Vous êtes sur la page 1sur 531
Isidore de Séville (saint ; 0560?-0636). Sancti Isidori, hispalensis episcopi, Opera omnia, Romae anno Domini
Isidore de Séville (saint ; 0560?-0636). Sancti Isidori, hispalensis episcopi, Opera omnia, Romae anno Domini

Isidore de Séville (saint ; 0560?-0636). Sancti Isidori, hispalensis episcopi, Opera omnia, Romae anno Domini 1797 excusa, recensente Faustino Arevalo, qui Isidoriana praemisit ;

variorum praefationes, notas, collationes, qua antea editas, qua tunc primum edendas

1850.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :

*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits élaborés ou de fourniture de service.

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans l'autorisation préalable du titulaire des droits.

*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque

municipale de

(ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.

PATROLOG-LE

CURSUS

COMPLETUS

SIVE

BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATMM,

BOCTORUM

SCRIPTOMfflQUE

QUI

AB

^VO

APOSTOLICO

AD INNOCENTII

FLORUERUNT;

RECTJSIO

CHRONOLOGICA

EGCLESASTIGOBUH

m TEMPORA

OMNIUM QVM EXSTITERE MONUMENTORUMCATHOLICE TRADITIOMSPER DUODECIMPRIORA

ECCLESLE SJECULA, JUXTAEDITIONESACCURATISSIMAS, INTERSE CUMQUENONNULLISCODICIBUSMANCSCRIPTISC0LLATAS7 -

.

PERQUAMDILIGENTER CASTIGATA; DISSERTATIONIBUS,COMMENTARIISLECTIOKIDUSQUEyMUANTlBUSCONTINENTERILLUSTRATA; - 1MNIBUSOrERIBUSTOSTAMPLISSIMASEDITIONES(JIMiTRIBUS^NWISSIMlS^S/ECTias^jinENTURABSOLUTAS -~~z

DETECTIS, AUCTA ;

^==~—

INDICIBUSPARTICULARIBUSANAUSTICIS, SINGULOSSIVETOMOS,SIVEAUCTORESALICUJUSMOMENTI

'

CAPITULISLNTRAIPSUMTEXTIJMTTLTEDISPOSITIS, SUBSEQUENTIBUS,DONATA; NECNONET TITULISSINGULARIJMPAGINARUMMARGINEMSUPERIOREM

DISTINGUENTIBUSSUBJECTAMQUEMATERIAM SIGNIFICANTIOCS, ADORNATA ;

ORERIBUSCJMDUBIISTUMAPOCRTPHIS,ALIQUAVEROAUCTORITATEINORDINEADTRAMTIONEM

UNUSQUISQUE PATIUJMIN QUODLIBETTIIEMASCRIPSERITUNOINTUITUCONSPIOJATUR; ALTERO

SCRIPTURJE

SACRJE,

EX QUOLECTORICOMPERIRESIT

OBVIUMQUINAMPATRES

ET IN QUIBUSOPERUMSUORUMLOCISSINGULOSSINGULORUMLIBRORUM SCRIPTUR^STEXTUSCOMMENTATISINT.

ECCLESIASTICAMPOLLENTIBUS,AHPLIFICATA;

DBOBUSINDICIBUSGENER.VLIBUSLOCCPLETATA: ALTEROSCILICETRERUM, QUOCONSULTO,QUIDQUID

.

EDITIOACCURATISSIMA,CETERISQUEOMNIBUSFACILEANTEPONENDA SI PERPENDANTUR: CIIARACTERUMNITIDITAS

, CHARTVEQUALITAS, INTEGRITASTEXTUS,PERFECTIOCORRECTIONIS, OPERUMRECUSORUMTUMVARIETAS

TUMNUMERUS, FORMAVOLUMINUM;I>ERQUAMCOMMODASIBIQUEINTOTOOPERISDECURSUCONSTANTER

SIMILIS,TRETIIEXIGUITAS,TRJISERTIMQUEISTA COLLECTIO,UNA, METIIODICAETCIIRONOLOGICA, SEXCENTORUMFRAGMENTORUMOPUSCULORUMQUEHACTENUSBIC ILLIC SPARSORUM, /^~*^-*^

*

PRIMUMAUTEMLNNOSTRABIBLIOTHECA,EK OPERIBUSAD OMNES ^ETATES,

LOCOS, LINGUASFORMASQUEPERTINENTIBUS, COADUNATORUM.

£\

/ F 4fr /^Sj&yi

SERIES

SECCNDA,

IS QTJA TOODEUNTPATRES,DOCTORESSCRD7TORESQUEECCLESIJK LATINJB/KL /,/*§\^\ /

A GREGORIOMAGNOAD INNOCENTHMIII.

/w/

C

o

l^I

. mJ

BIBLIOTHECffi

CLEP.I

X3N IVBR S£ ,

lVsj\

SIVE CURSUUMCOMPLETOUUMIN SINGULOSSClENTIiEECCLESIASTIC^RAMOSEDITOIU?. '

\

\

' PATROLOGI^E

TOMUS

LXXXIT.

SANCTI. ISIDORI HISPALENSIS

TOMl TERT5USET QUARTUS.

VENEUNTQUATUORVOLUMINA28 FRANCISGALLICIS.

PARISIIS,

VENIT

APOD^ITOREM,

IN YIA DICTA D'AMBOISE,PROPE PORTA^

^JGO DENFER NOMINATAM,.

SEU PETIT-MGWTROUGE

im

SANCTI

OPERA

HISPALEMIS

ISIDORI

EPISCOPI

OMNIA

ROMJEANNODOMINIMDCCXCVnEXCUSA

RECENSENTE

FAUSTINO AREVALO,

QDl

(

J5IDORIANA PR/EMISIT; VARIORUM P&EFATIONES,NOTAS,COIXATIONES,OUAANTEA EDITAS, QUATUNGPRIMUM EDENDAS,COLLEGIT; YETERESEDITIONES ET CODICE8MSS.ROMANOS CONTuLIT,

XOVXNUNCET ACCURATIORIEDITIONEDONATAPRETIOSISSIMISQUENONUMENTISAUCTA

AXCURANTE

BIBLIOTHECf

J.-P.

MIGNE,

CZ.ERX UNITER8X,

SIVE

CURSUCMCOMPLETORUM1N SINGBLOSSCIENTLEECCLESIASTICJ!RAMOSEDlTOnE.

TOMI

TERTIUS

ET QUARTUS.

VENEUNTQUATUORVOLUMINA28 FRANCISGALLICIS.

PARISIIS, VENIT APUD JSDITOREM, IN VIA DICTA WAMBQISE, PRO.PE PORTAM VULGO B'ENFER NOMINATAM, SEUPETIT-MONTROUGE.

1850

-

> .-.ELENCHUS

OPERTJM';-,

A

QUM m HOC TOMO LXXXII CONTINENTUR.

Etymologiarum

libri.-XX

'

'

Appendsces. Variae lectiones. Semleri holse. Fr. AnU Zaccarise annotaliones. Notee Arevali.

---"„-

i

#

-j

j

_

,

-*.

,

u: •

"

-•-•„

'

'"-.'-

j

-!_

I

.-

col.

9-728

729

759

849

^53

355

.-,.

-

- EDITORIS PATROLOGliE MONITUM.;-"'

./';;

S. Isidori operum collectionem quavomnibus

aliis prastaret

invesliganlibus,

plausii,

nobis obviam dederat Grialii edilio, truse Malrrli, ingenti lilieratorum

se

prima anfio 1778

vulgata est; jamque primum iflius recensionis excuderamus volumen, cum in manus

no-

stras incidit editio Romana Fauslini Arevali, multo CDeterisirecentioi", amplior, imo et accu- ratior. TJnde supra modum exuUanles, sententiam illico verlimus, nullaque impensarum

nostri lectorem

participaremus. Habes igitur, lector eharissime, iDtegram editionem Arevali, prseterquani quod notas a doclissimo viro Efymologiarum textui continenter subjectas in unum corpus

habita ratione,

actum opus ad incudemata jnssinms revocati , ut|lliesauri

redigere sumus coaclk Nec etiam nobis ab' hujus tomi ihitio ad suum locuni transferre li-

euitnonnulla opusculaprajliniinaria

Isidori Vitam, variasque Grialii prafationes. Hsec ab Isidorianis forte bis repelita minime placereut.

quse Isidorianis

suis inseruit

Arevalus,

nempe : S.

ne

abscidi curavimus,
'

Ex lypis MlGNE,au!Petit-Mouiroi'ge.

.

PILEFATIO.

Paucistevolo.leclorbenevole,

sanctissimi Patris alque clarissimi Hispaniarum docloris Isidori Opera

virorum sententia genuinus ejusdem snnl fceius, luse ac

publicte

omnia quolquot exstant, quaeque eruditorum

<>mnium.utUilali libens offero. Neque meam qualemcunque operam in hac editione adornanda caivis

ingra-

lam fuluram puto. Id quod vel inde mihi salis persuasum habeo, quoniam per duo fere saicula, ab anno sc.i

licet 1617, nullus, quod sciam, recudenda curarit. Exigebat sane Aucloris

Tissima doclrina, ut

nobilissimi omnigena ae praecla-

quemadmodum ab omnibusjure mcrito praidicatur, ila omnium manibus diu nociuque

lereretur. Yerum id qui fieripotest,nisiexemplaria abundent? Eapropter ipsorum desiderium;quod doctoris toto orbe celebralissimi magnum nomen augebat, ad novam quamdam.eamque accuraiissimam.elaboraudam editionem, erudiiorum omnium, Hispanorura prsesertim, animos sollicilabal, pertentabalque. Nec tamen proplerea luit, qui opera et induslria sua puhlicis votis satisfaceret. Hasc autem omnia animadvertens ego, simulque verens ne inde Hispanorum genti dedecoris aliquid accederel, lianc cditionem, quanta potui dili- gentia ac studio, et aggressus sum, et perficere

Etquidem vehementer amabam non solum Isidori opera jam olim excusa, denuo opiimis chaiacleribus,.

aliisque ornamentis qusc ad typographum speclant, praedita in medium producere; verum cliam, undique collaiis veteribus manuseriptis, cmendatiora, aucliora, illustrioraque publici juris facere. Sed animi vim re- pressit, tum rei magnitudo facultales meas superans, cum ejusdem mei conatus spes vel omnino jara ex-

gletavelnon nisi segrenimisexplenda.

Hispaniarum principis augustissimi speciali mandato, viri ex tola Ilispania doclisshni, conquisitis hinc inde

s

non per totam tanlum Hispaniam, sed etiam per universam fere ltaliam antiquis codicibus, singuli

Nemo enim nescit, quanta cura et diligeniia, accedente Philippi H

parte

singulas ad truiinam rcvocanles,

runt,

Joannes Gvialius, vir clarissimus, aliorum perfunctus Iaboribus, adjectis quoque

regnanti, nuncupatam in vulgus

posterioribus antcponendam

omnia tandem sancli Isidori scripta, quce inveniri poiuerunt, et emenda-

regio noroijf|^j^|^la,

quam

tunc

suis^ttilip^llgjam quifleif)',tjitqub alus\ etiam

labiplutam iarMtiantur.

et seieclis ahnolatiohibus illuslrarunt. Hinc prodiit anno 1599 ediiio

emisil. Regiam hanc -editionem oplimam

asserunt eruditi; non tamen numeris omnibus

Certandum adhuc, et hovo labore insudandum claraanl, ut lsidorus, qua par

cedat" in publicum. At dicunt, non faciunt i Isidorus interim pene latet, alque in

desideralur. Igitur quod per me lieet,.quodque

ek^jjS^J^&a,

pro-.

iiie^^|il^niagisque

a me, et observanlia in Isidorum, et publica; uiilitatis amor

exigunt,

idpraslo; eamdemipsam videlicel regiam editionem integram, illustriori forma digeslam, elegantioribus

eharacteribus, et nitida charla, id est, optimis lypis (quoe typograpbi suht paries') conspicuam iierum in

medium profero.Neque tibi, lector benevole, aliud a me exquirendum puies. Al fortassis, plura sunt,

fcidori nomine

inquies,

inscrlpta opuscula, quae fruslra ih Regia edilione quairas. Ex his nonnulla sparsim ab ali-

quibus fuere ih lucem edita; reliqua adhuc in ecclesiarum archiviis vel charlulariis deliiescunt. Sunt plane;

.

eademquetibi nunc exhibeo Appendicis loco. Qua in re conjecturas meoe cffectu ipso comprobata) luculentum liabes testimonium. Revera enim nec labori, nec sumptui peperci, ut omnia ea rcquirercm, quoe novam edi-

lionem uheriorem, locuplelioremque

redderent. Accepi ilaque hinc inde apographa varia saneti Isidori no-

mine insignita. Sed ea a viris doclis intrutinam revocata, apocrypha inventa fiiere fere omnia. Edidi riihilo-

minus et in studiosorum graliam, el in eruditorum cxerciialionem. Itaque singulorum scriera, addiia hrevi censura, conlexam. Primum obtinet Iocuni Liberquarlus Senteniiarum, qui haclenus a nonnullis bb aliquorum codicum Isidori

ejusdem sancli Docloris genuinum opus fuit habitus. Atjam ulspurium

nomen prseferenliuro fidem, tanquam

habendum dubilabit nemo, qui libros quinque Scnlenliarum a Tajone Cajsaraugustano cpiscopo collecios,

atque

est quartus hic liber, ul cuiqueconferentipaiebil. Atque ut id facili negolio perspici valeal, singuis ca-

pilibus annotalur quodnam ex quonam Tajonis libro, el capite sit dcsumptum. Observanlur proetcrea lcctio- nes va.riaj, et alicubi non perpeluae Sentenliarum series alioquin sibi utrinque cohsereiites. Quoeomnia ad SS. Palrum Auguslini el Gregorii opera, c quibus Tajo libros compilavil suos, ilhislranda plurimnm conducent.

a continuatore Hispaniae Sacra, tbm. 51, novissime in lucem cdiios atiente legerit.

Excerptus.namque"

mde

Sequunlur Duo alia Senlenliarum capitula: qnorum primum ex Divo Gregorio supcr Ezechiclem ad veibum est depfomptum; alterum ex Juliani Pomerii De Vila conlemplaiiva lih. m, capitibus 5, 4, 9 et 10. (Vide Pa- trol. I. XVI.) Invenitur hocce opus intersancti Prosperi Aquitanici scripla ; eidemque longo lempore a per- muliis scriploribus fuit asserlum. Nunc ab omnibus Pomerio vindicatur. Videantur hac de.re Isidorus noster

de Viris illustribus cap. 25, et GI. Gcillerius tom. XV Uisioire generale des Auteurs. Ecclesiasliq., de Juliano Pomerio disserens.

'

"* *

PATROL. LXXXII

V-

1.

JJ.

.

_„ .

EP:ISTOLAEUNCJJPATORJA _-

4_-

_ ,.

Terlio loco subnexui opusculum hoc titulo, Exhortatio

ejusdem ppera

lom.

humililatis, quod sanclo Marlino Braccarensi epis- .XV Hispaniaa Sacra: a dociiss. Florczio.

el

Sanyuine

Domini in Pascha;

copo ascribilur, editumque est inter

Abjudieandus similiter est Isidoro nostro

Sermo,%juisequilur,-i)e Corpore

cumidem sitomnino cum homil. 7 sancti Csesarii Arelaiensjs, De Paschate. Vid. Bibliolh. PP. lom. II, co-

lumn. 277, edit. Paris. 1624. Addimtur carmina quaadam Bibliolhecoosancli Isidori

bac inscriplione: Tilulus Bibliolhecma DomnoIsidoro ' ' editus; nec non fragmenta nonnulIa,qUibuscapitailii- '-" •'

fuerunl

, appensa, qusetom. IX Hispanl Sacr. jedita

.-

;

!

dem indigitata suppleantur.

videatur Isidori ingenio, et erudilione, vel eo

Missoeordo, ritusque vigebal in Ecclesia Hispana ab

eo, qui ibidem exponilur, quique idem est omnino cum Romano bodierno. Deinde stibjunxi Lectiones novemm Feslo Translationis sancti Isidori alias recitalas. Desumploa sunt ad verLum ex Aciis Translationis ejusdem tom. IX HispanlSacr. editis.- •-* Poslremo tandem loco supplehdum cnravi Capul xvit Qumstionumin Levitir.mnex Albornoziano codice a D. Pelro de Caslro transcriplum; cujus apograpnum in Bibliolh. Floreziana convenlus divi Philippi regalis -

Malritensis ordinis Sancii Atigtisliiii

Sexlo loco edidi Expositionem Missm: quae elsi non indigna

noinine ab ipso est ableganda, quod Isidori selaie alius

,

,

pamilentim duplici alphabeto editum, elc., cujus meminit V. -CI. Nicolaus Antonius tom. I Bi-

bliofh. Veler. lib. v, cap. 4 , pag. 265 , quodque ab eodem ipso Nicolao acceplum ediderunt AA. Aclor.

Lamenlum-

Sanelor. tom. 1 Aprilis ad diem iv, editioni huicnon addidi, quod sero, ea nempe ferein finem per.ducla,

admbniius suni. Lifeer autem De Ordine Creaturarum a D. D'Acheri tonu I Spicilegii pag. 225 edilus, et qua. abb.-Gons-

iantinus Cajetanus evulgavit opiiscula sub Isidori nomine, cum a "viris doctis yel ut spuria,yel ut nimiuai

'

"

-•''•'

suspecla traducanlur, non talia

visa sunf, qiioe hic inserereniur.

/

?:>

Habes igilur, candide lectbr, Isidori Opera,

si non ea summa diligenlia, quam hon nisi homities do.clis-

-

-

'

sirai et eruililissima proestare polerant, illustrata ac nativo nitori resiilula;ialiquanlo lamen defascatiora,

awplioraque, quam regia exhibuil editib. Ipsis itaque perfruere', ipsorum leeiioni.seduloincumbe, meumque

laborem, sludium, conatum libenter amplectere. Yale.

PHILIPPO

III,

J.

CATHOLICO

GRIAL.

REGI

1

!

Sancli Isidori (cujus ipse a stirpe genus ducis) Opera ante gnnos jatn pJures,'conquisitis undique tota es Hispania Italiaque manuscriplis extmplaribuSj,pater tuus, Catholicorum Regum maximus, selectis quibusdam viris, quorum nonriullisnos, longe licet impares, successimus, emendanda tradideral. Nam lamelsi propter Au- clor.is prmstanliam rnanserant, ferebanturque vulgo, qui nunc prodeunl, -plerique omnes libri; lamen postulan-

dum non fuil, in lot excellentibiis scriploribus, quibustemporis longinquilasfraiidi fuisset, nnus uti essel Isidbrus cximius. Ergo conlra potius accidit. Cum enim lererenlur omnium manibus (neqlte eniinfuit ullius, aul iiomen in Htteris per ea tenipora clarius, aiit auclofitas in rebus, vel Ectlesiasticis, vel chilibus gravior) factiim est, et

describentiumvilio, ei legenlium sinistra

dilitjcntia, vix, ul iilii pro germanis, et 'sinceris alieria, aique adullc-

cjum lux rebus' reddila viderelurf

rina, tam multa paulatim

hullus. Vi nbn lam queri debeamus, quod hcec deforniarihl. quam niagna potius habenda sil gralia. Resliluta porro liac noslra mtale re

inolescerent. Ea vero tempora sunl cbnsecula, in quibus lilicrarum honos nullus, citllus

quod ad nos qualiacitiique transmiserhu,

liiteraria,

lamen inajiis periculum adire cmperaril sanctissimiPatris egregii labores , lumpropler ea,'qnm diximus, inlertri- menta; tum vero propter prwposteram qubrumdam hominum eleganliam. Nam- majbrum disciplinarum sludia,

scverioresquecurm, qum, vel de Religione ab eo susceplmsunt, vel iri formandis, coniponendisquemoribusversan- iur; ea, tel nomineipso tanli pasloris, docloris, legistatoris, satistecta, muniiaque videbantitr. Qiue veronen

. am vilam ipsam, quam vitm cullum altingnnl; et ornatum ; ea, nisi rex polenlissimnsgentilis sui scripta, quasi

subolem, manu dsseruisket,

verendum pldne

ne deslalu

vix ullo

fuit;

dejecta,

inJoco,'exiguo certe ^um hono.re

frugibus, glandes ipsis objice-

consisterent. Fdslidiabant enimhmc, eiabnutabant delicali homines, qitasi inventis

rentur. Nunc veronon illa modo, qum dignitatem suamper se'luebanlufipsa satis, Ulustriora, honoraloriaque

officio isto reddenlur, sed qum criminalionibus obnoxia, calumniisqrie obvia' atque exposiia videri potermit; ea

el siiis,' et aliorurii viribus fidere, el iniquorum vocesconieinnereussuescenl.*Nam qum leviora, minulio-

raque censebanlur, ea robur; pondusque aucloritalis ex anliquioribus'scripioribus bona ex parte recipient.Qua in re, cum nonhuUorum,quibus hmc cura commissa fuerat, insignis opera exstilerit, illorum exemplo speramus, eliam fore ; ul alii non nostri modo, sed extemi eliamerudilione prmsldntesviri, in id jam nobiscumcertatim con-

poslhac,

tpir&u* ut laboriosissima Uispani doctoris excerpia studio suo pewestigare porro ptrgant,, fortunasque nostras -

'

AD LECTOREM ADMONITIO.

opibusipsi suis constabiliant. Quod aulem labor h\c, qui; te neidumnalo, susceplus est, ad exitum tamen perduci (cum idfeligiosissimus parensadrnodum expetiisset) ante regni lui inilia niinime pbtueril'; hos' Iwe divinbconsi- tio faclum pulamus. Ui .cuidies natalis insancti Herminigildi, Hispahimregh; marlyrh; Isidbrianique-ex $or_ore nepolis nalatem fuerat prmslilutus; ihdem'omnino,eademque cceii-de parle oblatis"aus'piciis, imperium inires,; qiiibus primordia vilm consecrasses. Atque, uta nepote constituendm exemplum,ilg ab avunculo-tuehdWjpropa- • gandmquereligionis adjumenla acciperes, alque documenta; eaque hon a viajoribus soium,~vel,eiiama.tali. pg-- '

rente trddila; sed a le quoque ipso, nisi-te luimel meminissepigeal;'salh libi 'insigniie-cpmmeridala; -

iZ

H

;

"AIKLECTOREIII

. -":'

-

:

:

-

}

'

-:-.

c

J,

GRIAL-

- '".;

'.'.•:

">\

•-

Quibus-einendaliolibrorum' sanctilsidori Hhvalilani

(sip enirit cumGfegorip

Ma'gttg\,'ut'et,analotfiaixposcil,'

cbmmissafuergt;

appellaremdlumus, quam Hhpatehsem) ante arinds amptius viginti Majesialh Catliolicte jussu

(spissttmsone opus) exspeclantes, ita rem disiuteruhi, ut parlim "re

facultale prm cjsterh gliqua (qui essem infra

vila excesserinl:

fore, nisi quidquid pluresrefechsehl, alque

ad id gperis ego (cui ne gbnuere quidem fas.esset) maxime idoneus.visus sitm;

ii iia rem gessere, ut quidgmnihil prias Itabuerint, quam ul"se

se studiis el gccupaiionibus ad hanc operam iraduci permoleste ferrent; nonhulli etymblbgiaruni.capectionein

totos statini liuic"labbfi bddicpreni; glii qb suis

imperfecla, partiiri

ne

inceptg quidem,

e

iia ul alii proalih, neque id semel fuerinisufficiendi.-Donec regeqdmonitp ffmemnuTliim

id

insuper , quod sarciehdum.restgret,, qdttnitm omhe.defe}jetur.:

npii quideih ingenU , doctrjtnmpe

ginnium censum), sed eui fortgsse ianluiri esselab ri mea oiii rnjhi,

cgnfliciarer-, eg,

lege gtque gmirie, ut behe gestth rei idjis,

Qupd n.e d'ccidal,hgces'l, nejnme

leslimohigfraudeiur,

potior

nisijs, qui.ediiionem lianc g principip, usque pietate niagna,',

Telqscus., regius secrelarius, probissimus vir, neqiieab

nobis^prmreplusesset.Cujus [obitu, rieque de mmii-

conslgre potuit. Ergoin

'

*' '

'

iradiiaque ipsivete-

scripig. Quo

aliena, ul citrarem; sive adeo certe cum pluribus, ul

solida.gdglios, noxarum gmnium ad me unum sumnia-suinmarum rediret.

solum culpa omnis derivetur , ita mihicaidio eril: ut ne quis debilolaboribus suis

mullo cura sil. Quod faclurus fui aliqugnto uberius :

sollicitudine assidug solus prope

ullp lilterarum generealienus, sub. ipsum hujik laboris finem

scriplorum exemplarium numero, neque de iis_, a quibus niissq fuisseht, saiis hbbis

eyiendundilahore, quid quisquequanlumque conlulerii (quod scierb., poteroque)quam verissime refeidni.

Jddrines Lopius

curgrai

Etymologiarum emendatioAlvaro GomezioTolelano

-,'virp in priihis.erudito crediia est,

rum codicum magna copia, qubrum bona pars'Go!Lhieis(seumayisLgngopardicis),.characteribus'trat

ipse, varielgte notata, a4 Antonium

Auijusiinurn,Tarrqconensem ar.chiepfscopum], eiPeirum ClfacgnemRomm.

dr£ge_fue/atjnjuncium,:-ui el ipsC

aulemoninestriginla',

'

.jain tunc commoraiUem singulis de rebus referret. Quorum nlriqite'i£eliqm

cgliatis suis exemplaribus, ijiiid sensus sui essel ad

aul eo pluribus nmnuscr.iptis libris in hoc opere emendando

mum anlisiiterii, deque suis Ubris tolo orbe riolissimum,,cum

Opere propein medio, mors bccupaml.'Peirus£hacon (sic enim

quod

emndem Atvarum-remi]tcrreni.Cgnstai

fuisse usos'. ",Sjd Anloniuin Auguslhmm sancttssi-

gd dugdecimumjiprum^erveniuinessgl. hocest ipsese ngsiro^,[)ign Ciqcgnum.aut-Ciacm^

qugd erat,

.q^g^Ror^ammyaiqu^S^iiwm

xersaius, de. liqc

gpere iesti-,

ltglorum more, scribebal: ulqui Hispaimm se, el Talelqnimi, id

haberi mallel), is igilur,

multos gnnos in.ahtiguis huctoribus emtndaniih

solerlim nos.

tuendo in primis cogitarql; dici vix potesl, quantum oph gllulerit, vir ingenig, indiislria, cpnjicie)idi qr.le qua-

dam sihgulari. Sed huic, quam dico , conjiciendi

rat, tribuimus; libros veler^es,quos.ulqiuiqui.ssi.miquiqueergnt, (la nunus

guclqs^niinusquecgrruplos (nveni-

mus, fontesque, e quibus hwc hausla, ab ebdem bona ex parte indicalos,~eos sumus secuii. Alvarus ei-ao

et dttorum, quos dmmus, egregia opera, el ahgrumj in .pr-.mnque,Antoifn

quol sunl, quotque fuere undecunque doclissimi, aique e.leganlisshni viri cgmmunicgtione qcljutus, c.um,ei

perpgrum, nwiusqjtefoHasse, qudni afquum fue-

Coygrruvta;riostrorumgninium.,

sludib phtrimuin duceretur, afyiqtgtionujii,iii

cum gravissimi viyi hispexiss.enl,siudium

moduinqueiricudireddgndq censuere.

scriplurgrum,

conjeclurgfumque

"in emendaluni

cum enumeranda

pietaleerjgaIsidgrum eximia., et llajesiati Calhglicm.sattsfqciendi

oinues viginti libros magnce nwiis corpore relicto, de{unc.tus,est. Quod

quidem diligeniiariique,ulmquum fuit, valde probarunl, loliufrrei formom,

Idquevhum lum glias ob causas necessarium; lum vero, qtiod

varielate

reliqueruU Huic tglifuniio (quoad,{jfffus hocf,e.liui;is,ferret) perpurgando,

mulius ubique esset, laynenconlexlum ipsum., cujus gralig labpr gnmis susceplus.fuerat,

conserendogue 'egc sunjcojahits ilatus.

fidebdm, iamen, quin

Quandpjneo cum labore nihil allinel digere. N.am eisi laiibus viris • (ul, ptxr, fuil) sgiis

vetereslibros ipse quoque rursus evolverem, ideiilidemque in sirigulis prope ctmciarer, efficer.e.nonpotuii Ui

miltam interim coiiquhila. meo (ut gil ili.e)dulciqu,e r.epzrla labore^ Qnm, guamvis paucaadmodum non shit,*

mihi tamen videri sane solerit, quam pauehsimg : dum c.ogilo, quam multg adhuc

resiejij, qum

hova

atiqui

cultura indiqeant,-In notis consHiumnon fuil de quorumdam mininte malorum hominum senlenlia qumstion.es pertexere, aui e velerum scr.iptis in eumdeinse/isum plura eongerere, gul eorum, quos naslm. hcpc celgs inge.n\g,t

15

AD LECTOREM ADMONITIO.

16

et erudilionc prcestantes plurimos tulit, scrinia compilare. Nam quis modus fulttrus esset cunclarum artium

disciplinarumque bibliothecasomnes exhauriendi? Ergo in veleribus, e

quin sua redderemus, vix aliquem prmlermhimus. Alios vero non nhi cum necesse

citavimus; placuitque non hoc fieri, iiidem ut in commdiis, omnes onmia ubi reschcunt. E recemioribus vix

fttit, ac raro et perparce

quo desumplumaliquid comperimus, ei

quemquamnominavimus, nisi si quis forle loci athujus curalioni medicammanum applicuerat.

ftifferentiarum librum

essenl e

priorem P. Pantinus, regius capellanus,

e duobus

tionis addere

condilione Isidori

Posleriorem librum, qui de

manuscripth librhcorrexit, qumque

veteribus grammatich accepla, vel cum iis consentirent, indicavit. Visum vero nobh esl Parisiehsis edi-

differenlios,partim quidem easdem,nonnunquametiamdiversas,nullp'lamenordinedigeslas,jtl qua

scripla

fuerint, vel ex eo libello appareat.

longis ab eo cui fueral commissus auctum offcndimus.

librum

TheolpgichDifferenlih esl doctor Rolandus Wicelius, regius quoque capellanus, e

duobus ilem manuscripth libris emendavit. Librum de Natura Rerum ad Sisebulum scholiis bene

Qum, quia emendalioni parum serviebant, placuit iis qui hmc regio jussu curabahl, illis procul rejeclis,

ex quatuor manitscripth codicibus, inler quos eral ex OvelensiEcclesia Longobardicusperveluslus,per nos refor-

mari, nolasque,

qum ex usu

essent, affigi: quod est, neque fruslra factum.

Chronicon vir clarissimusGarsias Loaha, serenhsimi postea principh magisler; -Tolelanmnunc Ecclesimdi- gnissimus anthtes, prmter emendationem,indicalosque fonles e quibus confluxit, mutta insuper hisloiiaruni co- gnilione, Variaque erudilione collocupletavil. Cui propterea lib. v Etymologiarum,\ubi eadem omnino tempoia, resque aliquanto brevius describunlur ; locus integer, intactusque reservatus est. Illud mirari nemo debebit, siqua temporumdescriplio interdum dhcrepei; ille enim suos codices, nos noslrorum coiisensum reprmseniavimus. Idem illuslrhsimus antistes Scntentiarum libros tres e manuscriplh xm codicibits (e^uibus duo Longobardici) emendatos el noth illuslratos, Taurinique anlea cum Chroniconon salis probe excusos,longe nunc emenddliores

dedit, tolamque h anc editioneni favore, industria, beneficioque suo provexit.

j

Litiwmde

"Viris Hluslribus Joannes Bapthta Perezius, ephcopus postea Segobricensis, e manuscripth vn

'

\

,

emendavit,locosque illius quosdam illuslravil.

Idem Gotlhorum,

Suevorum el Wandalorum Ilistoriam correxit. E quot manuscripth librh, non liquel. In

videmus) anno Juslini

9,

quod mra 464, anno imperii Jusliniani i, edidimus, non (ul gravhsimh virh placere

secuii sumus, non tanlum hujus Hhtorim, sed eliam libri v Elyniologiarum velera exemplaria : qum magno con- sensu Juslino oclo tanlum annos assignanl: ulrovis aulem modoAmalaricus (quod illi volunl) in eumdem anmtm

incidit. Quod item verba de S. marlyre Herminigildo Mra G06 : Ilerminigildum deinde filium imperiis suis ly- rannizantem obsessiim exsuperavit, quosdamgffendunt: nos quidem voch tyrannizanlem insolenlia nihil move- mur: eadem namque est usus Rodericus Tolelanus lib. n, cap. \i : Ilerminigildum deinde filiiim contra impe- rium lyrannizantem, obsessum Hispali dolo cepit: et quia nefandisiilibus nbluit consentire, tormentis variis

cruciavit. Demum securi percussum parricida impius dignum

de martyrio iti Isidoro deesse suspicamur. Nam quin nepoti

Hujusmodi atiquid

idem cum Leandro fralre lestimonium tribuerit, non

Deo

consecravit.

martyrem

fil verisimile. Atque eo magh, quod iisdem propemodum verbis in eadem re est usus AlphomusCarlagena Ana- cephalmoshcap. 2G. Ul utrumque illa ex Isidoro descripshseplane non dubitemus.

'

ldem

Epistolas collegil alque

correxit.

,

*-' Librum de Orlu et Obitu Pairum

Pelrus Fonlidonius, Satmanticensh

is libcr gravhsimh quibusdam viris suspedm auclorilalh videlur : nobis,

canonictis,

j

e veleribus vin

cxemptari-

bus emendatumreliquit. Quod vero

prmleftol exemplariumnostrorum, extcrnorumqueconsensum, sanctorum Ildephohsi et Braiilionh cum Sigeberlc duclorilas omnibus illorum argumentis potior esse debuit.

Myslicorum ExposilionesSacramentorum nullo certo titulo prmscriplasaccephnus: quod sepiem mannscrip- toruinlibrorum singuli singulasprorsusdiversas, prorsusqueinepiasprmscriplionespiwferebanl,quarum riulla cum Pariiiensi edilione convenitbat.JXotaral,selegeralqueper totum hocopus vir doctis imus leclionumvarielates quas-

Lugdunensis editio

dam. Sed cui fucum feceranl tum codices quidam non salis allenle considerali ; tum Eucherii

fallax, e quo credidil bonam parlem desumptam: cum conlra polius deprehenderimus, ex Isidoro

illa omnia ad

Eucherium fuisse transfusa. jEquius, veriusquefuerat, eos Auctores,"quibus hmc accepta referl Isidorus, Orige- nem, Victorinum, Hieronymum,Ambrosium,Auguslinum,Cassianum, Gregorium evolvee: ni res essel laboiis, imdiiquemulii, qumque hominemminus occupatum,quam ilte plane fuerat, postularenl. In eare nos, quodqui-

vimus, prmstilimus.Atque in iilulo restiluendo, opus ipsum prope jam

tnur. Quod ejus magna pars,

sum VenerabilisBedm libris allextum sit. Sed Eucherio tain niulta non Isidori anodo, sed aliorum inserla, vel

abalienatum auclori suo resliluhse vide- Eucheriuni leguntur : bpus eliam univer-

Geneshscilicel tola, el tibri Regum apud

assuta poiius sunt, ut pttdeat illorumqui Romanmeditioni prmfuerunt. Nam (Augustinum

quorum scripta an Eucherius incideril, alii viderint) Gregorium

et Paulimim mitio, in

cl Cassiodorumnoit poiuisse ab Eucherio nomi-

vidisse? Inleger eiiam de Templo Salomonis,siveBeda»

commenlarium conjeclus esl. Sed Isidorum

tiari, cujus fuit negtigentim(an stuporis potius dicam) non

itlius

sive alierius liber, in quo Cassiodoruscitalur, in libri lerlii

Euclierio adjungere

modo h Beda esl) cum e diversh Avctoribus quasliones in Veius Teslamentumconcinnare proposilumfuerit, ne-

Regum

fuhse videlur; qui hisloricum, myslicumque sensum simul haberevoluit. Bedm vero (si

17

AD LECTOREMADMONITIO.

18

que id, nisi usque ad Exodi initium perduxerit; tamen per lotam Genesim, cum atiquid ex hoe opere proponit,

iiel lsidorum disserte ntiminat, vel recapitulationemsublegnien hoc appellai. Qumstidnumporro litutus in uno Olivensiscmnobiicodice legitiir, in quo singulh expositionibussum sunt percuhctationesprmpositm.Neque tamen

hujus codicis qumstiones easdem puto curii iis,

enim ulla in re

lini exemplo dicerelur., Quapropter nee verili sumus nos quoque Qumstionum etiam tilulum reiinere. Apparet eliam e. Braulibne has qumstiones in libros duos fuisse dhlinclas. Sic enim ille in' prmnoialione: Quaeslionum

libros duos, quos qui legit, velerum Iraclatorum supelleclilem recognoscil. Ndm respexhse videlur ad verba ipsius Isidori in prmfalione: in quihus lector non nostra leget, sed velerum relegel. Fuerunl dutem codices,

quibus ast sumus, oclo : Paleniinus, Valeniinus, Complutensh, Guadalup.

quarum Ildephonsus meminil in libro de Viris IUustnbus. Non

opusimmutatumsigmficat, nam nequeid necesse fuit, utQumslionum tiberllieronymi el Augus-

Oxomenees duo; el

cujus

-.

arilea memi- -

.

nimus, O.iwensis:nullo ila veluslo,uiLongobdrdicis litterh esset nolalus.

Allegorias"Cyprianus Suarez e Socielate Jesu emendatas -

sit, non conslal.

cum - scholiis reliquit. Quot manuscriplh librh ad-

jutus

Idem emendavit etiam libellum de Conflictu Vitiorum et Yirtutum. Neque ilerii constare polml, quot ve-

teres Codices acceperit. Sed non adverlil doclhsimus vir, hunc tractalum cum Operibus sancti Ambrosii Romas

nuper editum, in quotam multa a nosirh

noslra qualiacunqtte cum Augusliniana editione propemodumcongruenlia, simul cum illhlegi maluimm. Isidori

aulem.esse opusculum.(ut ipse scriplum reliquil),el codicesillius

tasse a synonyinhabludens) et Sigeberli

fuhse opus illud credimus, quod Isidori ipsius mlgte Joan. Chrysoslomi nomine ferebatur. Sic enim ille de Chry- sostomoin libro de Viris llluslribus: Ad personam quoque cujusdam nobilissimoematrone Gregorite repe-

rilur opus ejus insigne de Conversatione Vitoe et Instiiulione Morum, sive de Compugnantia Viriutum ci

discrepant,

ul nos ea

singillatim

referenda non duxerimus. Tantum hmc

nomenprmferentes, et styltts (haud multttm for-

persuascrant

Nos(ne

quid dissimutemus)hoc

leslimonium optimo viro

Viliorum. Ergo

varietales, tam mullas inlerprelibus polius; quam librarih ascribemus. De Epi-

de auclore facere Lovaniensestheologi debuerunt.

scripturarum

logo vero, qui apud Ambrosiumbrevior, in nostrh aliquanlo produciior, apud Augustinummullo esl longior, non est quod laboremus, nam conslat esse alienum, haud minus quam inscriptionem ad Simplicianum in Ambrosiana

editione. Neque ex

addilqmentoconjecluram

Idem Expositionem

in Canticum-Salomonis in uno. lantum manuscripto tibro reperlam correxit ex Beda;

Commenlarih,quos ille ex hoc fonliculo exuberasseaulumabal. Causamqueaddidit, cur Isidoro recle ascriplg, sit. Reperhse enim se in veteri quadam Brautionu Prmnolalione Operum Isidori verba hmc, qum vulgo desiae-

rentur. Moralium libros beali

expositione elucidavil; quarlam ediiionem Psalierii edidit; super librbs Moysi, et Psalterium, et quatuor

Evangelia expositioni

inslrumenta. Sed ne, hmc quidem verba brevissimmexpositioni sath conveniunt. Esl enim mullo brevior ea Jusli

duos libeltos, quod

de Auclore npnsalh.liqueret, extremos fecimus. « Contra Judaeos libros duos ex vu manuscriplh codicibusemendavit,annolationesque addidit Joannes Mariana

tolidem manuccriplh; idemin Synonyniis ex decem excmpla-

; velustissimocodice Albaildensi(qupd concilia plura, qtiaque nonnulla

Urgellilani exposilione,qum lsidoro ipsi

quoque et Civili jure permaxima composuit

Gregorii papoerogatu compendiose abbreviavit; Canlica Canlicorum facunda

non minimo insudavit studio. In Canonico

valde brevh visa est. Quid si ex Beda excerpta ? Hos

•--

,

,

e Sdcietate Jesu; idem in Procemiorum libro ex

ribus restituendh et illustrandh prmslilit.

De Eccfesiasticis Offlciislibros nos ex

.

contineat), ab aliis jam nobililalo, probe, ut speramus, refecimus. Neque tamenoplimus codexnon smpejuvan- dus nosiro labore fuit, conquhUh auctdrum loch, e quibus fuerat id opus - concinnalum. Habuimus prmterea

exemplar aliud e collegioComplutensi.

,.-,'_•_

exSmaragdo,

RegulamMonachorum, in codicetanlum uno prius reperlam, admodum depravdtam P.Ghacon

el libro Senlentiarum Patrum bona ex parte direxerat; cujus

Longobdrdicum, sed el ipsum tamen mendh oppido deformem, permultuni proveximus. Atque.hmc de singulhlibrh.In universh vero id prm oculh habendum, excerpla esse pleraque.

setulit sancthsimus vir; cavit etiam aliquando, ne ad culpoe siiae tilulum refcrrentur, de quibus testificatio

adbiberetur auctorum.

Qum testificatio, cumnequc abipso tam smpe, qudm nunc esset necesse, neque a nobis

operam nos atterum codicem nacl{,et quidem

''

'

Id

"ehwiprw

ilte est usus, ullo modo

poluerit:

id nullo ,-sed

fuerit adhibila, aut adhiberi eliani, ereplh aucloribus .nonnullis, quibus

cohibebil se (si tne audiet leclor) ne dum ditigenlissimum scriptorem negligeniimaticujus '.arguil, auda- cim, temeritatisque crimen incurrat, de quo, el ab aliis, et a se ipsd fortasse non multo post sitipse condemnan-

Hiefonymi, alque

atiorum exemplo) sit exislimandus. Cujusmodi sunlin Hhloria, qum de trium capilulorumdefensoribus inTJteo- doroMopsuesleno, in Facundo,in Justiniariohnperalore, atquein Viclore Tunnensi exipso Victore narravit.

, dus. Nam sunl

eliam, qum proposuissetanluin,

non eliam

dijudicasse .( neque

Quatia forlassefuerint, qum in libro de Orlu et Obilu Pafrum a_grtivhsimh virh nolata sunt, ut

Qaocum«Mc.oralius qumrendus poitus fuil

Isidoro.indigna.

quam liber abjiciendus', qtti SS. Ildephoini elBraulianis auctori-

qum

de Osii Cordubenshexituex Marceltino

refert.'Neque

idmi-

tate nileretur. Quibus addas licet, me lubenle,

ramvideridebebit ei quilibro v Etymologiarum cap, ttltimo, ataleiv, siib David Gmthaqinem conditam, eam<

' '.' . VITA "SANCTIISiDORI.

,i9

'.

.

gfl

Chfonico stbi cavit, Subjecit superius.

,. .tiemqup multh poslannis sub Amasidhtrsus conditam aspictaU Qua-tamen de're

,

tn

enim in.Amasia : Carthaginem hocjenipore quidam asserunt coridilahi : afii vero

- , Quo de generesunl eligmatia quwdam in Etymologih : honitlaquidem magnimomenli, sed ihierdumtiium

secum ipsgpugnantia:_ul quod exsul scribendum sit, non exul; at contra

exultat, nmi exsullat. Atquiitlud e

Terentio Scaurohoc e-Velio Longo sumptum videri pqssit, quod satis esse debebit.

Malitiose,.et.impie-adjecta credimus, qum de prwfinitione exiremm diei egpl 6 Expoiiliomm ih Genesim

abesseprprsnsa quibusdam exeinplaribus in aliis imporlune repeli admonuimus{ Nhi hmc qiipque ngn

sedide aliorum.sensu relata, proposilaque cutn doclhsimo viro mavis. Sed hvjtismpdi vix aliud reperias :utii-

disuo,

bros omnesinoffenso>pede pdssis decurrere.

;

_ Detracla eliam quwdamsuspicamur, ut quodpaulp anle de sancti Herminigildi marlyrio dixhntis.

Tiipggrgphomm.culpqs omnes prwstare vix ejus sil, qui wlalem in hoc uno labore contriveril, prailoqtieaffixus

perpetuo hmserit. Nos hujus ret inexperii, alihque difficullaiibusimpediti obnili iantum non potuimus.

perest, nequa majoris negotiirestent,,in quibus labi aul hmrere possis, quin de ih admpnerere, sedulb citra-

Quod su-

'

vimus,

»

,

,

]

.

.

VITA

SA.NCTI

ISIDQRI,

AUCTORECANONICOREGUlAitl CQENOBilLE&IONENSIS SA^CTI isiDOlU,.

1 - Torle Luca -,-poste'a episcopo Tudensi

j

(Edila in -Actis Bollaud.-, ex manuscripto Codice.Toletanoa viroclarlssimbNicolaoAutonio kbmissa.J

PRO.LOGUS,, , i.PrfficlarabeatissimidoctbrisHispaniarum, Glirisii

Aestqiii post gloriosissimum apbsiolofum JacobUm

hanc libi cohtulit graliae excellentiarii, tit pbpulis (sis) fecurida, religidne conspicua', iriiimphis claris- sima. Sahe ab Hispali civitate, sariciissinii Isidori

sede, certissimosecuttiri eventus

diviiia, qu3in

cogoomihalS, ditior emiries debriatione

felicilale terrena. Licel enini-victoribsa trlopliiis, graliosa deliciis, laudis tiiae liliilos' cunciaruhi na- -

ccnfcssoris Isidori, arcbipraesiilis Ilispalensis, Itispa-' ni33 prjmatis merita, fraires ciiarissiml, saerosancia

.

per orbem Ecclesia digiiis,

dieat, et.feslivum *pef

~y'er. el ubique

effeferida laridibus proe-

omhia virum ceiebrts seih-'

faraa commeridat. Verumtainen prsetef

.eommiinein iliam iionbrificentioe gloriam, quam sibi

ineiitorum. magnalfbus m birihium. "cohipafavit cbn-

lutierniis fidclium, 'praccipuis in Hispania .siikolliirif

alterum in lerris post apostolos suoe

.praeconiis.quem

'.'£$&.meruit inieftessbfeni. Hicest^nim splendidis-

: sfmus Solis jusHiliaiTiaius; perquem lilii praecipue,

mullis fueras

Iberia, Iumen veritatU illuxit;

et

' ^rianbnini j Acephaldfumyi.Mahometi ct -aliorum

psfihdopfophelarumseductaferrbribus

Jieatilsidori-niedianledoetrinaidux

quae

prass"agiocliispania

tionuni in fihes exfnleris; "mulio lameh spectaliilius iriullbque -gtbriosibs cst-, quod te Sahiassidiiis lamique

-officidsis obseqiiiis; luiii hostri Salvatdrisrevererilia, tuni gloriosissimi aposfoli Jacobi praesenti-t, tum etiam rectissimi patris Isidori. praesenlia s.imul et

clariflua doelrina,

fluit religio Chrisliana, 1 quoniam (supra id).quod libi

naiuros, aposiolicae.di-

omnis te

colit, omnis.ad te eon-

vel fallaciis, B fors.obmlit aut vis, indulsit,

effecta es oequi-

gnitas praer.ogalivaq non immefiib oblihuit, ut sjcut singularis pfivilegio gratiae, d allef-Ronise Pelro ,apostolo successit Gfegbrius; iia ribn iriipar "Gregorio klter in liispariia Jaebbo succedatlsiddrus; Semina

namqiie Verbi Dei, quse beatus Jaeobus seminavit,

quasi pervigil agricola

talis. Hic est insignis ille pastor tuus, egregius-

^oue pontifex,, qui te summis

2 ius, asternisque.fecundandam

°

idivinarum

scripluraruro

prseficiendani sedi- divitiis, lam copiosis

deTjriavit aiigmeritis, ui

'

^b.situ in successum, tfanssiimpjo', jam non sis iii

if regibnibus ullimis uliima, sedin primis prima. Ili'c '" praVdicatione saluberrfiina irrigavit; et ispinhs, tri-

Isidbrus coelestiuni"imbrium

a Ita riiox- debrialio tlivina dicilur.-Sic Beda in

^ilasancti Cuthberti episcopi Liridtsfarnensis, 20

Marliiilluslrala,

tum* fctvllefeheftuhi' pvesbyleruin

cffilesiis ^apieiiiiiB ,p6cuIis-(/eiWare.,

martii,,nuni.

.aybi.liabe'n'luf;

sahclos Cuiliber-

»i«"sNebrhsensh , neiimprobat

'

Flprianus de Campo

l'b. i Hisloriai Hhpanm, cap. IC, et aliijquos laudat

Rbdericus Carus in Historia Hispalerisis urbis, _sive

antiquitalum illius; lib: r, cap.

num. 46a.asserit

2

sesemlterutrum Gdbertiis in

-47, diciihn-

i,. Hi gulem sanclum

"

lsjdorum suni seculi, qui ad Sisenandum regem HUto-

riam Golhorum,

itd censet; quat.ivis libi iv Origihuih; cap: %, Hhpa-

niam ab

credal. -Lucas vero Tudensis, in prglogo sui Chranici,

aliud

prodit. Goristanlinui

lioc est Ttbruihii cliroriici ,Jd'iri'ghis,

-Tpiiabeati Clrdli Boni,

jus occisor.es ira et furbfe

debriaiosi Sirnilia passim C

situ hi-~successum

"unde apparel debridfe accipi"--pro

s

'

'

M Cbronicon

.

IHspano fege,,lho'n ab Hispali cognominalam

-fpi:iare's'&i-s'atia'r'ei

'

.jnundi,,

''"-

prorsus etymon Hhpdnim, yiro tali iridigrium.

!

de "sanefo Isidorp pro-

Cajetanus

sermonis sancti Braulionis, in quo se- i

'

"

i

b-^lsticasTudensis; in -praaratione

ila hahet : Hispania,

:

-

.ifflhsmisso, noii esim -' v.ltimh regiohibus ullima; sed

Ab „ , uybe Hispah

;i&'pfimi5.pH»ra;

a

- fert .pariem

iejNichlaus-,Anloniusista adiiptat:

qucntia legunlur.

inditum ccnsuit olim Anto-

nomen integm Htspamm

"21

;-\#A"iANcfi"iSifjoE

JS"

l/ulos, el * yzaiiiam "pfavoruhi 'dbgmalunr, ab' ihi-"A Afallatiuhi" m^vitiffulijuaiifum telifeTiiifattiBriireiIu8-

Ttt-icis iiserejlcis supefSemuiafam",,"s>"rcufo;3pTiirus

"fevei!eh"d'b,'ad' Tnfcfus yiiae'

'duxit. -Gregbfiiirn'"reyera"

exchlendb!s.,us"qtle"per-

ih tifeatislstini' apos.blli'm

"

rurii SitbtessiViim exbpiab'aVli^erbd'ein, 'sumTmbplfre vi-

"gilaliai," he iila "3et"as;'qiiaepfona

iii maitiiii;

ipcuirt

'pfinfcipi_,lbc1 sihriii "ei-mefiti prliicVpkuj^universi

orbis proefecit "aucio.rifasj.lsidoVuiii

"aiitem'Rbniaiise

" bensufa curiae allerum pro[it'eri"Gf"ego'riuiftTii'entb- "rimi 'eiFeelt pafililasi Et quideni' sinlgula quss non

cohsiicvii ^lVeiiifa -

rejieriiii qud iii bbrruplfiiiielrila-

"befetuf pe'cb"aii.;1^bi)'"pafcebaivifpE 4, ei r„ lauuaiiis

fnlriiiiiitiirn; bt

iri illb. Sii vita stia

bstilillib; dbcuiteum^iinisjr/feliim

Tn "inedib dmibbruih giofialtis' esl

"viditfelaijatUslesi/eliri

bmiu"suohdnest c"oHlr'isl'a-

eriiih siinilerii 'sibi post

iiinlitfn ehrsii lhitilrae, verurii eliarn ea. qiias "divina .tiis cbfariiiiiiriiicis.

"P'r"<rvide"nli"a iriifaculbse,"seriesceii'ttmundb,"pefeiim mi;abii:tef,'aa^ilhfmjnaiibriem'Ecclesiae,^ignala cst

'bjieian,

•et scientiani hbsirairi "excedit. Yerumlamen de sah-

di-sinib peccalbf, de 'maViriib paryhs, d'e sapien-

"debiiis.pfosequVofficiis, yifes, ihgeniutri,

tleiiquit

Se;" (ieferiMireih'domiis "cohlfa ihiihtcos 1, et "amibis

.reddentem

graliam. 0 sanclissime Pater^Leandar,

"Veheraridus isfe piief,,*qu"emBiligis,'Vjliem

Vsii ,L'.JlVJi' •' ,V>.-ii'4>'>',''-'-.'

*lUi'.».u.

riiiVnl; ,

.? \«J2.'•V."IUV

ctl-

doces, quem erudis, quem corngis, quem stodis ;. coslesiis sponsi paranymphus est, sanclorunt

ouem

'itssiirib imperitus; _"e'muliis "ejus niifabilifius pati-. "an|['eigfurii amiciis, palriarcliarum ,ac propTietafum " '

"cula 'acifulurofurii efudiiibiiem '(rie iahti Patris-bpera jaheniibtisAnhorum cufriculisacofde qiibque ude- liuiii diiabariiurj, bfeviiaie qua poiero, "cliafitatis

compaf, apostolbfiirii civfs",marlyriim .cohsors, tiiiii- suYum spleri'-'bf,"e,sanctorum oniniifiri gfa^diuu-lpro-

pofiibrialilef cbrifereridus, quoa "eventus

rbi

bppof-

""graila; fidelis

Tylisubnbtaiionepersirliigam.Taiila

_>bno

prpfectq

'.quippe lanVqife libiia, iieiantb iauique

leiie "dieVre, iibn i/isi boriliatis ejusderii yirl SVcfi-

Iieriduui est nieritis; "quorurii

' pd esi, haefenusjieicrevil emineritiae magiiiiudb, "ul ferum fidei serriionis Wbsidat elegaritia, ei clesah-

virb,

TeriTishoc

tunbjehipbie declafabit. ,,. 3. igiluf cum essei ihfahluIus',Vicut detealdAriibro-

sib legitnr, et a. nutrice ad-iiof tuiri "d'uc?feiuf, anus;

eiim inicr blfera diriiiiteriVitilscessjt;

" 'capla obllyfbhe,

Pbs'i„aljqubl_aii„le<ni aics, Ihgens iiliiim;_sb„lafitfm Se-

; Venanus

paler

ascendit, aiqub ;sedens Cohtra vinda-

tlae-cuTntriiveritatis commendet maieria. -- CAJPDT.PRIMDM.

-

SttncliIsidori '

-

--'

prosapiq illuslris.el sancla.—Institufio -" • -

'„

.'--•-'• . ~inlitleris. ''.

tustarelur

exordiis, ct insignem fulurum insignis- '"

'

. pracsignaret bfjgb,

biyitalis \ Carlliaginensis, el pro-

"vinciae Ilispanhe dui, Theodorici. regis Gothorum

yprples, Seveiianusj.paler (ejusfuii).

niatervero,

Tuflura vbciiala.: viri clarissimi, viri ^erudiiissiini, viri .eijam tanr imoruni- quani. ingenii ^singula.rilale

c

riuih aspexlt, vldiiqiieslhnuraeram "apiiihriiiiUiiuBi-

.

.

murmure snper puerum ceflatitti

nem.cum jngentt

'.aescendere.

atque i'n_de.a"d cbeibs Voiare.?jgtii in s\i_-

iriifaculum, Accederiies auieni videriini aliasapum

in os "piieri ihifariles "et exeuiiies, alia"s verp super

lacieiri et totiim corpiis nicllis et

bperfmenta

*i» ,'r.;.,, ,.yU.•%•.•-.;-;*:, .-'Xy

iavi

"-+

-v ^^ "-.--^,

-

.^--

lexentes. Palre vefo filium Cum clamoreetlac.ymis aninlectehte apes in lantahi s"ealiiiriaih*eriiSefis ex-«

lulerunt; ut oeiil.iscorporeisnon.ppssent viSlen. Ilsec

posui, ut prudens advertere possit, a quanta virlu- .

tuih inco3peril,perfeciiorie.

.

.

'' *_

'pofehi vefsus", adiiortunicbneite desceridii, vqcaiis-

- ' 2;'Igiiur _t'cgfegi.ui!cbhTessb'r,7siab,rulegre^iil ve- ' . que servientiiuiSjfestinavii, ut fei gesiae" videfet -

^ jiroeaLli "cphfessores^Cliristt,. Leandef arcliipraesul "iiemuUis, auib cumeolaiiief.gesta surii pauc-i prb-

" Hispalensis, et" Fu]gehlius,_ <jui fiilgbfe. saiiciarum Scriptufafuiri "ejtoperuni universalemjrradiavit Ec-

ciesiam, almus^dpctor.

et

proesul clarissinius, una

', «ini sahctissima Virgine ^ Florentiha, vireiriuih pioe-

-i.Cuni igiturfeverendus puer Isidorusfuisset.sludiis

iilierarum.iradiius, "auiiie,ut.sjbi videhatuf,"' Ingenii

' , posil;i,fratres.aC;nulntu fuer.e.JIor.um ."Sereriissunis ^

jhihuS exisierei capacis, pueriii per,nibttis-iihibfe, ver-

n_

-.-'' -st.jtJi'"r.ikjT

i.-b

AV.--'"-"'"•i:{

'"-'t'"'^»-»

, «W

prpcullugit

ab Hispalehsl civiial"e.„"Ciiihqife ex itinerts fatigaffdne

^r«

>-.».>, i •,

;-.•:••.'_>>v i\ • .' r^.'"-!'.!

t

jrisTlructus dbcumehlis, praiioiiibus prbiieieijs, ihorum , bera magisin me.luens,divi.iio"njituhaud

' . tia, afiifies prairiib,

prpxinibs

siiliLeaiidefjttanquamnnicumf.^t

,iiiuslrav\t .affectu.

'S.pecialiu|

gfaviiate.venuslus, patriam.religione, patreiii pfu-

dentia, "discipliha fratres, jspgnaibscuitn. jsares gfa- -jusla marginem cujusdam pulei siliens ^resedisset,

j, ^aspexitpraeefandesaxuih Iflfiubsis-forarhiniBusper-

Quod.diligenter inspiciens/coeplt vblvefe iu-

"Glbrioslssifrius diligebat pueriim docior et afciiiprae- -u fofatum.

-•_ -!

extfa , . r.ira seiquis-islofumloratninumjvel ad.quid exstiterit

'opbfatoK SiimiilbHri brh piilei ^3.-^0^*3^:11^1111^,

.^-Nieol.Aht^hiusnialletlbgiseuemsm-!^ PatiluUiin-liaet^variaiit- Vulgata Eiliiidriek, -. ;

'

'3unii:vi i -';•:• -' -:,'.'•

f

" .'-- >•' .\\ ,«;:/

-

patrlaiii eQiii-habbhssbiaiium; -et quiai -non iaftllim

•; !a.lta zizaniam^xlixii sanclus 'Amb"rosius4„.iib.vn

'in Lueam-: Aiiud

est,fermentmn'.tTitki,:aliudMz'd_\im. "~

:

"

'.

.

dttx Severidnus; q*U8S>-iishiii''Te"st, - S A""driot'alNiKf'Anlbiiius• ista': Referuntjosjehsiim

',.-^Ms.,.'civitas-'Ca'ri'lmginensis'.'pro'viricia}.Hhpdnue,

1, II.

G.lprdleS',

•-primi.verui'corfectiorie;

resiiiuisano.serisu Tudensis-in citata

el-.iilieriiis

iranspositibiic,

- riensem .diicemriomlnat^Ariverodiic

Gotliorum-

prognalus-; '• aut

<

.'*-

"saltera fr^ler"*jus

•_'-

.-'- <

_'-.'.

rege

"fueril, dispuient^lii.l

-"•«Theodorh dfcituf Eucae-Tudenli lo'ebeUaloiOuin-

-'Yiiasancli-FuIgerilii-fralMs.

d

In-Marlyrologio

Romano, Florentia: colilur 20

"

"hociri 'lsidorP'con'tipss'e M qui\d -sieculfc.jlttobjts-.jes

AnUth\u\,iJloj-ales

.'Saiiciis

'

•''

'mtisjr/tti

^Tdelri

possej-conformiier eijquo-ljuciis "> ejus 'yeiWsin-- 'titteratfetulertihv,

praefatione Sfevbfiarium^CtriliSgi-

-

libi

a-Tliebderico ' ati.

"xil;"ctfp.-^i";•'Padilla\Cerit l;icap^.\l\\-_Vasmus;Md 6|9;-Maf;ari6V-i!(i.'vi; cap:l;'Marieitfl_,.lib,.,\Jde

UTspanim-.cap:-jla;d>mne's\ titsusftcatt possu-