɗ͑ǣľ̲%̲фľɗҡЙľիüۡrüüۡ
nacagü yerü Ngechuchuxüۡ chixexüۡgu ҡɗիɥ—ñanagürü ga Ngechuchu. 10ॸRü
͑͑ǣӕիŕŕǣӥËȍüۡ. 4ॸRü Ngechuchu ñu۳իӡËȍɗǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü rü
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Taguma ñanagürügü nüxüۡ: —Ƅǣ͑ǣŕ̲%Ëӥ
e۳ի͑͑ՓЙľ͑ǣәľɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥ ֆɗիɥǣӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲ҡ̲
ore i ümatüxüۡ i nüxüۡ ixuxüۡ ga noxri naxãma۳x ya yatü rü tama ixãte i nge
Tupana naxü۳xgu ga duüۡxüۡgü, rü yatüxüۡ —ñanagürügü. 11ॸRü Ngechuchu norü
rü ngecüxüۡ na naxüxüۡ? 5ॸ—Rü ñanagürü ngúexüۡgüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü:
ga Tupana: —Taxucürüwa guxüۡma i duüۡxüۡgü nüxüۡ
٘Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ya yatü rü tá nanatü rü nacua۳x i ҧËӥËȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲
͑ŕ͑͑ɗիӡǣËȍɗ͑nama۳xmaã ngu۳իŕŕҡľ. Natürü yíxema Tupana tüxüۡ
‫ ڟ‬իücۡ a۳x. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ
inaxãӡ nüxüۡ cua۳xŕŕի‫ ڟ‬ŕիɥËҡ̲ҡɗիɥֆ͑ӥիüۡ
͑ǣŕ̲ҡիфľфӥ͖Ύ̲Փӥիɗҡ̲ɗ cua۳xgüxe. 12ॸ—Ѡӥ͑͑ǣŕի̲ɗ
duüۡxüۡrüüۡ ҡ ͑ɗիɥǣӥٚ. nagúxüۡraüۡxüۡ i guxchaxüۡ na tama
57 ͅkҽƄԆॷ19

naxãma۳xüۡca۳x ya yatü. Erü nümaxüۡ i nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ:


yatü rü woetama taxucürüwa naxãma۳x —¿Tü۳xcüüۡ ٘ͅľËӥ͖ٚËӕфӥǣӥËȍΎիüۡ?
erü norü bucüma nangepü۳xüchare. Rü ƄфӥҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ɗիɥֆ̲ľËӥɗիɥËӥ,
nümaxüۡ i yatü rü taxucürüwa naxãma۳x фӥ͑ҡիӕ̲ɗҡΎɗ̲ľËӥɗիɥիüۡ. Natürü
erü nayauxpü۳xücharee. Rü togü tama ͑ǣŕիǣӕ̲Ëӕ͑ֆӕիËȍüۡgu i maxüۡ i
naxãma۳x erü Tupanaãrü taguma gúxüۡ, фӥ‫͑ؽ‬ǣ͑իɥ͑ӥɗ
ngúchaüۡիɥËҡ̲͑իӥǣӥËȍüۡ. Rü texé Tupanaãrü mugü! —ñanagürü. 18ॸRü
ֆ͑ǣŕ̲%Ëӥ̲իËȍüۡիŕфӥ̲фӥ̲͑ľ yexguma ga guma ngextü۳xücü rü
ɗ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ̲իüۡ —ñanagürü ga ñanagürü: —‫ͮع‬ǣŕիüۡrüüxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ
Ngechuchu. ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣӥɗ͑ǣËȍիɥ͑ӥիüۡ?
—ñanagürü. Rü Ngechuchu nanangãxüۡ
Ngechuchu rü meã buxüۡgüxüۡ nayaxu
rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ҽ%ӡҡ ̲
(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)
Ëӕ̲ ŕҡ, фӥҡ%ӡҡ ̲͑ɥɗ͑ǣľ̲%
13ॸRü duüۡxüۡgü rü Ngechuchuxüۡtawa ‫ ڟ‬ax۳ , фӥҡ%ӡҡ ̲
icupe, фӥҡ%ӡҡ ̲Ëӕ͑ǣɥta۳
nanagagü ga ñuxre ga buxüۡgü na ۡ
doraxü quixu i togüchiga! 19ॸ—¡Rü
Ngechuchu nüxüۡ ɗ͑ǣΥǣӥիüۡca۳x rü namaã ҡӥ̲ǣ͑իɥ͑ӥֆËӕ͑ҡӥфӥËӕľ, rü
͑ֆӕ̲ӥիŕիüۡca۳x. Natürü ga nüxüۡ nangechaüۡ ɗËӕ̲ӥËӥǣӥ͑ǣŕ̲͑
Ngechuchuarü ngúexüۡgü rü inanaxügüe cugü cungechaüۡxüۡrüüۡ! —ñanagürü.
ga na yangagüãxüۡ ga yema duüۡxüۡgü ga 20ॸRü yexguma ga guma ngextü۳xücü rü

Ngechuchuxüۡtawa buxüۡgüxüۡ gagüxüۡ. ñanagürü: —Guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲̲ӕǣӥɗ


14ॸNatürü ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ quixuxüۡ rü woetama chorü
nüxüۡ ga norü ngúexüۡgü: —Marü name i ¡ӕËӥ̲̲ľ%Ëȍֆ͑ǣӕիŕŕ. ¿Rü ҧacü rü
chauxüۡҡՓ͑իɥɗ¡ӕիüۡgü. ‫ؽ‬Ѡӥҡ%իӢɗ to tá chaxü na choxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲իüۡca۳x i
nüxna penachu۳xuxüۡ! Erü Tupana maxüۡ i taguma gúxüۡ? —ñanagürü. 21ॸRü
ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa rü tümaca۳ի͑ɗիɥֆ Ngechuchu nanangãxüۡ rü ñanagürü
yíxema ñaã buxüۡgürüüۡ ̲ľ%ֆիΥǣӥիľ nüxüۡ: —Ega aixcüma Tupanape۳xewa
—ñanagürü. 15ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ ̲ľËӥнӕɗիɥիËȍüۡgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ
Ngechuchu rü yema buxüۡgüétü namaã cutaxe i guxüۡma i curü
naxüme۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ ͑ǣŕ̲իüۡgü rü togü i ngearü
yéma. ͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxüۡ͑Ëӕ͑ի%ɗ͑ǣŕ̲Ëӕфӥ
natanü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ Ëӕիüۡ‫ڟ‬
Wüxi ga ngextü۳իӥËӥǣĀɥŕфӕã۳xüۡchicü
͑͑ǣŕի̲ɗËӕËȍɗËɗĀիӡǣӕիüۡ i
Ngechuchumaã nidexa
naãnewa. Rü ñu۳իӡËȍɗ̲фӥ̲͑ľɗ
(Mr 10.17-31; Lc 18.18-30)
ËȍΎՓľËӕфӥիӡ—ñanagürü. 22ॸNatürü
16ॸRü wüxi ga ngextü۳xücü rü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣǣӕ̲
Ngechuchuxüۡtawa nangu, rü nüxna ngextü۳xücü rü poraãcü nangechaüۡ, yerü
naca, rü ñanagürü: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡ ya ̲͑ӕ%фӥĀɥŕфӕã۳xüۡchi. 23ॸRü yexguma ga
Mecüx, ¿ҧacü tá chaxüxüۡ na Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ
chanayaxuxüۡca۳x i maxüۡ i taguma gúxüۡ? ñanagürü: —Aixcüma pemaã nüxüۡ
—ñanagürü. 17ॸRü Ngechuchu Ëȍɗիӕфӥ͑ǣӕիËȍիӥËȍɗ͑ɗիɥ͑Փӥիɗɗ
ͅkҽƄԆॷ19ٍॷ20 58

duüۡxüۡ ɗĀɥŕфӕã۳xüۡchixüۡ rü Tupana rü e۳xna tümama۳x rü tümaxãcügüxüۡ rü


ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa na nanguxüۡ. 24ॸ—Rü tümaãrü naãne chauxca۳x ítáxe, rü 100
aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü ñoma e۳xpü۳իËӥ͑ɗ͑ǣŕ̲͑Ύիфɗҡӥիü‫ۡڟ‬
wüxi i cameyu na taxucürüwama wüxi ͑ǣŕի̲իüۡãrü yexera tá tayaxu. Rü
ֆӕËӕ̲իŕҡӥՓ͑իӥЙľҡӥիüۡãrü yexera naŕt‫ ڟ‬ü tá tanayaxu i maxüۡ i taguma
͑фӥǣӕիËȍ̲ŕnaxca۳x i wüxi i duüۡxüۡ i gúxüۡ. 30ॸ—Natürü muxüۡma i nümaxüۡ i
Āɥŕфӕã۳xüۡchixüۡ na yaxücuxüۡ i ngextá ñoma i naãnewa duüۡxüۡgü wixpe۳xewa
Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa —ñanagürü. ӥǣӥիŕŕիüۡ, фӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü
25ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣ ҽӕЙ͑ҡ ՓɗիՓľ̲͑͑իӥǣӥիŕŕ. Rü
norü ngúexüۡgü rü poraãcü muxüۡma i nümaxüۡ i ñoma i naãnewa
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü nügüna nacagüe rü duüۡxüۡǣӥՓɗիՓľ̲ӥǣӥիŕŕիüۡ, rü
ñanagürügü: —¿Rü texé tá e۳ի͑ҡɗիɥֆ Āիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü Tupana tá
nayaxúxe i maxüۡ i taguma gúxüۡ? wixpe۳իľՓ͑͑իӥǣӥիŕŕ.
—ñanagürügü. 26ॸRü Ngechuchu nüxüۡ
Cua۳xruüۡ ga puracütanüxüۡgu ixuxüۡ
nadawenü rü ñanagürü nüxüۡ:
—Duüۡxüۡgü rü taxuacüma nügü
20
1ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑ãŕ۳xgacü

̲͑իŕŕ, natürü Tupanaãxü‫ ۡڟ‬rü ɞɗիɥիüۡwa rü ñoma wüxi ga


͑ҡӕիËȍ̲͑͑իŕիŕŕ%իüۡ ubanecüarü yora ga pa۳xmama norü
—ñanagürü. 27ॸRü yexguma ga Pedru rü puracütanüxüۡ ta yadaucürüüۡ ͑ɗիɥ. 2ॸRü
ñanagürü nüxüۡ: —Pa Corix, toma rü yema puracütanüxü̲ۡ%̲͑͑ľիŕŕ͑
marü ítanawogü ga guxüۡma ga torü ՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕǣӕ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬na
yemaxüۡǣӥ͑ËӕՓľҡфӥիɥիüۡca۳x. ¿Rü naxütanüãxüۡca۳x ga wüxichigü ga
ҧËӥҡ ͑ɗիɥɗҡΎфӥ͑ҡ͑ӥɗ͖u۳xmax? ngunexüۡgu. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑%͑ľՓ
—ñanagürü. 28ॸRü Ngechuchu nanamugü na yéma yapuracüexüۡca۳x.
nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: 3ॸ—Rü yixcama ga 9 arü ngoragu rü

—Aixcüma pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲ ínayadau ga ngextá yatügü ga


ngunexüۡ i Tupana nagu puracüca۳x daugüxüۡ
nangexwacaxüۡիŕŕիüۡ i guxüۡma, rü íngutaque۳xegüxüۡxüۡwa. Rü yexma nüxüۡ
choma rü ãŕ۳իǣËӥֆҡËӥҡ Ëȍɗիɥ. Rü nayangau ga ñuxre ga yatügü ga ngearü
ËȍΎфӥҡΎËȍɗËɗ̲ľիŕËȍɗիüۡwa tá puracüã۳xgüxüۡ. 4ॸ—Rü ñanagürü nüxüۡ:
charüto. Rü pema i 12 i chorü ngúexüۡgü ‫ ڟ‬a chorü ubanecüwa
“¡Ngŕm
͑ËȍΎՓľЙľфӥիɥիüۡ rü pema rü tá ta peyapuracüe! Rü meã tá pexü‫ۡڟ‬
pexü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗЙľфӥҡΎËȍɗËիüۡ i Ëȍ͑իӥҡ͑ӥٚ, ñanagürü. Rü nümagü rü
̲ľիŕËȍɗիüۡ i chauxüۡtawa. Rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá ֆŃ̲͑իɥ. 5ॸ—Rü yema ubanecüarü
perütogü na norü maxüۡchigaca۳x nüxüۡ yora rü tocuchigu rü wenaxãrü togü ga
picagüxüۡ i guxüۡma i Yudíugü. 29ॸRü puracütanüxüۡ ta nayadau. Rü
guxãma ya yíxema tümapata chauxca۳x tomaŕ۳xpü۳xarü ngoragu ga yáuanecü rü
ítáxe, rü e۳ի͑ҡӥ̲ŕ͑ľŕǣӥфӥ wenaxãrü yexgumarüüۡ ta nayadau.
ҡӥ̲ŕya۳xgüxüۡ chauxca۳x ítáxe, rü e۳xna 6ॸ—Rü yixcama ga wüxime۳ŕx ۳ pü۳xarü
ҡӥ̲͑ҡӥфӥҡӥ̲ŕիüۡ chauxca۳x ítáxe, ngoragu ga yáuanecü rü wenaxãrü
59 ͅkҽƄԆॷ20

ínayadau ga ngextá yatügü ga “Yixema rü guxüۡ i ngunexüۡgu


puracüca۳x daugüxüۡ üa۳xcüxetüwa tapuracüe, natürü i ñaã
íngutaque۳xegüxüۡxüۡwa. Rü yexma nüxüۡ puracütanüxüۡ i wixwenaxüۡchi íngugüxüۡ
nayangau ga ñuxre ga togü ga yatügü rü wüxi i ngoratama napuracüe. Natürü
ga ngearü puracüã۳xgüxüۡ. Rü ñanagürü ͑ǣŕ̲ҡӥիüۡ‫ ڟ‬naxütanüãxüۡ‫ڟ‬ŕ۳xpü۳xtama
nüxüۡ: nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬իӥҡ͑ӥٚ, ñanagürügü.
“¿Tü۳xcüüۡ i pema rü nuxã 13ॸ—Natürü ga yema ubanecüarü yora

perüchomare i guxüۡ i ñoma i nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ ga wüxi


ngunexüۡgu, rü tama pepuracüe?ٚ ga yema puracütanüxüۡ:
ñanagürü. 7ॸ—Rü nümagü nanangãxüۡgü, “Pa Chomücüx, tama cuxü‫ ۡڟ‬changɥ ۳x.
rü ñanagürügü nüxüۡ: ¿Tama e۳ի͑ɗՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥǣӕֆɗɥիüۡ ga
“Tama tapuracüe erü taxúema toxca۳x ËȍΎ̲%Ëӕ̲͑ľիŕŕիüۡ na cuxüۡ‫ڟ‬
tadau na tüxüۡ‫ ڟ‬tapuracüexüۡca۳իٚ, chanaxütanüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥ?
ñanagürügü. Rü yexguma ga yema 14ॸ—‫͵ؽ‬%ɗËӕфӥĀɥŕфӕ, фӥɞɗիӡ! Rü

naãneãrü yora rü ñanagürü nüxüۡ: ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡ i wüxi i


“¡Pema rü ta ngŕm ‫ ڟ‬a chorü ubanecüwa ngoratama puracüexüۡ, rü choma nüxna
ЙľիɥфӥЙľֆЙӕфËӥľ! Rü meã tá pexü‫ۡڟ‬ ͑ǣɥիüۡ chaxãxchaüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ëӕի͑͑ǣɥիüۡ
Ëȍ͑իӥҡ͑ӥٚ, ñanagürü. 8ॸ—Rü chaxãcüe۳xpü۳x. 15ॸ—¿Tama e۳xna name i
yexguma marü nachütagu rü yema ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲chanaxwa۳xexüۡãcüma
naãneãrü yora, rü naxca۳x naca ga norü ͑ǣɥ̲%͑Ëȍիӥիüۡ ɗËȍΎфӥĀɥŕфӕ? ¿Rü
puracütanüxüۡãrü dauruüۡ, rü ñanagürü e۳ի͑нӕɗի%ӡի%Ëȍɗľфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ
nüxüۡ: chamecüma?͖ٚ͑ǣӥфӥ. 16ॸ—Rü yíxema
“¡Naxca۳ի͑Ëɗ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡ. ñu۳xma duüۡxüۡgü wixweama tüxüۡ
Ѡӥ͑ӥիɥф͑ӥիü‫͑ ۡڟ‬իӥҡ͑ӥɗ͑ǣŕ̲ ügüxŕŕի‫ ڟ‬ŕ, фӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü
wixwenaxüۡchima ngŕ̲ ‫ ڟ‬ɥիüۡ, rü nawa tá Tupana tá wixpe۳xewa tüxüۡ ͑իӥǣӥիŕŕ.
icuyacua۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲͑ӥիɥф͑ǣŕm ‫ ڟ‬a Rü yíxema ñu۳xma duüۡxüۡgü wixpe۳xewa
puracüexüۡ!͖ٚ͑ǣӥфӥ. 9ॸ—ѠӥֆŃ̲͑իɥ tüxüۡ ügüxŕŕի‫ ڟ‬ŕфӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa
ga yema puracütanüxüۡ ga rü Tupana tá wixweama tüxüۡ
wüxime۳ŕx۳ pü۳xarü ngoragu ga yáuanecü ͑իӥǣӥիŕŕ. ƄфӥҽӕЙ͑фӥ̲ӕիӡËȍɗľ͑
ЙӕфËӥՓɥիüۡ. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥ͑ǣɥիüۡ naxu, ͑ҡӥфӥ͑Ύիфľҡ̲ҡɗիɥֆֆɞիľ̲
͑ֆӕիǣӥǣՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ. 10ॸ—Rü tüxüۡ yadexechixe —ñanagürü ga
ֆľ̲Փľ͑фӥֆŃ̲͑իɥǣֆľ̲ Ngechuchu.
͑ӥիɥф̲ЙӕфËӥľիüۡ ga puracütanüxüۡ. Rü
Ngechuchu rü wenaxãrü nanaxunagü
͑ӥ̲ǣӥ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕǣӕфӥֆľիľфҡ 
ga norü yuxchiga
͑ǣɥիüۡ ͑ֆӕիǣӥǣĀɥŕфӕ, natürü nümagü
(Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)
фӥҡ͑ǣɥիüۡ nayauxgü ga wüxitachinütama
ǣĀɥŕфӕǣՓӥիɗËȍɗǣӥ. 11ॸ—Rü yexguma 17ॸѠӥֆľիǣӕ̲̲͑ǣӕֆիӡիǣӕǣ

͑ǣɥիüۡ nayauxgügu rü inanaxügüe ga chixri Ngechuchu ga YerucharéüۡՓ͑͑իӡիüۡ


na yadexagüxüۡ nachigagu ga yema rü noxrüwama naxca۳x naca ga yema 12
naãneãrü yora. 12ॸ—Rü ñanagürügü: ga norü ngúexüۡgü, rü ñanagürü nüxüۡ:
ͅkҽƄԆॷ20 60

18ॸ—Pema nüxüۡ pecua۳x na marü —kɗիËӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗËȍӕիфüüۡ ngúxüۡ


ingaicaxüۡ na Yerucharéüۡwa ingugüxüۡ. pingegüxüۡ. ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ËȍΎфӥ
Rü ngŕm ‫ ڟ‬a rü duüۡxüۡgü rü tá chixri tügünecüwawa rü chorü ҧoxwecüwawa na
chomaã nachopetü. Rü tá paigüarü perütogüxücۡ a۳x, rü tama cho۳xme۳xwa
ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i ͑͑ǣŕի̲͑Йľի͑Ëȍ͑ի%իüۡ. Rü
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡna tá choxüۡ Chaunatüme۳իŕՓ͑ɗիɥ͑͑͑ǣŕի̲իüۡ i
namugü. Rü nümagü rü tá chomaã ͑ǣŕ̲, rü nüma tá tüxna nanaxã ya yíxema
nanaxuegugü na chayuxüۡca۳x. 19ॸ—Rü tá tümaca۳իɞֆɗɥիŕ—ñanagürü. 24ॸRü yexguma
to i nachiüۡãnecüۡ۳ãx۳ na choxüۡ namugü. yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣֆľ̲ҡΎǣӥǣ10 ga
Ѡӥ͑ǣŕ̲ǣӥҡ ͑ɗիɥɗËȍӕǣӕ Ngechuchuarü ngúexüۡgü, rü Chaüۡtiágumaã
idauxcüraüۡgüxüۡ rü choxüۡ c۳uaixgüxüۡ, rü rü Cuáü̲ۡ%͑͑ӕŕ. 25ॸNatürü Ngechuchu
ñu۳իӡËȍɗҡ ËӕфӕËȍՓËȍΎիüۡ nipotagü naxca۳x naca rü ñanagürü nüxüۡ: —Pema
͑͑ǣŕի̲Ëȍֆӕիüۡca۳x. Natürü nüxüۡ pecua۳x rü guxüۡ i nachiüۡãnegüarü
tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡguwena rü tá ãŕ۳xgacügü rü poraãcü nanamu i norü
wenaxãrü chamaxüۡ —ñanagürü. duüۡxüۡgü. Ѡӥ͑ǣŕ̲ãŕ۳xgacügü i taxüۡgü rü
norü duüۡxüۡǣӥфӥֆΎф͑ӥǣӥ͑ɗիɥǣӥիŕŕ.
Wüxi ga ngüۡիŕŕca۳x íica ga 26ॸ—ͮҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥɗ
Chaüۡtiágu rü Cuáüۡãrü mama
petanüwa. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃnaxwa۳xegu na
(Mr 10.35-40)
ãŕ۳իǣËӥҡɗɥիüۡ i petanüwa, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ
20ॸѠӥֆŃ̲ɗֆľի̲ǣ͑ŕǣæȍüۡtiágu rü noxri rü guxããrü ngüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗիɥ. 27ॸ—Rü
Cuáüۡ. Rü yema taxre rü Zebedéu nanegü ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗҡľիŃɗЙľҡ͑ӥՓnaxwa۳xegu
͑ɗիɥǣӥ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥNgechuchuca۳իɗֆիӡ ͑ҡӥ̲̲ӥËӥǣӥľфӕ͑ҡɗɥիüۡ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ
̲͑%ǣֆľ̲ҡիфľǣ͑ǣɥ͑ľǣӥ. Rü noxri rü guxüۡma i tümamücügüarü
Ngechuchupe۳xegu iyacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü wüxi ga ngüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗիɥ. 28ॸ—Yerü chomatama i
ngüۡիŕŕca۳x nüxna iyaca. 21ॸѠӥ͑ӥ̲͑ǣɥի͑ Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ rü tama
naca, rü ñanagürü: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ togü choxüۡ rüngüۡիŕŕիücۡ a۳ի͑ɗիɥɗ͑ә̲
cunaxwa۳xexüۡ? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ Ëȍիӡիüۡ. ͮҡӥфӥ͑ә̲Ëȍիӡիüۡ na
inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Corix, duüۡxüۡgüxüۡ charüngüۡիŕŕիücۡ a۳x rü naxca۳x na
͑ǣŕիǣӕ̲ãŕ۳xgacüxüۡ quingucuchigu rü chayuxücۡ a۳իфӥ͑ǣŕ̲%ËӥËȍ͑իӥҡ͑ӥիücۡ a۳x
chanaxwa۳xe i cunamu na wüxi i ñaã chaune na muxüۡma i nümagü rü nüxüۡ‫ڟ‬
rü curü tügünecüwawa na natoxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ ͑͑ǣŕի̲իücۡ a۳x i maxüۡ i taguma gúxüۡ
to i curü ҧoxwecüwawa na natoxüۡ —ñanagürü.
—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 22ॸͮҡӥфӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑ǣɥիüۡ
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑͑ľŕիŕŕǣ
nangãxüۡ rü ñanagürü: —Pema rü tama nüxüۡ
taxre ga ngexetüxüۡ
pecua۳x na ҧacüca۳x ípec۳axüۡ. ¿Namaxã chi
(Mr 10. 46-52; Lc 18.35-43)
peporaexüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡ i tá choxüۡ
üpetüxüۡ? —ñanagürü. Rü nümagü 29ॸRü yexguma Ngechuchu norü
nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —ͮǣŕ̲ %Ëӥ ngúexüۡǣӥ̲%֤ľфɗËәфӥɥ%͑ľՓ
namaã tá taporae —ñanagürügü. 23ॸRü íchoüۡxgu, rü muxüۡma ga duüۡxüۡgü nawe
Ngechuchu nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: ͑фӥիɥ. 30ॸRü yéma namacüwawa
61 ͅkҽƄԆॷ20ٍॷ21

narütogü ga taxre ga ingexetüxüۡ. Rü naxüۡtagu irüxãӡ‫ ڟ‬իüۡ. ‫ؽ‬ѠӥЙľֆՓŕիüۡ, rü


yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ͑ nuã chauxca۳x penagagü! 3ॸѠӥ͑ǣŕիǣӕ̲
Ngechuchu yéma üpetüxüۡ, rü tagaãcü texé pexna caxgu na ҧacüca۳x
Ngechuchuna nacagüe, rü ñanagürügü: ЙľֆՓŕիüۡxüۡ, ¡rü tümamaã nüxüۡ pixu rü
—Pa Corix, Pa Dabítanüxüۡx, ¡Cuxüۡ‫ڟ‬ ñapegügü:
tangechaüۡtümüüۡgü! —ñanagürügü. “Torü cori nanaxwa۳xegü, natürü paxa
31ॸRü yema duüۡxüۡgü ga Ngechuchuwe ҡ ͑͑ՓΎľǣӕիŕŕٚ, ñapegügü tüxüۡ!
фӥիɥիüۡ rü nayangagü na —ñanagürü. 4ॸRü yema naxüpetü yerü
iyanangea۳xgüxüۡca۳x. Natürü nümagü ga ֆľ̲%ËӥҽӕЙ͑͑ֆ͑ǣӕիŕŕǣ͑Ύфӥ
yema ingexetüxüۡ rü yexeraãcü ore ga nuxcümaüۡxüۡ ga norü orearü
Ngechuchuna nacagüe, rü ñanagürügü: uruüۡ ümatüxüۡ ga ñaxüۡ:
—Pa Corix, Pa Dabítanüxüۡx, ¡cuxüۡ‫ڟ‬ 5 “¡Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ gümaã nüxüۡ pixu
tangechaüۡtümüüۡgü! —ñanagürügü. rü ñapegü: ‘¡Dücax ya perü
32ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü yexma ãŕ۳xgacü ya nuã pexüۡҡՓӡËӥ!
nayachiãchi rü naxca۳x naca ga yema Ѡӥ͑ӥ̲фӥՓӥիɗɗ͑ǣŕիüۡrüüxüۡ
ingexetüxüۡ. Rü nüxna naca rü ñanagürü: i duüۡxüۡrüüۡ ínangu, rü wüxi i
—¿ӄacü i penaxwa۳xexüۡ na pexca۳x cowaruacüétügumare
chanaxüxüۡ? —ñanagürü. 33ॸRü nümagü naxaunagü’!ٚ
nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Pa ñanagürü ga yema ore. 6ॸRü yexguma ga
Corix, tanaxwa۳xe na toxüۡ yema taxre ga norü ngúexüۡgü rü yéma
нӕɗĀӕËȍɗҡ͑ӥǣӥիŕŕիüۡ —ñanagürügü. ͑իɥ, rü nanaxügü ga yema Ngechuchu
34ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü nüxüۡ‫ڟ‬ namaã nüxüۡ ixuxüۡ. 7ॸRü
nangechaüۡtümüüۡgü, фӥ͑իŕҡӥǣӥǣӕ Ngechuchuxüۡtawa nanagagü ga yema
͑ɗ͑ǣΥǣӥ. Rü yexgumatama nidauchigü, cowarugü. Rü yema norü ngúexüۡgü rü
фӥͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ. naxchirumaã nanac۳h۳atagü ga yema
cowaruxacü, rü ñu۳իӡËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕ
Yerucharéüۡgu naxücu ga Ngechuchu
rü natagu naxaunagü. 8ॸRü yema
(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Cu 12.12-19)
muxüۡma ga duüۡxüۡǣӥǣ͑Փľфӥիɥիüۡ rü

21
1ॸRü
yexguma marü naxchirumaã nayac۳h۳amatanü ga nama.
yangaicagügu ga ѠӥҡΎǣӥфӥ͑ɥիãt‫ ڟ‬ü ta nadaüۡgü rü
Yerucharéüۡwa na nangugüxüۡ, rü nawa yemamaã nayac۳h۳amatanü ga nama. 9ॸRü
͑͑ǣӕǣӥǣǣӕ̲ɥ%͑ľǣ´ľËȍǣӕŃǣ yema duüۡxüۡgü ga nape۳xegu ãgüxüۡ, rü
Ϙфɞ¡ӕ͑ľËӥфӥma۳իЙӦ͑ľ%фӥ͑ǣɗË̲͑ yema togü ga wixweama ãgüxüۡ, rü
yexmane. Rü Ngechuchu nanamu ga tagaãcü ñanagürügü: —‫̲ͮؽ‬ľիŕËȍɗֆ
taxre ga norü ngúexüۡgü. 2ॸRü ñanagürü daa ãŕ۳xgacü ya Dabítanüxüۡ! ¡Rü
nüxüۡ: —¡Gua tórü to۳xma۳xtawa ̲͑ľիŕËȍɗֆֆɗ̲ҽӕЙ͑ŕg‫ ڟ‬agu núma
͑ǣŕի̲͑ľֆɥ%͑ľի%ËӥՓЙľիɥ! Rü ӡËӥ! ¡Rü cuxüۡ ҡҡիŕŕǣӥ, Pa Tonatü ya
͑ǣŕի̲ҡ ͑ӥիüۡ peyangau i wüxi i ġիӡǣӕËӥի! —ñanagürügü. 10ॸRü
cowaru i ngexüۡ ɗ͑ǣŕի̲͑ǣիüۡxüۡ yexguma Ngechuchu Yerucharéüۡwa
namaã i wüxi i naxãcü i yatüxüۡ i ixücuxgu, rü guxü̲ۡǣֆľ̲ɥ%͑ľËüۡ۳ãx۳
ͅkҽƄԆॷ21 62

rü nanaxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, rü ñanagürügü: nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Ngüۡ, nüxüۡ


—‫ع‬ҽľիľ͑ɗիɥֆĀ? —ñanagürügü. Ëȍիɥ͑ӥ. ¿Natürü taguma e۳xna nawa
11ॸѠӥֆľ̲ͮǣľËȍӕËȍӕՓľфӥիɥիüۡ ga pengúe i Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ i
duüۡxüۡgü rü nanangãxüۡgü rü ñaxüۡ:
ñanagürügü: —ġ͑ɗիɥֆҽӕЙ͑%фӥ ٘Ѡӥ͑ǣŕ̲¡ӕիüۡgü i íraxüchixüۡ rü
orearü uruüۡ ya Ngechuchu ya ΥիËȍ͑ǣӥфӥҡ ҡËӕիüۡ
ǾфɗфŃ͑ľՓ͑ǣŕի̲͑ľֆɥ%͑ľֆ nicua۳xüüۡǣӥٚ,
Nacharétucüۡ۳ãի۳ ɗիɥËӥ—ñanagürügü. ñaxüۡ? —ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑ӥի͑ֆŃ̲͑ɗիӡ, rü
Ngechuchu rü tupauca ga taxüۡnewa
ñu۳իӡËȍɗɞ͑իӡիӡǣǣӕ̲ɥ%͑ľՓ. Rü
ínanawoxüۡ ga duüۡxüۡgü ga yéma taxegüxüۡ
ɥ%͑ľǣ´ľҡ ͑ɗՓ͑իӡ, rü yexma
(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Cu 2.13-22)
nayape.
12ॸRü tupauca ga taxüۡnegu naxücu ga
Ngechuchu rü ori ۳x ga iguera ga ngearü
Ngechuchu, rü ínanawoxüۡ ga yema
ΎΦիüۡmaã chixexüۡ naxuegu
yéma ҧacümaã taxegüxüۡ rü naxca۳x
(Mr 11.12-14, 20-26)
taxegüxüۡ. Rü nanawoegu ga norü
mechagü ga yema duüۡxüۡgü ga yéma 18ॸRü moxüۡãcü ga pa۳xmama rü

Āɥŕфӕ̲%ҡիľǣӥիüۡ rü muxtucugümaã yexguma wenaxãrü Yerucharéüۡca۳x


taxegüxüۡ. 13ॸRü ñanagürü nüxüۡ ga yema nataegugu ga Ngechuchu rü nataiya.
duüۡxüۡgü: —Tupanaãrü ore i 19ॸRü namacüwawa nüxüۡ nadau ga wüxi

ümatüxüۡwa rü ñanagürü: ga ori ۳x ga iguera. Rü naxca۳ի͑ɗիӡ,


٘æȍΎЙҡфӥֆӕ̲ӥիŕЙҡüۡ ͑ɗիɥٚ. natürü taxuüۡma ga norü oxüۡ inayangau,
Natürü pema rü ngɥta۳‫ ڟ‬ax۳ güxüۡpataüۡ rü naãt‫ ڟ‬üxüۡիɥËҡ̲ɗ͑ֆ͑ǣӕ. Rü
Йľֆիɥիŕŕ—ñanagürü. 14ॸRü yéma yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ ga yema ori ۳x:
tupauca ga taxüۡnewa rü Ngechuchuca۳x —Rü tagutáma wena cuxo۳x,
͑իɥǣ͖ӕիфľǣɗ͑ǣľիľҡӥǣӥիüۡ rü —ñanagürü. Rü yexgumatama narüñ۳ľիŕ
ichixeparagüxüۡ. Rü Ngechuchu ga yema ori ۳x. 20ॸRü yexguma yemaxüۡ
̲͑͑ľŕիŕŕ. 15ॸNatürü ga paigüarü nadaugügu ga norü ngúexüۡgü, rü
ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü Ngechuchuna
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü nüxüۡ nacagüe rü ñanagürügü: —¿Rü ñuxãcü i
nadaugü ga yema mexüۡgü ga taxüۡgü ga ñaã ori ۳x i paxama nañ۳ľիŕիüۡ?
Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ ga —ñanagürügü. 21ॸRü Ngechuchu
Ngechuchu rü buxüۡgüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣ͑ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Aixcüma
ñagüxüۡ: —‫̲ͮؽ‬ľիŕËȍɗֆĀãŕ۳xgacü pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
ya Ngechuchu ya Dabítanüxüۡ! ̲ľ%ЙľֆիΥǣӥǣӕфӥҡ̲͑ǣŕ̲
—ñagüxüۡ. Rü yemaca۳x ga yema igueramaã chaxüxüۡիɥËËȍɗЙľիӥ.
ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑͑ӕŕ. 16ॸRü ñanagürügü Natürü yexeraxüۡ chi pexü. Rü
Ngechuchuxüۡ: —¿Nüxüۡ Ëӕիɥ͑ӥիüۡ i ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗĀma۳իЙӦ͑ľ̲%͑ӥիüۡ
͑ǣŕ̲¡ӕիüۡgü namaã idexagüxüۡ? Йɗիӕիǣӕ͑ֆիӡǣËȍɗիüۡca۳x rü taxtü i
—ñanagürügü. Rü Ngechuchu taxüۡËȍɗӥՓ͑իӡիüۡca۳x, rü pega chi
63 ͅkҽƄԆॷ21

͑իɥ͑ӥ. 22ॸRü guxüۡma i ҧacü i naxca۳x ͑фӥիɥ͑ӥŕ͑ҽӕЙ͑ֆɗɥիüۡ ga Cuáüۡxüۡ


ípec۳axüۡ ɗЙľфӥֆӕ̲ӥիŕՓ, rü tá núma mucü —ñanagürügü. 27ॸRü
penayauxgü ega aixcüma yemaca۳x Ngechuchuxüۡ nangãxüۡgü rü
ЙľֆիΥǣӥ%Ëӥ̲naxca۳x ípecaxgu. ñanagürügü: —Tama nüxüۡ tacua۳x ga
texé núma na namuxüۡ ga Cuáüۡ ga
Ngechuchuna nacagüe na texéarü oregagu
baiüۡիŕŕфӕüۡ —ñanagürügü. Rü yexguma
tupauca ga taxüۡnewa nangu۳իŕŕҡľիüۡ
ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ:
(Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)
—æȍΎ̲фӥҡ ҡҡ%ӡҡ ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ
23ॸRü Ngechuchu rü tupauca ga chixu na texé choxüۡ muxüۡ na
taxüۡnegu naxücu. Rü yexguma yéma chanaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ËȍΎի͑naxca۳x
ínangu۳իŕŕҡľֆ͑ľфӥnaxca۳ի͑իɥǣ pec۳axüۡ —ñanagürü.
paigüarü ãŕ۳xgacügü rü togü ga
Cua۳xruüۡ ga taxre ga nanegügu ixuxüۡ
ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü. Rü
Ngechuchuna nacagüe rü ñanagürügü: 28ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu
—‫ع‬ѠӥҡľիŃфӥ̲ӕǣǣӕ͑ɗիɥɗËӕ͑իӥիüۡ i —‫͵ع‬ӕիӡ͖Йľǣӥիüۡ naxca۳x i ñaã ore i tá
͑ǣŕ̲͑ә̲Ëӕիӥիüۡ? ¿Rü texé cuxüۡ pemaã nüxüۡ chixuxüۡ? Rü wüxi ga yatü
tamu na cunaxüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲? rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga taxre ga nane. Rü
—ñanagürügü. 24-25ॸRü Ngechuchu wüxi ga guma nanemaã nüxüۡ nixu rü
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Choma rü tá ñanagürü nüxüۡ:
ta pexna chaca, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍΎիüۡ “Pa Chaunex, chanaxwa۳xe i yéa chorü
pengãxüۡǣӕɗ͑ǣŕ̲Йľի͑naxca۳x ӕ¡фӥ¡ӕիǣӥՓËӕֆЙӕфËӥٚ,
chac۳axüۡ, rü choma rü tá ta pemaã nüxüۡ ñanagürü. 29ॸ—Rü guma nane
Ëȍɗիӕ͑͑ǣŕիüۡrüüxüۡ i ãŕ۳xgacü na nanangãxüۡ rü ñanagürü:
choxüۡ muxüۡ na nuã changu۳իŕŕҡľիüۡ. “Choxü‫ ۡڟ‬nawa۳xtümüüۡ na ngŕm‫ ڟ‬a
¿Rü texé tanamu ga Cuáüۡ na duüۡxüۡgüxüۡ Ëȍիӡիüۡٚ, ñanagürü. Natürü ga
ínabaiüۡիŕŕիüۡca۳x? ¿Pexca۳x rü Tupana yixcamaxüۡффӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥфӥ
ֆɗɥիüۡ ga namucü rü e۳xna duüۡxüۡgümare? düxwa yéma nayapuracü. 30ॸ—Rü
—ñanagürü. Rü yexguma ga yema ֆɗիËӥфǣǣӕ̲͑͑ҡӥфӥ͑ɥǣ
ãŕ۳xgacügü rü inanaxügüe ga nügümaã nanexüۡҡՓ͑իӡ, rü yexgumarüüۡ ta
na yaporagatanücüüxüۡ. Rü nüxüۡ yema ñanagürü. Rü guma nane
nügümaãtama ñanagürügü: —‫͵ع‬ӕիӡ nanangãxüۡ rü ñanagürü:
ñagügüxüۡ tá? Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ӥիüۡ “Marü name, Pa Pa, rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá
ixuxgu na Tupana núma namuxüۡ rü Ëȍիӡٚ, ñanagürü. Natürü tama
nüma rü tá ñanagürü tüxüۡ: ɗիËӥ̲ֆŃ̲͑իӡ. 31ॸ—Rü ñu۳xma
“¿Rü tü۳xcüüۡ ga tama nüxüۡ‫ڟ‬ chanaxwa۳xe i chomaã nüxüۡ pixu rü
ЙľֆիΥǣӥիüۡ?͖ٚ͑ǣӥфӥҡ . 26ॸ—Rü ngexcürüücü ga guma taxre ga nane ga
͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ӥիüۡ ixuxgu na aixcüma naxücü ga yema nanatü
yatügümare núma namuxüۡ rü taxca۳x rü naxwa۳xexüۡ —ñanagürü. Rü nümagü
ҡ ͑ի%ӡËӥ̲, erü duüۡxüۡgü tá tüxüۡ nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Ga
nadai. Erü nümagü i duüۡxüۡgü rü nagu ǣӕ̲͑ӥիɥф̲͑ӕ%Ëӥ͑ɗիɥǣ͑ǣ
ͅkҽƄԆॷ21 64

ɥ͑ӥËӥ—ñanagürügü. Rü yexguma ga norü duüۡxüۡgü na yema puracütanüxüۡna


Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: ͑ǣɥxca۳x yac۳axüۡca۳x ga yema ubatanü ga
—Aixcüma pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲ nüxna ücü. 35ॸNatürü ga yema
yatügü i Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ puracütanüxüۡgü rü ínanayauxüۡ ga yema
͑ǣɥիüۡ dexüۡ фӥ͑ǣŕ̲͑ǣľիüۡgü i chixri coriarü duüۡxüۡgü. Rü nanac۳uaixgü ga
̲իŕիüۡ ҡ ͑ɗիɥɗЙľիüۡЙ͑ӥիɥф wüxi, rü ga to rü nayama۳xüۡchigü, rü ga
ichocuxüۡ i ngextá Tupana ãŕ۳xgacü ֆľ̲ҡΎфӥ͑ӕҡ̲%ɞ̲͑͑ӕիӡËȍɗǣӥ.
ɞɗիɥիüۡwa. 32ॸ—Yerü Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ 36ॸ—Rü yema naãneãrü yora rü

фӥ͑ә̲͑իӡ͑Йľ̲%͑ӥիüۡ Փľ͑ի%фӥ͑Ύիфɗфӥֆľիľффӥ̲ӕ̲ŕիüۡ
yaxuxüۡca۳ի͖͑ӕի%Ëӥҡ ͑Йľ̲իŕիüۡ, ga norü duüۡxüۡgü yéma namugü. Natürü
natürü ga pema rü tama nüxü‫ ۡڟ‬ЙľֆիΥǣӥ. ga yema puracütanüxüۡgü rü yema
Natürü ga yema yatügü ga Dumaãrü togürüüۡtama chixri namaã nachopetü.
ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ dexüۡ rü yema 37ॸ—Rü düxwa ga yema naãneãrü yora
ngexüۡǣӥǣËȍɗիфɗ̲իŕիüۡ rü Cuáüۡãxüۡ‫ڟ‬ rü yéma nanexüۡchixüۡ namu yerü nüma
͑ֆիΥǣӥ. Natürü ga pema rü woo nüxüۡ ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥǣӕфӥËȍɗ͑͑ľǣ͑իɥ͑ӥŕ
na pedaugüxüۡ ǣ͖ӕի%Ëӥ͑ֆիΥǣӥ%իüۡ, ga yema puracütanüxüۡgü. 38ॸ—Natürü
rü tama nüxüۡ perüxoechaüۡ i pecüma i yexguma yema cori nanexüۡ nadaugügu
chixexüۡ ͑ЙľֆիΥǣӥիüۡca۳x —ñanagürü. ga yema puracütanüxüۡgü, rü nügümaã
ñanagürügü:
Cua۳xruüۡ ga chixexüۡ ga
٘ͮǣŕ̲%фӥҡ ͑ɗիɥɗ͖%͑%͑ľɗ
puracütanüxüۡgu ixuxüۡ
yixcama. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%tayama۳xgü na tóxrü
(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)
ֆɗɥիücۡ a۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ. 39ॸ—Rü
33ॸRüñanagürü ta ga Ngechuchu: —Rü nayayauxgü, rü toxnamana nanagagü, rü
chanaxwa۳իľɗɗЙľфӥիɥ͑ӥŕɗ͖%ҡΎɗΎфľɗ yexma nayama۳xgü —ñanagürü. 40ॸRü
cua۳xruüۡ i tá pemaã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü yexguma ga Ngechuchu rü yema paigüarü
nayexma ga wüxi ga yatü ga nüxü‫ۡڟ‬ ãŕ۳xgacügüna naca rü ñanagürü: —¿Rü
nayexmacü ga wüxi ga norü naãne. Rü ͑ǣŕիǣӕ̲ɞ͑͑ǣӕիǣӕɗ͑ǣŕ̲͑%͑ľ%фӥ
yexma nanato ga muxüۡma ga ori ۳x ga yora, rü ҧacü tá yema puracütanüxüۡmaã
uba. Rü ñu۳իӡËȍɗɞ͑͑ЙΎիľǣӕ, rü naxü? —ñanagürü. 41ॸRü yema ãŕ۳xgacügü
nanaxü ga wüxi ga ubaarü rü Ngechuchuxüۡ nangãxüۡgü, rü
yauxtüüۡxüۡchica rü wüxi ga ñanagürügü: —ͮǣŕ̲͑%͑ľ%фӥֆΎффӥ
dauxüۡtaechica. Rü ñu۳իӡËȍɗ͖ӕիфľǣ tama nüxü‫ ۡڟ‬nangechaüۡtümüüۡãcüma tá
puracütanüxüۡna nüxüۡ ͑Āӕիŕŕ. Rü ͑͑Āɗɗ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡgü i chixri
̲͑%̲͑͑ľիŕŕ͑͑ǣ%իüۡgu namaã ̲իŕիüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗҡΎǣӥɗ
͑ǣɥիüۡ yatoyexüۡca۳x ga yema ubatanü. Rü puracütanüxüۡǣӥɗ̲ľ%̲͑%͑ǣɥիüۡ
ñu۳իӡËȍɗǣֆľ̲͑%͑ľ%фӥֆΎффӥՓӥիɗ itoyexüۡ ɗĀɥŕфӕ͑ҡ ͑ӥիüۡ ͑Āӕիŕŕ
ga to ga nachiüۡãne ga yaxüۡguxüۡwa —ñanagürügü. 42ॸRü Ngechuchu rü
͑իӡ. 34ॸ—Rü yexguma norü ubaarü ñanagürü nüxüۡ: —¿Taguma e۳xna nawa
buxgüwa nanguxgu, rü yema naãneãrü pengúe i Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ? Erü
yora rü yéma nanamugü ga ñuxre ga ͑ǣŕ̲Փфӥ͖͑ǣӥфӥ:
65 ͅkҽƄԆॷ21ٍॷ22

٘Ѡӥֆɗ̲͑ӕҡֆ̲ľËӥֆɥ%фӥ naxca۳x yac۳axüۡca۳x ga yema duüۡxüۡgü ga


üruüۡgü nüxüۡ oechirécü rü marü üۡpaacü nüxna naxuxüۡ. Natürü
ñu۳ի̲фӥֆɗ̲ҡ̲͑ɗիɥֆ yema duüۡxüۡgü ga marü nüxna
ҽӕЙ͑͑ӥիɥфֆիӥËӕËȍɗËӥ͑ naxuchiréxüۡ фӥҡ̲ֆŃ̲͑իɥիËȍüۡ.
namaã inaxügüãxüۡca۳իֆɥЙҡ. 4ॸ—Rü wenaxãrü togü ga norü

ѠӥҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ɗիɥǣ duüۡxüۡgüxüۡ yéma namugü. Rü ñanagürü


naxücü ga yema, rü ñu۳xma rü nüxüۡ:
̲͑ľիŕËȍɗɗtaxca۳իٚ, “¡Ngŕ̲‫ ڟ‬Йľիɥ͑իüۡҡՓɗ͑ǣŕ̲
͖͑ǣӥфӥɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. 43ॸ—Rü duüۡxüۡgü i nüxna chaxuchiréxüۡ, rü
͑ǣŕmaca۳x pemaã nüxüۡ chixu rü woo namaã nüxüۡ peyarüxu rü marü íname i
pexca۳xchire۳ի͑ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑%͑ľɗ ËȍΎфӥΥ͑ɗҡիüۡ. Rü marü chanadai i
ngextá Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa, chorü wocagü i ingüexüۡ rü guxüۡma
natürü pexna tá nanapu. Rü togü i marü ínamemare. Rü chanaxwa۳xe i
duüۡxüۡǣӥɗɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥŕիüۡna Йի͑ӕ%͑իɥnaxca۳x i ñaã chorü peta!ٚ
tá nanaxã. 44ॸ—Rü yima nuta ega texé ñanagürü. 5ॸ—Natürü yema duüۡxüۡgü ga
namaã yarüñaxgu rü tá itapoüۡgü. Rü nüxna naxuchiréxüۡ rü tama naga
yíxema tümaŕt‫ ڟ‬ügu nanguxe ya yima ͑իɥ͑ӥŕ. ѠӥՓӥիɗфӥ͑%͑ľՓ͑իӡ, rü
nuta, rü tá tüxüۡ ͑ɗ͖ɥի̲ӥ—ñanagürü ga to rü norü taxepataüۡՓ͑իӡ. 6ॸ—Rü
ga Ngechuchu. 45ॸRü yexguma ga ga togü rü yema ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡgüxüۡ
paigüarü ãŕ۳xgacügü rü Parichéugü nüxüۡ ínayauxüۡ rü nayac۳uaixgü ñu۳xmata
ɥ͑ӥŕǣӕǣֆľ̲Ύфľǣcua۳xruüۡ ga ͑ֆӕľիŕŕ%. 7ॸ—Rü yexguma ga guma
Ngechuchu namaã nüxüۡ ixuxüۡ, rü nüxüۡ ãŕ۳xgacü rü poraãcü nanu. Rü norü
nicua۳ի%Ëȍɗҡ͑ӥǣ͑Ëȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ga churaragüxüۡ yéma namugü na
yema ore. 46ॸRü yexgumatama ga yema yadaiãxüۡca۳x ga yema duüۡxüۡgü ga
ãŕ۳xgacügü rü Ngechuchuxüۡ ̲ ŕҡǣӥիüۡ, rü na yagugüãxüۡca۳x ga
niyauxgüéga. Natürü taxucürüwama ǣӕ̲͑Ύфӥɥ%͑ľ. 8ॸ—Rü ñu۳իӡËȍɗ
nayayauxgü yerü duüۡxüۡgüxüۡ namuüۡŕ, ñanagürü nüxüۡ ga norü duüۡxüۡgü:
yerü nümagü ga duüۡxüۡǣӥфӥ͑ֆիΥǣӥ “Guxüۡma i chorü peta rü marü
ga aixcüma Tupanaãrü orearü uruüۡ na ínamemare. Natürü ga yema duüۡxüۡgü
ֆɗɥիüۡ ga Ngechuchu. ga noxri nüxna chaxuxüۡ rü taxuwama
͑ɗ̲ľ͑͑ӕ%͑իɥիüۡca۳x. 9ॸ—¡Rü yéa taxüۡ
Cua۳xruüۡ ǣ͑ǣɥǣӥфӥЙľҡǣӕɗիӕիüۡ
ɗËֆľՓЙľիɥ, rü nüxna peyaxu i guxüۡ i
(Lc 14.15-24)
duüۡxüۡgü i ngŕm
‫ ڟ‬a nüxüۡ pedauxüۡ, na
͑ә̲ËȍΎфӥЙľҡՓ͑իɥիüۡca۳x!ٚ
22
1ॸRü Ngechuchu rü wenaxãrü

͑͑͑ǣәľիŕŕ. Rü ore ga ñanagürü. 10ॸ—Rü yema ãŕ۳xgacüarü


cua۳xruüۡgu namaã nayaxu, rü ñanagürü duüۡxüۡǣӥфӥֆŃ̲ËֆľՓ͑իɥ. Rü
nüxüۡ: 2ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑ãŕ۳xgacü nüxna nixuetanü ga guxüۡma ga
ɗիɥիüۡ rü ñoma wüxi ga nachiüۡãneãrü duüۡxüۡgü ga mexüۡgü rü chixexüۡgü ga
ãŕ۳իǣËӥǣ͑͑ľ%фӥ͑ǣɥǣӥӥËȍɗӥËӥфüüۡ nüxüۡ iyangaugüxüۡ. Rü yemaãcü
͑ɗիɥ. 3ॸ—Rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu na duüۡxüۡgümaã nanapa ga guma
ͅkҽƄԆॷ22 66

ãŕ۳xgacüpata. 11ॸ—Rü yexguma ga guma Ëӕ͑͑ǣәľիŕŕɗĀӕüۡxüۡgü na Tupana


ãŕ۳xgacü rü nixücu nawa ga yema ucapu naxwa۳xexüۡ%Ëӥ̲̲͑իŕիücۡ a۳x. Rü tama
ga nawa peta naxüxüۡ, yerü ínayadau ga duüۡxüۡǣӥǣ̲фľËӕիɥ͑ӥ, erü tama norü
yema duüۡxüۡgü ga nüxna naxuxüۡ. düxétüxüۡnegu cudawenü, natürü nacüma
Natürü yéma nüxüۡ nadau ga wüxi ga ͑ɗիɥɗËӕ͑ǣӕǣӥիüۡ. 17ॸ—¡Rü tomaã nüxüۡ ixu!
yatü ga tama norü nga۳ի%ŕËȍɗфӕǣӕɗËәիüۡ. фӥ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕֆãŕ۳xgacü ya tacü ya
12ॸ—Rü ñanagürü nüxüۡ: Dumacüãۡ۳ x۳ totanüwa yayauxchaüۡxüۡ, ¿rü
“Pa Chomücüx ¿ñuxãcü i nuxã namexüۡ ֆɗɥիüۡ ͑͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ taxãxüۡ rü
cuxücuxüۡ na tama curü nga۳ի%ŕËȍɗфӕǣӕ e۳xna tama? —ñanagürügü. 18ॸNatürü
quicúxüۡ?͖ٚ͑ǣӥфӥ. Natürü nüma ga Ngechuchu nüxüۡ nacua۳xama na chixexüۡgu
yema yatü rü nangea۳xmare. 13ॸ—Rü ͑իɥ͑ӥŕիüۡ ga yema duüۡxüۡgü, rü yemaca۳x
yexguma ga guma ãŕ۳xgacü rü ñanagürü ñanagürü nüxüۡ: —Ьľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥpe۳xewa
nüxüۡ ga yema norü duüۡxüۡgü: ̲ľ%Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ, ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ
“¡Meã peyana۳ɥ ۳xpara rü chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ. ¿Rü tü۳xcüüۡ i
peyana۳ɥ ۳xchacüügü i ñaã yatü, rü yéama chixexüۡgu choxüۡ Йľ͑ǣӕիŕŕËȍüۡxüۡ?
ĀӥիŃҡӥՓɗЙΎф%Ëӥɞ͑իŕ%͑ľիüۡwa 19ॸ—¡Choxüۡ ͑ǣɥիüۡ ЙľՓŃɗՓӥիɗɗĀɥŕфӕɗ

peyatá! Rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá narüdoxü rü tá ͑ǣɥ̲%ãŕ۳xgacüaxü‫ ۡڟ‬penaxütanücü!


nixü‫ۡڟ‬xchapüta erü poraãcü tá nüxü‫ۡڟ‬ —ñanagürü. Rü yéma naxüۡҡՓ͑ǣɥիüۡ
nangu۳իٚ, ñanagürü. 14ॸ—Rü Tupana rü ͑͑ǣľǣӥǣՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥǣֆľ̲Āɥŕфӕ.
̲ӕիӡËȍɞľ͑͑իӕ, natürü noxretama 20ॸѠӥֆľիǣӕ̲ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ǣɥիüۡ da۳u۳xgu,
ҡɗիɥֆֆɞիľ̲ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ҡӥիüۡ rü nüxna naca, rü ñanagürü —¿Rü
idexechixe —ñanagürü ga Ngechuchu. texéchicüna۳ի%фӥҡľիŃŃǣ͑ɗիɥɗ͑ǣɥǣӕӥիüۡ?
—ñanagürü. 21ॸRü nümagü nanangãxüۡgü,
Ãŕ۳xgacüaxü‫ ۡڟ‬Āɥŕфӕ̲%͑իӥҡ͑ӥիüۡchiga
rü ñanagürügü: —Dumacüãۡ۳ x۳ ya ãŕ۳xgacü
(Mr 12.13-17; Lc 20.20-26)
ya tacüchicüna۳ի%͑ɗիɥ—ñanagürügü. Rü
15ॸRü yexguma ga Parichéugü rü yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ:
͑ɗիɥǣËȍɗ. Rü noxrüwama nügümaã —¡Ãŕ۳իǣËӥ͑͑ǣɥիüۡ Йľի%ɗ͑ǣŕ̲
͑ֆ̲ľիŕŕǣӥ͑ҧacü rü oremaã tá ãŕ۳իǣËӥфӥɗիɥËӥ, фӥҽӕЙ͑͑͑ǣɥիüۡ pexã
Ngechuchuna nacagüexücۡ a۳x na chixexüۡgu ɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥɗիɥËӥ! —ñanagürü.
͑͑ǣӕիŕŕǣӥ%իücۡ a۳x rü ñu۳իӡËȍɗ 22ॸRü yexguma yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ, rü

ãŕ۳xgacüxüۡtawa na ínaxuaxüۡgüãxücۡ a۳x. na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. ѠӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑ɞ͑ɗիɥ.


16ॸRü yemaca۳x Ngechuchuxüۡtawa
Ngechuchuna nacagüe rü ngoxi wena
nanamugü ga ñuxre ga norü duüۡxüۡgü
ҡ իфӥ̲͑իŕɗĀӕüۡxüۡgü
namaã ga ñuxre ga Erodearü duüۡxüۡgü na
(Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)
yema oremaã Ngechuchuna na
yacagüexücۡ a۳x. Rü yexguma 23ॸRü yematama ngunexüۡgu rü ñuxre ga

Ngechuchuxüۡtawa nangugügu rü Chaduchéugü rü NgechuchuxüۡҡՓ͑իɥ. Rü


ñanagürügü: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, nüxüۡ ͑ӥ̲ǣӥ͑ɗիɥǣ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ na yuexüۡ rü
tacua۳իфӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ ҡǣӕҡ ̲Փľ̲͑͑իŕիüۡ. Rü yemaca۳x
quixuxüۡ i curü ore. Rü aixcüma Ngechuchuna nacagüe, rü ñanagürügü:
67 ͅkҽƄԆॷ22

24ॸ—Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ͅΎɥËȍŃ͑ӥիüۡ ixuxgu ñanagürü. Ѡӥ͑ǣŕ̲ΎфľՓ͑ӥիüۡ tacua۳x


фӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗֆֆҡӥ͑ի%ma۳x rü rü woo ñoma i naãnewa nayuegu i
nangexacüyane nayu۳xgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ duüۡxüۡgü, natürü Tupana nüxüۡ da۳u۳xgu
͑ŕ͑ľŕҡ̲͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳իɗ͑ǣŕ̲ rü guxüۡǣӕ̲̲͑իŕ—ñanagürü ga
yutecü i naxümۡ a۳x, ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ Ngechuchu. 33ॸRü yexguma yemaxüۡ
naxãxãcüxüca۳x nüxüۡ‫ ڟ‬ֆֆɗ̲͑ŕ͑ľŕֆ
ۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣĀӕüۡxüۡgü, rü guxüۡma
marü yucü —ñanagürü ga yema ore. 25ॸRü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ͑Ύфӥ
ñanagürügü ta ga Chaduchéugü: —Nayexma ngu۳իŕŕҡľǣͮǣľËȍӕËȍӕ.
ga totanüwa ga 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕ. Rü naxãma۳x
ͮǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕɗǣӕիüۡ i norü
ga guma yacü, natürü tauta naxãxãcüyane
̲ӕǣӥфӥֆľիľфɗիɥիüۡ
nayu. Ѡӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ɥǣ͑ŕ͑ľŕ͑ӥիɥ
(Mr 12.28-34)
͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x ga yema ngecü. 26ॸ—Rü
guma rü ta nayu, rü nangexacü. Rü yexguma 34ॸRü nangutague۳xegü ga Parichéugü
фӥ͑ɥǣ͑ŕ͑ľŕ͑ӥիɥ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x. Rü ga yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣ͖ӕի%Ëӥ
yemaãcü gucüma ga guma 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕфӥ Ngechuchu rü yema Chaduchéugüxüۡ na
͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x ga yema nge. Rü gucüma iyanangea۳իǣӥիŕŕիüۡ. 35ॸRü wüxi ga yema
nayue tauta naxãxãcüyane. 27ॸ—Rü Parichéugü ga ore ga mugüwa
ֆľ̲Փľ͑фӥ͑ǣɥ̲фӥҡɗֆӕǣֆľ̲͑ǣľ. ngu۳իŕŕҡľիüۡ rü Ngechuchuxüۡ chixexüۡgu
28ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆӕľիüۡ Փľ̲͑իŕǣӕ, ¿rü ͑͑ǣӕիŕŕËȍüۡ. Rü yemaca۳x
ngexcürüücü ga guma 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕ Ngechuchuna naca rü ñanagürü: 36ॸ—Pa
naxma۳իҡ ɗֆɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ǣľ? Yerü gucüma ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ‫͑ع‬ǣŕիüۡrüüxüۡ i Tupanaãrü
ga guma 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x ̲ӕ͑ɗիɥɗǣӕիüۡ i norü mugüarü yexera
—ñanagürügü. 29ॸRü yexguma ga ɗիɥիüۡ? —ñanagürü. 37ॸRü Ngechuchu
Ngechuchu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: nanangãxüۡ rü ñanagürü: —ͮǣŕ̲
—Pema rü ípetüe erü tama nüxüۡ pecua۳x i Tupanaãrü mu i guxüۡ i norü mugüarü
Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ, rü tama nüxüۡ ֆľիľфɗիɥիüۡ, rü ñanagürü:
pecua۳x i ñuxãcü ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya “¡Rü nüxüۡ nangechaüۡ ya Cori ya
Tupana. 30ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆӕľիüۡ wena curü Tupana i guxüۡne ya curü
̲իŕǣӕфӥҡիәľҡ ̲ҡɗի%ma۳xgü rü e۳xna maxüۡnemaã, rü guxüۡ i
tixãtegü. ƄфӥĀիӡËüãۡ۳ x۳ i Tupanaãrü orearü Ëӕ%ŕ̲%, rü guxüۡ i nagu
ngeruüۡgürüüۡ ҡ ҡɗիɥǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲. Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡmaã!ٚ
31ॸ—Pema choxna peca i yuexüۡãrü ñanagürü. 38ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗ
dagüchiga. ¿Natürü tama e۳xna nawa pengúe Tupanaãrü mu i guxüۡ i norü mugüarü
i Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ i ngextá ֆľիľфɗիɥիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիɥфüۡxüۡ
ҽӕЙ͑ҡ̲͑ǣŕ̲Ëȍɗǣիüۡ pemaã i norü mu ga duüۡxüۡgüna naxãxüۡ ga
íyaxuxüۡwa? Erü ngŕm ‫ ڟ‬a rü ñanagürü ya Tupana. 39ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑Ύфӥҡիфľɗ
Tupana: Tupanaãrü mu, фӥ͑ǣŕ̲͑ӥիɥфüۡxüۡ i
32 ٘æȍΎ̲͑ɗիɥɗk¡фáüۡãrü Tupana, rü norü murüüۡҡ̲͑ɗիɥ, rü ñanagürü:
ʊËȍ фӥҽӕЙ͑, rü Acobuarü “¡Nüxüۡ nangechaüۡ ɗËӕ̲ӥËӥ͑ǣŕ̲
ҽӕЙ͑ٚ, na cugü cungechaüۡxüۡrüüۡ!͖ٚ͑ǣӥфӥ.
ͅkҽƄԆॷ22ٍॷ23 68

40ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ҡիфľɗҽӕЙ͑%фӥ
Ngechuchu rü duüۡxüۡgüpe۳xewa
̲ӕǣӥՓ͑ɗիɥɗ͑իӥǣӥիüۡ i guxüۡma i
ínanaxuaxüۡ ga Parichéugü rü
ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣӥǣͅΎɥËȍŃӥ̲ҡӥիüۡ rü
͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
nuxcümaüۡgüxüۡ ga Tupanaãrü orearü
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ
uruüۡgü namaã ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ
(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54, 20.45-47)
—ñanagürü.

23
1ॸRü yemawena ga Ngechuchu
‫ع‬ҽľիŃҡֆɗɥիüۡ ya Cristu?
rü duüۡxüۡgüxüۡ rü norü
(Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)
ngúexüۡgüxüۡ ñanagürü: 2ॸ—ͮǣŕ̲
41-42ॸRü yoxni ga Parichéugü rü yéma ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i mugüwa
nangutaque۳xegü, rü Ngechuchu nüxna ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Parichéugü, rü
naca, rü ñanagürü: —‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ meãma nüxüۡ nacua۳xgü ga Tupanaãrü
ñapegüxüۡ i pema nüxüۡ ya Cristu? ¿Rü ΎфľǣͅΎɥËȍŃӥ̲ҡӥիüۡ. 3ॸ—Rü
ҡľիŃҡֆɗɥիüۡ? —ñanagürü. Rü nümagü ͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľɗ͑ǣЙľիɥ͑ӥŕɗ
ga Parichéugü rü nanangãxüۡgü rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ yaxugüxüۡ.
ñanagürügü: —Cristu rü nuxcümaüۡcü Natürü tama name i nüma
ga ãŕ۳իǣËӥǣġ¡ɞҡ͑ɗիɥ ̲͑իŕիüۡ%Ëӥ̲Йľ̲իŕ, erü nüma
—ñanagürügü. 43ॸRü yexguma ga nüxüۡ nixugü i mexüۡ i ore natürü chixri
Ngechuchu rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ ga ̲͑իŕ. 4ॸ—Erü nüma rü poraãcü pexüۡ
Dabí ga norü Corimaã naxuaxüۡ ga ̲͑ӕ͑͑ǣЙľիɥ͑ӥŕիüۡca۳x i norü
æфɗѸҡӕǣֆľիǣӕ̲ҽӕЙ͑%ŕǣԖӥ͑ľիüۡ mugü i guxchaxüۡ i taxucürüwama texé
Dabíxüۡ ɗĀľիիŕŕǣӕ? Yerü ga Dabí rü aurexüۡ. Natürü nümagütama rü bai i
ñanagürü: ɞффӥՓ͑ǣ͑͑իɥ͑ӥŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲
44 “Tupana rü chorü Cori ya nawa pexüۡ namuxüۡ. 5ॸ—Rü guxüۡma i
Cristuxüۡ ñanagürü: ‘¡Nuã ͑ǣŕ̲͑իӥǣӥիüۡ, rü nanaxügü na
chorü tügünecüwawa rüto duüۡxüۡgü nüxüۡ daugüxüۡca۳x. Rü
ñu۳ xmatáta nüxüۡ ina-yangegü i Tupanaãrü ore na
ËȍфӥЙΎф̲ŕɗËӕфӥ ͑ǣŕ̲%ËӥĀӕüۡxüۡǣӥ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥŕǣӕфӥ
uwanügü na cuga aixcüma Tupanaãrü duüۡxüۡgü na
͑իɥ͑ӥŕիüۡ ca۳x!ٔॸٚ 45ॸ—Natürü ֆɗɥǣӥիüۡ. Rü nügü nanga۳ի%ŕǣӥ͑
‫͖ع‬ӕիӡËӥфӥՓɗġ¡ɞҡֆɗɥիüۡ duüۡxüۡgü nüxüۡ rüdaunüxüۡca۳x. 6ॸ—Rü
ya Cristu ega nümatama ga ЙľҡǣӥфӥΥ͑Փфӥ͑ӥ̲ǣӥɗ
Dabí rü norü Corimaã Parichéugü rü nanaxwa۳իľǣӥɗΥ͑%фӥ
naxuãgu? —ñanagürü ga yoraxüۡtawaxüchi na natogüxüۡ na
Ngechuchu. 46ॸRü taxumaãma duüۡxüۡgü ngŕm‫ ڟ‬a nüxüۡ rüdaunüxüۡca۳x.
nanangãxüۡ g üéga ga yema Rü ngutaque۳xepataüۡgüwa rü
Parichéugü, rü bai ga wüxi ga nanaxwa۳xegü na nape۳xewaxüchi ügüxüۡ
oremaã. Rü yemawena rü i naxma۳xwe۳xegüwa natogüxüۡ. 7ॸ—Rü
guxüۡ ma namuüۡ ŕ ͑ҧacüca۳x ɥ%͑ľ%фӥËֆľǣӥՓфӥnanaxwa۳xegü na
Ngechuchuna nacagüexüۡ . duüۡxüۡgü meã nüxüۡ фӥ̲Ύիŕǣӥիüۡ ñoma
69 ͅkҽƄԆॷ23

ãŕ۳xgacüxüۡ ̲ľ%фӥ̲Ύիŕիüۡrüüۡ. Rü na duüۡxüۡǣӥ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥŕǣӕфӥɗիËӥ̲


nanaxwa۳xegü na duüۡxüۡgü rü: “Pa mexüۡ i Tupanaãrü duüۡxüۡǣӥ͑Йɗիɥǣӥիüۡ.
ͮǣәľիŕŕфӕüۡի͖ٚǣӥիüۡ nüxüۡ. 8ॸ—¡Natürü Ѡӥ͑ǣŕmaca۳իЙľ̲ҡ ͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗ
Йľ̲фӥҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕ̲ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ! duüۡxüۡgüarü yexera pepoxcuexüۡ. 15ॸ—Pa
Ƅфӥǣӕի%̲ɗЙľ̲фӥЙľǣӥľ͑ľŕǣӥ ͮǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗϘфľɗͅӕǣӥՓ
Йɗիɥǣӥ, фӥՓӥիɗիɗËҡ̲͑ɗիɥֆЙľфӥ Ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa Parichéugüx,
͑ǣәľիŕŕфӕüۡ ɗիɥËӥ. 9ॸ—Rü tama name i Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgüpe۳xewa meã
ñoma i naãnecüۡ۳ãx۳ maã pexãnatü, erü Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ
ՓӥիɗիɗËҡ̲͑ɗիɥֆЬľ͑ҡӥ, rü nüma chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i
фӥĀիӡՓ͑͑ǣŕի̲. 10ॸ—Rü tama ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳x erü guxüۡwama
name i texé: “Pa Ãŕ۳իǣËӥի͖ٚҡфӥǣӥ Йľիɥ͑ҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgümaã nüxüۡ
pexüۡ. ƄфӥËȍիɗËҡ̲͑ɗիɥɗЙľфӥ peyarüxuxüۡca۳x i ore na wüxitama ya
ãŕ۳իǣËӥËȍɗɥիüۡ. 11ॸ—Rü yíxema duüۡիŕЙľիфüüۡ ͑ֆիΥիüۡca۳x. Rü
Йľҡ͑ӥՓǣӕի%%фӥֆľիľфɗիɥիŕфӥ ͑ǣŕիǣӕ̲̲фӥЙľիüۡ tanguüۡxgu, rü
tanaxwa۳xe na guxüۡma i tümamücüarü tüxüۡ ЙľËȍɗիľիŕŕ͑ĀӥիՓ
ngüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗɥիüۡ. 12ॸ—Erü yíxema tügü taxree۳xpü۳xcüna perü yexera chixexüۡwa
írütaxe rü Tupana tá tüxüۡ ͑ի%͑ľիŕŕ. ҡ͑ǣŕի̲իüۡca۳x. 16ॸ—Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡgü i
Natürü yíxema tügü írüxíraxe, rü ϘфľɗͅӕǣӥՓNgu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa
Tupana tá tüxüۡ nicua۳xüüۡ. 13ॸ—Pa Parichéugüx, pema rü ñoma cua۳xruüۡgü
ͮǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗϘфľɗͅӕǣӥՓ i ngexetüxüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ. Rü wüxi i
Ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa Parichéugüx, ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳x, erü nüxüۡ pixuxgu
Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgüpe۳xewa meã rü:
Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ ٘ͮǣŕիǣӕ̲ҡľիŃֆҡӕЙӕËֆ
chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i taxüۡneŕg‫ ڟ‬agu ҧacüca۳x ixunetagu, rü
ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳իľфӥЙľǣǣӕ͑ɗիɥ ̲фӥ̲͑ľľǣҡ̲ҡֆ͑ǣӕիŕŕǣӕɗ
na tama Tupanaxüۡtawa nangugüxüۡ i ͑ǣŕ̲ҡӥ̲%фӥӕ͑ľҡٚ, ñaperügügü.
togü i duüۡxüۡgü. Rü pema rü ta rü ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃҡӕЙӕËֆ
ҡ%ӡҡ ̲͑ǣŕի̲ЙľËȍΎËӕ, Rü taxüۡ͑ľ%фӥĀɥŕфӕŃǣǣӕҧacüca۳x
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta rü nüxüۡ‫ڟ‬ ixunetagu, rü:
Йľ͑ǣӕիËȍիŕŕ͑ҡ̲͑ǣŕի̲ “Tanaxwa۳իľɗɗիËӥ̲ҡֆ͑ǣӕիŕŕɗ
nachocuxüۡca۳իɗҡΎǣӥɗ͑ǣŕի̲ ͑ǣŕ̲ҡӥ̲%фӥӕ͑ľҡٚ, ñaperügügü.
chocuchaüۡxüۡ. 14ॸ—Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡgü i 17ॸ—Ьľ̲фӥЙľ͑ǣŕ%ŕǣӥфӥ͖Ύ̲

ϘфľɗͅӕǣӥՓNgu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa pengexetügüxüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ. ¿Pexca۳x rü


Parichéugüx, Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗ ҧËӥ͑ɗիɥɗֆľիľффӥ̲ľ̲ŕիüۡ, tupauca
duüۡxüۡgüpe۳իľՓ̲ľ%Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ ya taxüۡ͑ľ%фӥĀɥŕфӕфӥe۳xna nümatama
͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥËȍɗիľիüۡgu ya tupauca ya nagagu naxüünene i
Йľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i ngechaüۡ ͑ɗիɥɗ ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕ? 18ॸ—Rü tupauca ya
pexca۳x erü tüxna penapuxüۡ ya taxüۡ͑ľՓ͑͑ǣŕի̲ɗ͑ǣŕ̲
tümapata ya yíxema yutegüxe. Rü ãmarechica i ngexta Tupanaca۳x
ñu۳իӡËȍɗpenama۳իŕŕɗЙľфӥֆӕ̲ӥիŕǣӥ ínadaiaxüۡwa i naxüۡnagü na Tupanana
ͅkҽƄԆॷ23 70

naxãmarexüۡca۳x. Rü pema rü ҡ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥŕɗҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣӥɗ


ñaperügügü: guxüۡ ɗ̲ӕǣӥфӥֆľիľфɗիɥիüۡ. Erü pexü‫ۡڟ‬
٘Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃֆҡӕЙӕËֆ nataxu na ãŕ۳xgacügü i aixcüma meãma
taxüۡneãrü ãmarechicaégagu ҧacüca۳x duüۡxüۡgümaã icua۳xgüxüۡ ͑Йɗիɥǣӥիüۡ, rü
ixunetagu, rü marü name ega tama pexüۡ‫ ڟ‬nataxu na duüۡxüۡgü pexüۡ‫ڟ‬
ҡֆ͑ǣӕիŕŕǣӕɗ͑ǣŕ̲ҡӥ̲%фӥӕ͑ľҡ. nangechaüۡtümüüۡgüxüۡ, rü aixcüma meã
ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃҡӕЙӕËֆ Tupanamaã pixaixcümagüxüۡ. Rü
taxüۡ͑ľ%фӥ%̲фľËȍɗËՓ͑ǣŕի̲իüۡ i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗҽӕЙ͑
ãmareégagu ҧacüca۳x ixunetagu, rü naxwa۳xexüۡ na penaxüxüۡ, tama nüxüۡ
tanaxwa۳իľɗɗիËӥ̲ҡֆ͑ǣӕիŕŕɗ ɗЙľֆфӥ͑ǣӥ̲ŕ%Ëӥ̲ɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i
͑ǣŕ̲ҡӥ̲%фӥӕ͑ľҡٚ, ñaperügügü. marü pexüxüۡ. 24ॸ—Pa Cua۳xruüۡgü i
19ॸ—Ьľ̲фӥЙľ͑ǣŕ%ŕǣӥфӥ͖Ύ̲ Ngexetügüxüۡx, pema rü guxüۡma i mugü
pengexetügüxüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ. ¿Pexca۳x rü i woo íraxüchixüۡ rü meãma penaxaure,
ҧËӥ͑ɗիɥɗֆľիľффӥ̲ľ̲ŕիüۡ, rü yima natürü tama Tupana naxwa۳xexüۡãcüma
tupauca ya taxüۡneãrü ãmarechicawa Йľ̲իŕ. Pema rü ñoma wüxi i duüۡxüۡ i
͑ǣŕի̲իüۡ i ãmare rü e۳xna nümatama tunüca۳x norü axexüۡ bapetüxüۡ rü
ya tupauca ya taxüۡneãrü ãmarechica i ñu۳իӡËȍɗфӥՓӥիɗɗË̲ľֆӕ
nagagu naxüünexüۡ ɗ͑ǣŕ̲%̲фľ? ixaxwetaüۡxüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ. 25ॸ—Pa
20ॸ—Erü yíxema tupauca ya taxüۡneãrü ͮǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗϘфľɗͅӕǣӥՓ
ãmarechicaégagu ҧacüca۳x ixunetaxe, rü Ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa Parichéugüx,
ҡ̲͑ǣŕ̲͑ËȍɗËŃǣǣӕիɗËҡ̲ Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgüpe۳xewa meã
itaxuneta, ͑ҡӥфӥ͑ǣŕ̲%̲фľɗ͑ǣŕ̲ Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ
͑ËȍɗËՓ͑ǣŕի̲իüۡŕg‫ ڟ‬agu rü ta chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i
itaxuneta. 21ॸ—Rü yíxema tupauca ya ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳x, erü perü
taxüۡneŕg‫ ڟ‬agu ҧacüca۳x ixunetaxe, rü tama düxétüxüۡnewaxicatama pegü
͑ǣŕ̲ҡӕЙӕËŃǣǣӕիɗËҡ̲ Йľ̲ľիŕŕËȍüۡ, natürü perü maxüۡwa rü
itaxuneta, ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑ֆ͑ǣŕի̲ poraãcü pichixe. Erü
ãchiüۡcüégagu rü ta itaxuneta. 22ॸRü Йľ͑ՓΎ̲ӥիŕŕ%Ëӥ̲ЙΎф%Ëӥnaxca۳x
ֆɞիľ̲Āիӡǣӕիüۡ i naãneŕg‫ ڟ‬agu ҧacüca۳x pengɥ ۳x i duüۡxüۡǣӥфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü, rü
ixunetaxe, rü Tupanaãrü toruüۡŕg‫ ڟ‬agu rü ЙľǣӥǣӕիɗËҡ̲Йľфӥիɥ͑ӥŕ. 26ॸ—Pa
ta itaxuneta, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta Tupana Parichéugü i Ñoma Ngexetüxüۡrüüۡ
ya ngŕm ‫ ڟ‬a rütocüégagu rü ta itaxuneta. ʊիɥǣӥիüۡx, ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľǣӥЙɗ̲ľիŕŕɗ
23ॸ—ЬͮǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗϘфľɗͅӕǣӥՓ perü aixepewa i perü maxüۡwa. Rü
Ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa Parichéugüx, ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗЙľфӥĀӥիŃҡӥՓфӥҡ 
Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgüpe۳xewa meã ta pimexüۡ. 27-28ॸ—Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡgü i
Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ, ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥ ϘфľɗͅӕǣӥՓNgu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa
chixexüۡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i Parichéugüx, Йľ̲͑ɗիɥɗҡΎǣӥɗ
ngechaüۡ ͑ɗիɥɗpexca۳x, erü woo ҧacü i duüۡxüۡgüpe۳իľՓ̲ľ%Йľ̲իŕ͑ľҡիüۡ
íraxüۡ i pexü‫͑ ۡڟ‬ǣŕի̲իüۡ rü Tupanana ͑ҡӥфӥЙľ%ŕՓфӥËȍɗիľիüۡgu
Йľ͑ի%ɗ͑ǣŕ̲͑ӥի͑ӥիüۡ. Natürü Йľфӥիɥ͑ӥŕիüۡ. Rü wüxi i ngechaüۡ ͑ɗիɥɗ
71 ͅkҽƄԆॷ23ٍॷ24

pexca۳x, erü ñoma yuetachique۳xegü i duüۡxüۡgü ga imexüۡgü ga perü o۳xigü ćaixüۡ.


düxétüwa cómüxüۡmaã chauxetügüxüۡ Ѡӥk¡ŃՓ͑ɗիɥǣɗ͑իӥǣӥ%իüۡ ga na
natürü aixepewa rü yuetachinaxãmaã rü nadaiãxüۡ rü Chacaría ga tupauca ga
nagúxüۡraüۡxüۡ ɗ%ӡ%Ëȍɗիüۡmaã taxüۡnegu peyama۳իǣӥËӥǣӕ͑ɗիɥǣֆËӕ իüۡ
napagüxüۡrüüۡ Йɗիɥǣӥ. Erü perü düxétüwa ga yema. 36ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ
i duüۡxüۡgü nüxüۡ ídaugüxüۡwaxicatama chixu rü guxüۡma ga yema chixexücۡ a۳x rü
pime, ͑ҡӥфӥɗիľЙľՓɗЙľ%ŕՓфӥ Tupana tá nanapoxcue i duüۡxüۡgü i
poraãcü pichixe. 29ॸ—Rü wüxi i ngechaüۡ ñomaüۡËӥӥ̲իŕիüۡ —ñanagürü ga
͑ɗիɥɗpexca۳x, ЬͮǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗϘфľɗ Ngechuchu.
Mugüwa Ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Pa
Ngechuchu rü Yerucharéüۡcüۡ۳ãx
۳ ga
Parichéugüx. Pema rü peyamecagü ga
duüۡxüۡgüca۳x naxaxu
naxchique۳xegü ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga
(Lc 13.34-35)
Tupanaãrü orearü uruüۡgü rü yema
duüۡxüۡgü ga imexüۡ ga yuexüۡ. 30ॸ—Rü 37ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Pa
ñu۳իӡËȍɗ͖Йľфӥǣӥǣӥ: Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ , pema penadai i
“Rü yexguma chi nuxcümaüۡgüxüۡ ga tórü Tupanaãrü orearü uruüۡgü, rü nutamaã
o۳իɗǣӥ̲իŕֆ͑ľɗ̲իŕǣӕ, фӥҡ%ӡËȍɗ̲ ɞЙľ̲͑ӕիӡËȍɗǣӥɗҽӕЙ͑%фӥΎфľфӥ
nüxüۡ tarüngüۡիŕŕǣ͑͑Āɗ%իüۡ ga yema ngeruüۡgü i pexca۳x núma namugüxüۡ. Rü
nuxcümaüۡgüxüۡ ga Tupanaãrü orearü ñuxree۳xpü۳xcüna wüxigu chaugüxüۡtagu
uruüۡǣӥٚ, ñaperügügü. 31ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ pexüۡ chanutaque۳իľիŕŕËȍüۡ ñoma wüxi i
oremaã rü pegü pengo۳իŕŕ͑͑ҡǣӥ ota i naxãcüxã nügütüüۡgu tüxüۡ
Йɗիɥǣӥիüۡ ga yema duüۡxüۡgü ga nutaque۳xexüۡrüüۡ. Natürü pema rü tama
nuxcümaüۡgüxüۡ ga Tupanaãrü orearü penaxwa۳xe. 38ॸ—Dücax i ñu۳xma ya perü
uruüۡgüxüۡ d۳aixüۡ. 32ॸ—‫ؽ‬ƚËӥ, noxtacüma ɥ%͑ľ, rü Tupana tá ínanata۳x. 39ॸ—Rü
chomaã rü ta peyanguxŕŕ۳x ga yema pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡ%ӡҡ ̲Փľ͑
chixexüۡ ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga perü o۳xigü choxüۡ pedau ñu۳ի̲ҡ ҡĀիӡǣӕիüۡ i
ügüexüۡ! 33ॸ—Pa Ãxtapearü Duüۡxüۡgüx, ͑%͑ľՓ͑ľËȍիӡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡ 
pema rü poraãcü pichixe. ¿Ñuxãcü tá choxüۡ pedaugü rü tá ñaperügügü:
naxchaxwa pibuxmü ya yima üxü ya ̲٘ͮľիŕËȍɗ͑ɗիɥֆֆɗ̲æΎфɗֆ
Tupana tá namaã pexüۡ poxcuene? 34ॸ—Rü ҽӕЙ͑͑ә̲̲͑ӕËӥٚ, ñaperügügü tá
͑ǣŕmaca۳x i choma rü tá pexca۳x núma —ñanagürü ga Ngechuchu.
chanamugü i Tupanaãrü orearü uruüۡgü, rü
Ngechuchu nanaxunagü na tupauca ga
yatügü i mexüۡgü i nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ, rü
taxüۡne rü tá nagu na napogüexüۡ
͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i mexüۡgü. Natürü pema rü
(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6)
tá curuchawa peyapotagüãcüma penadai i
ñuxre. Rü togü rü ngutaque۳xepataüۡgüwa
24
1ॸRüyexguma tupauca ga
rü tá peyac۳uaixgü, фӥҡΎǣӥфӥɥ%͑ľËȍɗǣӥՓ taxüۡ͑ľՓɞ͑իӡӡիǣӕǣ
фӥҡ ͑ՓľЙɗ͑ǣŕիüۡtanü na chixexüۡ namaã Ngechuchu, rü norü ngúexüۡgü naxca۳x
pexügüxücۡ a۳x. 35ॸ—Natürü Tupana tá pexüۡ ͑իɥ. Rü ñanagürügü nüxüۡ: —Dücax, Pa
napoxcue naxca۳x i guxüۡma ga norü Corix, ͖ӕի%Ëӥ͑ɗ̲ľիŕËȍɗֆĀ
ͅkҽƄԆॷ24 72

tupauca ya taxüۡ͑ľ%фӥɥЙҡǣӥ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲. 7ॸ—Erü wüxi i nachiüۡãne


—ñanagürügü. 2ॸNatürü Ngechuchu rü to i nachiüۡãnemaã tá nügü nadai. Rü
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pema nüxüۡ wüxi i ãŕ۳xgacü rü to i ãŕ۳xgacümaã tá
pedaugü ya guxüۡnema ya yima tupauca nanu, фӥ͑ΎфӥËȍӕффǣӥфӥ͑ǣŕ̲ҡΎɗ
ya taxüۡ͑ľ%фӥɥЙҡǣӥ. Natürü pemaã ãŕ۳xgacüarü churaragümaã tá nügü
nüxüۡ chixu rü aixcüma guxüۡnema ya nadai. Rü tá taiya nangu۳x, rü tá
ĀɥЙҡǣӥфӥҡ ͑ǣӕ͑ЙΎǣӥľ. Rü nataxüchi i ćaaweanegü, rü muxüۡma i
naxtapü۳xarü nutagü rü taxucütáma nachicawa rü tá naxɥã۳xãchiane. 8ॸ—Rü
nügüétü naxüxüra, rü bai ya wüxi guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ,
—ñanagürü. фӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗ͑Ύфӥӥǣӥ̲фľɗ͑ǣŕ̲
ngúxüۡ i tá ngupetüxüۡ. 9ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
Cua۳xruüۡgü i tá nüxüۡ idauxüۡ naxüۡpa na
i togü i duüۡxüۡgü rü tá pexüۡ ínayauxüۡ na
nagúxüۡ i naãne
chixexüۡ pemaã naxügüxüۡca۳x. Rü tá
(Mr 13.3-23; Lc 17.22-24, 21.7-24)
pexüۡ nadai. Rü guxüۡ i naãnewa i
3ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣӕ̲Ma۳իЙӦ͑ľǣ duüۡxüۡgü rü tá pexchi naxaie, erü chorü
Ϙфɞ¡ӕ͑ľËӥǣӕãŕǣ‫͑ ڟ‬ľՓ͑իɥ. Rü duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥ. 10ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡ 
yexguma guma ma۳իЙӦ͑ľՓnato۳xgu ga ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i chorü duüۡxüۡgü ínanata۳xgü
Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxicatama i chorü ore, rü nügütanüwa rü tá
naxüۡҡՓ͑իɥ͑͑ΎիфӥՓ̲͑ӥի͑ nügüchi naxaie. Rü nügüechita tá
nacagüexüۡca۳x. Rü ñanagürügü: ãŕ۳xgacüxüۡtawa nügü ínayaxuaxüۡgü.
—Tanaxwa۳xe i tomaã nüxüۡ quixu na 11ॸ—Ѡӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i orearü uruüۡgüneta

ñuxgu tá nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ tá ínangugü. Rü tá nüxüۡ nixugügü na


quixuxüۡ. ¿Rü ҧËӥҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ ҽӕЙ͑ֆɗɥիüۡ ya núma namugücü na
cua۳xruüۡ i nawa nüxüۡ tacuáxüۡ i ñuxgu tá nüxüۡ yaxugüxüۡca۳x i ore. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ
Փľ͑͑ә̲͑Ëӕիӡիüۡ rü tá na nagúxüۡ i ҡ ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i duüۡxüۡgüxüۡ
naãne? —ñanagürügü. 4ॸRü yexguma ga ͑ՓΎ̲ӥիŕŕǣӥ. 12ॸ—Rü poraãcü tá
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: ͑͑ǣŕի̲ɗËȍɗիľիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ǣǣӕфӥ
—‫ؽ‬Ьľիӕ%ŕǣӥ͑ҡիәľ̲Йľիüۡ ̲ӕիӡËȍɗիüۡtáma i duüۡxüۡǣӥфӥҡ%ӡҡ ̲
ՓΎ̲ӥիŕŕիüۡca۳x! 5ॸ—Ƅфӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i nügü nangechaüۡgü. 13ॸ—Natürü yíxema
duüۡxüۡgü tá ínangugü, rü chaugu tá naŕt‫ ڟ‬üwa meã Tupanaãxüۡ‫ ڟ‬ֆիΥΥ̲ իŕфӥ
nügü nicu۳xgü rü tá ñanagürügü: ֆɞիľ̲ҡ ҡɗիɥֆɗիËӥ̲͑ֆիәիľɗ
٘æȍΎ̲͑ɗիɥɗæфɗѸҡӕٚ, ñanagürügü tá. maxüۡ i taguma gúxüۡ. 14ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲
Ѡӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i duüۡxüۡgüxüۡ tá Tupanaãrü ore i mexüۡ rü guxüۡ i
͑ՓΎ̲ӥիŕŕ. 6ॸ—Rü tá nüxüۡ naãnewa tá nüxüۡ nixugügü na guxüۡ i
Йľիɥ͑ӥŕËȍɗǣ͑͑ӥǣӥnaćaixüۡ i ñuxre i duüۡxüۡgü nüxüۡ na cua۳xgüxüۡca۳x. Rü
nachiüۡãnegü rü nügü na nadaixchaüۡxüۡ i ͑ǣŕ̲Փľ͑ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣәիüۡ i naãne.
togü i nachiüۡãnegü. ‫ͮؽ‬ҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲ 15ॸ—Rü nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü

͑ǣŕmaca۳x pe¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ! Erü orearü uruüۡ ga Daneru nachiga


ՓΎľҡ̲͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ҡ̲͑͑ǣӕЙľҡӥɗ ͑͑իӥ̲ҡӥɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i
noxrix. ͮҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲͑%͑ľ%фӥgu۳x Tupanape۳իľՓ%ӡ%Ëȍɗիüۡ i ínguxchaüۡxüۡ.
73 ͅkҽƄԆॷ24

Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ peda۳u۳xgu na taxüۡǣӥ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ, ega nüxü‫ۡڟ‬


tupauca ya taxüۡnewa nangóxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ natauxchagu, na tüxüۡ
chixexüۡ i Tupanape۳xewa chixexüchixüۡ, ͑ՓΎ̲ӥիŕŕǣӥիüۡca۳x a۳i ۳xrüxe ya yíxema
фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľիӕ%ŕǣӥ. 16ॸ—Rü duüۡիŕǣӥֆҽӕЙ͑ҡ̲ҡӥիüۡ
͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲ӥЙľҡӥǣӕ, фӥ͑ǣŕ̲ idexechixe. 25ॸ—Dücax, naxüۡpa na
֤ӕĀŃ͑ľՓ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ i duüۡxüۡgü rü nangupetüxüۡ i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡ,
nanaxwa۳xe na ma۳իЙӦ͑ľ%͑ľՓ rü marü pemaã nüxüۡ chixu i nachiga.
nabuxmüxüۡ. 17ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgu 26ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳իɗ͑ǣŕիǣӕ̲Āӕüۡxüۡgü

ega texé tümapataa۳իҡӥՓ͑ǣŕի̲ǣӕ, rü ñagügu pexüۡ:


tama name i tümapatagu tayangaxi na “Dücax, yéa taxúema íxãpataxüۡwa
ҡӥ̲%фӥ͑ǣŕ̲իüۡ tayayaxuxüۡca۳x. ͑͑ǣŕի̲ֆæфɗѸҡӕٚ, ñagügu, rü tama
18ॸ—ѠӥҡľիŃֆҡӥ̲%͑ľՓ͑ǣŕի̲իŕфӥ name i ngŕ̲ ‫ ڟ‬Йľիɥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
tama name i tümapataca۳x tataegu na ñagügu pexüۡ:
tümachirugü tayayaxuxüۡca۳x. 19ॸ—Rü “Dücax, ͑ӕ%ӕËЙӕՓ͑͑ǣŕի̲ֆ
͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgügu rü wüxi i ngechaüۡ æфɗѸҡӕٚ, ñagügu, rü tama name i nüxüۡ‫ڟ‬
ҡ ͑ɗիɥɗҡӥmaca۳x ya yíxema ngeã۳xtagü ЙľֆիΥǣӥ. 27ॸ—Erü ñoma wüxi i
ya tacharaüۡgüxe rü yíxema ba۳i ۳xbe۳xane i guxüۡwama
ɗ̲ɥի%Ëӥǣӥիľ. 20ॸ—¡Rü Tupanana ͑͑ǣΔΎ͑ľիŕŕիüۡrüüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲
naxca۳x pec۳ɗЙľфӥֆӕ̲ӥիŕՓ͑ҡ̲ Փľ͑ի%фӥ͑ә̲ËȍիӡիǣӕɗËȍΎ̲ɗ
gáuane ixüyane rü e۳xna ngüۡxchigaarü Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ. 28ॸRü
ngunexüۡguyane pexüۡ na duüۡxüۡgü rü tá chauxca۳x
nangupetüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ! nangutaque۳իľǣӥ͖Ύ̲ŕիËȍǣӥ
21ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgügu rü poraãcü nawemüca۳x ngutaque۳xexüۡrüüۡ.
ҡ ͑͑ǣŕի̲ɗ͑ǣәիüۡ ga noxri naãne
͵ӕի%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲͑ҡľǣӕǣӕֆ
ixügügumama taguma yexmaxüۡ, rü
Tupana Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ
͑ǣŕ̲Փľ͑фӥҡǣӕҡ ̲Փľ͑
(Mr 13.24-37; Lc 21.25-33, 17.26-30, 34-36)
͑͑ǣŕի̲. 22ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑
ҡ̲͑͑Ύիфľիŕŕǣӕɗ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgü, 29ॸ—Ѡӥ͑Փľ͑ɗ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡgü rü tá
rü taxúetáma tamaxüۡ. Natürü Tupana tá nixo ya üa۳xcü, фӥҡ%ӡҡ ̲ɗ͑¡ իɗֆ
͑͑͑Ύիфľիŕŕɗ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgü tauemacü. ѠӥՓΎф̲Ëӕфɗǣӥфӥŕիҡǣӥфӥ
tümaca۳x ya yíxema nüma tüxüۡ tá narüyi. Rü guxüۡma i ñoma i naãne rü
yadexechixe. 23ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃ üa۳xcü rü tauemacü rü woramacurigü rü
pexüۡ ñagügu: ŕիҡǣӥфӥҡ ͑իɥã۳xãchitanü rü tá nu ne
“Dücax, Ā͑ɗիɥֆæфɗѸҡӕ͖ٚǣӥǣӕ, ͑͑իɥ̲фľ. 30ॸ—Rü ñu۳իӡËȍɗĀӕüۡxüۡgü tá
rü e۳xna: nüxüۡ ͑Āӕǣӥ͖͑ӕի%ËӥĀիӡՓ͑ľ
٘Ǿӕ͑ɗիɥֆæфɗѸҡӕ͖ٚǣӥǣӕ, ¡rü tama Ëȍիӡիüۡ. Rü guxüۡ i nachiüۡãnecüãۡ۳ x۳ i
name i nüxüۡ‫ ڟ‬ЙľֆիΥǣӥ! 24ॸ—Erü duüۡxüۡgü rü tá naxauxe. Rü tá choxüۡ
Cristugüneta rü Tupanaãrü orearü ͑Āӕǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲Ëɗի͑ľիüۡgügu
uruüۡgüneta tá ínangugü. Rü tá ɞËȍфӥիɥիǣӕфӥ͑ә̲Ëȍիӡիǣӕ. Rü
nanaxügü i muxüۡma i cua۳xruüۡgü i ͑ǣŕիǣӕ̲ɗËȍΎ̲фӥãŕ۳xgacü ya
ͅkҽƄԆॷ24 74

ЙΎфիӥËȍɗËӥфӥ̲ľիŕËȍɗËӥҡ Ëȍɗիɥ. 31ॸ—Rü ɗ͑͑ǣӕ͑ľիŕŕËӥ, rü ga duüۡxüۡgü rü


tá chanamu i chorü orearü ngeruüۡgü i nachibüe, rü naxaxegü, rü nixãma۳xgü rü
ĀիӡËüãۡ۳ x۳ na yacuegüãxücۡ a۳x ya norü nixütexacügü ñu۳xmata nawa nangu ga
ËΎф͑ľҡǣӥ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ yema ngunexüۡ ga nagu Noŕ ‫ ڟ‬naweüۡgu
͑իɥtaque۳իľիŕŕǣӥ%իücۡ a۳x i guxüۡma i ixüexüۡ. 39ॸ—Rü noxri ga yema duüۡxüۡgü rü
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i chidexechixüۡ i tama nüxüۡ nacua۳xgüéga ga ҧacü tá nüxüۡ
guxüۡՓ̲͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ ñu۳xmata naãne na ngupetüxüۡ. Natürü yexguma ínanguxgu
iyacuáxüۡՓ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ. 32ॸ—‫ؽ‬ʊЙľфӥիɥ͑ӥŕ ga guma mucü ga taxüchicü ga yema
i ñaã cua۳xruüۡ i ori ۳x i iguerachiga, rü duüۡxüۡgüxüۡ d۳aicü, фӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ
naxca۳x pengúe! Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ nüxüۡ yacua۳xãchitanüxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ
ngexwacaxüۡxüۡ i nachacüügü iyarüyixgu rü ҡ ҡ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲Փľ͑ի%фӥ͑ә̲
naxüátügu, фӥ͑ǣŕ̲Փ͑ӥիüۡ pecua۳x na ËȍիӡիǣӕɗËȍΎ̲ɗҽӕЙ͑ͮ͑ľ͑
Йիҡ ҡӕ͑ľËӥ͑ֆɗɥիüۡ. 33ॸ—Rü duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ. 40ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgu
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲ rü taxre i yatügü rü wüxi i naãnewa tá
nagúxchaüۡgu i naãne. Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ ͑ӥǣӥ̲%͑͑ǣŕի̲ǣӥ. ѠӥՓӥիɗҡ ͑ɗիɥɗ
peda۳u۳xgu na nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲Йľ̲% Tupana igaxüۡ фӥ͑ǣŕ̲ҡΎфӥҡ ͑ǣŕm ‫ ڟ‬a
nüxüۡ chixuxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ nata۳x. 41ॸ—Rü taxre i ngexüۡgü tá nügümaã
pecua۳x na marü chingaicaxüchixüۡ. 34ॸ—Rü ínacaegü. ѠӥՓӥիɗҡ ͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ɗǣիüۡ
aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü guxüۡma i фӥ͑ǣŕ̲ҡΎфӥҡ ͑ǣŕm ‫ ڟ‬a nata۳x. 42ॸ—¡Rü
͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ chixuxüۡ rü tá nangupetü Йľիӕ%ŕǣӥ! Erü tama nüxüۡ pecua۳x i ҧacü rü
naxüۡpa na nayuexüۡ i duüۡxüۡgü i ñomaüۡcüü ngora tá íchangu i chomax. 43ॸ—¡Rü nagu
̲իŕիüۡ. 35ॸ—Ѡӥ͖Ύ̲ɗ͑%͑ľфӥ͑ǣŕ̲ Йľфӥիɥ͑ӥŕɗ͖%Ύфľ! Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
ĀիӡՓ͑ӥիüۡ idauxüۡ rü tá nagu۳x. Natürü ՓӥիɗɗɥЙҡфӥֆΎф͑ӥիüۡ cua۳xgu na ҧacü
chorü ore rü tagutáma inayarüxo rü rü ngoragu tá ínanguxüۡ i ngɥta۳
‫ ڟ‬xáxüۡ фӥҡ%ӡ
aixcüma tá ningu. 36ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ chima nape. Erü nüxna chi nadau ya
ngunexüۡ rü ngora i nagu tá nangupetüxüۡ i ͑Йҡ͑ҡ̲͑ǣŕի̲͑իӥËӕիücۡ a۳x i
͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, rü Chaunatü ‫ ڟ‬xáxüۡ na ҧacüca۳x ngŕm
͑ǣŕ̲͑ǣɥta۳ ‫ ڟ‬a
ֆҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ӥիüۡ nacua۳x na ñuxgu ‫ڟ‬ ۡ 44
yangɥxüca۳x. ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗ
tá nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲, rü taxúema ya Йľիӕ%ŕǣӥɗЙľ̲ի. Ƅфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ i
togue nüxüۡ tacua۳x. Rü woo i norü orearü ҡ̲͑ǣӕɞЙľфӥիɥ͑ӥŕիüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ
ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüãۡ۳ x۳ rü tama nüxüۡ ngürüãchi íchanguxüۡ i choma i Tupana
nacua۳xgü, rü woo i choma i Nane na Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ.
Ëȍɗɥիüۡ rü tama nüxüۡ chacua۳x na ñuxgu tá
Wüxi ga duüۡxüۡ ǣ̲ľ%͑ΎфӥËΎфɗǣɥ͑ӥիüۡ
nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲. 37ॸ—Rü
фӥҡΎǣҡ̲̲ľ%͑ΎфӥËΎфɗǣɥ͑ӥիüۡchiga
yexgumarüüۡ ga duüۡxüۡgüxüۡ ngupetüxüۡ ga
(Lc 12.41-48)
yexguma Noŕ ‫ ڟ‬maüۡxgu, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá
ta nüxüۡ ͑͑ǣӕЙľҡӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲ 45ॸ—‫ع‬ѠӥҡľիŃҡɗɥիüۡya tümaãrü coriarü
íchanguxgu i choma i Tupana Nane na duüۡxüۡ ya aixcüma yanguxŕŕի‫ ڟ‬ŕфӥ
duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ. 38ॸ—Rü yexguma, naxüۡpa ҡӥ̲%ŕիüۡ cuáxe? ¿Tama e۳xna yíxema
ga guma mucü ga taxüchicü ga guxüۡwama ҡɗɥիüۡ ya tümaãrü cori tüxna ãgaxe na
75 ͅkҽƄԆॷ24ٍॷ25

meã nüxna tadauxüۡca۳x rü meã ngoragu 4ॸ—ͮҡӥфӥǣֆľ̲ӕ%ŕǣӥËӥфӥҡΎǣ

ҡ͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕիüۡca۳x i norü duüۡxüۡgü? ͑ǣɥфӥнӕľфӕËȍɗ͑ӕҡɞֆ͑ǣľǣӥ.


46ॸѠӥҡҡ%ŕֆֆɞիľ̲ËΎфɗфӥĀӕüۡիŕ 5ॸ—ͮҡӥфӥǣǣӕ̲ֆҡӥǣɗ͑ǣɥիËȍüۡcü

ľǣ͑ǣŕիǣӕ̲ɞ͑͑ǣӕիǣӕɗҡӥ̲%фӥËΎфɗ rü tama paxa ínangu. Rü düxwa ga


rü tüxüۡ íyanguexüۡgu na meãma yema pacügü rü ipee yerü iyaxtae.
ítanaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥɗ͑ǣӕҡӥիüۡ 6ॸ—Rü yexguma ngãxüۡcüüwa nanguxgu,

namuxüۡ. 47ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ rü yema pacügü nüxüۡ ɗիɥ͑ӥŕǣՓӥիɗǣ


Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕ̲ҡӥ̲%фӥËΎфɗфӥҡ  naga ga ñaxüۡ:
guxü̲ۡɗ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgüarü dauruüۡxüۡ ٘ġΎ̲̲͑ɗիɥֆֆɗ̲ֆҡӥֆ
tá tüxüۡ ͑ɗիɥիŕŕ. 48-50ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ ɗ͑ǣɥիËȍüۡcü. ¡Rü íperüdagü, rü
Ëȍɗ͑ǣŕ̲ËΎфɗфӥĀӕüۡxüۡ rü wüxi i yatü ípeyadaugü!͖ٚիüۡ. 7ॸ—Rü gu۳xcüma ga
i chixexüۡ ֆɗիɥǣӕ, фӥËȍɗ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥǣӕ yema pacügü rü íirüdagü, rü
͑ҡ%ӡҡ ̲Йիɞ͑͑ǣӕիüۡ i norü cori, ɗֆ̲ľիŕŕǣӥǣ͑ǣɥфӥĀЙфɗ͑ǣӥ. 8ॸ—Rü
rü chi inaxügüãgu na chixri namuãxüۡ i yexguma ga yema 5 ga pacügü ga tama
namücügü i norü coriarü duüۡxüۡgü, rü ӕ%ŕǣӥËӥфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ͑ǣɥիüۡ ga yema
Ëȍɗ͑ǣ%իŕիüۡtanügu naxãxgu na namaã ЙËӥǣӥǣӕ%ŕǣӥËӥ:
nachibüxüۡca۳x rü naxaxexüۡca۳x, rü “¡Íraxüۡ i perü queruchinu toxnata
͑ǣӥфӥ%Ëȍɗ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ фӥ͑ǣŕ̲ pexã, erü torü omügü rü nixogü!ٚ
͑ǣΎфɗҡ̲͑ǣӕɞ͑͑ǣӕիŕŕ%իüۡgu rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 9ॸ—Natürü ga yema
tá ínangu i norü cori. 51ॸ—Rü ЙËӥǣӥǣӕ%ŕǣӥËӥфӥ͑ǣɥիüۡ ingãxüۡgü,
ЙΎф%ËӥիӥËȍɗ̲ҡ ͑͑ЙΎիËӕɗ͑ǣŕ̲ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ:
norü duüۡxüۡ, ͖Ύ̲̲ľ%̲իŕ͑ľҡիüۡ i “Taxucürüwa pexna ta taxã, erü
duüۡxüۡgüxüۡ napoxcuexüۡrüüۡ. Rü ngŕm
‫ ڟ‬a ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗЙľի͑ҡҡի%իǣӕфӥҡ%ӡ
‫ڟ‬
tá narüdoxü rü nixüۡxchapüta. chima ningu i toxca۳x rü pexca۳x. Rü
͑ǣŕmaca۳ի͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ͑ǣľիҡ ̲͑%
Cua۳xruüۡ ga 10 ga pacügu ixuxüۡ
ínataxegüxüۡwa pegüxü‫͑ ۡڟ‬ՓЙľիɥٚ,

25 ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 10ॸ—Natürü yexguma ga


1ॸRü ñanagürü ga Ngechuchu:
—Pemaã tá nüxüۡ chixu i wüxi i yema 5ǣЙËӥǣӥǣҡ̲ӕ%ŕǣӥËӥ͑ǣɥфӥ
ore na nawa nüxüۡ pecuáxüۡca۳x i ñuxãcü нӕľфӕËȍɗ͑ӕՓ͑իɥֆ͑ľ, rü ínangu ga
tá duüۡxüۡgüarü ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya ǣӕ̲ֆҡӥǣɗ͑ǣɥիËȍüۡcü. Rü ga yema
ҽӕЙ͑ɗ͑ǣŕիǣӕ̲nagu۳xgu i naãne. ЙËӥǣӥǣӕ%ŕǣӥËӥфӥɗֆËȍΎËӕ͑Փǣ
Rü iyexma ga 10ǣЙËӥǣ͑ǣɥфӥ ǣӕ̲ɥǣ͑Փɗֆ͑ǣɥիüۡne. Rü ñu۳իӡËȍɗ
ĀЙфɗ̲͑%͑ǣɥǣӥфӥЙľҡՓɥËӥ͑ narüwãxta ga ɥã۳x. 11ॸ—Rü yemawena
yaxümücügüãxüۡca۳x ga guma yatü ga ɞɗ͑ǣӕǣӥǣֆľ̲ЙËӥǣӥǣҡ̲ӕ%ŕǣӥËӥ,
ɗ͑ǣɥիËȍüۡcü. 2ॸ—Rü 5 ga yema pacü rü фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ:
ҡ̲ɗիӕ%ŕǣӥ. Ѡӥֆľ̲͑ɥǣ5 ga “¡Pa Corix, toxca۳x yawãxna i ɥã۳x!ٚ
ЙËӥфӥ̲ľ%̲ɗիӕ%ŕǣӥ. 3ॸ—Rü yema ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 12ॸ—Natürü nüma ga cori,
ҡ̲ӕ%ŕǣӥËӥ, фӥֆľիǣӕ̲͑ǣɥфӥ фӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü:
daparina íyangegügu rü tama to ga “Pemaã nüxüۡ chixu rü aixcüma tama
͑ǣɥфӥнӕľфӕËȍɗ͑ӕҡɞֆ͑ǣľǣӥ. pexüۡ chacua۳ի͑ҡľիŃǣӥЙɗիɥǣӥիüۡٚ,
ͅkҽƄԆॷ25 76

ñanagürü. 13ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥǣ duüۡxüۡgüarü cori. Rü yexguma


Ngechuchu: —‫ؽ‬ʑЙľիӕ%ŕǣӥ! Erü tama ínanguxgu rü inanaxügü ga norü
nüxüۡ pecua۳x i ҧacü rü ngunexüۡ rü ҧacü duüۡxüۡǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕ%իüۡ ga norü
rü ngora tá íchangu i choma i Tupana ĀɥŕфӕËȍɗǣ. 20ॸ—Ѡӥ͑ӥիɥф͑Ύфӥ
Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ —ñanagürü. corixüۡҡՓ͑իӡǣֆľ̲͑ΎфӥĀӕüۡxüۡ
ga 5000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yaxuxüۡ.
Cua۳xruüۡ ǣĀɥŕфӕǣӕɗիӕիüۡ
Ѡӥ͑ΎфӥËΎфɗ͑͑ǣɥիüۡ naxã ga yema
(Lc 19.11-27)
5000 tachinü. Rü ngɥŕҡ‫ ڟ‬ӥ͑ǣɥիüۡ inaxã ga
14ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Rü ͑ɥǣ5000ҡËȍɗ͑ӥǣ͑ǣɥիüۡ nayaxucü
͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑͑Āӕüۡxüۡgüarü ãŕ۳xgacü ͑ǣɥ̲%ǣֆľ̲͑ΎфӥËΎфɗ͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ
͑ɗիɥիüۡ rü ñoma wüxi ga yatü ga %ËӥǣĀɥŕфӕ. Rü ñanagürü norü corixüۡ:
ɗիӡ%ËȍɗËȍüۡcü ga to ga nachiüۡãnewa na “Dücax Pa Corix, ͖%ɗֆɗիɥǣֆľ̲
͑իӡիüۡca۳xrüüۡ ͑ɗիɥ. Rü nüma ga guma 5000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕǣËȍΎի͑͑ǣɥիüۡ
yatü rü norü duüۡxüۡgüca۳x naca, rü cuxãcü. ͅфӥ͑ǣɥ̲%ËȍЙӕфËӥфӥ
͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ ͑ի%ǣĀɥŕфӕ͑͑ӥիüۡ‫ڟ‬ ͑ǣɥ̲%Ëӕիüۡ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ Ëȍֆիӕɗ͖%͑ɥɗ
͑ǣɥ̲%͑͑ǣӕիüۡxüۡca۳իфӥ͑ǣɥ̲%͑ 5000ҡËȍɗ͑ӥٚ, ñanagürü. 21ॸ—Rü norü
ínapuracüexüۡca۳x. 15ॸ—Rü wüxi ga yema cori rü ñanagürü nüxüۡ:
norü duüۡxüۡ͑͑ǣɥիüۡ naxã ga 5000 “Pa Chorü Duüۡxüۡx, Փӥիɗɗ̲ľիŕËȍɗիüۡ
ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ. Ѡӥֆľ̲ҡΎ͑͑ǣɥիüۡ нӕɗիɥ, rü meãma cupuracü. Rü meã
naxã ga 2000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ. Rü ͑ӥի͑ËӕĀӕǣֆľ̲͑ΎիфľǣĀɥŕфӕǣ
ֆľ̲ҡΎ͑͑ǣɥիüۡ naxã ga 1000 tachinü Ëӕի͑͑ǣɥիüۡ chaxãcü, фӥ̲ľ%̲͑ǣɥ̲%
ǣĀɥŕфӕ. Rü yemaãcü nanangugü na cupuracü. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x i ñu۳xma rü tá
͖ӕի%Ëӥҡ ֆľ̲Āɥŕфӕ̲%͑ЙӕфËӥľիüۡ фӥ̲ӕ̲ŕËӥ͑Ëӕիüۡ ËȍĀӕիŕŕ. ¡Rü
ga wüxichigü ga norü duüۡxüۡgü rü ɗիӥËӕɗËȍΎЙҡՓфӥ͑ǣɥի%ҡҡ%ŕǣӥ!ٚ
ֆľ̲%ËӥՓӥիɗËȍɗǣӥ͑͑ǣɥիüۡ naxã ga ñanagürü. 22ॸ—Rü yemawena ínangu ga
ֆľ̲Āɥŕфӕ. Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ yema to ga norü duüۡxüۡ ga 2000 tachinü
yema cori na to ga nachiüۡãnewa ǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yaxuxüۡ. Rü ñanagürü
͑իӡիüۡca۳x. 16ॸ—Rü yema norü duüۡxüۡ ga norü corixüۡ:
5000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yaxuxüۡ, rü “Dücax Pa Corix, ͖%ɗֆɗիɥǣֆľ̲
͑ǣɥ̲%͑ЙӕфËӥ, фӥ͑ɥǣ5000 2000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕǣËȍΎի͑͑ǣɥիüۡ
ҡËȍɗ͑ӥ͑ǣɥ̲%͑ֆիӕ. 17ॸ—Rü cuxãcü. ͅфӥ͑ǣɥ̲%ËȍЙӕфËӥфӥ
yexgumarüüۡ ta ga yema norü duüۡxüۡ ga ͑ǣɥ̲%Ëӕիü‫͑ ۡڟ‬ǣɥիüۡ Ëȍֆիӕɗ͑ɥɗ2000
2000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yaxuxüۡ, rü tachinü. Ѡӥ͖%ɗֆɗիɥٚ, ñanagürü.
͑ǣɥ̲%͑ЙӕфËӥ, фӥ͑ɥǣ2000 23ॸ—Rü norü cori rü ñanagürü nüxüۡ:

ҡËȍɗ͑ӥ͑ǣɥ̲%͑ֆիӕ. 18ॸ—Natürü ga “Pa Chorü Duüۡxüۡx, Փӥիɗɗ̲ľիŕËȍɗիüۡ


yema norü duüۡxüۡ ga 1000 tachinü ga нӕɗիɥ, rü meãma cupuracü. Rü meã
Āɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ yaxuxüۡ, фӥ͑ǣɥ̲%ɞ͑ɗիӡ. Rü ͑ӥի͑ËӕĀӕǣֆľ̲͑ΎիфľǣĀɥŕфӕǣ
͑ǣɥիüۡ nixaixmaüۡ, фӥֆľի̲͑ǣɥիüۡ nata۳x Ëӕի͑͑ǣɥիüۡ chaxãcü, фӥ̲ľ%̲͑ǣɥ̲%
ǣֆľ̲͑ΎфӥËΎфɗфӥĀɥŕфӕ. 19ॸ—Rü cupuracü. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x i ñu۳xmax rü tá
nuxcüxürama nataegu ga yema фӥ̲ӕ̲ŕËӥ͑Ëӕիüۡ ËȍĀӕիŕŕ. ¡Rü
77 ͅkҽƄԆॷ25

ɗիӥËӕɗËȍΎЙҡՓфӥ͑ǣɥի%ҡҡ%ŕǣӥ!ٚ narüdoxü rü tá nixü‫ۡڟ‬իËȍЙӥҡٚ,


ñanagürü. 24ॸ—Natürü yexguma norü ñanagürü.
corixüۡtawa nanguxgu ga yema norü
Naãneãrü gu۳xgu rü Cristupe۳xegu tá
duüۡxüۡ ga 1000ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ
nangutaque۳xegü i guxüۡ i nachiüۡãnecüۡ۳ãx
۳ i
yaxuxüۡ, rü ñanagürü norü corixüۡ:
ۡ ۡ ۡ
duüxügü na yadexechiãxüca۳իɗ͑ǣŕ̲
“Dücax Pa Corix, choma nüxüۡ
mexüۡgü rü na napoxcueãxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
chacua۳x rü wüxi i yatü i aüxüۡ нӕɗիɥ. Rü
chixexüۡgü
cunayaxu i nanetüarü o i ngextá tama
ícutoexüۡwa, rü cunabuxarü oΥ۳x i nanetü 31ॸRü ñanagürü ga Ngechuchu: —Rü

i tama icutoxüۡ. 25ॸ—Rü yemaca۳x ͑ǣŕիǣӕ̲Փľ͑ի%фӥ͑ә̲Ëȍիӡիǣӕɗ


chamuüۡ. Rü waixü̲ۡӥǣӕ͑ǣɥիüۡ choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ
chixaixmaüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ ichata۳x. Natürü Ëȍɗɥիüۡ, rü chorü orearü ngeruüۡgü i
͖%ɗֆɗիɥɗ͑ǣŕ̲ËӕфӥĀɥŕфӕٚ, ĀիӡËüۡ۳ãx۳ rü tá choxüۡ naxümücügü. Rü
ñanagürü. 26ॸRü yexguma ga norü cori ãŕ۳իǣËӥֆҡËӥҡ ËȍɗիɥфӥËȍΎфӥ
rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: ҡΎËȍɗËɗ̲ľիŕËȍɗիüۡwa tá charüto.
“Pa Chorü Duüۡxüۡx, wüxi i chixexüۡ rü 32ॸ—Rü guxüۡ i nachiüۡãnecüۡ۳ãx
۳ i duüۡxüۡgü
oxüۡ i chorü duüۡxüۡ нӕɗիɥ. Rü cuma rü tá chope۳xegu nangutaque۳xegü. Rü
meãma nüxüۡ cucua۳x rü ngextá tama choma rü tá chayadexechi ñoma wüxi i
íchatoexüۡwa rü chanayaxu i nanetüarü carneruarü dauruüۡ i norü carnerugü rü
o, rü chanabuxarü oΥ۳x i nanetü i tama chibugü noxrüwama mugüxüۡrüüۡ.
ichatoxüۡ. 27ॸ—Rü yemaca۳ի͑фӥ̲ľ̲ŕ 33ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ËȍΎիфӥɗիɥǣӥիüۡ rü chorü

Ëȍɗ͑ɗիɥǣ¡͑ËӕǣӕËȍΎիüۡ‫͑ ڟ‬ǣɥ̲%͑ ҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓҡ Ëȍ͑͑ǣŕի̲ǣӥիŕŕ.


cunguxüۡxüۡ ǣËȍΎфӥĀɥŕфӕ͑͑ǣŕm ‫ ڟ‬a Ѡӥ͑ǣŕ̲ҡ̲ËȍΎիфӥɗիɥǣӥիüۡ rü chorü
‫ڟ‬
choxüۡ ͑ǣɥիüۡ ֆ̲ӕիŕŕǣӥիüۡca۳x, rü ҧΎիՓľËӥՓՓҡ Ëȍ͑͑ǣŕի̲ǣӥիŕŕ.
͑ǣŕ̲%Ëӥ̲ӕËӥ͑ǣɥիüۡ na chayaxuxüۡca۳x 34ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɗËȍΎ̲ɗҡ ãŕ۳xgacü

ɗ͑ǣŕիǣӕ̲ɞËȍ͑ǣӕիǣӕٚ, ñanagürü. ֆҡËӥ͑Ëȍɗɥիüۡ rü ñacharügü tá nüxüۡ


28ॸ—Rü yexguma ga yema cori rü ɗ͑ǣŕ̲ËȍΎфӥĀӕüۡxüۡgü:
nanamu ga yema togü ga norü duüۡxüۡgü ٘‫ͮؽ‬ӕ%ЙľիɥɗЙľ̲ֆҡľիŃֆ
ga yéma yexmagüxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: Chaunatü ya Tupana tüxüۡ
٘‫ͮؽ‬ӥի͑͑ǣɥիüۡ peyau۳իɗ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕ, rüngüۡիŕŕǣӥիľ, фӥЙľ͑ֆիӕɗ͑ǣŕ̲
фӥ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ10,000ɗĀɥŕфӕ͑ӥիüۡ‫ڟ‬ pechica i ngextá nüma ãŕ۳xgacü
͑ǣŕի̲իüۡ͑͑ǣɥիüۡ pexã! 29ॸ—Erü ɞֆɗɥիüۡwa! Yerü Chaunatü rü pexca۳x
yíxema tüxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕma۳xcü rü yexera tá ̲͑͑ľիŕŕɗ͑ǣŕ̲ЙľËȍɗËǣ
ҡӥի͑͑ǣɥիüۡ taxã, фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ҡӥիü‫ۡڟ‬ yexguma tauta naãne naxü۳xgu. 35ॸ—Rü
ɗ̲ӕիӡËȍɗ. Natürü yíxema tüxüۡ‫ ڟ‬natau۳xcü ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ Йľ̲%̲͑ľËӥ̲ֆľфӥ
фӥՓΎΎ͑ǣŕ̲͑Ύիфľɗҡӥիü‫͑ ۡڟ‬ǣŕma۳xcü yexguma chataiyagu rü pema rü choxüۡ
фӥҡ ҡӥի͑͑ǣɥիüۡ tayaxu. 30ॸ—¡Rü ЙľËȍɗ¡ӥիŕŕ. Rü yexguma chiҧawagu rü
yéama düxétüwa i poraãcü choxüۡ Йľիիľիŕŕ. Rü yexguma tama
ɞ͑իŕ%͑ľիüۡwa peyatá i ñaã chorü duüۡxüۡ nüxüۡ pecua۳իǣӕ͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ rü meã
i taxuwama mexüۡ! Rü ngŕm ‫ ڟ‬a tá choxüۡ peyauxgü ga pepatawa. 36ॸ—Rü
ͅkҽƄԆॷ25ٍॷ26 78

yexguma changexchirugu rü choxüۡ changexchirugu rü tama choxüۡ


pexüxchiru. Rü yexguma chićaawegu rü pexüxchirugü. Rü yexguma chićaawegu
choxüۡ perüngüۡիŕŕ. Rü yexguma rü poxcupataüۡwa chayexmagu rü tama
poxcupataüۡwa chayexmagu rü choxüۡ choxüۡ ɞЙľֆĀӕǣӥٚ, ñacharügü tá nüxüۡ.
ɞЙľֆĀӕٚ, ñacharügü tá nüxüۡ. 37ॸ—Rü 44ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɗ͑ӥ̲ǣӥɗҡ̲

͑ǣŕիǣӕ̲ɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i chorü duüۡxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ, rü ñanagürügü


chidexechixüۡ rü ñanagürügü tá choxüۡ: tá choxüۡ:
“Pa Corix, ¿ñuxgu ga cuxüۡ tadauxüۡ ga “Pa Corix, ¿ñuxgu topatawa cungu rü
na cutaiyaxüۡ rü cuxüۡ ҡËȍɗ¡ӥիŕŕիüۡ? tama meã cuxüۡ tayauxgü yerü tama
¿Rü ñuxgu ga cuxüۡ tadauxüۡ ga na cuxüۡ tacua۳xgü? ¿Rü ñuxgu ga cuxüۡ
quiҧaawaxüۡ rü cuxüۡ ҡիիŕŕիüۡ? 38ॸ—¿Rü tadaugüxüۡ ga na cutaiyaxüۡ, rü e۳xna na
ñuxgu ga topatawa cunguxüۡ rü meã quiҧaawaxüۡ, rü e۳xna na cungexchiruxüۡ,
cuxüۡ tayauxgüxüۡ ga woo tama cuxüۡ rü e۳xna quićaawexüۡ, rü e۳xna
tacua۳xgügu? ¿Rü ñuxgu ga poxcupataüۡwa na cuyexmaxüۡ, rü tama
cungexchiruxüۡ rü cuxüۡ taxüxchirugüxüۡ? cuxüۡ tarüngüۡիŕŕǣӥիüۡ?͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥҡ 
39ॸ—¿Rü ñuxgu ga cuxüۡ tadaugüxüۡ na choxüۡ. 45ॸ—Rü choma na ãŕ۳xgacü ya
quićaawexüۡ rü e۳xna poxcupataüۡwa ҡËӥ͑Ëȍɗɥիüۡ, rü tá chanangãxüۡ, rü
cuyexmaxüۡ rü cuxüۡ ítayadaugüxüۡ?ٚ ñacharügü tá nüxüۡ:
ñanagürügü tá choxüۡ. 40ॸ—Rü choma na “Aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü
ãŕ۳իǣËӥֆҡËӥ͑Ëȍɗɥիüۡ, rü tá yexguma tama nüxüۡ perüngüۡիŕŕǣӥǣӕǣ
chanangãxüۡ, rü ñacharügü tá: ͑ǣŕիüۡrüüxüۡ ga ñaã chorü duüۡxüۡgü ga
“Aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü yexguma nüxüۡ‫ ڟ‬natau۳xgu, rü choxüۡ rü ta
yexguma nüxüۡ perüngüۡիŕŕǣӥǣӕɗ tama perüngüۡիŕŕǣӥٚ, ñacharügü tá
͑ǣŕիüۡrüüxüۡ ga ñaã chorü duüۡxüۡgü ga nüxüۡ. 46ॸ—Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü
yexguma nüxü‫ ۡڟ‬natau۳xgu, rü choxüۡ ͑ɗիɥ i tama chorü duüۡxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ rü tá
ga perüngüۡիŕŕǣӥիüۡٚ, ñacharügü tá poxcu i taguma gúxüۡՓ͑իɥ. Natürü
nüxüۡ. 41ॸRü ñu۳իӡËȍɗɗËȍΎ̲͑ãŕ۳xgacü ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i aixcüma meã
ֆҡËӥ͑Ëȍɗɥիüۡ, rü ñacharügü tá nüxüۡ chauxca۳ի̲իŕիüۡ rü tá nanayauxgü i
ɗ͑ǣŕ̲ҡ̲ËȍΎфӥĀӕüۡxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ: maxüۡ i taguma gúxüۡ, —ñanagürü ga
٘‫ؽ‬æȍΎի͑ЙɗիɥǣËȍɗɗЙľ̲ɗЙľфӥ Ngechuchu.
chixexüۡca۳x poxcuexe! ¡Rü ngŕ̲ ‫ ڟ‬Йľիɥ
Yudíugüarü ãŕ۳xgacügü naxca۳x nadaugü
nawa ya yima üxü ya taguma ixoxüۡne
‫ ڟ‬e naxca۳x i n۳g۳oxo i na ñuxãcü Ngechuchuxüۡ yayauxgüxüۡ
ya Tupana ímexŕŕn
(Mr 14.1-2; Lc 22.1-2; Cu 11.45-53)
Chataná rü norü duüۡxüۡgü! 42ॸ—Yerü
yexguma Ngechuchu nüxüۡ
26
yexguma chataiyagu rü pema rü tama 1ॸRü

choxüۡ ЙľËȍɗ¡ӥիŕŕ. Rü yexguma rüchauxgu ga yema orexüۡ na


chiҧawagu rü tama choxüۡ Йľիիŕŕ. yaxuxü, rü ñanagürü norü ngúexüۡgüxüۡ:
ۡ
43ॸ—Rü yexguma tama nüxüۡ pecua۳xgu 2ॸ—Pema nüxüۡ pecua۳x rü taxre i

͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ rü tama meã choxüۡ ngunexüۡ nataxu na nangΥ۳xgüãxüۡca۳x i


peyauxgü ga pepatawa. Rü yexguma ͑ǣŕ̲Υ͑ɗԖЙľҡӥËȍɗǣфӥpetaca۳x
79 ͅkҽƄԆॷ26

naxügüxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ ñanagürü norü ngúexüۡ güxüۡ :


yayauxgüxüۡ i chorü uwanügü na —¿Tü۳ xcüüۡ ͑ǣɥիüۡ ЙľËȍɗիľՓľɗ͑ǣŕ̲
curuchawa choxüۡ yapotagüxüۡca۳x nge? Ƅфӥ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲%͑իӥիüۡ rü
—ñanagürü. 3ॸRü yexgumaüۡcüü ga wüxi i mexüۡ ͑ɗիɥ. 11ॸ—ͮǣŕ̲͑ǣľфӥ
paigüarü ãŕ۳xgacügü, фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ͑ǣŕ̲իüۡ ã۳xgüxüۡ rü guxüۡ gutáma
ga ore ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü Йľҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ. Natürü
togü ga ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü rü ËȍΎ̲фӥҡ%ӡҡ ̲ǣӕիüۡ gu petanüwa
nangutaque۳xegü ga napatawa ga Caipá Ëȍ͑ǣŕի̲. 12ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲%
ga paigüarü ãŕ۳իǣËӥɗիɥËӥ. 4ॸRü yéma naxüxüۡ i ñaã ngecü na chaxunegu
͑ӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕǣӥ͑ nabaãxüۡ ɗ͑ǣŕ̲Йӕ̲фɗֆɗիɗիüۡ , rü
Ngechuchuxüۡ ͑ՓΎ̲ӥիŕŕǣӥ%Ëӥ̲͑ ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ͑իӥľфӥЙիҡ Ëȍֆӕфӥ
yayauxgüãxüۡca۳x rü na yama۳xgüãxüۡca۳x. tá choxüۡ inata۳xgü. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥ
5ॸNatürü nügümaã ñanagürügü: i chaxunegu nabaãxüۡ ɗ͑ǣŕ̲
—Taxucürüwama i ñu۳xma petagu pumara. 13ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ
tayayauxgü, erü duüۡxüۡgü rü tá tamaã chixu rü guxüۡ i naãnewa i ngextá
͑͑ӕŕ—ñanagürügü. duüۡ xüۡ gü nüxüۡ íixugügüxüۡ wa i
Tupanaãrü ore i mexüۡ , rü ñaã ngecü
Wüxi ga nge rü Ngechuchuerugu
chomaã üxüۡ rü tá ta nüxüۡ nixugügü.
inaba ga pumara
Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑ǣɥի͑nacua۳xãchie i
(Mr 14.3-9; Cu 12.1-8)
duüۡ xüۡ g ü —ñanagürü ga Ngechuchu.
6ॸRüNgechuchu rü Betániãwa
Yuda rü ãŕ۳իǣËӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕ͑
͑ֆľի̲͑ЙҡՓǣæȍɗ̲ ӡǣ
ñuxãcü Ngechuchuxüۡ yayauxgüxüۡca۳x
rüchaxünecümaã naxugüãcü. 7ॸRü
(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6)
Ngechuchuca۳ի ֆŃ̲ɗֆիӡǣՓӥիɗǣ
ngecü ga yéma nangecü ga wüxiweüۡ 14ॸRü ñu۳ ի ӡËȍɗǣՓӥիɗǣ

ga pumara ga tatanüxüۡ c hixüۡ ga Ngechuchuarü ngúexüۡ ga Yuda ga


̲ľիŕËȍɗËӥǣ¡ӕҡɗֆ̲%%Ëȍɗüۡ xüۡ . Rü ʊËфɗәҡľфӥЙɗǣӥфӥ
yexguma mechawa ínachibüyane ga ãŕ۳xgacügüxüۡ ҡՓ͑իӡфӥ̲͑%
Ngechuchu, фӥ͑ǣɥ̲фӥ͑ŕфӕǣӕ nayarüdexa. 15ॸRü Yuda rü ñanagürü
inaba ga yema pumara. 8ॸRü yexguma nüxüۡ : —¿Ñuxre tá choxüۡ‫ڟ‬
yemaxüۡ nadaugügu ga Ngechuchuarü penaxütanüxüۡ ɗ͑ǣŕիǣӕ̲Йľիüۡ‫ڟ‬
ngúexüۡ gü, фӥ͑%ŕՓnangu۳ xgü, rü Ëȍ͑ҡӕիËȍիŕŕǣӕ͑ͮǣľËȍӕËȍӕիüۡ
inanaxügüe ga na ñagüxüۡ . —¿Tü۳ xcüüۡ piyauxgüxüۡ ca۳x? —ñanagürü. Rü
͑ǣŕի̲ɗ͑իɗֆիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Йӕ̲ф? yexguma ga nümagü ga paigüarü
9ॸ—Ѡӥ͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥɗ ãŕ۳x gacügü rü 30ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕǣӕ
tatanüxüۡ g u namaã itaxe, rü ñu۳ ի ӡËȍɗ namaã naxuneta. 16ॸRü yexgumama
͑ǣŕ̲Āɥŕфӕ̲%͑ӥիüۡ irüngüۡ ի ŕŕɗ inanaxügü ga Yuda ga naxca۳x na
͑ǣŕ̲Āӕüۡ xüۡ g ü i ngearü nadauxüۡ ga ñuxãcü nüxüۡ‫ ڟ‬na
͑ǣŕ̲իüۡ ã۳xgüxüۡ —ñanagürügü. 10ॸRü ͑ҡӕիËȍիŕŕǣӥ%իüۡ na Ngechuchuxüۡ
Ngechuchu nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ. Rü ñu۳ ի ӡËȍɗ yayauxgüxüۡ ca۳x.
ͅkҽƄԆॷ26 80

ҡ ͑ɗիɥɗËȍӕľËȍɗҡËȍΎիüۡ íyaxuaxüۡxüۡ.
Üpetüchigaarü õnawa nachibü ga Cori 24ॸ—Rü choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ
(Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Cu 13.21-30;
Ëȍɗɥիüۡ фӥҡ Ëȍֆӕ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i
1 Co 11.23-26)
Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ nüxüۡ ixuxüۡrüüۡ.
17ॸRü nawa nangu ga ngunexüۡ ga nagu Natürü wüxi i ngechaüۡxüۡËȍɗ͑ɗիɥnaxca۳x i
inaxügüxüۡ ǣֆľ̲ЙľҡǣЙ%ӡǣ ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗËȍΎիüۡ íyaxuaxüۡxüۡ. Rü
͑ǣľфӥЙӕիŕŕфӕüۡãx‫ ڟ‬üۡ nagu nangΥ۳xgüxüۡ. ͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥǣ͑ΎիҡËӥ̲ҡ%ӡ
Rü norü ngúexüۡgü rü Ngechuchuca۳x chima na nabuxüۡ —ñanagürü. 25ॸRü
͑իɥ, rü ñanagürügü nüxüۡ: —¿Ngextá tá ͑Āľի%Ëȍɗǣ֤ӕĀǣ͑ŕËȍɗҡ
ҡ̲͑ľիŕŕɗ͑ËȍɗËɗ͑Փ íyaxuaxüۡxüۡ, rü ñanagürü: —Pa
nangΥ۳xgüxüۡ ɗΥ͑ɗԖЙľҡӥËȍɗǣфӥ ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ‫ع‬ҡ%ӡҡ ̲ËȍΎ̲͑ɗիɥ?
Йľҡǣӕɗ͑ǣΦիüۡ? —ñanagürügü. 18ॸRü —ñanagürü. Rü Ngechuchu nanangãxüۡ rü
nüma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: ñanagürü: —ͮǣŕ̲ %ËӥËӕ̲͑ɗիɥ
—¡Ngŕ̲ ‫ ڟ‬ɥ%͑ľՓЙľիɥ, rü yima yatü ya —ñanagürü. 26ॸRü yexguma ínachibüeyane
pemaã nüxüۡ Ëȍիӕ͑ľҡËӥЙҡՓЙľիɥ! фӥͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑ֆիӕǣՓӥիɗǣЙ%ӡ.
¡Rü namaã nüxüۡ pixu rü ñapegügü: ѠӥҽӕЙ̲͑͑Ύիŕ͑ի%, rü inanabücu, rü
٘ҽΎфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ rü ñanagürü: ‘Marü norü ngúexüۡgüxüۡ nayanu. Rü ñanagürü:
ningaicaxüchi na chayuxüۡ rü nuã —͵%Й%ӡфӥËȍիӕ͑ľËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü
cupatawa rü chorü ngúexüۡgümaã ‫ؽ‬Йľ͑͑ǣΦ! —ñanagürü. 27ॸRü yemawena rü
Ëȍ͑͑ǣӕЙľҡӥիŕŕËȍüۡ ɗԖЙľҡӥËȍɗǣфӥ nanayaxu ga wüxi ga pochiyu ga binumaã
peta’,͖ٚЙľфӥǣӥǣӥҡ ͑ӥիüۡ! 19ॸRü yéma ããcuxüۡ. Rü yexgumarüüۡ ta Tupanana
͑իɥǣֆľ̲͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü. Rü yema ̲Ύիŕnaxca۳ի͑ի%իɥф, rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥ
Ngechuchu namaã nüxüۡ ixuxüۡrüüۡ ngúexüۡgüna nanaxã, rü ñanagürü nüxüۡ:
nanaxügü. Ѡӥ̲͑͑ľիŕŕǣӥǣֆľ̲Υ͑ —¡Rü guxãma i pema rü peyaxa۳ü۳x ya daa
ǣԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡǣӕҡ ͑͑ǣΥ۳xgüxüۡ. binu! 28ॸ—ƄфӥĀ¡ɗ͑ӕфӥ͑Ëȍɗǣ͑ɗիɥֆ
20ॸRü yexguma nachütagu rü yéma chaugü ya muxüۡma i duüۡxüۡgüca۳x tá ibacü
mechawa nachibü ga Ngechuchu namaã ͑͑ǣŕ̲%ËӥҽӕЙ͑͑ӥիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
ga yema 12 ga norü ngúexüۡgü. 21ॸRü nangechaüۡxücۡ a۳x i norü pecadugü. Rü
yexguma ínachibüeyane, rü Ngechuchu rü yimawa Tupana nanango۳իŕŕ͑ɗիËӥ̲
ñanagürü nüxüۡ: —Aixcüma pemaã nüxüۡ ֆɗɥիüۡ i norü uneta. 29ॸ—Rü pemaã nüxüۡ
ËȍɗիӕфӥՓӥիɗľɗЙľҡ͑ӥՓҡ ҡɗիɥֆ chixu rü tagutáma wena binu chayaxaxü
bexma chauechita choxüۡ íyaxuaxüۡիŕ ñu۳xmatáta Chaunatü ya Tupana ãŕ۳xgacü
—ñanagürü. 22ॸRü yexguma ga nümagü ga ɞɗիɥիüۡwa ngexwacaxüۡcü ya binu pemaã
norü ngúexüۡgü rü poraãcü nangechaüۡgü. chayaxa۳ü۳x —ñanagürü.
Rü wüxichigü nüxna nicachigü, rü
Ngechuchu nüxüۡ nixu na Pedru tá nügü
ñanagürügü: —Pa Corix, ¿choma e۳xna tá
icúxüۡ na norü ngúexüۡ ֆɗɥիüۡ
Ëȍɗɥիüۡ ya yíxema cuxüۡ íyaxuaxüۡիŕ?
(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Cu 13.36-38)
—ñanagürügü. 23ॸRü nüma ga Ngechuchu
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —ͮǣŕ̲Փӥիɗֆ 30ॸRü
ñu۳իӡËȍɗ͑ՓɗֆľǣӥǣՓӥիɗǣ
poratuwa namaã tá chachibüxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ Tupanaãrü wiyaegu. Rü yemawena rü
81 ͅkҽƄԆॷ26

guma Ma۳իЙӦ͑ľǣϘфɞ¡ӕ͑ľËӥǣӕ nangechaüۡxüۡ rü naxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕիüۡ. 38ॸRü


ãŕǣ‫͑ ڟ‬ľՓ͑իɥ. 31ॸRü yexguma ga yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ ga norü nüxüۡ: —Poraãcü changechaüۡ rü nagu
ngúexüۡgü: —Guxãma i pema rü tá Ëȍфӥիɥ͑ӥфӥ͑ǣŕ̲̲%ҡ Ëȍֆӕ. ¡Rü
choxüۡ ípeta۳xgü i ñoma i chütaxüۡgu. Erü nuxa perücho i pemax, rü chauxrüüۡ
Tupanaãrü ore i ümatüxüۡwa rü ipedaue! —ñanagürü. 39ॸRü yexguma ga
ñanagürü: ͮǣľËȍӕËȍӕфӥֆŃիӥф͑իӡ. Rü
“Tá chayama۳x ya carneruarü waixüۡmüãnegu nanangücuchi. Rü
dauruüۡ, rü tá nanaxüanemare i ͑ֆӕ̲ӥիŕфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Pa
Ëф͑ľфӕǣӥٚ, Chaunatüx, ͑ǣŕիǣӕ̲Ëӕ̲
͖͑ǣӥфӥɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. 32ॸ—Natürü cunaxwa۳xegu, ¡rü nüxna choxüۡ
͑ǣŕիǣӕ̲̲фӥֆӕՓ ɞ͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕɗ͖%͑ǣәիüۡ i tá choxüۡ
ícharüdaxguwena, rü tá chaxira pexüۡpa üpetüxüۡ! Natürü chanaxwa۳xe i
ǾфɗфŃ͑ľՓËȍիӡ—ñanagürü. 33ॸRü cuxrütama ngúchaüۡ cuxü rü tama i
yexguma ga Pedru rü nanangãxüۡ rü choxrü —ñanagürü. 40ॸRü yemawena ga
ñanagürü: —Rü woo guxüۡma i togü Ngechuchu rü nataegu ga yema norü
cuxüۡ íta۳xgu, natürü i chomax rü ngúexüۡgü íyexmagüxüۡwa. Rü nüxüۡ
ҡ%ӡҡ ̲Ëӕիüۡ íchata۳x —ñanagürü. 34ॸRü inayangau ga na ínapeexüۡ. Rü ñanagürü
Ngechuchu ñanagürü nüxüۡ: —Aixcüma Pedruxüۡ: —Pa Pedrux, ¿taxucürüwama
cumaã nüxüۡ chixu rü ñomatama i e۳xna namaã peporae na chomaã
chütaxüۡgu rü naxüۡpa na ota ic۳axüۡ, rü ipedauexüۡ, rü bai i wüxi i ngora?
tomaŕ۳xpü۳xcüna tá cugü iquicu۳x na 41ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙľիӕ%ŕǣӥфӥҽӕЙ͑͑naxca۳x

chorü duüۡxüۡ нӕɗɥիüۡ. 35ॸRü Pedru pec۳a na pexüۡ nangüۡիŕŕիüۡca۳x na tama


nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Rü woo choxüۡ ípetáxüۡca۳իľǣ͑ǣŕիǣӕ̲ҧacü rü
wüxigu cumaã chayu۳իǣӕфӥҡ%ӡҡ ̲ guxchaxüۡ pexüۡ üpetügu! Erü aixcüma
chaugü ichicu۳x na curü duüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ Йľ%ŕՓфӥɞЙľ̲ľ̲фľ, natürü pexene
—ñanagürü. Rü guxüۡma ga togü ga ͑ɗիɥɗҡӕфիüۡ —ñanagürü. 42ॸRü yexguma
norü ngúexüۡgü rü ta yema ñanagürügü. фӥՓľ͑ի%фӥ͑Ύիфɗɞ͑ֆӕ̲ӥիŕիüۡca۳x
nataegu ga Ngechuchu. Rü wenaxãrü
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ֤ľËȍľ̲͑ɞՓ͑ֆֆӕ̲ӥիŕ
͑ֆӕ̲ӥիŕ, rü ñanagürü: —Pa
(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46)
Chaunatüx, ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲
36ॸRüNgechuchu rü norü ngúexüۡgü rü cunaxwa۳xegu na nawa choxüۡ
nawa nangugü ga wüxi ga nachica ga ɞËӕ͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕիüۡ i ñaã ngúxüۡ i tá
Yechemaní ga naŕg‫ ڟ‬a. Rü Ngechuchu rü chingexüۡ, фӥ̲фӥ̲͑ľɗ͑ǣŕ̲Ëӕ̲
ñanagürü nüxüۡ: —¡Nuã perütogü! Rü cunaxwa۳xexüۡãcüma chomaã cunaxü
ЙիֆΎի͑ɗֆŃËȍֆֆӕ̲ӥիŕ —ñanagürü. 43ॸRü ñu۳իӡËȍɗՓľ͑ի%фӥ
—ñanagürü. 37ॸRü Ngechuchu nügüwe norü ngúexüۡgü íyexmagüxüۡՓ͑իӡ. Rü
nanagagü ga Pedru rü Zebedéu nanegü nüxüۡ inayangau ga na ínapeexüۡ, yerü
ga Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ. Rü poraãcü nayaxtaexüchi. 44ॸRü yéma
Ngechuchuca۳x inaxügü ga na poraãcü ͑ӥի͑͑ɗիӡ, фӥՓľ͑ի%фӥ͑ֆֆӕ̲ӥիŕ.
ͅkҽƄԆॷ26 82

Ѡӥ͑Ύիфɗ%Ëӥҡ̲͑ֆӕ̲ӥիŕ. 45ॸRü tátama tayue. 53ॸ—¿Tama e۳xna nüxüۡ


yemawena rü norü ngúexüۡgü cucua۳իфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗËȍΎ̲
íyexmagüxüۡՓ͑իӡ. Rü ñanagürü chanaxwa۳xegu, rü Chaunatüna chi
nüxüۡ: —¡Ñu۳xma waxi pepee rü naxca۳x chaca na choxüۡ‫ ڟ‬núma
iperüngüۡŕ! Erü marü nawa nangu i namugüãxüۡca۳x i muxüۡma i norü orearü
ngora na chorü uwanü choxüۡ iyauxgüxüۡ ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ na choxüۡ
rü pecaduã۳xgüxüۡna choxüۡ namugüxüۡ. yanangüۡիŕŕǣӥիüۡca۳x? 54ॸ—Natürü
46ॸ‫ؽ‬ʊЙľËȍɗǣӥфӥ͑ǣɥի%ɞҡɗիɥ! Erü marü ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ǣŕ̲Ëȍիü۳xgu, rü
͖Ύ̲ҡ ̲͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ËȍΎիüۡ ¿ñuxãcü chi ningu i Tupanaãrü ore i
íyaxuaxüۡxüۡ —ñanagürü. ümatüxüۡ i nüxüۡ ixuxüۡ na choma rü tá
chayuxüۡ? 55ॸRü yexguma ga Ngechuchu
Ngechuchuxüۡ niyauxgü
rü ñanagürü nüxüۡ ga yema duüۡxüۡgü:
(Mr 14.43-50; Lc 22.47-53; Cu 18.2-11)
—¿Tü۳xcüüۡ ҡфǣӥфӥ͑ɥxmena۳xãgümaã
47ॸRü yexguma íyadexayane ga chauxca۳ի͑ӕ%Йľիɥ͑ËȍΎիüۡ
Ngechuchu, rü ínangu ga Yuda ga norü peyarüyauxgüxüۡca۳x ñoma wüxi i
ngúexüۡchire۳իɗիɥիüۡ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ ‫ ڟ‬xáxüۡ Ëȍɗɥիüۡrüüۡ? Rü guxüۡ ga
ngɥta۳
muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga taramaã rü ngunexüۡgu rü tupauca ga taxüۡnewa
͑ɥ̲%ɗի%ի͑ľիüۡ. Ѡӥֆľ̲͑ɗիɥǣ changu۳իŕŕҡľ͑ҡӥфӥҡǣӕ̲ֆľի̲
duüۡxüۡgü ga paigüarü ãŕ۳xgacügü rü togü choxüۡ piyauxgü. 56ॸ—Natürü guxüۡma i
ga ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü yéma ñaã ñu۳xma ngupetüxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ
mugüxüۡ. 48ॸRü ga Yuda ga ínaxuaxüۡxüۡ nangupetü na yanguxüۡca۳x i Tupanaãrü
rü marü yema duüۡxüۡǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕ, ore ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga norü orearü
rü ñanagürü: —ͮǣŕ̲͑ӥիüۡ uruüۡgü ümatügüxüۡ —ñanagürü. Rü
chachúxuxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗͮǣľËȍӕËȍӕ. Rü yexguma ga guxüۡma ga norü ngúexüۡgü
͑ǣŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗЙɗֆӕիǣӥիüۡ —ñanagürü: rü nüxna nibuxmü. Ѡӥ͑ӥիɥËҡ̲
49ॸRü yexguma Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ, rü yéma nanata۳xgü ga Ngechuchu.
ñanagürü nüxüۡ: —ͮӕի̲ŕЬ
Ãŕ۳xgacügü ga taxüۡgüpe۳xewa
ͮǣәľիŕŕфӕüۡx —ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗ
Ngechuchuxüۡ nagagü
nüxüۡ nachúxu. 50ॸRü Ngechuchu
(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55, 63-71;
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa
Cu 18.12-14, 19-24)
Chomücüx, ¿ҧËӥՓ͑ӕ%Ëӕիӡ?
—ñanagürü. Rü yexgumatama 57ॸRü Caipá ga paigüarü
Ngechuchuxüۡ niyauxgü ga yema ãŕ۳xgacüxüۡtawa Ngechuchuxüۡ nagagü ga
duüۡxüۡǣӥǣ֤ӕĀՓľфӥիɥիüۡ. 51ॸRü wüxi yema duüۡxüۡgü ga yayauxgüxüۡ. Rü yéma
ga Ngechuchumücü nanawe۳xechi ga ͑ɗիɥǣnangutaque۳xegüxüۡ ga
norü tara, rü paigüarü ãŕ۳xgacüarü ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga mugüwa
duüۡxüۡxüۡ ínadaechinü. 52ॸRü yexguma ga ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü ãŕ۳xgacügü ga
Ngechuchu rü ñanagürü: —¡Naxchiüۡgu yaguã۳xgü. 58ॸNatürü ga Pedru rü yaxüۡgu
yaxücuchi i curü tara! Erü guxãma ya nawe nixãchigü ñu۳xmata paigüarü
ֆɞիľ̲ҡф̲%͑ӕŕիŕ, rü taragu ãŕ۳xgacü ga Caipáxüۡtawa nangu. Rü
83 ͅkҽƄԆॷ26

purichíagü ga tupaucaarü dauruüۡgümaã ãŕ۳xgacü rü norü numaã nügüchirugu


yéma ɥã۳xtüwa narüto, yerü nüxüۡ nagaugü. Rü ñanagürü: —Rü ñaã yatü
nadauxchaüۡ ga ҧacü tá Ngechuchumaã rü ҧacü Tupanamaã nixugü. Rü
na naxüexüۡ. 59ॸRü ga paigüarü taxuca۳xma marü tanaxwa۳xe i ñu۳xma i
ãŕ۳xgacügü rü guxüۡma ga Yudíugüarü to i ore na napoxcuxüۡca۳x i ñaã yatü. Rü
ãŕ۳xgacügü ga taxüۡgütücumü rü naxca۳x pematama marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕ͑
nadaugü ga wüxi ga ore ga doramare ñuxãcü chixexüۡmaã na yadexaxüۡ.
ɗիɥիüۡ na yemamaã Ngechuchuxüۡ 66ॸ—‫͵ع‬ӕիӡ͖Йľǣӥիüۡ i pemax?

ínaxuaxüۡgüxüۡca۳x na yama۳xgüãxüۡca۳x. —ñanagürü. Rü nümagü ga togü ga


60-61ॸNatürü woo muxüۡma ga duüۡxüۡgü ãŕ۳xgacügü rü nanangãxüۡgü rü
ga doraxüۡmare nachigaxüۡ yéma ñanagürügü: —ͮǣŕ̲ %ËӥËȍɗիľիüۡ naxü.
yarüxugügüxüۡ, rü taxucürüwa nüxüۡ Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲͑ֆӕ
inayangaugü ga ҧacüca۳x tá na —ñanagürügü. 67ॸRü yexguma rü
yama۳xgüãxüۡ. ѠӥĀӥիՓֆŃ̲͑իɥǣ Ngechuchuchiwewa nac۳uaixgüe. Rü
taxre ga yatügü ga doraxüۡmare yéma nüxna nanac۳uaixcagü. Rü togü rü
yarüxugüxüۡ. Rü ñanagürügü: —Toma nanapegüchiwegü. 68ॸRü ñanagürügü:
nüxüۡ ҡիɥ͑ӥŕɗ͖%ֆҡӥфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Pa Cristux, ¡nüxüۡ nacua۳x na texé
“Tá nagu chapogü ya daa tupauca ya cuxüۡ pegüchiwegüxüۡ rü cuxna
taxüۡne ya Tupanaãrü, rü tomaŕ۳xpü۳x i nac۳uaixcagüxüۡ! —ñanagürügü.
ngunexüۡǣӕҡ Փľ͑ի%фӥɞËȍ͑Āիŕŕٚ,
Pedru inayacu۳x na Ngechuchuxüۡ nacuáxüۡ
ñanagürügü. 62ॸRü yexguma ga paigüarü
(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62;
ãŕ۳xgacü ga Caipá rü inachi, rü
Cu 18.15-18, 25-27)
ñanagürü Ngechuchuxüۡ: —¿Rü ҧacümaã
cunangãxüۡ i ñu۳xmax? ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ͖իüۡ 69ॸRü yoxni ga Pedru rü
ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ËӕËȍɗǣɗ͑ӥիüۡ ãŕ۳xgacüpataa۳xtüwa narüto. Rü wüxi ga
yaxugügüxüۡ? —ñanagürü. 63ॸNatürü ga pacü ga yema ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡ, rü
Ngechuchu rü nangea۳xmare. Rü Pedruca۳իɗֆիӡ. Ѡӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ:
yemaca۳x ga paigüarü ãŕ۳xgacü ga Caipá —æӕ̲фӥҡ̲͑ӥËӥнӕɗիɥɗ͑ǣŕ̲
rü ñanagürü nüxüۡ: —Tupana ya Ngechuchu i Gariréaanecüۡ۳ãx۳
Maxüۡcüégagu chanaxwa۳xe i aixcüma —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 70ॸNatürü ga Pedru rü
tomaã nüxüۡ нӕɗիӕ͑ҡľիŃнӕɗɥիüۡ. ¿Rü guxüۡ ga yema duüۡxüۡgüpe۳xewa rü nügü
cuma e۳xna i Cristu ya Tupana Nane niixã na Ngechuchuarü duüۡxüۡ ֆɗɥիüۡ, rü
нӕɗɥիüۡ, rü e۳xna tama? —ñanagürü. 64ॸRü ñanagürü: —Choma rü tama nüxüۡ
Ngechuchu nanangãxüۡ rü ñanagürü: chacua۳x i ҧËӥËȍɗǣ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ
—Ngüۡ, фӥ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ quixuxüۡ Ëȍɗիɥ. quixuxüۡ —ñanagürü. 71ॸRü yexguma
Rü pemaã nüxüۡ chixu rü tá choxüۡ ̲фӥֆľ̲ɥpataa۳xtüarü ɥã۳xwa
ЙľĀӕǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲æȍӕ͑ҡӥֆ ɞ͑իӡӡիǣӕǣЬľĀфӕ, фӥ͑ɥǣЙËӥ
Poracüxüۡtawa charüto۳իǣӕфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ nüxüۡ idau. Ѡӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ̲͑%ǣ
caixanexüۡǣӕՓľ͑ի%фӥ͑ә̲Ëȍիӡիǣӕ yema duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ:
—ñanagürü. 65ॸRü yexguma ga paigüarü —Ñaã yatü rü Ngechuchu ya
ͅkҽƄԆॷ26ٍॷ27 84

Nacharétucü۳ۡãի۳ ̲ӥËӥ͑ɗիɥ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ.
72ॸNatürü Nayu ga Yuda
ga Pedru rü wenaxãrü nügü
nixã na Ngechuchuarü duüۡxüۡ ֆɗɥիüۡ. Rü 3ॸRü nüma ga Yuda ga Ngechuchuxüۡ

ñanagürü: —Choma rü tama nüxüۡ íyaxuaxüۡxüۡ rü nüxüۡ nadau ga


chacua۳իɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥ. Rü Tupana Ngechuchuxüۡ na napoxcuexüۡ. Rü
choxüۡ ЙΎիËӕիľǣҡ̲ɗիËӥ̲ֆɗիɥǣӕ ЙΎф%Ëӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣֆľ̲
i chorü ore —ñanagürü. 73ॸRü chixexüۡ ga nümatama naxüxüۡ. Rü yéma
yixcamaxüۡra rü yema duüۡxüۡgü ga yéma ͑իӡ͑իüۡtawa ga yema paigüarü
yexmagüxüۡ rü Pedruca۳ի͑իɥ, rü ãŕ۳xgacügü rü togü ga ãŕ۳xgacügü ga
ñanagürügü nüxüۡ: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥ͑ tacügü ga yaguã۳xgü. Ѡӥ͑ǣɥիüۡ
Ëӕ̲фӥҡфӥ͑ǣŕ̲ͮǣľËȍӕËȍӕҡ͑ӥիüۡ ͑ֆҡľǣӕիŕŕǣֆľ̲30 tachinü ga
нӕɗɥիüۡ, erü wüxi i Gariréaanecüۡ۳ãx۳ Āɥŕфӕǣ͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ naxãgücü. 4ॸRü
idexaxüۡrüüۡ quidexa —ñanagürügü. 74ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Choma rü marü
yexguma ga Pedru rü poraãcü nügü chixexüۡ chaxü, ľфӥ͑ŕËȍɗҡ
niixã, rü ñanagürü nüxüۡ: —Rü aixcüma íchayaxuaxüۡ i wüxi i yatü i taxuüۡma i
tama nüxüۡ chacua۳իɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥ. Rü chixexüۡ üxüۡ, rü ñu۳ի̲фӥҡ ͑ǣŕ̲ǣǣӕ
͑ǣŕիǣӕ̲ĀΎфիüۡ chixuxgu rü Tupana nayu —ñanagürü. Natürü nümagü ga
choxüۡ poxcux —ñanagürü. Rü ãŕ۳xgacügü rü nanangãxüۡgü, rü
yexgumatama nica ga ota. 75ॸRü ñanagürügü: —Toma rü tama nüxüۡ
yexguma ga Pedru rü nüxna nacua۳xãchi tacuáxchaüۡ ɗ͑ǣŕ̲. æӕǣǣӕҡ̲͑ɗիɥ,
ga yema ore ga üۡpaacü Ngechuchu rü cuma i nüxüۡ cucuáxüۡ na ñuxãcü
namaã nüxüۡ ixuxüۡ ga ñaxüۡ: Ëӕǣӥ̲%Ëӕ̲͑ľիŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲
“Rü naxüۡpa na ota ic۳axüۡ, rü cuma rü —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga Yuda rü
tomaŕ۳xpü۳xcüna cugü tá quixã na chorü yexma tupauca ga taxüۡ͑ľËȍɗ%ǣӕ͑ǣɥիüۡ
duüۡxüۡ нӕɗɥիüۡٚ, ñaxüۡ. ѠӥֆŃ̲ɞ͑իӡիӡ ͑ՓΎҡ͑ӥǣֆľ̲Āɥŕфӕ. Rü ñu۳իӡËȍɗ
ga Pedru rü poraãcüxüchima naxaxu. ɞ͑ɗիӡфӥ͑ӥǣӥ͑ֆՓŕի͑ի%. 6ॸRü ga
paigüarü ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ nade ga
Yudíugüarü ãŕ۳xgacügü rü Piratuxüۡtawa
ֆľ̲Āɥŕфӕ. Rü ñanagürügü:
nanagagü ga Ngechuchu
—Taxucürüwa tupauca ya taxüۡneãrü
(Mr 15.1; Lc 23.1-2; Cu 18.28-32)
ĀɥŕфӕËȍɗüۡǣӕ͑ǣɥիüۡ ҡ͑ӕɗ͖%Āɥŕфӕ, erü

27
1ॸRüyexguma yangunegu rü ͑ǣŕ̲̲%ҡ͑իӥҡ͑ӥɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗҡ 
guxüۡ m a ga paigüarü yuxüۡ —ñanagürügü. 7ॸRü ñu۳իӡËȍɗ
ãŕ۳xgacügü rü yema togü ga ͑ӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕǣӥ͑ֆľ̲
ãŕ۳xgacügü ga tacügü ga yaguã۳xgü, rü Āɥŕфӕ̲%naxca۳x nataxegüxüۡca۳x ga
͑ӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕǣӥ͖͑ӕի%Ëӥ wüxi ga naãne ga waixüۡmü ga
Ngechuchuxüۡ yama۳xgüxüۡ . 2ॸRü üwechixüۡ nawa nayauxgüxüۡ. Rü yema
nayana۳ɥ x۳ güchacüügü rü yemaãcü naãneca۳x nataxegü na nüxüۡ‫ڟ‬
ãŕ۳xgacü ga Piratuxüۡ tawa nanagagü. nayexmaxüۡca۳x ga nachica ga ngexta na
Ьɗфҡӕ͑ɗիɥǣġӕ̲Ëüۡ۳ ã۳x ga ãŕ۳x gacü nata۳xgüãxüۡca۳x ga yema duüۡxüۡgü ga
ga Yudéaanemaã icuácü. togü ga nachiüۡãnecüۡ۳ãի۳ ɗիɥǣӥիüۡ. 8ॸRü
85 ͅkҽƄԆॷ27

͑ǣŕmaca۳x i ñu۳ի̲фӥҡɗ͑ǣŕ̲͑%͑ľ ɞ͑͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕիüۡ ga wüxi ga


rü Nagüchitaüۡgu naxãŕg‫ ڟ‬a. 9ॸRü yemaãcü poxcuxüۡ ga duüۡxüۡgü naxca۳x ícagüxüۡ,
ningu ga Tupanaãrü ore ga nuxcümaüۡcü ֆľфӥֆľ̲͑ɗիɥǣ͑Ëӥ̲. 16ॸRü yéma
ga norü orearü uruüۡ ga Yeremíã nayexma ga wüxi ga poxcuxüۡ ga guxüۡ
ümatüxüۡ ga ñaxüۡ: ga duüۡxüۡgü meã nüxüۡ cuáxüۡ. Rü Barabá
٘Ѡӥ͑ӥ̲ǣӥ͑ǣɥիüۡ nade ga yema 30 ͑ɗիɥǣ͑ŕg‫ ڟ‬a. 17ॸRü yexguma yéma
ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕǣæфɗѸҡӕҡ͑ӥ nangutaque۳xegügu ga duüۡxüۡgü, rü
֤ӕĀɞӕǣӥ͑ǣɥիüۡ ixãgücü. 10ॸRü Piratu nüxna naca, rü ñanagürü:
ֆľ̲Āɥŕфӕ̲%naxca۳x nataxegü —¿Texé ya petümawa۳xéxe na pexca۳x
ga wüxi ga naãne ga waixüۡmü ga tüxüۡ chingéxüۡ? ¿Penaxwa۳xexüۡ na
üwechixüۡ nawa nayauxgüxüۡ, pexca۳x chayangéxüۡ i Barabá rü e۳xna
yema Cori ga Tupana chomaã Ngechuchu i Cristugu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ?
nüxüۡ ixuxüۡrüüۡٚ, —ñanagürü. 18ॸRü yema ñanagürü ga
ñaxüۡ. Piratu yerü nüxüۡ nacua۳x na
Ngechuchuchi naxaiexüۡ ga Yudíugüarü
Piratupe۳xewa nayexma ga Ngechuchu
ãŕ۳xgacügü, rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ
(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Cu 18.33-38)
naxüۡtawa nagagüãxüۡ. 19ॸRü yexguma
11ॸRü ãŕ۳xgacü ga Piratuxüۡtawa norü tochicawa nato۳xgu ga Piratu, rü
Ngechuchuxüۡ nagagü. Rü nüma ga Piratu naxma۳x yéma imuga, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ:
rü Ngechuchuna naca, rü ñanagürü: —ҽ̲̲͑ľɗËӕ͑ЙΎիËӕɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥ
—‫ع‬æӕ̲нӕɗɥիüۡ i Yudíugüarü ãŕ۳xgacü ya i taxuüۡma i chixexüۡ üxüۡ. Yerü nagagu
tacü? —ñanagürü. Rü Ngechuchu ɥ͑ľËȍӥҡËӥфӥЙΎф%ËӥËȍËȍɗիľ͑ľǣӥ
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Ngüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 20ॸNatürü ga paigüarü
nüxüۡ quixuxüۡ ËȍɗիɥɗËȍΎ̲ի—ñanagürü. ãŕ۳xgacügü rü togü ga ãŕ۳xgacügü ga
12ॸRü Ngechuchuxüۡ ínaxuaxüۡgü ga itaxüۡgü ga yaguã۳xgü, rü duüۡxüۡgüxüۡ
paigüarü ãŕ۳xgacügü rü togü ga ãŕ۳xgacügü naxucu۳իŕǣӥ͑naxca۳x ínacagüxüۡca۳x na
ga tacügü ga yaguã۳xgü. Natürü ga Barabáxüۡ yangéxüۡca۳x rü Ngechuchuxüۡ
Ngechuchu rü taxuxüۡmaãma nanangãxüۡ. ͑͑ֆӕիŕŕǣӥիüۡca۳x. 21ॸRü ãŕ۳xgacü ga
13ॸRü yexguma ga Piratu rü ñanagürü: Piratu rü wenaxãrü duüۡxüۡgüna naca, rü
—¿Tama e۳xna nüxüۡ Ëӕիɥ͑ӥɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ ñanagürü: —‫ͮع‬ǣŕիüۡrüüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲
namaã cuxüۡ ínaxuaxüۡgüxüۡ? —ñanagürü. taxrewa i pema penaxwa۳xexüۡ na
14ॸNatürü ga Ngechuchu rü taxuxüۡmaãma chayangéxüۡ? —ñanagürü. Rü nümagü
nanangãxüۡ. Rü yemaca۳x poraãcü ga duüۡxüۡgü nanangãxüۡgü, rü
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣãŕ۳xgacü ga Piratu. ñanagürügü: —Tanaxwa۳xe i Barabáxüۡ
quinge۳x —ñanagürügü. 22ॸRü yexguma
Piratu rü Ngechuchumaã
ga ãŕ۳xgacü ga Piratu rü nüxna naca, rü
nanaxuegu na nayuxüۡca۳x
ñanagürü: —¿ӄacü tá chaxüxüۡ namaã i
(Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Cu 18.38-19.16)
͑ǣŕ̲ͮǣľËȍӕËȍӕɗæфɗѸҡӕǣӕãŕg‫ ڟ‬axüۡ?
15ॸRüguxüۡguma ga yema —ñanagürü. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü
ԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡǣӕ, rü Piratu nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü:
ͅkҽƄԆॷ27 86

—¡Curuchawa yapota! —ñanagürügü. ñanagürügü: —¡Namaüۡx ya Yudíugüarü


23ॸRü yexguma ga Piratu rü ñanagürü Ãŕ۳xgacü ya Tacüx! —ñanagürügü. 30ॸRü
nüxüۡ: —¿Natürü ҧacü rü chixexüۡ naxü? nüxna nac۳uaixgüe. Rü nüxna
—ñanagürü. Natürü ga nümagü ga ͑͑ֆӕիǣӥǣǣӕ̲͑ɥxmena۳xãxãcü,
duüۡxüۡgü rü wenaxãrü tagaãcü фӥ͑ŕфӕՓ̲͑%nanac۳uaixcagü. 31ॸRü
ñanagürügü: —¡Curuchawa yapota! yexguma nüxüۡ nacugüeguwena rü
—ñanagürügü. 24ॸRü yexguma Piratu ínanacu۳xuchigü ga yema naxchiru ga
nüxüۡ da۳u۳xgu ga marü taxucürüwama daucharaxüۡ. Rü wenaxãrü
Ngechuchuxüۡ na ínanguxuchixŕŕŕg‫ ڟ‬axüۡ, naxchirugutama nayacu۳իŕŕǣӥ. Rü
yerü ga duüۡxüۡgü rü marü ñu۳իӡËȍɗ͑ֆǣǣӥ͑ËӕфӕËȍՓ
nanaxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕǣӥËȍüۡ, rü yemaca۳x wüxi yanapotagüãxüۡca۳x.
ga norü duüۡxüۡxüۡ namu ga dexá
Ngechuchuxüۡ curuchawa nipotagü
naxüۡtawa na tanangexüۡca۳x. Rü nügü
(Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Cu 19.17-27)
nayauxme۳x ga Piratu nape۳xewa ga
guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü. Rü 32ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆŃ̲ɗ͑իɥ%Ëȍɗǣӕ, rü
ñanagürü: —ҽ̲Ëȍӕǣǣӕҡ ͑ɗիɥɗ͑ nüxüۡ nadaugü ga wüxi ga yatü ga
nayuxüۡ i ñaã yatü i taxuüۡma i chixexüۡ Chirénecüۡ۳ãի۳ ǣæȍɗ̲ ӡǣӕãŕg‫ ڟ‬acü. Rü
üxüۡ, фӥЙľǣǣӕҡ ҡ̲͑ɗիɥ—ñanagürü. guma yatüxüۡ ͑ǣɥիüۡ ɗ͑ɗ͑ǣľիŕŕǣӥǣ
25ॸRü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü Ngechuchuarü curucha. 33ॸRü nawa
nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: —Togagu nangugü ga wüxi ga nachica ga
фӥҡΎիΎËӥǣӥǣǣӕҡ ͑ɗիɥɗ͑ֆӕիüۡ Górgutagu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ŕg‫ ڟ‬a rü
—ñanagürügü. 26ॸRü yexguma ga Piratu Duüۡիŕŕruchina۳xã ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 34ॸRü
rü Barabáxüۡ ɞ͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕ. Rü nüxna nanaxãgü ga binu ga ngúxüۡãrü
ñu۳իӡËȍɗ͑ΎфӥËȍӕффǣӥիüۡ namu na ͑%Ëȍɗիŕŕфӕüۡmaã ãŕx‫ ڟ‬üۡcü na
Ngechuchuxüۡ nac۳uaixgüxüۡca۳x, rü yaxaxãxüۡca۳x. Rü Ngechuchu nüxüۡ
yemawena curuchawa na naxaxneta, natürü tama nayaxaxü. 35ॸRü
yanapotagüãxüۡca۳x. 27ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ yexguma marü curuchawa
yema churaragü rü Piratupataarü yapotagüãxguwena rü ga churaragü rü
aixepewa Ngechuchuxüۡ nagagü. Rü nanade ga Ngechuchuchiru. Rü ñu۳իӡËȍɗ
yexma Ngechuchuxüۡtagu ՓӥիɗǣĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ nañanagügü na
nanangutaque۳իľիŕŕǣǣӕիüۡma ga yemawa nüxüۡ nacua۳xgüxüۡca۳x na ҧacü tá
churaragü. 28ॸRü ñu۳իӡËȍɗͮǣľËȍӕËȍӕիüۡ nayaxuxüۡ ga wüxichigü. 36ॸRü ñu۳իӡËȍɗ
ínacu۳xuchigü, rü wüxi ga máxüۡ ga yéma narütogü ga churaragü na
naxchiru ga dauxüۡgu nayacu۳իŕŕǣӥ. 29ॸRü Ngechuchuna yéma nadaugüxüۡca۳x.
͑ŕфӕՓnayanga۳xcuchigü ga wüxi ga 37ॸRü norü curuchatape۳xewa

nga۳xcueruüۡ ga chuchuxüۡwa naxügüxüۡ. nayapocuchi ga wüxi ga mürapewa ga


ѠӥՓӥիɗǣ͑ɥxmena۳xãxãcüxüۡ nüxüۡ ãŕg‫ ڟ‬atachinüxüۡ ga nüxüۡ ixuxüۡ ga
͑ֆֆӕի%Ëȍɗիŕŕǣ͑Ύфӥ ҧacüca۳x Ngechuchuxüۡ curuchawa na
tügüneme۳իŕՓ. Rü ñu۳իӡËȍɗnape۳xegu yapotagüxüۡ. Rü ñanagürü: ٘͵%͑ɗիɥɗ
nacaxãp‫ ڟ‬ü۳xügü, rü nüxüۡ nacugüe, rü Ngechuchu i Yudíugüarü Ãŕ۳xgacü ya
87 ͅkҽƄԆॷ27

ҽËӥٚ, ñanagürü. 38ॸRü yexgumarüüۡ ta ñu۳xmata tomaŕ۳xpü۳xarü ngorawa nangu


curuchawa nayapotagü ga taxre ga ga yáuanecü. 46ॸRü yema tomaŕ۳xpü۳xarü
̲ ŕҡǣӥիüۡ. Rü wüxi rü Ngechuchuarü ͑ǣΎфǣӕ͑ɗիɥǣͮǣľËȍӕËȍӕǣҡǣ%Ëӥ
tügünecüwawa naxü, rü to ga norü aita naxüxüۡ, rü ñaxüۡ: —Erí, Erí, ¿damá
ҧoxwecüwawa. 39-40ॸRü yema duüۡxüۡgü chabátani? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣŕ̲фӥ
ga yéma chopetüxüۡ, rü Ngechuchumaã ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ:
naguxchigagü, фӥ͑͑ľի%ŕфӕǣӥ%Ëӥ̲ “Pa Chorü Tupana, Pa Chorü
ñanagürügü: —Dücax, cuma Tupanax, ¿tü۳xcüüۡ choxüۡ nuã cuta۳x?ٚ
cunangutaüۡxŕŕŕg‫ ڟ‬a ya tupauca ya ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 47ॸRü nümaxüۡ ga
taxüۡne, rü tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡgu duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ rü nüxüۡ
wenaxãrü ícunadaxŕŕŕg‫ ڟ‬a. ¡Cugütama ͑իɥ͑ӥŕ, rü ñanagürügü: —Ñaã yatü rü
̲͑իŕŕɗ͖u۳xmax! Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü uruüۡ
ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗիɥǣӕ, фӥ‫ؽ‬ɞфӥիɥ ga Eríaca۳x naca —ñanagürügü. 48ॸRü
i curuchawa! —ñanagürügü. 41ॸRü yexgumatama rü wüxi ga yema
yexgumarüüۡ ta Ngechuchuxüۡ duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ rü
nacugüecüraxüۡ ga paigüarü ãŕ۳xgacügü, inañaãchi rü Ngechuchuxüۡtawa
фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga mugüwa nanange ga wüxi ga tüaxmü ga binu ga
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü Parichéugü, rü togü marü ngúchia۳իӥËȍɗËӥ̲%ֆՓɗիŕŕիüۡ.
ga ãŕ۳xgacügü ga itaxüۡgü ga yaguã۳xgü. Rü wüxi ga dexnewa nayana۳ɥ ۳x. Rü
Rü nügümaã ñanagürügü: 42ॸ—Rü nüma ñu۳իӡËȍɗNgechuchua۳xgu nanawe۳x na
rü togüxüۡ ̲͑իŕիŕŕ͑ҡӥфӥҡ̲͑ӥիüۡ nüxüۡ natuxuxüۡca۳x. 49ॸNatürü ga yema
nacua۳ի͑͑ӥǣӥҡ̲̲͑իŕŕիüۡ. Rü togü ga duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ
͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗɗիËӥ̲֤ӕĀɞӕǣӥфӥ rü ñanagürügü: —Yixrüma. Ѡӥ͑ǣɥի%
ãŕ۳իǣËӥֆҡËӥֆɗիɥǣӕ, rü ñu۳xma rü ɗҡфӥĀӕ͑ӥ͑ǣΎիɗҡƄфɞ͑ӕ%ӡ͑͑ӥիüۡ
¡ínaxɥ ۳x i curuchawa na nüxü‫ۡڟ‬ yanangüۡիŕŕիüۡca۳x —ñanagürügü. 50ॸRü
ֆիΥǣӥիüۡca۳x! 43ॸ—Rü nüma nagu wenaxãrü tagaãcü aita naxü ga
͑իɥ͑ӥǣӕфӥҽӕЙ͑ҡ ͑ӥիüۡ Ngechuchu, rü ñu۳իӡËȍɗ͑ֆӕ. 51ॸRü
narüngüۡիŕŕ. ƚËӥ, ñu۳xma rü Tupana yexgumatama ga tupauca ga taxüۡneãrü
nüxüۡ rüngüۡxŕŕ۳x ega aixcüma nüxüۡ tüyemachiãxüۡ rü taxregu narügaute. Rü
nangüۡիŕŕËȍüۡgu. ¿Tama e۳xna ĀիӡՓɗ͑͑իӥǣӥǣ͑͑ǣӕҡľիüۡ rü
nümatama tamaã nüxüۡ yaxuxüۡ na ñu۳xmata ñaxtüwa nangu. Rü
ҽӕЙ͑ͮ͑ľֆɗɥիüۡ? —ñanagürügü. naxɥã۳xãchiane, фӥ͑фӥ͑ǣӦիҡľǣӥǣ
44ॸѠӥՓΎΎǣֆľ̲̲ ŕҡǣӥիüۡ ga nutagü ga itacü. 52ॸRü yuetamaüۡgü rü
naxrüüۡ curuchawa ipotagüxüۡ, rü namaã ningenagü. ѠӥՓľ̲͑͑իŕǣ
naguxchigagü. muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga yuechiréxüۡ ga
Tupanaãxüۡ‫ ڟ‬ֆիΥǣӥիüۡ. 53ॸRü yexguma
Nayu ga Ngechuchu
Ngechuchu wena maüۡxguwena, rü
(Mr 15.33-41; Lc 23.44-49; Cu 19.28-30)
naxmaüۡwa ínachoxüۡ ga yema duüۡxüۡgü
yexguma rü guxüۡ ga naãnewa
45ॸRü ǣՓľ̲͑իŕիüۡ. Rü Yerucharéüۡwa
͑իŕ%͑ľ. Rü tocuchigu inaxügü ga yema ͑իɥ. Rü muxüۡma ga duüۡxüۡgü nüxüۡ
ͅkҽƄԆॷ27 88

nadaugü. 54ॸRü yema churaragüarü taxüchicü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥɞ͑ɗիӡ. 61ॸRü


ãŕ۳xgacü rü norü churaragü ga yéma Ngechuchumaüۡãrü to۳xma۳xtawa
Ngechuchuna ídaugüxüۡ, rü nüxüۡ irütogü ga María ga Magadácüۡ۳ãի۳ фӥ͑ɥ
nadaugü ga na naxɥã۳xãchianexüۡ rü ga María.
guxüۡma ga yema ngupetüxüۡ. Rü
Purichíagü nüxna nadaugü ga yema
yexguma rü poraãcü namuüۡŕ, rü
naxmaüۡ ga Ngechuchuxüۡ nagu
ñanagürügü: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥֆĀ
yaxücuchigüxüۡ
ֆҡӥɗҽӕЙ͑ͮ͑ľ͑ֆɗɥիüۡ
—ñanagürügü. 55ॸRü iyexmagü ga 62ॸRü moxüۡãcü ga ngüۡxchigaarü

mucüma ga ngecügü ga yéma yaxüۡwa ngunexüۡgu rü paigüarü ãŕ۳xgacügü rü


nüxüۡ rüdaunücü. Rü yema ngecügü Parichéugü rü yéma PiratuxüۡҡՓ͑իɥ.
ɗֆɗիɥǣͮǣľËȍӕËȍӕիüۡ íixümücügücü rü 63ॸRü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa Corix,

nüxüۡ rüngüۡիŕŕǣӥËӥǣֆľիǣӕ̲ nüxna tacua۳xãchie ga yema yatü ga


ǾфɗфŃ͑ľՓ͑ľ͑իӡիǣӕ. 56ॸRü yema Ngechuchu ga idorata۳xáxüۡ rü yexguma
ngecügütanüwa iyexma ga María ga namaüۡxgu rü ñanagürü tomaã:
Magadácüۡ۳ãx۳ , rü María ga Chaüۡtiágu rü ٘ͮǣŕիǣӕ̲chayu۳xgu rü tomaŕ۳xpü۳x i
֤ӕËȍľ͑ŕ, rü Zebedéu nama۳x ga ngunexüۡguwena rü wena táxarü
Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ ͑ŕ. ɞËȍфӥĀٚ, ñanagürü tomaã. 64ॸ—Rü
͑ǣŕmaca۳x tanaxwa۳xe i churaragü ngŕm ‫ ڟ‬a
Ngechuchu rü naxmaüۡgu nayaxücuchigü ۡ
cumugü na nüxna yadaugüxüca۳իɗ͑ǣŕ̲
(Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Cu 19.38-42)
naxmaüۡ ñu۳xmatáta tomaŕ۳xpü۳x i
57ॸRüyexguma marü nachütachaüۡgu, ngunexüۡwa nangu na tama chütacü
rü yéma nangu ga wüxi ga yatü ga ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬իɥիücۡ a۳x i norü ngúexüۡgü na
Arimatéacüۡ۳ãի۳ ǣҡфӥĀɥŕфӕãc‫ ڟ‬ü ga yayauxgüãxücۡ a۳x i naxüۡne rü ñu۳իӡËȍɗ
Yuchegu ãŕg‫ ڟ‬acü. Rü nüma rü ta duüۡxüۡgümaã nüxüۡ na yaxugüxücۡ a۳x na
Ngechuchuaxü‫͑ ۡڟ‬ֆիΥ. 58ॸRü nüma rü marü wena namaxüۡxüۡ. Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
Piratuna nayaca rü ngoxita name na ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑իӥЙľҡӥǣӕ, rü noxriarü yexera
nayauxãxüۡ ga Ngechuchuxüۡne ga ҡ ͑ɗիɥ͑Āӕüۡxüۡgüxüۡ ͑ՓΎ̲ӥիŕŕիüۡ
curuchawa. Rü Piratu norü churaragüxüۡ —ñanagürügü. 65ॸRü Piratu ñanagürü
namu na nüxna naxãgüãxüۡca۳x ga nüxüۡ: —ͮǣŕ%ǣӥ͑ɗիɥɗËȍӕффǣӥɗpexca۳x.
Ngechuchuxüۡne. 59ॸRü Yuche nanayaxu ‫ؽ‬ƚËӥ͑ǣŕ̲ ‫̲͑ ڟ‬%Йľիɥ̲͑ľ%̲Йľ̲
ga Ngechuchuxüۡne ga curuchawa. Rü penaxwa۳xexüۡãcüma nüxna pedaugüxücۡ a۳x
wüxi ga naxchápenüüۡ ga i naxmaüۡ! —ñanagürü. 66ॸRü yema
͑ǣŕ̲ҡիüۡmaã nananuque. 60ॸRü yema Ëȍӕффǣӥ̲%ֆŃ̲͑իɥ, rü meãma
naxmaüۡ ga yexwacaxüxüۡ ga Yuche ͑ֆҡɗիŕŕǣӥǣǣӕ̲͑ӕҡǣ
nügüca۳xtama duüۡxüۡgüxüۡ ֆËի̲իŕŕիüۡ Ngechuchumaxüۡ ̲͑%фӥ͑ǣӡիҡüۡcü. Rü
ga nuta ga tacüarü ma۳իЙӦիüۡwa nanaxüarü cua۳xruüãۡ x۳ gü na taxúema
yexmaxüۡgu nayaxücuchi ga ͑ŕËȍɗҡɞ͑իӥǣËȍɗǣӥիücۡ a۳x ga guma nuta.
Ngechuchuxüۡne. Rü ñu۳իӡËȍɗ Rü ñu۳իӡËȍɗֆľի̲̲͑͑ӕǣӥǣ
͑͑͑ǣӡիҡüۡ namaã ga wüxi ga nuta ga churaragü na nüxna nadaugüxücۡ a۳x.
89 ͅkҽƄԆॷ28

na yanaxugüexüۡca۳x ga yema ore ga


Wenaxãrü namaxüۡ ga Ngechuchu
ĀիӡËü۳ۡãի۳ ͑ǣɥ̲%͑ӥիüۡ ixuxüۡ. 9ॸRü
(Mr 16.1-8; Lc 24.1-12; Cu 20.1-10)
yexguma inaxüۡãchiyane, rü ngürüãchi

28
1ॸRüsabaduarü ֆŃ̲͑ǣɥxca۳x nango۳x ga Ngechuchu, rü
ngunexüۡguwena ga yüxüarü ͑ǣɥիüۡ ͑фӥ̲Ύիŕ. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣӥфӥ
pa۳xmama, rü yéma naxmaüۡwa Ngechuchuca۳x iyabuxmü rü nüxüۡ
íiyadaugü ga María ga Magadácüۡ۳ãx۳ rü iyacua۳xüüۡgü, rü naparawa
͑ɥǣͅфɞ. 2ॸRü ngürüãchi poraãcü ina۳ɥ ۳xãchitanü. 10ॸRü nüma ga
naxɥã۳xãchiane, ֆľфӥՓӥիɗǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡgü:
ga Cori ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ —‫ؽ‬ҽ%իӢɗЙľ̲ӕüۡŕիüۡ! ‫ؽ‬ѠӥɞЙɗիɥфӥ
ɞ͑фӥիɥ, rü naxmaüۡwa nangu rü Ëȍӕľ͑ľŕǣӥɗËȍΎфӥ͑ǣәľիüۡgümaã nüxüۡ
ɞ͑͑͑ǣӡիǣËȍɗǣǣӕ̲͑ӕҡǣ̲͑% ЙľֆфӥիӕфӥǾфɗфŃ͑ľՓ͑իɥ! Rü
͑͑ǣӡիҡüۡcü ga yema naxmaüۡ. Rü ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ nadaugüxüۡ
ngŕ̲
ñu۳իӡËȍɗǣӕ̲͑ӕҡŃҡӥՓ͑фӥҡΎ. 3ॸRü —ñanagürü.
yema orearü ngeruüۡ rü wüxi ga
Churaragü rü paigüarü ãŕ۳xgacügümaã
ba۳i ۳xbe۳xanexüۡrüüۡ niya۳ uracüü. Rü
nüxüۡ nayarüxugüe ga yema ngupetüxüۡ
nacómüxüۡchi ga naxchiru. 4ॸRü yexguma
yemaxüۡ nadaugügu ga churaragü rü 11ॸRü yexguma ga yema ngecügü rü

norü muüۡmaã nidu۳ru۳xe, rü yexma ̲͑ǣӕ͑իɥֆ͑ľ, rü ñuxre ga


niyuãchitanü. 5ॸRü yexguma ga yema churaragü ga yéma naxmaüۡwa
orearü ngeruüۡ, фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ga dauxüۡtaegüxüۡ rü YerucharéüۡՓ͑իɥ.
yema ngecügü: —‫ؽ‬ҽ%իӢɗЙľ̲ӕüۡŕիüۡ! Rü paigüarü ãŕ۳xgacügümaã nüxüۡ
Choma nüxüۡ chacua۳x rü naxca۳x nayarüxugüe ga guxüۡma ga yema
pedaugü ya Ngechuchu ga guma ngupetüxüۡ. 12ॸRü yema paigüarü
curuchawa yapotagüãcü. 6ॸNataxuma i ãŕ۳xgacügü rü namaã nayarüdexagü ga
nuã, erü marü wena namaxüۡ, yema togü ga ãŕ۳xgacügü ga itaxüۡgü ga
nüma üۡpa pemaã nüxüۡ yaxuxüۡrüüۡ. ¡Rü yaguã۳xgü. Ѡӥ͑ӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕǣӥ
͑ӕ%Йľիɥ, rü ípeyada۳u۳x i naxmaüۡ i ga ҧacümaã tá churaragüxüۡ na
͑ǣŕ̲ɗ͑իӥǣӥ%իüۡwa ga naxüۡne! 7ॸ¡Rü yaxucu۳իŕǣӥիüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ
ЙիɞЙɗիɥ, rü norü ngúexüۡgümaã nüxüۡ ͑ի%ǣӥǣҡËӥǣĀɥŕфӕ. 13ॸRü namaã
peyarüxugüe rü marü wena namaxüۡ ya nüxüۡ nixugüe rü ñanagürügü: —¡Pema
Ngechuchu! Rü ñu۳xma rü marü pexüۡpa rü ñaperügügü tá:
͑ӥիɥфǾфɗфŃ͑ľՓ͑իӡɗ͑ӥ̲ի. Rü ٘ͮǣŕիǣӕ̲ËȍӥҡËӥҡЙľľֆ͑ľ, rü
ngŕ̲ ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ peyadauxüۡ. Rü norü ngúexüۡgü toechita ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬իɥфӥ
͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗΎфľɗЙľ̲%͑ӥիüۡ nayayauxgü ga naxüۡ͑ľ͖ٚЙľфӥǣӥǣӥҡ !
chayarüxuxüۡ —ñanagürü. 8ॸRü yexguma 14ॸѠӥ͑ǣŕիǣӕ̲ãŕ۳xgacü ya Piratu tá

ga yema ngecügü rü paxama nüxna nüxüۡ cua۳իǣӕɗ͑ǣŕ̲͑ǣӕЙľҡӥիüۡ, rü


ɞɗֆիɥǣֆľ̲͑ի̲üۡ. Rü imuüۡŕ, toma rü tá namaã tidexagü rü namaã tá
͑ҡӥфӥɗҡ%ŕǣӥҡ. Rü poraãcü iixüۡãchi ҡ̲͑ľիŕŕ͑ҡիӕüۡma pemaã
na Ngechuchuarü ngúexüۡgümaã nüxüۡ naxüxüۡca۳x —ñanagürügü. 15ॸRü
ͅkҽƄԆॷ28 90

ֆľիǣӕ̲ǣֆľ̲Ëȍӕффǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ͑ͮǣľËȍӕËȍӕֆɗɥիüۡ. 18ॸRü yexguma ga


͑ֆӕիǣӥǣֆľ̲Āɥŕфӕ. Rü yema Ngechuchu rü naxca۳ի͑ɗիӡ, rü ñanagürü
ãŕ۳xgacügü namaã nüxüۡ ixugüxüۡrüüۡ nüxüۡ: —Tupana rü ãŕ۳xgacüxüۡ choxüۡ
duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixugüe. Rü ñu۳xma ͑ɗիɥիŕŕɗǣӕիüۡ ɗĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü
фӥҡ͑ǣŕ̲ҡ̲Āľի͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ guxüۡ i ñoma i naãnewa. 19ॸ—Rü ñu۳xma
yaxugüxüۡ i Yudíugü. rü chanaxwa۳xe i guxüۡ i nachiüۡãnewa
Йľիɥɗǣӕիüۡ i duüۡxüۡgütanüwa. ¡Rü chorü
Ngechuchu nanamu ga norü ngúexüۡgü
duüۡxüۡgüxüۡ Йľֆիɥǣӥիŕŕ۳x! ¡Rü
(Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Cu 20.19-23)
ípenabaiüۡxŕŕ۳x chauégagu rü
16ॸRü yema 11 ga Ngechuchuarü æȍӕ͑ҡӥŃǣǣӕфӥͮ%ŕɗԖӥ͑ľիüۡŕg‫ ڟ‬agu!
ngúexüۡgü rü Gariréa- ͑ľՓ͑իɥǣ 20ॸ¡Rüpenangúexŕŕ۳x na naga
guma ma۳իЙӦ͑ľǣͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑% ͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Йľիüۡ
nüxüۡ ixuxüۡnewa. 17ॸRü yexguma chamuxüۡ! ¡Rü dücax, guxüۡgutáma
Ngechuchuxüۡ nadaugügu rü nüxüۡ pexüۡҡՓËȍ͑ǣŕի̲ŕËȍ͖u۳xmatáta
nicua۳xüüۡgü, woo ñuxre ga norü nagú i naãne! —ñanagürü ga
ngúexüۡǣӥфӥҡ̲ɗիËӥ̲͑ֆիΥǣӥ Ngechuchu.
ORE I MEXÜۡ GA MARCU ÜMATÜXÜۡ

nümagü rü norü pecadugüxüۡ yéma


Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ nüxüۡ nixu ga
nayarüxugüxüۡ, rü Cuáüۡ rü natü ga
Tupanaãrü ore ga dauxchitawa ga
Yudáüۡwa ínayabaiüۡիŕŕҡ͑ӥ. 6ॸRü
ngextá taxúema íxãpataxüۡwa
naxchiru ga Cuáüۡ rü cameyuta۳xanaxca۳x
(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9, 15-17; Cu 1.9-28)
͑ɗիɥ, rü norü goyexüۡ rü
1ॸ͵%͑ɗիɥɗ͑ΎфӥӥǣӥɗΎфľɗ̲ľիüۡ

1 ya Ngechuchu ya Cristu ya Tupana


Nanechiga. 2ॸRü nuxcümaüۡcü ga
naxcha۳xmünaxca۳ի͑ɗիɥ. Rü beruremaã
rü munümaã naxãwemü. 7ॸRü Cuáüۡ rü
yema nüxüۡ yaxuxüۡ ga orewa, rü
Tupanaãrü orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ ñanagürü: —æȍΎՓľ̲ҡ ͑ľ͑իӡֆ
ümatüxüۡ ga Tupanaãrü ore, rü choxüۡ rüyexeracü. Rü choma rü
ñanagürü: taxuwama chame rü bai na
“Cupe۳xegu chayamu i chorü orearü ichayarümaxãchixüۡ na íchayaw۳ ŕիüۡca۳x i
ngeruüۡ ̲͑͑ľիŕŕ%իüۡca۳x i norü chapatucunügü. 8ॸ—Choma rü
cumaüۡ. 3ॸRü dauxchitawa i dexáwamare pexüۡ íchabaiüۡիŕŕ, natürü
ngextá taxúema íxãpataxüۡwa rü ͑ӥ̲фӥҡ ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ pexna
ҡ ͑͑ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i ͑͑ǣӕիŕŕ—ñanagürü ga Cuáüۡ.
ngŕm‫ ڟ‬a tagaãcü ñaxüۡ: ‘¡Pegü
Ngechuchuarü baiechiga
pemexŕŕ۳x naxca۳x ya Cori. Rü
(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)
naxca۳x ipeyanawe۳xãchixŕŕ۳x i
perü maxüۡ!ٔॸٚ 9ॸRü yema ngunexüۡgügu, rü
ñaxü tá. 4ॸRü Cuáüۡ rü dauxchitawa ga
ۡ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥɞ͑իӡիӡ͑Փǣǣӕ̲
ngextá taxúema íxãpataxüۡwa nango۳x rü ɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕǣǾфɗфŃ͑ľՓ
yéma ínanabaiüۡիŕŕǣĀӕüۡxüۡgü. Rü yexmane. Rü Cuáüۡ rü natü ga Yudáüۡwa
namaã nüxüۡ nixu ga na namexüۡ na ɞ͑͑¡ɗľիŕŕ. 10ॸRü yexguma dexáwa
Tupanaca۳x nadaugüxüۡ rü ínabaiüۡxüۡ na ínaxüۡãchigu, rü Ngechuchu nüxüۡ nadau
Tupana nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡxüۡca۳x ga ga na yangenaxüۡ ǣĀիӡՓ. Rü yema
norü pecadugü. 5ॸRü guxüۡma ga ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü wüxi ga
duüۡxüۡgü ga Yudéaanecüۡ۳ãի۳ фӥɥ%͑ľǣ muxtucurüüۡ inanago, rü Ngechuchuna
Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ rü yéma Cuáüۡxüۡtawa nangu. 11ॸѠӥĀիӡՓɗ͑͑իӡǣՓӥիɗ
͑իɥɥիüۡ ga na nüxüۡ‫ ڟ‬ɗֆ͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x. Rü ga naga ga ñaxüۡ: —æӕ̲͑ɗիɥɗæȍӕ͑ľ

91
ͅkѠæԆॷ1 92

i cuxüۡ changechaüۡxüۡchixüۡ rü cumaã tá pexüۡ charüngüۡիŕŕ͑Ëȍӕիüۡtawa


Ëȍҡ%ŕիüۡchixüۡ —ñaxüۡ. penagagüxüۡca۳x i duüۡxüۡgü! —ñanagürü.
18ॸRü yexgumatama ga yema taxre, rü
Ngechuchuxüۡ naxü ga Chataná
yéma nanawogü ga norü püchagü. Rü
(Mt. 4.1-11; Lc 4.1-13)
ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ. 19ॸRü yéamaxüۡra
12ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥҽӕЙ͑%ŕɗ ͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü yéma nüxüۡ
Ԗӥ͑ľիüۡ rü dauxchitawa ga ngextá nadau ga Chaüۡҡɗ ǣӕфӥ͑ŕ͑ľŕǣæӕáüۡ.
taxúema íxãpataxüۡwa Ngechuchuxüۡ Ѡӥ‫ד‬ľ¡ľĀŃӕ͑͑ľǣӥ͑ɗիɥǣӥǣ͑ӥ̲ǣӥ.
naga. 13ॸRü yéma nayexma ga 40 ga Rü wüxi ga nguewa nayexmagü, rü
ngunexüۡ. Ѡӥ͑ŕüۡgü ga idüraexüۡ yéma ínanangáitagü ga norü püchagü.
íyexmagüxüۡwa nayexma, rü n۳g۳oxo ga 20ॸRü yexgumatama Ngechuchu naxca۳x

Chataná rü nüxüۡ naxü. Natürü naca. Rü nümagü rü yéma nguewa tüxüۡ


Tupanaãrü orearü ngeruüۡgü ga nata۳xgü ga nanatü ga Zebedéu namaã
ĀիӡËüۡ۳ãx۳ rü Ngechuchuxüۡ ga tümaãrü puracütanüxüۡgü, rü
narüngüۡիŕŕǣӥ. ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ.

Ngechuchu rü Gariréaanewa Wüxi ga yatü ga n۳go


۳ xo nawa
inanaxügü ga norü puracü yexmaxüۡchiga
(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15) (Lc 4.31-37)
14ॸRü nawena ga poxcupataüۡgu na 21ॸѠӥɥ%͑ľǣæЙľф͑ ӡՓ͑͑ǣӕǣӥ.

napoxcuxüۡ ga Cuáüۡ, rü Gariréaanewa Rü yexguma ngüۡxchigaarü ngunexüۡwa


͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ͑͑իӕ͑ǣӥ%իüۡca۳x nanguxgu, rü Ngechuchu rü
ga Tupanaãrü ore i mexüۡ. 15ॸRü ngutaque۳xepataüۡՓ͑իӡфӥֆľի̲
ñanagürü: —Marü nawa nangu i naxücu. Rü yéma inanaxügü ga na
ngunexüۡ ga Tupana nagu unetaxüۡ, rü ͑͑ǣәľիŕŕҡľիüۡ. 22ॸRü duüۡxüۡgü rü
pexca۳x ningaica na perü ãŕ۳xgacü na na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ͑Ύфӥ
ֆɗɥիüۡ. ¡Rü ñu۳ի̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ngu۳իŕŕҡľ, yerü aixcüma Tupanaãrü
Tupanaca۳իЙľĀӕǣӥфӥЙľֆիΥǣӥɗ ЙΎф̲%̲ľ%͑͑͑ǣәľիŕŕфӥҡ̲
͑ǣŕ̲͑ΎфӥΎфľɗ̲ľիüۡ! —ñanagürü. ͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡrüüۡ ͑ɗիɥ. 23-24ॸRü guma
Ngechuchu rü ãgümücü ga
ɥ%͑ľ%фӥngutaque۳xepataüۡwa nayexma
püchaetanüxüۡca۳x naca
ga wüxi ga yatü ga n۳g۳oxo nawa
(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)
yexmaxüۡ. Rü aita yéma naxü, rü
16ॸRü yexguma naxtaxa ga ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ ҡΎҡ͑ӥՓËӕիӡ,
ǾфɗфŃ͑ËӥǣӕֆիӡիǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕ, Pa Ngechuchu Pa Nacharétucüۡ۳ãx۳ ? ¿Nuã
rü yéma nüxüۡ ͑Āӕǣæȍɗ̲ ӡфӥ Ëӕիӡ͑ҡΎիüۡ cuyad۳aixüۡca۳x? Choma rü
͑ŕ͑ľŕǣküۡdré. Rü nümagü rü cuxüۡ chacua۳x na Tupana Nane ya
woetama püchaetanüxüۡ ͑ɗիɥǣӥфӥֆŃ̲ Ԗӥ͑ľËӥнӕɗɥիüۡ —ñanagürü. 25ॸRü
naxtaawa napüchaegü. 17ॸRü Ngechuchu Ngechuchu nüxüۡ naxoo۳x ga yema
rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬æȍΎՓľЙľфӥիɥфӥ n۳g۳oxo, rü ñanagürü: —‫ؽ‬ʊֆфӥngea۳x rü
93 ͅkѠæԆॷ1

ɞ͑իӡիӡ͑Փֆֆɗ̲ֆҡӥ! ɥã۳xwa naxca۳x nangutaque۳xegü. 34ॸRü


—ñanagürü. 26ॸRü yexguma ga yema ͑ӥ̲̲͑͑ľŕիŕŕǣ̲ӕիüۡma ga
n۳g۳oxo rü guma yatüxüۡ ͑ɗֆӕ%Ëȍɗիŕŕ, rü duüۡxüۡgü ga nagúxüۡraüۡxüۡ ga ćaawemaã
ҡǣ%Ëӥɗҡ͑իӥ%Ëӥ̲͑Փɞ͑իӡիӡ. ićaaweexüۡ. Rü ínanawoxüۡ ga muxüۡma
27ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü ga n۳g۳oxogü, natürü nüxna nanachu۳xu
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, rü namücügüna ga na yadexagüxüۡ, yerü nümagü ga
nicachigü rü ñanagürügü: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ n۳g۳oxogü rü nüxüۡ nacua۳xgü na texé
ñaã? Maneca wüxi i ngexwacaxüۡxüۡ i ֆɗɥիüۡ.
ngu۳իŕŕҡľ͑ɗիɥ. Nüma rü aixcüma
Ngechuchu rü nanaxunagü ga ore ga
Tupanaãrü poramaã meã nangu۳իŕŕҡľ.
mexüۡ ga ngutaque۳xepataüۡwachigü
Rü woo i n۳g۳ΎիΎǣӥфӥ͑ǣ͑իɥ͑ӥŕɗ
(Lc 4.42-44)
͑ǣŕիǣӕ̲̲͑ӕ%իǣӕ—ñanagürügü.
28ॸѠӥֆľ̲%Ëӥ͑ɗիɥǣЙիǣӕիüۡwama 35ॸRüngunetüüۡ ga tauta yangóonegu,
ga Gariréaanewa rü Ngechuchuchigaxüۡ фӥɗ͑իӡ%ËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕ. Ѡӥɥ%͑ľ%фӥ
nacua۳xgüxüۡ ga duüۡxüۡgü. yéaxüra ga ngextá taxúema
íxãpataxüۡՓ͑իӡ͑ֆŃ̲իüۡra
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥæȍɗ̲ ӡǣЬľĀфӕ
ֆֆӕ̲ӥիŕիüۡca۳x. 36ॸѠӥæȍɗ̲ ӡфӥ
na۳իŕca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
namücügümaã Ngechuchuca۳x
(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)
nayadaugü. 37ॸRü yexguma nüxüۡ
29ॸRü yexguma ngutaque۳xepataüۡwa iyangaugügu, rü ñanagürügü nüxüۡ:
ɞ͑իӡիӡǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü Chaüۡtiágu —Guxüۡma i duüۡxüۡgü rü cuxca۳x
rü Cuáü̲ۡ%æȍɗ̲ ӡфӥküۡdrépatawa nadaugü —ñanagürügü. 38ॸNatürü ga
͑իӡ. 30ॸѠӥæȍɗ̲ ӡna۳իŕфӥ nüma rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ:
ngürücarewa iyexma, yerü iyaxaxüne. —‫ͮؽ‬ǣɥի%фӥҡΎի̲͑͑ҡիɥ͑ ɥǣӥֆ
ѠӥͮǣľËȍӕËȍӕ̲%͑ǣɥիüۡ nixugüe. 31ॸRü ɥ%͑ľի%Ëӥǣӥֆ͑ǣɗË̲ǣӥ͑ľՓ͑
͑ǣɥxca۳ի͑ɗիӡ, фӥ͑ǣɥxme۳xgu ngŕm ‫ ڟ‬a rü ta chanaxunagüxüۡca۳x i ore i
nayayauxãchi, фӥ͑ǣɥիüۡ ɞ͑фӥĀիŕŕ. Rü mexüۡ! ƄфӥՓΎľҡ̲͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥɗ
yexgumatama iga۳u۳xãchi ga na æЙľф͑ ӡ%фӥɥ%͑ľՓɞËȍիӡիӡիüۡ. 39ॸRü
yaxaxünexüۡ. Rü íirüda, rü inaxügü ga yemaãcü ga Ngechuchu rü guxüۡma ga
naxca۳ի̲͑͑ľիŕŕ%իüۡ ǣΥ͑. ǾфɗфŃ͑ľǣӕ͑ɗիӡ%ǣӥËȍɗǣӥ. Rü
ՓӥիɗËȍɗǣӥǣɥ%͑ľ%фӥ
Ngechuchu rü muxüۡma ga
ngutaque۳xepataüۡwa rü nüxüۡ nixuchigü
ićaaweexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
ga ore ga mexüۡ, rü ínayawoxüۡŕҡ͑ӥǣ
(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)
n۳g۳oxogü.
32ॸRü yexguma marü yanaxücuxgu ga
Ngechuchu rü wüxi ga
üa۳xcü ga na nachütachaüۡxüۡ, rü
rüchaxünexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
Ngechuchuxüۡtawa nanagagü ga guxüۡma
(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)
ga duüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡ rü guxüۡma ga
in۳g۳oxoã۳xgüxüۡ. 33ॸRü guxüۡma ga yema 40ॸRüNgechuchuca۳ի͑ɗիӡǣՓӥիɗǣ
ɥ%͑ľËüۡ۳ãի۳ фӥֆľի̲ǣӕ̲ɥЙҡфӥ yatü ga chaxünemaã ićaawecü. Rü
ͅkѠæԆॷ1ٍॷ2 94

nape۳xegu nayacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xüãcüma ga duüۡxüۡgü. Rü düxwa ga ɥã۳xtüwa rü


ñanagürü nüxüۡ: —Pa Corix, ͑ǣŕիǣӕ̲ nanapá. Rü nüma ga Ngechuchu rü
cunaxwa۳xegu na choxüۡ Ëӕфӥ̲ľիŕŕիüۡ, namaã nüxüۡ nixu ga ore i mexüۡ. 3ॸRü
rü cuxüۡ‫ ڟ‬natauxcha na chauxca۳x yéma nangugü ga ãgümücü ga yatügü
Ëӕֆҡ͑ľիŕŕիüۡ —ñanagürü. 41ॸRü ga yéma nangetaüۡgüxüۡ ga wüxi ga yatü
Ngechuchuaxüۡ‫ ڟ‬nangechaüۡtümüüۡ ga ga naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. 4ॸNatürü yema na
guma yatü. Rü nüxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥфӥ ̲͑ӕիӡËȍɗիüۡ ga duüۡxüۡgü, rü
ñanagürü nüxüۡ: —Ngüۡ, chanaxwa۳xe. taxucürüwama Ngechuchuxüۡtawa
¡Marü curüme! —ñanagürü. 42ॸRü nangugü. Rü yemaca۳x ínanapogüétü ga
yexgumatama nüxü‫ ۡڟ‬inayarüxo ga na Ngechuchu íyexmaxüۡՓǣǣӕ̲ɥЙҡ.
nachaxünexüۡ ga guma yatü. Rü meãma Rü yéma norü caruüۡgu
naxca۳x nitaane. 43-44ॸRü Ngechuchu rü ínanac۳h۳üxüetaüۡgü ga guma
yexgumatama ínayamu. Rü meãma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. 5ॸRü yexguma Ngechuchu
nanaxucu۳իŕфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ӥիüۡ: nüxüۡ da۳u۳xgu ga ñuxãcü aixcüma na
—¡Dücax, ҡ%ӡҡ ̲ҡľիŃ̲%͑ӥիüۡ quixu! ֆիΥǣӥ%իüۡ ga yema duüۡxüۡgü, rü
¡Natürü ngŕm ‫ ڟ‬a paixüۡҡՓ͑իӡ, rü cugü ñanagürü nüxüۡ ga guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ:
nüxüۡ ֆĀӕիŕŕ! ‫ؽ‬ѠӥËӕфӥ̲ľիŕŕca۳x —Pa Chaunex, curü pecadugü rü marü
nüxna yaxuaxüۡ i curü ãmare ga yema cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ changechaüۡ —ñanagürü.
ͅΎɥËȍŃҡӥիüۡ muxüۡ na nüxüۡ nacuáxüۡca۳x 6-7ॸͮҡӥфӥ͖ӕիфľǣ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga

i duüۡxüۡgü na curümexüۡ! —ñanagürü. ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü


45ॸͮҡӥфӥ͑ӥ̲ǣǣӕ̲ֆҡӥфӥɞ͑ɗիӡ yéma narütogü. Ѡӥ͑%ŕՓ͖իüۡgu
rü inanaxügü ga na guxãmaãma nüxüۡ ͑фӥիɥ͑ӥŕ: —¿Ñuxãcü tama namuüۡ na
yaxuxüۡ ga yema nüxüۡ ngupetüxüۡ. Rü ͑ǣŕ̲%ËӥֆĀľիիüۡ? ¿Rü ҧacü
yemaca۳x ga Ngechuchu rü marü Tupanamaã yaxugüxüۡ? Erü
taxucürüwa ngóxüۡwama ҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ɗիɥֆĀӕüۡxüۡgüarü
duüۡxüۡgüpe۳իľՓɥ%͑ľǣӥǣӕ͑իӥËӕ. pecaduxüۡ ngechaüۡcü —ñaxüۡgu
Natürü dauxchitagu ga ngextá duüۡxüۡgü ͑фӥիɥ͑ӥŕ. 8ॸNatürü yexgumatama ga
ítaxuxüۡgu narüxã۳ӡ۳x. Rü yéma naxca۳x Ngechuchu rü nüxüۡ nicua۳xãchi ga yema
͑իɥɥիüۡ ga duüۡxüۡgü ga guxüۡãnewa ne ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ, rü yemaca۳x nüxna
ɥիüۡ. naca rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ
͑ǣŕ̲ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕɗЙľ̲ի? 9ॸ—¿ӄacü
Ngechuchu rü wüxi ga yatü ga
͑ɗիɥɗфӥҡӕËȍ̲ŕիüۡ na namaã nüxüۡ
naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
ixuxüۡ ya daa naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ:
(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)
“Curü pecadugü rü marü cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ
changechaüۡٚ, rü e۳xna:
2
1-2ॸRü
yixcama ga ñuxre ga
ngunexüۡwena rü wenaxãrü ٘‫ؽ‬ʊ͑Ëȍɗ, rü nayaxu i curü caruüۡ, rü
æЙľф͑ ӡ%фӥɥ%͑ľǣӕ͑իӥËӕǣ ɞɗիӡ!͖ٚիüۡ? 10-11ॸ—Natürü ñu۳xma rü tá
Ngechuchu. Rü yexguma duüۡxüۡgü nüxüۡ pexüۡ nüxüۡ ËȍĀӕիŕŕ͑æȍӕ͑ҡӥ
Ëӕ Ëȍɗǣǣӥǣӕ͑ɥЙҡՓ͑ֆľի̲իüۡ, núma choxüۡ muxüۡ na duüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ
rü yéma nangutaque۳xegü ga muxüۡma changechaüۡxüۡca۳x i norü pecadugü
95 ͅkѠæԆॷ2

—ñanagürü. Rü yexguma yema nayexmagü ta ga ñuxre ga Parichéugü


ñaxguwena rü guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥիüۡ фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
ñanagürü: —Cumaã nüxüۡ chixu rü ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Rü yexguma nüxüۡ
¡inachi, rü nayaxu i curü caruüۡ, rü nadaugügu ga yema togümaã na
ËӕЙҡՓ͑իӡ! —ñanagürü. 12ॸRü nachibüxüۡ ga Ngechuchu, rü norü
yexgumatama inachi ga guma ngúexüۡgüna nacagü, rü ñanagürügü:
ićaawecü. Rü nanayaxu ga norü caruüۡ, —‫͵ع‬ӕի%ËӥɗЙľфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ rü namaã
фӥɞ͑իӡիӡnape۳xewa ga guxüۡma ga nachibü i ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡgü i
yema duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ. Rü ĀɥŕфӕфӥֆӕիՓЙӕфËӥľիüۡ rü duüۡxüۡgü
yemaca۳x ga yema duüۡxüۡgü rü i pecaduã۳xgüxüۡ? —ñanagürügü. 17ॸRü
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, rü Tupanaxüۡ yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ
nicua۳xüüۡgü, rü ñanagürügü: —Taguma Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: —ͮǣŕ̲
nüxüۡ tadau i ҧacü i ñaãrüüۡ ɗիɥիüۡ poraexüۡ rü tama nanaxwa۳xe ya duturu,
—ñanagürügü. ͑ҡӥфӥ͑ǣŕ̲ićaaweexüۡ Փիɗ͑ɗիɥɗ
naxwa۳xexüۡ ya duturu. Choma rü tama
Lebíca۳x naca ga Ngechuchu
mexüۡgüna na chaxuxüۡca۳ի͑ɗիɥǣ͑ә̲
(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)
Ëȍիӡիüۡ, ͑ҡӥфӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑͑ӥի͑
13ॸRü yemawena rü wenaxãrü chaxuxüۡca۳x i pecaduã۳xgüxüۡ
͑իҡËӕҡӥՓ͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ. Rü —ñanagürü.
yema muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü naxca۳x
Ngechuchuna aurechigaca۳x nacagüe
͑իɥ. Ѡӥ͑ӥ̲фӥ͑͑͑ǣәľիŕŕ. 14ॸRü
(Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)
yexguma yéma naxüpetügu ga
Ngechuchu, rü yéma nüxüۡ nadau ga 18ॸRü wüxi ga ngunexüۡgu rü tama
Lebí ga Arupéu nane. Rü nüma ga Lebí nachibüe yerü Tupanaca۳x naxauree ga
rü yéma narüto nawa ga yema nachica Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡãrü ngúexüۡgü rü
ga duüۡxüۡǣӥ͑Āɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ínayaxuxüۡwa Parichéugüarü ngúexüۡgü. Rü yemaxüۡ
naxca۳x ga Dumacüۡ۳ãx۳ ãrü ãŕ۳xgacü yerü nadaugügu ga ñuxre ga duüۡxüۡgü, rü
ՓΎľҡ̲ֆľ̲͑ɗիɥǣ͑ΎфӥЙӕфËӥ. Rü NgechuchuxüۡҡՓ͑իɥфӥ͑ӥի͑
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: nayacagüe, rü ñanagürügü: —ͮǣŕ̲
—‫ؽ‬æȍΎՓľфӥիӡ! —ñanagürü. Rü inachi Cuáüۡãrü ngúexüۡgü rü Parichéugüarü
ga Lebí, фӥ͑Փľ͑фӥիӡ. 15ॸRü yéma ngúexüۡgü rü naxauree. ¿Rü tü۳xcüüۡ i
Lebípatawa nachibü ga Ngechuchu. Rü curü ngúexüۡgü i tama naxaureexüۡ?
yéma nachibüe ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü —ñanagürügü. 19ॸRü Ngechuchu
ga Lebírüüۡ Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¿E۳xna
͑ǣɥիüۡ yauxgüxüۡ. Rü nayexmagü ta ga Փӥիɗɗ͑ǣɥǣӥфӥЙľҡՓфӥpexca۳x
togü ga duüۡxüۡgü ga taxúema namexüۡ na naxaureexüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥի͑
͑Ëӥ̲̲%ҡ%ŕǣӥիüۡ ga yéma naxugüxüۡ ľǣ͑ҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ǣӕɗ
mechawa rütogüxüۡ namaã ga ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑ǣľիՓËի%̲իüۡ? Pemaã
Ngechuchu rü norü ngúexüۡgü. Yerü nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ҡ͑ӥՓ
̲͑ӕǣֆľ̲͑Փľфӥիɥիüۡ. 16ॸRü yéma ͑͑ǣŕի̲ֆ͑ľɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ
ͅkѠæԆॷ2ٍॷ3 96

ngexwacax ãmaxüۡ rü taxucürüwama trigunecüwa nachopetü. Rü nümagü ga


͑իӕфľľɗ͑ǣŕ̲͑ӥի͑͑իӕǣӥիüۡ. norü ngúexüۡǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëӥ̲
20ॸ—Natürü wüxi i ngunexüۡ фӥ͑ǣŕ̲ inanaxügüe ga trigu na yabuxetanüxüۡ.
yatü i ngexwacax ãmaxüۡ rü tá 24ॸRü yema Parichéugü rü Ngechuchuna
̲͑ӥËӥǣӥ͑͑ɗիӡǣËȍɗ. Ѡӥ͑ǣŕ̲ nacagü rü ñanagürügü: —Dücax ¿rü
ngunexüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ͑իӕфľľիüۡ. [Rü tü۳xcüüۡ i curü ngúexüۡgü rü nanaxügü i
chorü ngúexüۡgü rü taxucürüwama ͑ǣŕ̲ҡ̲̲ľիüۡ i ngüۡxchigaarü
naxauree i ñu۳xma erü natanüwa ngunexüۡgu na naxüxü? —ñanagürügü.
Ëȍ͑ǣŕի̲. ͮҡӥфӥɞ͑͑ǣӕҡ ɗ͑ǣŕ̲ 25ॸNatürü nüma ga Ngechuchu rü

ngunexüۡ ͑͑ӥի͑ËȍɗիӡǣËȍɗիüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Taguma e۳xna


͑ǣŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑իӕфľľիüۡ.] 21ॸ—Rü poperawa nüxüۡ pedau ga ҧacü na
taxúema wüxi i naxchirutüchi i naxüxüۡ ga nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga
ngexwacaxüۡxüۡmaã tanapaita i wüxi i Dabí rü natanüxüۡǣӥǣֆľիǣӕ̲Υ͑
naxchiru i n۳g۳auxüۡ. Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ nüxüۡ‫ ڟ‬tau۳xgu rü nataiyaegu? 26ॸRü
͖͑%Ëȍɗ̲ӥǣӕɗ͑ǣŕ̲͑ҡӥËȍɗɗ yexguma paigüarü ãŕ۳իǣËӥֆɗիɥǣӕǣ
ngexwacaxüۡxüۡ, фӥҡ ͑͑ǣ ӕիŕŕɗ Abiatáru, rü Dabí rü Tupanapatagu
͑ǣŕ̲n۳g۳auxüۡ i naxchiru. Rü noxriarü naxücu. Rü nanangΥ۳իǣֆľ̲Й%ӡǣ
yexera tá narügáu. 22ॸ—Rü üünexüۡ ga paigüca۳իɗËҡ̲ɗիɥիüۡ. Rü
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta taxúema nüma ga Dabí rü natanüxüۡmaã rü ta
ngexwacaxüۡcü ya binu rü wüxi i marü ͑͑ǣӕǣֆľ̲Й%ӡ—ñanagürü. 27ॸRü
n۳g۳auxüۡ i naxchiüۡ i naxcha۳xmünaxca۳xgu ñanagürü ta ga Ngechuchu: —ͮǣŕ̲
tayabacuchi. Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ ngüۡxchigaarü ngunexüۡ rü duüۡxüۡgüca۳x
naxü۳xgu rü yima binu ya ngexwacaxüۡcü ͑ɗիɥǣ͑իӥիüۡ. Rü tama ngüۡxchigaarü
rü narüngu, rü tá nayawã۳ɥ ۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲ ngunexüۡca۳ի͑ɗիɥǣ͑իӥիüۡ ga duüۡxüۡgü.
naxchiüۡ i n۳g۳auxüۡ i naxcha۳xmünaxca۳x. 28ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ya Tupana Nane ya

Ѡӥ͑ǣŕի̲ҡ ɗ͑ֆфӥիΎֆ¡ɗ͑ӕфӥ duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥфӥ̲͑%inacua۳x ta i


naxchiüۡ rü ta. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x tanaxwa۳xe ngüۡxchigaarü ngunexüۡ —ñanagürü.
ya ngexwacaxüۡcü ya binu rü
Wüxi ga yatü ga yumécüchiga
ngexwacaxüۡxüۡ i naxchiüۡgu tayabacuchi.
(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)
[Rü chorü ngu۳իŕŕҡľɗ͑ǣľիՓËիüۡxüۡ rü
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ͑ɗիɥ͑ҡիӕËӥфӥՓ̲ wenaxãrü ngutaque۳xepataüۡgu
3
1ॸRü

namaã nawüxiguxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ naxücu ga Ngechuchu. Rü yéma


nuxcümaüۡxüۡ i pecümagü —ñanagürü ga nayexma ga wüxi ga yatü ga norü
Ngechuchu.] wüxichacüüwa yumécü. 2ॸRü yema
Parichéugü, rü Ngechuchuxüۡ
Ngechuchuarü ngúexüۡgü rü trigu
͑͑ǣӕǣӥǣӥ͑ǣΎիɗҡ ̲͑ľիŕŕ%ǣ
nibuxetanü ga ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu, na yemaãcü
(Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)
nüxüۡ‫ ڟ‬nayexmaxüۡca۳x ga ҧacüca۳x na
ga ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu
23ॸWüxi ínaxuaxüۡgüãxüۡ. 3ॸRü yexguma ga
ga Ngechuchu rü norü ngúexüۡgümaã Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ ga guma
97 ͅkѠæԆॷ3

yumécü: —¡Írüda, rü nuxã ngãxüۡtanügu Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ namu


yachi! —ñanagürü. 4ॸRü yexguma ga na wüxi ya ngue naxca۳x
Ngechuchu rü yema togü ga yéma ̲͑ľիŕŕǣӥիüۡca۳x na tama yéma
yexmagüxüۡna naca, rü ñanagürü nüxüۡ: ֆիӡիҡӥǣӥ%իüۡca۳x ga yema muxüۡma ga
—¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ na naxüxüۡ i duüۡxüۡgü. 10ॸ֤ľфӥ͑ӥ̲фӥ̲͑͑ľŕիŕŕ
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu? ¿Namexüۡ na ga muxüۡma, rü yemaca۳x guxüۡma ga
naxüxüۡ i mexüۡ rü e۳xna chixexüۡ? ¿Rü yema ićaaweexüۡ rü naxca۳ի͑իɥ͑
namexüۡ ̲͑͑իŕŕիüۡ rü e۳xna nüxüۡ ֆ͑ǣΥǣӥǣӥիüۡca۳x. 11ॸRü yexguma
yamáxüۡ? —ñanagürü. Natürü ga yema n۳g۳oxoã۳xgüxüۡ ga duüۡxüۡgü nüxüۡ
nümagü rü yexma nayarüngea۳xgümare. daugügu, rü nape۳xegu nacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xügü rü
5ॸRü nüma ga Ngechuchu rü tagaãcü ñanagürügü: —æӕ̲͑ɗիɥֆ
nuchametüãcüma nüxüۡ nidaugüãchi ga ҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗɥիüۡ —ñanagürügü.
yema nüxüۡ ɞËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗիüۡ. Rü 12ॸNatürü nüma ga Ngechuchu rü

nangechaüۡ ֆľфӥҡ̲ɗ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡ ga poraãcü nayaxucu۳իŕǣӥ͑ҡ̲


yema duüۡxüۡgü. Rü guma yatüxüۡ duüۡxüۡgümaã nüxüۡ yaxugüexüۡca۳x ga
ñanagürü: —¡ʊyanawe۳ի%Ëȍɗիŕŕֆ nachiga.
cuxme۳x! —ñanagürü. Rü yexguma ga
Ngechuchu nanade ga 12 ga norü
guma yatü rü nügü
ngúexüۡgü na toxnamana namugüãxüۡca۳x
inayarüwe۳xãchime۳իŕիŕŕ. Rü
(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)
yexgumatama rü narümexme۳x. 6ॸNatürü
yexguma yemaxüۡ nadaugügu ga 13ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü
Parichéugü, rü ínachoxüۡ ga yéma. Rü wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľՓɞ͑իüۡãchi. Rü
Erodetanüxüۡmaã inanaxügüe ga na yéma naxca۳x naca ga yema ngúexüۡgü
naxca۳x nadaugüxüۡ ga ñuxãcü tá na ga nüma nanaxwa۳xexüۡ. Rü naxüۡtagu
Ngechuchuxüۡ yama۳xgüxüۡ. ͑իɥtaque۳xegü. 14ॸRü yematanüwa
nayadexechi ga 12 ga norü ngúexüۡgü na
Naxtaacutüwa Ngechuchuca۳x
̲͑ӥËӥǣӥիӥËȍɗֆɗɥիüۡca۳x, rü na
nangutaque۳xegü ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü
yamugüãxüۡca۳x ga norü orearü
7ॸRü Ngechuchu rü norü ngúexüۡgümaã unagüwa. Ѡӥֆľ̲ǣӥфӥʊ̲ӕǣӥիüۡgu
͑իҡËӕҡӥՓ͑իӡ. Rü muxüۡma ga nanaxüéga. 15ॸRü pora nüxna naxã na
duüۡxüۡgü ga Gariréaanecüۡ۳ãx۳ rü nawe Tupanaãrü poramaã ínawoxüۡãxüۡca۳x ga
͑фӥիɥ. 8ॸRü yexguma nüxüۡ n۳g۳oxogü. 16ॸѠӥ͖%ǣӥ͑ɗիɥǣ͑ŕg‫ ڟ‬a ga
nacuáchigagügu ga guxüۡma ga yema yema 12 ga norü ngúexüۡgü ga
mexüۡgü ga naxüxüۡ ga Ngechuchu, rü yadexechixüۡ. ѠӥՓӥիɗ͑ɗիɥǣæȍɗ̲ ӡ
naxca۳ի͑իɥtaque۳xe ga muxüۡma ga ga Pedrugu naxüégaxüۡ. 17ॸѠӥҡΎǣӥ͑ɗիɥ
duüۡxüۡgü ga Yudéaanecüۡ۳ãx۳ , rü ga Chaüۡҡɗ ǣӕфӥ͑ŕ͑ľŕǣæӕáüۡ. Rü
Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ , фӥʊĀӕ̲Ń%%͑ľËüۡ۳ãx۳ , rü ͑ӥ̲ǣӥфӥ‫ד‬ľ¡ľĀŃӕ͑͑ľǣӥ͑ɗիɥ. Rü
Yudáüۡãrü tocutücüۡ۳ãx۳ rü yema naãne ga Ngechuchu rü Boanéregu nanaxüéga.
Tiru rü Chidãӡ ‫ ڟ‬%фӥɥ%͑ľǣӥ͑Փ Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗġӕфӕ͑ľիüۡ Nanegü
yexmaxüۡcü۳ۡãx۳ . 9ॸRü yemaca۳x ga —ñaxüۡchiga. 18ॸѠӥҡΎǣӥ͑ɗիɥǣküۡdré,
ͅkѠæԆॷ3 98

rü Piripi, rü Baturumé, rü Mateu, rü ͑ǣŕի̲nagu۳x. 27ॸ—Rü taxuacüma texé


Tumachi, rü Chaüۡtiágu ga Arupéu nane, wüxi ya yatü ya poracüpatagu taxücu
rü Tadéu, фӥæȍɗ̲ ӡǣɗЙΎф%ŕËӥӥËӥ. na nüxna tanapuxüۡxüۡca۳x i norü
19ॸѠӥҡΎ͑ɗիɥǣ֤ӕĀǣʊËфɗәҡľǣ ͑ǣŕ̲իüۡgü, ega tama tayana۳i ۳xiragu.
yixcama bexma Ngechuchuxüۡ íxuaxüۡxüۡ. Ƅфӥ͑ǣŕ̲%ËӥիɗËҡ ͑ɗիɥɗҡӥիüۡ
nanguxüۡxüۡ na tanapuxüۡxüۡ i norü
“Ngechuchu rü n۳go
۳ xoarü poramaã ͑ǣŕ̲իüۡgü. 28ॸ—Rü aixcüma pemaã
napuracü” ñanagürügü
nüxüۡ chixu rü Tupana tá nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ
(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23, 12.10)
nangechaüۡ i duüۡxüۡgü i guxüۡma i norü
20ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥՓӥիɗǣɥЙҡǣӕ pecadugü rü guxüۡma i ҧacü i chixexüۡ i
naxücu ga Ngechuchu. Rü wenaxãrü namaã yadexagüxüۡ. 29ॸ—Natürü texé ya
naxca۳x nangutaque۳xegü ga muxüۡma ga chixexüۡ ̲͑%ɗիӕǣӥիľɗҽӕЙ͑%ŕɗ
duüۡxüۡgü. Rü yemaca۳x woo na Ԗӥ͑ľիüۡ, rü tagutáma tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
nachibüexüۡca۳x rü nangechicagü ga nangechaüۡ ya Tupana. Rü guxüۡgutáma
nüma rü norü ngúexüۡgü. 21ॸRü yexguma chixexüۡwa tüxüۡ nata۳x —ñanagürü. 30ॸRü
yemaxüۡ ҡիɥ͑ӥŕǣӕǣǣӕիľ̲ yema ñanagürü ga Ngechuchu, yerü
natanüxüۡgü ga Ngechuchu, rü ֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ
ítayadaugü na tayagagüxüۡca۳x, yerü mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü:
nüxüۡ tixugügü rü: —ͮի%ӡ%ŕ̲фľ “Nan۳g۳oxoã۳ի͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ.
—ñatagürügü. 22ॸRü yexgumarüüۡ ta ga
Ngechuchuarü mama rü
ֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ
͑ŕ͑ľŕǣӥфӥɞҡ͑ǣӕǣӥ
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ ga
(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)
YerucharéüۡՓ͑ľɥիüۡ, rü ñanagürügü:
—Ñaã yatü i Ngechuchu, rü 31ॸRü yexgumayane rü ítangugü ga
n۳g۳oxogünatü i Bechebúarü poramaã ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲̲фӥ͑ŕ͑ľŕǣӥ.
͑ɗիɥɗɞ͑ՓΎիüۡãxüۡ i n۳g۳oxogü ͮҡӥфӥɥЙҡфӥĀӥիŃҡӥǣӕҡфӥËȍΎ, rü
—ñanagürügü. 23ॸNatürü ga Ngechuchu naxca۳x yéma tangemagü. 32ॸRü yema
rü naxca۳ի͑Ëǣֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü. duüۡxüۡgü ga Ngechuchuxüۡ
Rü wüxi ga cua۳xruüۡxüۡ namaã nixu, rü ɞËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗիüۡ, rü ñanagürügü nüxüۡ:
ñanagürü: —¿Rü ñuxãcü i Chataná i —æӕфӥ̲̲фӥËӕľ͑ľŕǣӥфӥcueya۳xgü,
nügütama ínata۳xüchixüۡ? 24ॸ—Rü фӥֆŃĀӥիŃҡӥՓҡ͑ǣŕի̲ǣӥ, rü cuxca۳x
͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗɗ͑Ëȍɗüۡãnecüۡ۳ãx۳ i tadaugü —ñanagürügü. 33ॸRü nüma
duüۡxüۡgü rü nügütanüxüۡwatama nügü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥ
nadaixgu, фӥҡիӕËӥ̲͑ҡɗɗ͑ǣŕ̲ ֆËȍӕľфӥËȍӕľ͑ľŕǣӥ? —ñanagürü.
nachiüۡãne. 25ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗ 34ॸRü yema nüxüۡ ɞËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗիüۡxüۡ

ֆɥЙҡËüۡ۳ãx۳ nügü itoyegu, rü nidaugüãchi, rü ñanagürü: —Rü daxegü


ҡիӕËӥ̲͑ҡɗֆֆɗ̲ɥЙҡ. 26ॸ—Rü ҡɗիɥֆËȍӕľфӥËȍӕľ͑ľŕǣӥ. 35ॸ—Erü
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ Ëȍɗҡ͑ɗիɥɗæȍҡ͑ ľǣ ǣӕի%̲ֆҡľիŃֆ͑իӦիľɗҽӕЙ͑%фӥ
nügümaã nanuxgu rü nügü yama۳xgu, rü ngúchaüۡ, фӥֆɞիľ̲ҡɗիɥֆËȍӕľ͑ľŕфӥ
ҡիӕËӥËȍɗ̲͑ҡɗɗ͑ǣŕիǣӕ̲. Rü chi chaueya۳x rü chaue —ñanagürü.
99 ͅkѠæԆॷ4

—Rü yíxema ãchi ۳իŕǣӥիľ, ¡rü nüxüۡ


Ore ga cua۳xruüۡ ga wüxi ga
ҡիɥ͑ӥŕɗ͖%Ύфľ! —ñanagürü.
yatü ga toecügu ixuxüۡ
(Mt 13.1-9; Lc 8.4-8) ӄacüca۳ի͑ɗիɥǣֆľ̲Ύфľ
ga cua۳xruüۡgügu ixuxüۡ

4
1ॸRü wenaxãrü inanaxügü ga
(Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)
ͮǣľËȍӕËȍӕǣ͑͑͑ǣәľիŕŕ%իüۡ ga
duüۡxüۡgü ga guma naxtaxaãnacüwa. Rü 10ॸRü yemawena ga yexguma
muxüۡma ga duüۡxüۡgü yéma naxca۳x ͑͑ӥիɥca۳xgu ga Ngechuchu, rü yema
nangutaque۳xegü. Rü yemaca۳x düxwa naxüۡtagugüxüۡ wüxigu namaã ga yema
wüxi ga ngue ga yéma naxtaawa 12 ga norü ngúexüۡgü, rü nüxna nacagüe
yexmanegu nixüe ga Ngechuchu, rü ga na ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ ga yema ore ga
gumawa narüto. Rü yema duüۡxüۡgü rü cua۳xruüۡgu ixuxüۡ. 11-12ॸRü nüma
naxtaxaãnacügu narücho. 2-3ॸRü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ:
yexguma ga Ngechuchu rü inanaxügü —Tupana rü pexüۡ nüxüۡ nacua۳իŕŕɗ
ga muxüۡma ga ore ga cua۳xruüۡwa na ͑ǣŕ̲ŕիüۡguxüۡ i taxuüۡma i togü nüxüۡ
͑͑ǣәľիŕŕ%իüۡ ga duüۡxüۡgü. Rü norü cuáxüۡ na ñuxãcü ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ i
ngu۳իŕŕҡľՓфӥ͖͑ǣӥфӥ: —¡Dücax, nümax. ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ҡΎǣӥɗҡ̲
ɗЙľфӥիɥ͑ӥŕɗ͖%Ύфľ! Wüxi ga yatü ga tatanüxüۡ ɗիɥիüۡca۳x rü cua۳xruüۡgu
ҡΎľËӥфӥҡфɗǣӕфӥҡΎՓ͑իӡ. 4ॸ—Rü chayaxuãcüma namaã nüxüۡ chixu i ore
yexguma triguchiremaã nagüaneãgu, rü na woo nüxüۡ nadaunügu rü ñoma tama
ñuxre ga triguchire rü namagu nayi. Rü nüxüۡ nadaugüxüۡrüüۡ ͑ֆɗɥիüۡca۳x, rü woo
ínangugü ga werigü, rü nanawecu. nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕфӥҡ̲͑ӥիüۡ na
5ॸ—Ѡӥ͑ ɥǣӥǣҡфɗǣӕËȍɗфľфӥ nacua۳xgüxüۡca۳x. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ̲͑%
nutatanügu nayi ga ngextá nüxüۡ chixu na tama nüxüۡ naxoexüۡca۳x i
ínachicaxüۡwa ga waixüۡmü. Rü paxa nacüma i chixexüۡ rü tama Tupana nüxü‫ۡڟ‬
narüxügü ga guma triguchire, yerü ga nüxüۡ ngechaüۡxüۡca۳x i norü pecadugü
waixüۡmü rü tama nayaxcü. 6ॸ—Natürü —ñanagürü.
yexguma nangunagügu ga üa۳xcü, rü
Ngechuchu rü meã nanango۳իŕŕǣֆľ̲
ínanagu ga guma trigu rü narüñ۳exgü.
ore ga cua۳xruüۡ ga toecüchigagu yaxuxüۡ
Rü nayue, yerü tama poraãcü nixãmaxã.
7ॸ—Ѡӥ͑ ɥǣӥǣҡфɗǣӕËȍɗфľфӥҡΎф͑ľËӥǣӕ (Mt 13.18-23; Lc 8.11-15)

nayi. Rü yexguma nayaegu ga tora, rü 13ॸRüNgechuchu ñanagürü nüxüۡ:


guma triguxüۡ inawocu, rü yemaca۳x —¿Pema rü ta e۳xna tama nüxüۡ pecua۳xgü
tama nixo. 8ॸ—ͮҡӥфӥ͑ ɥǣӥǣ na ҧËӥËȍɗǣֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲cua۳xruüۡ i nüxüۡ
triguchire rü mexüۡ ga waixüۡmügu nayi. chixuxüۡ? ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡËӥфӥՓҡ ͑ӥիüۡ
Rü meãma nayae, rü muxüۡma ga trigu nacua۳իǣӥɗ͑ǣŕ̲ҡΎǣӥ? 14ॸ—Rü yíxema
nawa ínanguxuchi. Rü nümaxüۡreewa rü toexe, фӥֆɞիľ̲ҡɗիɥֆΎфľɗ̲ľիüۡ
30 pü۳xü ínanguxuchi ga norü o, rü unagüxe. 15ॸ—Ѡӥ͑͑ǣŕի̲ɗĀӕüۡxüۡgü i
͑ ɥǣӥՓфӥ60, фӥ͑ ɥǣӥՓфӥ100 guma triguchire ga namagu yi۳ xüۡnerüüۡ
—ñanagürü. 9ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥҡ: ɗիɥǣӥիüۡ. Rü nümagü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕɗΎфľ
ͅkѠæԆॷ4 100

i mexüۡ, natürü yixcama marü nüxüۡ wüxi i caichãӡ ‫ ڟ‬ҡüüۡgu rü e۳xna wüxi i
͑իɥ͑ӥŕǣӕՓľ͑, ngŕm ‫ ڟ‬a nangu i Chataná pechicatüüۡgu na yaxücuchixüۡca۳x? Tama
фӥ͑ӥի͑͑͑Йӕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ̲ľիüۡ ga ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥ, erü wüxi i omü rü
͑ΎիфɗֆիΥǣӥիüۡ. 16ॸ—ѠӥҡΎǣӥфӥ͑ǣŕ̲ dauxnagu tanaxünagü na ngŕm ‫ ڟ‬a
triguchire ga nutatanügu yi۳ xüۡnerüüۡ ͑ɗիɥǣӥ. ۡ
inabaxixüca۳x. ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta i
22

Ѡӥ͑ǣŕ̲ǣӥ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ i ore i guxüۡma i ҧacü iicúxüۡ, rü yixcüra rü


mexüۡ, фӥҡ%ŕ%Ëӥ̲͑ֆӕիǣӥիüۡ. duüۡxüۡgü rü tá nüxüۡ nacua۳xgüama. Rü
17ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲͑ҡ̲ɗիËӥ̲͑ǣӕ guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͖u۳xma duüۡxüۡgüca۳x
͑իɥ͑ӥŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Ύфľ, rü paxaãchitama ŕիüۡguxüۡ rü tá nango۳xoma i yixcüra.
͑ֆիΥǣӥ. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x i yixcama 23ॸ—Rü yíxema ãchi ۳իŕǣӥիľ, ¡rü nüxüۡ

͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲ΎфľǣǣӕǣӕիËȍիüۡgü ҡիɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľ! —ñanagürü. 24ॸRü


nüxüۡ üpetügu rü e۳xna duüۡxüۡgü naxchi yexgumarüüۡ ta ñanagürü nüxüۡ: —¡Meã
aiegu, rü nüxüۡ ͑фӥիΎľɗ͑ǣŕ̲Ύфľǣ ͑ǣЙľիɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ Йľիɥ͑ӥŕիüۡ!
͑ΎիфɗֆիΥǣӥիüۡ. 18-19ॸ—Rü togü rü guma Ѡӥ͑ǣŕ̲Йľ̲͑ǣ͑Йľիɥ͑ӥŕիüۡrüüۡ
triguchire ga toranecügu yi۳ xüۡnerüüۡ ͑ɗիɥǣӥ. ҡ ͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ɗЙľի͑͑ի%%իüۡ i cua۳x.
Nümagü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ Rü naŕt‫ ڟ‬ü tá poraãcü pexüۡ narüngüۡիŕŕ.
mexüۡ, natürü ñoma i naãneãrü 25ॸ—Rü pemaã nüxüۡ chixu, rü texé ya

͑ǣŕ̲իüۡgüca۳ի͑իΎľǣ%ŕǣӥфӥ͑Ύфӥ ɗիËӥ̲͑ǣɥ͑ӥիŕɗ͖%Ύфľɗ̲ľիüۡ rü
Āɥŕфӕǣӕ̲͑фӥիɥ͑ӥŕ, rü nanaxwa۳xegü i Tupana rü yexeraãcü tá tüxüۡ nüxüۡ
nüxüۡ‫͑͑͑ ڟ‬ǣŕի̲իüۡ i muxüۡma i to i norü nacua۳իŕŕ. Natürü yíxema tama naga
͑ǣŕ̲իüۡgü. Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲фӥ͑ӥիüۡ ɥ͑ӥիŕɗ͖%ΎфľфӥҽӕЙ͑ҡ ҡӥի͑
nüxüۡ ɗ͑ֆфӥ͑ǣӥ̲ŕիŕŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ ͑͑ֆիӕɗ͑ǣŕ̲ɞфիüۡ i cua۳x i tüxüۡ‫ڟ‬
mexüۡ rü nüxüۡ nüxüۡ ͑фӥիΎľիŕŕ͑ҡ̲ ͑ǣŕի̲ËȍɗфŃիüۡ —ñanagürü.
naxügüãxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i Tupana
Ore ga cua۳xruüۡ ga triguchire
nüxü‫ ۡڟ‬naxwa۳xexüۡ. 20ॸ—Rü togü rü guma
i rüxüxüۡgu ixuxüۡ
triguchire ga mexüۡ ga waixüۡmügu
yi۳ xüۡnerüüۡ ͑ɗիɥǣӥ. ͮǣŕ̲ǣӥ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ 26ॸRü Ngechuchu rü ñanagürü ta:
ɥ͑ӥŕիüۡ i ore i mexüۡ rü nayauxgüxüۡ rü meã —Pemaã tá nüxüۡ chixu i wüxi i ore i
Tupana naxwa۳xexüۡ%Ëӥ̲̲իŕիüۡ. Rü cua۳xruüۡ na nüxüۡ pecuáxüۡca۳x na ñuxãcü
nümaxüۡ rü guma trigu ga 30 pü۳xü nawa ãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana. Rü wüxi ya
ínguxuchixüۡnerüüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü nümaxüۡ rü yatü rü waixüۡmügu nanato ya
guma 60 pü۳xü nawa ínguxuchixüۡnerüüۡ triguchire. 27ॸ—Rü nüma ya yatü rü
͑ɗիɥǣӥ. Rü nümaxüۡ rü guma 100 pü۳xü chütacü nape rü moxüۡãcü ínarüda, rü
nawa ínguxuchixüۡnerüüۡ ͑ɗիɥǣӥ yoxni ya yima triguchire rü narüxü rü
—ñanagürü. niyachigü. Natürü nüma ya yatü rü
tama nüxüۡ nacua۳x na ñuxãcü na naxüxüۡ
Ore ga cua۳xruüۡ ga omügu ixuxüۡ
rü na nayaxüۡ. 28ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ
(Lc 8.16-18)
͑ǣŕ̲Փɗիü̲ۡӥфӥ͑ӥŕËȍ̲ҡ̲
yexgumarüüۡ ta ñanagürü nüxüۡ:
21ॸRü ͑͑իӥիŕŕֆֆɗ̲ҡфɗǣӕËȍɗфľ. Rü
—¿E۳xna nuã tanange i wüxi i omü na naãt‫ ڟ‬ügüxira narüxü rü yixcama i
101 ͅkѠæԆॷ4ٍॷ5

͑ËȍËӕфӥ͑ǣŕ̲Փľ͑͑ËȍËӕՓ ñanagürü nüxüۡ ga norü ngúexüۡgü:


nanguxüۡ i norü o. 29ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ —‫ͮؽ‬ǣɥի%фӥ͑իҡիфӥҡΎËӕҡӥՓҡիɥ!
̲фӥֆĀӕիǣӕɗ͑ǣŕ̲͑ΎфӥΎ, rü —ñanagürü. 36ॸRü yexguma duüۡxüۡgüna
nanabuxu erü marü nawa nangu i norü ֆŃ̲ɗ͑իɥ%Ëȍɗ. Rü norü ngúexüۡgü rü
buxgü —ñanagürü. Ngechuchuxüۡ nigagü nagu ga guma ngue
ga marü nawa nayexmane. Rü
Cua۳xruüۡ ga motachachiregu ixuxüۡ
yexgumarüüۡ ta ga togü ga duüۡxüۡgü rü
(Mt 13.31-32; Lc 13.18-19)
͑ ɥǣӥǣ͑ǣӕľǣӥǣӕɞ͑ֆիӥ̲ӥËӥǣӥ. 37ॸRü
30ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: yexguma yaxãüۡyane rü inaxü ga wüxi ga
—‫͵ع‬ӕի%Ëӥ͑ɗիɥɗãŕ۳իǣËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya buanecü ga taxüchicü. Rü yema na
Tupana, rü nanañuxraxüۡ i nüma nataxüchixüۡ ga buanecü, rü guma nguegu
ãŕ۳իǣËӥɞֆɗɥիüۡwa? ¿Rü ҧacügu tá niyauxcuchichigü ga yuape, rü yemaca۳x
tanangu? 31-32ॸ—Rü wüxi ya inabaxüۡgüchaüۡ. 38ॸNatürü ga Ngechuchu
motachachire ya waixüۡmügu rü guma nguechinüwa wüxi ga cüxeruüۡgu
itoxüۡnerüüۡ ͑ɗիɥ. Rü woo guxüۡnema ya naca, rü yéma nape. Rü ínana¤aixgügü, rü
nanetüchirexüۡ ͑фӥիɞф̲ŕ, natürü ñanagürügü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx,
͑ǣŕիǣӕ̲ɗ͑ҡΎիǣӕ, rü narüxü rü naya ¿e۳ի͑Ëӕфӥ̲ľ͑ɗիɥ͑͑ӕի̲ɗ¡իüۡgüxüۡ?
ñu۳xmata guxüۡma i togü i nanetüxüۡ —ñanagürügü. 39ॸRü yexguma ínarüda ga
nayexera. Rü nachacüü rü nita, rü woo Ngechuchu. Rü buanecüna nachogü rü
werigü rü natanügu nixüachiãüۡ ñanagürü nüxüۡ ga guma naxtaxa:
—ñanagürü. —‫ؽ‬ʊֆфӥËȍɗ͑ľфӥɞֆËȍի%Ëȍɗ!
—ñanagürü. Rü ínayachaxãchi ga buanecü
Cua۳xruüۡgu ixuxüۡ ga oremaã
rü guxüۡwama ínachaxanemare. 40ॸRü
nidexa ga Ngechuchu
yemawena ga Ngechuchu rü norü
(Mt 13.34-35)
ngúexüۡgüxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ
33ॸRü yemaãcü ga Ngechuchu rü ͑ǣŕ̲%ËӥЙΎф%ËӥЙľ̲ӕüۡŕ? ¿Ñu۳xma rü ta
muxüۡma ga nayexgumaãchiraüۡxüۡ ga e۳ի͑ҡ̲ɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥ?
cua۳xruüۡǣӥ̲%͑͑͑ǣәľիŕŕǣĀӕüۡxüۡgü. —ñanagürü. 41ॸNatürü nümagü ga norü
Natürü yema cua۳xruüۡgü rü tama yema ngúexüۡgü rü poraãcü namuüۡŕ. Rü nügüna
duüۡxüۡgüarü cua۳xüۡ nangupetü. 34ॸRü nacagüe rü ñanagürügü: —¿Texe e۳ի͑͑ɗիɥ
cua۳xruüۡgu ixuxüۡիɥËҡ̲͑ɗիɥǣ͑Ύфӥ ya daa rü a۳i ۳xrücü ya buanecü rü yuape rü
ngu۳իŕŕҡľ. Rü yixcama ga yexguma ͑ǣ͑իɥ͑ӥŕիüۡ? —ñanagürügü.
͑͑ӥիɥca۳xgügu, rü norü ngúexüۡgüca۳x
Yatü ga Gadaracüۡ۳ãx
۳ ga
meãma nanango۳իŕŕǣǣӕիüۡma.
n۳go
۳ xogü nawa yexmagücü
Ngechuchu rü buanecüxüۡ rü (Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)
yuapexüۡ ɞ͑ֆËȍի%Ëȍɗիŕŕ

5
1ॸRünaxtaxaarü tocutüwa nangugü
(Mt 8.23-27; Lc 8.22-25)
ga Gadaraanewa. 2-3ॸRü yexguma
35ॸRüyematama ngunexüۡgu ga marü marü nguewa ínaxüegu ga Ngechuchu,
nachütachaüۡgu, rü Ngechuchu rü rü yéma naxca۳ի͑ɗիӡǣՓӥիɗǣֆҡӥǣ
ͅkѠæԆॷ5 102

n۳g۳oxo nawa yexmaxüۡ. Rü yema yatü rü —ñanagürügü. 13ॸRü Ngechuchu rü:


duüۡիŕǣӥËȍɞque۳իľՓ͑ľ͑իӡ, yerü —Ngüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga
ֆľի̲͑ɗիɥǣֆ͑իӕËȍɗǣӥ͑ľիüۡxüۡ. Rü yema n۳g۳oxogü rü guma yatüwa
taxúexüۡma nanguxüۡ ͑ҡֆ͑ ɥիüۡ, woo ínachoxüۡ, rü yema cuchigügu
cadenamaã. 4ॸRü woo muŕ۳xpü۳xcüna nayachocu. Rü yema cuchigü ga maneca
cadenamaã nayana۳ɥ ۳xparagü rü 2000ɗիɥǣӥիüۡ rü inaxüۡãchi, rü
nayana۳ɥ ۳xchacüügü, natürü nüma rü naxtaacutüarü ma۳իЙӦիüۡwa
guxüۡguma íraxüۡgu inanacauüۡgüama, rü nayarüyuxgü. Rü yexma nayi. 14ॸRü
yemaãcü taxúexüۡma nanguxüۡ. 5ॸRü yema cuchigüarü dauruüۡǣӥфӥɥ%͑ľՓ
ngunecü rü chütacü rü nabuxmü. Ѡӥɥ%͑ľՓфӥֆľ̲ɥ%͑ľ%фӥ
yuetachique۳xetanügu rü naxpü۳xgügu ngaicamana ipeagüxüۡ ga
nanaxauchigüane. Rü yexma duüۡxüۡgütanüwa nüxüۡ nayarüxugügü ga
nanacaeane, rü nutamaã nügügu yema üpetüxüۡ. Rü ga duüۡxüۡgü rü
napogü. 6ॸNatürü yexguma yaxüۡgutama ínayadaugü. 15ॸRü yexguma Ngechuchu
Ngechuchuxüۡ nada۳u۳xgu, rü naxca۳x íyexmaxüۡwa nangugügu, rü yéma nüxüۡ
inañaãchi, rü nape۳xegu nayacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü. nadaugü ga guma yatü ga
7ॸRü aita naxüãcüma ñanagürü nüxüۡ: n۳g۳oxoã۳xchirécü. Rü yéma narüto, rü
—¿Tü۳xcüüۡ nuã choxüۡ cuyachixewe, Pa naxãxchiru, фӥ̲ľ%̲͑%ŕիüۡ nacua۳x.
Ngechuchux, Pa Tupanaxüۡchi Nanex? Rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣĀӕüۡxüۡgü.
Rü Tupanaŕg‫ ڟ‬agu cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ na 16ॸRü yema cuchigüarü dauruüۡgü ga

tama ngúxüۡ choxüۡ нӕɗ͑ǣľիŕŕիüۡ nüxüۡ daugüxüۡ ga ҧacü na nüxüۡ


—ñanagürü. 8ॸRü yemaãcü nidexa ga ngupetüxüۡ ga guma yatü ga
yema n۳g۳oxo yerü Ngechuchu rü marü n۳g۳oxoã۳xchirécü rü ҧacü nüxüۡ na
ñanagürü nüxüۡ: —Pa N۳ g۳oxox, ‫ؽ‬ɞ͑իӡիüۡ ngupetüxüۡ ga yema cuchigü, rü yema
nawa ya yima yatü! —ñanagürü. 9ॸRü ͑ɗիɥǣҡΎǣӥǣĀӕüۡxüۡgümaã nüxüۡ
yexguma ga Ngechuchu rü nüxna naca, ixugüexüۡ ga guxüۡma ga yema
rü ñanagürü: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗËӕŃǣ? ngupetüxüۡ. 17ॸRü yexguma yemaxüۡ
—ñanagürü. Rü nüma ga n۳g۳oxo ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣĀӕüۡxüۡgü, rü inanaxügüe
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —ͅӕիӡËȍɗիüۡ ga Ngechuchuxüۡ na naca۳ax۳ üۡgüxüۡ ga na
͑ɗիɥɗËȍӕŃǣ, erü tamu i tomax ɞ͑իӡիüۡxüۡca۳x ga yema naãnewa. 18ॸRü
—ñanagürü. 10ॸRü poraãcü yexguma wenaxãrü nguegu yaxüegu ga
Ngechuchuxüۡ naca۳ax۳ üۡgü na tama Ngechuchu, rü guma yatü ga
ínawoxüۡãxüۡca۳x ga yema naãnewa. 11ॸRü n۳g۳oxoã۳xchirécü, rü nüxüۡ naca۳ax۳ üۡ na
yema nachicaarü ngaicamana ga ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑իӡիüۡca۳x. 19ॸNatürü ga
naxpü۳xpechinüwa rü nayexmagü ga Ngechuchu rü tama nanaxwa۳xe, rü
muxüۡma ga cuchigü ga yéma chibüexüۡ. ñanagürü nüxüۡ: —¡CuchiüۡՓ͑իӡфӥ
12ॸRü yemaca۳x ga yema n۳goxogü rü
۳ cutanüxüۡmaã nüxüۡ yarüxu i guxüۡma i
Ngechuchuxüۡ naca۳ax۳ üۡgü, rü ͑ǣŕ̲cuxca۳x naxüxüۡ ya Cori ya
ñanagürügü: —¡Ngŕm ‫ ڟ‬a cuchitanüwa Tupana, rü ñuxãcü nüxü‫ ۡڟ‬na
toxüۡ namugü na nagu tachocuxüۡca۳x! cungechaüۡtümüüۡxüۡ! —ñanagürü. 20ॸRü
103 ͅkѠæԆॷ5

͑ӥ̲ǣǣӕ̲ֆҡӥфӥɞ͑ɗիӡ. Rü Ngechuchuchigaxüۡ ɗիɥ͑ӥ. Rü yemaca۳x


inanaxügü ga guxüۡma ga ֆŃ̲ɗիӡ. Rü natanüwa ga yema
Decaporíchiuanewa yexmagüne ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü
ɥ%͑ľǣӥՓ͑ӥիüۡ na yaxuxüۡ ga yema ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ̲͑ľɗիӡфӥ͑իËȍɗфӕǣӕ
Ngechuchu naxca۳x üxüۡ. Rü guxüۡma ga ɗֆ͑ǣΥǣӥ. 28ॸYerü ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ:
duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. —ͮǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑իËȍɗфӕիüۡmare
Ëȍɗ͑ǣΥǣӥǣӕ, rü chi chauxca۳x nitaane
Yáiruxacüchiga rü yema nge ga
—ñaxüۡǣӕɗфӕիɥ͑ӥ. 29ॸRü yexgumatama
Ngechuchuchirugu ingõgücüchiga
ɞ͑ֆËȍի%Ëȍɗǣ͑ǣɥǣӥ, rü nüxüۡ
(Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)
iyacua۳ի%Ëȍɗǣ͑ǣɥիɥ͑ľՓǣ̲фӥ͑
21ॸRü yexguma nguegu naxtaxaarü namexüۡ ga yema na yaćaawexüۡ.
tocutüwa nataegugu ga Ngechuchu, rü 30ॸNatürü ga Ngechuchu rü nüxüۡ

muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü naxca۳x yéma nicua۳ի%Ëȍɗǣ͑͑Փɞ͑իӡիüۡxüۡ ga


nangutaque۳xegü. Rü nüma rü pora. Rü naxca۳x nadauegu ga yema
naxtaapechinüwa nayexma. 22ॸRü muxüۡma ga duüۡxüۡgü, rü nüxna naca, rü
yexguma yéma nayexmayane, rü yéma ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥֆËȍӕիËȍɗфӕǣӕ
naxüۡtawa nangu ga ɗ͑ǣΥǣӥիľ? —ñanagürü. 31ॸRü norü
ngutaque۳xepataüۡãrü ãŕ۳xgacü ga ngúexüۡgü nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü:
Yáirugu ãŕg‫ ڟ‬acü. Rü yexguma —Cuma nüxüۡ cudau i ñuxre i duüۡxüۡgü
Ngechuchuxüۡ nada۳u۳xgu, rü nape۳xegu ngŕm‫ ڟ‬a cuxüۡ ͑ֆիӡҡӥǣӥիüۡ rü
nanangücuchi. 23ॸRü poraãcü nüxüۡ ͑ǣŕիǣӕ̲фӥҡ:
naca۳ax۳ üۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: “¿Texé ya choxüۡ ɗ͑ǣΥǣӥիľ?͖ٚËӕիüۡ
—Chauxacü rü ituraxüchi. Rü —ñanagürügü. 32ॸNatürü ga Ngechuchu
chanaxwa۳xe i ngŕ̲ ‫ ڟ‬Ëӕիӡ͑͑ǣɥիüۡ rü nüxüۡ nidaugüãchiama na tüxüۡ
Ëӕֆфӥ͑ǣΥǣӥիüۡca۳ի͑͑ǣɥxca۳x nadauxüۡca۳իǣ͑ҡľիŃ͑ҡɗɥիüۡ ga
yataanexüۡca۳x rü namaxüۡxüۡca۳x guxema nüxüۡ ɗ͑ǣΥǣӥիľ. 33ॸRü yexguma
—ñanagürü. 24ॸRü yexguma ga ǣֆľ̲͑ǣľфӥ͑ǣɥфӥ̲ӕüۡmaã
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑Փľ͑фӥիӡ. Rü yadu۳ru۳xãcüma naxüۡtawa ingu, yerü
muxüۡma ga duüۡxüۡgü ínayaxümücügü. nüxüۡ icua۳x ga ҧËӥ͑͑ǣɥիüۡ ngupetüxüۡ.
ѠӥֆŃ̲͑ֆիӡիҡӥǣӥ. 25ॸRü yema Rü nape۳xegu iyacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü
muxüۡ ga duüۡxüۡgütanüwa iyexma ga aixcümaxüchi namaã nüxüۡ iyaxu ga
ۡ
wüxi ga nge ga 12 ga taunecü ićaawecü guxüۡma. 34ॸRü nüma ga Ngechuchu rü
namaã ga na naxãgüechaxüۡ. 26ॸRü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Pa Chauxacüx,
muxü̲ۡǣĀӕҡӕфӕǣӥ͑ǣɥիüۡ naxüxüۡgü Ëӕфӥ̲ľľфӥËӕֆիΥ. ‫ؽ‬Ѡӥҡ%ŕ%Ëӥ̲ɞɗիӡ,
rü poraãcü ngúxüۡ ͑ǣɥիüۡ ͑ɗ͑ǣľիŕŕǣӥ. Rü erü marü naxüxüۡ i curü ćaawe!
yemaãcü natüca۳ի̲͑ǣɥիüۡ igu۳իŕŕǣ —ñanagürü. 35ॸRü yexguma
gu۳իËӥǣ͑ǣɥфӥĀɥŕфӕ. Natürü tama íyadexayane, yéma nangugü ga ñuxre
͑ǣɥxca۳x nitaaneŕg‫ ڟ‬a, rü ga natanüxüۡgü ga guma
͑ɗֆľիľфǣӕËȍɗǣӥ̲ǣ͑ǣɥфӥćaawe. ngutaque۳xepataüۡãrü ãŕ۳xgacü rü
27ॸRü üۡpaacü togüa۳xwa ñanagürügü nüxüۡ: —Cuxacü rü marü
ͅkѠæԆॷ5ٍॷ6 104

iyu. ¿Tü۳xcüüۡ nüxüۡ cuchixeweecha ya


Nacharétuwa nayexma ga Ngechuchu
ͮǣәľիŕŕфӕüۡ? —ñanagürügü. 36ॸNatürü
(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)
ga Ngechuchu rü tama nüxüۡ
nacuáxchaüۡ ga yema duüۡxüۡgüarü dexa.
6
1ॸѠӥֆŃ̲ɗ͑իӡ%ËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü

Rü yemaca۳x guma ngutaque۳xepataüۡãrü ǣӕ̲ɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕǣ͑Փ


ãŕ۳xgacüxüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ҽ%իӢɗ nayaxüۡ͑ľՓҡ̲͑իӡ. Rü norü ngúexüۡgü
cumuüۡxüۡ, фӥֆիΥ̲фľ! —ñanagürü. фӥ͑Փľ͑фӥիɥ. 2ॸRü yexguma ngüۡxchigaarü
37ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü ngunexüۡwa nanguxgu rü inanaxügü ga na
ínayagagü ga Pedru rü Chaüۡtiágu rü ͑͑ǣәľիŕŕҡľիüۡ ga ngutaque۳xepataüۡwa. Rü
Cuáüۡ ga Chaüۡҡɗ ǣӕľ͑ľŕ. Natürü tama yema muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga yéma
nanaxwa۳xe na texé ga togue nawe ɗфӥիɥ͑ӥŕիüۡ, rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü nügüna
фӥիɥիüۡ. 38ॸRü yexguma guma nacagüe rü ñanagürügü: —¿Ngextá naxca۳x
ngutaque۳xepataüۡãrü ãŕ۳xgacüpatawa nangu۳x i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ngu۳իŕŕҡľ? ¿Rü
nangugügu, rü Ngechuchu nüxüۡ nadau ͑ǣľիҡ ͑͑ֆիӕɗ͑ǣŕ̲cua۳x? ¿Rü ñuxãcü
ga na íyacuxcuxüۡ rü poraãcü aita ͑͑իӥɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡgü i taxüۡgü i naxüxüۡ?
naxüeãcüma na naxauxexüۡ ga duüۡxüۡgü. 3ॸ—¿Taux e۳ի͖͑%ֆɗɥիüۡ i carpinteru i

39ॸѠӥǣӕ̲ɥЙҡǣӕ͑իӥËӕǣ Ngechuchu, ɗͅфɞ͑ǣɥ͑ľ, ya Chaüۡtiágu rü


Ngechuchu, rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ ֤ӕËȍľфӥæȍɗ̲ ӡфӥ֤ӕĀ͑ŕ͑ľŕɗիɥËӥ? ¿Rü
ɞЙɗËӕիËӕфӥ͑ǣŕ̲%ËӥЙľիӕիľ? ͮǣŕ̲ taux e۳ի͑ɗ͑ŕya۳xgü rü nuxma tatanügu
bucü rü tama iyu. Rü ipemare naxãchiüۡgüxüۡ? —ñanagürügü. Rü yemaca۳x
—ñanagürü. 40ॸRü nüxüۡ ga yema duüۡxüۡgü rü tama naga
nacugüecüraxüۡãma ga duüۡxüۡgü. Natürü ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡ. 4ॸNatürü ga Ngechuchu rü
nüma ga Ngechuchu rü ɥã۳xtüwa ñanagürü nüxüۡ: —Wüxi i Tupanaãrü orearü
nanamugü ga guxüۡma. Rü naxca۳x naca uruüۡ rü guxüۡwama i duüۡxüۡgü rü nüxüۡ
ǣֆľ̲¡ӕËӥ͑ǣɥ͑ҡӥ, фӥ͑ǣɥŕ, rü yema nangechaüۡgü. ͮҡӥфӥ͑Ύфӥɥ%͑ľՓҡ̲фӥ
namücügü, rü namaã nixücu ga natanüxüۡgütanüwatama rü napatawatama
ínayexmaxüۡwa ga yema bucü. 41ॸRü rü tama aixcüma nüxüۡ nangechaüۡgü
͑ǣɥxme۳xgu nayayauxãchi, rü ñanagürü —ñanagürü. 5ॸRü yemaca۳x taxuacüma yéma
͑ǣɥիüۡ: —Tarita cumi —ñanagürü. Rü nanaxü ga muxüۡma ga mexüۡgü ga
͑ǣŕ̲Ύфľфӥ͖իüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ: Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ. Rü noxretama
٘‫ؽ‬ʊ͑Ëȍɗ, Pa Bucü, ñacharügü cuxüۡ!ٚ ga duüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡxüۡիɥËҡ̲
ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 42ॸRü yexgumatama ga ͑ɗ͑ǣΥǣӥфӥnaxca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕǣӥ. 6ॸRü
yema bucü ga 12ǣҡӕ͑ľËӥ͑ǣɥիü‫ۡڟ‬ na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣͮǣľËȍӕËȍӕ, yerü yema
yexma۳xcü, фӥɞɗфӥĀфӥɗֆիӡ. Rü duüۡxüۡgü rü tama nüxü‫͑ ۡڟ‬ֆիΥǣӥ.
poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣĀӕüۡxüۡgü.
43ॸNatürü ga Ngechuchu rü poraãcü Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ nimugü
na nüxüۡ yanaxugüexüۡca۳x ga Tupanachiga
nüxna nanachu۳xu na taxúemaãma nüxüۡ
(Mt 10.5-15)
yaxugüexüۡca۳x ga yema ngupetüxüۡ. Rü
ñu۳իӡËȍɗ̲͑͑ӕ͑͑ǣɥիüۡ Rü Ngechuchu rü guma
naxüwemügüxüۡca۳x ga yema bucü. ͑ǣɗË̲ǣӥ͑ľǣɥ%͑ľի%Ëӥǣӥǣӕ
105 ͅkѠæԆॷ6

͑ɗիӡǣӥËȍɗǣӥ, фӥ͑ֆ͑ǣәľիŕŕËȍɗǣӥǣ ͑ǣŕ̲ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ɗիɥɗæӕáüۡ i


duüۡxüۡgü. 7ॸRü naxca۳x naca ga yema 12 baiüۡիŕŕфӕüۡ ɗիɥիüۡ rü wena namaxüۡ, rü
ga norü ngúexüۡgü, rü inanaxügü ga na ͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥɗ͑ӥիü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲իüۡ i
namuãxüۡ ga taxrechigü. Rü nüxna pora na naxüãxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲ҡիüۡ i
nanaxã ga pora na ínawoxüۡãxüۡca۳x ga mexüۡ i Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ.
n۳g۳oxogü. 8ॸRü nüxna naxãga ga na 15ॸNatürü ga togü rü ñanagürügü:
taxuüۡma íyangegüxüۡca۳x ga namawa, rü —Nuxcümaüۡcü ga orearü uruüۡ ga Ería
¡ɗǣËȍΎËфӥ¡ɗǣЙ%ӡфӥ¡ɗǣ ͑ɗիɥ—ñanagürügü. Rü togü rü
͑ΎфӥĀɥŕфӕ. Rü nanaxwa۳xe ga ñanagürügü: —Wüxi i Tupanaãrü
naxnetüxüۡիɥËҡ̲͑ɞֆ͑ǣľǣӥիüۡ. 9ॸRü orearü uruüۡ i nuxcümaüۡgüxüۡrüüۡ ͑ɗիɥ
namaã nüxüۡ nixu na nacuaixcuxüۡ ga —ñanagürügü. 16ॸNatürü yexguma
norü chapatu. Natürü tama nanaxwa۳xe yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣƄфΎĀľ, rü
ga taxre ga naxchiru na íyangegüxüۡ. ñanagürü: —Ѡӥ͑ǣŕ̲ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ɗիɥ
10ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ i Cuáüۡ ga chorü churaragüxüۡ
Փӥիɗֆɥ%͑ľՓՓӥիɗֆɥǣӕ ËȍɗĀֆľ͑ի%իŕŕËȍɗфŃիüۡ, rü ñu۳xma rü
pechocuxgu, ‫ؽ‬фӥ͑ǣŕի̲ЙľЙľǣӥ wenaxãrü namaxüۡ —ñanagürü. 17ॸRü
ñu۳xmata pema ñuxgu ngŕ̲ ‫ ڟ‬ɗЙľիɥ%chi ۳x yema ñanagürü ga Erode yerü
͑Փֆֆɗ̲ɥ%͑ľ! 11ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ marüchire۳x Cuáüۡxüۡ niyaxu rü
͑ǣľի͑ľфӥӦ͑ľֆɥ%͑ľՓҡ̲̲ľ%Йľիüۡ poxcupataüۡgu cadenamaã nayachota.
nayauxgüchaüۡgu rü tama pexüۡ‫ڟ‬ Ѡӥֆľ̲%Ëӥ͑͑իӥ͑ǣɥǣǣӕǣnaxma۳x
ɗ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡgu, ¡rü ípechoxüۡ i ngŕm
‫ ڟ‬a! ǣƄфΎĀɞǣ͑ŕ͑ľŕǣPiripima۳xchire۳x
Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɗЙľիɥ%Ëȍɗǣӕ, ¡rü ɗիɥËӥǣ͑ǣɥիüۡ napucü ga Erode. 18ॸYerü
ipenapagü i perü üxaxüۡcutü na üۡpaacü ga Cuáüۡ rü Erodemaã ñanagürü:
͑ǣŕ̲Փ͑ӥիüۡ nacua۳xgüxüۡca۳x na —Tama name i cuxma۳xüۡ Ëӕֆիɥիŕŕɗ
nataxüchixüۡ ҡ ɗ͑ΎфӥЙΎիËӕɗ͑ǣŕիǣӕ̲ Ëӕľ͑ľŕma۳x —ñanagürü. 19ॸRü yemaca۳x
nagu۳xgu i naãne! —ñanagürü. 12ॸRü ga Erodía rü poraãcü Cuáüۡchi ixai rü
ֆľիǣӕ̲ɗ͑իɥ%Ëȍɗǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü. inaxwa۳xe ga na yamáãxüۡ, natürü
Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixugüe ga na ЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬naguxcha. 20ॸ֤ľфӥ͑ǣɥҡľ
nüxüۡ naxoexüۡca۳x ga nacüma ga chixexüۡ ga Erode rü Cuáüۡxüۡ namuüۡ, yerü nüxüۡ
rü Tupanaca۳x na nadaugüxüۡca۳x. 13ॸRü nacua۳xchire۳x na wüxi ga yatü ga mecü
ínanawoxüۡ ta ga muxüۡma ga n۳g۳oxogü. фӥӥӥ͑ľËӥ͑ֆɗɥիüۡ, rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ
Rü chixüۡmaã yachagüãcüma naŕt‫ ڟ‬üwa nachogüxüۡ. Rü yexguma
̲͑͑ľŕիŕŕǣ̲ӕիüۡma ga ićaaweexüۡ. Cuáüۡãrü orexüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣƄфΎĀľ, rü
͑իΎľǣ%ŕ, natürü meã nüxü‫ ۡڟ‬ɗ͑фӥիɥ͑ӥ.
Nayu ga Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ 21ॸNatürü wüxi ga ngunexüۡ nawa nangu
(Mt 14.1-12; Lc 9.7-9)
͑͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬natauxchaxüۡ na yamáãxüۡca۳x
14ॸRü Ngechuchuchigaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ ga Cuáüۡ, ga yexguma Erodearü
ãŕ۳xgacü ga Erode, yerü guxüۡwama taunecüarü ngunexüۡwa nanguxgu rü
duüۡxüۡgü poraãcü nachiga nidexagü. Rü wüxi ga peta ga taxüۡ naxü۳xgu naxca۳x
yexguma ga Erode rü ñanagürü: —Rü ǣ͑Ύфӥ͖ҡӥǣӕ̲ŕǣӥիüۡ ga ãŕ۳xgacügü,
ͅkѠæԆॷ6 106

rü norü churaragüarü ãŕ۳xgacügü rü Cuáüۡ, rü yéma poxcupataüۡwa


yema Gariréaanecüۡ۳ãx۳ ga corigü ga nayayauxgü ga naxüۡne, rü inayata۳xgü.
taxüۡgü. 22ॸRü yema petawa iyaxücu ga
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕ
Erodíaxacü, rü yema petatanüxüۡpe۳xewa
ga 5000 ga yatügü
íyayüxparachigüxüۡ. Rü poraãcü norü
(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Cu 6.1-14)
̲ľɗֆɗիɥǣƄфΎĀľфӥ͑ΎфӥЙľҡҡ͑ӥիüۡgü.
Rü yemaca۳x ga nüma ga ãŕ۳xgacü ga 30ॸRü yemawena rü yema norü ngúexüۡgü

ƄфΎĀľфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ga yema pacü: ga yamugüxüۡ rü Ngechuchumaã


—¡Choxna naxca۳x naca i ҧacü i nangutaque۳xegü. Rü namaã nüxüۡ nixugüe
cunaxwa۳xexüۡ, rü tá cuxna chanaxã! ga guxüۡma ga yema naxügüxüۡ rü yema
—ñanagürü. 23ॸRü aixcümaxüۡËȍɗ͑ǣɥ̲% nangu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. 31ॸRü Ngechuchu rü
inaxuneta, rü ñanagürü: —ͮǣŕիüۡrüüxüۡ i ñanagürü nüxüۡ: —‫ͮؽ‬ӕ%Йľիɥ, фӥ͑ǣɥի%, wüxi
ҧacü i choxna naxca۳x cuc۳axüۡ rü tá i nachica i ngextá taxúema íxãpataxüۡՓҡիɥ,
cuxna chanaxã, woo ngãxüۡgu i chorü ͑Йի%Ëȍɗ͑ǣŕի̲ֆфӥ͑ǣüۡgüxücۡ a۳x!
͑%͑ľֆɗիɥǣӕ—ñanagürü. 24ॸRü nüxna —ñanagürü. Rü yema ñanagürü yerü namu
ɗֆիӡǣËȍɗ, фӥ͑ǣɥŕ͑ɗֆË, rü ga duüۡxüۡgü ga yéma ingugütanücüüxüۡ rü
͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿ӄacü i cunaxwa۳xexüۡ na woeguxüۡ ga togü. Rü yemaca۳x ga
naxca۳x íchac۳axüۡ? —ͮǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ǣɥŕ Ngechuchu rü norü ngúexüۡgü rü woo na
͑ǣɥիüۡ ingãxüۡ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Naxca۳x nachibüexücۡ a۳x rü nangechicagü. 32ॸRü
ínaca i Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡŕфӕ! yemaca۳x wüxi ga nguegu nichoüۡ, rü
—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 25ॸRü yexgumatama ga noxrüwama wüxi ga nachica ga taxúema
yema pacü rü paxa iyaxücu ga íxãpataxüۡՓ͑իɥ. 33ॸNatürü muxüۡma ga
ãŕ۳xgacüxüۡҡՓфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: duüۡxüۡgü nüxüۡ nadaugü ga yexguma
—Chanaxwa۳xe i ñu۳xmatama paxa wüxi ɗ͑իɥ%Ëȍɗǣӕ, rü nüxüۡ nacua۳xgü ga texégü na
ya poratugu choxna cunaxã i Cuáüۡ ya ֆɗɥիüۡ. Rü yemaca۳x guxüۡne ga guma
baiüۡիŕŕфӕüۡŕфӕ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 26ॸRü nüma ɥ%͑ľǣӥËüãۡ۳ x۳ ga duüۡxüۡgü, rü dauxchitagu
ga ãŕ۳xgacü rü poraãcü inayarümaãchi, nibuxmü rü nape۳xegu nayayi. 34ॸRü yexguma
natürü yema norü petatanüxüۡpe۳xewa nguewa ínaxüegu ga Ngechuchu, rü nüxüۡ
̲фӥ͑ǣɥ̲%͑ɗ͑իӕ͑ľҡիüۡca۳x, rü nadau ga yema muxüۡma ga duüۡxüۡgü. Rü
ҡ̲͑ǣɥիüۡ ͑ՓΎ̲ӥիŕŕËȍüۡ. 27ॸRü nüxüۡ‫ ڟ‬nangechaüۡtümüüۡgü yerü ñoma
yemaca۳x ga Erode rü yexgumatama carnerugü ga ngearü dauruüãۡ x۳ güxüۡrüüۡ
yéma ínapoxcuxüۡwa nanamu ga wüxi ͑ɗիɥǣӥ. Ѡӥɗ͑͑իӥǣӥǣ͑͑͑ǣәľիŕŕ%իüۡ
ga churara na naxüۡtawa nangeaxüۡca۳x ga muxüۡma ga norü ore. 35ॸRü yexguma
ga Cuáüۡŕфӕ. 28ॸRü poxcupataüۡՓ͑իӡ marü nayáuanegu, rü norü ngúexüۡgü rü
ga yema churara, rü Cuáüۡxüۡ nidaeru. naxca۳ի͑իɥ, rü ñanagürügü: —Marü
Rü wüxi ga poratugu ãŕ۳xgacüxüۡtawa nayáuanexüۡchi rü ñaã rü wüxi i nachica i
͑͑͑ǣľǣֆľ̲͑ŕфӕ. Rü yema taxúema nagu ãpataxüۡ ͑ɗիɥ. 36ॸ—Rü
pacüna nanaxã. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥŕ͑ ͑ǣŕmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗɞËӕֆ̲ӕǣӥɗĀӕüۡxüۡgü
iyaxã. 29ॸRü yexguma yemaxüۡ na namapechinüwa ipeagüxüۡ i
nacuáchigagügu ga norü ngúexüۡgü ga duüۡxüۡgüxüۡҡՓфӥɥ%͑ľի%Ëӥǣӥֆ
107 ͅkѠæԆॷ6

͑ǣɗË̲ǣӥ͑ľՓ͑իɥիücۡ a۳x na ngŕm ‫ ڟ‬a norü ´ľËȍɞĀՓ͑իɥիüۡca۳x. 46ॸRü yexguma


Υnaca۳x yataxegüxücۡ a۳x —ñanagürügü. duüۡxüۡgüxüۡ íyamugüguwena, rü
37ॸNatürü ga Ngechuchu rü nanangãxüۡ, rü ma۳իЙӦ͑ľՓ͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ͑
ñanagürü nüxüۡ: —¡Pematama penaxüwemü! ֆŃ̲ֆֆӕ̲ӥիŕիüۡca۳x. 47ॸRü yexguma
—ñanagürü. Rü nümagü nanangãxüۡgü rü marü nachütagu, rü naxtaxaarü
ñanagürügü: —¿E۳xna cunaxwa۳xe i 200 ngãxüۡtüwa nayexmagü ga norü
ҡËȍɗ͑ӥɗĀɥŕфӕ͑ǣӕիüۡ ɗЙ%ӡca۳x nüxüۡ‫ڟ‬ ngúexüۡgü. Rü Ngechuchu rü
tayataxexüۡ ͑͑ǣŕ̲̲% ͑ӥիɥËҡ̲ĀӕիËȍɗҡՓ͑ֆիüۡãchi.
ҡ͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕիücۡ a۳x? —ñanagürügü. 38ॸRü 48ॸRü nüxüۡ nadau na guxchaxüۡãcüma

yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: yaxãgüxüۡ ga norü ngúexüۡgü, yerü ga


—‫͵ع‬ӕիфľɗЙ%ӡЙľիü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲? ¡Rü buanecü rü nawaama nabuxuchi. Rü
ípeyada۳u۳x! —ñanagürü. Rü yexguma yexguma marü yangunechaüۡgu, rü
íyadaugüãgu, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Toxüۡ‫ڟ‬ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥĀľի Ńҡӥǣӕ͑Փľ͑фӥիӡ.
͑͑ǣŕի̲ɗՓӥxime۳ŕx۳ pü۳իɗЙ%ӡфӥҡիфľɗ Natürü ñoma nüxüۡ naxüpetüchaüۡxüۡrüüۡ
choxni —ñanagürügü. 39ॸRü yexguma ga ͑ӥǣӥ͑ɗիɥիŕŕ. 49-50ॸRü yexguma norü
Ngechuchu rü duüۡxüۡgüxüۡ namu na ngúexüۡgü nüxüۡ daugügu ga dexáétügu
ñuxrechigü nügüxüۡtawa rütogüxücۡ a۳x ga ͑ֆիӡիüۡ, фӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕǣՓӥիɗ
̲իŕte۳xewa. 40ॸRü ínarütogü ga 100 ga ga naxchi ۳իɗ̲фľ͑ֆɗɥիüۡ. Rü yemaca۳x
nümaxüۡtücumüwa rü 50 ga togütücumüwa. aita naxüe, yerü guxüۡma nüxüۡ nadaugü
41ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü nanade ga rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Natürü
yema wüxime۳ŕx۳ pü۳իǣЙ%ӡфӥֆľ̲ҡիфľ yexgumatama ga Ngechuchu rü namaã
ga choxni. ѠӥĀիӡǣӕիüۡ ga naãnegu nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Peporae!
͑ĀՓľ͑ӥ%Ëӥ̲ҽӕЙ̲͑͑Ύիŕ͑ի%. Rü Rü chomachire۳իҡ̲Ëȍɗիɥ. ‫ؽ‬ҽ%իӢɗ
ɗ͑͑¡ӥËӕǣֆľ̲Й%ӡ, rü norü pemuüۡŕիüۡ! —ñanagürü. 51-52ॸRü nguegu
ngúexüۡgüna nanana na yema duüۡxüۡgüxüۡ nixüe, rü inarüxó ga buanecü. Natürü
yanuãxücۡ a۳x. Rü yema taxre ga choxni rü ta nümagü ga norü ngúexüۡgü rü
guxüۡma ga yema duüۡxüۡgüxüۡ nüxüۡ na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲фľֆľфӥՓΎΎ͑ӥիüۡ na
͑ֆ͑ӕիŕŕ. 42ॸRü guxüۡma nachibüe ñu۳xmata nadaugüxüۡ ga yema mexüۡ ga
meãma nüxüۡ‫ ڟ‬yangu. 43ॸRü yemawena rü 12 Tupanaãrü poramaã naxüxüۡ ga
ga pexchigü nanapagüamatama namaã ga ͮǣľËȍӕËȍӕǣֆľիǣӕ̲ֆľ̲Й%ӡ
ֆľ̲Й%ӡфӥËȍΎի͑ɗǣɞֆիӥǣӥիüۡ. 44ॸRü ֆ̲ӕիŕŕǣӕ, natürü tama nüxna nacua۳
ֆľ̲ֆŃ̲Й%ӡǣӥ͑ǣΥ۳xgüxüۡ rü 5000 ga x-%Ëȍɗľ͑ҽӕЙ͑ͮ͑ľ͑ֆɗɥիüۡ yerü
ֆҡӥǣӥ͑ɗիɥ. nüxü‫͑ ۡڟ‬ǣӕիËȍ͑ֆիΥǣӥ%իüۡ.

ġľի Ńҡӥǣӕ͑ɗիӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ Yenecharétuanewa Ngechuchu


(Mt 14.22-27; Cu 6.16-21) ̲͑͑ľŕիŕŕǣićaaweexüۡ
45ॸRü (Mt 14.34-36)
yemawena ga Ngechuchu rü
duüۡxüۡgüxüۡ íyamugüyane rü wüxi ga yexguma marü yanguüۡgu ga
53ॸRü

nguegu nayachoüۡիŕŕǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü naxtaawa, rü Yenecharétuanewa


na yoxni naxtaxaarü tocutüwa nangugü. Rü yexma naxãnacügu
ͅkѠæԆॷ6ٍॷ7 108

nanangaxüۡgü ga naweüۡ. 54ॸRü yexguma ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ӥǣӥnayauxme۳xiragu. Rü


nguewa ínachoüۡgu, rü yexgumatama ga ͑͑ǣŕի̲ɗ̲ӕիüۡma i togü i
duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nicua۳xãchitanü ga nuxcümaüۡxüۡ i nacümagü. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x
ͮǣľËȍӕËȍӕ͑ֆɗɥիüۡ. 55ॸRü yema ͑ǣӕ͑իɥɗ͑ǣŕ̲͑Ëӥ̲ǣӥ͑
naãnewa rü guxüۡ͑ľǣɥǣӥՓ͑¡ӕի̲ӥ Tupanaca۳x nayauxgüãxüۡ i norü
ga yema duüۡxüۡgü. Rü yexguma nüxüۡ pochiyugü rü basugü rü paneragü rü
nacua۳xgügu ga ngextá na nayexmaxüۡ ga pechicaxüۡgü. 5ॸRü yemaca۳x ga yema
Ngechuchu, rü yéma norü caruüۡgügu ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü rü
naxca۳x nanagagü ga ićaaweexüۡ. 56ॸRü Ngechuchuna nacagü, rü ñanagürügü:
guxüۡwama ga ngextá íyanguchigüxüۡwa —¿Tü۳xcüüۡ i curü ngúexüۡgü i tama nagu
ga Ngechuchu, ǣɥ%͑ľի%ËӥǣӥՓфӥ ͑իɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ҡΔфӥo۳xigücüma rü tama
ɥ%͑ľǣӥǣɗҡիüۡnewa, фӥɥ%͑ľЙľËȍɗ͑ӥՓ, toma tayauxme۳xgüxüۡrüüۡ
rü yexma cayepechinügu naxca۳x nayauxme۳xgüxüۡ naxüۡpa na nachibüexüۡ?
nayamugü ga ićaaweexüۡ. Rü nüxüۡ —ñanagürügü. 6ॸNatürü Ngechuchu
naca۳ax۳ üۡgü na tama nüxna nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa Duüۡxüۡgü
nachúxãxüۡca۳x na ya Pegü Naxaixcümaraüۡgüxe, rü
naxchirupechinügumare ɗիËӥ̲ЙľËȍɗǣ͑ɗիɥǣֆľ̲Ύфľǣ
ֆ͑ǣΥǣӥǣӥիüۡca۳x. Rü guxüۡma ga yema nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü uruüۡ
nüxüۡ ɗ͑ǣΥǣӥľիüۡ, rü naxca۳x nitaanegü. ǣʊËȍɞӥ̲ҡӥիüۡ ga ñaxüۡ:
“Ñaã duüۡxüۡgü rü naã۳xmaãmare
ӄËӥ͑ɗիɥɗTupanape۳xewa
choxüۡ nicua۳xüüۡgü, natürü
duüۡxüۡgüxüۡ Ëȍɗիľիŕŕիüۡ
͑%ŕՓфӥҡ̲Ëȍӕǣӕ
(Mt 15.1-20)
͑фӥիɥ͑ӥŕ. 7ॸRü taxuwama

7
1ॸRü Ngechuchuca۳ի͑իɥǣ ̲͑ľ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ҡӥca۳xma
Parichéugü namaã ga ñuxre ga choxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ. Erü
͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga mugüwa guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͑Ύфӥ
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ ga YerucharéüۡՓ͑ľɥիüۡ. ngu۳իŕŕҡľфӥֆҡӥǣӥфӥ
2ॸRü yexguma ñuxre ga Ngechuchuarü ̲ӕǣӥ̲фľ͑ɗիɥ, rü tama
ngúexüۡgüxüۡ nadaugügu ga tama ɗիËӥ̲ËȍΎфӥ̲ӕ͑ɗիɥٚ,
֤ӕĀɞӕǣӥËӥ̲͑ֆ͑ǣӕիŕŕǣӥիüۡ, rü ñaxüۡ. 8ॸ—Rü pema i ñu۳xma rü aixcüma
tama Yudíugü yauxme۳xgüxüۡrüüۡ na nüxüۡ perüxoe i Tupanaãrü mugü na
nayauxme۳xgüxüۡ naxüۡpa na nachibüexüۡ, ͑ǣӕЙľիɥիüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
rü chixri nachiga nidexagü. 3ॸYerü duüۡxüۡǣӥËӥ̲̲фľɗիɥիüۡ —ñanagürü.
nümagü ga Parichéugü rü guxüۡma ga 9ॸRü yexgumarüüۡ ta ñanagürü nüxüۡ:

ҡΎǣӥǣ֤ӕĀɞӕǣӥфӥ͑ǣӕ͑իɥǣ͑Ύфӥ —Pema rü penangexrü i Tupanaãrü


o۳xigücüma na nayauxme۳xiraxüۡ na ̲ӕǣӥ͑ЙľËӥ̲ǣӥǣӕҡ̲Йľիɥիüۡca۳x.
yemaãcü Tupanape۳xewa nügü 10ॸ—֤ľфӥǣͅΎɥËȍŃфӥ͖͑ǣӥфӥ:

ֆ̲ľիŕŕǣӥիüۡ naxüۡpa ga na nachibüexüۡ. “¡Tüxüۡ nangechaüۡ ya cunatü rü


4ॸѠӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡիľЙҡüۡՓ͑ľ͑իɥիǣӕ cue!ٚ
ga nümagü rü tama nachibüe ega tama ñanagürü. Rü ñanagürü ta:
109 ͅkѠæԆॷ7

“Texé ya tümanatümaã rü e۳xna 19ॸ—Erü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ĀӥիŃҡӥՓ͑ľ


ҡӥ̲ŕ̲%Ëȍɗիľիüۡ ixugüxe, rü ӡիüۡ rü taa۳xwa ixücuxüۡ, фӥҡ̲ҡ%ŕՓ
ãŕ۳xgacü tá tümamaã nangu. ͮҡӥфӥҡ͑ӥՓ͑իӡ̲фľ͑
nanaxuegu na tayuxüۡca۳իٚ, ֆɗիË̲ҡիӥ͑ľՓɞ͑իӡիüۡxüۡca۳x
ñanagürü. 11ॸ—Natürü pema rü —ñanagürü. Rü yemaãcü nüxüۡ nixu na
ñaperügügü: guxü̲ۡɗΥ͑фӥ̲͑ľիüۡ ͑͑͑ǣΦիüۡ.
“Marü name ega wüxi ya yatü 20ॸRü yexgumarüüۡ ta ñanagürü: —Rü

nanatüxüۡ фӥ͑ŕիüۡ ñaxgu: ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡ%ŕՓ͑ľӡիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲


َҽիӕËӥфӥՓ̲ËȍΎфӥ͑ǣŕ̲իüۡmaã Փիɗ͑ɗիɥɗTupanape۳xewa
cuxüۡ charüngüۡիŕŕ, erü guxüۡma i chorü ͑Ëȍɗիľիŕŕիüۡ. 21-22ॸ—Erü norü aixepewa
͑ǣŕ̲իüۡ rü marü Tupanana chanaxã’, ٚ ɗ͑%ŕՓ͑ɗիɥɗ͑ľ͑իӡիüۡ i muxüۡma i
ñaxgu. 12ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃ͑ǣŕ̲ chixexüۡgü. Ѡӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗËȍɗիľիüۡgu
ñagügu, rü pexca۳x rü marü namexüۡ na ͑͑իɥ͑ӥիüۡ, rü naxüۡneãrü ngúchaüۡwe
tama tümanatüxüۡ фӥҡӥ̲ŕիüۡ ͑͑իӡիüۡ, rü na nangɥxü ‫ۡ ڟ‬, rü na
tarüngüۡիŕŕիüۡ. 13ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ ̲͑ ŕҡիü, фӥ͑ɥɗ͑ǣľ̲%͑ɗ͑Йľիüۡ,
ۡ
ɗЙľֆ͑իΎիŕŕɗҽӕЙ͑%фӥ̲ӕǣӥ, na фӥҡΎǣӥфӥ͑ǣŕ̲իüۡ na nüxü‫ۡڟ‬
͑ǣӕЙľիɥիüۡca۳x i pecümagütama i nanguchaüۡxüۡ, rü chixexüۡ na naxüxüۡ, rü
ҡΎǣӥՓЙľիӥľիŕŕիüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ na yadorata۳xáxüۡ, rü chixexüۡ i
ta muxü̲ۡɗҡΎɗЙľËӥ̲ǣӥɗ͑ǣŕ̲фüüۡ nacümagügu na naxãӡ ‫ ڟ‬իüۡ, rü na
ɗիɥիüۡǣӕЙľիɥ—ñanagürü. 14ॸRü ۡ
ֆի%ӡի%chiwa۳xexü, rü na
yexgumawena duüۡxüۡgüca۳x naca ga naxoregüta۳xáxüۡ, rü nügü na
Ngechuchu, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Meã yacua۳xüüۡxüۡ, фӥҡ̲̲ľ%͑%ŕիüۡ na
choxüۡ‫ ڟ‬ɗЙľфӥիɥ͑ӥŕ, rü nüxüۡ pecuá i ñaã nacuáxüۡ. 23ॸ—Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲
chorü ore! 15ॸ—Rü taxuüۡma i ҧacü i chixexüۡgü rü duüۡxüۡ%фӥɗիľЙľՓ͑ɗիɥɗ
ĀӥիŃҡӥՓ͑ľӡիüۡ rü taa۳xwa ixücuxüۡ ͑ľ͑իɥիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗ
͑ɗիɥɗTupanape۳xewa tüxüۡ Ëȍɗիľիŕŕիüۡ. Tupanape۳իľՓ͑Ëȍɗիľիŕŕիüۡ
ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ҡ%ŕՓ͑ľӡիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ —ñanagürü.
Փիɗ͑ɗիɥɗҡӥիüۡ Ëȍɗիľիŕŕիüۡ i
Wüxi ga ngecü ga to ga nachiüۡãnecüۡ۳ãx
۳ ga
Tupanape۳xewa. 16ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
Ngechuchuaxüۡ‫ ڟ‬yaxõcüchiga
pixãchi ۳իŕǣӕ, ¡rü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕɗ͑ǣŕ̲
(Mt 15.21-28)
ore! —ñanagürü. 17ॸRü yexguma
Ngechuchu duüۡxüۡǣӥ͑ɗիӡǣËȍɗǣӕфӥ 24ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥɥ%͑ľǣҽɗфӕ͑Փ

ɥЙҡǣӕ͑իӥËӕիǣӕ, rü norü ngúexüۡgü yexmaxüۡ ǣ͑%͑ľՓ͑իӡǣ


nüxna nacagü nachiga ga yema Ngechuchu. ѠӥֆŃ̲ՓӥիɗǣɥЙҡՓ
ngu۳իŕŕҡľ. 18ॸRü nüma rü ñanagürü nangu, natürü tama nanaxwa۳xe na texé
nüxüۡ: —¿Pema rü ta e۳xna tama nüxüۡ nüxüۡ cuáxüۡ ga yéma na nanguxüۡ.
pecua۳իŃǣɗ͑ǣŕ̲? ¿E۳xna tama i nüxüۡ Natürü taxuacüma nügü inicu۳x. 25ॸRü
pecuáxüۡ na taxuüۡma i ҧacü i düxétüwa paxama nüxüۡ icuáchiga ga wüxi ga nge
͑ľӡիüۡ rü taa۳xwa ixücuxüۡ ֆɗɥիüۡ i ǣ͑ǣɥի%ËӥՓn۳g۳oxo yexma۳xcü. Rü
Tupanape۳xewa tüxüۡ Ëȍɗիľիŕŕիüۡ? ֆŃ̲ɗիӡ, rü Ngechuchupe۳xegu
ͅkѠæԆॷ7ٍॷ8 110

iyacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü. 26ॸRü yema nge rü to ga ֆ͑ǣΥǣӥիüۡca۳x. 33ॸRü yexguma ga


nachiüۡãnecüۡ۳ãx۳ ga Chiropeníchiucüۡ۳ãx۳ Ngechuchu rü noxrüwama duüۡxüۡgüna
ɗֆɗիɥ. Rü Ngechuchuca۳իɗֆիӡ, rü nüxüۡ nanaga. Rü naxmachi ۳իŕǣӕnixuxme۳x, rü
ica۳ax۳ üۡ ͑͑ǣɥի%ËӥՓɞnata۳xüchiãxüۡca۳x naxbü۳xágümaã nügü
ga yema n۳g۳oxo. 27ॸNatürü ga Ngechuchu yawaixme۳իŕŕ%Ëӥ̲͑ΎфӥËΎ͑ӥǣӕ
фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —̲ͮľ͑ɗիɥɗ ͑ɗ͑ǣΥǣӥ. 34ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥĀիӡ
taxacügüxüۡիɥфҡËȍɗ¡ӥľիŕŕ. Erü tama nadawenüãcüma yaxna narüngüۡ, rü
̲͑ľɗҡիËӥǣӥ͑ҡ͑ֆիӕɗ͑ΎфӥΥ͑ guma yatüxüۡ ñanagürü: —Epéta
na airugüna naxãxüۡca۳x —ñanagürü. [Rü —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣŕ̲фӥ: ٘‫ؽ‬ʊ͑ǣΎի͑!ٚ
yema ñanagürü yerü nümagü ga ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 35ॸRü yexgumatama
Yudíugü rü nügü nixugüe na ningo۳xnamachi ۳իŕǣǣӕ̲ngauchi ۳իŕËӥ,
ҽӕЙ͑ի%ËӥǣӥիӥËȍɗֆɗիɥǣӥիüۡ rü yema rü norü conü rü marü narüme rü meã
togü rü ñoma airugürüüۡ ͑ֆɗիɥǣӥիüۡ.] nidexa. 36ॸRü Ngechuchu rü duüۡxüۡgüxüۡ
28ॸͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥ namu na taxúemaãma nüxüۡ
inangãxüۡ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥ yaxugüexüۡca۳x. Natürü yexguma
i curü ore, Pa Corix, natürü woo airugü yexeraãcü duüۡxüۡgüna nachúxãgu ga na
rü ta nanangΥ۳իɗ͑ǣŕ̲Υ͑ҡӥËȍɗɗ taxúemaãma nüxüۡ yaxugüexüۡca۳x ga
mechatüüۡǣӕ͑ֆɗիŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ nachiga rü yexeraãcü nüxüۡ nixugüeama.
ɥЙҡфӥֆΎфիËӥǣӥ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 29ॸRü 37ॸRü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣ

yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü duüۡxüۡgü, rü ñanagürügü: —Meãma


͑ǣɥիüۡ: —kɗիËӥ̲̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ nanaxü i guxüۡma rü woo
nüxüۡ quixuxüۡ. Rü marü name i cutaegu, ngauchi ۳իŕǣӥիüۡ rü
ľфӥ͑ǣŕ̲n۳g۳ΎիΎфӥ̲фӥɞ͑իӡիӡ nayango۳xnamachi ۳իŕǣӥիŕŕ, rü
͑ǣɥՓɗËӕիËӥ—ñanagürü. 30ॸRü ngea۳xgüxüۡ фӥ͑ֆĀľիǣӥիŕŕ
ֆľիǣӕ̲͑ǣɥЙҡՓ͑͑ǣӕիǣӕǣֆľ̲ —ñanagürügü.
ngecü, фӥֆŃ̲͑ǣɥфӥ͑ǣӥфӥËфľՓ
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕǣ
͑ǣɥիüۡ iyanguéüۡ ǣ͑ǣɥфӥ¡ӕËӥ. Natürü
4000 ga duüۡxüۡgü
̲фӥ͑ǣɥի͑ɞ͑իӡիӡǣֆľ̲n۳g۳oxo.
(Mt 15.32-39)
ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑͑ľիŕŕǣՓӥիɗǣֆҡӥ
wüxi ga ngunexüۡgu wenaxãrü
8
1ॸRü
ga ngauchi ۳իŕËӥфӥ̲Ύիüۡcü
naxca۳ի͑իɥtaque۳xe ga muxüۡma ga
31ॸRü
Tiruanewa nataegu ga duüۡxüۡgü, rü nüxü‫ ۡڟ‬nataxuma ga norü
‫ ڟ‬%фӥɥ%͑ľՓ
Ngechuchu. Rü Chidãӡ Υ͑ǣӥ. Rü Ngechuchu rü norü
naxüpetü, rü ñu۳իӡËȍɗ ngúexüۡgüca۳x naca, rü ñanagürü nüxüۡ:
ġľËЙΎфɞËȍɗӕ͑ľ%фӥɥ%͑ľǣӥՓфӥҡ 2ॸ—Choxüۡ‫ ڟ‬nangechaüۡtümüüۡgü i ñaã

naxüpetü rü ñu۳xmata Gariréaaneãrü duüۡxüۡgü, erü marü tomaŕ۳xpü۳x i


naxtaawa nangu. 32ॸRü yéma naxüۡtawa ngunexüۡ nuã chauxüۡҡՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ,
nanagagü ga wüxi ga yatü ga rü nüxüۡ‫͑ ڟ‬ҡիӕ̲ɗ͑ΎфӥΥ͑. 3ॸ—Rü
ngauchi ۳իŕËӥфӥ̲Ύիüۡcü, rü nüxna ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ǣŕ̲%Ëӥ̲фľ
naxca۳x nacagü ga nüxüۡ na íchayamugügu, rü chi ngürüãchi
111 ͅkѠæԆॷ8

namagu tá nayaturae, erü nümaxüۡgü rü rü nüxüۡ nacua۳xgüxüۡca۳x ngoxi aixcüma


yaxüۡՓ̲͑ľ͑իɥ—ñanagürü. 4ॸRü ҽӕЙ͑ͮ͑ľֆɗɥիüۡ. 12ॸRü Ngechuchu rü
norü ngúexüۡgü rü nanangãxüۡgü, rü poraãcü yaxna narüngüۡ, rü ñanagürü:
ñanagürügü: —¿Natürü ñuxãcü tá —¿Tü۳xcüüۡ i ñaã duüۡxüۡgü naxca۳x
ҡ͑Ëȍɗ¡ӥľիŕŕɗ͑ә̲ɗ͑ǣľիҡ ҡիәľ̲ ínacagü i wüxi i cua۳xruüۡ i Tupanaãrü
íxãpataxüۡwa? —ñanagürügü. 5ॸRü poramaã üxüۡ? Rü aixcüma pemaã nüxüۡ
Ngechuchu nüxna naca, rü ñanagürü: chixu rü bai i wüxi i cua۳xruüۡ tá nüxüۡ
—‫͵ع‬ӕիфľɗЙ%ӡЙľիü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗ chawe۳x —ñanagürü. 13ॸRü yema
pemax? —ñanagürü. Rü nümagü ñaxguwena, фӥ͑ӥի͑ֆŃ̲͑ɗիӡǣ
nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: —Toxü‫ۡڟ‬ yema duüۡxüۡgü. Rü wenaxãrü nguegu
͑͑ǣŕի̲ɗ7ɗЙ%ӡ—ñanagürügü. 6ॸRü ͑ɗիӥľфӥ͑իҡիфӥҡΎËӕҡӥՓ͑իӡ.
ñu۳իӡËȍɗǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥĀӕüۡxüۡgüxüۡ
ЬфɗËȍŃӕфӥЙ%ӡ%фӥЙӕիŕŕфӕüۡchiga
namu na ñaxtüanewa natogüxüۡca۳x. Rü
(Mt 16.5-12)
nanade ga yema 7ǣЙ%ӡ, rü Tupanana
̲Ύիŕ͑ի%. Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑͑¡ӥËӕ, rü 14ॸNatürü ga norü ngúexüۡgü rü nüxüۡ
norü ngúexüۡgüna nanana. Rü nümagü ɗ͑ֆфӥ͑ǣӥ̲ŕǣ͑ΎфӥΥ͑͑
rü duüۡxüۡgüxüۡ nayanu. 7ॸRü nüxü‫ۡڟ‬ íyangegüxüۡ, фӥՓӥիɗիɗËҡ̲ǣЙ%ӡ
nayexma ta ga ñuxre ga choxnixãcügü. nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga nguewa. 15ॸRü
ѠӥͮǣľËȍӕËȍӕфӥҽӕЙ̲͑͑Ύիŕ͑ի%, yexguma ga Ngechuchu rü
rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgüxüۡ namu na nayaxucu۳իŕǣӥ, rü ñanagürü nüxüۡ:
iyanuãxüۡca۳x. 8ॸRü guxüۡma ga yema —¡Dücax, Йľիӕ%ŕnaxca۳x i
duüۡxüۡgü rü meãma nachibüe ñu۳xmata ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥфӥƄфΎĀľфӥЙ%ӡ%фӥ
meã nüxüۡ‫ ڟ‬yangu. Rü yexguma rü ta 7 Йӕիŕŕфӕüۡ! —ñanagürü. 16ॸRü yema norü
ga pexchi nanapagü namaã ga yema ngúexüۡgü rü inanaxügüe na nügümaã
íyaxügüxüۡ. 9ॸRü yema duüۡxüۡgü ga yéma ñagüxüۡ: —ͮǣŕ̲͖͑ǣӥфӥҡӥիüۡ erü
chibüexüۡ rü maneca 4000͑ɗիɥ. Rü tama tawemü ta ítingegü —ñanagürügü.
yemawena ga Ngechuchu rü duüۡxüۡgüxüۡ 17ॸNatürü ga Ngechuchu rü nüxüۡ

ínimugü. 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗǣ͑ǣӕľǣӕ nacua۳xama na yema ñagüxüۡ, rü


nixüe namaã ga norü ngúexüۡgü, rü yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ
ġ̲͑әҡ͑ľՓ͑իӡ. ٘ҽ͑ǣľфӥΥ͑ã۳իٚ, ñaperügügü? ¿E۳xna
ñu۳xma rü ta tama nüxüۡ pecua۳xgüéga rü
Parichéugü naxca۳x ínacagü ga wüxi ga
tama nüxüۡ picua۳xãchitanü i
cua۳xruüۡ ga Tupanaãrü poramaã üxüۡ
͑ǣŕ̲Ëȍɗǣ? ¿E۳xna pexca۳ի͑իŕɗ
(Mt 16.1-4; Lc 12.54-56)
͑ǣŕ̲? 18ॸЬľ̲фӥЙľի%իŕҡӥǣӥchire۳x,
11ॸRü Ngechuchuxüۡtawa nangugü ga ¿rü ñuxãcü i tama nüxüۡ pedauxüۡ? Rü
Parichéugü, rü inanaxügüe ga na namaã pexãxmachi ۳իŕǣӥchire۳x, ¿rü ñuxãcü i
yaporagatanücüüxüۡ. Rü nüxna nacagüe tama nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕիüۡ? ¿Rü e۳xna tama
na nüxüۡ nüxüۡ ͑Āӕիŕŕիüۡca۳x ga wüxi nüxna pecua۳xãchie ga yexguma
ga cua۳xruüۡ ga Tupanaãrü poramaã Ëȍֆ̲ӕիŕŕǣӕǣֆľ̲Й%ӡфӥËȍΎի͑ɗ?
naxüxüۡ, na yemaãcü nüxüۡ naxügüxüۡca۳x, 19ॸ—Rü yexguma yema 5000 ga
ͅkѠæԆॷ8 112

duüۡxüۡgüxüۡ chayanuxgu ga yema ͑ɗ͑ǣΥǣӥ. Rü nüma ga guma yatü rü


wüxime۳ŕx۳ pü۳իǣЙ%ӡ, ¿rü ñuxre ga meãma inadawenü. Rü yemaãcü naxca۳x
ЙľիËȍɗǣӥֆɗɥիüۡ ga napagücü ga nitaane rü meãma naxca۳x nango۳x ga
yexguma penadexgu ga yema guxüۡma. 26ॸRü yemawena ga Ngechuchu
íyaxügüxüۡ? —ñanagürü. Rü nümagü rü napatawa nanamu. Rü namaã nüxüۡ
nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Rü 12 ͑ɗիӕ͑ҡ̲ɥ%neca۳x nataeguxüۡ.
ga pexchigü —ñanagürügü. 20ॸRü
Pedru nanango۳իŕŕ͑ҽӕЙ͑
ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥҡǣͮǣľËȍӕËȍӕ:
nüxüۡ unetacü ga ãŕ۳xgacü na
—Rü yexguma yema 4000 ga
ֆɗɥիüۡ ga Ngechuchu
duüۡxüۡgüxüۡ chayanuxgu ga yema 7 ga
(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)
Й%ӡ, ‫ع‬фӥ͖ӕիфľǣЙľիËȍɗǣӥֆɗɥիüۡ ga
napagücü ga yexguma penadexgu ga 27ॸRü yemawena rü Checharéa ga
yema íyaxügüxüۡ? —ñanagürü. Rü ЬɗфɗЙӕ͑ľՓֆľի̲͑ľǣɥ%͑ľի%ËӥǣӥՓ
nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —7 ga ͑իӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgümaã.
pexchigü —ñanagürügü. 21ॸRü yexguma Rü namawa rü Ngechuchu rü norü
rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Rü ñu۳xma rü ta ngúexüۡgüna naca, rü ñanagürü nüxüۡ:
ҡӡҡ̲͑ӥիüۡ pecua۳xgüégaxüۡ na —‫͵ع‬ӕիӡ͖ǣӥիüۡ i duüۡxüۡgü i chauchiga
Parichéugücüma rü Erodecüma i ͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ i chomax? —ñanagürü.
chixexüۡËȍɗǣֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲Й%ӡ%фӥ 28ॸRü norü ngúexüۡ nanangãxüۡgü rü

Йӕիŕŕфӕüۡgu pemaã chixuxüۡ? ñanagürügü: —ͮ͑ǣŕի̲ɗĀӕüۡxüۡgü rü:


—ñanagürü. “Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡ нӕɗիɥٚ, ñagüxüۡ,
rü togü i:
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ´ľËȍɞĀՓ̲͑͑ľիŕŕ
٘Ƅфɞнӕɗիɥٚ, ñagüxüۡ, rü togü rü:
ga wüxi ga ngexetücü
“Wüxi ga nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü
22ॸRü yemawena rü Bechaídaarü orearü uruüۡ нӕɗիɥٚ, ñagüxüۡ
ɥ%͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü yéma —ñanagürügü. 29ॸRü yexguma
Ngechuchuxüۡtawa nanagagü ga wüxi ga Ngechuchu rü nüxna naca rü ñanagürü:
ngexetücü. Rü nüxüۡ naca۳ax۳ üۡgü na nüxüۡ —‫ع‬ѠӥЙľ̲ɗ͖ӕիӡ͖Йľǣӥǣӥիüۡ choxüۡ
ֆ͑ǣΥǣӥիüۡca۳x. 23ॸRü Ngechuchu rü ͑ҡľիŃËȍɗɥիüۡ? —ñanagürü. Rü Pedru
guma ngexetücüme۳իŕǣӕ͑ֆֆӕի%Ëȍɗ, nanangãxüۡ rü ñanagürü: —æӕ̲͑ɗիɥɗ
фӥɥ%͑ľ%фӥֆŃ̲իüۡra nanaga. Rü yéma Cristu i Tupana cuxüۡ ӕ͑ľҡËӥнӕɗɥիüۡ
naxbü۳ի ǣӥ̲%͑ֆՓɗիľҡӥիŕŕ, rü —ñanagürü. 30ॸRü yexguma ga
ñu۳իӡËȍɗ͑իŕҡӥǣӕ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, rü nüxna Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüxüۡ namu
naca ngoxi marü ҧacüxüۡ nadau. 24ॸRü na taxúemaãma nüxüۡ yaxugüexüۡca۳x ga
yexguma ga guma ngexetücü rü yema ore ga nachiga.
inanaxügü ga na yadauchixüۡ. Rü
Ngechuchu nanaxunagü ga norü yuchiga
ñanagürü: —Nüxüۡ chadau i duüۡxüۡgü i
(Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)
͖Ύ̲͑ɥǣӥɗɗիɥիüۡnerüüۡ ɗիɥǣӥիüۡ
—ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga 31ॸRüyemawena rü Ngechuchu
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥՓľ͑ի%фӥ͑իŕҡӥǣӕ inanaxügü ga norü ngúexüۡgümaã nüxüۡ
113 ͅkѠæԆॷ8ٍॷ9

na yaxuxüۡ ga ҧacü tá nüxüۡ na üpetüxüۡ. ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃɗ͖%Āӕüۡxüۡgü i


Rü ñanagürü nüxüۡ: —Choma i Tupana pecaduã۳xgüxüۡ ɗҡ̲ֆիΥǣӥիüۡpe۳xewa
Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, rü poraãcü chauxca۳x taxãnegu rü naxca۳x taxãnegu i
ngúxüۡ tá chinge. Rü choxüۡ tá naxoxgü i chorü ore, rü choma i Tupana Nane i
Yudíugüarü ãŕ۳xgacügü i yaguã۳xgü, rü duüۡxüۡxüۡ ͑Ëȍɗɥիüۡ rü tá ta tümaca۳x
paigüarü ãŕ۳xgacügü, фӥ͑ǣŕ̲ Ëȍի%͑ľɗ͑ǣŕիǣӕ̲æȍӕ͑ҡӥфӥ
͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ poramaã rü norü orearü ngeruüۡgü i
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Rü tá choxüۡ nima۳xgü, ĀիӡËüۡ۳ãx۳ i üünegüxüۡmaã wenaxãrü
natürü tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡgu rü wena ͑ә̲Ëȍիӡիǣӕ.
táxarü chamaxüۡ —ñanagürü. 32ॸRü yema 1ॸRü yexgumarüüۡ ta ga Ngechuchu rü

ore rü meãma namaã nanango۳իŕŕ.


ͮҡӥфӥֆľիǣӕ̲ǣЬľĀфӕфӥ͑ӥիɥË
9 ñanagürü nüxüۡ: —Aixcüma pemaã
nüxüۡ chixu rü ñuxre i duüۡxüۡgü i nuã
noxrüwama Ngechuchuxüۡ naga, rü ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ фӥҡ%ӡҡ ̲͑ֆӕ͖u۳xmatáta
inanaxügü ga na naxucu۳իŕ%իüۡ na tama nüxüۡ nada۳u۳x na ñuxãcü ãŕ۳xgacü ya
yemaãcü yadeaxüۡca۳x. 33ॸNatürü ga ЙΎфËӥ͑ֆɗɥիüۡ ya Tupana —ñanagürü.
Ngechuchu rü nadauegu, rü norü
Ngechuchu rü naxüchicüü
ngúexüۡgüxüۡ nadawenü. Rü Pedruxüۡ
(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)
nanga, rü ñanagürü: —¡Choxna
ɗիӡǣËȍɗ, Pa Chatanáx! Cuma rü tama 2ॸRü 6 ga ngunexüۡguwena rü Ngechuchu

ҽӕЙ͑͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡǣӕËӕфӥիɥ͑ӥ, erü rü wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľՓ͑իӡ. Rü ínayagagü


ֆҡӥǣӥ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡǣӕ̲фľ͑ɗիɥɗ ga Pedru rü Chaüۡtiágu rü CuáüۡիɥËҡ̲. Rü
Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡ —ñanagürü. 34ॸRü yexguma yéma yema ngúexüۡgüpe۳xewa naxüchicüü
ga Ngechuchu rü norü ngúexüۡgüca۳x rü ga Ngechuchu. 3ॸRü niya ۳ uracüü ga naxchiru
duüۡxüۡgüca۳x naca. Rü ñanagürü nüxüۡ: rü nacómüxüۡchi. Rü nataxuma i
—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËȍΎՓľ yauxchiruxüۡ i nüxüۡ cuáxüۡ ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ
фӥիӡիËȍüۡgu, ‫ؽ‬ŕËӥ͑ӥիüۡ tarüxo i ͑ËΔ̲ӥիŕŕ%իüۡ. 4ॸRü nüxüۡ nadaugü ga Ería
tümaãrü ngúchaüۡ, rü ñoma wüxi i фӥͅΎɥËȍŃǣֆŃ̲ͮǣľËȍӕËȍӕ̲%
ËӕфӕËȍ͑ǣɥիüۡ tayaxuxüۡrüüۡ namaã idexagüxüۡ. 5ॸRü yexguma ga Pedru rü
tapora i guxüۡma i ngúxüۡ i chauxca۳x ñanagürü Ngechuchuxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx,
tingexüۡ, фӥËȍΎՓľҡфӥիӡ! 35ॸ—Erü ̲͑ľիŕËȍɗ͑ɗիɥ͑͑ӕ%ɗ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ. Rü tá
ֆɞիľ̲ҡӥǣӥ̲իŕËȍիŕŕËȍüۡիŕфӥҡ  tanaxü ya tomaŕ۳xpü۳x ya düxenü, rü wüxi ya
tayu. Natürü yíxema chaugagu rü ore i cuxca۳x, фӥ͑ɥֆͅΎɥËȍŃca۳x, фӥ͑ɥֆ
mexüۡgagu yuxe, rü aixcüma tá tamaxüۡ. Eríaca۳x —ñanagürü. 6ॸRü yema na poraãcü
36ॸ—¿Rü ҧacüwa nüxü‫ ۡڟ‬namexüۡ ya yatü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥիücۡ a۳x ga yema ngúexüۡgü, rü
ľǣ͑ǣŕիǣӕ̲͑ֆӕի%ǣӕɗǣӕիüۡma i yemaca۳x ga Pedru rü tama nüxüۡ nacua۳x ga
͖Ύ̲ɗ͑%͑ľ%фӥ͑ǣŕ̲իüۡgü, natürü ͖͑ӕիӡ͖իüۡ. 7ॸRü yexgumatama wüxi ga
norü maxüۡ ɗֆ͑ҡӕիŕŕǣӕ? 37ॸ—Rü caixanexüۡ ɞ͑фӥիɥ, rü natanügu
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta, ‫ع‬фӥ͖ӕիфľɗĀɥŕфӕ nayanga۳i ۳xema. Rü yema caixanexüۡwa
ɗֆ͑ǣӕ͑͑ǣŕ̲̲%naxca۳x nataxexüۡ i ɗ͑͑իӡǣՓӥիɗǣ͑ǣǣ͖իüۡ: —Daa
norü maxüۡ i wüxi ya yatü? 38ॸ—Rü ͑ɗիɥֆæȍӕ͑ľֆ͑ӥիüۡ changechaüۡxüۡchicü.
ͅkѠæԆॷ9 114

‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣЙľիɥ͑ӥŕ! —ñaxüۡ. 8ॸRü Ѡӥ͖ӕիфľǣ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga


yexgumatama nügücüwagu ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü
ínadaueguãchitanü, rü taxúexüۡma ga yéma niporagatanücüü namaã ga yema
toguexüۡ nadaugü, rü NgechuchuxüۡիɥËҡ̲. ngúexüۡgü. 15ॸRü yexguma Ngechuchuxüۡ
9ॸѠӥֆľիǣӕ̲ɞ͑իɥǣӥǣӕ͑Փǣǣӕ̲ nadaugügu ga yema muxüۡma ga
ma۳իЙӦ͑ľ, rü Ngechuchu nüxna naxãga ga duüۡxüۡgü, rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ.
taxúemaãma na nüxüۡ yaxugüexüۡ ga yema Rü guxüۡma naxca۳x nibuxmü na nüxüۡ
yéma nüxüۡ nadaugüxüۡ, ñu۳xmatáta yuwa ֆ̲͑Ύիŕǣӥիüۡca۳x. 16ॸRü nüma ga
ínadaxgu ga nümax. 10ॸRü yemaca۳x ga yema Ngechuchu rü nüxna naca, rü ñanagürü
ngúexüۡgü rü bexma nüxüۡ nacua۳xgü ga nüxüۡ: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗЙľ̲̲͑%
yema nüxüۡ nadaugüxüۡ. Natürü nügüna naxca۳x ípiporagatanücüüxüۡ?
nacagü ga ҧËӥËȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ga: —ñanagürü. 17ॸRü wüxi ga yema
֤٘ӕՓɞ͑Āիǣӕٚ, ñaxüۡ. 11ॸRü ñu۳իӡËȍɗ duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ rü
ga yema ngúexüۡgü rü Ngechuchuna nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pa
nacagü, rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ i ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, nuã cuxca۳x tüxüۡ chaga ya
͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i mugüwa chaune, ľфӥҡӥ̲Փ͑͑ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗ
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü ñanagürügü: n۳g۳oxo i tüxüۡ ͑ǣľǣիŕŕիüۡ. 18ॸ—Rü ngextá
٘Ƅфɞҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիɥфËӕիüۡЙ͑ә̲ӡËӥ?ٚ ɞҡ͑ǣŕի̲իüۡՓфӥ͑ǣŕի̲ҡӥիüۡ
ñanagürügü. 12ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ, rü yaxüxgu rü waixüۡmüãnegu tüxüۡ naña.
ñanagürü nüxüۡ: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥɗƄфɞ͑ Rü tarüchia۳x, rü tixüۡ‫ڟ‬xchapüta, rü
͑ӥիɥф͑ә̲͑իӡիüۡ na chauxüۡpa ͑ǣŕի̲ҡɗֆӕ%Ëȍɗ. Rü marü nüxüۡ
̲͑ľիŕŕ%իücۡ a۳x i guxüۡma. ¿Natürü tü۳xcüüۡ i chaca۳ax۳ üۡ i curü ngúexüۡgü na tümawa
ore i ümatüxüۡwa i ñaxüۡ: ínata۳xüchiãxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲n۳g۳oxo,
“Rü Tupana Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ natürü tama nüxü‫ ۡڟ‬ɗ͑իɥ͑ӥ—ñanagürü.
rü tá ngúxüۡ ninge, rü duüۡxüۡgü 19ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ, rü

rü tá nüxüۡ ͑իΎľٚ, ñanagürü: —Pa Duüۡxüۡgü i Tama


ñaxüۡ? 13ॸNatürü i choma rü pemaã nüxüۡ ֤իΥǣӥիüۡ, ¿ñuxguratáta i pemaã
chixu, фӥƄфɞфӥ̲фӥ͑ә̲͑իӡ. Natürü chanuxmaxüۡ rü yaxna pemaã
ga duüۡxüۡgü rü nümagü Ëȍիɥ͑ӥիüۡ? ¡Nuã penaga ya yima bucü!
nanaxwa۳xegüxüۡãcüma poraãcü chixri —ñanagürü. 20ॸRü Ngechuchuxüۡtawa
namaã nachopetü, yexgumarüüۡ ga ore ga nanagagü ga guma bucü. Natürü
ümatüxüۡwa nüxüۡ yaxuxüۡrüüۡ —ñanagürü. yexguma Ngechuchuxüۡ nada۳u۳xgu ga
yema n۳g۳oxo, rü guma bucüxüۡ naxü ga
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲͑͑ľիŕŕǣՓӥիɗǣ
͑ֆֆӕ%Ëȍɗիŕŕ%իüۡ. Rü yexma
buxüۡ ga n۳go
۳ xo nawa yexmaxüۡ ñaxtüanegu nayangu. Rü yexma
(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)
nidixegugü, rü narüchia۳x. 21ॸRü
14ॸRüyexguma yema togü ga norü Ngechuchu rü guma bucünatüna naca,
ngúexüۡgütanüwa nangugügu, rü yéma rü ñanagürü: —‫ع‬Ѡӥ͖ӕիǣӕ̲̲͑ɗիɥǣ
nüxüۡ nadaugü ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü naxca۳x inaxügüxüۡ ga yema?
ga yema ngúexüۡgüxüۡ ɞËȍΎ̲ŕǣӕ%Ëȍɗիüۡ. —ñanagürü. Rü guma bucünatü
115 ͅkѠæԆॷ9

nanangãxüۡ rü ñanagürü: nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama


—Nabuxgumamatama. 22ॸRü ͑ǣŕ̲%Ëӥ̲фľɞtanata۳իӥËȍɗɗ͑ǣŕ̲фüüۡ
muŕ۳xpü۳իËӥ͑ɗ͑ǣŕ̲n۳g۳oxo rü ɗիɥիüۡ i n۳g۳oxo. Natürü tanaxwa۳xe i
üxüxetügu rü dexágu nanañaüۡxüۡ na Tupanana tanaxuaxüۡ na nüma
͑ǣŕ̲%Ëӥֆ̲ %իüۡca۳x. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ínata۳xüchiãxüۡca۳x. Rü
ega cumaã nanguxüۡgu na ҧacü toxca۳x ͑ǣŕ̲%ËӥիɗËҡ̲͑ɗիɥɗɞ͑իӡիӡիüۡ
cuxüxüۡ, ¡rü cuxüۡ‫ ڟ‬tangechaüۡtümüüۡgü, rü —ñanagürü.
toxüۡ rüngüۡիŕŕ! —ñanagürü. 23ॸRü
Ngechuchu ru wenaxãrü nanaxunagü
yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü
ga norü yuchiga
nüxüۡ: —¿Rü tü۳xcüüۡ “ega chomaã
(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)
nanguüۡիǣӕٚ, ñacurügü? Erü guxüۡma
natauxcha tümaca۳իֆֆɞիľ̲ֆիΦիŕ 30-31ॸѠӥֆŃ̲ɗ͑իɥ%Ëȍɗфӥ

—ñanagürü. 24ॸRü yexguma ga guma Gariréaanewa nachopetü. Natürü ga


bucünatü rü tagaãcü ñatarügü: Ngechuchu rü tama nanaxwa۳xe ga texé
—æȍֆիΥ. ¡Choxüۡ rüngüۡիŕŕ͑ nüxüۡ na cuáxüۡ ga na yéma nayexmaxüۡ,
ֆľիľф%ËӥËȍֆիΥիüۡca۳x! —ñatarügü. yerü norü ngúexüۡgüxüۡ ɞ͑͑ǣәľիŕŕ. Rü
25ॸRü yexguma Ngechuchu nüxüۡ da۳u۳xgu ñanagürü nüxüۡ: —Tupana Nane ya
na muxüۡma ga duüۡxüۡgü marü yexma duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ, rü duüۡxüۡgü tá
ngutaque۳xexüۡ, rü nananga ga yema nayayauxgü rü tá nayama۳xgü. Natürü
n۳g۳oxo. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa N۳ g۳oxo i tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡguwena rü táxarü
ͮǣľǣիŕŕфӕüۡ rü Ngauchi ۳իŕիŕŕфӕüۡx, namaxüۡ —ñanagürü. 32ॸNatürü ga
¡choma cuxüۡ Ëȍ̲ӕ͑͑ՓɞËӕիӡիӡիüۡ nümagü rü tama meã nüxüۡ nacua۳xgü ga
ya daa bucü, rü tagutáma wena nagu ҧËӥËȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ga yema ore, rü
cuyaxücuxüۡ! —ñanagürü. 26ॸRü namuüۡŕǣ͑ӥի͑͑͑Ëǣӥľիüۡ.
yexguma ga yema n۳g۳oxo rü aita naxü,
‫ع‬ҽľիŃҡ ҡɗիɥֆǣӕի%%фӥֆľիľфɗիɥիŕ?
rü wenaxãrü guma bucüxüۡ ͑ɗֆӕ%Ëȍɗիŕŕ.
(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)
Rü ñu۳իӡËȍɗ͑Փɞ͑իӡիӡ, rü ñoma
nayuxuchixüۡrüüۡ yéma nanata۳x. Rü 33ॸѠӥæЙľф͑ ӡ%фӥɥ%͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ.

yemaca۳x ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü Ѡӥֆľիǣӕ̲ɥիՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, rü


ñanagürügü: —ͅфӥ͑ֆӕիӕËȍɗ͑ɗիɥ Ngechuchu nüxna naca, rü ñanagürü:
—ñanagürügü. 27ॸNatürü ga Ngechuchu —¿Rü ҧËӥ͑ɗիɥǣЙľǣӥ̲%naxca۳x
rü naxme۳xgu nayayauxãchi, rü piporagaetanüxüۡ ga namawa?
ɞ͑͑Āիŕŕ. Rü nüma ga guma bucü rü —ñanagürü. 34ॸNatürü ga nümagü rü
inachi. 28ॸRü yemawena ga Ngechuchu nangea۳xgümare, yerü ga namawa rü
фӥՓӥիɗǣɥЙҡǣӕ͑ֆիӥËӕ̲͑%ǣ nachigagu nügümaã niporagaetanü ga
norü ngúexüۡgü. ѠӥֆŃ̲͑ӥիɥË͑ӥի͑ ҡľիŃҡɗɥիüۡ ǣ͑ҡ͑ӥՓфӥֆľիľф̲ŕիŕ.
nacagü, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa 35ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü ínarüto,

Corix, ¿tü۳xcüüۡ i toma rü taxuacüma rü nügüxüۡtawa naxca۳x naca ga yema 12


ítanata۳իӥËȍɗɗ͑ǣŕ̲n۳g۳oxo? ga norü ngúexüۡgü, rü ñanagürü nüxüۡ:
—ñanagürügü. 29ॸRü Ngechuchu —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃnaxwa۳xegu na
ͅkѠæԆॷ9 116

guxãŕt‫ ڟ‬üwa na taxüxüۡ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ buxüۡgü i choxü‫ ۡڟ‬ֆիΥǣӥիüۡ, rü tümaca۳x


͑Ύիфɗфӥǣӕի%%фӥ͖իҡӥ̲ŕՓҡӥǣӥ фӥ͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲
ҡիӥիŕŕ͑ǣӕի%%фӥ͑ǣüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗɥիüۡ wüxi ya nuta ya tacü tümanaxãwa
—ñanagürü. 36ॸRü yemawena rü norü tayangacuchi, фӥ͑ǣŕ̲%ËӥҡիҡӥËȍɗӥՓ
ngãxüۡҡ͑ӥǣӕ͑ֆËȍɗիŕŕǣՓӥիɗǣ tüxüۡ tayatáe. 43-44ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
buxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ËȍËӥӥǣӕ wüxi ya cuxme۳x pecadugu cuxüۡ
yayauxãchiãcüma ñanagürü: 37ॸ—Rü ͑ǣӕիŕŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲
texé ya chauégagu meã nayaxúxe i wüxi ícunadae. Ƅфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ
i buxüۡ i ñaãrüüۡ, rü choxüۡ ͑ɗիɥɗ cuboxme۳xãcüma cunayaxu i curü maxüۡ
tayaxuxüۡ. Rü texé ya choxüۡ yaxúxe, rü na tama guxüۡne ya cuxme۳x ya
tama choxüۡիɥËҡ̲ҡֆիӕ, natürü mexüۡnemaã nawa quita۳xcuchixüۡca۳x ya
yima núma choxüۡ mucü ya Chaunatüxüۡ yima üxü ya n۳g۳oxogü nagu poxcuene ya
фӥҡ͑ɗիɥɗҡֆիӕիüۡ —ñanagürü. taguma ixoxüۡne. 45-46ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
chi wüxi ya cucutü pecadugu cuxüۡ
Texé ya tama taxchi aixe rü
͑ǣӕիŕŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲
torü ngüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗիɥ
ícunadae. Ƅфӥ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗ
(Mt 10.42; Lc 9.49-50)
cubocutüãcüma cunayaxu i curü maxüۡ
38ॸRü yexguma ga Cuáüۡ rü ñanagürü na tama guxüۡne ya cucutü ya
nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, nüxüۡ tadau ga mexüۡnemaã nawa quita۳xcuchixüۡca۳x ya
wüxi ga yatü ga cuégagu n۳g۳oxogü yima üxü ya n۳g۳oxogü nagu poxcuene.
íwoxüۡxüۡ. Natürü toma nüxna tanachu۳xu 47-48ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗֆËӕիľҡӥ

ga yema, yerü tama tatanüxüۡ ͑ɗիɥǣ pecadugu cuxüۡ ͑ǣӕիŕŕǣӕ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ


nümax —ñanagürü. 39ॸNatürü i noxtacüma ícunacaxüchi. Erü
Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü: ͑фӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗՓӥիɗҡ̲ֆ
—Tama name i nüxna na penachu۳xuxüۡ. cuxetümaã Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa
ƄфӥҡľիŃֆËȍӕŃǣǣӕ͑իӦիľɗՓӥիɗɗ quixücu, na tama guxüۡne ya cuxetü ya
mexüۡ i Tupanaãrü poramaã üxüۡ, rü mexüۡnemaã nawa quita۳xcuchixüۡca۳x ya
taxucürüwama yixcama chixri yima üxü ya taguma ixoxüۡne ya
chauchiga tidexa. 40ॸErü texé ya tama n۳g۳oxogü nagu poxcuene i ngextá
taxchi aixe, rü tórü ngüۡիŕŕфӕüۡ ҡɗիɥ. 41ॸRü Υի̲ɗǣӥҡǣӕ̲ɞֆӕľիüۡwa. 49ॸ—Rü
texé ya woo wüxitama i pochiyuãcu i ɗիËӥ̲͖Ύ̲Υ͑ՓֆӕËӥф
Āľի Йľի͑%իŕnaxca۳x na chorü nagüxüۡrüüۡ ҡ ͑ɗիɥ͑ǣӕի%ҡ ̲
duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥիüۡ, rü aixcüma pemaã guxchaxüۡwa chopetüxüۡ. 50ॸ—Name ya
nüxüۡ chixu rü tá tüxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗ yucüra. ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
tümaãrü ãmare —ñanagürü. nangeacagu, ¿rü ñuxãcü tá wenaxãrü
naxããca? ¡Rü meã pegüna pedaugü na
ͮի%ӡËӥ̲͑ɗիɥ͑ЙľËĀӕǣӕɗ͑ǣӕիüۡ
ñoma yucüra ya taguma
(Mt 18.6-9; Lc 17.1-2)
iyarüngeacacürüüۡ na namexüۡca۳x i perü
42ॸRü
ñanagürü ta: —Texé ya maxüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥ̲ľ%Йľǣӥ̲%Йľ̲իŕ!
pecadugu nanguxŕŕի‫ ڟ‬ŕɗՓӥիɗɗ͖% —ñanagürü.
117 ͅkѠæԆॷ10

—ñanagürü. 10ॸRü yexguma marü


ͮǣľËȍӕËȍӕ̲͑%͑͑ǣәľիŕŕҡľ͑ҡ̲
ɥЙҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü norü ngúexüۡgü
namexüۡ na texé tümama۳xüۡ ítáxüۡ
rü wenaxãrü nüxna nacagüe naxca۳x ga
(Mt 19.1-12; Lc 16.18)
yema. 11ॸRü Ngechuchu rü ñanagürü
nüxüۡ: —Rü yíxema tümama۳xüۡ ítáxe rü
10
1ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü
æЙľф͑ ӡ%фӥɥ%͑ľՓɗ͑իӡ%Ëȍɗ. ͑ɥɗ͑ǣľ̲%%̲իŕфӥЙľËĀӕҡիӥ
Rü Yudéaanewa naxüpetü rü ñu۳xmata ͑ǣɥ̲%ɗ͑ǣŕ̲͑Ύիфɗüۡcü i tümama۳x.
natü ga Yudáüۡãrü tocutüwa nangu. Rü 12ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta, ega wüxi i nge

yéma rü wenaxãrü naxca۳x íta۳իҡľǣӕфӥ͑ɥֆֆҡӥ̲%͑ի%ҡľǣӕ, rü


nangutaque۳xegü ga duüۡxüۡgü. Rü nüma ͑ǣɥ̲фӥҡЙľËĀӕɗիӥ—ñanagürü.
фӥɗ͑͑իӥǣӥǣ͑͑͑ǣәľիŕŕҡľիüۡ
Ngechuchu rü meã buxüۡgüxüۡ nayaxu
guxüۡgurüüۡ. 2ॸRü ñuxre ga Parichéugü rü
(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)
naxca۳ի͑իɥǣ͑͑ӥիüۡ yaxügüxüۡca۳x
yerü chixexüۡǣӕ͑͑͑ǣӕիŕŕǣӥËȍüۡ. Rü 13ॸRü yéma Ngechuchuxüۡtawa tüxüۡ

yemaca۳x nüxna nacagüe, rü nagagü ta ga ñuxre ga buã۳xta na tüxüۡ


ñanagürügü: —¿Namexüۡ i cuxca۳x na ֆ͑ǣΥǣӥǣӥիücۡ a۳x. Natürü ga yema norü
wüxi ya yatü rü naxma۳xüۡ ínatáxüۡ? ngúexüۡgü rü inanaxügüe ga tüxüۡ na
—ñanagürügü. 3ॸRü nüma nanangãxüۡ, yangagüxüۡ ga guxema tümaxãcüxegüxüۡ
rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Rü ҧËӥֆɗɥիüۡ ga Ngechuchuxüۡtawa gagüxe. 14ॸRü yexguma
ͅΎɥËȍŃЙľիüۡ muxüۡ? —ñanagürü. 4ॸRü yemaxüۡ nada۳u۳xgu ga Ngechuchu, rü
ۡ
nümagü nanangãxügü, rü ñanagürügü: ͑%ŕՓnangu۳x, rü ñanagürü nüxüۡ:
ۡ
—ͅΎɥËȍŃ͑ӥիü nixu ga na tama —Chanaxwa۳xe i chauxüۡҡՓ͑իɥɗ¡ӕիüۡgü.
ۡ
nachu۳xuxü na wüxi ya yatü rü ‫ؽ‬Ѡӥҡ%իӢɗ͑ӥի͑penachu۳xuxüۡ! Erü Tupana
ínatámaxüۡ, ega wüxi i popera i ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa rü tümaca۳ի͑ɗիɥֆֆɞիľ̲
ta۳իǣӥЙ͑ľ͑ǣɥի͑͑ի%իǣӕ ñaã buxüۡgürüüۡ taxuüۡma i chixexüۡxüۡ icuáxe.
—ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga 15ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü texé

Ngechuchu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü ya tama wüxi i buxüۡrüüۡ Tupanaxüۡ yaxúxe


ۡ
nüxü: —Rü yema na taxúegama na na tümaãrü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիücۡ a۳x, rü tagutáma
ۡ
Йľիɥ͑ӥŕիüǣǣӕ͑ɗիɥǣͅΎɥËȍŃǣҡ̲ ͑ǣӕҡիӥËӕɗ͑ǣŕ̲͑%͑ľɗҽӕЙ͑
pexna nachúãxüۡ ga pexma۳xüۡ na ípetáxüۡ. ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa —ñanagürü. 16ॸRü nüma
6ॸ—Natürü noxriarü ügügu, rü Tupana rü tüxüۡ naganagütanü ga guxema buã۳xta, rü
nanaxü ga yatüxüۡ rü ngexüۡ. ॸ—Rü
7 ҡӥ̲ŕфӕǣӥǣӕ͑իӥme۳xãcüma ñanagürü
͑ǣŕmaca۳իֆֆҡӥфӥҡ ͑͑ҡӥфӥ͑ŕ͑ tüxüۡ: —¡Tupana pexüۡ rüngüۡxŕŕ۳x!
͑ɗիӡǣËȍɗ͑naxma۳xmaã inaxãӡ ‫ ڟ‬իüۡca۳x. —ñanagürü.
8ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥɗ͑ǣŕ̲ҡիфľфӥ͖Ύ̲
ՠӥիɗǣֆҡӥǣĀɥŕфӕã۳xüۡchixüۡ
wüxitama i duüۡxüۡrüüۡ ҡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü
Ngechuchumaã nidexa
̲фӥҡ%ӡҡ ̲ҡիфľ͑ɗիɥ, erü wüxi
9 (Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)
ҡ ҡ̲͑ɗիɥ. ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x
ҡիӕËӥфӥՓҡľիŃ͑ӥǣӥ͑ҡֆիɥǣËȍɗիŕŕ 17ॸѠӥֆľիǣӕ̲̲фӥɗ͑իӡ%ËȍɗËȍüۡgu

ɗ͑ǣŕ̲ҡիфľɗҽӕЙ͑͑ӥǣӥ̲͑ӕǣӥիüۡ ga Ngechuchu, rü yéma naxca۳x niña ga


ͅkѠæԆॷ10 118

wüxi ga yatü. Rü nape۳xegu ãŕ۳իǣËӥɞֆɗɥիüۡwa na yachocuxüۡ ɗ͑ǣŕ̲


nayacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xü, rü nüxna naca rü Āɥŕфӕã۳xüۡchigüxüۡ —ñanagürü. 24ॸRü
ñanagürü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡ ya na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü
mecüx, ¿ҧacü tá chaxüxüۡ na namaã ga yema ore. Natürü ga
chanayaxuxüۡca۳x i maxüۡ i taguma gúxüۡ? Ngechuchu rü wenaxãrü namaã nüxüۡ
—ñanagürü. 18ॸRü Ngechuchu nixu, rü ñanagürü: —Pa Chauxacügüx,
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: ñuxãcü wüxi i guxchaxüchixüۡ ͑ɗիɥ͑
—¿Tü۳xcüüۡ, ٘ͅľËӥ͖ٚËӕфӥǣӥËȍΎիüۡ? Tupana ãŕ۳իǣËӥɞֆɗɥիüۡwa na yaxücuxüۡ i
ƄфӥҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ɗիɥֆ̲ľËӥɗիɥËӥ, wüxi i duüۡxüۡ. 25ॸ—Rü aixcüma pemaã
rü nataxuma i to. 19ॸCuma rü marü nüxüۡ nüxüۡ chixu rü ñoma wüxi i cameyu na
cucua۳x i Tupanaãrü mugü i ñaxüۡ: ҡիӕËӥфӥՓ̲ՓӥիɗֆӕËӕ̲իŕҡӥՓ
٘‫ؽ‬ҽ%ӡҡ ̲Ëӕ̲ ŕҡ, фӥҡ%ӡҡ ̲͑ɥ naxüpetüxüۡ%фӥֆľիľф͑фӥǣӕիËȍ̲ŕ
i ngemaã icupe, фӥҡ%ӡҡ ̲ naxca۳x i wüxi i duüۡxüۡ ɗĀɥŕфӕã۳xüۡchixüۡ
‫ ڟ‬ax۳ , фӥҡ%ӡҡ ̲ĀΎфիüۡ
cungɥta۳ na yaxücuxüۡ i ngextá Tupana ãŕ۳xgacü
quixu i togüchiga, фӥҡ%ӡҡ ̲ ɞɗիɥիüۡwa —ñanagürü. 26ॸRü yexguma
quidorata۳ax۳ , фӥҡӥ̲ǣ͑իɥ͑ӥ yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü,
ya cunatü rü cue!ٚ rü yexeraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü
ñaxüۡ —ñanagürü. 20ॸRü yexguma ga nügüna nacagüe, rü ñanagürügü: —¿Rü
guma yatü rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa texé tá e۳ի͑ҡɗիɥֆ͑ֆիәիľɗ̲իüۡ i
ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, rü chorü bucümatama taguma gúxüۡ? —ñanagürügü. 27ॸRü
meã chanaxaure i guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ Ngechuchu rü nüxüۡ nadawenü, rü
mugü i nüxüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. 21ॸRü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Yatügü
yexguma ga Ngechuchu rü nüxüۡ фӥҡիӕËӥ̲͑ӥǣӥ̲͑իŕŕ, natürü
nangechaüۡãcüma nüxüۡ nadawenü, rü Tupanaãxü‫ ۡڟ‬фӥ͑ҡӕիËȍɗ͑ǣŕ̲, erü
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Rü Tupanaca۳x rü nataxuma i ҧacü i
wüxixicatama cuxü‫ ۡڟ‬nataxu. ‫ؽ‬Ѡӥɞɗիӡ, rü guxchaxüۡ —ñanagürü. 28ॸRü yexguma
namaã yataxe i guxüۡma i curü inanaxügü ga Pedru ga na yadexaxüۡ, rü
͑ǣŕ̲իüۡgü, rü ñu۳իӡËȍɗҡΎǣӥɗ͑ǣľфӥ ñanagürü nüxüۡ: —Toma rü marü yéma
͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxüۡ͑͑ի%ɗ͑ǣŕ̲Ëӕфӥ tanawogü ga guxüۡma ga torü yemaxüۡgü
natanü! Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ Ëӕիüۡ‫ڟ‬ ͑ËӕՓľҡфӥիɥիüۡca۳x —ñanagürü.
͑͑ǣŕի̲ɗËӕËȍɗËɗĀիӡǣӕիüۡ i 29-30ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ, rü

naãnewa. Ѡӥ͑ǣŕ̲Փľ͑фӥ̲фӥ̲͑ľ ñanagürü: —Aixcüma pemaã nüxüۡ


ɗËȍΎՓľËӕфӥիӡ—ñanagürü. 22ॸNatürü chixu rü texé ya chaugagu rü ore i
nüma ga guma yatü rü nanaxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕ ̲իŕիŕŕфӕüۡgagu tümapatana, rü e۳xna
ga yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣֆľ̲ ҡӥ̲ŕ͑ľŕǣӥ͑, rü e۳ի͑ҡӥ̲ŕya۳xgüna,
ore. Rü nangechaüۡ%Ëӥ̲ɞ͑ɗիӡ, yerü rü e۳ի͑ҡӥ̲ŕ͑, rü e۳xna tümanatüna,
̲͑ӕիӡËȍɗǣ͑Ύфӥֆľ̲իüۡgü. 23ॸRü rü e۳xna tümaxãcügüna, rü e۳xna
Ngechuchu rü nüxüۡ nidaugüãchi, rü tümaãnegüna ngŕ̲ ‫ ڟ‬ɗիӡիŕ, rü tá
ñanagürü norü ngúexüۡgüxüۡ: tanayaxu i tümaãrü natanü. Rü aixcüma
—ͮǣӕիËȍիӥËȍɗҡ ͑ɗիɥ͑ҽӕЙ͑ ñu۳xma i ñoma i naãnewa rü tá tanayaxu
119 ͅkѠæԆॷ10

i 100 e۳xpü۳xcüna ya tümapatagü, rü idauxcüraüۡgüxüۡ. Rü tá choxna


ҡӥ̲ŕ͑ľŕǣӥ, фӥҡӥ̲ŕya۳xgü, rü nacuaixgüe, rü tá choxna
ҡӥ̲ŕǣӥ, rü tümaxãcügü, rü nanac۳uaixcagü, rü tá choxüۡ ͑ֆӕիŕŕǣӥ.
tümaãnegü. ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá ta Natürü tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡguwena
tanayaxu i ngúxüۡgü i togü tá tüxüۡ táxarü chamaxüۡ —ñanagürü.
ɗ͑ǣľիŕŕǣӥիüۡ. Natürü yixcamaxüۡra i
Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ rü wüxi
Āիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü tá tanayaxu i
ga ngüۡիŕŕca۳x ínacagü
maxüۡ i taguma gúxüۡ. 31ॸ—Natürü
(Mt 20.20-28)
muxüۡma i nümaxüۡ i ñu۳xma ñoma i
naãnewa duüۡxüۡgü wixpe۳xewa 35ॸRü Ngechuchuca۳ի͑իɥǣ

ӥǣӥիŕŕիüۡ, фӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ ga Zebedéu nanegü,


ҽӕЙ͑ҡ ՓɗիՓľ̲͑͑իӥǣӥիŕŕ. Rü rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa
muxüۡma i nümaxüۡ i ñu۳xma ñoma i ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, tanaxwa۳xe i toxca۳x
naãnewa duüۡxüۡǣӥՓɗիՓľ̲ӥǣӥիŕŕիüۡ, Ëӕ͑իӥɗ͑ǣŕ̲͑ǣüۡիŕŕɗnaxca۳x tá
фӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa rü Tupana tá cuxna tac۳axüۡ —ñanagürügü. 36ॸRü nüma
wixpe۳իľՓ͑͑իӥǣӥիŕŕ—ñanagürü. rü nüxna naca, rü ñanagürü: —¿ӄacü
͑ɗիɥɗpenaxwa۳xexüۡ na pexca۳x
Ngechuchu rü wenaxãrü nanaxunagü
chanaxüxüۡ? —ñanagürü. 37ॸRü
ga norü yuxchiga
ñanagürügü: —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ãŕ۳xgacüxüۡ
(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)
quingucuchigu, rü tanaxwa۳xe na wüxie
32ॸRü YerucharéüۡՓ̲͑իɥ. Rü i toma rü curü tügünecüwawa tarütoxüۡ,
nüma ga Ngechuchu rü norü rü togue i curü ҧoxwecüwawa
ngúexüۡgüpe۳իľǣӕ͑ɗիӡ. Rü nümagü rü —ñanagürügü. 38ॸRü Ngechuchu
na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ, rü yema togü ga nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pema
duüۡxüۡgü ga wixweama ãgüxüۡ rü rü tama nüxüۡ pecua۳x na ҧacüca۳x
namuüۡŕ. Rü Ngechuchu rü wenaxãrü ípec۳axüۡ. ¿Rü pexü‫ ۡڟ‬chi natauxchaxüۡ i na
noxrüwama naxca۳x naca ga yema 12 ga peyaxaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲իľիüۡ i üxchiüxüۡ i
norü ngúexüۡgü. Rü inanaxügü ga namaã choma tá chixaxüxüۡ? ¿Rü namaã chi
nüxüۡ na yaxuxüۡ ga ҧacü tá nüxüۡ na peporaexüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡ i tá chingexüۡ?
üpetüxüۡ. 33ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Pema —ñanagürü. 39ॸRü nümagü nanangãxüۡgü
nüxüۡ pecua۳x na marü ingaicaxüۡ na rü ñanagürügü: —ͮǣŕ̲ %Ëӥ, namaã tá
Yerucharéüۡwa ingugüxüۡ. Rü ngŕm ‫ ڟ‬a rü taporae —ñanagürügü. Rü Ngechuchu
duüۡxüۡgü rü tá chixri chomaã nachopetü. nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ:
Rü paigüarü ãŕ۳xgacügü rü —kɗիËӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗËȍӕիфüüۡ
͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ore i mugüwa peyaxaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲իľիüۡ i üxchiüxüۡ
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡna tá choxüۡ naxuaxüۡgü. rü chauxrüüۡ ngúxüۡ na pingegüxüۡ.
Rü nümagü rü tá chomaã nanaxuegugü 40ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲ËȍΎфӥ

na chayuxüۡ, фӥҡ ͑ǣŕ̲ tügünecüwawa rü chorü ҧoxwecüwawa


Dumacüۡ۳ãx۳ güna choxüۡ namugü. 34ॸRü na perütogüxüۡca۳x, rü tama cho۳xme۳xwa
͑ǣŕ̲ǣӥҡ ͑ɗիɥɗËȍӕǣӕ ͑͑ǣŕի̲͑Йľի͑Ëȍ͑ի%իüۡ, erü
ͅkѠæԆॷ10ٍॷ11 120

Chaunatü tá tüxna nanaxã ya yíxema rü yéma namacüwawa narüto ga wüxi ga


tümaca۳իɞֆɗɥիŕ—ñanagürü. 41ॸRü ͑ǣľիľҡӥËӥǣ´фҡɗ̲Ńӡǣӕãŕǣ‫ ڟ‬Ëӥǣҽɗ̲Ńӡ
yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕǣֆľ̲ nane. 47ॸRü yexguma guma ngexetücü
togü ga 10 ga ngúexüۡgü, rü nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕǣ
Chaüۡtiágumaã rü Cuáü̲ۡ%͑͑ӕŕ. Nacharétucüãۡ۳ ի۳ ͑ֆɗɥիüۡ ga guma yéma
42ॸNatürü Ngechuchu naxca۳x naca rü üpetücü, rü inanaxügü ga poraãcü aita na
ñanagürü nüxüۡ: —Pema nüxüۡ pecua۳x i naxüxüۡ, rü: —Pa Ngechuchu ya
togü i nachiüۡ%͑ľǣӥՓфӥ͑͑ǣŕի̲ǣӥɗ Dabítanüxüۡx, ¡cuxü‫ ۡڟ‬changechaüۡtümüüۡ!
ãŕ۳xgacügü i nügü nacua۳xgügu na —ñanagürü. 48ॸNatürü muxüۡma ga yema
namexüۡ na nuãcü namuãxüۡ i norü duüۡxüۡgü rü ínanangaxüchigüama ga na
duüۡxüۡgü. Ѡӥ͑ǣŕ̲ãŕ۳xgacügü i taxüۡgü iyanangeáxücۡ a۳x. Natürü ga nüma rü
rü norü duüۡxüۡgüarü yora nügü yexeraãcü aita naxüama, ñaxüۡmaã: —Pa
͑ɗիɥǣӥիŕŕ. 43ॸ—ͮҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲ Dabítanüxüۡx, ¡cuxüۡ‫ ڟ‬changechaüۡtümüüۡ!
͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥɗЙľҡ͑ӥՓ. Erü —ñaxüۡmaã. 49ॸRü yexguma ga nüma ga
͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃnaxwa۳xegu na guxããrü Ngechuchu rü inayachiãchi, rü ñanagürü:
ֆľիľф͑ҡɗɥիüۡ i petanüwa, rü name —¡Naxca۳x peca! —ñanagürü. Rü guma
͑ɗիɥɗ͑Ύիфɗфӥǣӕի%%фӥ͑ǣüۡիŕŕфӕüۡ na ngexetücüca۳x nacagü, rü ñanagürügü:
ҡɗɥիüۡ. 44ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍɗҡľիŃɗ —‫ͮؽ‬ҡ%ŕфӥɗ͑Ëȍɗ! Rü cuxca۳ի͑ɗիɥɗ
petanüwa naxwa۳xegu na nac۳axüۡ —ñanagürügü. 50ॸRü guma
ҡӥ̲̲ӥËӥǣӥľфӕ͑ҡɗɥիüۡ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ngexetücü rü yexacü nanaña ga norü
noxri rü guxüۡma i tümamücügüarü gáuxüۡchiru. Rü inayuxnagü rü
ngüۡիŕŕфӕüۡ ͑ҡɗɥիüۡ. 45ॸ—Rü woo i Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ. 51ॸRü Ngechuchu
choma i Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ nüxna naca, rü ñanagürü nüxüۡ: —¿ӄacü
Ëȍɗɥիüۡ, rü tama togü choxüۡ ͑ɗիɥɗcunaxwa۳xexüۡ na cuxca۳x chanaxüxüۡ?
rüngüۡիŕŕիüۡca۳ի͑ɗիɥɗ͑ә̲Ëȍիӡիüۡ. —ñanagürü. Rü nüma ga guma ngexetücü,
ͮҡӥфӥ͑ә̲Ëȍիӡ͑Āӕüۡxüۡgüxüۡ rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pa
charüngüۡիŕŕիüۡca۳x rü naxca۳x ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, chanaxwa۳xe na chidauchixüۡ
ichanaxãxüۡca۳x i chorü maxüۡ, na —ñanagürü. 52ॸRü yexguma ga Ngechuchu,
͑ǣŕ̲%ËӥËȍ͑իӥҡ͑ӥիüۡca۳x na norü rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ƚËӥ, ɞɗիӡ! Rü marü
pecadugüna ínanguxüۡxüۡca۳x i muxüۡma i cuxca۳ի͑ɗҡ͑ľľфӥËӕֆիΥ—ñanagürü. Rü
duüۡxüۡgü —ñanagürü. yexgumatama ga guma ngexetücü rü
nidauchi, фӥͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիӡǣ
´фҡɗ̲Ńӡǣ͑ǣľիľҡӥËӥիüۡ
namawa.
͑фӥ̲ľիŕŕǣͮǣľËȍӕËȍӕ
(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43) Ngechuchu rü Yerucharéüۡgu naxücu
46ॸѠӥ֤ľфɗËәфӥɥ%͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ. (Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Cu 12.12-19)

ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü rü marü Yerucharéüۡãrü
11
1ॸRü

muxüۡma ga togü ga duüۡxüۡgü. Rü ngaicamana nangugü ga


ֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥ%͑ľ%фӥgu۳xwa Ϙфɞ¡ӕ͑ľËӥфӥMa۳իЙӦ͑ľ%фӥ͑ǣɗË̲͑
nangugüchaüۡgu ga nüxna na ínachoxüۡxüۡ, ֆľի̲ǣӥ͑ľǣɥ%͑ľի%Ëӥǣӥǣ´ľËȍǣӕŃ
121 ͅkѠæԆॷ11

rü Betániã. Rü yexguma yéma ɗիɥիǣӕфüüۡ! ¡Rü cuxüۡ ҡҡիŕŕǣӥ, Pa


nangugügu, rü Ngechuchu nanamu ga ҽΎ͑ҡӥֆġիӡǣӕËӥ! —ñanagürügü.
taxre ga norü ngúexüۡgü. 2ॸRü ñanagürü 11ॸRü Yerucharéüۡgu naxücu ga

nüxüۡ: —¡Gua tórü to۳xma۳xtawa Ngechuchu, rü tupauca ga taxüۡneca۳x


͑ǣŕի̲͑ľֆɥ%͑ľի%ËӥՓЙľիɥ! Rü ͑ɗիӡ. Rü meãma guxüۡwama
͑ǣŕիǣӕ̲͑ՓЙľ͑ǣӕǣӥǣӕ, фӥ͑ǣŕի̲ inanadauaxüۡne. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲͑Ύфӥ
tá nüxüۡ peyangau i wüxi i cowaruxacü i 12 ga ngúexüۡǣӥ̲%´ľҡ ͑ɗ%%фӥɥ%neca۳x
͑ǣŕի̲͑ǣիüۡxüۡ i taguma texé natagu nataegu, yerü marü nayáuane.
aunagüxüۡ. ‫ؽ‬ѠӥЙľֆՓŕիüۡ rü nuã
Ngechuchu rü ori ۳x ga iguera ga ngearü
penaga! 3ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃЙľի͑
oõxüۡmaã chixexüۡ naxuegu
caxgu na ҧacüca۳իЙľֆՓŕիüۡxüۡ ɗ͑ǣŕ̲
(Mt 21.18-19)
cowaruxacü, ¡rü tümamaã nüxüۡ pixu rü
ñapegügü: 12ॸRü moxüۡãcü yexguma Betániãwa
“Torü Cori nanaxwa۳xe, rü ñu۳xma ɗ͑իɥ%ËȍɗǣӕǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑ҡɗֆ.
ҡ ҡ̲͑͑ҡľǣӕիŕŕٚ, ñapegügü! 4ॸRü 13ॸRü yaxüۡgu nüxüۡ nadau ga wüxi ga

ֆŃ̲͑իɥ. Rü yexma namacüwagu ori ۳x ga iguera ga ããt‫ ڟ‬üxüۡ. Rü nüma ga


nüxüۡ nayangaugü ga yema cowaruxacü Ngechuchu rü naxca۳ի͑ɗիӡ͑
ǣՓӥիɗǣɥpataa۳xüۡtagu ngaxüۡxüۡ. 5ॸRü íyadauãxüۡca۳x rü ngoxi nayexma۳x ga
ñuxre ga duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ norü o. Natürü yexguma naxüۡtawa
rü nüxna nacagüe, rü ñanagürügü: nanguxgu, rü taxuüۡma inayangau, rü
—¿ӄacü ípexüe? ¿Rü tü۳xcüüۡ ЙľֆՓŕիüۡ i naãt‫ ڟ‬üxüۡիɥËҡ̲, yerü tauta norü owa
͑ǣŕ̲ËΎՓфӕիËӥ? —ñanagürügü. 6ॸRü nangu. 14ॸRü yexguma rü ñanagürü
nümagü ga yema ngúexüۡgü, rü yema igueraxüۡ: —¡Tagutáma texé wena cuxüۡ
ore ga Ngechuchu namaã nüxüۡ ҡ̲ә%фӥΎΥի! —ñanagürü. Rü norü
ixuxüۡãcü nanangãxüۡgü. Rü yemaca۳x ngúexüۡgü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣֆľ̲.
tama nüxna nanachu۳xgü. 7ॸRü natagu
Ngechuchu ínanawoxüۡ ga yema tupauca
nanac۳h۳agümü ga naxchirugü. Rü
ga taxüۡnewa taxegüxüۡ ga duüۡxüۡgü
yemaãcü Ngechuchuxüۡtawa nanagagü.
(Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Cu 2.13-22)
Rü nüma ga Ngechuchu rü natagu
naxaunagü. 8ॸRü muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü 15ॸRü yexguma Yerucharéüۡwa
naxchirumaãtama nanac۳h۳amagü. Rü nangugügu, rü Ngechuchu rü tupauca
ҡΎǣӥфӥ͑ɥիãt‫ ڟ‬ügü ga naãnewa ga taxüۡnegu naxücu. Rü inanaxügü ga
nadaüۡxüۡmaã nayac۳h۳amagü. 9ॸRü yema na ínawoxüۡãxüۡ ga yema yéma ҧacümaã
duüۡxüۡgü ga nape۳xegu ãgüxüۡ rü yema taxegüxüۡ rü naxca۳x taxegüxüۡ. Rü
togü ga wixweama ãgüxüۡ, rü tagaãcü nanawoegu ga norü mechagü ga yema
ñanagürügü: —¡Cuxüۡ ҡҡիŕŕǣӥ! ¡Rü duüۡxüۡǣӥǣֆŃ̲Āɥŕфӕ̲%ҡիľǣӥիüۡ rü
̲͑ľիŕËȍɗֆֆɗ̲ҽӕЙ͑ŕg‫ ڟ‬agu núma muxtucumaã taxegüxüۡ. 16ॸRü nanachu۳xu
ӡËӥ! 10ॸ‫ؽ‬Ѡӥ̲͑ľիŕËȍɗֆֆɗ̲ãŕ۳xgacü ga texé ҧacü na yéma ngepetüxüۡ
ya núma ngucü yexgumarüüۡ ga tupauca ga taxüۡnemachiawa. 17ॸRü
nuxcümaüۡcü ga tanatü ga Dabí ãŕ۳xgacü ɗ͑͑իӥǣӥǣ͑͑͑ǣәľիŕŕҡľիüۡ, rü
ͅkѠæԆॷ11 122

ñanagürü: —Tupanaãrü ore i naxca۳x ípec۳axüۡ ɗЙľфӥֆӕ̲ӥիŕՓ, rü


ümatüxüۡwa rü ñanagürü: ̲͑ľ͑ɗիɥ͑ЙľֆիΥǣӥիüۡ na marü
“Chopata rü guxüۡma i penayaxuxüۡ, rü aixcüma tá penayaxuxüۡ.
nachiüۡãnecüۡ۳ãx۳ güarü 25ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Йľֆӕ̲ӥիŕǣӥǣӕ,

ֆӕ̲ӥիŕЙҡüۡgu tá naxãŕǣ‫ ڟ‬ٚ, ͑ҡӥфӥ͑͑ǣŕի̲ǣӕɗҧacüca۳x texémaã


ñanagürü. Natürü pema rü ͑Йľ͑ӕŕիüۡ, ¡rü tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ pengechaüۡ!
‫ ڟ‬ax۳ güxüۡpataüۡ Йľֆիɥիŕŕ
ngɥta۳ ͑Ьľ͑ҡӥֆĀիӡǣӕËӥфӥҡЙľիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
—ñanagürü. 18ॸNatürü yexguma yemaxüۡ nangechaüۡxüۡca۳x i perü pecadugü.
͑իɥ͑ӥŕǣӕǣЙɗǣӥфӥãŕ۳xgacügü rü 26ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Йľ̲ҡ̲ҡӥիü‫ۡڟ‬

͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ nüxüۡ pengechaüۡgügu, rü Penatü ya


ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü inanaxügüe ga ĀիӡǣӕËӥфӥҡ ҡҡ%ӡҡ ̲Йľիü‫ ۡڟ‬nüxüۡ
naxca۳x na nadaugüxüۡ ga ñuxãcü nangechaüۡ —ñanagürü.
Ngechuchuxüۡ na yama۳xgüxüۡ. Yerü nüxüۡ
Ngechuchuna nacagüe na texéarü oregagu
namuüۡŕ, yerü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü
tupauca ga taxüۡnewa nangu۳իŕŕҡľիüۡ
yema norü ngu۳իŕŕҡľ̲%͑ҡ%ŕǣӥ.
19ॸNatürü yexguma marü nayáuanegu, (Mt 21.23-27; Lc 20.1-8)

ga Ngechuchu rü norü ngúexüۡgümaã 27ॸRü yemawena rü Yerucharéüۡca۳x

͑ӥի͑ɞ͑ɗիɥǣǣӕ̲ɥ%͑ľ. nawoegu. Rü yexguma Ngechuchu rü


tupauca ga taxüۡ͑ľǣӕֆիӡǣӥËȍɗǣӥֆ͑ľ,
Narüñ۳ľիŕǣֆľ̲ɗǣӕľфǣ͑ǣľфӥΎΦիüۡ
rü naxca۳ի͑իɥǣЙɗǣӥфӥãŕ۳xgacügü,
(Mt 21.20-22)
фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
20ॸRümoxüۡãcü pa۳xmama rü ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü togü ga ãŕ۳xgacügü
igueraxüۡtawa nachopetü. Rü yéma nüxüۡ ga yaguã۳xgü. 28ॸRü nüxna nacagüe, rü
nadaugü ga na nañ۳ľիŕիüۡ ñu۳xmata ñanagürügü: —‫ع‬ҽľիŃфӥ̲ӕǣǣӕ͑ɗիɥɗ
naxchúma۳xãwa nangu. 21ॸRü yexguma cunaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ә̲Ëӕիӥիüۡ? ¿Rü
ga Pedru rü nüxna nacua۳xãchi ga yema texé cuxüۡ tamu na cunaxüxüۡca۳x i
ɥ͑ľ%Ëӥ͑ǣӕЙľҡӥիüۡ, rü ñanagürü ͑ǣŕ̲? —ñanagürügü. 29-30ॸRü yexguma
Ngechuchuxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ga Ngechuchu rü nanangãxüۡ, rü
dücax i iguera ga chixexüۡ namaã ñanagürü nüxüۡ: —Choma rü tá ta pexna
cuxueguxüۡ, rü marü narüñ۳ľիŕ chaca, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍΎիüۡ pengãxüۡgu i
—ñanagürü. 22ॸRü Ngechuchu ͑ǣŕ̲Йľի͑naxca۳x chac۳axüۡ, rü choma
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¡Nüxü‫ۡڟ‬ rü tá ta pemaã nüxüۡ chixu na texé
ЙľֆիΥǣӥֆҽӕЙ͑! 23ॸ—Rü aixcüma choxüۡ muxüۡ na chanaxüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲.
pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ ¿Rü texé tanamu ga Cuáüۡ na duüۡxüۡgüxüۡ
wüxie daa ma۳իЙӦ͑ľիüۡ tamuxgu na ínabaiüۡիŕŕիüۡca۳x? ‫ع‬ѠӥҽӕЙ͑ֆɗɥիüۡ ga
ֆիӡǣËȍɗիüۡca۳x rü taxtü i taxüۡchiüwa namucü rü e۳xna duüۡxüۡgümare?
nügü na yatáexüۡca۳x, фӥËȍɗЙľǣ͑իɥ͑ӥ, —ñanagürü. 31ॸRü yexguma ga nümagü
ľǣɗիËӥ̲ЙľֆիΥǣӥ%Ëӥ̲͑ӥիüۡ rü inanaxügüe ga nügümaã na
͑ǣŕ̲͖Йľǣӥǣӕ. 24ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x yaporagatanücüüxüۡ, rü ñanagürügü:
pemaã nüxüۡ chixu rü guxüۡma i ҧacü i —Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ:
123 ͅkѠæԆॷ11ٍॷ12

٘ҽӕЙ͑͑ә̲̲͑͑ӕٚ, ñagügügu, yatü rü yéma puracütanüxüۡgüxüۡtawa


rü nüma rü chi ñanagürü tüxüۡ: nanamu ga wüxi ga norü duüۡxüۡxüۡ na
“¿Tü۳xcüüۡ ga tama nüxü‫ ۡڟ‬ЙľֆիΥǣӥիüۡ?ٚ naxca۳x íyac۳axüۡca۳x ga yema ubagü ga
ñanagürü chi tüxüۡ. 32ॸ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡËӥфӥՓ nüxna üxüۡ. 3ॸ—Natürü yema
rü: puracütanüxüۡgü rü nayayauxgü, rü
֤٘ҡӥǣӥ̲фľ͑ә̲̲͑͑ӕٚ, nanac۳uaixgü ga guma yatüarü duüۡxüۡ.
ñatarügügü tá? Rü yema ñanagürügü Rü taxuüۡma ga ubagü nüxna naxãgü, rü
yerü duüۡxüۡgüxüۡ namuüۡŕ. Yerü guxüۡma yemaãcü ínayamugü. 4ॸ—Rü yexguma
ga duüۡxüۡǣӥфӥ͑ֆիΥǣӥфӥɗիËӥ̲ ga guma yatü rü to ga norü duüۡxüۡxüۡ
Tupana nanamu ga Cuáüۡ na nüxüۡ yéma namu. Natürü ga guma rü
yaxuxüۡca۳x ga norü ore. 33ॸRü yemaca۳x nayama۳իŕфӕǣӥ, rü namaã naguxchigagü.
Ngechuchuxüۡ nangãxüۡgü, rü 5ॸ—Rü yexguma rü to ga norü duüۡxüۡxüۡ

ñanagürügü: —Tama nüxüۡ tacua۳x ga yéma namu. Natürü nayama۳xgü. Rü


texé núma na namuxüۡ ga Cuáüۡ ga yemawena, rü yéma nanamugü ga
baiüۡիŕŕфӕüۡ —ñanagürügü. Rü yexguma muxüۡma ga togü ga norü duüۡxüۡgü.
ga Ngechuchu rü nanangãxüۡ rü Natürü ga yema puracütanüxüۡgü rü
ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲фӥҡҡ%ӡҡ ̲ nayac۳uaixgü ga ñuxre, rü togü rü
pemaã nüxüۡ chixu na texé choxüۡ muxüۡ nanadai. 6ॸ—Rü yexguma rü nüxü‫ۡڟ‬
na chanaxüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ËȍΎի͑naxca۳x ínayaxü ga nanexüۡchi ga poraãcü nüxüۡ
pec۳axüۡ —ñanagürü. nangechaüۡcü. Rü düxwa guma nanexüۡ
yéma namu, ֆľфӥ͑ӥ̲͑ǣӕ͑իɥ͑ӥǣӕ
Cua۳xruüۡ ga puracütanüxüۡ ga
фӥËȍɗ͑͑ľǣ͑իɥ͑ӥŕǣֆľ̲
chixexüۡgügu ixuxüۡ
puracütanüxüۡgü. 7ॸ—Natürü yexguma
(Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)
guma cori nanexüۡ nadaugügu ga yema
puracütanüxüۡgü, rü nügümaã
12
1ॸRü Ngechuchu rü inanaxügü

ga ore ga cua۳xruüۡgügu ñanagürügü:


ixuxü̲ۡ%͑͑͑ǣәľիŕŕҡľիüۡ. Rü ٘ͮǣŕ̲%фӥҡ ͑ɗիɥɗ͖%͑%͑ľɗ
ñanagürü nüxüۡ: —Nayexma ga wüxi ga yixcama. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%tayama۳xgü na tóxrü
yatü ga norü naãnegu ubanecü ücü. Rü ͑ֆɗɥիüۡca۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ. 8ॸ—Rü
ínanapoxegu, rü nanaxü ga wüxi ga yemaãcü nayayauxgü, rü nayama۳xgü.
ubaarü yauxtüxüۡxüۡchica, rü wüxi ga Rü yema ubanecüpechinüwa nayata۳xgü
dauxüۡtaechica na meã nüxna ga naxüۡne. 9ॸ—Rü ñu۳xma rü pexna
nadauxüۡca۳x ga guxüۡma. Rü ñu۳իӡËȍɗ chaca, ¿pexca۳x rü ҧacü tá naxü ya yima
ñuxre ga puracütanüxüۡna nüxüۡ ӕ¡͑ľËӥфӥֆΎф̲͑%ɗ͑ǣŕ̲
͑Āӕիŕŕ. Ѡӥ̲͑%̲͑͑ľիŕŕ͑ puracütanüxüۡgü i chixexüۡgü? Rü dücax,
ngãxüۡǣӕ̲͑%͑ǣɥիüۡ yatoyexüۡca۳x ga rü ngŕ̲‫ ڟ‬ҡ ͑իӡ, rü tá nanadai i
yema ubatanü. Rü ñu۳իӡËȍɗǣֆľ̲ ͑ǣŕ̲ЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡgü, rü togüna tá
naãneãrü yora rü to ga nachiüۡãnewa ͑͑ի%ɗ͑ǣŕ̲ӕ¡͑ľËӥ. 10ॸ—¿Taguma
͑իӡ. 2ॸ—Rü yexguma nawa nanguxgu e۳xna nawa pengúe i Tupanaãrü ore i
ga na yadauxüۡ ga yema ubagü, rü guma ümatüxüۡ? Ƅфӥ͑ǣŕ̲Փфӥ͖͑ǣӥфӥ:
ͅkѠæԆॷ12 124

٘Ѡӥֆɗ̲͑ӕҡֆ̲ľËӥֆɥ%фӥ —ñanagürügü. 15ॸNatürü ga Ngechuchu


üruüۡgü nüxüۡ oechirécü, rü rü nüxüۡ nacua۳xama ga na chixexüۡgu
ñu۳ի̲фӥֆɗ̲ҡ̲͑ɗիɥֆ ̲͑%͑իɥ͑ӥŕիüۡ ga yema duüۡxüۡgü
ҽӕЙ͑͑ӥիɥфֆիӥËӕËȍɗËӥ͑ woo meã namaã na yanadexagüxüۡ. Rü
namaã inaxügüãxüۡca۳իֆɥЙҡ. yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ
11ॸѠӥҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ɗիɥ chixexüۡgu choxüۡ Йľ͑ǣӕիŕŕËȍüۡxüۡ?
ga naxücü ga yema, rü ñu۳xma ‫ͮؽ‬ӕ%͑ǣɥիüۡ Йɗ͑ǣľɗՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥɗĀɥŕфӕ
фӥ̲͑ľիŕËȍɗɗtaxca۳իٚ, ͑͑ǣɥիüۡ chadauxüۡca۳x! —ñanagürü.
͖͑ǣӥфӥɗ͑ǣŕ̲Ύфľ. 12ॸRü yexguma ga 16ॸRü yéma naxüۡҡՓ͑ǣɥիüۡ nangegü ga

yema paigüarü ãŕ۳xgacügü, rü ՓӥիɗҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕ. Rü Ngechuchu rü


͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ ñanagürü nüxüۡ: —¿Texéchicüna۳xã rü
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü togü ga ãŕ۳xgacügü ga ҡľիŃŃǣ͑ɗիɥɗ͑ǣɥǣӕӥիüۡ? —ñanagürü.
yaguã۳xgü, rü Ngechuchuxüۡ niyauxgüchaüۡ. Rü nümagü nanangãxüۡgü, rü
Yerü nüxüۡ nacua۳իǣӥǣ͑Ëȍɗǣ͑ֆɗɥիüۡ ñanagürügü: —Dumacüۡ۳ãx۳ ya ãŕ۳xgacü
ga yema ore ga cua۳xruüۡgu yaxuxüۡ. Natürü ya tacüchicüna۳ի%͑ɗիɥ—ñanagürügü.
duüۡxüۡgüxüۡ namuüۡŕфӥyemaca۳x taxuüۡma 17ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü

namaã naxüe. Ѡӥ͑ӥի͑ֆŃ̲ɞ͑ɗիɥ̲фľ. ñanagürü nüxüۡ: —¡Ãŕ۳իǣËӥ͑͑ǣɥիüۡ


Йľի%ɗ͑ǣŕ̲ãŕ۳իǣËӥфӥɗիɥËӥ, rü
Ãŕ۳xgacüaxü‫ ۡڟ‬Āɥŕфӕ̲%͑իӥҡ͑ӥիüۡchiga
ҽӕЙ͑͑͑ǣɥիüۡ Йľի%ɗ͑ǣŕ̲
(Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)
ҽӕЙ͑%фӥɗիɥËӥ! —ñanagürü. Rü
13ॸRü yexguma ga yema ãŕ۳xgacügü rü yexguma yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ, rü
Ngechuchuxüۡtawa nanamugü ga ñuxre namaã na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ.
ga norü duüۡxüۡgü ga Parichéugü rü
Ngechuchuna nacagüe rü ngoxi wena
Erodetanüxüۡgü na nüxna yacagüexüۡca۳x,
̲͑իŕɗĀӕüۡxüۡgü
rü ngoxi ҧacü rü chixexüۡ ga dexamaã
(Mt 22.23-33; Lc 20.27-40)
nüxüۡ nangãxüۡ na yemaãcü
ãŕ۳xgacügüxüۡtawa na íyaxuaxüۡgüãxüۡca۳x. 18ॸRüyemawena rü Ngechuchuxüۡtawa
14ॸRü nümagü rü naxüۡҡՓ͑իɥ, rü ínayadaugü ga ñuxre ga Chaduchéugü.
ñanagürügü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, Ѡӥ͑ӥ̲ǣӥ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ yaxugüexüۡ na
nüxüۡ tacua۳իфӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ ҡǣӕҡ ̲Փľ̲͑͑իŕիüۡ i yuexüۡ. Rü
nüxüۡ quixuxüۡ i ore. Rü tama yemaca۳x Ngechuchuna nayacagüe, rü
duüۡxüۡǣӥǣ̲фľËӕիɥ͑ӥ, erü tama norü ñanagürügü: 19ॸ—Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx,
düxétüxüۡnegu cudawenü, natürü ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓфӥ͖͑ǣӥфӥ:
͑Ëӥ̲͑ɗիɥɗËӕ͑ǣӕǣӥիüۡ. Rü aixcüma ٘Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Փӥիɗֆֆҡӥ
Ëӕ͑͑ǣәľիŕŕɗĀӕüۡxüۡgü na Tupana naxma۳x ngexacüyane nayu۳xgu,
naxwa۳xexüۡ%Ëӥ̲̲͑իŕիüۡca۳x. фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ŕ͑ľŕҡ̲
¡Tomaã nüxüۡ ixu! Ѡӥ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕֆ ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳իɗ͑ǣŕ̲
ãŕ۳xgacü ya tacü ya Dumacüۡ۳ãx۳ totanüwa yutecü i naxüۡma۳x, na
͑ǣɥիüۡ yauxchaüۡcü ¿rü namexüۡ ֆɗɥիüۡ na ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ի%ի%Ëӥիüۡca۳x ya
͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ taxãxüۡ, rü e۳xna tama? ͑ŕ͑ľŕǣ̲фӥֆӕËӥٚ,
125 ͅkѠæԆॷ12

ñanagürü ga yema ore. 20ॸ—Dücax, ͑ɗիɥфӥҡ̲ֆӕľիüۡ%фӥ͑ɗիɥ, erü


nayexma ga 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥ. Rü nape۳xewa rü taxúema tayu. Rü
naxãma۳x ga guma yacü, natürü tauta ͑ǣŕ̲%ËӥɗЙľ̲фӥЙΎф%ËӥɞЙľҡӥľ
naxãxãcüyane nayu. 21-22ॸ—Rü yexguma —ñanagürü.
ǣ͑ɥǣ͑ŕ͑ľŕ͑ӥիɥ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x
ͮǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥ̲ӕɗǣӕիüۡ i norü
ga yema ngecü, natürü guma rü ta nayu
̲ӕǣӥфӥֆľիľфɗիɥիüۡ
rü nangexacü. Rü yexguma ga guma
(Mt 22.34-40)
norü tomaŕ۳xpü۳իǣ͑ŕ͑ľŕ͑ӥիɥ͑ǣɥ̲%
naxãma۳x, natür ü yexgumarüüۡtama 28ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ ga

nüxüۡ nangupetü. Rü yemaãcü, gucüma ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓngu۳իŕŕҡľիüۡ, rü


ga guma 7ǣ͑ӥǣӥľ͑ľŕфӥ͑ǣɥ̲% nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣֆľ̲ҡΎǣӥǣ
naxãma۳x ga yema nge. Rü gucüma namücügü ga Ngechuchumaã na
nayue tauta naxãxãcüyane. Rü düxwa íyaporagatanücüüxüۡ. Rü nüma rü nüxüۡ
͑ǣɥ̲фӥҡɗֆӕǣֆľ̲͑ǣľ. 23ॸ—Rü nicua۳xãchi ga meãma na nangãxüۡãxüۡ.
dücax, ͑ǣŕիǣӕ̲ֆӕľիüۡ Փľ̲͑իŕǣӕ, Rü yemaca۳x Ngechuchuca۳ի͑ɗիӡ, rü
¿rü ngexcürüücü naxma۳իҡ ɗֆɗիɥɗ nüxna naca, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa
͑ǣŕ̲͑ǣľ? Yerü gucüma ga guma 7 ga ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ‫͑ع‬ǣŕիüۡrüüxüۡ i Tupanaãrü
͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳x ̲ӕ͑ɗիɥɗǣӕիüۡ i norü mugüarü yexera
—ñanagürügü. 24ॸRü yexguma ga ɗիɥիüۡ? —ñanagürü. 29ॸRü Ngechuchu
Ngechuchu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —ͮǣŕ̲
nüxüۡ: —Pema rü ípetüe erü tama nüxüۡ Tupanaãrü mu i guxüۡ i norü mugüarü
pecua۳x i Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ, rü ֆľիľфɗիɥիüۡ, фӥ͖%͑ɗիɥ, ñanagürü:
tama nüxüۡ pecua۳x i ñuxãcü na ٘‫ؽ‬ʊЙľфӥիɥ͑ӥŕ, ЬʊфŃ͑ľËüۡ۳ãx۳ gü! Rü
naporaxüۡ ya Tupana. 25ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ nüma ya Cori ya tórü Tupana,
yuexüۡ Փľ̲͑իŕǣӕ, rü taxúetáma фӥֆɗիɗËҡ̲͑ɗիɥֆҡΔфӥæΎфɗ.
tixãma۳xgü rü e۳xna tixãtegü. Erü 30ॸ¡Rü nüxüۡ nangechaüۡ ya Cori

ĀիӡËüۡ۳ãx۳ i Tupanaãrü orearü ya curü Tupana guxüۡne ya curü


ngeruüۡgürüüۡ ҡ ҡɗիɥǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲. maxüۡnemaã, rü guxüۡ i
26ॸ—Pema choxna peca i yuexüۡãrü Ëӕ%ŕ̲%, rü guxüۡ i nagu
dagüchiga. ¿Natürü tama e۳xna nawa Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡmaã, rü guxüۡ i curü
Йľ͑ǣәľɗҽӕЙ͑%фӥΎфľǣͅΎɥËȍŃ poramaã!ٚ
ümatüxüۡ ǣ͑ɥի%Ëӥǣ ñanagürü. 31ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲͑Ύфӥҡիфľɗ
۳ uxratanünechigaxüۡ íyaxuxüۡwa? Erü
íiya Tupanaãrü mu, rü ñanagürü:
ֆľ̲ΎфľՓфӥͅΎɥËȍŃիüۡ ñanagürü ga “¡Rü nüxüۡ nangechaüۡ i cumücü na
Tupana: cugü cungechaüۡxüۡrüüۡ!ٚ
٘æȍΎ̲͑ɗիɥɗk¡фáüۡãrü Tupana, rü ñanagürü. Rü nataxuma i to i Tupanaãrü
ʊËȍ фӥҽӕЙ͑, rü Acobuarü ̲ӕɗ͑ǣŕ̲ǣӥфӥֆľիľфɗիɥիüۡ
ҽӕЙ͑ٚ, —ñanagürü. 32ॸRü yexguma ga yema
ñanagürü. 27ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ΎфľՓ͑ӥիüۡ ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľիüۡ, rü
tacua۳իфӥҽӕЙ͑фӥ̲իŕիüۡãrü Tupana ñanagürü Ngechuchuxüۡ: —Marü name, Pa
ͅkѠæԆॷ12 126

ͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ľфӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ ega nümatama ga Dabí, rü norü


nüxüۡ quixuxüۡ ͑ՓӥիɗիɗËҡ̲͑ֆɗɥիüۡ ya Corimaã naxuãgu? —ñanagürü. Rü
Tupana, фӥ͑ҡիӕ̲ֆ͑ɥ. 33ॸ—Rü yema muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga yéma
͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑իüۡ na ingechaüۡxüۡ guxüۡne yexmagüxüۡ, фӥҡ%ŕ%Ëӥ̲
ya tórü maxüۡnemaã, rü guxüۡ i nagu Ngechuchuaxüۡ‫ ڟ‬ɗ͑фӥիɥ͑ӥŕ.
фӥիɥ͑ӥիüۡmaã, rü guxüۡ i tórü poramaã, rü
Ngechuchu rü nüxüۡ nixu na tama
nüxüۡ na ingechaüۡxüۡ i tamücü i yigü na
yameãrü maxüۡãx
۳ güxüۡ ga yema
ingechaüۡxüۡrüüۡ, фӥ͑ǣŕ̲͑ɗիɥɗǣӕիüۡma i
͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
naxüۡnagü i Tupanaca۳x naćaixüۡ i
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ
tupaucaarü artaruwa ínagugüxüۡãrü yexera
(Mt 23.1-36; Lc 11.37-54, 20.45-47)
ɗիɥիüۡ —ñanagürü. 34ॸRü yexguma
Ngechuchu nüxüۡ da۳u۳xgu ga mexüۡgu na 38ॸNgechuchu rü norü ngu۳իŕŕҡľՓфӥ
͑իɥ͑ӥ%Ëӥ̲͑͑͑ǣ%իüۡãxüۡ ga yema ñanagürü: —‫ؽ‬Ьľիӕ%ŕǣӥnaxca۳իɗ͑ǣŕ̲
͑ǣәľիŕŕфӕüۡ ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľիüۡ, rü ͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥɗͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
ñanagürü nüxüۡ: —Marü tama taxüۡ cuxüۡ‫ڟ‬ ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ! Erü nümagü rü norü me
nataxu na cunayaxuxüۡ ya Tupana na curü ͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ ɗ͑իËȍɗфӕ̲%͑͑իɥ%͑ľ%իüۡ.
ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիücۡ a۳x —ñanagürü. Rü Rü nanaxwa۳xegü na cayewa duüۡxüۡgü meã
yemawena rü marü taxuüۡma nügü nüxüۡ ͑фӥ̲Ύիŕǣӥիüۡ. 39ॸ—Rü
͑ЙΎфիŕŕ͑͑ӥի͑ֆËËȍɗǣӥիücۡ a۳x. ngutaque۳xepataüۡǣӥՓфӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥɗ
ãŕ۳xgacügüma۳xwe۳xewa na natogüxüۡ. Rü
‫ع‬ҽľիŃ͑͑ľ͑ɗիɥֆæфɗѸҡӕ?
Υ͑ǣӥɗҡիüۡՓфӥ͑ǣŕ̲Υ͑%фӥ
(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)
yoraxüۡtawa ügüxüۡ i nachicaca۳x nadaugü.
35ॸRü yexguma tupauca ga taxüۡnewa 40ॸ—Natürü tüxna nanapuxüۡ ya

ɞ͑͑ǣәľիŕŕҡľֆ͑ľǣͮǣľËȍӕËȍӕ, rü tümapatagü ya yíxema yutegüxe. Rü


duüۡxüۡgüna naca, rü ñanagürü: ñu۳իӡËȍɗnanama۳իŕŕɗ͑Ύфӥֆӕ̲ӥիŕǣӥ͑
—¿Tü۳xcüüۡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü i ͑ǣŕ̲ǣӕ͑ӥǣӥyacu۳xgüxücۡ a۳x rü duüۡxüۡgü
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ i ñagüxüۡ: ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥŕիücۡ a۳x na aixcüma mexüۡgü na
“Yima Cristu ya Tupana nüxüۡ unetacü ֆɗիɥǣӥիüۡ. ͮҡӥфӥ͑ӥ̲ǣӥҡ ͑ɗիɥɗ
rü nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga Dabítaa yexeraãcü napoxcuexüۡ —ñanagürü.
͑ɗիɥٚ, ñagüxüۡ? 36ॸ—¿Rü ñuxãcü i
֤ӕҡľËӥǣ͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xcü ga
͑ǣŕ̲%ËӥֆĀľիǣӥիüۡ? Yerü nümatama
Tupanaca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ixãcü
ga Dabí, фӥֆľիǣӕ̲ҽӕЙ͑%ŕɗ
(Lc 21.1-4)
Ԗӥ͑ľիüۡ ͑%ŕՓɗĀľիǣӕфӥ͖͑ǣӥфӥ:
“Cori ya Tupana rü chorü Corixüۡ 41ॸWüxicana ga Ngechuchu rü tupauca

ñanagürü: ‘¡Nuã chorü ga taxüۡ͑ľ%фӥĀɥŕфӕËȍɗüۡãrü to۳xma۳xtawa


tügünecüwawa rüto ñu۳xmatáta narüto. Rü yéma inadawenü ga ñuxãcü
nüxüۡ ËȍфӥЙΎф̲ŕɗËӕфӥ duüۡxüۡǣӥֆľի̲͑ǣɥիüۡ na
ӕՓ͑ӥǣӥ͑Ëӕǣ͑իɥ͑ӥŕիücۡ a۳x!ٔॸٚ yanaxücuchigüxüۡ ǣ͑ΎфӥĀɥŕфӕǣӥ. Rü
ñanagürü ga yema orewa. 37ॸ—¿Natürü muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga
͖ӕիӡËӥфӥՓɗġ¡ɞҡֆɗɥիüۡ ya Cristu, ɗĀɥŕфӕã۳xgüxüchixüۡ фӥֆľի̲͑ǣɥիüۡ
127 ͅkѠæԆॷ12ٍॷ13

͑ֆфӥ͑ӕËӕËȍɗǣ̲ӕիӡËȍɗËӥǣ͑Ύфӥ to۳xma۳իҡՓֆľի̲͑ľՓ͑իɥ. Rü yéma


Āɥŕфӕ. 42ॸRü ngürü yéma ingu ga wüxi ga narüto ga Ngechuchu. Rü Pedru rü
ֆӕҡľËӥǣ͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xcü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ rü Aüۡdré rü
Փӥիɗǣֆľ̲ĀɥŕфӕËȍɗüۡǣӕ͑ǣɥիüۡ naxüۡҡՓ͑իɥ͑͑ΎիфӥՓ̲͑ӥի͑
ɗֆфӥիӥËӕËȍɗǣҡիфľҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕիËӥ nacagüexüۡca۳x. Rü ñanagürügü:
ga ítanücü. 43ॸRü yexguma ga Ngechuchu —Tanaxwa۳xe i tomaã nüxüۡ quixu na
rü norü ngúexüۡgüca۳x naca, rü ñanagürü ñuxgu tá nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ
nüxüۡ: —Aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü quixuxüۡ. ¿Rü ҧËӥҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ
͖%͑ǣľËӥɗֆӕҡľËӥɗ͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xcü, rü cua۳xruüۡ i nawa nüxüۡ tacuáxüۡ na
guxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ҡΎǣӥɗĀɥŕфӕËȍɗüۡǣӕĀɥŕфӕ nangupetüchaüۡxüۡ ɗ͑ǣŕ̲?
͑ǣɥիüۡ ixücuchigüxüۡ%фӥֆľիľф͑ǣɥիüۡ ixã. —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga
44ॸErü guxü̲ۡɗҡΎǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ inaxãgü i Ngechuchu rü nanangãxüۡ rü ñanagürü
͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ‫ ڟ‬íyaxügücü. ͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ nüxüۡ: —‫ؽ‬Ьľիӕ%ŕǣӥ͑ҡիәľ̲Йľիüۡ
͑ǣɥիüۡ‫͑ ڟ‬ҡӕիֆ͑ľ͑ǣɥիüۡ ixã i gu۳xcüma i ՓΎ̲ӥիŕŕիüۡca۳x! 6ॸ—Ƅфӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i
͑ǣɥիüۡ‫͑ ڟ‬ǣŕxma۳իËӥɗ͑ǣɥфӥΥ͑ҡ͑ӥ duüۡxüۡgü tá ínangugü, rü chaugu tá
—ñanagürü. nügü nicu۳xgü, rü ñanagürügü tá:
٘æȍΎ̲͑ɗիɥɗæфɗѸҡӕٚ, ñanagürügü tá.
Ngechuchu nanaxunagü na tupauca ga
Ѡӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i duüۡxüۡgüxüۡ tá
taxüۡnegu tá na napogüexüۡ
͑ՓΎ̲ӥիŕŕ. 7ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ
(Mt 24.1-2; Lc 21.5-6)
Йľիɥ͑ӥŕǣӕ͑͑ӥǣӥnaćaixüۡ i
nachiüۡãnegü i ngaicamagüxüۡ rü togü i
13
1ॸRü yexguma tupauca ga
taxüۡ͑ľՓɞ͑իӡիӡǣӕǣ nachiüۡãnegü i yaxüۡgugüxüۡ, ‫ؽ‬фӥҡ%ӡҡ ̲
Ngechuchu, rü wüxi ga norü ngúexüۡgü rü ͑ǣŕmaca۳x pe¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ! Erü
ñanagürü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx ¡dücax ՓΎľҡ̲͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑͑ǣӕЙľҡӥ.
͖ӕի%Ëӥ͑ɗ̲ľիŕËȍɗֆĀҡӕЙӕËֆ ͮҡӥфӥҡ%ӡҡ ̲͑%͑ľ%фӥgu۳ի͑ɗիɥɗ
itaxüۡne rü naxtapü۳xarü nutagü! ͑ǣŕ̲. 8ॸ—Erü wüxi i nachiüۡãne rü to i
—ñanagürü. 2ॸNatürü Ngechuchu nachiüۡãnemaã tá nügü nadai. Rü wüxi
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pema nüxüۡ ya ãŕ۳xgacüarü churaragü rü to i
pedaugü ya guxüۡnema ya yima tupauca ya ãŕ۳xgacüarü churaragümaã tá nügü
taxüۡ͑ľ%фӥɥЙҡǣӥ. Natürü pemaã nüxüۡ nadai. Rü muxüۡma i nachicawa rü tá
chixu rü aixcüma guxüۡnema ya daa naxɥã۳xãchiane. Rü tá taiya nangu۳x.
ɥЙҡǣӥфӥҡ ͑ǣӕ͑ЙΎǣӥľ. Rü norü Natürü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲фӥ͑Ύфӥ
nutagü rü taxucütáma nügüétü naxüxüra, ӥǣӥ̲фľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡ i tá
rü bai tá ya wüxi —ñanagürü. ngupetüxüۡ. 9ॸ—¡Rü meã pegüna
pedaugü! Erü ãŕ۳xgacügüpe۳xewa tá pexüۡ
Cua۳xruüۡgü i tá nüxüۡ idauxüۡ naxüۡpa na
nagagü, rü ngutaque۳xepataüۡgügu tá
nagúxüۡ i naãne
pexüۡ nic۳uaixgü. Rü nachiüۡãnegüarü
(Mt 24.3-28; Lc 21.7-24, 17.22-24)
ãŕ۳xgacügüpe۳xewa tá pexüۡ nagagü
3-4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥϘфɞ¡ӕ͑ľËӥфӥ naxca۳x na chorü duüۡxüۡǣӥ͑Йɗիɥǣӥիüۡ.
Ma۳իЙӦ͑ľǣҡӕЙӕËǣҡիüۡneãrü ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ Йľիü‫ ۡڟ‬natauxcha na
ͅkѠæԆॷ13 128

͑ǣŕ̲ãŕ۳xgacügümaã nüxüۡ pixuxüۡ i ҡӥ̲%͑ľՓ͑ǣŕի̲իŕфӥҡ̲̲͑ľɗ


chauchiga. 10ॸ—Natürü naxüۡpa na tümapataca۳x tataegu na tümachirugü
nagúxüۡ i naãne rü tanaxwa۳xe i tayayaxuxüۡca۳x. 17ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲
ҽӕЙ͑%фӥΎфľɗ̲իŕիŕŕфӕüۡ rü guxüۡ i ngunexüۡgügu, rü wüxi i ngechaüۡ ҡ ͑ɗիɥ
nachiüۡãnewa na naxunagüxüۡ. i tümaca۳x ya yíxema ngexegü ya
11ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲ itacharaüۡǣӥիľфӥֆɞիľ̲̲ɥի%Ëӥǣӥիľ.
ãŕ۳xgacügüpe۳xewa pexüۡ nagagügu, ¡rü 18ॸ—¡Rü Tupanana naxca۳x peca i perü

ҡ%ӡҡ ̲ЙľիΎľǣ%ŕǣӥnaxca۳x na ֆӕ̲ӥիŕՓ͑ҡ̲ǣ ӕ͑ľɗիӥֆ͑ľ


ҧacümaã tá penangãxüۡxüۡ! ¡Rü namaã pexüۡ na nangupetüxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
nüxüۡ Йɗիӕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲ chixexüۡ! 19ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgügu
Tupana pexna ãxüۡ na nüxüۡ pixuxüۡca۳x! фӥЙΎф%Ëӥҡ ͑͑ǣŕի̲ɗ͑ǣәիüۡ ga
Ƅфӥҡ%ӡҡ ̲Йľ̲͑ɗիɥ͑ЙɗĀľիǣӥիüۡ, noxri Tupana naãne ixügügumama
͑ҡӥфӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ taguma yexmaxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲Փľ͑фӥ
pewa idexaxüۡ. 12ॸ—Ѡӥ͑ӥǣӥľ͑ľŕǣӥՓ ҡǣӕҡ ̲͑͑ǣŕի̲. 20ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲
tátama rü ãŕ۳xgacügüxüۡtawa nügü ҽӕЙ͑ҡ̲͑͑Ύիфľիŕŕǣӕɗ͑ǣŕ̲
ínayaxuaxüۡǣӥ͑͑ǣŕ̲%Ëӥҡӥիüۡ ngunexüۡgü, rü taxúetáma tamaxüۡ.
naćaixüۡca۳x. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ tá ta i ͮҡӥфӥҽӕЙ͑фӥ̲фӥ͑͑͑Ύիфľիŕŕɗ
papagü rü mamagü rü tá naxãcügüxüۡ ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgü erü tüxüۡ nangechaüۡ
ínayaxuaxüۡgü. Rü nümagü i naxãcügü ya yíxema noxrüxüۡ tüxüۡ yadexechixe.
фӥҡ ͑͑ҡӥǣӥ̲%фӥ͑ŕǣӥ̲%͑͑ӕŕ, 21ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃЙľիüۡ ñagügu:

rü tá tüxüۡ ínayaxuaxüۡgü na ãŕ۳xgacügü “Dücax, Ā͑ɗիɥֆæфɗѸҡӕٚ, ñagügu,


tüxüۡ nad۳aixüۡca۳x. 13ॸ—Rü guxüۡ i rü e۳xna:
naãnewa rü duüۡxüۡgü tá pexchi naxaie ٘Ǿӕ͑ɗիɥֆæфɗѸҡӕٚ, ñagügu, ‫ؽ‬фӥҡ%իӢ
naxca۳x na chorü duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥիüۡ. i nüxü‫ ۡڟ‬ЙľֆիΥǣӥիüۡ! 22ॸ—Erü
Natürü yíxema naŕt‫ ڟ‬üwa meã Cristugüneta rü Tupanaãrü orearü
Tupanaãxü‫ ۡڟ‬ֆիΥΥ̲ իŕ, rü yíxema tá uruüۡgüneta tá ínangugü. Rü tá
ҡɗիɥֆɗիËӥ̲͑ֆիәիľɗ̲իüۡ i nanaxügü i muxüۡma i cua۳xruüۡgü i
taguma gúxüۡ. 14ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ taxüۡgü. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ, ega nüxüۡ‫ڟ‬
peda۳u۳իǣӕɗ͑ǣŕ̲%ӡ%Ëȍɗիüۡ rü natauxchagu, rü tá tüxüۡ ͑ՓΎ̲ӥիŕŕǣӥ
%ӡËӥ̲իüۡchixüۡ ɗËȍɗիľիŕŕфӕüۡ i ngextá woo ya yíxema duüۡիŕǣӥֆҽӕЙ͑ҡ̲
tama íinaxwa۳xexüۡՓ͑͑͑ǣŕի̲իüۡ, tüxüۡ idexechixe. 23ॸ—‫ؽ‬Ьľիӕ%ŕǣӥ! Erü
фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆֆɞիľ̲֤ӕĀŃ͑ľՓ guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ҡ ͑ǣӕЙľҡӥիüۡ, rü marü
͑ǣŕի̲ǣӥիľ, rü tanaxwa۳xe i naxüۡpa pemaã nüxüۡ chixu.
ma۳իЙӦ͑ľ%͑ľՓҡ¡ӕի̲ӥ. Rü texé ya
͵ӕի%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕիǣӕ̲͑ҡľǣӕǣӕֆ
yíxema nüxüۡ daumatüxe, ‫ؽ‬фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ
Tupana Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ
ɗ̲ľ%͑ǣӕҡфӥիɥ͑ӥɗ͑ǣŕ̲! 15ॸ—Rü
(Mt 24.29-35, 42, 44; Lc 21.25-36)
͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgu texé tümapataa۳xtüwa
͑ǣŕի̲ǣӕ, rü tama name i tümapatagu 24ॸ—Natürümarü nangupetügu i
tayangaxi na ҧËӥɗҡӥ̲%фӥ͑ǣŕ̲իüۡ ͑ǣŕ̲͑ǣәիüۡgü, фӥ͑ǣŕ̲
tayayaxuxüۡca۳x. 16ॸ—Rü texé ya ngunexüۡgügu rü tá nixo ya üa۳xcü rü
129 ͅkѠæԆॷ13ٍॷ14

ҡ%ӡҡ ̲ɗ͑¡իɗֆҡӕľ̲Ëӥ. 25ॸ—Rü ñuxgu tá na nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲.


ՓΎф̲Ëӕфɗǣӥфӥŕիҡǣӥфӥҡ ͑фӥֆɗ. 33ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x, ¡ipedaue rü
Rü guxü̲ۡɗĀիӡՓ͑ǣŕի̲իüۡ rü tá Йľիӕ%ŕǣӥ! Erü tama nüxüۡ pecua۳x i ҧacü
naxɥã۳xãchitanü rü nachicana tá rü ngora tá íchangu i chomax. 34ॸ—Rü
͑ɗիɥǣËȍɗҡ͑ӥ. 26ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ɗ guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ,
duüۡxüۡgü rü tá nüxüۡ nadaugü ya Tupana фӥ͑͑͑ǣŕիǣӕ̲фüۡ ya wüxi ya yatü
Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ͑Ëɗի͑ľիüۡgu ֆɗիӡ%ËȍɗËȍüۡcü na to i nachiüۡãnewa
ɞ͑իɥիüۡ i guxüۡma i norü poramaã rü ͑իӡիüۡca۳x rü norü duüۡxüۡgüxüۡ mucü na
norü ngóonexüۡmaã. 27ॸ—Rü tá nanamu i nüxna nadaugüxüۡca۳x ya nachiüۡ. Rü
norü orearü ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ na ՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgüna nanaxã i
tüxüۡ nanutaque۳xexüۡca۳x ya yíxema norü puracü, фӥ͑ǣŕ̲ɥã۳xãrü dauruüۡ
Tupana tüxüۡ idexechixe ya guxüۡwama rü nanamu na ngŕm ‫ ڟ‬a meã nüxna
͑ǣŕի̲ǣӥիľ͖u۳xmatáta naãne ۡ
nadauxüca۳x. 35-36ॸ—‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x name

íyacuáxüۡwa nangu. 28ॸ—‫ؽ‬ʊЙľфӥիɥ͑ӥŕɗ ͑ɗիɥɗЙľ̲фӥɗЙľĀӕľ! Erü tama nüxüۡ


ñaã ngu۳իŕŕҡľɗori ۳x i iguerachiga, rü pecua۳x i ñuxgu tá ínangu ya yima cori
naxca۳x pengúe! Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ ֆɥЙҡфӥֆΎф, rü bexmana noxri
ngexwacaxüۡxüۡ i nachacüüxacügü nachütagu, rü e۳xna ngãxüۡcüügu, rü
iyarüyixgu rü naxüátügu, фӥ͑ǣŕ̲Փ e۳xna ota icaxgu, rü e۳xna noxri
nüxüۡ pecua۳ի͑Йիҡ ҡӕ͑ľËӥֆɗɥիüۡ. yangóonegu. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x ipedaue na
29ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ ngürüãchi ínanguxgu tama ípepeeyane
nüxüۡ peda۳u۳xgu na nangupetüxüۡ i pexüۡ na íyanguéüۡxüۡca۳x! 37ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲
͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, rü ore i pemaã nüxüۡ chixuxüۡ, rü guxüۡ i
͑ǣŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ pecua۳x na paxaxüchi duüۡxüۡgüca۳ի͑ɗիɥ. ¡Rü ipedaueecha!
tá ínanguxüۡ ya Tupana Nane ya —ñanagürü.
duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥ. 30ॸ—Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲
Ãŕ۳xgacügü naxca۳x nadaugü na ñuxãcu
ñu۳xma pemaã nüxüۡ chixuxüۡ rü aixcüma
Ngechuchuxüۡ yayauxgüxüۡ
tá nangupetü naxüۡpa na nayuexüۡ i
(Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Cu 11.45-53)
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲̲իŕիüۡ.
31ॸ—ġիӡǣӕիüۡ i naãne rü ñoma i naãne taxre ga ngunexüۡ nataxu ga
14
1ॸRü

rü tá inayarüxo. Natürü chorü ore rü na nawa nanguxüۡ ga Yudíugüarü


tagutáma inayarüxo, rü aixcüma tá ЙľҡǣԖЙľҡӥËȍɗǣǣ͑ǣӕ͑͑ǣΥ۳xgüãxüۡ
ningu. 32ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ rü ǣЙ%ӡǣ͑ǣľфӥЙӕիŕŕфӕüãۡ x‫ ڟ‬üۡ. Rü ga
ngora i nagu tá nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ paigüarü ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga
pemaã nüxüۡ chixuxüۡ, rü Tanatü ya mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü naxca۳x
ҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ӥիüۡ nacua۳x i ñuxgu nadaugü ga ñuxãcü bexma duüۡxüۡgüechita
tá na nangupetüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲, rü taxúema Ngechuchuxüۡ na yayauxgüxüۡ rü na
ya togue nüxüۡ tacua۳x. Rü woo i norü yama۳xgüãxücۡ a۳x. 2ॸYerü nümaxüۡ rü
orearü ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ rü tama ñanagürügü: —Taxucürüwama ñu۳xma
nüxüۡ nacua۳xgü, rü woo i choma na petagu tayayauxgü, erü duüۡxüۡgü rü tá
ͮ͑ľËȍɗɥիüۡ rü tama nüxüۡ chacua۳x i ҡ̲%͑͑ӕŕ—ñanagürügü.
ͅkѠæԆॷ14 130

üxüۡ rü tá ta nüxüۡ nixugügü. Rü


Wüxi ga nge rü Ngechuchuerugu
͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑ǣɥի͑nacua۳xãchie i
inaba ga pumara
duüۡxüۡgü —ñanagürü ga Ngechuchu.
(Mt 26.6-13; Cu 12.1-8)
3ॸѠӥͮǣľËȍӕËȍӕфӥ´ľҡ ͑ɗ%Փ͑իӡ Yuda rü ãŕ۳իǣËӥǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕ͑
ñuxãcü tá na Ngechuchuxüۡ
͑ЙҡՓǣæȍɗ̲ ӡǣ
yayauxgüxüۡca۳x
rüchaxünecümaã naxugüãcü. Rü
(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)
yexguma mechawa natoyane, rü yéma
ingu ga wüxi ga ngecü ga wüxiweüۡ ga 10ॸѠӥ֤ӕĀʊËфɗәҡľǣՓӥիɗǣֆľ̲12

pumara ga yixichixüۡ ga tatanüxüۡchixüۡ ga ngúexüۡtanüxüۡ ɗիɥիüۡ, rü Yudíugüarü


yéma ngecü. Rü iyapoyenagu ga yema paigüarü ãŕ۳իǣËӥǣӥҡ͑ӥՓ͑իӡ͑
pumarachixüۡ ga nuta ga ̲͑%ֆ̲ľիŕŕ%իücۡ a۳x na ñuxãcü tá na
̲ľիŕËȍɗËӥnaxca۳x, rü Ngechuchuerugu Ngechuchuxüۡ yayauxgüxücۡ a۳x. 11ॸRü
inaba. 4ॸNatürü ñuxre ga yema yéma yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣӕ, rü nümagü
yexmagüxüۡ фӥ͑͑ӕŕnaxca۳x ga yema ga yema ãŕ۳իǣËӥǣӥфӥ͑ҡ%ŕǣӥ. ѠӥĀɥŕфӕ
naxüxüۡ ga yema ngecü, rü nügümaã ֤ӕĀ͑͑ǣɥիüۡ naxuaxüۡgü. Rü yexgumama
ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ͑ǣŕի̲ inanaxügü ga Yuda ga naxca۳x na nadauxüۡ
inaxaiyaxüۡ ɗ͑ǣŕ̲Йӕ̲ф? 5ॸ—Rü ga ñuxãcü nüxü‫͑͑ ۡڟ‬ҡӕիËȍիŕŕǣӥ%իüۡ na
͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥɗ300 tachinü i duüۡxüۡgüechita Ngechuchuxüۡ
Āɥŕфӕǣӕ̲͑%ɗҡիľ, rü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣŕ̲ yayauxgüxücۡ a۳x.
Āɥŕфӕ̲%͑ӥիüۡ irüngüۡիŕŕɗ͑ǣŕ̲
Üpetüchigaarü õnawa nachibü ga Cori
duüۡxüۡǣӥɗ͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xgüxüۡ
(Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Cu 13.21-30;
—ñanagürügü. Ѡӥֆľ̲%Ëӥ͑ǣɥËȍɗǣ
1 Co 11.23-26)
nidexagü ga yema nge. 6ॸNatürü ga
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: 12ॸRü nawa nangu ga ngunexüۡ ga nagu

—¡Ngexrüma! ¿Tü۳xcüüۡ ͑ǣɥիüۡ inaxügüxüۡ ǣֆľ̲ЙľҡǣЙ%ӡǣ͑ǣľфӥ


pechixewe? Ƅфӥ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲%͑իӥիüۡ, Йӕիŕŕфӕüãۡ x‫ ڟ‬üۡ nagu nangΥ۳xgüxüۡ. Rü yema
rü wüxi i mexüۡ ͑ɗիɥ. 7ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲ ͑ɗիɥǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga nagu carneruxacü
͑ǣľфӥĀɥŕфӕã۳xgüxüۡ rü guxüۡgutáma naxca۳x yama۳xgüxüۡ ǣԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡ.
Йľҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ, фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ Rü yexguma ga norü ngúexüۡgü rü
pexüۡ‫ ڟ‬natauxcha na nüxüۡ perüngüۡիŕŕիüۡ i Ngechuchuna nacagüe, rü ñanagürügü:
͑ǣŕիǣӕ̲penaxwa۳xegu. Natürü i —¿Ngextá cunaxwa۳իľ͑ҡ̲͑ľիŕŕիüۡ i
ËȍΎ̲фӥҡ%ӡҡ ̲ǣӕիüۡgu petanüwa Υ͑ɗԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡǣӕɗ͑ǣΦիüۡ?
Ëȍ͑ǣŕի̲. 8ॸ—Rü ñaã nge rü inaxü i —ñanagürügü. 13ॸRü yexguma ga nüma rü
guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬tauxchaxüۡ, rü nanamu ga taxre ga norü ngúexüۡgü, rü
͑ǣŕmaca۳x yoxni choxüۡ ipumaraxüۡne ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ƚËӥ, ֆŃɥ%͑ľՓЙľիɥ!
naxüۡpa na ichatáxüۡ. 9ॸ—Rü aixcüma Ѡӥ͑ǣŕի̲ҡ ͑ӥիüۡ peyangau i wüxi i yatü
pemaã nüxüۡ chixu rü guxüۡ i naãnewa i i wüxi ya tüۡxüۡ ֆĀľի ̲%%%Ëӕիľ͑ǣŕի̲
ngextá duüۡxüۡgü nüxüۡ íixugügüxüۡwa i tüxüۡ ingexüۡ. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ՓľЙľфӥիɥ! 14ॸ—¡Rü
Ύфľɗ̲իŕիŕŕфӕüۡ, rü ñaã ngecü chomaã ֆɗ̲ɥЙҡֆ͑ǣӕֆիӥËӕ͑ľɗ͑ǣŕ̲
131 ͅkѠæԆॷ14

yatü, фӥֆɗ̲ɥ%фӥֆΎф̲%͑ӥիüۡ pixu, rü ínachibüeyane, rü Ngechuchu nanayaxu ga


ñapegügü nüxüۡ: Й%ӡ. ѠӥҽӕЙ̲͑͑Ύիŕ͑ի%, rü
٘ҽΎфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡ nüxüۡ nacuáxchaüۡ na inanabücu, rü norü ngúexüۡgüxüۡ nayanu.
͑ǣŕիüۡ ֆɗɥիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ӕËЙӕɗ͑Ύфӥ Rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Penayau۳իɗ͖%Й%ӡ!
ngúexüۡgümaã tá nawa nachibüxüۡ i Ѡӥ͑ǣŕ̲фӥËȍիӕ͑ľËȍɗǣ͑ɗիɥ
ԖЙľҡӥËȍɗǣфӥΥ͑ǣӕٚ, ñapegügü nüxüۡ! —ñanagürü. 23ॸRü yemawena nanayaxu ga
15ॸ—Rü nüma tá pexüۡ nüxüۡ ͑Āӕիŕŕɗ wüxi ga pochiyu ga binumaã ããcuxüۡ. Rü
wüxi i ucapu i taxüۡ ɗ̲фӥ̲ľ%̲ľիŕŕիüۡ i yexgumarüüۡ ҡҽӕЙ̲͑͑Ύիŕnaxca۳x
͑ΎфӥĀիӡËȍɗüۡՓ͑ǣŕի̲իüۡ. ¡Rü ngŕm ‫ ڟ‬a ͑ի%իɥф, rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgüna
penamexŕŕ۳իɗҡΔфӥΥ͑ɗԖЙľҡӥchigaca۳x nanaxã. Rü guxüۡma nawa naxaxegü. 24ॸRü
ɗիɥիüۡ! —ñanagürü nüxüۡ. 16ॸѠӥɗ͑իɥ%Ëȍɗǣ ñanagürü nüxüۡ: —Daa binu ya chaugü i
yema taxre ga ngúexüۡgü, фӥɥ%͑ľՓ͑իɥ. muxüۡma i duüۡxüۡgüca۳իɗ¡ËӥËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü
Rü yexma nüxüۡ inayangaugü ga guxüۡma yimawa Tupana meãma nanango۳իŕŕ͑
yema Ngechuchu namaã nüxüۡ ixuxüۡrüüۡ. ɗիËӥ̲ֆɗɥիüۡ i norü uneta. 25ॸ—Rü
ѠӥֆŃ̲̲͑͑ľիŕŕǣΥ͑ǣ aixcüma pemaã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡ%ӡҡ ̲
ԖЙľҡӥchigaca۳իɗիɥիüۡ. 17ॸRü yexguma marü wena chayaxaxü ya daa binu ñu۳xmatáta
nachütachaüۡgu, rü ínangu ga Ngechuchu Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa binu ya
namaã ga yema 12 ga norü ngúexüۡgü. ngexwacaxüۡcü chayaxaüx —ñanagürü.
18ॸRü yexguma mechawa ínachibüeyane, rü
Ngechuchu nüxüۡ nixu na Pedru rü tá
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: —Aixcüma
nügü iyacúxüۡ na norü ngúexüۡ ֆɗɥիüۡ
pemaã nüxüۡ chixu rü wüxie ya petanüwa i
(Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Cu 13.36-38)
ñu۳ի̲ËȍΎ̲%͑ӕ%Ëȍɗ¡ӥիľҡ ҡɗիɥֆ
bexma choxüۡ íyaxuaxüۡիŕ—ñanagürü. 26ॸѠԖ͖u۳իӡËȍɗ͑Փɗֆľǣӥ͖ӕիфľǣ

19ॸRü yexguma ga nümagü ga norü Tupanaãrü wiyaegu. Rü yemawena rü


ngúexüۡgü rü poraãcü nangechaüۡgü. Rü Ϙфɞ¡ӕ͑ľËӥфӥMa۳իЙӦ͑ľՓ͑իɥ. 27ॸRü
inanaxügüe ga na wüxichigü nüxna yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü
icachigüxüۡ, rü ñanagürügü: —Pa Corix, nüxüۡ: —Guxãma i pema rü tá choxüۡ
‫ع‬ËȍΎ̲ҡ Ëȍɗɥիüۡ i cuxüۡ íchayaxuaxüۡxüۡ? ípeta۳xgü. Ƅфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ӥիüۡ nixu i
—ñanagürügü. 20ॸRü nüma ga Ngechuchu Tupanaãrü ore i ümatüxüۡ i ñaxüۡ:
nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Wüxi i “Tá chayama۳x ya carneruarü
pema i 12 tanüwa i daatama poratuwa dauruüۡ, rü tá nanaxüanemare i
͑ΎфӥЙ%ӡɗՓɗիŕŕիüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ Ëф͑ľфӕǣӥٚ,
choxüۡ íyaxuaxüۡxüۡ. 21ॸ—Rü choma i ñaxüۡ. 28ॸ—ͮҡӥфӥ͑ǣŕիǣӕ̲̲фӥֆӕՓ
Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, rü tá ícharüdaxguwena, rü chaxira tá pexüۡpa
Ëȍֆӕ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑%фӥΎфľɗӥ̲ҡӥիüۡ ǾфɗфŃ͑ľՓËȍիӡ—ñanagürü. 29ॸRü
nüxüۡ ixuxüۡrüüۡ. Natürü wüxi i yexguma ga Pedru rü ñanagürü nüxüۡ:
ngechaüۡxüۡËȍɗ͑ɗիɥnaxca۳իɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ —Woo guxüۡma i togü cuxüۡ íta۳xgu, rü
choxüۡ íyaxuaxüۡxüۡ. Ѡӥ͑фӥ̲ľ̲ŕËȍɗ͑ɗիɥ ËȍΎ̲фӥҡ%ӡҡ ̲Ëӕիüۡ íchata۳x
ǣ͑ΎիҡËӥ̲ҡ%ӡËȍɗ̲͑͑¡ӕիüۡ —ñanagürü. 30ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ
—ñanagürü. 22ॸRü yexguma rü ñanagürü nüxüۡ: —Aixcüma cumaã
ͅkѠæԆॷ14 132

nüxüۡ chixu rü ñomatama i chütaxüۡgu rü wüxi i ngora? 38ॸ—¡Rü ipedaue, rü


naxüۡpa na taxree۳xpü۳xcüna yac۳axüۡ i ota, Tupanana naxca۳x pec۳a na pexüۡ
rü tomaŕ۳xpü۳xcüna tá cugü iquicu۳x na nangüۡիŕŕիücۡ a۳x na tama choxüۡ ípetáxücۡ a۳x
chorü duüۡxüۡ нӕɗɥիüۡ —ñanagürü. 31ॸNatürü ɗ͑ǣŕիǣӕ̲ҧacü rü guxchaxüۡ pexüۡ
nüma ga Pedru rü ñanagürüama: —Woo üpetügu! ƄфӥɗիËӥ̲Йľ%ŕՓфӥ
wüxigu cumaã chayu۳xgu, фӥҡ%ӡҡ ̲ ípememare, ͑ҡӥфӥЙľիľ͑ľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲
chaugü ichicu۳x na curü duüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ turaxüۡ —ñanagürü. 39ॸѠӥՓľ͑ի%фӥɞ͑ɗիӡ,
—ñanagürü. Rü guxüۡma ga togü ga norü rü noxrirüüۡҡ̲͑ֆֆӕ̲ӥիŕ. 40ॸRü
ngúexüۡgü rü ta yema ñanagürügü. yexguma wenaxãrü norü ngúexüۡgüca۳x
nataegugu, rü nüxüۡ inayangau ga na
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ֤ľËȍľ̲͑ɞՓ͑ֆֆӕ̲ӥիŕ
wenaxãrü ínapeexüۡ, yerü poraãcü
(Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)
nayaxtaexüchi. Rü yemaca۳x ga nümagü rü
32ॸRü yemawena rü Ngechuchu rü norü tama nüxüۡ nacua۳xgü ga na ҧacümaã tá
ngúexüۡǣӥфӥ͑Փ͑իɥǣՓӥիɗǣ nangãxüۡgüãxüۡ. 41ॸRü norü tomaŕ۳xpü۳xcüna
nachica ga Yechemanígu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ. Rü wenaxãrü norü ngúexüۡgüca۳x nataegu, rü
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Nuã ñanagürü nüxüۡ: —¿Ñu۳xma rü ta e۳xna
ЙľфӥҡΎǣӥֆΎի͑ɗЙիֆŃËȍֆֆӕ̲ӥիŕ! ípepeeama rü iperüngüۡŕ%̲? ¡Rü
—ñanagürü. 33ॸRü ñu۳իӡËȍɗɞ͑ֆǣǣӥǣ marütama! Erü choma i Tupana Nane na
Pedru, rü Chaüۡtiágu, rü Cuáüۡ. Rü naxca۳x duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ rü marü nawa nangu i
inaxügü ga na poraãcü nangechaüۡxüۡ rü ngora na choxüۡ na yayauxgüxüۡ rü nüxna
naxi ۳ի%Ëȍɗ%ŕիüۡ. 34ॸRü yexguma rü ñanagürü na choxüۡ namugüxücۡ a۳x i duüۡxüۡgü i
nüxüۡ: —Poraãcü changechaüۡ, rü nagu chixexüۡ i pecaduã۳xgüxüۡ. 42ॸ—¡Rü ipechigü,
Ëȍфӥիɥ͑ӥ͑͑ǣŕ̲̲%ҡ Ëȍֆӕիüۡ. ¡Rü фӥ͑ǣɥի%ɞҡɗիɥ! Ƅфӥ̲фӥ͖Ύ̲̲͑ɗիɥɗ
nuxa perücho i pemax, rü ipedaue! ͑ǣŕ̲ËȍΎիüۡ íyaxuaxüۡxüۡ —ñanagürü.
—ñanagürü. 35ॸRü yexguma ga Ngechuchu
Ngechuchuxüۡ niyauxgü
фӥֆŃիӥф͑իӡ. Rü ñaxtüanegu
(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Cu 18.2-11)
nanangücuchi. Rü Tupanana naxca۳x naca
na nawa ínanguxuchixücۡ a۳x ga yema 43ॸRü yexguma íyadexayane ga

ngúxüۡ ga yexguma chi Tupanaãrü Ngechuchu, rü ínangu ga Yuda ga norü


ngúchaüۡ ֆɗիɥǣӕ. 36ॸѠӥ͑Ύфӥֆӕ̲ӥիŕՓфӥ ngúexücۡ hire۳իɗիɥիüۡ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ
ñanagürü: —Pa Chaunatüx, cuxca۳x rü muxüۡma ga duüۡxüۡǣӥǣҡф̲%фӥ͑ɥ̲%
guxüۡma natauxcha. ¡Rü nüxna choxüۡ ixãxnexüۡ. Ѡӥֆľ̲͑ɗիɥǣĀӕüۡxüۡgü ga
ɞ͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕɗ͖%͑ǣәիüۡ i tá choxüۡ yéma namugüxüۡ ga paigüarü ãŕ۳xgacügü rü
üpetüxüۡ! Natürü chanaxwa۳xe i cunaxü i ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ
cuxrütama ngúchaüۡ rü tama i choxrü rü togü ga ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü. 44ॸRü
—ñanagürü. 37ॸRü
ñu۳իӡËȍɗ͑ҡľǣӕǣ Yuda ga ínaxuaxüۡxüۡ rü marü yema
norü ngúexüۡgü íyexmagüxüۡwa. Rü nüxüۡ duüۡxüۡǣӥ̲%̲͑͑ľիŕŕ, rü ñanagürü:
inayangau ga na ínapeexüۡ. Rü ñanagürü ٘ͮǣŕ̲͑ӥիüۡ chachúxuxüۡ ͑ɗիɥɗ
Pedruxüۡ: —Ьæȍɗ̲ ӡի, ¿ícupe? ¿Tama Ngechuchu. Ѡӥ͑ǣŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗЙɗֆӕիǣӥիüۡ
e۳xna namaã cupora na icudauxüۡ, rü bai i фӥ̲ľ%Йľֆ͑ ɥ%Ëӥ̲Йľֆǣǣӥիüۡٚ
133 ͅkѠæԆॷ14

—ñanagürü. 45ॸRü yemaãcü Ngechuchuca۳x Rü purichíagü ga tupauca ga taxüۡneãrü


͑ɗիӡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx dauruüۡgümaã yéma ɥã۳xtüwa narüto. Rü
—ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑͑Ëȍәիӕ. 46ॸRü ͑ӥǣӥֆŃ̲͑͑ɥիüۡ üxüxüۡtawa. 55ॸRü
yexgumatama Ngechuchuxüۡ niyauxgü. yema paigüarü ãŕ۳xgacügü rü guxüۡma ga
47ॸNatürü wüxi ga Ngechuchutanüxüۡ yema togü ga ãŕ۳xgacügü ga itaxüۡ rü
nanawe۳xechi ga norü tara, rü yemamaã naxca۳x nadaugü ga ñuxãcü Ngechuchuxüۡ
paigüarü ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡxüۡ ínadaechinü. na ínaxuaxüۡgüxüۡ rü na yama۳xgüãxücۡ a۳x.
48ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü yema Natürü taxucürüwa nüxüۡ inayangaugü ga
duüۡxüۡgüna naca, rü ñanagürü nüxüۡ: ҧacüca۳x tá na yama۳xgüãxüۡ. 56ॸYerü woo
—¿Tü۳xcüüۡ ҡфǣӥфӥ͑ɥxmena۳xãgümaã muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nixugüe ga
chauxca۳ի͑ӕ%Йľիɥ͑ËȍΎիüۡ doramare ga nachiga, natürü
peyarüyauxgüxücۡ a۳x ñoma wüxi i ngɥta۳‫ ڟ‬xáxüۡ nügütanüwatama rü tama nawüxigu ga
ۡ ۡ 49 ۡ
Ëȍɗɥիürüü? ॸ—Rü guxü ga ngunexügu rü ۡ norü ore. 57-58ॸRü ñuxre ga togü inachigü
petanüwa chayexma ga yexguma tupauca ga rü nüxüۡ nixugüe ga doramare ga
taxüۡnewa changu۳իŕŕҡľǣӕ, rü taguma choxüۡ Ngechuchuchiga. Rü ñanagürügü: —Toma
piyauxgü. Natürü ñaã ñu۳xma ngupetüxüۡ, rü nüxüۡ ҡիɥ͑ӥŕǣ͖͑իüۡ:
nangupetü na yanguxücۡ a۳x i Tupanaãrü ore i “Tá chanangutaxüۡիŕŕֆĀҡӕЙӕËֆ
ümatüxüۡ —ñanagürü. 50ॸRü yexguma ga taxüۡne ya duüۡxüۡgü üxüۡne. Rü tomaŕ۳xpü۳x
guxüۡma ga norü ngúexüۡgü rü nüxna i ngunexüۡǣӕҡ Ëȍ͑իӥֆ͑ ɥֆҡ̲
nibuxmü. Ѡӥ͑ӥիɥËҡ̲ֆŃ̲nanata۳xgü duüۡxüۡgü üxüۡ͑ľٚ, ñaxüۡ —ñanagürügü.
ga Ngechuchu. 51ॸNatürü wüxi ga 59ॸNatürü woo yema oremaã, rü tama

ngextü۳xücü ga düxruü̲ۡ%իɥË͑ӥǣӥ nawüxiguéga ga norü ore. 60ॸRü yexguma


͑ӕнӕľËӥ͑Փľ͑ɗիӡËȍɗǣӥ. Rü yema duüۡxüۡgü ga guma paigüarü ãŕ۳xgacü rü guxüp ۡ e۳xewa
rü nayayauxgü. 52ॸNatürü nüma rü nüxüۡ inachi. Rü Ngechuchuna naca, rü
ninge۳x ga yema düxruüۡ, rü yemaãcü ñanagürü: —¿E۳xna taxuxüۡmaãma
ngexchiruãcüma niña. cunangãxüۡ i ñu۳xmax? ¿Rü ҧËӥ͑ɗիɥɗ
͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ yaxugüxüۡ i cuchiga?
Ãŕ۳xgacügütanüpe۳xewa
—ñanagürü. 61ॸNatürü ga Ngechuchu rü
Ngechuchuxüۡ nagagü
nangea۳xmare, rü taxuxüۡmaãma
(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55, 63-71;
nanangãxüۡ. Rü yemaca۳x ga nüma ga
Cu 18.12-14, 19-24)
paigüarü ãŕ۳xgacü rü wenaxãrü nüxna
53ॸRü yexguma ga yema duüۡxüۡgü rü naca, rü ñanagürü: —‫ع‬ѠӥËӕ̲нӕɗɥիüۡ ya
paigüarü ãŕ۳xgacüpe۳xewa nanagagü ga Cristu ya Tupana ya mecü Nane?
Ngechuchu. Rü yéma nangutaque۳xegü ga —ñanagürü. 62ॸRü Ngechuchu rü ñanagürü
guxüۡma ga togü ga paigü ga ãŕ۳xgacügü nüxüۡ: —Ngüۡ. ͮǣŕ̲͑ӥիüۡ quixuxüۡ Ëȍɗիɥ.
ɗիɥǣӥիüۡ, фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga mugüwa Rü tá choxüۡ ЙľĀӕǣӥɗ͑ǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, rü yema togü ga ya poracüarü tügünecüwawa charüto۳xgu
ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü . 54ॸNatürü ga фӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëɗի͑ľիüۡgu wenaxãrü
Pedru rü yaxüۡgu nawe nixãchigü ñu۳xmata ͑ә̲Ëȍիӡիǣӕ—ñanagürü. 63ॸRü
guma paigüarü ãŕ۳xgacüpataa۳xtüwa nangu. yexguma ga guma paigüarü ãŕ۳xgacü rü
ͅkѠæԆॷ14ٍॷ15 134

norü numaã nügüchirugu nagaugü. Rü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 70ॸNatürü nüma ga Pedru rü


ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ marü tanaxwa۳xe i to wena nügü inicu۳x. Rü yixcamaxüۡra rü
i duüۡxüۡ i nüxüۡ ixugüxüۡ i nachiga? 64ॸ—Rü yema duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ rü
pematama marü nüxüۡ Йľիɥ͑ӥŕ͖͑ӕի%Ëӥ wenaxãrü ñanagürügü nüxüۡ: —Aixcüma
Tupanamaã naguxchigaxüۡ. ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ ͑ɗիɥ͑Ëӕ̲фӥҡ͑ǣŕ̲
ñapegüxüۡ i ñu۳xmax? —ñanagürü. Rü Ngechuchutanüxüۡ ͑нӕɗɥիüۡ, erü wüxi i
guxü̲ۡՓӥիɗǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕфӥ: —Aixcüma Gariréaanecüãۡ۳ ի۳ нӕɗիɥ—ñanagürügü. 71ॸRü
͑ɗիɥ͑Ëȍɗիľիüۡ naxüxüۡ rü namexüۡ na yexguma ga Pedru rü poraãcü nügü inicu۳x,
nayuxüۡ —ñanagürügü. 65ॸRü ñuxre ga rü ñanagürü nüxüۡ: —Rü aixcüma tama
nümagü rü inanaxügüe ga nüxna na nüxüۡ chacua۳իɗ͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑Ëȍɗǣ
nac۳uaixgüexüۡ. Rü nanatüxetügü rü pidexagüxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ĀΎфիüۡ
ñu۳իӡËȍɗ͑ӥիüۡ nidagügü ñaxüۡmaã: chixuxgu rü ¡cü Tupana choxüۡ poxcux!
—¡Nüxüۡ nacua۳x na texé cuxüۡ idagüxüۡ! —ñanagürü. 72ॸRü yexgumatama norü
—ñanagürügü. Rü yema tupauca ga taxree۳xpü۳xcüna nica ga ota. Rü yexguma
taxüۡneãrü dauruüۡgü ga purichíagü rü ga Pedru rü nüxna nacua۳xãchi ga yema
nanapechiwegü. ore ga üۡpaacü Ngechuchu namaã nüxüۡ
ixuxüۡ ga ñaxüۡ:
Pedru inayacu۳x na Ngechuchuxüۡ nacuáxüۡ
“Rü naxüۡpa na taxree۳xpü۳xcüna ota ic۳axüۡ,
(Mt 26.69-75; Lc 22.56-62;
rü cuma rü tá tomaŕ۳xpü۳xcüna cugü quicu۳x
Cu 18.15-18, 25-29)
na chorü duüۡxüۡ нӕɗɥիüۡٚ, ñaxüۡ. Rü yexguma
66ॸRü yoxni ga Pedru rü ñaxtüwa ga Pedru rü poraãcüxüchima naxaxu.
ãŕ۳xgacüpataa۳xtüwa nayexma. Rü
Piratupe۳xewa nayexma ga Ngechuchu
yexgumayane yéma ingu ga wüxi ga pacü
(Mt 27.1-2, 11-14; Lc 23.1-5; Cu 18.28-38)
ga guma ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡ ɗիɥËӥ. 67ॸRü
yexguma Pedruxüۡ nada۳u۳xgu ga yéma
15
1ॸRü yexguma yangunegu, rü

üxüxüۡҡՓ͑ӥǣӥ͑͑͑ɥիüۡxüۡ, rü meã nangutaque۳xegü ga ãŕ۳xgacügü ga


nüxüۡ idawenü, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: taxüۡgü ga paigüarü ãŕ۳xgacügü rü
—æӕ̲фӥҡ̲͑ӥËӥнӕɗիɥɗ͑ǣŕ̲ ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳իǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü
Ngechuchu i Nacharétucüãۡ۳ x۳ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. ga mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü guxüۡma ga
68ॸNatürü ga Pedru rü nügü inicu۳x na togü ga yema ãŕ۳xgacügütanüwa ügüxüۡ.
Ngechuchuarü duüۡxüۡ ֆɗɥիüۡ, rü ñanagürü: Rü Ngechuchuxüۡ yana۳ɥ ۳xgüchacüüãcüma
—Choma rü tama nüxüۡ chacua۳x ya yima. ãŕ۳xgacü ga Piratuxüۡtawa nanagagü. 2ॸRü
Rü tama nüxüۡ chacua۳x i ҧËӥËȍɗǣ͑ɗիɥɗ nüma ga Piratu rü Ngechuchuna naca rü
͑ǣŕ̲͑ӥիüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. Rü ñanagürü: —‫ع‬æӕ̲нӕɗɥիüۡ i Yudíugüarü
ֆľիǣӕ̲ǣ͑ӥ̲фӥɥpataa۳xtüarü ãŕ۳xgacü ya tacü? —ñanagürü. Rü
ĀӥիŃҡӥՓ͑իӡ. Rü yexgumatama nica ga Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü:
ota. 69ॸNatürü ga yema pacü rü wenaxãrü —Ngüۡ, yima nüxüۡ нӕɗիӕËӥËȍɗիɥ
Pedruxüۡ idau, rü inaxügü ga yema —ñanagürü. 3-4ॸNatürü yema paigüarü
togümaã nüxüۡ na yaxuxüۡ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: ãŕ۳xgacügü rü poraãcü ínanaxuaxüۡgüama,
—Ñaã rü wüxi i natanüxüۡ ͑ɗիɥ rü yemaca۳x ga Piratu rü wenaxãrü
135 ͅkѠæԆॷ15

Ngechuchuna naca, rü ñanagürü: —¿E۳xna —¡Curuchawa yapota! —ñanagürügü.


taxuxüۡmaãma cunangãxüۡ? ¡Dücax i ñuxre 14ॸRü yexguma ga Piratu rü ñanagürü nüxüۡ:
i cuchiga i nüxüۡ yaxugüexüۡ! —ñanagürü. —¿Natürü ҧacü rü chixexüۡ naxü?
5ॸNatürü ga Ngechuchu rü taxuxüۡmaãma —ñanagürü. Natürü ga nümagü rü
nanangãxüۡ. Rü yemaca۳x ga Piratu rü wenaxãrü tagaãcü ñanagürügü:
poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕ. —¡Curuchawa yapota! —ñanagürügü.
15ॸRü yexguma ga Piratu rü Barabáxüۡ
Piratu rü Ngechuchumaã
ɞ͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕ, yerü duüۡxüۡgüxüۡ
nanaxuegu na nayuxüۡca۳x
͑ҡ%ŕիŕŕËȍüۡ. Rü yexguma churaragüxüۡ
(Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Cu 18.38-19.16)
Ngechuchuxüۡ nac۳ӕɗիŕŕǣӕՓľ͑ǣЬɗфҡӕ,
6ॸRü gucü ga taunecügu ga yexguma rü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥի̲͑͑͑ӕ͑ËӕфӕËȍՓ
ֆľ̲ԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡՓ͑͑ǣӕիǣӕфӥ yanapotagüãxücۡ a۳x. 16ॸRü yexguma ga
Ьɗфҡӕɞ͑͑͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕիüۡ ga wüxi ga nümagü ga churaragü rü
poxcuxüۡ ga duüۡxüۡgü naxca۳x ícagüxüۡ, yerü ãŕ۳xgacüpataa۳xtüwa nanagagü. Rü yéma
ֆľ̲͑ɗիɥǣ͑Ëӥ̲. 7ॸRü wüxi ga yatü ga nanangutaque۳իľիŕŕǣǣӕիüۡma ga
Barabágu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ, rü poxcupataüۡgu namücügü ga churaragü. 17ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ
napoxcu wüxigu namaã ga togü ga yema churaragü rü wüxi ga máxüۡ ga
natanüxüۡ ǣ̲ ŕҡǣӥիüۡ ga yexguma daucharaxüۡ ga naxchirugu nayacu۳իŕŕǣӥ.
ãŕ۳xgacüxüۡ ínata۳xüchigüchaüۡgu. 8ॸRü yema Ѡӥ͑ŕфӕՓnayanga۳xcuchigü ga wüxi ga
duüۡxüۡgü rü yéma Piratuxüۡtawa nangugü. nga۳xcueruüۡ ga chuchuxüۡwa naxügüxüۡ.
Rü inanaxügüe ga Piratuna na nacagüexüۡ 18ॸRü yemawena inanaxügüe na tagaãcü

na naxca۳x yangéãxücۡ a۳x ga wüxi ga ñagüxüۡ: —¡Namaxüۡ ya Yudíugüarü


poxcuxüۡ aixrügumarüüۡ. 9ॸRü Piratu ãŕ۳xgacü! —ñagüxüۡ. 19ॸRü wüxi ga
nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¿Penaxwa۳xexüۡ ͑ɥxmena۳ի%̲%͑ŕфӕՓnanac۳uaixcagü,
na pexca۳x chayangéxüۡ ya yima Ngechuchu rü nüxna nacuaixgüe. Rü nape۳xegu
ya duüۡxüۡgü Yudíugüarü ãŕ۳xgacümaã nacaxãp ‫ ڟ‬ü۳xügü rü nüxüۡ nicua۳xüüۡgüneta.
naxugüãcü? —ñanagürü. 10ॸRü yema 20ॸRü yexguma yemaãcü nagu

ñanagürü ga Piratu yerü nüxüۡ nacua۳x ga yadauxcüraxüۡgüguwena, rü


na yema paigüarü ãŕ۳xgacügü rü na ínanacu۳xuchigü ga yema naxchiru ga
yaxauxãchiexücۡ a۳իֆɗɥիüۡ ga Ngechuchu daucharaxüۡ. Rü wenaxãrü naxchirugutama
nüxna yamugüãxüۡ. 11ॸNatürü ga yema nayacu۳իŕŕǣӥ. Rü ñu۳իӡËȍɗɞ͑͑ǣիӥËȍɗǣӥ
paigüarü ãŕ۳xgacügü rü duüۡxüۡgüxüۡ na curuchawa yanapotagüãxücۡ a۳x.
namugü ga na tagaãcü naxca۳x ínacagüxüۡ
Ngechuchuxüۡ curuchawa nipotagü
ga na Barabáxüۡ yangéxücۡ a۳x. 12ॸRü
(Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Cu 19.17-27)
yexguma ga Piratu rü nüxna naca, rü
ñanagürü: —¿Rü ҧËӥ͑ɗիɥɗpenaxwa۳xexüۡ 21ॸRüyéma naxüpetü ga wüxi ga yatü ga
na chanaxüxüۡ namaã ya yima Yudíugüarü Chirenecüãۡ۳ ի۳ ǣæȍɗ̲ ӡǣӕãŕg‫ ڟ‬acü ga Aré
Ãŕ۳xgacügu pexüégacü? —ñanagürü. 13ॸRü фӥѠӕƸӕ͑͑ҡӥɗիɥËӥǣ͑%͑ľՓ͑ľӡËӥ.
nümagü ga duüۡxüۡgü rü tagaãcü Rü yexguma yéma naxüpetügu rü yema
nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: churaragü rü guma yatüxüۡ ͑ǣɥիüۡ
ͅkѠæԆॷ15 136

ɗ͑ɗ͑ǣľիŕŕǣӥǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥËӕфӕËȍ. ҡիӕËӥфӥՓ̲͑ӥǣӥҡ̲̲͑իŕŕ.
22ॸRü Ngechuchuxüۡ nawa nagagü ga wüxi 32ॸ—¡Ñu۳xma rü ínaxɥ ۳x i curuchawa i
ga nachica ga Górgutagu ãŕg‫ ڟ‬axüۡ. Rü yema ͑ǣŕ̲æфɗѸҡӕɗʊфŃ͑ľËüãۡ۳ x۳ ãrü Ãŕ۳xgacü na
naŕg‫ ڟ‬a rü: Duüۡիŕŕruchina۳xãchitaüۡ, nüxüۡ idaugüxücۡ a۳x rü nüxüۡ‫ ڟ‬ֆիΥǣӥիücۡ a۳x!
ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 23ॸRü nüxna nanaxãgü ga —ñanagürügü. Rü woo ga yema
binu ga miramaã ãŕü ‫ۡ ڟ‬cü. Natürü nüma ga ̲ ŕҡǣӥիüۡ ga naxrüüۡ curuchawa
Ngechuchu rü tama nayaxaxü. 24ॸRü ipotagüxüۡ, rü namaã naguxchigagü.
yemawena curuchawa nayapotagü. Rü
Nayu ga Ngechuchu
͑ӥ̲ǣӥǣËȍӕффǣӥфӥՓӥիɗǣĀɥŕфӕ
(Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Cu 19.28-30)
͑ǣɥիüۡ nañanagügü na yemawa nüxüۡ
nacua۳xgüxücۡ a۳x na ñuxãcü tá nügümaã 33ॸRü yexguma tocuchiwa nanguxgu, rü

yatoyeãxücۡ a۳x ga Ngechuchuchiru, rü ҧacü guxüۡ ǣ͑%͑ľՓ͑իŕ%͑ľ͖u۳xmata


tá na yangexüۡ ga wüxichigü. 25ॸRü meãma yáuanecü tomaŕ۳xpü۳xarü ngorawa nangu.
9 arü ngoragu ga pa۳ի̲̲͑ɗիɥǣ 34ॸRü yematama ngoragu rü tagaãcü aita

curuchawa yapotagüãxüۡ. 26ॸRü yéma naxü ga Ngechuchu, rü ñanagürü: —Eríx,


nayapocuchi ga wüxi ga mürapewa ga Eríx, ¿damá zabátani? —ñanagürü. Rü
ãŕg‫ ڟ‬atachinüxüۡ ga nüxüۡ ixuxüۡ ga ҧacüca۳x ͑ǣŕ̲фӥ͖իüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ: “Pa Chorü
curuchawa na yapotagüãxüۡ. Rü yema Tupanax, Pa Chorü Tupanax ¿tü۳xcüüۡ choxüۡ
naŕg‫ ڟ‬a ga mürapewagu üxüۡ, rü ñanagürü: nuã cuta۳x?͖ٚիüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 35ॸRü nümaxüۡ
“Yudíugüarü Ãŕ۳իǣËӥٚ, ñanagürü. 27ॸRü ga duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ, rü nüxüۡ
naxrüüۡ curuchawa nayapotagü ga taxre ga ͑իɥ͑ӥŕфӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ: —¡Dücax, nüxüۡ
̲ ŕҡǣӥիüۡ rü wüxi ga norü Йľիɥ͑ӥŕ! Nuxcümaüۡcü ga Tupanaãrü orearü
tügünecüwawa rü to ga norü uruüۡ ga Eríaca۳x naca —ñanagürügü. 36ॸRü
ҧoxwecüwawa. 28ॸRü yemaãcü ningu ga yexguma rü wüxi ga yema duüۡxüۡgü ga
Tupanaãrü ore ga ümatüxüۡ ga ñaxüۡ: yéma yexmagüxüۡ, rü inañaãchi rü wüxi ga
٘ͮǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ ügüxüۡtanüwaama ҡӥի̲ӥ͑ɗՓɗիŕŕ̲͑%ǣ¡ɗ͑ӕǣ̲фӥ
nata۳իٚ, ngúchia۳xüchicü. Rü wüxi ga dexnewa
ñaxü. ۡ 29-30ॸRü yema duüۡxüۡgü ga yéma nayana۳ɥ ۳x, rü ñu۳իӡËȍɗNgechuchua۳xgu
chopetüxüۡ, rü Ngechuchumaã nanawe۳x na nüxüۡ natuxuxücۡ a۳x. Rü yema
naguxchigagü, фӥ͑͑ľի%ŕфӕǣӥ%Ëӥ̲ togüxüۡ ñanagürügü: —¡Yixrüma! ‫ͮؽ‬ǣɥի%фӥ
ñanagürügü: —¡Dücax! Cuma ɗҡфӥĀӕ͑ӥ͑ǣΎիɗҡƄфɞ͑ӕ%ӡ͑ËӕфӕËȍՓ
cunangutaüۡxŕŕŕg‫ ڟ‬a ya tupauca ya taxüۡne, ɞ͑իɥիŕŕ%իücۡ a۳x! —ñanagürügü. 37ॸNatürü
rü tomaŕ۳xpü۳x i ngunexüۡgu wenaxãrü nüma ga Ngechuchu rü tagaãcü aita naxü, rü
ícunadaxŕŕŕg‫ ڟ‬a. ‫ؽ‬ƚËӥ! ‫ؽ‬æӕǣӥҡ̲̲͑իŕŕ ñu۳իӡËȍɗ͑ֆӕ. 38ॸRü yexguma ga tupauca ga
i ñu۳xmax, фӥɞфӥիɥɗËӕфӕËȍՓ! taxüۡneãrü tüyemachiãxüۡ rü taxregu
—ñanagürügü. 31ॸRü yexgumarüüۡ ta narügaute. ѠӥĀիӡՓɗ͑իӥǣӥǣ͑
Ngechuchuxüۡ nacugüecüraxüۡ ga paigüarü nagautexüۡ rü ñu۳xmata ñaxtüwa nangu. 39ॸRü
ãŕ۳xgacügü, фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga ore ga guma churaragüarü ãŕ۳xgacü ga Dumacüãۡ۳ x۳
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ. Rü ñanagürügü: ga Ngechuchupe۳xewa yexmacü, rü yexguma
—Nüma rü togüxüۡ ̲͑իŕիŕŕ, natürü nüxüۡ nada۳u۳xgu ga na nayuxüۡ, rü ñanagürü:
137 ͅkѠæԆॷ15ٍॷ16

—kɗիËӥ̲͑ɗիɥֆĀֆҡӥɗҽӕЙ͑ͮ͑ľ nayanaxücuchi. Rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗǣ͑ӕҡǣ


͑ֆɗɥիüۡ —ñanagürü. 40ॸRü iyexmagü ta ga ҡËӥ̲%͑͑͑ǣӡիҡüۡ. 47ॸRü María ga
ñuxre ga ngecügü ga yéma yaxüۡwa nüxüۡ Magadácüãۡ۳ ի۳ фӥͅфɞǣ֤ӕËȍľ͑ŕфӥ͑ӥիüۡ
rüdaunücü. Rü yematanüwa iyexmagü ga irüdaunü ga ngexta na yanaxücuchigüãxüۡ.
María ga Magadácüãۡ۳ x۳ , rü Charumé, rü
Wenaxãrü namaxüۡ ga Ngechuchu
María ga Yuche rü Chaüۡҡɗ ǣӕǣфӥ¡ӕ̲ŕËӥ
(Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Cu 20.1-10)
͑ŕ. 41ॸѠӥֆľ̲͑ǣľËӥǣӥɗֆɗիɥǣ
Ngechuchuxüۡ íixümücügücü rü nüxüۡ sabaduarü ngunexüۡguwena,
16
1ॸRü

rüngüۡիŕŕǣӥËӥǣֆľիǣӕ̲ǾфɗфŃ͑ľՓ rü María ga Magadácüãۡ۳ x۳ , rü


nayexmagu. Rü yexgumarüüۡ ta yéma Charumé, rü María ga Chaüۡҡɗ ǣӕ͑ŕ
ɗֆľի̲ǣӥǣ̲ӕËӥ̲ǣ͑ɥǣӥǣ͑ǣľËӥǣӥ naxca۳x itaxegü ga pumara na namaã
ǣͮǣľËȍӕËȍӕՓľфӥիɥËӥǣֆľիǣӕ̲ nachaãxücۡ a۳x ga Ngechuchuxüۡne. 2ॸRü
YerucharéüۡՓ͑իӡիǣӕ. pa۳xmamaxüۡchi ga noxri üa۳xcü iyarügoxgu
ga yüxüarü ngunexüۡgu, rü yema ngecügü
Ngechuchu rü naxmaxüۡgu nayanaxücuchigü
rü íiyadaugü ga yema naxmaxüۡ ga nagu
(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Cu 19.38-42)
yanaxücuchigüãxüۡwa. 3ॸѠӥ͑ǣɥǣӥ
42-43ॸRü yexguma marü nachütachaüۡgu ga ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —¿Texé tá taxca۳x
yema ngunexüۡ ga Yudíugü nagu nügü ítanaxügachi ya yima nuta ya namaã
ɗ̲ľիŕŕǣӥիüۡ naxca۳x ga ngüۡxchigaarü ͑͑ǣӡիҡüۡcü? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 4ॸNatürü
ngunexüۡ, rü noxtacüma PiratuxüۡҡՓ͑իӡ yexguma meãma nüxüۡ nadaunügu, rü
ga Yuche ga Arimatéacüãۡ۳ x۳ . Rü nüma ga nüxüۡ idaugü ga marü na ínaxügachixüۡ ga
guma Yuche rü Yudíugüarü ãŕ۳xgacügü ga ǣӕ̲͑ӕҡǣҡËӥǣ̲͑%͑͑ǣӡիҡüۡcü
tacütanüwa naxü, rü wüxi ga ãŕ۳xgacü ga ga yema naxmaxüۡ. 5ॸRü yexguma nagu
poraãcü nüxüۡ nangechaüۡǣӥËӥ͑ɗիɥ. Rü nüma nadaugügu ga yema naxmaxüۡ, rü nüxüۡ
rü ta ínanan۳g۳ӕիŕŕ͑ҽӕЙ͑͑Ύфӥãŕ۳xgacü idaugü ga wüxi ga ngextü۳xücü ga
ֆɗɥիücۡ a۳x. Rü Piratuxüۡtawa naxca۳x ínayaca ma۳xchiruxüۡ ga cómüchiruxüۡ ga yéma
ga Ngechuchuxüۡne. 44ॸRü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣ naxmaxüۡãrü tügünecüwawa rütoxüۡ. Rü
Piratu ga marü na nayuxüۡ. Rü yemaca۳x norü poraãcü i¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣֆľ̲͑ǣľËӥǣӥ.
churaragüarü ãŕ۳xgacüca۳x nangema na 6ॸͮҡӥфӥ͑ӥ̲фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —‫ؽ‬ҽ%իӢ
nüxna nac۳axücۡ a۳ի͖͑ӕիǣӕ̲̲ֆɗɥիüۡ ga i pe¤aixãchiexüۡ! Pema rü naxca۳x pedaugü
marü na nayuxüۡ. 45ॸRü yexguma norü ya Ngechuchu ya Nacharétucüãۡ۳ x۳ ga guma
churaragüarü ãŕ۳xgacü namaã nüxüۡ ixuxgu curuchawa yapotagüãcü. Marü wena
ga marü na nayuxüۡ, rü nüma ga Piratu rü namaxüۡ, rü nataxuma i nuã. ¡Dücax, meã
Yuchena nanaxã ga naxüۡne. 46ॸRü yexguma nüxüۡ peda۳u۳x i ñaã nachica ga nagu
ga Yuche rü naxca۳x nataxe ga wüxi ga naxügüãxüۡ! 7ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙիɞЙɗիɥфӥ
naxchápenüüۡ ǣ̲ľիŕËȍɗիüۡ. Rü curuchawa ЬľĀфӕ̲%фӥ͑ǣŕ̲ҡΎǣӥɗ͑ǣәľիüۡgümaã
nanayaxu ga Ngechuchuxüۡne, rü yema nüxüۡ peyarüxugüe, rü ñapegügü nüxüۡ:
naxchápenüüۡmaã nananuque. Rü wüxi ga ٘ͮӥ̲ֆͮǣľËȍӕËȍӕфӥ̲фӥ͑ӥիɥф
ma۳իЙӦ͑ľǣnutanaxca۳xgu üۡpaacü pexüۡЙǾфɗфŃ͑ľՓ͑իӡ. Rü ngŕm ‫ ڟ‬a
yacaxmaüۡgüxüۡ ga naxmaxüۡgu tá nüxüۡ ЙľֆĀӕǣӥ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ
ͅkѠæԆॷ16 138

yaxuxüۡrüüۡٚ, ñapegügü nüxüۡ! ngúexüۡgü ga yexguma mechawa


—ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga yema ínachibüeyane. Rü nayangagü naxca۳x ga
ngecügü rü nüxna íiyabuxmü ga yema ҡ̲ɗիËӥ̲͑ֆիΥǣӥ%իüۡ rü tama na
naxmaxüۡ, ֆľфӥ͑ǣɥфӥ̲ӕüۡŕ̲%ЙΎф%Ëӥ ɗ͑իɥ͑ӥŕիüۡ. Yerü ga nümagü rü tama nüxüۡ‫ڟ‬
iyadu۳ru۳xe. Rü taxúemaãma nüxüۡ ͑ֆիΥǣӥËȍüۡ ga yema nüxüۡ daugüxüۡ ga
iyaxugügü, yerü poraãcü imuüۡŕ. marü wena na namaxüۡxüۡ. 15ॸRü ñanagürü
nüxüۡ: —¡Guxüۡ ɗ͑%͑ľՓЙľիɥфӥǣӕիüۡ i
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑ǣɥxca۳x nango۳x
duüۡxüۡgümaã nüxüۡ peyarüxu i ore i mexüۡ!
ga María ga Magadácü۳ۡãx
۳ 16ॸ—Ѡӥֆɞիľ̲ֆիΦիŕфӥɞ¡ɗľիľфӥҡ 
(Cu 20.11-18)
tüxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗ̲իüۡ i taguma gúxüۡ.
9ॸRü yexguma Ngechuchu yuwa ͮҡӥфӥֆɞիľ̲ҡ̲ֆիΦիŕфӥҡ ҡЙΎիËӕ.
írüdaxguwena ga noxri yangunegu ga 17ॸ—Ѡӥ͖%ҡ ͑ɗիɥɗcua۳xruüۡgü i nawa

yüxüarü ngunexüۡgu, фӥ͑ǣɥxca۳xira nango۳x nüxüۡ icuáxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ֆիΥǣӥիüۡ. Rü


ga María ga Magadácüãۡ۳ ի۳ ǣ͑ǣɥՓ chauégagu tá ínanawoxüۡ i n۳g۳oxogü. Rü
ínawoxüۡãcü ga 7 ga n۳g۳oxogü. 10ॸѠӥ͑ǣɥ̲ ngexwacaxüۡxüۡ i nagagüwa tá nidexagü.
фӥɞɗֆիӡ, rü namaã nüxüۡ iyarüxu ga yema 18ॸ—Rü naxme۳xmaã tá nüxüۡ nayayauxãchi

Ngechuchumücügü ga íngechaüۡgüxüۡ rü i ãxtapegü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ֆիիǣӥ%ǣӕɗ


íxauxexüۡ. 11ॸNatürü ga nümagü rü tama ҧacü i nawa iyuxüۡ, фӥҡ%ӡҡ ̲
͑ֆիΥǣӥËȍüۡ ga yexguma nüxüۡ ͑͑Ëȍɗիľիŕŕ. Rü tá tüxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥǣӥֆ
͑իɥ͑ӥŕǣӕǣ̲͑͑իüۡxüۡ ga Ngechuchu ićaaweexe rü tá tümaca۳x nitaanegü
rü na nüxüۡ nadauxüۡ ǣ͑ǣɥ̲ի. —ñanagürü.

Ngechuchu rü taxre ga ͮǣľËȍӕËȍӕфӥĀիӡǣӕիüۡ


norü ngúexüۡgüca۳x nango۳x ǣ͑%͑ľՓ͑իӡ
(Lc 24.13-35) (Lc 24.50-53)
12ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü 19ॸRü nüma ga Cori ga Ngechuchu rü

ҡΥΥËӥnango۳x naxca۳x ga taxre ga norü yexguma norü ngúexüۡgümaã


ngúexüۡgü ga yexguma nama ga yadeaxguwena, фӥҽӕЙ͑фӥĀիӡǣӕիüۡ ga
naãnewaama nadaxüۡǣӕ͑իɥիǣӕ. 13ॸRü naãnewa nanaga. Rü Tupanaãrü
nümagü rü nawoegu, rü yema togü ga tügünecüwawa nayarüto. 20ॸRü nümagü ga
ngúexüۡgümaã nüxüۡ nayarüxugü. Natürü norü ngúexüۡǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑ǣӕիüۡwama
yemagüaxü‫ ۡڟ‬фӥҡҡ̲͑ֆիΥǣӥ. nüxüۡ yanaxugüexüۡ ga ore i mexüۡ. Rü
nüma ga Cori rü nüxüۡ narüngüۡիŕŕ, rü
Ngechuchu nanamu ga norü ngúexüۡgü
nanango۳իŕŕ͑ɗիËӥ̲ֆɗɥիüۡ ga yema ore,
(Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Cu 20.19-23)
yerü wüxigu namaã napuracü na
14ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü naxügüãxücۡ a۳x ga mexüۡ ga taxüۡgü ga
naxca۳x nango۳x ga yema 11 ga norü Tupanaãrü poramaã naxügüxüۡ.
ORE I MEXÜۡ GA LUCA ÜMATÜXÜۡ

Erichabé rü meãma Tupanape۳xewa,


Norü ügü i ore ga Ngechuchuchiga
̲͑իŕфӥɗիËӥ̲͑ǣ͑իɥ͑ӥŕǣ

1
1-2ॸPaMecü Pa Teóquirux, nayexma norü mugü. Rü yemaãcü taxucürüwa
ga ҧacü ga totanüwa ngupetüxüۡ. Rü texé chixri nachiga tidexagü. 7ॸNatürü
muxüۡma ga duüۡxüۡgü rü marü nangexacügü yerü nama۳x rü ingexacü.
nanaxümatügü ga yemachiga, Rü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ǣӥфӥ̲фӥ
yexgumarüüۡ ga tomaã nüxüۡ na yaguã۳իǣӥ͑ɗիɥǣӥ. 8ॸRü wüxi ga
yaxugüexüۡrüüۡ ga yema duüۡxüۡgü ga ngunexüۡgu rü yema paigütücumü ga
noxriarü ügügumama Ngechuchuxüۡ Zacaría natanüwa üxüۡgu nangu na
daugüxüۡ rü nüxüۡ rüngüۡիŕŕǣӥիüۡ ga norü tupauca ga taxüۡnewa Tupanaãrü puracü
orearü uchigawa. 3-4ॸѠӥ͑ǣŕmaca۳x, Pa naxügüxüۡca۳x. 9ॸRü yema paigü rü
Teóquirux, rü choma rü ta meãma ͑Ëӥ̲͑ɗիɥǣ͑ӥիüۡ na naxunetagüxüۡ
naxca۳x íchaca ga nachiga ga guxüۡma ga ga wüxi ga natanüxüۡ na tupaucaarü
yema Ngechuchu üxüۡ. Rü ñu۳xma rü aixepegu naxücuxüۡca۳x rü yéma
chauxca۳x rü name na meãma cuxca۳x Tupanaca۳x na yaguãxüۡca۳x ga pumara
chanaxümatüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲̲͑ľ%̲ ga yixixüۡ. Rü yema ngunexüۡgu rü
nüxüۡ cucuáxüۡca۳ի͑ɗիËӥ̲ֆɗɥիüۡ ga Zacaríagu nangu na tupaucaarü
yema ore ga marüchire۳x cuxüۡ aixepegu naxücuxüۡca۳x na yéma
nangu۳իŕŕǣӥիüۡ ga togü. yaguãxüۡca۳x ga pumara. 10ॸRü yema
pumara íyaguyane rü guxüۡma ga
Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ga
duüۡxüۡgü ga düxétüwa yexmagüxüۡ rü
ĀիӡËüۡ۳ãx
۳ nanaxunagü ga Cuáüۡ ga
ɞ͑ֆӕ̲ӥիŕǣӥ. 11ॸRü ngürüãchi
baiüۡիŕŕфӕüۡãrü buxchiga
Zacaríaca۳x nango۳x ga wüxi ga
5ॸRü yexguma Erode ãŕ۳իǣËӥɗիɥիǣӕǣ Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ .
Yudéaanewa, rü yéma nayexma ga wüxi Rü yema nachica ga pumara nawa
ga Yudíugüarü pai ga Zacaríagu ãŕg‫ ڟ‬acü. yagugüüۡxüۡãrü tügünecüwagu nachi.
Rü pai ga Arãӡ‫ ڟ‬ҡǣk¡ɞҡ͑ӥիüۡ ͑ɗիɥ 12ॸRü yexguma Zacaría nüxüۡ da۳u۳xgu ga

ga nümax. Rü nama۳xéga rü Erichabé yema Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ga


‫ ڟ‬ҡ͑ӥիüۡ
͑ɗիɥ. Rü tüma rü ta pai ga Arãӡ ĀիӡËüۡ۳ãx۳ , rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕ, rü
6
ҡɗիɥ. ॸRü nüma ga Zacaría rü nama۳x ga poraãcü namuüۡ. 13ॸNatürü yema

139
̞Ԇækॷ1 140

ĀիӡËü۳ۡãx۳ ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ͑ǣŕmaca۳x i ñu۳xma rü tá cungega


rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Zacaríax, ‫ؽ‬ҡ%իӢ ñu۳ի̲ҡ ҡ͑¡ӕɗ͑ǣŕ̲Ëӕ͑ľ. Natürü
i cumuüۡxüۡ! Erü Tupana rü marü nüxüۡ ͑ǣŕ̲Ëӕ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, rü
͑իɥ͑ӥɗËӕфӥֆӕ̲ӥիŕ. Rü cuxma۳x i ɗիËӥ̲ҡ ͑ɗ͑ǣӕ͑ǣӕɗ͑ǣŕ̲
Erichabé rü cuxüۡ‫ ڟ‬tá ixãxãcü, rü ngunexüۡ i Tupana ixunetaxüۡ
Cuáüۡmaã tá cunaxüéga. 14ॸ—Rü cuma rü —ñanagürü. 21ॸRü yoxni ga duüۡxüۡgü rü
ҡ ЙΎф%ËӥËӕҡ%ŕիüۡËȍɗɗ͑ǣŕիǣӕ̲ tupaucaarü düxétüwa Zacaríaxüۡ
nabuxgu. Rü muxüۡma i togü i duüۡxüۡgü nanan۳g۳ӕիŕŕǣӥ. Rü nügüna nacagüe ga
фӥҡ ҡ͑ҡ%ŕǣӥիӥËȍɗ. 15ॸ—Erü yima ҧacüca۳ի͑ҡ̲ЙիֆŃ̲ɞ͑իӡիӡիüۡ.
cune rü Tupanape۳xewa rü tá wüxi ya 22ॸRü yexguma Zacaría tupaucawa

̲ľիŕËȍɗËӥ͑ɗիɥ. Ѡӥҡ%ӡҡ ̲¡ɗ͑ӕ ɞիӡӡիǣӕ, rü taxucürüwa duüۡxüۡgümaã


nayaxaxü, rü taxuüۡma to i ҧacü rü nidexa, yerü nangega. Rü nümagü ga
ngúchi ۳xáxüۡ tá nixaxü. Rü tauta duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nicua۳xãchitanü ga
͑¡ӕֆ͑ľфӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü tá ҧacüxüۡ na nadauxüۡ ga Zacaría ga
nüxna nangu. 16ॸ—Rü nüma tá muxüۡma tupaucaarü aixepena. Rü Zacaría rü
i Yudíugüxüۡ narüngüۡիŕŕ͑͑ΎфӥæΎфɗ naxme۳xmaã duüۡxüۡgüxüۡ nüxüۡ nacua۳իŕŕ
ya Tupanaca۳x nawoeguxüۡca۳x. 17ॸ—Rü ga ҧacü nüxüۡ na üpetüxüۡ, yerü nangega.
nüma ya Cuáüۡ rü tá Cori ya 23ॸRü yexguma Zacaría nagu۳իŕŕǣӕǣ͑

Cristupe۳իľǣӕ͑ɗիӡ. Rü nuxcümaüۡcü ga naxüãxüۡ ga Tupanaãrü puracü ga


Tupanaãrü orearü uruüۡ ga Eríarüüۡ tá tupauca ga taxüۡnewa, rü wenaxãrü
͑ɗիɥľфӥҡ ͑ӥիüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗҽӕЙ͑%ŕɗ napataca۳x nataegu. 24ॸRü yemawena rü
poraxüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑ӥիüۡ Zacaría nama۳x ga Erichabé rü ixãxãcü.
narüngüۡիŕŕɗЙЙǣӥ͑͑ի%Ëӥǣӥիüۡ Ѡӥ͑ǣɥЙҡǣӕɗфӥիãӡ ‫ ڟ‬ŕËȍ, rü
nangechaüۡxüۡ, фӥ͑ǣŕ̲ҡ̲ҽӕЙ͑ǣ wüxime۳ŕx۳ pü۳x ga tauemacü taguma
ɥ͑ӥŕËȍüۡxüۡ rü na aixcüma ĀӥիŃҡӥՓɗիӡ. 25ॸѠӥ͑ǣɥիɥËҡ̲
ɗ͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ  ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Cori ya Tupana rü
duüۡxüۡgüxüۡ ɞ̲͑ľիŕŕnaxca۳x ya Cori ya poraãcü choxüۡ narüngüۡիŕŕ. Rü ñu۳xma
Cristu —͖͑ǣӥфӥǣֆľ̲ĀիӡËüۡ۳ãx۳ . фӥ̲фӥҡ%ӡҡ ̲ËȍɗիфɗËȍӕËȍɗǣ
18ॸѠӥ‫ד‬Ëфɞфӥֆľ̲ĀիӡËüۡ۳ãx ۳ na naca, nidexagü i duüۡxüۡgü naxca۳x na
rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕի%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ changexacüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ.
na naxãxãcüxüۡ i choxma۳x? Erü marü
Wüxi ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ
ËȍֆիӥËȍɗɗËȍΎ̲իфӥ͑ǣɥ̲фӥҡ
ǣĀիӡËü۳ۡãx
۳ nüxüۡ nixu ga
marü iya —ñanagürü. 19ॸRü Zacaríaxüۡ
Ngechuchuarü buxchiga
nangãxüۡ ǣֆľ̲ĀիӡËü۳ۡãx۳ , rü
ñanagürü: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗǾ¡ɗɗ 26ॸRü 6ǣҡӕľ̲Ëӥ̲фӥ͑ǣɥիüۡ‫ڟ‬
Tupanaãrü puracü chaxüxüۡ. Rü nüma mexgu ga Erichabé ga yema na
núma choxüۡ namu na cumaã nüxüۡ na naxãxãcüxüۡ, rü Gariréaanewa yexmane
chixuxüۡca۳x i ñaã ore i mexüۡ. 20ॸ—Natürü ǣɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕՓҽӕЙ͑
ñu۳xma i cuma rü tama choxü‫ ۡڟ‬ËӕֆիΥɗ nanamu ga norü orearü ngeruüۡ ga Gabi.
͑ǣŕ̲ΎфľɗËӕ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ. Rü 27ॸѠӥ͑ǣɥիüۡҡՓ͑իӡǣՓӥիɗǣЙËӥ
141 ̞Ԇækॷ1

ǣҡǣӕ̲ֆҡӥ͑ǣɥ̲%̲üۡxcü. Rü ͑ǣŕmaca۳ի͑ǣŕ̲ΥիËȍ͑ɗ̲͑%
ͅфɞ͑ɗիɥǣ͑ǣɥŕg‫ ڟ‬a. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ cuxãxãcüxüۡ rü Tupanape۳xewa
ixãtechaüۡ namaã ga wüxi ga yatü ga ̲ľËӥիӥËȍɗҡ ͑ɗիɥ, rü Tupana Nanemaã
Yuchegu ãŕg‫ ڟ‬acü. Rü nüma ga Yuche rü tá nanaxugü i duüۡxüۡgü. 36ॸ—Rü
nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga Dabítanüxüۡ cutanüxüۡ i Erichabé rü marü ixãxãcü
͑ɗիɥ. 28ॸRü yema nachica ga María nawa woo marü yaguã۳xchire۳ի͑ֆɗɥիüۡ. Rü
yexmaxüۡgu naxücu ga Gabi, rü woo ga duüۡxüۡgü rü:
͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —ͮӕի̲ŕЬͅфɞի. ٘ҽǣӕҡ ̲ɗի%ի%Ëӥ͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ
ҽӕЙ͑фӥЙΎф%ËӥËӕ̲%͑ҡ%ŕ. Rü ͑ǣɥիüۡ, natürü i ñu۳xma rü marü 6 ya
Cori ya Tupana rü cuxüۡҡՓ͑͑ǣŕի̲, ҡӕľ̲Ëӥ͑ǣɥիü‫ ۡڟ‬name na marü
rü guxüۡ i ngexüۡgüarü yexera marü cuxüۡ naxãxãcüxüۡ. 37ॸ—Erü Tupanaãxü‫ ۡڟ‬rü
narüngüۡիŕŕ—ñanagürü. 29ॸNatürü taxuüۡma naguxcha —ñanagürü. 38ॸRü
yexguma María nüxüۡ da۳u۳xgu ga yema ֆľիǣӕ̲ǣͅфɞфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ:
ĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ, —Chorü Cori ya Tupanaãrü duüۡxüۡ Ëȍɗիɥ
rü namaã i¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣֆľ̲͑ΎфӥΎфľ i chomax. Rü marü name i chomaã
ǣ͑ǣɥ̲%͑ӥիüۡ yaxuxüۡ. Ѡӥ͑ǣɥǣӥ%ŕՓ ͑͑իӥɗ͑ǣŕ̲ËȍΎ̲%͑ӥիüۡ
͑ǣӕɗфӥիɥ͑ӥǣҡü۳xcüüۡ ֆľ̲%Ëӥ͑ǣɥիüۡ quixuxüۡãcüma —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü
̲͑͑Ύիŕիüۡ. 30ॸRü yexguma ga Gabi rü ֆľիǣӕ̲͑ǣɥի͑ɞ͑ɗիӡǣֆľ̲
͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Pa Maríax, tama Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ǣĀիӡËüۡ۳ãx۳
name na cumuüۡxüۡ, erü Tupana rü ga Gabi.
ЙΎф%ËӥËӕ̲%͑ҡ%ŕ. 31ॸ—Rü ñu۳xma
María rü Erichabéxüۡҡǣӕɗ͑իӡ%͑ľ
rü tá tauemacü cuxüۡ inayarütaxu, rü tá
cuxãxãcü, rü tá nayatü i cuxacü. Rü 39ॸRü yexgumaüۡcüü ga María rü
Ngechuchugu tá cunaxüéga. 32ॸ—Rü Йի̲͑Փɗիӡǣǣӕ̲ɥ%͑ľǣ
nüma rü wüxi ya ãŕ۳xgacü ya taxüchicü Zacaríapata nawa yexmane ga
ҡ ͑ɗիɥ. Rü Tupana ya Taxüchicü Nane Yudéaaneãrü dauxchitawa. 40ॸRü
ҡ ͑ɗիɥɗ͑ŕg‫ ڟ‬a. Rü Cori ya Tupana rü tá Zacaríapatawa ingu, rü iyaxücu, rü
nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga Dabírüüۡ Erichabéxüۡ ɗфӥ̲Ύիŕ. 41ॸRü yexguma
ãŕ۳xgacüxüۡ ͑ֆիɥիŕŕ. 33ॸ—Rü nüma rü Erichabé nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣͅфɞфӥ̲Ύիŕ,
guxüۡgutáma Yudíugüarü ãŕ۳իǣËӥ͑ɗիɥ. фӥ͑ǣɥфӥΥիËȍ͑ǣ͑ǣɥ%͑ӥՓֆľի̲իüۡ
Rü tagutáma ínanguxuchi na ãŕ۳xgacü rü nixɥã۳xcüü. ѠӥҽӕЙ͑%ŕǣԖӥ͑ľիüۡ
͑ֆɗɥիüۡ —ñanagürü. 34ॸRü yexguma ga rü Erichabéna nangu. 42ॸRü yexguma ga
María rü Gabina ica, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: Erichabé rü tagaãcü Maríaxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ:
—‫͵ع‬ӕի%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲͑ —Guxüۡ i ngexüۡgüarü yexera Tupana
chaxãxãcüxüۡ, erü tauta chaxãte? cuxüۡ narüngüۡիŕŕ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta
—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 35ॸRü nüma ga Gabi rü cunexüۡ narüngüۡիŕŕ. 43ॸ—¿ӄacüwa
͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: chame na nuã chauxüۡtagu
—ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ tá cuxna nangu. Ëӕ͑իӡ%͑ľիüۡ? ЬæȍΎфӥæΎфɗͮŕի.
Rü Tupana ya Tacüarü pora rü wüxi i 44ॸ—Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ӥիüۡ Ëȍիɥ͑ӥǣӕɗ

caixanexüۡrüüۡ tá cugu nayangaixema. Rü Ëӕфӥ̲Ύիŕ, rü chauxacü i chauanüwa


̞Ԇækॷ1 142

͑ǣŕի̲իüۡ фӥ͑Ύфӥҡ%ŕ̲%͑ɗիɥã۳xcüü. Erichabéxüۡtagu irüxã۳ӡ۳x ga María. Rü


45ॸ—æӕ̲фӥËӕҡ%ŕľфӥ͑ӥիü‫ۡڟ‬ ËӕֆիΥɗ ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥpataca۳x itaegu.
norü ore ya Tupana. Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x
Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡãrü buxchiga
ҽӕЙ͑ҡ ͑ֆ͑ǣӕիŕŕɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ
cumaã nüxüۡ yaxuxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣ 57ॸRü nawa nangu ga ngunexüۡ ga na
Erichabé. 46ॸRü yexguma ga María rü naxíraxacüxüۡ ga Erichabé. Rü nayatü ga
͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —æȍΎ̲фӥËȍӕ%ŕՓ ͑ǣɥի%Ëӥ. 58ॸRü yexguma nüxüۡ
poraãcü Tupanaxüۡ chicua۳xüüۡ. 47ॸ—Rü nacua۳իǣӥǣӕ͖͑ӕի%ËӥҽӕЙ͑͑ǣɥ̲%
ËȍΎфӥæΎфɗֆËȍΎфӥͅիŕŕфӕüۡmaã mecümaxüۡ, фӥ͑ǣɥфӥ͑ǣɗË̲ǣӕ
Ëȍҡ%ŕիüۡchi. 48ॸ—Rü woo wüxi i pegüxüۡ ga duüۡxüۡǣӥфӥ͑ǣɥҡ͑ӥիüۡgü rü
Tupanaãrü duüۡxüۡ ɗ͑ǣľфӥĀɥŕфӕãի‫ ڟ‬ŕ ͑ǣɥիüۡ ínayadaugü, фӥ͑ǣɥիüۡ
Ëȍɗիɥ, ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑Ëȍӕǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. ͑фӥ̲Ύիŕǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ͑ֆҡ%ŕǣӥիŕŕ.
Rü ñu۳xmaüۡcüü i duüۡxüۡgü rü 59ॸRü 8 ga ngunexüۡguwena rü

taãŕ۳xcümaã guxüۡgutáma choxüۡ ínayawiecha۳xmüpe۳xechiraüۡgü ga guma


naxugüe. 49ॸ—Erü Tupana ya Poracü rü ͑ǣɥ͑ľ. Rü nanatü ga Zacaríagu
taxüۡ i mexüۡ chauxca۳x naxü. Rü naxüüne nanaxüégagüchaüۡ ga duüۡxüۡgü. 60ॸNatürü
i naŕg‫ ڟ‬a ya Tupana. 50ॸ—Rü nüma ya ͑ŕǣƄфɗËȍ¡Ńфӥҡ̲inaxwa۳xe. Rü
Tupana rü guxüۡgutáma nüxü‫ۡڟ‬ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ͮфӥ̲ľ̲ŕ͑ɗիɥɗæӕáüۡgu
tangechaüۡtümüüۡgü ya guxãma ya tanaxüéga —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 61ॸRü duüۡxüۡgü
yíxema aixcüma nüxüۡ muüۡŕիŕ. 51ॸ—Rü фӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ
guxüۡ ga norü poramaã tüxüۡ narüyexera cunaxwa۳իľɗ͑ǣŕ̲͑ŕg‫ ڟ‬a? Erü
ga guxema tügütama icua۳xüüۡgüxe. cutanüxüۡtanüwa rü tataxuma ya texé ya
52ॸ—Rü marü ínanawoxüۡ ga yema ͑ǣŕ̲ǣӕãŕg‫ ڟ‬axe —ñanagürügü. 62ॸRü
ãŕ۳xgacügü ga nügü írütagüxüۡ. Natürü yexguma ga duüۡxüۡgü rü naxme۳xwa
guxema duüۡիŕǣӥǣҡӥǣӥɞфӥիɞфǣӥիľ, nanatü ga Zacaríana nacagüe ga ҧacü rü
rü poraãcü tüxüۡ narüngüۡիŕŕ. 53ॸ—Rü naŕg‫ ڟ‬agu tá na naxüégaãxüۡ. 63ॸRü
guxema tüxüۡ‫ ڟ‬nataxúxe, rü muxüۡma yexguma ga Zacaría rü poperaxüۡ
tüxna naxã. Natürü guxema muãrü naxuneta na yexma na naxümatüãxüۡca۳x
Āɥŕфӕã۳xgüxe rü taxuüۡma tüxna ga naŕg‫ ڟ‬a. Rü yexma nanaxümatü, rü
naxããcüma tüxüۡ ínimugü. 54ॸ—Rü ñanagürü:
poraãcü nüxüۡ narüngüۡիŕŕǣ͑Ύфӥ “Cuáüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ͑ŕǣ‫ ڟ‬ٚ, ñanagürü ga
duüۡxüۡgü ga Yudíugü. Rü tama nüxüۡ namatü. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü
inarüngüma na nüxü‫ۡڟ‬ na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥǣֆľիǣӕ̲ֆľ̲
ingechaüۡtümüüۡgüxüۡ, yexgumarüüۡ ga naŕg‫ ڟ‬axüۡ nadaugügu. 64ॸRü
nuxcümaüۡgüxüۡ ga tatanüxüۡmaã na yexgumatama wenaxãrü nidexa ga
inaxunetaxüۡ. 55ॸ—Yerü yemaãcü Zacaría. Rü inanaxügü ga Tupanaxüۡ na
inaxuneta namaã ga tórü o۳xi ga Abráüۡ yacua۳xüüۡxüۡ. 65ॸRü yemaca۳x guxüۡma ga
rü namaã ga tatanüxüۡgü na guxüۡgutáma yema duüۡxüۡgü ga norü ngaicamagu
tüxüۡ nangüۡիŕŕիüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣͅфɞ. ãpatagüxüۡ rü poraãcü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ.
56ॸRü tomaŕ۳xpü۳x ga tauemacü Rü guxüۡwama ga yema naãnewa ga
143 ̞Ԇækॷ1ٍॷ2

Yudéaanewa rü duüۡxüۡgü nüxüۡ i wüxichigü i ngunexüۡgu —ñanagürü ga


nixuchigagü ga yema ngupetüxüۡ. 66ॸRü Zacaría. 76ॸRü ñanagürü ta: —Cumax, Pa
guxüۡma ga nüxüۡ cuáchigagüxüۡ ga yema Chaunex, rü Tupana ya Taxüchicüarü
ngupetüxüۡ, фӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕŕËȍ. Rü orearü uruüۡmaã tá cuxüۡ naxugü. Erü
nügümücügüna nacagüe, rü cuma rü tá Corixüۡpa yoxni duüۡxüۡgümaã
ñanagürügü: —¿ӄËӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲ nüxüۡ quixu i nachiga ya Cori. 77ॸ—Cuma
ΥիËȍ͑? Erü Tupana rü aixcüma rü Coriarü duüۡxüۡgüxüۡ tá nüxüۡ cucua۳իŕŕ
naxüۡҡՓ͑͑ǣŕի̲—ñanagürügü. na Tupana tá nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ngechaüۡxüۡ i
͑ΎфӥЙľËĀӕǣӥ͑͑ǣŕ̲%Ëӥ
Zacaría rü Tupanaxüۡ nicua۳xüüۡ
nayauxgüãxüۡca۳x i maxüۡ i taguma gúxüۡ.
67ॸRü nanatü ga Zacaríana nangu ga 78-79ॸ—Erü nüxü‫ ۡڟ‬tangechaüۡtümüüۡgü ya

ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ. Rü nüxüۡ nixu ga Tupana ya poraãcü tüxüۡ ngechaüۡcü. Rü


yema ore ga Tupana namaã nüxüۡ ixuxüۡ. ͑ǣŕmaca۳իĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa taxca۳x
68ॸRü ñanagürü: —̲ͮľ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ ne nanamu i ñoma i naãneãrü
ticua۳xüüۡgü ya tórü Cori ga nuxcümaüۡcü ͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡ i ngexwacaxüۡxüۡ na
ga tórü o۳իɗǣʊфŃфӥҽӕЙ͑. Erü ͑͑ǣΔΎ͑ľҡ͑ӥիŕŕ%իüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
núma tatanüwa nangu na tüxüۡ duüۡxüۡgü ga noxri guxüۡguma norü
ֆ̲իŕիŕŕիüۡca۳x i yixema i norü chixexüۡǣǣӕ%ӡËӥ̲իüۡwa yexmagüxüۡ.
duüۡxüۡǣӥ͑ɗիɥǣӥիüۡ. 69ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x Rü nüma tá tüxüۡ narüngüۡիŕŕ͑
tüxna nanamu ya wüxi ya poracü ya ҽӕЙ̲͑%фӥ͑ǣӥի̲ӥŕիüۡca۳x
ҡΔфӥ̲իŕիŕŕфӕüۡ ga nuxcümaüۡcü ga —ñanagürü ga Zacaría. 80ॸRü yema
norü duüۡxüۡ ga DabítanüxüۡՓ͑ľӡËӥ. ΥիËȍ͑фӥ͑ɗֆËȍɗǣӥфӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣ
70ॸ—Rü yemaãcü Tupana tamaã ngunexüۡgu yexeraãcü Tupanaxüۡ
inaxuneta nawa ga yema nicuáchigü. Rü dauxchita ga ngextá
nuxcümaüۡgüxüۡ ga norü orearü uruüۡgü taxúema íxãpataxüۡwa nayexma
ga üünegüxüۡ. 71ॸ—Rü Tupana rü namaã ñu۳xmata yema ngunexüۡwa nangu ga na
nüxüۡ nixu rü nüxna tá tüxüۡ Yudíugüxüۡ nügü nacua۳իŕŕիüۡ.
ínanguxüۡիŕŕɗҡΔфӥӕՓ͑ӥǣӥфӥǣӕիüۡma
Ngechuchuarü buxchiga
i duüۡxüۡgü i taxchi aiexüۡ. 72ॸ—Rü
(Mt 1.18-25)
nuxcümaüۡgüxe ga tórü o۳xigümaã nüxüۡ
nixu na nüxüۡ‫ ڟ‬tangechaüۡtümüüۡgüxüۡ rü
2
1ॸRü yexguma Agutu ãŕ۳xgacü ga
tagutáma nüxüۡ iyanangümaxüۡ ga yema ҡËӥɗիɥիǣӕǣġӕ̲Փ, rü
tümamaã inaxunetaxüۡ. 73-75ॸ—Rü nanaxunagü ga na yaxugüãxüۡ ga
yemaãcü ga Tupana rü nuxcümaüۡcü ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga guxüۡ ga
tórü o۳xi ga Abráüۡmaã inaxuneta. Rü naãnewa. 2ॸѠӥֆľ̲͑ӥիɥфüۡxüۡ ga
namaã nüxüۡ nixu rü tá tüxüۡ duüۡxüۡgüarü ugüchiga, rü nanaxü ga
ínanguxüۡիŕŕ͑ӥի͑ɗҡΔфӥӕՓ͑ӥǣӥ͑ yexguma Quirinu ãŕ۳իǣËӥɗիɥիǣӕǣ
tama imuüۡŕ%Ëӥ̲͑իӥիüۡca۳x i Chíriaarü naãnewa. 3ॸRü guxüۡma ga
Tupanaãrü puracü rü aixcüma mecü na duüۡxüۡǣӥфӥՓӥիɗËȍɗǣӥ͑Ύфӥɥ%͑ľǣ
ɗիɥǣӥիüۡ nape۳xewa i guxüۡ i tórü maxüۡwa nagu nabuxüۡ͑ľՓ͑ɗիӡËȍɗǣӥǣֆŃ̲
̞Ԇækॷ2 144

na yaxugüãxüۡca۳x. 4ॸRü yemaca۳x ga ͑ɗիɥ. 12ॸ—Ѡӥ͖%ҡ ͑ɗիɥɗЙľфӥcua۳xruüۡ.


Yuche rü Gariréaanewa yexmane ga Rü tá nüxüۡ ɗЙľֆ͑ǣӕɗՓӥիɗɗΥիËȍ͑ɗ
ɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕՓɞ͑իӡիӡ, rü naxchápenüüۡmaã nuquexüۡ rü wocaarü
֤ӕĀŃфӥ͑%͑ľՓֆľի̲͑ľǣɥ%͑ľǣ chibüchicagu caxüۡ —ñanagürü. 13ॸRü
BeréüۡՓ͑իӡ. Ѡӥǣӕ̲͑ɗիɥǣɥ%͑ľǣ yexgumatama ngürüãchi yema
nuxcümaüۡcü ga ãŕ۳xgacü ga Dabí nagu ĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga orearü ngeruüۡxüۡtawa
buxüۡne. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ֤ӕËȍľǣ nango۳x ga muxüۡma ga togü ga
ֆŃ̲͑իӡիüۡ, yerü Dabítanüxüۡ ͑ɗիɥǣ ĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga orearü ngeruüۡgü. Rü
nümax. 5ॸRü BeréüۡՓ͑իӡǣ֤ӕËȍľ͑ Tupanaxüۡ nicua۳xüüۡgü, rü ñanagürügü:
yaxugüxüۡca۳իՓӥիɗǣӕ͑ǣɥ̲%ǣͅфɞ 14ॸ—Rü ñu۳xma rü Tupanaxüۡ

ǣ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳xchaüۡcü. Natürü ga ínicua۳xüüۡǣӥфӥɞ͑ҡ%ŕǣӥɗĀիӡǣӕիüۡ i


María rü itacharaüۡ ga na naxãxãcüxüۡ. naãnewa. Rü pema i ñoma i naãnecüۡ۳ãx۳ i
6ॸRü yexguma Beréüۡwa nayexmagüyane, ҽӕЙ͑Йľ̲%ҡ%ŕǣӥľ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ
͑ǣɥի͑͑͑ǣӕǣ͑ǣɥфӥ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga na Йľǣӥ̲%Йľфӥ͑ǣӥի̲ӥŕ—ñanagürügü.
naxíraxacüxüۡ ga María. 7ॸRü yexma 15ॸѠӥֆľիǣӕ̲ĀիӡՓ͑իɥիǣӕՓľ͑ǣ

͑¡ӕǣ͑ӥիɥфüۡËӥǣ͑ǣɥ͑ľ. Rü yema orearü ngeruüۡgü rü yema


naxchápenüüۡmaã inanuque. Rü wüxi ga carnerugüarü dauruüۡgü rü
wocaarü chibüchicagumare nügümücügümaã ñanagürügü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%
ɗ͑Ë͑ǣӥիŕŕ, yerü marü guxüۡma ítayadau i BeréüۡՓɗ͑ǣŕ̲͑ǣӕЙľҡӥիüۡ i
nixããcu ga ucapu nawa ga guma Cori ya Tupana tamaã nüxüۡ ixuxüۡ nawa
pegüpataüۡ. i norü orearü ngeruüۡgü! —ñanagürügü.
16ॸѠӥЙիɗ͑իɥ%Ëȍɗ, фӥֆŃ̲͑իɥ. Rü
ġիӡËüۡ۳ãx
۳ ga Tupanaãrü orearü
yexma nüxüۡ nayangau ga Yuche rü
ngeruüۡchiga rü carnerugüarü
ͅфɞфӥǣΥիËȍ͑ǣՓΎËфӥ
dauruüۡchiga
chibüchicagu caxüۡ. 17ॸRü yexguma yema
8ॸRü Beréüۡãrü ngaicamana nayexmagü ΥիËȍ͑իüۡ nadaugügu ga yema
ga ñuxre ga carnerugüarü dauruüۡgü ga carnerugüarü dauruüۡgü, rü
chütacü nachitaüۡwa norü carnerugüna duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixugüe ga yema ore
ídaugüxüۡ. 9ॸRü ngürüãchi yema ga Tupanaãrü orearü ngeruüۡ ga
carnerugüarü dauruüۡgüca۳x nango۳x ga ĀիӡËüۡ۳ãx۳ namaã nüxüۡ ixuxüۡ ga yema
wüxi ga orearü ngeruüۡ ǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ . Rü ΥիËȍ͑Ëȍɗǣ. 18ॸRü guxüۡma ga
Cori ga Tupanaãrü ya ۳ uracüümaã naxca۳x duüۡxüۡgü ga nüxüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ ga yema
nangóone ga guxüۡwama. Rü poraãcü carnerugüarü dauruüۡgüarü ore rü
namuüۡŕ. 10ॸNatürü yema orearü ngeruüۡ namaã na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. 19ॸNatürü ga
ǣĀիӡËü۳ۡãx۳ , rü ñanagürü nüxüۡ: María rü inayaxu ga guxüۡma ga yema
—‫ؽ‬ҽ%իӢɗЙľ̲ӕüۡŕիüۡ! erü pexca۳x nuã ngupetüxüۡ фӥ͑ǣɥ%ŕǣӕ̲͑%ɗ͑ǣӕիüۡ rü
Ëȍ͑͑ǣľɗՓӥիɗɗΎфľɗ̲ľիŕËȍɗիüۡ i ͑ǣӕɗфӥիɥ͑ӥŕËȍ. 20ॸRü nawoegu ga
guxüۡ i duüۡxüۡǣӥфӥҡ%ŕիŕŕфӕüۡ ҡ ɗիɥիüۡ. yema carnerugüarü dauruüۡgü. Rü
11ॸ—Erü ñu۳xma rü Beréüۡgu nabu ya perü ҡ%ŕ%Ëӥ̲ҽӕЙ͑իüۡ nicua۳xüüۡgü
̲իŕիŕŕфӕüۡ. Rü nüma rü Cori ya Cristu naxca۳x ga guxüۡma ga yema nüxüۡ
145 ̞Ԇækॷ2

͑իɥ͑ӥŕիüۡ rü nüxüۡ nadaugüxüۡ yerü ñuxguacü tá ínanguxüۡ ya Yudíugüarü


aixcüma yema orearü ngeruüۡ ga nguxüۡիŕŕфӕüۡ ya Cristu. ѠӥҽӕЙ͑%ŕɗ
ĀիӡËüۡ۳ãx۳ namaã nüxüۡ ixuxüۡrüüۡ Ԗӥ͑ľիüۡ фӥæȍɗ̲ľӢիüۡtawa nayexma, rü
nangupetü. nüxüۡ nüxüۡ nacua۳իŕŕ͑ҡ%ӡҡ ̲͑ֆӕիüۡ
ega tama nüxüۡ nadauxiragu ya Cristu ya
Õxchana ga Ngechuchu rü tupauca ga
Cori ya Tupana núma namucü. 27ॸRü
taxüۡnewa nanagagü
yema ngunexüۡgu rü tupauca ga
yexguma 8 ga ngunexüۡ nüxü‫ۡڟ‬
21ॸRü taxüۡ͑ľՓæȍɗ̲ľӢիüۡ ͑իӡիŕŕǣ
yexmagu ga na nabuxüۡ ǣΥիËȍ͑, rü ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ. Rü yéma nayexma
ínanawiecha۳xmüpe۳xechiraüۡgü. Rü ǣæȍɗ̲ľӢǣֆľիǣӕ̲֤ӕËȍľфӥͅфɞ
Ngechuchugu nanaxüégagü. Rü ҡӕЙӕËՓ͑ǣǣӥǣӕǣΥիËȍ͑ǣ
ֆľ̲ҡ̲͑ɗիɥǣ͑ŕǣ‫ ڟ‬ǣĀիӡËüۡ۳ãx۳ ga Ngechuchu na Tupanana namugüãxüۡca۳x
Tupanaãrü orearü ngeruüۡ Maríamaã ͑ֆľ̲%Ëӥֆ͑ǣӕիŕŕǣӥ%իüۡca۳x ga
nüxüۡ ixuxüۡ ga tauta namaã naxãxãcügu. ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕ. 28ॸRü Ngechuchuxüۡ
22ॸRü yexguma marü yanguxgu ga yema ͑ǣ͑ǣӥǣæȍɗ̲ľӢ. Rü Tupanaxüۡ
ngunexüۡ na tupauca ga taxüۡnewa nicua۳xüüۡ, rü ñanagürü: 29ॸ—Pa Corix,
Tupanape۳իľՓ͑͑ӥǣӥֆ̲ľիŕŕǣӥիüۡ ñu۳xma rü marü name na chayuxüۡ, erü
фӥֆŃ̲͑իɥ͑ֆľ̲%Ëӥ ̲фӥËӕֆ͑ǣӕիŕŕǣֆľ̲ËȍΎ̲%
Tupanape۳իľՓֆ͑ǣӕիŕŕǣӥ%իüۡca۳x ga icuxunetaxüۡ. 30-31ॸ—Rü
ֆľ̲ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥ͑ӥիüۡ ixuxüۡrüüۡ. chauxetümaãxüۡchi nüxüۡ chadau ya daa
Rü Yerucharéüۡwa ga tupauca ga ͅիŕիŕŕфӕüۡ ya guxüۡ i duüۡxüۡgüca۳x
taxüۡ͑ľՓ͑͑ǣǣӥǣΥիËȍ͑͑ núma cunamucü. 32ॸ—Ѡӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗ
Tupanana namugüãxüۡca۳x. 23ॸRü ͑ǣΔΎ͑ľիŕŕфӕüۡ naxca۳x i guxüۡma i
yemaãcü nanaxügü yerü Tupanaãrü duüۡxüۡǣӥɗҡ̲֤ӕĀɞӕǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Rü
mugüwa naxümatü, rü ñanagürü: ͖%ΥիËȍ͑ǣǣӕфӥҡΎǣӥɗĀӕüۡxüۡgü tá
٘ͮǣŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑ǣľфӥ͑ֆҡӥǣӕ nüxüۡ nicua۳xüüۡgü i curü duüۡxüۡgü i
ɗ͑ӥիɥфüۡxüۡ ɗ͑ǣɥի%Ëӥ, rü Yudíugü —ñanagürü. 33ॸRü Yuche rü
tanaxwa۳xe i Cori ya Tupanana María rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ
ҡ̲͑ӕٚ, æȍɗ̲ľӢ%фӥΎфľǣ͖ӕի%Ëӥ
ñanagürü. 24ॸѠӥֆŃ̲͑իɥфӥֆŃ̲ ΥիËȍ͑Ëȍɗǣ̲%͑ֆĀľիիüۡ. 34ॸRü
nanagagü ga taxre ga muxtucugü ga ֆľիǣӕ̲ǣæȍɗ̲ľӢфӥҽӕЙ͑͑͑Ë
yexwacax yaexüۡ, na Tupanaca۳x na meã nüxüۡ nangupetügüxüۡca۳x ga
nadaiãxüۡca۳x ga paigü ga tupaucawa, ֤ӕËȍľфӥͅфɞфӥΥիËȍ͑. Rü
yerü yema ñanagürü ga Tupanaãrü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ga María ga Ngechuchu
mugüwa. 25-26ॸRü yexgumaüۡcüü ͑ŕ: —Dücax, ͖%ΥիËȍ͑фӥҡ 
Yerucharéüۡgu naxãchiüۡ ga wüxi ga yatü ̲͑͑իŕիŕŕɗ̲ӕիüۡma i Yudíugü,
ǣæȍɗ̲ľӢǣӕãŕg‫ ڟ‬acü. Rü wüxi ga yatü ͑ҡӥфӥ͑ǣŕ̲ҡ̲͑ӥիüۡ‫ ڟ‬ֆիΥǣӥËȍüۡxüۡ
ǣ̲ľËӥ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ͑ӥ̲ի, rü rü tá inayarütauxe. Rü nüma rü wüxi i
aixcüma Tupanaxüۡ ngechaüۡËӥ͑ɗիɥ. Rü cua۳xruüۡ ҡ ͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgüca۳x, rü
nüma rü guxüۡguma ínanan۳g۳ӕիŕŕ͑ muxüۡma tá nüxüۡ naxoe. 35ॸ—Rü
̞Ԇækॷ2 146

͑ǣŕ̲%Ëӥҡ nanango۳իŕŕ%̲ɗǣӕիüۡma
Bucü ga Ngechuchu rü tupauca ga
ɗ͑%ŕՓ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥŕիüۡ i muxüۡma i
taxüۡnewa naxo
duüۡxüۡgü. Rü guxü̲ۡɗ͑ǣŕ̲ҡ ͖%
ΥիËȍ͑իüۡ ngupetüxüۡ rü ñoma wüxi i 41ॸͮ͑ҡӥфӥ͑ŕфӥǣӕËӥǣҡӕ͑ľËӥǣӕ

cüxchi i curü maxüۡnewa yarüwáxüۡrüüۡ YerucharéüۡՓҡիɥɥիüۡ naxca۳x ga


tá cuxüۡ‫ ڟ‬nangu۳x, Pa Maríax —ñanagürü. ԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡ. 42ॸRü yexguma
36ॸRü yéma ta iyexma ga wüxi ga ngecü Ngechuchu 12 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬
ga Tupanaãrü orexüۡ ixucü. Ѡӥk͑͑ɗիɥ yexmagu, rü YerucharéüۡՓҡիɥ̲͑%
ga ngɥŕg‫ ڟ‬a. Rü Panuŕի‫ ڟ‬%Ëӥɗֆɗիɥ, rü ǣ͑͑ҡӥфӥ͑ŕ, ֆľфӥֆľ̲͑ɗիɥǣ
Ácherutanüxüۡ ɗֆɗիɥ. Rü marü Yudíugücüma naxca۳իǣԖЙľҡӥËȍɗǣфӥ
yaguã۳xüۡËȍɗɗֆɗիɥ. Rü yexguma peta. 43ॸRü yexguma yagúechigagu ga
napaxüchigutama ixãte. Natürü 7 ga ԖЙľҡӥËȍɗǣфӥЙľҡ, rü tümachiüۡca۳x
taunecü- ǣӕիɗËҡ̲͑ǣɥҡľ̲% ҡՓΎľǣӕǣ͑͑ҡӥфӥ͑ŕ. Natürü ga
ɗֆфӥիӡӡիüۡ, ֆľфӥ͑ֆӕǣ͑ǣɥҡľ. 37ॸRü ͮǣľËȍӕËȍӕфӥҡӥ̲ŕËȍɗҡҡӥի͑
yemaãcü wüxi ga yutecü ga yaguã۳xüۡchi Yerucharéüۡgu narüxã۳ӡ۳x. 44ॸRü tüma
ɗֆɗիɥ, yerü 84͑ɗիɥǣ͑ǣɥфӥҡӕ͑ľËӥ. Rü nüxüۡ tacua۳xgügu rü yema muxüۡ ga
taguma tupauca ga taxüۡ͑ľՓɞɗիӡիӡ. Rü duüۡxüۡgü ga tümaweama
guxüۡguma ngunecü rü chütacü rü ɗիɥիüۡtanüxüۡtanügu naxã ga Ngechuchu.
͑իӕфľ%Ëӥ̲ɗֆӕ̲ӥիŕŕËȍ. Rü Ѡӥֆľ̲%Ëӥ̲фӥɗҡիɥǣՓӥիɗǣ
yemaãcü Tupanaxüۡ iyacua۳xüüۡ rü ngunexüۡ. Natürü yexguma naxca۳x
ɗ͑ҡիŕŕ. 38ॸѠӥֆľիǣӕ̲ҡ̲æȍɗ̲ľӢ tadaugügu tümatanüxüۡtanügu rü yema
íidexayane, rü yéma ingu ga Ana. Rü tüxüۡ cua۳xgüxüۡtanügu rü tama nüxüۡ
ҽӕЙ̲͑͑Ύիŕɗի%. Rü iinaxügü ga itayangaugü. 45ॸRü yemaca۳x wenaxãrü
ΥիËȍ͑ǣͮǣľËȍӕËȍӕËȍɗǣ͑ Yerucharéüۡca۳x tawoegu na yexma
yadexaxüۡ nape۳xewa ga guxüۡma ga naxca۳x tayadaugüxüۡca۳x. 46ॸRü
yema Yudíugü ga Yerucharéüۡcüۡ۳ãx۳ ga tomaŕ۳xpü۳x ga ngunexüۡguwena
Cristuxüۡ ínan۳g۳ӕիŕŕǣӥիüۡ na norü Ngechuchuxüۡ itayangaugü ga tupauca
͑ǣӕիӕËȍɗիŕŕфӕüۡ ֆɗɥիüۡca۳x. ga taxüۡnegu. Rü yéma narüto natanüwa
ǣֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga Tupanaãrü
ʘ%͑ľǣͮËȍфŃtuca۳x nawoegu
mugüwa ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, фӥɗ͑фӥիɥ͑ӥ
39ॸRü
yexguma marü ga norü ngu۳իŕŕҡľ, rü nüxna nicachigü.
ֆ͑ǣӕիŕŕǣӥ%ǣӕՓľ͑ǣǣӕիüۡma ga 47ॸRü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü ga

yema Tupanaãrü mugü nüxüۡ ixuxüۡ, rü Ngechuchuxüۡ ɥ͑ӥŕիüۡ, rü


Yuche rü María rü naxca۳x nawoegu ga na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ͖͑ӕի%Ëӥ͑ӥիüۡ
͑Ύфӥɥ%͑ľǣͮËȍфŃҡӕǣ nacua۳xüchixüۡ rü meãma nangãxüۡãxüۡ.
Gariréaanewa yexmane. 40ॸRü ga 48ॸѠӥֆľիǣӕ̲͑͑ҡӥфӥ͑ŕ͑ӥիüۡ

ΥիËȍ͑фӥ͑ɗֆËȍɗǣӥ, rü yexeraãcü daugügu rü ta¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Ѡӥ͑ŕфӥ


niporachigü, rü yexeraãcü nüxüۡ ñatarügü nüxüۡ: —Pa Chaunex, ¿tü۳xcüüۡ
nicuáchigü. Rü Tupana rü poraãcü nüxüۡ tomaã ngexüۡ cuwagü? Cunatü rü choma
narüngüۡիŕŕ. rü poraãcü cuxca۳իҡիΎľǣ%ŕ%Ëӥ̲
147 ̞Ԇækॷ2ٍॷ3

cuxca۳x tadaugüecha —ñatarügü. 49ॸRü nüxüۡ nangechaüۡxüۡca۳x ga norü


yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü: pecadugü. 4ॸRü guma nuxcümaüۡcü ga
—¿Tü۳xcüüۡ chauxca۳x pedaugü? ¿Tama ʊËȍɞǣҽӕЙ͑%фӥΎфľфӥӕфӕüۡ
e۳xna nüxüۡ pecua۳x na woetama naxümatüxüۡrüüۡ ͑ɗիɥǣ͑͑ǣӕЙľҡӥիüۡ.
ChaunatüchiüۡՓҡ Ëȍ͑ǣŕի̲իüۡ? Yerü duüۡxüۡgüarü maxüۡãrü
—ñanagürü. 50ॸNatürü ga tümagü rü ̲ľիŕŕËȍɗǣիüۡ nixu ga yexguma ñaxgu:
tama nüxüۡ tacua۳xgüéga ga yema ٘ͮǣŕ̲͑ËȍɗËɗ͑ǣľիҡ ҡիәľ̲
tümamaã nüxüۡ yaxuxüۡ. 51ॸRü yexguma íxãpataxüۡՓфӥҡ ͑͑ǣŕի̲ɗ
ga Ngechuchu rü tümawe nataegu ga wüxi i duüۡxüۡ i ngŕm
‫ ڟ‬a
Nacharétuwa. Rü guxüۡguma meã tagaãcüma ñaxüۡ: ‘¡Pegü
ҡӥ̲ǣ͑իɥ͑ӥŕËȍ. Ѡӥ͑ŕǣͅфɞфӥ Йľ̲ľիŕŕnaxca۳x ya Cori! ¡Rü
͑ǣɥ%ŕՓ͑ǣӕɗфӥիɥ͑ӥŕËȍǣǣӕիüۡma naxca۳x ipeyanawe۳ի%Ëȍɗիŕŕɗ
ga yema ngupetüxüۡ . 52ॸRü niyachigü ga perü maxüۡ!’ 5ॸRü guxããrü maxüۡ
Ngechuchu, rü yexeraãcü nüxüۡ rü tá inayarüwe۳xãchi ñoma
nicuáchigü. Rü Tupana rü namaã wüxi i ngatexüۡ rügütaxüۡrüüۡ na
͑ҡ%ŕ, rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü ta iyawéxüۡca۳x i nama. Rü guxãma
̲͑%͑ҡ%ŕǣӥ. ya yíxema togüétüwa tügü
͑ǣŕի̲իŕŕǣӥիľфӥҡ ɞҡфӥիɥ
Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ rü dauxchitawa ga
ñoma wüxi ya ma۳իЙӦ͑ľфӥ
ngextá taxúema íxãpataxüۡwa orexüۡ nixu
wüxi i ngüchitaeru
(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Cu 1.19-28)
ɗĀΎիΎËȍɗիŕŕիüۡrüüۡ. Rü guxüۡma i
nacüma i wüۡxüۡ rü tá
3
1ॸRü yexguma Tibériu 15 ga
taunecü ãŕ۳իǣËӥǣҡËӥɗիɥիǣӕǣ inayarüwe۳xãchigü. Ѡӥ͑ǣŕ̲
Dumawa, фӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣЬΦӡËȍɗӕ duüۡxüۡgüarü maxüۡwa tama
Piratu rü Yudéaaneãrü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ, rü mexüۡ фӥҡ ͑ֆ̲ľիŕŕǣӥ. 6ॸRü
Erode rü Gariréaaneãrü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ, guxüۡma i duüۡxüۡgü rü tá nüxüۡ
фӥ͑ŕ͑ľŕǣЬɗфɗЙɗфӥʊҡәфľ͑ľфӥ ͑Āӕǣӥֆֆɗ̲ͅիŕիŕŕфӕüۡ
Taconíteaneãrü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ, rü ֆҽӕЙ͑͑ә̲̲͑ӕËӥٚ,
Dichániã rü Abiríniããneãrü ãŕ۳xgacü ͖͑ǣӥфӥǣʊËȍɞфӥΎфľǣ
ֆɗɥիüۡ. 2ॸRü Aná rü Caipá rü paigüeru ümatüxüۡwa. 7ॸRü yexguma Cuáüۡxüۡtawa
͑ɗիɥǣӥǣֆľիǣӕ̲. Ѡӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ ͑իɥիǣӕǣĀӕüۡxüۡgü na
Cuáüۡ ga Zacaría nanemaã yadexaxüۡ ga ínabaiüۡիŕŕ%իüۡca۳x, rü nüma ga Cuáüۡ rü
Tupana ga dauxchitawa ga ngextá ñanagürüama nüxüۡ: —Pema rü
taxúema íxãpataxüۡwa. 3ॸRü guxüۡma ga ãxtapearü duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥ. ¿Rü ñuxãcü
yema nachicagü ga Yudáüۡcutüarü ͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕ͑͑իËȍիՓ
ngaicamana yexmagüxüۡǣӕ͑ɗիӡǣӥËȍɗǣӥ pibuxmüxüۡ ɗ͑ǣŕ̲ЙΎիËӕɗ
ga Cuáüۡ. Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ %ӡËӥ̲իüۡchixüۡ i marü ingaicaxüۡ ega
nixuchigü ga na namexüۡ na nüxüۡ tama nüxüۡ perüxoegu i pecüma i
naxoexüۡ ga nacümagü ga chixexüۡ rü chixexüۡ? 8ॸ—‫ؽ‬Ѡӥ̲ľ%Йľ̲իŕ͑
ínabaiüۡxüۡ, na yemaãcü Tupana nüxü‫ۡڟ‬ ͑ǣŕ̲%Ëӥǣӕիüۡma i duüۡxüۡgü nüxüۡ
̞Ԇækॷ3 148

daugüxüۡca۳x na aixcüma marü nüxüۡ ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕɗãŕ۳xgacü pexü‫͑ ۡڟ‬ǣɥ̲%


perüxoexüۡ i pecüma i chixexüۡ! Rü tama ͑իӥҡ͑ӥËӥ̲%ҡ̲Йľҡ%ŕǣӥфӥҡ̲
name i ñaperügügü: yexeracüca۳x ípeca —ñanagürü. 15ॸRü
٘ҽ%ӡҡ ̲ҽӕЙ͑ҡΎիüۡ napoxcue, erü yexguma ga duüۡxüۡgü rü poraãcü
Abráüۡtanüxüۡ ҡɗիɥǣӥ͖ٚЙľфӥǣӥǣӥ. Erü tama ínanan۳g۳ӕիŕŕǣӥ͑Йիɞ͑͑ǣӕիüۡ ga Tupana
͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ɗĀӕüۡxüۡgüxüۡ Nane ga Cristu. Ѡӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕǣ͑
nayaxuxüۡ. Rü pemaã nüxüۡ chixu rü bexmana Cuáüۡ фӥæфɗѸҡӕֆɗɥիüۡ. 16ॸNatürü ga
͑ǣŕիǣӕ̲ҽӕЙ͑naxwa۳xegu rü tama nüxü‫ۡڟ‬ Cuáüۡ rü guxãxüۡ ñanagürü: —Aixcüma i
naguxcha na daa nutawa Abráüۡtanüxüۡ choma rü dexáwamare pexüۡ íchabaiüۡիŕŕ,
nanguxüۡիŕŕիüۡ. 9ॸ—Tupanaãrü yuema rü natürü tá ínangu i to i Tupanaãrü orearü
marü íimemare na yadaxüۡãxücۡ a۳իɗ͑ǣŕ̲ uruüۡ, фӥ͑ӥ̲ҡ Йľի͑͑͑͑ǣӕիŕŕɗ
nanetügü i tama mexüۡ. Rü guxüۡma i ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ wüxi i üxüemarüüۡ. Erü
͑͑ľҡӥǣӥɗËȍɗիľфӥΥΦիüۡ rü tá nadaxüۡ, rü nüma rü poraãcü choxüۡ narüyexera na
ñu۳իӡËȍɗӥիӥՓҡ ɞ͑ǣӕ—ñanagürü ga ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ. Rü choma rü nape۳xewa rü
Cuáüۡ. 10ॸRü yexguma ga duüۡxüۡgü rü Cuáüۡna taxuwama chame rü bai i norü
nacagü, rü ñanagürügü: —¿ӄacü e۳ի͑͑ɗիɥɗ ËȍЙҡӕËӕ͑ӥ%фӥՓŕǣӥՓËȍ̲ľ. 17ॸ—Rü
mexüۡ na tanaxüxüۡ? —ñanagürügü. 11ॸRü nüma rü marü ínamemare na ñoma i
Cuáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Texé ya naãnewa yadexechiãxücۡ a۳x i norü duüۡxüۡgü
taxrearü gáuxüۡchiruãի‫ ڟ‬ŕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡľիŃ ñoma wüxi ya yatü trigu naãt‫ ڟ‬üna
ya tüxüۡ‫ ڟ‬nataxúxena tanaxã. Rü texé ya idexechixüۡrüüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥҡ ͑ֆĀľիľËȍɗ
Υ͑ãի‫ ڟ‬ŕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡľիŃֆ͑ǣľфӥ ɗ͑ǣŕ̲͑Ύիфӥɗիɥǣӥիüۡ na naxüۡ- tawa
Υ͑ãի‫ ڟ‬ŕ̲%ҡ͑ǣӕɗҡӥ̲%фӥΥ͑ ͑͑ǣŕի̲ǣӥիücۡ a۳x, ͑ҡӥфӥ͑ǣŕ̲ҡ̲
—ñanagürü. 12ॸRü CuáüۡxüۡҡՓ͑իɥҡǣ ͑Ύիфӥɗիɥǣӥիüۡ, rü tá ínanagu nawa ya yima
ñuxre ga yatügü ga Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳x üxü ya taguma ixoxüۡne —ñanagürü. 18ॸRü
Āɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ideetanüxüۡ. Rü nanaxwa۳xegü ga yema oremaã rü muxüۡma ga to ga
Cuáüۡ na ínabaiüۡիŕŕիüۡ. Rü Cuáüۡna nacagü, ucu۳իŕǣӥ̲%, rü Cuáüۡ duüۡxüۡgümaã nüxüۡ
rü ñanagürügü: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx, ¿ӄacü nixu ga ore ga mexüۡ ga Ngechuchuchiga.
͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ na tanaxüxüۡ i tomax? 19ॸRü Cuáüۡ rü ãŕ۳xgacü ga Erodexüۡ nanga,

—ñanagürügü. 13ॸRü Cuáüۡ rü ñanagürü ֆľфӥ͑ǣɥ̲%͑ի%ma۳իǣƄфΎĀɞǣ͑ŕ͑ľŕ


nüxüۡ: —Tama name i ãŕ۳xgacü pemaã nüxüۡ ga Piripi nama۳x. Rü nananga ta naxca۳x ga
ixuxüۡ%фӥֆľիľфЙľ͑ֆӕիǣӥɗĀɥŕфӕɗ yema togü ga chixexüۡ ga naxüxüۡ. 20ॸNatürü
duüۡxüۡgüxüۡtawa —ñanagürü. 14ॸRü ñuxre ga ga Erode rü tama Cuáüۡǣ͑իɥ͑ӥ. Rü
churaragü rü ta Cuáüۡna nacagüe, rü yexeraxüۡ ga chixexüۡ naxü, yerü
ñanagürügü: —¿Toma rü ҧËӥ͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ na poxcupataüۡwa Cuáüۡxüۡ namu.
tanaxüxüۡ? —ñanagürügü. Rü nanangãxüۡ ga
Ngechuchuarü baiechiga
Cuáüۡ rü ñanagürü: —Tama name i texéxüۡ
(Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)
Йľի%իӡ͑ľ%Ëӥ̲ҡӥ̲%фӥ͑ǣŕ̲իüۡgü
pepuxüۡ. Rü tama name i ҧacü rü doraxüۡ 21ॸNaxüۡpaga na napoxcuxüۡ ga Cuáüۡ,
tümachigaxüۡ Йɗիӕ͑͑ǣŕ̲%Ëӥҡӥ̲%фӥ rü guxüۡma ga duüۡxüۡgüxüۡ
͑ǣŕ̲իüۡgü pepuxüۡxücۡ a۳x. Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ínabaiüۡիŕŕիǣӕՓľ͑, rü Ngechuchuxüۡ rü
149 ̞Ԇækॷ3

ҡɞ͑¡ɗľիŕŕ. Rü yexguma Ngechuchu ѠӥͅľфľнӕɞфӥkĀɞ͑͑ľ͑ɗիɥ.


ɞֆӕ̲ӥիŕֆ͑ľфӥ͑ɗ͑ǣľ͑ǣĀիӡǣӕիüۡ Rü Adí rü Cocháüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
ga naãne. 22ॸѠӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü Rü Cocháüۡ rü Erudamáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
wüxi ga muxtucurüüۡ inanago rü Rü Erudamáüۡ фӥƄфә͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ngechuchuna nangu. ѠӥĀիӡՓ 29 ѠӥƄфәфӥ֤ΎËȍӕŃ͑͑ľ͑ɗիɥ.

ɗ͑͑իӡǣՓӥիɗǣ͑ǣǣ͖իüۡ: Ѡӥ֤ΎËȍӕŃфӥƄфɗľËȍŃфӕ͑͑ľ͑ɗիɥ.
—æӕ̲͑ɗիɥɗæȍӕ͑ľɗËӕիüۡ Rü Eriechéru rü Yoríüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
changechaüۡxüۡchicü, rü cumaã Rü Yoríüۡ фӥͅҡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ëȍҡ%ŕիüۡchicü —ñaxüۡ. Ѡӥͅҡ фӥ̞ľ¡ɞ͑͑ľ͑ɗիɥ.
30 Ѡӥ̞ľ¡ɞфӥæȍɗ̲ľӢ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ngechuchu ya Cristuarü o۳xigü
Ѡӥæȍɗ̲ľӢфӥ֤ӕĀ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
(Mt 1.1-17)
Ѡӥ֤ӕĀ фӥ֤ӕËȍľ͑͑ľ͑ɗիɥ.
23ॸManeca 30 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬ Rü Yuche rü Yonáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
nayexma ga Ngechuchu ga yexguma Rü Yonáüۡ rü Eriaquíüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
norü puracü inaxügügu. Rü duüۡxüۡgü 31 Rü Eriaquíüۡ фӥͅľфŃ͑͑ľ͑ɗիɥ.

͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕфӥͮǣľËȍӕËȍӕфӥ֤ӕËȍľ ѠӥͅľфŃфӥͅľ͑͑͑ľ͑ɗիɥ.
͑͑ľ͑ɗիɥ. Ѡӥͅľ͑фӥͅҡҡ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥ֤ӕËȍľфӥƄфɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. Rü Matata rü Natáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
24 ѠӥƄфɞфӥͅҡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. Rü Natáüۡ фӥġ¡ɞ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥͅҡ фӥ̞ľ¡ɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. 32 Ѡӥġ¡ɞфӥʊËȍɞ͑͑ľ͑ɗիɥ.

Ѡӥ̞ľ¡ɞфӥͅľфľнӕɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥʊËȍɞфӥϘ¡Ń͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥͅľфľнӕɞфӥ֤͑͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥϘ¡Ńфӥ´Ύә͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥ֤͑фӥ֤ӕËȍľ͑͑ľ͑ɗիɥ. Ѡӥ´Ύәфӥæȍфӕ͑͑ľ͑ɗիɥ.
25 Ѡӥ֤ӕËȍľфӥͅҡҡɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. Rü Charu rü Naãchãӡ ‫͑͑ ڟ‬ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥͅҡҡɞфӥk̲Δ͑͑ľ͑ɗիɥ. 33 Rü Naãchãӡ ‫ ڟ‬фӥk̲ɗ͑ Ā͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥk̲ΔфӥͮӢ͑͑ľ͑ɗիɥ. Ѡӥk̲ɗ͑ Āфӥk̲ɞ͑͑ľ͑ɗիɥ.
ѠӥͮӢфӥƄËȍɗфɗ͑͑ľ͑ɗիɥ. Ѡӥk̲ɞфӥkфӦ͑ɗ͑͑ľ͑ɗիɥ.
ѠӥƄËȍɗфɗфӥͮǣɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥkфӦ͑ɗфӥƄфúüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
26 Rü Nagaí rü Maã‫͑͑ ڟ‬ľ͑ɗիɥ. Rü Erúüۡ фӥЬфľ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Rü Maã‫ ڟ‬фӥͅҡҡɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥЬфľфӥ֤ӕĀ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Rü Matatía rü Chemeɥ ‫͑͑ ڟ‬ľ͑ɗիɥ. 34 Ѡӥ֤ӕĀ фӥkËΎ¡ӕ͑͑ľ͑ɗիɥ.

Rü Chemeɥ ‫ ڟ‬фӥ֤ӕËȍľË͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥkËΎ¡ӕфӥʊËȍ ͑͑ľ͑ɗիɥ.


Ѡӥ֤ӕËȍľËфӥ֤ӕĀ ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥʊËȍ фӥk¡фáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ.
27 Rü Yudá rü Yunáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. Rü Abráüۡ фӥҽфŃ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Rü Yunáüۡ фӥġľËȍ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥҽфŃфӥͮËә͑͑ľ͑ɗիɥ.
ѠӥġľËȍфӥæȍΎфΎ¡¡Ń͑͑ľ͑ɗիɥ. 35 ѠӥͮËәфӥæȍľфә͑͑ľ͑ɗիɥ.

Rü Chorobabé rü Charatía nane Ѡӥæȍľфәфӥġǣ ӕ͑͑ľ͑ɗիɥ.


͑ɗիɥ. Ѡӥġǣ ӕфӥЬľфŃ͑͑ľ͑ɗիɥ.
Ѡӥæȍфҡɞфӥͮľфɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥЬľфŃфӥƄ¡Ń͑͑ľ͑ɗիɥ.
28 Ѡӥͮľфɞфӥͅľфľнӕɞ͑͑ľ͑ɗիɥ. ѠӥƄ¡Ńфӥæȍфӕ͑͑ľ͑ɗիɥ.
̞Ԇækॷ3ٍॷ4 150

36 Rü Charu rü Caináüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. nanaga. Rü yéma paxaãchi nüxüۡ nüxüۡ


Rü Caináüۡ фӥkфӕЙ Ëȍ͑͑ľ͑ɗիɥ. ͑Āӕիŕŕǣǣӕիüۡma ga nachiüۡãnegü ga
Rü Arupácha rü Chéüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. ñoma ga naãnecüۡ۳ãx۳ . 6ॸRü Chataná rü
Rü Chéüۡ rü Noŕ ‫͑͑ ڟ‬ľ͑ɗիɥ. ñanagürü nüxüۡ: —Guxüۡ i ñaã
Noŕ ‫ ڟ‬фӥġ̲Ń͑͑ľ͑ɗիɥ. nachiüۡãnegü i mexüۡ фӥ͑Ύфӥ͑ǣŕ̲իüۡgü
37 Rü Damé rü Matucharéüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. rü chi cuxna chanaxã. ƄфӥËȍΎիфӥ͑ɗիɥɗ
Rü Matucharéüۡ фӥƄ͑Δ͑͑ľ͑ɗիɥ. guxüۡma i ñaãgü, rü tüxna chanaxã ya
ѠӥƄ͑Δфӥ֤фŃ͑͑ľ͑ɗիɥ. ҡľիŃֆËȍΎ̲ËȍΎфӥ̲ľɗիɥիŕ͑ҡӥի͑
Ѡӥ֤фŃфӥͅффŃ͑͑ľ͑ɗիɥ. na chanaxãxüۡ. 7ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ
Rü Mararé rü Caináüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. chope۳xegu cucaxãp ‫ ڟ‬ü۳xügu rü choxüۡ
38 Rü Caináüۡ фӥƄ͑ә͑͑ľ͑ɗիɥ. quicua۳xüüۡǣӕфӥËӕիфӥËȍɗ͑ɗիɥɗǣӕիüۡma
ѠӥƄ͑әфӥæȍľ͑͑ľ͑ɗիɥ. i ñaã cuxüۡ chawéxüۡ —ñanagürü.
Rü Che rü Adáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ. 8ॸNatürü ga Ngechuchu rü nanangãxüۡ,

Rü Adáüۡ фӥҽӕЙ͑͑͑ľ͑ɗիɥ. rü ñanagürü: —‫ؽ‬æȍΎի͑ɗիӡǣËȍɗ! Pa


Chata- náx. Erü Tupanaãrü ore i
Ngechuchuxüۡ naxü ga Chataná
ümatüxüۡwa rü ñanagürü:
(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13)
“¡Nüxüۡ icua۳xüüۡ ya Cori ya curü
1ॸNgechuchuxüۡtawa nayexma ga Tupana, rü yimaãxü‫ۡڟ‬իɥËҡ̲
4 ҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ. Rü yexguma
Yudáüۡchiüwa ínaxüۡãchigu ga
napuracü!ٚ
ñanagürü. 9ॸRü yexguma ga n۳g۳oxo ga
Ngechuchu, фӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü Chataná rü Yerucharéüۡ ǣɥ%͑ľՓ
dauxchitawa ga ngextá taxúema nanaga. Rü tupauca ga taxüۡnetape۳xegu
íxãpataxüۡwa nanaga. 2ॸRü yéma nanamunagü. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Ega
nayexma ga 40 ga ngunexüۡ. Rü n۳g۳oxo ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗիɥǣӕ, rü ¡nuã
ga Chataná rü nüxüۡ naxü. Rü yexguma cugü rütae! 10ॸ—Erü Tupanaãrü ore i
yéma nayexmagu rü taguma nachibü. ümatüxüۡwa rü ñanagürü:
Natürü ga yixcama rü nataiya. 3ॸRü “Tupana tá nanamu i norü orearü
yexguma ga n۳g۳oxo ga Chataná rü ngeruüۡǣӥɗĀիӡËüۡ۳ãx۳ na cuxna
ñanagürü nüxüۡ: —Ega aixcüma Tupana nadaugüxüۡca۳x. 11ॸRü
ͮ͑ľнӕɗիɥǣӕ, rü ¡daa nutamaã nüxüۡ ixu naxme۳xmaã tá cuxüۡ niyauxgü
͑Й%ӡիüۡ nanguxuchixüۡca۳x! —ñanagürü na tama ҧacü rü nutagu
ga Chataná. 4ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ cunguxüۡca۳իٚ,
rü ñanagürü: —Tupanaãrü ore i ñanagürü. 12ॸRü Ngechuchu nanangãxüۡ
ümatüxüۡwa rü ñanagürü: rü ñanagürü: —Tupanaãrü ore i
٘ҽ%ӡҡ ̲Υ̲͑%իɥË̲͑իŕɗ ümatüxüۡwa rü ñanagürü ta:
duüۡxüۡgü, natürü guxüۡma i ore i “¡Tama name i nüxüۡ na cuxüxüۡ ya
Tupana nüxüۡ ixuxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ Cori ya curü Tupana!ٚ,
duüۡxüۡgüxüۡ ̲իŕիŕŕիüۡٚ, ñanagürü. 13ॸRü yexguma marü
ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga n۳g۳oxo ga taxucürüwama Ngechuchuxüۡ naxü۳xgu,
Chataná rü wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľËȍɗҡľфӕՓ rü nüma ga Chataná rü nüxna niña
151 ̞Ԇækॷ4

ñu۳xmata nüxüۡ iyangau na ñuxãcü wena nüxüۡ na chixuxüۡca۳x rü tá na


nüxüۡ na naxüxüۡ. ínanguxüۡxüۡ. Rü choxüۡ namu na
ËȍֆĀӕËȍɗիľҡӥիŕŕǣӥիüۡca۳x i
Ngechuchu rü Gariréaanewa inanaxügü
͑ǣŕ̲ɗ͑ǣľիľҡӥǣӥիüۡ rü na
ga norü puracü
íchananguxüۡիŕŕիüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲
(Mt 4.12-17; Mr 1.14-15)
duüۡxüۡgü i togüme۳իŕՓ
14ॸRü Ngechuchu rü Gariréaaneca۳x ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ. 19ॸRü núma choxüۡ
nataegu. ѠӥҽӕЙ͑%ŕɗԖӥ͑ľիüۡ rü namu na duüۡxüۡgümaã nüxüۡ
naxüۡtawa nayexma rü poraãcü chixuxüۡca۳x na Tupana nüxüۡ
͑͑ЙΎфիŕŕ. Rü ga duüۡxüۡgü rü nachiga rüngüۡիŕŕËȍüۡxüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥիü‫ۡڟ‬
nidexagü ga guxüۡ ga yema naãnewa. ֆիΥǣӥիüۡٚ,
15ॸѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣɥ%͑ľ%фӥ ñanagürü ga yema ore. 20ॸRü yexguma
ngutaque۳xepataüۡgüwa rü nangu۳իŕŕҡľ. ga Ngechuchu rü nügüna
Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nananu۳xãchiátü ga popera. Rü
nicua۳xüüۡgü. ngutaque۳xepataüۡãrü dauruüۡna nanaxã
rü ñu۳իӡËȍɗɞ͑фӥҡΎ. Natürü guxüۡma ga
Nacharétuwa nayexma ga Ngechuchu
yema ngutaque۳xepataüۡwa yexmagüxüۡ
(Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)
ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ ͑фӥĀӕ͑ӥŕËȍ.
16ॸѠӥͮËȍфŃҡӕՓ͑իӡǣ 21ॸRüyemaca۳x Ngechuchu inanaxügü ga
Ngechuchu. Ѡӥǣӕ̲͑ɗիɥǣɥ%͑ľǣ duüxüۡgümaã na yadexaxüۡ, rü ñanagürü:
ۡ
͑͑ҡӥǣӥ͑Փ͑ֆիŕŕǣӥ͑ľ. Rü —Ñu۳ի̲ҡ̲͑ɗիɥɗpepe۳xewa Tupana
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu rü ֆ͑ǣӕիŕŕիüۡ ɗ͖%ΎфľǣʊËȍɞ
ngutaque۳xepataüۡgu naxücu, yerü yema ümatüxüۡ —ñanagürü. 22ॸRü guxüۡma ga
͑ɗիɥǣ͑Ëӥ̲ǣǣӕիüۡ ga duüۡxüۡgü rü meã Ngechuchuchiga
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu. Rü yéma nidexagü. Rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ
inachi rü duüۡxüۡgüca۳x nüxüۡ nadaumatü yema ore ga mexüۡ ga namaã nüxüۡ
ga Tupanaãrü ore ga ümatüxüۡ. 17ॸRü yaxuxüۡ. Natürü tama aixcüma
nüxna nanaxãgü ga popera ga ͑ֆիΥǣӥËȍüۡ. Rü yemaca۳x nügüna
Tupanaãrü orearü uruüۡ ǣʊËȍɞ nacagü rü ñanagürügü: —¿Taux e۳xna
ümatüxüۡ. Rü yexguma yangenaãt‫ ڟ‬üãgu, Āֆɗɥիüۡ ya Yuche nane?
rü nüxüۡ inayangau ga ngextá —ñanagürügü. 23ॸRü Ngechuchu rü
ínaxümatüxüۡwa ga ore ga ñaxüۡ: ñanagürü nüxüۡ: —Choma nüxüۡ chacua۳x
18 ٘æΎфɗֆҽӕЙ͑%ŕфӥËȍӕիüۡtawa фӥҡ ËȍΎ̲%Йľ͑իӕիӕËȍɗɗ͑ǣŕ̲Ύфľɗ
͑͑ǣŕի̲. Rü nüma rü choxüۡ ñaxüۡ:
naxuneta na nüxüۡ chixuxüۡca۳x i ٘Ьġӕҡӕфӕի‫ؽ‬æӕǣӥҡ̲фӥ̲ľիŕŕ!ٚ
ore i mexüۡ ̲͑%ɗ͑ǣŕ̲ ñaxüۡ. Rü e۳xna tá choxüۡ ñaperügügü:
duüۡxüۡgü i ngearü “Yema mexüۡ ga taxüۡ ga nüxüۡ ҡիɥ͑ӥŕիüۡ
͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxüۡ. Rü choxüۡ ga Tupanaãrü poramaã cuxüxüۡ ga
̲͑ӕ͑͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i æЙľф͑ ӡՓ, rü tanaxwa۳xe i nuã curü
pecadutüüۡՓ͑ǣŕի̲ǣӥիüۡmaã ɥ%͑ľՓфӥҡ͑Ëӕ͑իӥիüۡٚ, ñaperügügü
̞Ԇækॷ4 152

tá. 24ॸRü nidexachigüama ga Ngechuchu: yéma duüۡxüۡgüxüۡ ͑͑ǣәľիŕŕ. 32ॸRü


—Aixcüma pemaã nüxüۡ chixu rü guxüۡma i duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ̲͑%ǣ
Tupanaãrü orearü uruüۡ, rü norü norü ngu۳իŕŕҡľ, yerü Tupanaãrü
ɥ%͑ľՓҡ̲ɗĀӕüۡxüۡgü rü tama meã poramaã nidexa. 33ॸRü guma
nanayauxgü. 25ॸ—Rü aixcüma pemaã nüxüۡ ngutaque۳xepataüۡwa nayexma ga wüxi
ËȍɗիӕфӥʊфŃ͑ľՓфӥ͑ֆľի̲ǣ ga yatü ga n۳g۳oxo nawa yexmaxüۡ. Rü
̲ӕիӡËȍɗիüۡma ga ngexüۡgü ga iyutegüxüۡ ga aita yéma naxü, rü ñanagürü:
yexguma Ería maüۡxgu. Ѡӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥ 34ॸ—‫ؽ‬ҽΎի͑ɗիӡǣËȍɗ! ¿Tü۳xcüüۡ totanüwa

ga tomaŕ۳xpü۳x ga taunecüarü ngãxüۡ rü Ëӕիӡ, Pa Ngechuchux, Pa


taguma napuxüۡ, rü poraãcü nangúxüۡ ga Nacharétucüۡ۳ãx۳ ? ‫ͮع‬ӕ%Ëӕիӡ͑ҡΎիüۡ
taiya ga guxüۡ ga yema naãnewa. cućaixüۡca۳x? Choma cuxüۡ chacua۳x na
26ॸ—Natürü ga Tupana rü tama wüxi ga ҽӕЙ͑ͮ͑ľֆԖӥ͑ľËӥ͑нӕɗɥիüۡ
ʊфŃ͑ľËüãۡ۳ x۳ ga yutecüxüۡtawa Eríaxüۡ —ñanagürü. 35ॸRü Ngechuchu nananga
namu. ͮҡӥфӥ͑ǣɥիüۡtawa nanamu ga yema ga yema n۳g۳oxo rü ñanagürü:
yutecü ga Charepacüãۡ۳ x۳ ga Chidãӡ ‫ ڟ‬%фӥ —‫ؽ‬ʊֆфӥngea۳իфӥɞ͑իӡիӡ͑Փֆֆɗ̲
ɥ%͑ľ%фӥ͑ǣɗË̲ǣӕ%Ëȍɗüۡcü. ॸ—Rü27 yatü! —ñanagürü. Rü yexguma ga yema
yexguma namaüۡxgu ga Erichéu, rü n۳g۳oxo rü duüۡxüۡgüpe۳իľǣӕ͑ֆ͑ǣӕիŕŕ
ʊфŃ͑ľՓ͑ֆľի̲ǣӥҡǣ̲ӕիüۡma ga ga guma yatü, фӥ͑Փɞ͑իӡիӡ. Natürü
duüۡxüۡgü ga chaxünemaã ićaaweexüۡ. tama nanapi ۳իŕŕ. 36ॸRü guxüۡma ga
Natürü taxuüۡma ga yema ićaaweexüۡ ga duüۡxüۡgü rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü
ʊфŃ͑ľՓֆľի̲ǣӥիüۡ rü naxca۳ի͑ɗҡ͑ľŕ. nügümücügümaãchigü nachiga
Rü Namáüۡ ga Chíriaanecüãۡ۳ ի۳ ɥËҡ̲͑ɗիɥ nidexagü, rü ñanagürügü: —¿ӄacü rü
ga guma naxca۳x yataanecü —ñanagürü ga Ύфľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕ̲? Erü ñaã yatü rü
Ngechuchu. 28ॸRü yexguma yema orexüۡ ɗիËӥ̲͑ǣŕ̲n۳g۳oxogümaã inacua۳x rü
͑իɥ͑ӥŕǣӕ, rü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü poraãcü nanamu. Rü nümagü rü naga
ga guma ngutaque۳xepataüۡwa yexmagüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕ, rü ínachoxüۡ —ñanagürügü.
rü poraãcü naxca۳ի͑͑ӕŕ. 29ॸRü inachigü 37ॸRü guxüۡwama ga yema naãnewa rü

ga duüۡxüۡgü rü Ngechuchuxüۡ ínata۳xüchigü Ngechuchuchigaxüۡ nixugüe ga


ǣǣӕ̲ɥ%͑ľՓ. Rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣ duüۡxüۡgü.
ǣӕ̲ɥ%͑ľ͑Փֆľի̲͑ľËȍɗҡľфӕՓ
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥæȍɗ̲ ӡǣЬľĀфӕ
nanagagü na yéma yanataegüãxücۡ a۳x.
30ॸNatürü ga Ngechuchu rü norü na۳իŕca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
(Mt 8.14-15; Mr 1.29-31)
ngãxüۡҡ͑ӥՓɞ͑իӡիӡ%̲, фӥɞ͑ɗիӡ.
38ॸRü guma ngutaque۳xepataüۡwa
Wüxi ga yatü ga n۳go
۳ xo nawa ɞ͑իӡիӡǣͮǣľËȍӕËȍӕфӥ
yexmaxüۡchiga
æȍɗ̲ ӡЙҡՓ͑իӡ. Ѡӥæȍɗ̲ ӡna۳իŕ
(Mr 1.21-28)
rü poraãcü iyaxaxüne. Rü Ngechuchuna
31ॸRüyexguma ga Ngechuchu rü ͑Ëǣӥľǣ͑ǣɥxca۳x na
ǾфɗфŃ͑ľ%фӥɥ%͑ľǣæЙľф͑ ӡՓ ֆҡ͑ľիŕŕ%իüۡca۳x. 39ॸѠӥ͑ǣɥիüۡtagu
͑իӡ. Rü ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu nayachi ga Ngechuchu rü yema
153 ̞Ԇækॷ4ٍॷ5

ćaaweanexüۡ nanga. Rü yexgumatama chixuxüۡ na ñuxãcü ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya


iga۳u۳xãchi ga na yaxaxünexüۡ. Rü Tupana. ƄфӥՓΎľҡ̲͑ǣŕmaca۳x núma
yexgumatama íirüda, rü naxca۳x choxüۡ namu —ñanagürü. 44ॸRü yemaãcü
ɗ̲͑ľիŕŕǣΥ͑. Ngechuchu nüxüۡ nixuchigü ga ore ga
ngutaque۳xepataüۡgüwachigü ga guxüۡma
Ngechuchu rü muxüۡma ga
ga Gariréaanewa.
ićaaweexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
(Mt 8.16-17; Mr 1.32-34) Muxüۡma ga choxni na ínayauxüۡxüۡchiga
(Mt 4.18-22; Mr 1.16-20)
40ॸRü yexguma marü yanaxücuchaüۡgu
ga üa۳xcü, rü Ngechuchuxüۡtawa
5
1ॸRü wüxicana ga yexguma naxtaxa

nanagagü ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga ga Yenecharétuanacüwa


nagúxüۡraüۡxüۡ ga ćaaweanemaã nayexmagu ga Ngechuchu, rü muxüۡma
ićaaweexüۡ. Rü ga Ngechuchu rü ga duüۡxüۡgü rü naxüۡtawa nangugü. Rü
wüxichigü ga yema duüۡxüۡgüxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, ĀӥիՓֆŃ̲͑ֆի%ӡҡӥǣӥ, yerü nüxüۡ
rü yemaãcü naxca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕËȍɗǣӥ. ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡ ga Tupanaãrü ore ga
41ॸѠӥ̲͑͑ľŕիŕŕǣ̲ӕիüۡma ga namaã nüxüۡ yaxuxüۡ. 2ॸRü Ngechuchu
duüۡxüۡgü ga ićaaweexüۡ ga n۳g۳oxo nawa yéma nüxüۡ nadau ga taxre ga ngue ga
yexmagüxüۡ. Rü yema n۳g۳oxogü rü aita ingeãcune. Rü guma nguegü rü
naxüe, rü ñanagürügü: —æӕ̲͑ɗիɥɗ naxnecüpechinüwa nanadagü, yerü ga
ҽӕЙ͑ͮ͑ľнӕɗɥիüۡ —ñanagürügü. püchaetanüxüۡ rü nüxna yéma ínachoüۡ,
Natürü ga Ngechuchu rü nayangagü ga yerü norü pücha niyauxgü. 3ॸRü wüxi ga
yema n۳g۳oxogü. Rü nüxna nanachu۳xu ga guma nguegu nixüe ga Ngechuchu. Rü
na yadexagüxüۡ, yerü yema n۳g۳oxogü rü ǣӕ̲͑ǣӕľфӥæȍɗ̲ ӡ%фӥ͑ɗիɥ. Rü
nüxüۡ nacua۳իǣӥ͑æфɗѸҡӕֆɗɥիüۡ. æȍɗ̲ ӡ͑͑Ëǣ͑ի͑ľËӥЙľËȍɗ͑ӥ%фӥ
ngãxüۡtüwaxüra na nangeaxüۡca۳x. Rü
Ngechuchu rü nanaxunagü ga ore ga
guma nguewa narüto ga Ngechuchu. Rü
mexüۡ ga ngutaque۳xepataüۡwachigü
yéma inanaxügü ga duüۡxüۡgüxüۡ na
(Mr 1.35-39)
͑͑ǣәľիŕŕիüۡ. 4ॸRü yexguma yagúegagu
42ॸRüyexguma noxri yangóonegu rü ga Ngechuchu ga na yadexaxüۡ, rü
ֆľ̲ɥ%͑ľՓɞ͑իӡիӡǣͮǣľËȍӕËȍӕ. æȍɗ̲ ӡիüۡ ñanagürü: —¡yéa
Rü wüxi ga nachica ga taxúema ínamátamaxüۡwa namaã naxã ya daa
íxãpataxüۡՓ͑իӡ. Natürü ga duüۡxüۡgü ngue. Rü ngŕm ‫ ڟ‬a penatáe i perü pücha
rü naxca۳x nadaugü rü düxwa naxüۡtawa na choxnita piyauxgüxüۡca۳x!
nangugü. Rü nüxüۡ naca۳ax۳ üۡgü ga tama —ñanagürü. 5ॸѠӥæȍɗ̲ ӡ͑͑͑ǣ%իüۡ, rü
͑ɞ͑իӡիӡիüۡca۳x ga yema norü ñanagürü nüxüۡ: —Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx,
naãnewa. 43ॸNatürü ga Ngechuchu rü ngewa۳x rü guxüۡ i chütaxüۡ rü tapüchae,
ñanagürü nüxüۡ: —Taxucürüwama natürü taxuüۡma i choxni tiyaxu. Natürü
petanügu charüxãӡ ‫ ڟ‬ŕËȍľфӥ ñu۳xma na choxüۡ cumuxüۡ rü wena
chanaxwa۳իľ͑͑ ɥǣӥֆɥ%͑ľǣӥՓ táxarü íchanatáe i chorü pücha
͑ǣŕի̲ǣӥիüۡ i duüۡxüۡgümaã rü ta nüxüۡ —ñanagürü. 6ॸRü yexguma ínatáegüãgu
̞Ԇækॷ5 154

ga norü pücha, rü muxüۡma ga choxni yexma nanangücuchi. Rü Ngechuchuxüۡ


ínayauxüۡ. Rü düxwa narügáuxchaüۡ ga naca۳ax۳ üۡ, rü ñanagürü: —Pa Corix,
͑ΎфӥЙӥËȍֆľфӥ̲͑ӕիӡËȍɗǣËȍΎի͑ɗ. ͑ǣŕիǣӕ̲Ëӕ̲cunaxwa۳xegu, rü tama
7ॸRü naxme۳ի̲%͑ ɥǣ͑ǣӕľՓ cuxüۡ‫ ڟ‬naguxcha na choxüۡ Ëӕфӥ̲ľիŕŕիüۡ
yexmagüxüۡ ga natanüxüۡgüca۳x nacagü —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga
na nüxüۡ yanangüۡիŕŕǣӥիüۡca۳x. Rü yéma Ngechuchu rü nüxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥ, rü
͑իɥǣֆľ̲͑ҡ͑ӥիüۡgü ga naxca۳x ñanagürü nüxüۡ: —Ngüۡ, chanaxwa۳xe.
nacagüxüۡ. Rü nanaxüãcugü ga guma ¡Rüme! —ñanagürü. Rü yexguma yema
taxre ga ngue rü wixgutaa۳x inangutaüۡgü ñaxgu ga Ngechuchu, rü naxca۳x nitaane
ֆľфӥ̲͑ӕիӡËȍɗǣËȍΎի͑ɗ. 8ॸRü ga yema yatü ga chaxüneãx‫ ڟ‬üۡ. 14ॸRü
yexguma yemaxüۡ nada۳u۳իǣӕǣæȍɗ̲ ӡ Ngechuchu nanaxucu۳իŕфӥ͖͑ǣӥфӥ
ga Pedru, rü Ngechuchupe۳xegu nüxüۡ: —¡Dücax, taxúemaãtáma nüxüۡ
nayacaxãp‫ ڟ‬ü۳xü, rü ñanagürü nüxüۡ: quixu, natürü paixüۡ ËӕǣӥֆĀӕիŕŕ͑
—‫ؽ‬æȍΎի͑ɗիӡǣËȍɗ! Pa Corix. Erü curümexüۡ фӥֆ͑ǣӕիŕŕɗ͑ǣŕ̲ҽӕЙ͑
choma rü wüxi i duüۡxüۡ i pecaduãx‫ ڟ‬üۡ ͅΎɥËȍŃՓ͑ӥիüۡ ixuxüۡ na duüۡxüۡgü nüxüۡ
Ëȍɗիɥ—ñanagürü. 9ॸRü yema ñanagürü cuáxüۡca۳x na marü curümexüۡ!
ǣæȍɗ̲ ӡֆľфӥ͑ӥ̲фӥǣӕիüۡma ga —ñanagürü. 15ॸNatürü guxüۡwama rü
natanüxüۡgü rü namaã na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ yexeraãcü duüۡxüۡgü nüxüۡ nicua۳xgüetanü
ga yema muxüۡma ga choxni na ga Ngechuchuchiga. Rü muxüۡma ga
ínayauxüۡxüۡ. 10ॸRü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥҡǣ duüۡxüۡgü rü naxca۳ի͑իɥtaque۳xegü na
æȍɗ̲ ӡ̲ӥËӥǣӥǣæȍüۡtiágu rü Cuáüۡ norü orexüۡ ͑իɥ͑ӥŕիüۡca۳x, rü naxca۳x na
ga Zebedéu nanegü. Natürü Ngechuchu ֆҡ͑ľŕիŕŕ%իüۡca۳x ga norü ćaawegüwa.
фӥæȍɗ̲ ӡիüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ҽ%իӢɗ 16ॸNatürü Ngechuchu rü ñuxguacü rü

cumuüۡxüۡ! Erü ñu۳xmaüۡcüü rü tá choxü‫ۡڟ‬ ngextá taxúema íxãpataxüۡՓ͑իӡӡիüۡ.


cupuracü na chauxüۡtawa ѠӥֆŃ̲͑ֆֆӕ̲ӥիŕիüۡ.
cunagagüxüۡca۳x i duüۡxüۡgü —ñanagürü.
11ॸRü Ngechuchu rü wüxi ga yatü ga
yexguma naxãnacüwa namaã
naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
nangugügu ga naweüۡgü, rü yéma
(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12)
nanawogü ga norü guxüۡma rü
ͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիɥ. 17ॸRü wüxi ga ngunexüۡ Ngechuchu
íngu۳իŕŕҡľֆ͑ľ, rü yéma narütogü ga
Ngechuchu rü wüxi ga
ñuxre ga Parichéugü rü ñuxre ga
rüchaxünexüۡca۳ի͑ֆҡ͑ľիŕŕ
͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥ̲%
(Mt 8.1-4; Mr 1.40-45)
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ ga guxüۡ ga
12ॸRü yexguma wüxi ga yéma ǾфɗфŃ͑ľ%фӥɥ%͑ľի%ËӥǣӥՓ͑ľɥիüۡ, rü
ֆľի̲ǣӥ͑ľǣɥ%͑ľՓ͑ֆľի̲ǣӕǣ ֤ӕĀŃ͑ľՓ͑ľɥիüۡ, rü Yerucharéüۡwa
Ngechuchu, rü yéma naxüۡtawa nangu ͑ľɥիüۡ. Rü Tupana rü poraãcü
ga wüxi ga yatü ga chaxünemaã Ngechuchuwa inanawe۳x ga norü pora
ićaawexüۡ. Rü yexguma Ngechuchuxüۡ rü muxüۡma ga ićaaweexüۡ ͑фӥ̲ľŕիŕŕ.
‫ ڟ‬ü۳xü rü
nada۳u۳xgu rü nape۳xegu nayacaxãp 18ॸRü Ngechuchuxüۡtawa nangugü ga
155 ̞Ԇækॷ5

ñuxre ga yatügü, rü naxca۳x yéma changechaüۡxüۡca۳x i norü pecadugü


nanangetaüۡgü ga wüxi ga yatü ga —ñanagürü. Rü yexguma yema
naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. ѠӥɥЙҡǣӕ ñaxguwena rü guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥիüۡ
nanangecuchitaüۡgüchaüۡ na ñanagürü: —Cumaã nüxüۡ chixu rü
Ngechuchupe۳xegu yaxütaüۡgüãxüۡca۳x. ¡inachi, rü nayaxu i curü caruüۡ, rü
19ॸNatürü taxuacüma yexma ËӕЙҡՓ͑իӡ! —ñanagürü. 25ॸRü
nanangecuchitaüۡgüéga, ֆľфӥ̲͑ӕիӡËȍɗ yexgumatama guxüۡ ga duüۡxüۡgüpe۳xewa
ga duüۡxüۡgü. Rü yemaca۳իɥ%ca۳xwe۳xgu inachi ga guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. Rü
͑իɥǣӥ. Rü meãma Ngechuchu nanayaxu ga norü caruüۡ ga nagu
íyexmaxüۡŕt‫ ڟ‬üwa ínanapogüãxüۡgü ga nacaxüۡ. Rü Tupanaxüۡ
ǣӕ̲ɥЙҡ. Rü yéma duüۡxüۡgütanüwa yacua۳xüüۡËȍɗǣӥ%Ëӥ̲͑ЙҡՓ͑իӡ.
Ngechuchupe۳xewa ínanac۳h۳üxüetaüۡgü 26ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü

ga guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ. 20ॸRü yexguma na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕǣӥ. Rü Tupanaxüۡ


Ngechuchu nüxüۡ da۳u۳xgu ga na nüxüۡ‫ڟ‬ nicua۳xüüۡgü. Rü poraãcü namuüۡŕ%Ëӥ̲
ֆիΥǣӥ%իüۡ ga yema yatügü, rü ñanagürügü: —Ñu۳xma rü nüxüۡ tadaugü
ñanagürü guma naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥիüۡ: —Pa i ñuxre i Tupanaãrü puracügü i aixcüma
Chaunex, marü cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ changechaüۡ i ̲ľիŕËȍɗիüۡgü —ñanagürügü.
curü pecadugü —ñanagürü. 21ॸNatürü
Lebíca۳x naca ga Ngechuchu
ֆľ̲͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ
(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17)
mugüarü ngu۳իŕŕҡľфӕüۡgü rü
Parichéugü, фӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥŕ, rü 27ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü
͑ӥǣӥ%ŕՓ͖͑ǣӥфӥǣӥ: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ ɞ͑իӡիӡǣǣӕ̲ɥՓ. Rü wüxi ga yatü
ñaã yatü eca۳x Tupanamaã chixexüۡ ga Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ
yaxugüxüۡ? Erü taxúema pora tüxü‫ۡڟ‬ ideetanüxüۡxüۡtawa naxüpetü. Rü guma
͑͑ǣŕի̲͑Āӕüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬pecaduxüۡ ֆҡӥфӥ̞ľ¡ɞ͑ɗիɥǣ͑ŕg‫ ڟ‬a. Rü yéma
tangechaüۡxüۡ. ѠӥҽӕЙ͑իɥËҡ̲͑ɗիɥ Āɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ ínadexüۡwa narüto. Rü
ya nüxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲Ëӥɗ͑ǣŕ̲ЙΎф Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ:
—͖͑ǣӥфӥǣӥ͑%ŕՓ. 22ॸNatürü ga —‫ؽ‬æȍΎՓľфӥիӡ! —ñanagürü. 28ॸRü
Ngechuchu rü nüxüۡ nacua۳x ga ҧacügu inachi ga Lebí, rü yéma nanata۳x ga norü
͑ɞ͑իɥ͑ӥŕիüۡ. Rü yemaca۳x ñanagürü guxüۡma, фӥͮǣľËȍӕËȍӕՓľ͑фӥիӡ. 29ॸRü
nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ ͑ǣŕ-̲ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕɗ yixcama ga Lebí rü Ngechuchuca۳x
pemax? 23ॸ—¿ӄËӥ͑ɗիɥ napatawa wüxi ga taxüۡ ǣΥ͑͑իӥ. Rü
ɗфӥҡӕիËȍ̲ŕիüۡ na namaã nüxüۡ ixuxüۡ yéma mechawa narütogü ga muxüۡma
ya daa yatü ya naw۳ %ɥի%ËȍɗËӥ: ga yatügü ga Lebírüüۡ ĀɥŕфӕфӥĀľǣӥՓ
“Curü pecadugü rü marü cuxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ puracüexüۡ, rü muxüۡma ga togü ga
changechaüۡٚ, rü e۳xna: duüۡxüۡgü rü ta. 30ॸNatürü ga yema
٘‫ؽ‬ʊ͑Ëȍɗфӥɞɗիӡ!͖ٚ ǣӥիüۡ nüxüۡ? ЬфɗËȍŃӕǣӥфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡgü ga
24ॸ—Natürü ñu۳xma rü tá pexüۡ nüxüۡ ͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥфӥngu۳իŕŕҡľфӕüۡgü, rü
ËȍĀӕիŕŕ͑æȍӕ͑ҡӥ͑ә̲ËȍΎիüۡ inanaxügüe na Ngechuchuarü
muxüۡ na duüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ngúexüۡgüchigagu chixri yadexagüxüۡ.
̞Ԇækॷ5ٍॷ6 156

Rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ wüxiwa nuxcümaüۡxüۡchiga rü noxrütama


ЙľËȍɗ¡ӥľфӥ̲͑%Йľիիľǣӥɗ͑ǣŕ̲ ngu۳իŕŕҡľɗ͑ǣľիՓËիüۡxüۡchiga. Rü
yatügü i Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ ñanagürü: —Taxúema wüxi i
͑ǣɥիüۡ dexüۡ фӥ͑ǣŕ̲ЙľËĀӕã۳xgüxüۡ? ngexwacaxüۡxüۡ i naxchiruta tiyo na namaã
—ñanagürügü. 31ॸRü Ngechuchu tanapaitaxücۡ a۳x i wüxi i naxchiru i marü
nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: n۳g۳auxüۡ. Ƅфӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ
—ͮǣŕ̲ЙΎфľիüۡ rü taxuca۳xma duturu tanaxü۳իǣӕфӥҡ͑Ëȍɗիľիŕŕɗ͑ǣŕ̲
nanaxwa۳xegü, ͑ҡӥфӥ͑ǣŕ̲ićaaweexüۡ naxchiru i ngexwacaxüۡxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ
͑ɗիɥɗĀӕҡӕфӕnaxwa۳xegüxüۡ. 32ॸ—Choma ͑ǣŕ̲͑ҡӥËȍɗɗ͑ǣľիՓËիüۡxüۡ rü tama
rü tama mexüۡgüna na chaxuxüۡca۳ի͑ɗիɥɗ nüxüۡ ͑ֆҡ%ӡիüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑իËȍɗфӕɗ̲фӥ
͑ә̲Ëȍիӡիüۡ, natürü pecaduã۳xgüxüۡna n۳g۳auxüۡ. 37ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ta rü
na chaxuxüۡca۳ի͑ɗիɥɗ͑ә̲Ëȍիӡիüۡ na taxúema ngexwacaxüۡcü ya binu rü nagu
͑ǣŕ̲%Ëӥ͑ӥիüۡ naxoexüۡca۳x i nacümagü tayabacuchi i wüxi i naxchiüۡ i marü
i chixexüۡgü —ñanagürü. n۳g۳auxüۡ i naxcha۳xmünaxca۳x. Erü
͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%Ëӥ͑իü۳xgu rü yima
Ngechuchuna nacagüe ga aurechiga
binu ya ngexwacaxüۡcü rü tá narüngu, rü
(Mt 9.14-17; Mr 2.18-22)
tá nayawã۳ɥ ۳իŕŕɗ͑ǣŕ̲͑իËȍɗüۡ i n۳g۳auxüۡ i
33ॸRü yexguma Ngechuchuna nacagüe ga naxcha۳xmünaxca۳x. Ѡӥ͑ǣŕի̲ҡ 
duüۡxüۡgü, rü ñanagürügü: —Cuáüۡ ya ͑ֆфӥҡիӕֆ¡ɗ͑ӕфӥ͑ǣŕ̲͑իËȍɗüۡ rü
baiüۡիŕŕфӕüۡãrü ngúexüۡgü rü ta. 38ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳x tanaxwa۳xe na yima
Parichéugüarü ngúexüۡgü rü ngexwacaxüۡcü ya binu rü ngexwacaxüۡxüۡ i
͑ֆӕ̲ӥիŕǣӥľËȍ, rü muŕ۳xpü۳xcüna rü naxchiüۡgu yabacuchixüۡ. Ѡӥ͑ǣŕ̲%Ëӥфӥ
naxauree rü tama nachibüe erü Tupanagu taxuüۡtáma inayarütaxu. 39ॸ—Rü taxúema
͑фӥիɥ͑ӥŕ. Natürü i curü ngúexüۡgü, rü ֆҡľիŃֆҡӥ̲̲%ֆիӦիľ͑͑ǣәËȍɗËӥ
guxüۡguma nachibüe rü naxaxegümare ya binu tayaxaxüxüۡ rü tüxü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡ na
—ñanagürügü. 34ॸNatürü ga Ngechuchu rü tayaxaxüxüۡ ya binu ya ngexwacaxüۡcü ya
nanangãxüۡ, rü wüxi ga ore ga ̲ɥËӕфËӥ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ ҡ͑ɗիɥɗ
nügüchigaxüۡtama namaã nixu, rü ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i marü namaã yaxüxüۡ i
ñanagürü: —¿E۳ի͑Փӥիɗɗ͑ǣɥǣӥфӥ nuxcümaüۡxüۡ i nacüma i chixexüۡ rü tama
petawa rü pexca۳x namexüۡ na nanayauxgüchaüۡ ɗ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i
Йľ͑իӕфľľիŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲͑ӥի͑ ngu۳իŕŕҡľɗ͑ǣľիՓËիüۡxüۡ —ñanagürü ga
naxugüxüۡ ľǣ͑ҡ͑ӥՓ͑͑ǣŕի̲ǣӕɗ Ngechuchu.
͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑ǣľիՓËի%̲իüۡ? Maneca
Ngechuchuarü ngúexüۡgü rü trigu
ҡ̲͑ɗիɥ. 35ॸ—Natürü wüxi i ngunexüۡ rü
͑ɗË%ӡŕҡ͑ӥǣ͑ǣüۡxchigaarü ngunexüۡgu
͑ǣŕ̲ֆҡӥɗ͑ǣľիՓËի%̲իüۡ, rü tá
(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28)
̲͑ӥËӥǣӥ͑͑ɗիӡǣËȍɗ. Ѡӥ͑ǣŕ̲
ngunexüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲͑իӕфľľիüۡ i wüxi ga ngüۡxchigaarü
6
1ॸRü

namücügü —ñanagürü. 36ॸRü yexguma ga ngunexüۡgu rü Ngechuchu rü norü


Ngechuchu rü namaã nüxüۡ nixu ga wüxi ngúexüۡgümaã trigunecüwa nachopetü.
ga ore ga yema duüۡxüۡgücüma ga Rü norü ngúexüۡǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëӥ̲
157 ̞Ԇækॷ6

ֆΎիΎËӥ͑ľҡфɗǣӕ͑ɗË%ӡҡ͑ӥ. Rü 8ॸNatürü nüma ga Ngechuchu rü nüxüۡ


naxme۳xmaã nanadaxi ga trigu rü nacua۳իǣֆľ̲͑%ŕՓ͑ǣӕ
͑ֆ͑ǣΦŕҡ͑ӥ. 2ॸRü ñuxre ga Parichéugü ͑իɥ͑ӥŕիüۡ ga yema yatügü. Rü yemaca۳x
rü yema ngúexüۡgüna nacagü, rü guma yumécüxüۡ ñanagürü: —¡Írüda rü
ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ngüۡxchigaarü nuxã ngãxüۡtanügu yachi! —ñanagürü.
ngunexüۡgu penabuxu i trigu? Erü Rü guma yumécü rü inachi rü norü
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu rü nachu۳xu na ngãxüۡtanügu nayachi. 9ॸRü yexguma ga
texé puracüxüۡ —ñanagürügü. 3ॸRü Ngechuchu rü yema yéma
Ngechuchu nanangãxüۡ, rü ñanagürü: yexmagüxüۡna naca, rü ñanagürü nüxüۡ:
—¿Taguma e۳xna poperawa nüxüۡ pedau —¿Namexüۡ i ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu
ga ҧacü na naxüxüۡ ga nuxcümaüۡcü ga na wüxie naxüxüۡ i mexüۡ rü e۳xna
ãŕ۳xgacü ga Dabí ga yexguma nataiyagu chixexüۡ? ¿Rü namexüۡ ɗ̲͑͑իŕŕիüۡ
ga nüma rü natanüxüۡgü? 4ॸ—Rü rü e۳xna yamáxüۡ? —ñanagürü. 10ॸRü
Tupanapatagu naxücu rü nüxüۡ nadau ga yexguma Ngechuchu nüxüۡ nidaugüãchi
ֆľ̲Й%ӡǣӥӥ͑ľիüۡ ga yexma nuxüۡ. ga yema duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ.
Ѡӥֆľ̲Й%ӡфӥnachu۳xu ga Rü guma yumécüxüۡ ñanagürü:
͑ǣľիľфӦիľ̲фľ͑͑͑ǣΦիüۡ, rü —¡ʊyanawe۳ի%Ëȍɗիŕŕֆcuxme۳x!
paigüca۳իɗËҡ̲͑ɗիɥ. Natürü Dabí —ñanagürü. Rü guma yatü rü nügü
͑͑ֆիӕǣֆľ̲Й%ӡфӥ͑͑͑ǣΥ۳x, rü inayarüwe۳xãchime۳իŕիŕŕ, rü
natanüxüۡmaã rü ta nangau —ñanagürü. narümeme۳x. 11ॸNatürü yema Parichéugü
5ॸRü ñanagürü ta ga Ngechuchu: фӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ
—Tupana Nane ya duüۡxüۡxüۡ ɗիɥËӥфӥ ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ, фӥЙΎф%Ëӥ͑͑ӕŕ. Rü
namaã inacua۳x i ngüۡxchigaarü ngunexüۡ nügü nixucu۳իŕǣӥ͖͑ӕի%Ëӥҡ 
—ñanagürü. Ngechuchuxüۡ na yama۳xgüxüۡ.

Wüxi ga yatü ga yumécüchiga Ngechuchu nanade ga 12 ga norü


(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6) ngúexüۡgü na tóxnamana namugüãxüۡca۳x
(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)
6ॸRü wüxi ga to ga ngüۡxchigaarü
ngunexüۡgu rü Ngechuchu rü 12ॸRü yexguma ga Ngechuchu rü
ngutaque۳xepataüۡgu naxücu. Rü dauxchitawa, wüxi ga ma۳իЙӦ͑ľՓ͑իӡ
inanaxügü ga na nangu۳իŕŕҡľիüۡ. Rü ͑ֆŃ̲ֆֆӕ̲ӥիŕիüۡca۳x. Rü guxüۡ ga
yéma nayexma ga wüxi ga yatü ga norü yema chütaxüۡǣӕфӥֆŃ̲͑ֆӕ̲ӥիŕ.
tügünewa yumécü. 7ॸRü yema 13ॸRü yexguma yangóonegu, rü

͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ Ngechuchu norü ngúexüۡgüca۳x naca. Rü


ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü Parichéugü, rü natanüwa nayadexechi ga 12. Rü yema
Ngechuchuxüۡ narüdaunü ngoxita ͑ɗիɥǣֆҡӥǣӥǣͮǣľËȍӕËȍӕ͑ӥիüۡ
ngüۡxchigaarü ngunexüۡgu guma unetagüxüۡ na tóxnamana
yumécüxüۡ ̲͑ľիŕŕ, yerü naxca۳x nangegüãxüۡca۳x ga norü ore. 14ॸRü yema
nadaugü ga ñuxãcü norü yatügü ga yadexechixüۡ фӥæȍɗ̲ ӡǣ
ãŕ۳xgacügüxüۡtawa na ínaxuaxüۡgüãxüۡ. Pedrugu naxüégaxüۡ ͑ɗիɥǣՓӥիɗ. Rü to
̞Ԇækॷ6 158

͑ɗիɥǣküۡĀфŃǣæȍɗ̲ ӡ͑ŕ͑ľŕ, rü pingãxcharaüۡgü! ‫ؽ‬ѠӥЙľҡ%ŕǣӥɗЙľ̲ɗ


Chaüۡtiágu rü Cuáüۡ, rü Piripi, rü ñu۳xma auxexe! Rü yixcama rü tá
Baturumé, 15ॸrü Mateu, rü Tumachi, rü pecugüe. 22ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙľҡ%ŕǣӥɗЙľ̲ɗ
Chaüۡҡɗ ǣӕǣkфӕЙŃӕ͑͑ľфӥæȍɗ̲ ӡ ͑ǣŕիǣӕ̲Āӕüۡxüۡgü pexchi aiegu, rü
ǣɗЙΎф%ŕËӥӥËӥ, 16ॸrü Yuda ga pexüۡ ínawoüۡ۳xgu, rü ҧacü pemaã
Chaüۡҡɗ ǣӕľ͑ľŕ, фӥ֤ӕĀʊËфɗәҡľǣ yaxugüegu, rü chaugagu chixri pechiga
yixcama Ngechuchuxüۡ íxuaxüۡxüۡ yadexagügu! 23ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲
͑ŕËȍɗҡ. pexüۡ üpetügu, фӥ‫ؽ‬Йľҡ%ŕǣӥ̲фӥҡ̲
ЙľիΎľǣ%ŕǣӥ! ƄфӥĀիӡǣӕիüۡ i naãnewa
Ngechuchu rü muxüۡma
rü tá penayauxgü i wüxi i perü ãmare i
ga duüۡxüۡgüxüۡ ͑͑ǣәľիŕŕ
̲ľիŕËȍɗիüۡ. Rü dücax, ñaã duüۡxüۡgü i
(Mt 4.23-25)
ñu۳xma pexchi aiexüۡãrü o۳xigü rü
17ॸRü Ngechuchu rü yema yatügü ga yexgumarüüۡ ҡ͑ɗիɥǣ͑իËȍɗ͑
yadexechixü̲ۡ%ɞ͑фӥիɥǣӥ͑Փǣ naxaiexüۡ ga nuxcümaüۡgüxüۡ ga
guma ma۳իЙӦ͑ľ. Rü wüxi ga nachica ga Tupanaãrü orearü uruüۡgü. 24ॸ—Natürü
ínametachinüãnexüۡwa wüxi i ngechaüۡ ҡ ͑ɗիɥɗpexca۳x i pema
nayachaxãchitanü. Rü yéma nayexmagü ֆ̲ӕ%фӥ͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxe erü núma
ga muxüۡma ga duüۡxüۡgü ga guxüۡ ga ͖Ύ̲ɗ͑%͑ľՓфӥ̲фӥЙľҡ%ŕǣӥ.
֤ӕĀŃ͑ľՓ͑ľɥիüۡ, rü Yerucharéüۡwa 25ॸ—Rü wüxi i ngechaüۡ ҡ ͑ɗիɥɗpexca۳x i

͑ľɥիüۡ, rü taxtü ga taxüۡãnacüwa ga pema ya marü ingaxcharaüۡgüxe erü tá


Chidãӡ‫ ڟ‬ՓфӥҽɗфӕՓ͑ľɥիüۡ. Rü yéma petaiyae. Rü wüxi i ngechaüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ
͑իɥֆľфӥͮǣľËȍӕËȍӕիüۡ ͑իɥ͑ӥŕËȍüۡ, rü pexca۳x i pema i ñu۳xma marü cugüexe,
nanaxwa۳xegü ga Ngechuchu na erü yixcama rü perü ngechaüۡmaã tá
̲͑ľŕիŕŕիüۡ ga norü ćaawegüwa. 18ॸRü pexauxe. 26ॸ—Rü wüxi i ngechaüۡ ҡ ͑ɗիɥ
yema duüۡxüۡgü ga chixexüۡ ǣ͑%ŕ͑Փ i pexca۳իɗ͑ǣŕիǣӕ̲ǣӕիüۡma i duüۡxüۡgü
yexmagüxüۡ rü ta naxca۳x nitaanegü. pexüۡ icua۳xüüۡgügu. Ƅфӥ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü
19ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü i ñu۳xma pexüۡ icua۳xüüۡgüxüۡãrü o۳xigü rü
Ngechuchuxüۡ ͑ɗ͑ǣΥǣӥǣӥËȍüۡ, yerü yexgumarüüۡ nüxüۡ nicua۳xüüۡgü ga
͑ΎфӥЙΎф̲%̲͑͑ľŕիŕŕ. nuxcümaüۡgüxüۡ ga orearü uruüۡgüneta.

Duüۡxüۡǣӥɗҡ%ŕǣӥիüۡchiga rü Ñuxãcü nüxüۡ tangechaüۡ i


duüۡxüۡgü i ngechaüۡgüxüۡchiga ͑ǣŕ̲ҡիËȍɗɗľիüۡ
(Mt 5.1-12) (Mt 5.38-48, 7.12)
20ॸRü yexguma Ngechuchu rü norü 27ॸ—Natürü pema i ñu۳xma na choxüۡ

ngúexüۡgüxüۡ nadawenü, rü ñanagürü Йľիɥ͑ӥŕիüۡ rü pemaã nüxüۡ chixu rü:


nüxüۡ: —‫ؽ‬Ьľҡ%ŕǣӥɗЙľ̲ֆɗ͑ǣľфӥ —¡Nüxüۡ pengechaüۡ i perü uwanügü!
͑ǣŕ̲իüۡãx۳ güxe! Rü Tupana ãŕ۳xgacü ¡Rü meã nüxüۡ perüngüۡxŕŕ۳իɗ͑ǣŕ̲
ɞɗիɥիüۡwa rü pema rü tá ta pexãchica. pexchi aiexüۡ! 28ॸ—¡Rü meã nachiga
21ॸ—‫ؽ‬ѠӥЙľҡ%ŕǣӥɗЙľ̲ɗ͖u۳xma pidexagü rü naxca۳x ípeca i Tupanaãrü
taiyaexe! ¡Rü tá meãma ngüۡիŕŕnaxca۳իɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%
159 ̞Ԇækॷ6

guxchigagüxüۡ! ¡Rü naxca۳իЙľֆӕ̲ӥիŕǣӥ ҽӕЙ͑фӥ͑ǣŕ̲%фӥֆľիľфҡ ЙΎф%Ëӥ


ɗ͑ǣŕ̲ËȍɗիфɗЙľËȍɗǣ̲%ɗĀľիǣӥիüۡ! pexü‫͑͑ ۡڟ‬ҡľǣӕիŕŕ, rü naxãcügü tá
29ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËӕ̲%͑ӕիǣӕфӥ Йɗիɥǣӥֆֆɗ̲ҽӕЙ͑ֆЬΎфիӥËȍɗËӥ
cuxüۡ ҡЙľËȍɗՓľǣӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡ̲ ya nüxüۡ rüngüۡիŕŕËӥҡɗ͑ǣŕ̲ҡǣӕ̲
cuxütanü ega woo curü tochiwewa rü ta ̲Ύիŕ͑ӥի͑%ǣӥիüۡ фӥ͑ǣŕ̲
cuxüۡ tapechiwegu. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃ chixecümagüxüۡ. 36ॸ—Rü pema rü name
cuxüۡ napuarü gáuxüۡchiruã۳xgu, rü name ͑ɗիɥɗЙľ͑ǣľËȍüۡtümüüۡwa۳xegü, ͑ǣŕ̲
͑ɗիɥɗҡӥիüۡ cungechaüۡãma ega woo curü Penatü ya Tupana
ĀիӡфӥҡËӕի͑ҡ͑Йӕիǣӕ. 30ॸ—¡Rü ngechaüۡtümüüۡwa۳xexüۡrüüۡ.
ҡӥի͑͑ի%ֆҡľիŃֆËӕфӥ͑ǣŕ̲իüۡca۳x
Tama name i tanangugü i togüarü maxüۡ
íc۳axe! Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡľիŃËӕфӥ͑ǣŕ̲իüۡ
(Mt 7.1-5)
cuxna napuxgu, rü tama name i naxca۳x
ícuyaca. 31ॸ—Ѡӥ͑ǣŕ̲̲ľիüۡ i pema 37ॸ—Tama name i togüxüۡ pixu rü
penaxwa۳xexüۡ na togü pemaã naxüxüۡ, rü penangugü i togüarü maxüۡ. Rü
̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľ̲фӥҡ͑ǣŕ̲%Ëӥ̲ľիüۡ ͑ǣŕիǣӕ̲ֆҽӕЙ͑фӥҡ%ӡҡ ̲
namaã pexü. 32ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Йľ̲фӥ nanangugü i perü maxüۡ. Rü tama name
͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i pexüۡ i poxcu namaã pexuegu i togü. Rü
ngechaüۡxüۡxüۡիɥËҡ̲Йľ͑ǣľËȍüۡgu, rü ͑ǣŕիǣӕ̲ֆҽӕЙ͑фӥҡ%ӡҡ ̲ЙΎիËӕ
¿ҧacüwa namexüۡ ɗ͑ǣŕ̲? Ƅфӥ͑ǣŕ̲ pemaã naxuegu. ¡Rü togüaxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
duüۡxüۡǣӥɗҡ̲ֆիΥǣӥիüۡ фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ pengechaüۡ i norü chixexüۡgü! Rü
nanaxügü. 33ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲ ͑ǣŕիǣӕ̲ֆҽӕЙ͑фӥҡ ҡЙľիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ
duüۡxüۡgü i cuxüۡ rüngüۡիŕŕիüۡxüۡիɥËҡ̲ nangechaüۡ i perü chixexüۡgü.
curüngüۡիŕŕǣӕ, rü ¿ҧacüwa namexüۡ i 38ॸ—¡Togüxüۡ perüngüۡիŕŕǣӥфӥ̲͑%
͑ǣŕ̲? Ƅфӥ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama pemecümagü! rü Tupana rü tá ta pexüۡ
ֆիΥǣӥիüۡ фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑͑իӥǣӥ. narüngüۡիŕŕфӥҡ Йľ̲%̲͑ľËӥ̲. Rü
34ॸ—Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i ñoma wüxi i choca i meãma napaxüۡrüüۡ
ɗի%%фӥĀɥŕфӕãx‫ ڟ‬üۡ͑իɥËҡ̲Ëӕ͑ի%իǣӕɗ фӥɞЙΎΥËӕիüۡrüüۡ tá Tupana pemaã
ËӕфӥĀɥŕфӕ, rü ¿ҧacüwa namexüۡ i ̲͑ľËӥ̲фӥЙľի͑͑͑ի%ɗ͑ǣŕ̲
͑ǣŕ̲? Ƅфӥ͑ǣŕ̲Āӕüۡxüۡgü i tama mexüۡ i penaxwa۳xexüۡ i perü maxüۡca۳x
ֆիΥǣӥիüۡ фӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑͑իӥǣӥ, erü —ñanagürü. 39ॸRü ñaã cua۳xruüۡwa
nüxüۡ nacua۳xgü rü tá nüxüۡ‫ڟ‬ duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixu ga Ngechuchu,
͑͑ҡľǣӕիŕŕɗ͑ǣŕ̲Āɥŕфӕ. rü ñanagürü: —¿Ñuxãcü i wüxi i
35ॸ—ͮҡӥфӥЙľ̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ ngexetüxüۡ rü to i ngexetüxüۡxüۡ namaxüۡ
pengechaüۡ i perü uwanügü, rü nüxüۡ nacua۳իŕŕիüۡ? Ƅфӥ͑ǣŕ̲ҡիфľɗ
perüngüۡիŕŕ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҧacüca۳x ngexetüxüۡ rü wüxi i ãxmaxüۡgu tá
pexna nacaxgu, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡ̲ nügümaã nayayicu. 40ॸ—Rü taxuüۡma i
ЙľիΎľǣ%ŕ%Ëӥ̲͑ӥի͑Йľ͑ի%ľǣՓΎΎ wüxi i ngúexüۡ фӥ͑Ύфӥ͑ǣәľիŕŕфӕüۡxüۡ
͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥŕǣӕ͑͑ǣӥфӥ%Ëȍɗ narüyexera. Natürü ega aixcüma meã
ҡ%ӡҡ ̲Йľիü‫͑ ۡڟ‬ҡľǣӕիŕŕ%իüۡ. Erü nangu۳իǣӕфӥ͑ǣŕ̲%Ëӥ͑Ύфӥ
͑ǣŕիǣӕ̲͑ǣŕ̲%ËӥЙľ͑իü۳xgu, rü ͑ǣәľիŕŕфӕüۡrüüۡ ҡ ͑ɗիɥ. 41ॸ—¿Rü tü۳xcüüۡ
̞Ԇækॷ6ٍॷ7 160

cunangugü i cumücü naxca۳իɗ͑ǣŕ̲ 47ॸ—Rü ñu۳xma tá pemaã nüxüۡ chixu na


íraxüۡ i chixexüۡ i naxüxüۡ natürü tama ͖ӕի%Ëӥҡɗɥիüۡ ֆֆɞիľ̲ËȍΎՓľфӥիӡիŕ
cugütama cungugü naxca۳իɗ͑ǣŕ̲ rü choxüۡ ɥ͑ӥիŕфӥ͑իӦիľɗ͑ǣŕ̲
chixexüۡ i taxüۡ i cuxüxüۡ? 42ॸ—Rü tümamaã nüxüۡ chixuxüۡ. 48ॸ—Rü tüma rü
͑ǣŕիǣӕ̲ҡ̲͑ӥի͑cucua۳xãchigu i wüxi ga yatü ga üpatacü rü
͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i taxüۡ i cumatama yama۳xmaüۡcü ga norü caxta ñu۳xmata
cuxüxüۡ, фӥ‫͖ع‬ӕիӡËӥфӥՓɗ͑ǣӕ nutawa nangucürüüۡ ҡɗիɥ. Rü yexguma
Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡ ͑Ëӕ̲͑ľիŕŕիüۡ ɗ͑ǣŕ̲ nama۳xgu ga taxtü rü yabaixüۡgu ga
cumücüarü chixexüۡ i íraxüۡ? Pa Duüۡxüۡ i napata, rü woo ga na naporaüۡchiüxüۡ, rü
Meã Maxnetaxüۡx, ̲͑ľ͑ɗիɥɗËӕիɗф tama niwa۳xtaüۡ, yerü meãma
nüxüۡ ËӕфӥիΎɗ͑ǣŕ̲Ëȍɗիľիüۡ i taxüۡ i inapugüarü caxtaã۳իǣǣӕ̲ɥ.
cumatama cuxüxüۡ, фӥ͑ǣŕիǣӕ̲ҡ  49ॸ—Natürü yíxema nüxüۡ ɥ͑ӥ̲фľիľɗ

cume na nüxüۡ curüngüۡիŕŕիüۡca۳x i ËȍΎфӥΎфľ͑ҡӥфӥҡ̲͑իӦիľɗ͑ǣŕ̲


cumücü na nüxüۡ naxoxüۡca۳իɗ͑ǣŕ̲ tümamaã nüxüۡ chixuxüۡ, rü wüxi ga
chixexüۡ i íraxüۡ i naxüxüۡ. yatü ga naxnücüétügumare üpatacürüüۡ
ҡɗիɥ. Rü yexguma nama۳xgu ga taxtü, rü
ՠӥիɗɗ͑͑ľҡӥфӥ͑ΎфӥΎՓ͑ɗիɥɗ
nibaixüۡ ga napata, rü naporaüۡchiü. Rü
nüxüۡ icuáxüۡ
niwa۳xtaüۡ ga napata, rü yexma nayarüxo
(Mt 7.17-20, 12.34-35)
ǣǣӕ̲ɥ.
43ॸ—Nataxuma i nanetü i mexüۡ i
ۡ Ngechuchu rü Dumacüۡ۳ãx ۳ ga churaragüarü
chixearü oóxü. Rü nataxuma i nanetü i
ãŕ۳xgacüarü duüۡxüۡxüۡ ͑фӥ̲ľիŕŕ
chixexüۡ i meãrü oóxüۡ. 44ॸ—Rü
(Mt 8.5-13)
ՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑͑ľҡӥфӥ͑ΎфӥΎՓ͑ɗիɥɗ
nüxüۡ icuáxüۡ. Rü wüxi i torawa rü yexguma nüxüۡ nachauxgu ga
7
1ॸRü

taxucürüwama wüxi i ori ۳x i imúxüۡ duüۡxüۡgümaã na yadexaxüۡ ga


tayaxu. Rü wüxi i chuxchuxüۡwa rü Ngechuchu, фӥæЙľф͑ ӡՓ͑իӡ. 2ॸRü
taxucürüwa uba tayaxu. 45ॸ—Rü wüxi ya yéma nayexma ga wüxi ga
mecü ya yatü rü mexüۡ i orexüۡ nixu, erü churaragüarü capitáüۡ ga Dumacüۡ۳ãx۳ . Rü
͑%ŕՓфӥɗիËӥ̲̲ľիüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. guma capitáüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga wüxi
Natürü wüxi i yatü i chixecümaxüۡ rü ga norü duüۡxüۡ ga poraãcü nüxüۡ
chixexüۡ i orexüۡ nixu, erü chixexüۡgu nangechaüۡxüۡ. Rü yema norü duüۡxüۡ rü
͑фӥիɥ͑ӥ. Ѡӥ͑ǣŕ̲͑%ŕՓ͑ǣӕ nićaawe, rü naturaxüchi. 3ॸRü yexguma
͑իɥ͑ӥիüۡ ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ yaxuxüۡ. Ngechuchuxüۡ ͑իɥ͑ӥËȍɗǣǣӕǣǣӕ̲
capitáüۡ, rü Ngechuchuxüۡtawa
֤ҡӥɗæфɗѸҡӕǣɥ͑ӥիüۡ rü yatü i tama
nanamugü ga ñuxre ga Yudíugüarü
æфɗѸҡӕǣɥ͑ӥիüۡchiga
ãŕ۳xgacügü ga yaguã۳xgü. Rü ñanagürü
(Mt 7.24-27)
nüxüۡ: —¡Ngŕm ‫ ڟ‬a NgechuchuxüۡҡՓЙľիɥ
46ॸ—¿Tü۳xcüüۡ
i pema rü: “Pa Torü na nüxü peca۳ax۳ üۡgüxüۡca۳իфӥ͑ә̲͑իӡ
ۡ
æΎфɗի͖ٚЙľфӥǣӥËȍΎիüۡ, natürü tama na chorü duüۡxüۡca۳x
Йľ͑իӥɗ͑ǣŕ̲Йľ̲%͑ӥիüۡ chixuxüۡ? ֆ͑ҡ͑ľիŕŕ%իüۡca۳x! —ñanagürü. 4ॸRü
161 ̞Ԇækॷ7

NgechuchuxüۡҡՓ͑իɥ, rü poraãcü Ngechuchuxüۡtawa namugüxüۡ, rü nüxüۡ


nüxüۡ naca۳ax۳ üۡgü, rü ñanagürügü: inayangaugü ga marü naxca۳x na
—̲ͮľ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ curüngüۡիŕŕֆҡΎфӥ yataanexüۡ ga yema capitáüۡãrü duüۡxüۡ.
capitáüۡ. 5ॸ—Erü nüma rü guxüۡ i
ͮǣľËȍӕËȍӕɞ͑͑Āիŕŕǣ
Yudíugüxüۡ nangechaüۡ. Rü nümatama
ՓӥիɗǣֆӕҡľËӥ͑ǣɥ͑ľ
nanaxütanü na naxügüãxüۡca۳x ga torü
ngutaque۳xepataüۡ —ñanagürügü. 6ॸRü 11ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü
yexguma ga Ngechuchu rü nawe Փӥիɗǣɥ%͑ľǣͮɥgu ‫ ڟ‬ãŕǣ‫͑ ڟ‬ľՓ͑իӡ.
͑фӥիӡ. Natürü yexguma marü Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ͑Ύфӥ͑ǣәľիüۡgü, rü
capitáüۡpataxüۡ yangaicagu, rü nüma ga muxüۡma ga togü ga duüۡxüۡgü. 12ॸRü
capitáüۡ rü Ngechuchuca۳x yéma nanamu ֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥ%͑ľ%фӥ͑ǣɗË̲͑
ga ñuxre ga namücügü na namaã nüxüۡ nanguxgu, rü tüxüۡ nadau ga wüxi ga
yanaxugüxüۡca۳x ga norü ore ga ñaxüۡ: yueta ga ta۳xgüwa tüxüۡ nangegüxe. Rü
—Pa Corix, tama cuxüۡ chachixewechaüۡ guxema yuetaarü mama rü tayute rü
na chopatawa cunguxüۡ erü choma rü ǣӕ̲ֆӕËӥфӥǣӕիɗËҡ̲͑ɗիɥǣ
taxuwama chame na chopatagu na ҡӥ̲͑ľɗիɥËӥ. Rü muxüۡma ga duüۡxüۡgü
cuxücuxüۡ. 7ॸ—Ѡӥ͑ǣŕmaca۳ի͑ɗիɥɗҡ̲ ǣǣӕ̲ɥ%͑ľËüۡ۳ãx۳ , rü guxema yuetaarü
chomatama cuxca۳x chayac۳axüۡ. Rü ̲̲Փľ͑фӥիɥ. 13ॸRü yexguma Cori ga
chanaxwa۳xe i curü orewaxicatama nüxüۡ Ngechuchu guma yucüarü mamaxüۡ
quixu na naxca۳x yataanexüۡ tá i chorü da۳u۳xgu, rü nüxüۡ‫ ڟ‬ingechaüۡtümüüۡ. Rü
duüۡxüۡ. 8ॸ—Erü choma rü ta chorü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —‫ؽ‬ҽ%իӢɗËӕիիӕիüۡ!
ãŕ۳xgacüme۳իŕՓËȍ͑ǣŕի̲, rü —ñanagürü. 14ॸRü yexguma ga
cho۳xme۳իՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥҡɗ͖ӕիфľɗ Ngechuchu rü yuetaca۳ի͑ɗիӡ, rü nüxüۡ
churaragü. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲chanamu۳xgu i ͑ɗ͑ǣΥǣӥǣҡӥ̲Ëȍɗüۡ. Rü yema tüxüۡ
Փӥիɗ͑͑ǣľիҡ ͑իӡիüۡca۳x, rü ngŕm ‫ ڟ‬a ingetaüۡgüxüۡ rü tümamaã
͑իӡ. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲Ëȍӕǣӥիüۡtawa inayachiãchitanü. Rü ñanagürü ga
naxca۳x changemagu i to, rü chauxüۡtawa Ngechuchu tüxüۡ ga guxema yueta: —Pa
nangu. Ѡӥ͑ǣŕիǣӕ̲ËȍΎфӥĀӕüۡxüۡxüۡ Ngextü۳xücüx, ¡paxa írüda! —ñanagürü.
chamu۳xgu na ҧacü na naxüxüۡca۳x, rü 15ॸRü yexguma ga guxema yuchiréxe rü

choxüۡ‫ ڟ‬nanaxü —ñanagürü. 9ॸRü ga ítarüto, rü itanaxügü ga na tidexaxüۡ. Rü


Ngechuchu rü yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥҡӥ̲ŕ͑ҡӥիüۡ namu.
ga yema capitáüۡãrü ore ga naxüۡtawa 16ॸRü yexguma yemaxüۡ nadaugügu ga

namuxüۡ rü na¤ɗի%Ëȍɗ%ŕ. Rü yema duüۡxüۡgü, rü guxüۡma namuüۡŕ. Rü


duüۡxüۡǣӥǣ͑Փľфӥիɥիüۡxüۡ nadawenü, inanaxügüe ga Tupanaxüۡ na
rü ñanagürü: —Aixcüma pemaã nüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ. Rü ñanagürügü: —Wüxi
chixu rü taxuüۡma i Yudíugütanüwa i Tupanaãrü orearü uruüۡ i poraxüۡ
nüxüۡ ichayangau i wüxi i duüۡxüۡ i tatanüwa nango۳x. Rü ñanagürügü ta:
͑ǣŕ̲ֆҡӥфüüۡ ɗիËӥ̲ֆիΥիüۡ —ҽӕЙ͑͑ӕ%͑իӡ͑͑ΎфӥĀӕüۡxüۡgüxüۡ
—ñanagürü. 10ॸRü yexguma nawoegugu yanangüۡիŕŕիüۡca۳x —ñanagürügü. 17ॸRü
ga yema capitáüۡmücügü ga guxüۡma ga Yudéaanewa rü norü
̞Ԇækॷ7 162

ngaicamana, rü duüۡxüۡgü nüxüۡ chaxüneã۳xgüxüۡ rü marü naxca۳x


nacuáchigagü ga yema Ngechuchu üxüۡ. nitaanegü, фӥ͑ǣŕ̲ngauchi ۳իŕǣӥիüۡ rü
marü ningo۳xnamachi ۳իŕǣӥ, фӥ͑ǣŕ̲
Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ rü Ngechuchuxüۡtawa
yuexüۡ фӥՓľ͑ի%фӥ̲͑իŕ, фӥ͑ǣŕ̲
nanamugü ga taxre ga norü duüۡxüۡgü
ɗ͑ǣľфӥ͑ǣŕ̲իüۡãx‫ ڟ‬üۡmaã rü marü nüxüۡ
(Mt 11.2-19)
tixu i Tupanaãrü ore i mexüۡ! 23ॸ—Rü
18ॸRü Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ rü nüxüۡ ҡҡ%ŕֆֆɞիľ̲ҡľիŃֆҡ̲ËȍΎիüۡ
nacuáchiga ga guxüۡma ga yema rüxoxe —ñanagürü ga Ngechuchu. 24ॸRü
Ngechuchu üxüۡ, yerü norü ngúexüۡgü ga yexguma nawoegu۳xgu ga yema
Cuáüۡ rü namaã nüxüۡ nixugü. Rü duüۡxüۡgü ga Cuáüۡ yéma mugüxüۡ, rü
yemaca۳x ga Cuáüۡ rü taxre ga norü Ngechuchu inanaxügü ga guma
ngúexüۡgüca۳x naca. 19ॸRü Cuáüۡchiga na yadexaxüۡ. Rü
Ngechuchuxüۡtawa nanamugü. Rü Cuáüۡ duüۡxüۡgümaã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü:
rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Ngŕ̲ ‫ ڟ‬Йľիɥфӥ —¿ӄËӥ͑ɗիɥǣЙľ̲ɞЙľֆĀӕǣӥիüۡ ga
Ngechuchuna peca rü ñapegügü nüxüۡ: dauxchitawa ga taxúema íxãpataxüۡwa?
٘‫ع‬æӕ̲ֆɗɥիüۡ i Cristu i cuxüۡ ¿E۳xna wüxi ga yatü ga turaxüۡ ga ñoma
ítanan۳g۳ӕիŕŕիüۡ, rü e۳ի͑ҡΎҡ ֆɗիɥɗ dexne ga buanecü
Cristu?͖ٚЙľǣӥǣӥ͑ӥիüۡ! 20ॸRü yema yaxɥã۳իҡ͑ӥËӥӥիŕŕËӥфüüۡ ɗիɥիüۡ ͑ɗիɥǣ
yatügü ga Cuáüۡ Ngechuchuxüۡtawa ípeyadaugüxüۡ? 25ॸ—Rü e۳xna tama guma
mugüxüۡ, rü Ngechuchuca۳ի͑իɥ. Rü ípeyadaugügu, ¿rü ҧËӥ͑ɗիɥǣ
ñanagürügü nüxüۡ: —Cuáüۡ ya ípeyadaugüxüۡ? ¿E۳xna wüxi ga yatü ga
baiüۡիŕŕфӕüۡ núma cuxüۡtawa toxüۡ poraãcü nügü nga۳ի%ŕËӥɞЙľֆĀӕǣӥ?
namugü na cuxna tayacagüxüۡca۳x rü Pema nüxüۡ pecua۳իɗ͑ǣŕ̲ЙΎф%Ëӥ
‫ع‬ɗիËӥ̲Ëӕ̲нӕɗɥիüۡ i Cristu ya núma nügü nga۳ի%ŕǣӥիüۡ rü ãŕ۳xgacügü ya
nguxchaüۡcü, rü e۳ի͑ҡΎҡ ֆɗիɥɗæфɗѸҡӕ? ҡËӥǣӥЙҡՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ, rü
—ñanagürügü. 21ॸRü yexgumatama taxuca۳ի̲ĀӕիËȍɗҡՓ͑͑ǣŕի̲ǣӥ.
Ngechuchuxüۡtawa nangugügu ga 26ॸ—¿ӄacü e۳ի͑͑ɗիɥǣɞЙľֆĀӕǣӥիüۡ?

Cuáüۡãrü ngúexüۡgü, rü Ngechuchu ¿E۳xna wüxi ga Tupanaãrü orearü uruüۡ?


̲͑͑ľŕիŕŕǣ̲ӕիüۡma ga duüۡxüۡgü ga ͮǣŕ̲ %ËӥɗիËӥ̲ֆľ̲͑ɗիɥǣ
nagúxüۡraüۡxüۡ ga ćaawemaã ićaaweexüۡ ípeyadaugüxüۡ. Rü pemaã nüxüۡ chixu rü
rü yema in۳g۳oxoãx‫ ڟ‬üۡ. Rü Cuáüۡ ya baiüۡիŕŕфӕüۡ rü tama wüxi i
͑ֆĀӕËȍɗǣӥիŕŕǣ̲ӕիüۡma ga ͑ǣŕիüۡrüüxüۡ i Tupanaãrü orearü uruüۡ
ingexetüxüۡ. 22ॸRü yemaca۳x Ngechuchu ͑ɗիɥ. 27ॸ—Rü CuáüۡËȍɗǣ͑ɗիɥǣ
nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡Pewoegu rü naxümatüxüۡ ga yema Tupanaãrü ore ga
Cuáüۡmaã nüxüۡ Йľֆфӥիӕɗ͑ǣŕ̲ ñaxüۡ:
pematama nüxüۡ pedauxüۡ rü nüxüۡ “Cupe۳xegu chayamu i chorü orearü
Йľիɥ͑ӥŕիüۡ! ¡Rü namaã nüxüۡ pixu i ngeruüۡ na cuxca۳ի̲͑ľիŕŕ%իücۡ a۳x i
͖ӕի%Ëӥɗ͑ǣŕ̲ɗ͑ǣľիľҡӥիüۡ rü marü duüۡxüۡgüarü maxüۡٚ,
nidauchigü, фӥ͑ǣŕ̲ɗËȍɗիľЙфիüۡ rü ñaxüۡ. ॸ—Rü pemaã nüxüۡ chixu rü guxüۡ
28

marü inachigü, фӥ͑ǣŕ̲ i duüۡxüۡgütanüwa rü nataxuma i


163 ̞Ԇækॷ7

Tupanaãrü orearü uruüۡ i Cuáüۡ ya “Choma rü chataanüxüۡchi rü


baiüۡիŕŕфӕüۡãrü yexera. Natürü yíxema changãxwa۳xe, rü pecaduã۳ x-güxüۡ i
Tupana ãŕ۳իǣËӥɞɗիɥիüۡwa wixwexüchi duüۡxüۡgümaã chaxãmücü, rü yatügü i
üxe, rü Cuáüۡ%фӥֆľիľфҡɗիɥ—ñanagürü. Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ͑ǣɥիüۡ
29ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü woo yema ideetanüxü̲ۡ%Ëȍի%̲ӥËӥٚ,
yatügü ga Dumaãrü ãŕ۳xgacüca۳իĀɥŕфӕ ñaperügügü choxüۡ. 35ॸ—Natürü
͑ǣɥիüۡ ideetanüxüۡ, rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥŕǣ Tupanaãrü cua۳x rü meãma nango۳x
yema Ngechuchuarü ore rü ñu۳իӡËȍɗ tümawa ya yíxema aixcüma nawe
Tupanaxüۡ nicua۳xüüۡgü yerü nüxüۡ фӥիɥիŕ—ñanagürü ga Ngechuchu.
nicua۳ի%Ëȍɗҡ͑ӥ͑ɗիËӥ̲̲ľËӥֆɗɥիüۡ
ͮǣľËȍӕËȍӕфӥæȍɗ̲ ӡǣ
ga Tupana. Ѡӥֆľ̲͑ɗիɥǣĀӕüۡxüۡgü ga
Parichéupatawa nayexma
üۡpaacü Cuáüۡ íbaiüۡիŕŕիüۡ. 30ॸNatürü
yema Parichéugü rü yema 36ॸRü wüxi ga Parichéu rü
͑ǣәľիŕŕфӕüۡǣӥǣͅΎɥËȍŃфӥ̲ӕǣӥՓ Ngechuchuna naxu na napatawa
ngu۳իŕŕҡľǣӥիüۡ rü tama nanaxwa۳xegü nachibüxüۡca۳x. ѠӥֆŃ̲͑իӡǣ
ga Cuáüۡ na ínabaiüۡիŕŕիüۡ. Rü yemaãcü Ngechuchu rü yema Parichéuarü
nüxüۡ naxoe ga yema mexüۡ ga Tupana mechawa nayarüto. 37ॸRü wüxi ga ngecü
naxca۳x üxchaüۡxüۡ. 31ॸRü nüma ga Cori ga ga chixri maüۡիËӥǣ͑ǣŕ%ŕիËӥǣ
Ngechuchu rü ñanagürü: —¿ӄacügu tá ֆľ̲ҡ̲ɥ%͑ľǣӕ%Ëȍɗüۡcü, фӥֆŃ̲ɗիӡ
chanangu i ñomaüۡcüü i duüۡxüۡgü? ¿Rü ga yexguma nüxüۡ nacuáchigagu na
nanaҧacüraüۡgü? 32ॸ—Maneca ñaã Parichéupatawa tá na nachibüxüۡ ga
duüۡxüۡgü rü taxuxü̲ۡ%̲͑ҡ%ŕǣӥ Ngechuchu. Rü yéma inange ga wüxi ga
͑ǣŕիǣӕ̲фüüۡ i ñuxre i buxüۡgü i pumara ga yixixüۡ ga wüxi ga butiya ga
ɥã۳xtüwa rütogüxüۡ, rü ̲ľիŕËȍɗËӥ̲%%իËȍɗüۡxüۡ. 38ॸRü
ɞիɥ͑ӥca۳xwa۳xegüxüۡ, rü tagaãcü naxauxãcüma Ngechuchucutüxüۡtawa
namücügüxüۡ ñagüxüۡ: ɗֆфӥҡΎիΥËȍɗ. Ѡӥ͑ǣɥիǣӥիüۡիŕҡӥ̲%
“Marü wowerumaã pexca۳x tapaxetagü ɗֆՓɗËӕҡӥիŕŕ. Ѡӥ͑ǣɥֆľ̲%
natürü tama ípixüۡãchitanüxüۡ. Rü marü íinapicutü, rü inachuxcutü. Rü ñu۳իӡËȍɗ
ngechaüۡxüۡ i wiyaegu pexca۳x tawiyaegü yema pumaramaã inachacutü. 39ॸRü
͑ҡӥфӥҡ̲Йľիӕիľٚ, ñagüxüۡ. Rü yexguma yemaxüۡ nada۳u۳xgu ga yema
͑ǣŕ̲¡ӕիüۡgürüüۡ taxuxüۡmaãma Parichéu ga Ngechuchuna uxüۡ, rü
͑ҡ%ŕǣӥɗ͖Ύ̲üۡcüü i duüۡxüۡgü. ͑%ŕՓ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥфӥ͑ӥǣӥ̲%ҡ̲
33ॸ—Yerü ga Cuáüۡ ga baiüۡիŕŕфӕüۡ rü ñanagürü: —ͮǣŕիǣӕ̲Ëȍɗ͖%
͑ә̲͑իӡ, фӥҡ̲Й%ӡ͑͑ǣΥ۳x rü Ngechuchu rü aixcüma wüxi i
tama binu nayaxaxü. Rü yexguma ga Tupanaãrü orearü uruüۡ ֆɗիɥǣӕ, rü nüxüۡ
pema rü: “Nan۳g۳oxoã۳ի͖ٚЙľфӥǣӥ͑ӥիüۡ. chi nacua۳x na ҧËӥֆɗɥիüۡ i ñaã ngexüۡ i
34ॸ—Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ә̲ËȍիӡɗËȍΎ̲ֆ nüxüۡ ɗ͑ǣΥǣӥիüۡ rü ñuxãcü na namaxüۡxüۡ
Tupana Nane na duüۡxüۡxüۡ Ëȍɗɥիüۡ, фӥΥ͑ rü poraãcü na napecaduãx‫ ڟ‬üۡ —ñanagürü
changΥ۳x rü binu chayaxaxü. Rü ǣ͑%ŕՓ. 40ॸRü yexguma ga
͑ǣŕիǣӕ̲ɗЙľ̲фӥ͖ЙľфӥǣӥǣӥËȍΎիüۡ: Ngechuchu rü nüxüۡ nacua۳xama rü
̞Ԇækॷ7ٍॷ8 164

Parichéuxüۡ ñanagürü: —Ьæȍɗ̲ ӡի, ͑ҡӥфӥ͑ǣɥ̲ɗ͖%͑ǣľËӥфӥ


choxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣŕի̲ɗՓӥիɗɗΎфľɗËӕ̲% chaucutügu inaba i pumara. 47ॸ—Rü
nüxüۡ chixuxchaüۡxüۡ —ñanagürü. Rü ͑ǣŕmaca۳իՓΎΎ̲͑ӕɗ͑ǣɥфӥЙľËĀӕǣӥ
nüma ga Parichéu rü Ngechuchuxüۡ ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i
nangãxüۡ, rü ñanagürü: —‫ؽ‬ƚËӥ, chomaã guxüۡma, ľфӥ͑ǣɥ̲фӥɗիËӥ̲ËȍΎիüۡ
nüxüۡ ixu, Ьͮǣәľիŕŕфӕüۡx! —ñanagürü. ingechaüۡ. Natürü yíxema tama aixcüma
41ॸRü ñanagürü ga Ngechuchu: —Taxre ngechaüۡca۳x íyac۳axe, rü tama poraãcü
ga yatügü rü wüxi ga corixüۡtawa Tupanaxüۡ tangechaüۡ —ñanagürü. 48ॸRü
nanangetanü. Rü wüxi nanangetanü ga yexguma ga Ngechuchu rü yema
500ҡËȍɗ͑ӥǣĀɥŕфӕфӥҡΎ͑͑͑ǣľҡ͑ӥ ngecüxüۡ ñanagürü: —Curü pecadugü rü
ga 50 tachinü. 42ॸ—Natürü yema taxre marü cuxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ changechaüۡ
rü taxuacü nanaxütanü ga norü —ñanagürü. 49ॸRü yema togü ga nüxna
ngetanü. Rü yemaca۳x düxwa yema norü naxugüxüۡ ga yéma Ngechuchumaã
cori rü nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ ga yema mechawa yexmagüxüۡ, rü inanaxügü ga
nüxüۡ‫ ڟ‬na nangetanügüãxüۡ. Rü ñu۳xmax, nügümücügümaãchigü na yadexagüxüۡ.
Ьæȍɗ̲ ӡի, rü ¡chomaã nüxüۡ ixu! rü Rü ñanagürügü: —¿ӄËӥ͑ɗիɥɗ͖%ֆҡӥ,
‫͑ع‬ǣŕիüۡrüüxüۡ ga yema taxre ga yatügü eca۳ի͑ǣŕ̲%ËӥĀӕüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬pecaduxüۡ
rü yexeraãcü norü corixüۡ nangechaüۡ? nangechaüۡxüۡ? —ñanagürügü. 50ॸNatürü
—ñanagürü. 43ॸRü Ngechuchuxüۡ ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ga yema
nangãxüۡ ǣæȍɗ̲ ӡ, rü ñanagürü: ngecü: —Marü cuxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣŕի̲ɗ̲իüۡ i
—Chauxca۳x ga yema yexeraãcü nüxüۡ‫ڟ‬ taguma gúxüۡ, erü choxüۡ‫ ڟ‬ËӕֆիΥ.
nangetanüxüۡ ͑ɗիɥǣֆľիľф%Ëӥ͑Ύфӥ ¡Ñu۳ի̲фӥҡ%ŕ%Ëӥ̲ËӕËȍɗüۡՓ͑իӡ!
corixüۡ ngechaüۡxüۡ —ñanagürü. Rü —ñanagürü.
Ngechuchu rü ñanagürü nüxüۡ:
Ngexüۡgü ga Ngechuchuxüۡ rüngüۡիŕŕǣӥիüۡ
—ͮǣŕ̲ %ËӥɗիËӥ̲͑ӥ̲͑ɗիɥ
—ñanagürü. 44ॸRü yexguma ga
8
1ॸRü yemawena ga Ngechuchu rü

ͮǣľËȍӕËȍӕфӥ͑ǣɥիüۡ nadawenü ga yema ǾфɗфŃ͑ľ%фӥɥ%͑ľǣӥǣӕ


ngecü, фӥ͖͑ǣӥфӥæȍɗ̲ ӡիüۡ: ͑ɗիӡ%ǣӥËȍɗǣӥ. Rü duüۡxüۡgümaã nüxüۡ
—‫ͮع‬ǣɥիüۡ cudauxüۡ i ñaã ngecü? Rü nixuchigü ga Tupanaãrü ore na ñuxãcü
cupatagu chaxücu i chomax, Pa ãŕ۳իǣËӥֆɗɥիüۡ ya Tupana. Rü
æȍɗ̲ ӡի, natürü tama dexá choxnata ínayaxümücügü ga yema 12 ga ngúexüۡgü
cuxã chorü yauxcutüruüۡ. Natürü ñaã ga marü yadexechixüۡ. 2ॸRü yexgumarüüۡ ta
͑ǣľËӥфӥ͑ǣɥիǣӥիüۡxetümaã choxüۡ íiyaxümücügü ga ñuxre ga ngecügü ga
ɗֆՓɗËӕҡӥիŕŕ, фӥ͑ǣɥֆľ̲%ËȍΎիüۡ üۡpaacü n۳g۳ΎիΎǣӥ͑ǣɥՓɞ͑ՓΎիüۡcü rü
íipicutü. 45ॸ—Cuma rü tama choxüۡ ͑ǣɥфӥćՓľľՓ͑ǣɥիüۡ ̲͑ľŕիŕŕËӥ. Rü
cuchuxu i noxri choxüۡ Ëӕфӥ̲Ύիŕǣӕ, yematanüwa iyexma ga María ga
͑ҡӥфӥ͑ǣɥ̲ɗ͖%͑ǣľËӥфӥ͑Ύիфɗ Magadácüãۡ۳ ի۳ ̲%͑ǣɥիüۡ naxugücü ga
núma changuxgumama rü choxüۡ üۡpaacü Ngechuchu 7 ga n۳g۳ΎիΎ͑ǣɥՓ
iyachuxcutüchigü. 46ॸ—Cuma rü tama ínawoxüۡcü. 3ॸRü yéma iyexma ta ga Cuána
pumaramaã choxüۡ cuchaeruxüra, ga Cuchu naxma۳x. ѠӥæӕËȍӕ͑ɗիɥǣՓӥիɗ
165 ̞Ԇækॷ8

ga ãŕ۳xgacü ga Erodeaxü‫ ۡڟ‬puracüxüۡ. Rü yema ore ga yatü ga toecügu ixuxüۡ.


yéma nayexmagü ta ga Chuchana rü 10ॸRüNgechuchu ñanagürü nüxüۡ:
̲ӕËӥ̲ǣ͑ ɥǣӥǣ͑ǣľËӥǣӥǣ͑ǣɥфӥ —Tupana rü pexüۡ nüxüۡ nacua۳իŕŕɗ
Āɥŕфӕ̲%ͮǣľËȍӕËȍӕիüۡ rüngüۡիŕŕǣӥËӥ. ͑ǣŕ̲ŕիüۡguxüۡ i taxuüۡ