Vous êtes sur la page 1sur 569
Burchard de Worms (0965-1025). Opera omnia accurante J.-P. Migne, 1853. 1/ Les contenus accessibles sur

Burchard de Worms (0965-1025). Opera omnia

accurante J.-P. Migne,

1853.

Worms (0965-1025). Opera omnia accurante J.-P. Migne, 1853. 1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :

*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits élaborés ou de fourniture de service.

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans l'autorisation préalable du titulaire des droits.

*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque

municipale de

(ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.

PATROLOGM:

GURSUS

COMPLETUS

SIVE BIBLIOTH.ECA UNIVERSALIS, INTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMtGA,

OMNIUM

SS. PATMM,

'

DOGTOrlUM

AB

-'';.

myO

"

APOSTOLICO

ItECUSIO

SCMPTORUMQUE

AD 1NNOCENTII

FLORUEUUNT;

CHRONOLOGICA

III

EGCLESIASTOOM

TEMPORA

OIINIUM QVJE EXSTITERE.MONUMENTORUM CATHOLICJE TRADITIONIS PER DUODECIMPRIORA ECCLESIJE S^ECULA,

-

JUXTAEDITIONES ACCGRATISSIMAS, INTERSE CCMQOE NONNCLLISCODICIBUSMANUSCRirTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA;

DISSERTATIONIBUS,

COMMENTARHS

LECTIONIBUSQUE

VARIANTIBUSCONTINENTERILLUSTRATA ;

OMNIBOSOPERIBUSPOST AMPLISSIHASEDITIONESQUJETRIBUSNOVISSIMISS.ECULISDEBENTURABSOLUTAl

DETIXTIS,AUCTA; INDICIBUSPARTICULARIITOSANALYTICIS,SINGULOSSIVE TOMOS, SIVEACCTORESALICOJUSMOMENTI

SCBSEQUENTIBUS, DONATAJ

CAPITOLISINTRAIPSUMTEXTUMRITE DISPOSITIS, NECNONET TITULISSINGULAROMPAGINARUMMABGINEM

SUPERIOREMDISTINGUENTIBUSSUBJECTAMQUE MATERIAM SlGKlFlCANTrBUS,ADORNATA;

OPERIBUSCCMDCBllS'.TUM APOCRYPHISJ,ALIQUA VEROAUCTORITATEIH ORDINEAD TRADITIONEM

'-.•-.'' "';

'

ECCLESIASTICAMTOLLENTIBUS. AMPLIFICATA;

UUOBUSINDICIBUSGENERALIBUSLOCUPLET.VTA: ALTEROSCILICETItEltUM,

QUOCONSULTO,QOIDQCID

UNUSQCISQUE

PATRUMIN QOODLIBET;-THEMA-SCRIPSERITCNOINTUITC CONSPICIATUR; ALTERO

SOUPTUR/E SACR^E, EX' Quo LECTORICOMPERIRESIT OBVIUMQUINAM PATRES ET IN QCIBUS OPERUMSUORUMLOCIS -SIKG.CLOS SINGULORUMLIBRORCM

SCRJPTUIIjETEXTUSCOMMENTATISINT.

'

EDITIO ACCORATISSIMA,CajTERISQCEOMNIBUSFACILEANTEPONENDA,Sl PERPENDANTURL:CHARACTERCJlNIKDITA* CttART.C QUALITAS,lNTEGJUTASTEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUMRECUSORUMTUMYAIUETAS TUMNDMERUS, FORMAVOLOMINUM PERQCAM COMMODA SIBIQCE 1NTOTOOPERISDECUUSUCONSTANTtR

SIJIILLS, PRETll EXIGUITAS,PRjESERTlMQUE

SliXCENTORUMFRAGMICNTOROM

IN QUA PHODEUNT

ISTA COLLECTIO,UNA,METIIODICAET CURONOLOGICA,

HACTENUSIIIC ILLIC

,

OPUSCULORUMQUE

IRIMUMAUTEMIN NOSTRABIBLIOTIIECA EX OPERIBUSAD OMNES JSTATES^

SPARSORlHir^TT^Sv

WfaS^

jSv#\

\ &

\?&'

LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS

SERIES

SECUNDA,.

, COADUNATORCM. /

\

PATUKS, DOCTORESSCRIPTOBESQUEECCLESI-E LATINJi\ <l* Y\

Y~\

<?

A GUEGOIUOMAGNO.AD lNNOCENTHM111.

V^X

Stccuronte

BIBIIOTBECJC

3.=^. gjligiw,

CLEBI

DHITIRII,

NrA

VC\

^ 'V^\

^S> \r~

CURSUUMCOMPLETORUMIN SINGULOSSCIENTIJj,ECCLESIASTIC/ERAMOSEDITOREV V\^fe ^Cl/S^j

PATROLOGIABINA EDITIONE TYPIS MANDATA EST, ALIA NEMPE

VENEUNTMILLE FRANCIS DUCENTATOLUMINAEDITIOuNISLATIN.E ; OCTINGENTISET UILLE TRECENTAGRiECO-LATINjE. — MERE LATINAUNIVERSOSAUCTORESTUM OCCIDENTALES, TCML-

LATINA, ALIA GH,aBCO-LATnU>«=-i*r

ORIENTALES EQUIDEM AMPLECTITUR ;

HI AUTEM, IN EA, SOLA VERSIONELATINADONANTCR.

PATROLOGIiE

TOMUS

CXL.

S. HENRICUS IMPERATOR,

THANGMARUS PRESBYTER HILDESHEIMENSIS , ALPERTUS MO*

BURCHARDUS YORMATIENSIS

EPISCOPUS,

ADELBOLDUS

NACHUS S. SYMPHORIANI METENS1S,

TRAJECTENSIS EPISCOPUS, SANCTUS ROMUALDUS ORDINIS CAMALDULENSIS 1NSTITUT0R.

TOMUS UNICUS.

.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE

EDITOREM,

1« VIAiDICTAVAMBOISE, PROPE PORTAM LUTETI/E

PARISIORUM VULGOJD£i\TjF£ii NOMINATAM,

SEU PETIT-MONTROUGE.

1853

BURCHARDI

VORMATIENSIS

OPERA

SJECULUM

XI.

OMIYIA,

EPISCOPI

JUITAi EDITIONEM PARISIENSEM ANNI 15W AD PRELCM REVOCATAET CCRA QCA PAft; ERAT EMENDATA

PRjECEDUNT

SANCTI

HENRICI

IMPERATORIS AUGUSTl

GONSTITUTIONES

ET

DIPLOMATA

Intermiscemtur

ECCLESIASTICA.

ADELBOLDI

TRAJECTENSIS

EPISCOPI,

THANGMARI

PRESBYTERI

HILDliSHEI-

MENSIS, ALPERTl S. SYMPHORIANI

METENSIS MONACHI, S. ROMUALDl

INSTITUTORIS,

ORDJNIS CAMALDULENSIS

SCRIPTA

VEL SCRIPWRUM

FRAGMENTA

QUM SUPERSUNT.

ACCURANTE

BIBLIOTHECJE

i.-P.

CLEBI

MIGNE,

UNIVEBSK,

/Yfe^^

X&s^^S/sS

SIVJ3

^^/SS^* CCRSCUItGOMPLETORUMIN SINGULOSSClENTliE ECCLESIASTIC/EBAMOS EDITORE.

TOMUS

UNICUS.

VENIT 7 FRANCIS GALLICIS,

EXCUDEBATUR Et VENIT 4PUD J.-P. MIGNE EDJTOREM,

INVIA DICTA PAMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE

PARISIORUM VVLGODENFER NOMINATAM,

SEU PETIT MONTROUGE.

1853

AUCTORUM

ET CPERUM

ELENCHUS

QUI IN HOC TOMO CXL CONTINSNTUR

Leges

SANCTUS HENRICUS - . IMPERATOR. . et Conslitutiores.

^

Diplomata ecclesiastica. THANGMARUS PRESBYTER HILDESHEIMENSIS. Vita sancti Bernwardi.

ALPERTUS S. SYMPHORI.ANI METENSIS MONACHUS. Libellus de episcopis Melensibus.

De diversitate

temporum Hbri duo.

BURCHARDUS VORMATIENSIS,

ECCtlSm

EPISCOPUS

Epistola aQ3'Alpertum Decretorum. lib.er.,

ADELBOLDUS TRAJECTENSIS EPISCOPUS Vita S.Henrici imperatoris. Vita sanctae Walpurgis.

Libellus de crassitudine

sphaerae

-

;' Charta de vassis ecclesiae Trajectensis.;

Musica.

^

237

385

445

453

535

537

1091

1091?

1403,

1107

1109.

.

SANCTUS ROMUALDUS ABBAS , ORDINIS CAMALDULENSIS INSTITUTOR. '

- Fragmentum expositionis psakni LXVIII.

1126

hupriinerie MIGNE, au Petit-Montrouije.

ANN0 DOMINI MXXIV

SANCTUS

IMPERATOR

HENRICUS

AUGUSTUS,

DE

S.

HENRICO

IMPERATORE

BAHBERG.EIN GERMANIA

COMMENTARIUS

PR/EVIUSi

YApudBolIand., Julii lom. III, die M,.)

§ i. Sancii genus, nomen et agnoniina. 1. EpiseopalusBamhergensis elogia paucissed non Ineieganler delibavit Gaspar Bruschius; urbs ipsa iKsn semel in Actis riostris descripla est, patronoet rundatore Ecclesia; sua; gaudens S. Henrico, quem,

Ca?sarum suornm decus et

gloriam, lioc vel polius

Germania,, *jus

pracedenii die, ceelo transmisit

nominis

Regcm ordine sceundum, Imperatorem

vero primum, qaem tamen communiori acceptione Henricum II appellabimus, virum insigni prorsus .sanctinionia clarum, virginilale in conjugio servata ^jllustrem, beneficenlia in Ecclesiamnnlli secundum; ui de perpetuis ejus etiam inlestinis bellis liic non

agamus, quibtis loto regni et imperii sui j.empore

ctiam a proximis el sibi obstriclissimis

egregie tiiiaius, exlernos vero hosles Slavos, Bohemos,

qniqiie

Polonos aliosque invictis armis insecuius;

fuit: Germanite interiora adve4'sus rebelles

exagilalus

in oppositas maxime Europae partes Apuliam "et Flandriam victricia signa eircumtulit. Ea, inqiiam,

bic ex professo eruderanda. non suscepimus, iis

oolissimum inlenli qua;ad singulares ejus virlutes,

Clirisliano et vere

.sanclo principe

<el cultum, lola Calholica Ecclesia

dignas, miracula merito propaga-

tnm, pertinere censebimus;

audiluri, qui ejus.pro fideel religione forlitergesia,

eos pracipue scriptores

reslaurandisque

.munificenliam in exslruendis

A 2. Hsec inter primum

oceurritSancli ipsius

genus,

stirps, origo seu familia, de qua dubium mihi nullnm

subortum fuisset, post lecta taiii varia

lere islic conatur Raderus

progeniem, qua ex communi cuiri

nempe Henrico Aucupe, descenderit,

scriplorum

«ocevoriim testimonia, nisi nosler Matlhceiis Raderiis

in sua Bavaria paulo accuratius

sancta, lom. 1, pngma 105, ad rem

exaininandam compulisset. Refel*-

receptiorem S, Henrici

Gltone I slipite,

gradu

tcrtio

consanguinitatis per duos flenricos, allerum OttOr-

Jiis

magni fratrem, alterum Ollonis II fralruelem,

Olloni III decessori suo

coiijnnclus, cujus proinde slalim intuitu perspe-

Raderus sequenti

acceplam, quasi

ex ca probelur & Henricus,' non Saxo, sed Boius

ipse

arbor genealogica primo

ctissima sil. Lineam aliam ibi

pag. 104 suljsliiuil, .ex- liofmanno
"

.genere

sine virili slirpe

fuisse, quod lamen ncgat Hofmannus

suaj

in nupera Ludiwigi editione, col. 5(», hisce ver-

bis tabute

pra5missis : < Eo (S. Henrito)

absumplo, impeialor'a dignitas

Aucupis cxcidit, el ad

Qualiscumque igitiir

opi-

impngual,

de gente Saxonica Henriei

Francos Orienlales transiil. t

sit obscuripr illa Hofmanni tabula, a Raderi

nione ipsum rccedere manifestum esl : clarioreiii

agnoscere oportei, quam ipse fruslra

inuti.li aRque

conficitur,"qnod

non venit S. Henricum Bavaria; ducem luisse

conalu varia insignia addticens, ex

in conlroversiam

eceie- .qiiibus id demum

5. Prsediclam

siis , eseleraque imemeratse sanctitatis argumenta prosecuti sunt. Atque hoec praecipua erunt lraclatio-

nis hujus proevias argumenla, sictamen a nobishoc ; Q sitam, el a Radero

loco ordinanda, ut

vilar cursus illustrari.

hactenus prsesiilum esse, ulut mirati sint rnulli,

nemo certe

ausus est. Sedhic

litulo proposuimus. PATROL. CXL.

tabu,lam, ab Hofmanrio islicpropo-

descriplam, operosius

discutene

super-

niliil omissnri simus quo tolus

possil, id quod a jiemine

iiec.sludii nee opera3 pretuim est; salis erit

que ea velerum

lesiimonia proferre in mediiim, ex

III

'. quibus cvidenler pateal S. Henrici cum Ottone

implexam rerum silvam complanare

prius exsequenda stinl qu;c in

i

consangiiiiiitas lam propinqtia, ul et ipsum cx Otto-

.nis magni genere fuisse oportcat,

cujns

rei testis

synchronns, el omni exreptione major «st Adelboi-

1

M

S. nENRlCl 1MPERAT0RIS

12

* dus Ulirajeclensis episcopus ds rebus gestis S. Hen- j

rici apud Grelseriim, pag.'432,

nobis infra in nova

prae-

• editione, num. S. Ubi,

pramisso de Oltonis III

matura morle luclu, sic subjungit:

i Dolor esset

. etiam insariabilis, nisi superstes

ei exslitisset Heh*

£ ricus dux

et virad regnum suscipiendum

in Bavariensi

regno lenebat, populum pacificeregebat, pacem am- plifieabat, ecclesiarum facultales. augebat, leges et

teligiones magnificabat. quod omnibus placuit,

vexillo extollerelur in solium heredi-

gloriosus,

.' strenuus. Is luriG lemporis ducalum

Tandem sic in ducalu vixil, ut de ducalu transduceretur

ul ab his qui

audivimus, a Ca-

ad regnum, de

tarium. Heredilarium dicimus, quia,

$enealogias compulare noverant

rolo magno ex parte palris decimam septimam, ex

parte

lenebal. lnsuper lerlius Ollo [forte, lerlii Ottonis]

obilum in regem eligebalur,

et IPSI TERTIUMAD

post

lNVlCEMCONSANGlHNlTAtlSGRADUSl TENEBANT.tHseClbi.

4. Rurstis in eamdem senlenliam loquitur Adel-

hoUlus paulo post pag. 434, ubi, recensitis S. Hen-

rici ajmulis,

inler quos erat Theodoricus Lotha-

« Henricum ducem in regno-

Hofmanniis et r.lii

riensis, deeo ait quod,

-esse sciens heredem, noluit iricipere quod non

fiosset finire. » Mitto hic quae

«sserunty de reducla ab Ottohe lll-ad septem

;electores iniperii, regis Gcrmaniae (uli tunc loque- bantur) eleclione, cum salis certum videatur, ad

S. Henricum usqueheredilariam successionem locum

habuisse; Sanctum vero eo jure regnum adipisci

^ neque alios in ea

disceptalione ciiari solitos, quo-

rumomnium auctoriias ad Adclboldum, Ditmarum,' Sigebertum el Chronographum Saxonem comparan- da non est, sallem apud eos qui veritatis hislorica; momenla probe iioririt expendere : nam de Hezilo- nis cognomenld Henrico Bavaro S.-Henrici parenti

adjeelo (quem verius Rixosum, sed et pium dixeris,

quidquid adversus Ottonem II molilus in Vita S. Godehardi, IV maii num 7,

Hezilonis, inquam, appellatione, unde Raderus varia

colligere nilitur, nulla mihi allercatio; apud veteres deest omnino affictus character, atque ex adduclis scriploribus indubilatum. omnino est, dicendum ipsum Otlonis magni ex fralre ncpotem, adeoque

sit,

ut habes

pag 504): de

S. Henricum

ejusdem Ollonis in eadem linea prone-

malris decimam sextam lineam propagalionis B potem; quo spectat Oltonis II diploma, apud Gret-

serum pag. 13, in quo Henricum

hujus, quo de agimus, palrem,- carum nepolem ap-

pellat, inlellige patruelem, ul bene explicat Gretse- rus pag. 84, ubi genealogiam hanc nosfram egregie confirmat. Ne diutius de re explorala disscrani, consule Vitam B. Malhildis xiv Martii cap. 5, pr.g.

scriplam ipsique dicatam, et

ae de

imperio ejus vaticinium ; quac omnia dubilare non

Bayarorum ducem,

366, S. Henrici jussu

dilucidam invenies Sancti noslri

genealogiam,

sinunt quin S. Henricus ab

onymos.palrem el avum originem traxerit.

,

nia operosius adducere aut

HenricoAucupe per syn-

6

Pluribus igitur hic

supersedeo, neque ca om-

refellere lubel, qua? a

polius spiritu

ventatis. Raderus ipse, post lam multa

^variis excogitata sunt, nationaii

insignibus genlililiis et

posiJimuiio cedens,

noR potuisse, fuerit, quod

tiat Adelboldus. Neque obscure consenlit Dilmarus,

nisi ex Oltoniano generer prognattis v quam sludjo

clarissime semel et ilerum hic pronun-

libri sui quinti prologff,

nalum

libri istius

maxima

procerum

respondente : < Henricum Christi

in Bavarorum graliam ex.

aliunde collecta, tomo demum quarlo Bavarise sua;

sanclce, pag. 34, rei evidenliae

haec verba inserere nen dubilavil: c Henricum

enim sanclum Saxonem origine jam volunius, wt ex Ditmaro liquet, > atque etiam ex aliis, quos jam abunde dedimus. Qui ambas sententias, nescio an

serio, componere nitunlur, aul nibilagunt.aut

dum S. Henricum in

de stemmate regum affirmat; idemque,

quinti inilio, apud Leibnilium, pag. "565, jus here-

dilarium plane agnoscit,

tudine una voce

mulli-

-adjutorio, et jure hseredilario regnalurum. > Adde

Gemblacensem, cujus hsec sunt verba

(S. Henricus) filius

Sigcberlum

ad annum 1002: « Fuit quippe

primi

Otlonis Imperatoris. » Unde restiluendus

', lieinrici ducis, qui fuit genitus de Heinrico, fratre
'

, Mabillonii lapsus in AnnalibusBenediciinis, pag.

159,

Henrici ducis, Otlonis magni fratris; J ex diclis

•enim liquido palet legendum : Oitonis Magni ex

Hiic revoca Chronographi Saxonis

ad dictum annum 1002, satis expressos lerminos :

-rPrafalus dux Henricus nepos regalis in regnum eligitur. »

testimonia, qua; an. 983, et alibi re-

fratre nspotis.

5. Plura huc non congeram apud eumdem Chronographum

currunt, cum jam adducta abunde sufficere vi

ileantur ad eam, quam hic dare praetendiuius, veram et exactam HenricianGe slirpis notitiam, quid- quid adversus eam pugnel Radcrus aut alii, ex va-

riis

insignibus

sive Bambergce sive alibi exstanlibus.

Saileri nostri syntagma ile stirpe S. Henrici non vidi,

merc

in vocibusludunt, et ad inanes verborum commut.a-

tiones omnia revocant. Non hic de

mus, ul pro Homero Graecia; civilates, nam S. Hen-

palria pugna-

ricuin in Bavaria et Abudia i natum, ultro ct libenter concedimus; ast avilo sanguine, anl ex

num. 25, dum S. Henricum scribit, «.filium jj prioribus illis Bajoariorum dynastis aiu ducibus

originem duxisse, seque negamus atque cerlum esl Caroli VCoesaris progeniem, in Auguslissimo Impe- ratore noslro Carolo VI

siiperstilem, non Hispa- , nam genere, sed Austriacam et Germanicam agno- -scendam esse. Hinc ad reliqua in paragraphi litulo prar-fixa tulo procedimus. 7. Nominis Henrici etymori, ut ex Aventino Tecte notavrt Grelserus, pag. 80, Gewiianicum est nb Dain . vel Daim, quod est domi, et Ileich, dives, ot regnum atque imperium .\ inde Dainreich, Daim- reich, etc. Veteres Honoricum dixere; asl in usuest

Ihnrkus, Hungari (pergit ex Aventino Grelserus) Hcemerkum, et, absque aspiralione, JEmcricum vo- cant. Fuit Filius S. Stephani regis Hungarorum et

13

Giseiae sproris S. Henrici Imperatoris. Significalnr A / clioro, rem divinam patrare conspicalus, simul ali

AC.TA.

U

hoc nomirie

<colit regnum el imperium. suotr^ges Germaniae seu

eiacreges qiialuor, limala nomenclatura in Henri; An- gliaeregesocloiatqiiein Hispaniamusquelransiil.ha-

prudens et bonnspaler familias, ei qui

Sii.b Henrici nomine noii Imperalores septern; Fran-

Evangelio recitalo, angeli manu librum ad se ferri vidil, oscuio deinore libandum; alqueeoin-08161116 exiisse de mentis polestale, ' sensibus -alienalis:

cumque quid sccum ageretur ille quiderri nescirct, aogelum, coilaudala ejus pudicitia, et casiimonii« studio, leligisse nervum femoris, alque inde claudi- care ccepisse: At comperior equidem in -eccJesiae Fulderisis menibranis iis quibus murijficenlia ejus

regia descriliitur; primis regnandi exordiis, cum sc exerceret veriatu, graviter a fera sauciuin, nomen

inde popiilari jaclalione

buitque synonymos reges qualuor sub Hetiftque

mine,

Gretserus

lorem, saniii a saftclilale, pii a pielate, claudi a

Frequentes vero fuisse hnjusmo:ii

vul-

gq nolum est. Jlinc Auceps ille, Henrici sancli proa- vns, quod aucupio delectaretur, et Humilis eiiani

dictus,

Oaoni II

quod puer regnare ccepisset : Henricus III Nigcr

dicius esl,

cia deifiierejinfiia facifliBie cognomenla, ul habes in

Cirolis Calvo, Crasso, Simptice, Savienie, elc, utad

no-

qnod llali Errico pronuntiant. Nolatpraeterea

cognoroeola habuisse Iteririciim inipera-

luxato femore.

appeUationes regibus el Imperaloribus adjectas,

qtiod coronam lmperialem

Rufi cogriomen adhaesil,

Duffchols (grallator seu li-

Quamobr«in cx

hoc fere incursu ciaudicasse potius, cum jnajoribus

credere

viso sua ffldes, teslificationem relulisse

abslinentiae pudiciliaeqtie; » Clara haec, plana et sa-

gno saliens), id esl claudi tulisse.

liceat, -fquam]

ex

delreclasset.

angeli conlaclii, si illi

conjugalis

Ottoni III Pucri, B

1

Conradus ejiispateriSa/icMs. Nec in Fran-

quibiis

nonniinor fuit iibei>

na sunt:

in-

ter morlales adeo obvium est, S. Henricus ex recte

gr.adienle

neque vero prodigiis opus -ftiit ui, quod

daudus reddereiur. Hiiic od Sanctia;la-

progredimur.

Graecos 11011 acccdamus,

ias Imperaiores suos agnominandi.

iem, obilum et cullum

§11. Sancti wlas, annus eldies

obilus-,mlius, clo,gia.

S.Etdepiiquidem etsaHC/icognomentis S. Henrico

sola

10. jElatem S. Henrici nec ab Adelboldo nec a Dit-

qua>

slio verlilur dc claudi appeUaiione, quam rairis mo- disei indiiam narranl seriplores, quos inlerisqui

iriliutis, resin comperloesl, potissimaimo

-niaro repeti posse perspicuum est; prioris enim

imperfectum est opus, desinens in

aulem Sanclo non supervixit, praemature e vivis

anno'1004, alter

ereplus anno 1018.

Monachus anonymus, quem Vilae

qualiscumque auctorein supponinuis, cap. 30 sic ail:

« Defunclo itaque bealissimo Dei famulo anno regui suixxrv, vitaei.li, imperii vero ix, ».etc. Asl hic in

Sanclialiqualem vitam scripsil monachus, opinor ; sed huc usque anonymus in fragmenlo BambergGnsi,

addendo capili 22, longam hisloriamm.emorat,qu.im

wl

sugillare prorsus nolim, poliori

lamen auclorita-

lls

pondere praedilam vellem, el majori velerum C primo charactere erat, cum Sancti exordiumantea

elapsus, de muro se praecipitasset,

undeCLAU-

i

ilis adde, si lubel,

i

innexuerit anno 1001; verum ab VIII Idns seu vi Junii 1002 ad diem obilus xm seu xiv Julii non potest reperiri nisi armus xxm inchoatus; quocircs. abaliis rotundo numero soliim regnasse dicitur nnnis

quae onmia facile

intelliguntur : uon item quod morluus sit anno

xxii, ut Imperalor vero annisx;

uti

figentes

lixxn,

cat,

initia

auctor Vilae S. Meinwerci in noslra editions, ad

diemvJunii, cap.l3,nurii.l01,uhidicilui':

anno millesimo. Omnium instar hic sit

nedum refulare, non magis quam alios regni

plures scripsere quos hic recitare non va-

tS.Hen-

1« fiflno vitae suae LII, regni xxn,

imperii x, Domi-

quod plane

nicae Incarnationis BIXXIVdefunclus >

;

consensu firnialam, iradeulibtisaliis apud laudatum

Grelserum, S. Henrieum, in belloLongobardicocon- ira Arduinum seu Hardwigum, « caplum, cum, de-

ceptis cuslodibus

luxalo fractoviecrure, posteaclaudicasse,

»J cognomenlum habuerit.

quae in eamdcm rem congessit Hofmanmis, in cila-

lis suis Annalibns, col. 38 et 59, et novissime Bnr- rhardns Struvins in Syiiingmale liistoriae SUSDGer-

iiianlfe, parle 1, pag. 372. Neqiie praclereundus est

.

amlaliis etiam supra Gaspar Briischius, lonio de

Monasteriis Germanja;, vilii, pag. 87, Monleni Mona-

dem rei diversimode narralae

adjuhcta,

,

invitum

equidem admitlo, al,ut verum

magis placent

ea

quac

cognomen tnleril,

Mariae Majoris Chrislum Jesum, sum-

ricuscnm lolius Chrislianilalis inaeslimabili nicero-

thoruni, de qno nos nbunde loeuli sumiis ad Acla S. Oltonis die secunda Julii, describens, alia obtru-

dit, minus eiiam credibilia, ut diversissima illa rjiis- D confirmat Chronographus Saxo ad dictum annuni

1024, et terminis paulo expressioribus Arinales Hil- desemenses, quorum hi siintcharacteres: ; i 11. < MXXIV,Indicl.- vn, Heinrichus Impcralor Nativitatem Chrisli' Babenberg, Pascha Pariheno-

falear, in nullani ndductarum a scriptoribus illjs

causarum multum' ihciinor;

habet Browerusnoster iri AnliquilatibusFnlderisibus, lib. III, cap. 15, pag. 255, his verbis : « Hic iderii

Henricus (sanclus) cur Claudi

inquiri vided. Nauelerus fama cxceplum perhibet, ex objecto Regi ccelitus viso id ev.nisse, cum Row;e

in ecclesia D.

iii.tim sacerdotem, Malre Sanclorumque stipatum

pellant. 9. Claudicalionem

ciiam quemlibet de veritale ancipilem haerere com-

poli, Pentecosten verb Goslare.honorifice celebravit.

Qrii postea Gruna venit, et ibi langiiore correptus decubnit; et cum tolius regni mcerore ahiah! III

Idus Julii homiriem

depOsuil : sed XXII anriis/hebdo-

" madis v et Det

inpice.

uno die regnavit. Anima ejns fequieseat

requiem

-aiiimae'

qiii ciinc|a: gtibernat

' iibique.' > Reciiis' esl cblculus,' ex'clu"sisdie vi Junii, quo rex declaratus, et xiji julii, quo vila functus

cst; siipersr.nl enim dicsxxxvi, qui per septem di-

15

S, HENRICI1MPERAT0R1S

16

visi

numero reddunt hebdomadas quinque el A hac recepliori celebriiate illustranda censuimus, ca'

quaead ejus gesla et ciiltum perlinenl

hic

prosecu-

inquihus

luri, praemissis

elxm el xiv Julii

antiquiorcs nulla exstare

Usuardi nonmillis auctariis

collocatum invenimus, nam apud

potuil memoria Sancti,

scimus undecimo primum sxculo ad Superos

inclylam adeo percrebuisse

virlutum, pietalisel miraculorum famam.

pro Sancto haberi coeperil

referretur, quamvis, ul fit, ob

sequens sscculum

pleno

salis pervia et ob-

via sunt, habeturque* lola

telatis quinquagesimum secundum producta, et re- trogrado ordine numerando figendus omnino est

vitce periodus ad annum

dicm

unum. Alque haec quidem

annus nalivilatis antc mcnsem Junium DCCCCLXXH. Sic igitur reclissime in annotalis ad Vitae praedictae cap. 30 compulavii Grelserus inhuncmodum :< Mo- riltir Imperalor Henricus anno MXXIV, III Idus Julii. Nalus esl anno DCCCCLXXHRalisbonae > (locnm alium

jion proculinde dissilum, Abudiacum, notavilRade-

rus loco supra citato) < pridie Nonas Maii, ut ex Ditmaro notal Fabricius in Originibus Saxonicis. > Frustra hic pluribus disculias quod in dubium non revocatnr.

12. De dieobilus quaestionem movere possenl au-

ctaria Usuardina et recenliora Marlyrologia in quo-

S. Henricus III Idus, in aliis

Idus, quo expressissimc referlur in hodierno

Romano: < Bambergae, sancti Hcnrici prinii lmpe-

rum aliquibus signalur

pridie

raloris, qui cum uxore sua Chunegunde perpetuam

•virginitalem servavit, et sanctum Slephanum Hun-

garorum

regem cum universo fere ejus regno ad fi-

•dem

Chrisli suscipiendam perduxil, cujus festivilas

die

seqiienii

celebratur, > ut proinde eo die morla-

Jitatem exuisse plane censealur. Al pro Grelsero, praeter antiquos scriptores jam supra laudalos, alios- <jue, quos recensere superfJuum judioo, facit eadem S. Meinwerci Vila, loco citalo boc epitaphium refe- rens ;

quem

evolasse. 14. De csetero salis certum est

fuisse, et per loltini orbem catholicum

S. Henrici

ut non diti post obitum

colique a fidelibus, praeserlim a Bambergcnsibus, quos conlinuo instilisse exislimo, ul fundator suus

in ccelitum album

variaincidentia, res in proxinie

B dilata fueril: quo intermedio tempore in usu esse

piiuerinl,

virginibus conjugi-

bus celebrari solitae, quarum hae sunl oraliones :

< Propitiarc, quaesumus, Domine, anima; famuli tui

qui de tuis donis in boc loco

quas olim descripsil nosler Janningus,

sanctis

quolidiana praeparavil ob-

mereatur l;e-

< Missae

speciales » pro

Henrici, el praesla ul,

pervigili cura nomini luo

sequia, perpetua cum Sanctis perfrui

tilia. Per Dom. > Secrela : t Hanc oblatiouem,qua:-

sumus, Domine, ut ei ad saluteni proveniai, cujus in

hoc Ioco slipendiis nostra libi

ntinistral. > Postcommunio, elc, eumdem spectani. Oralio de sancla Cunegiiiide ita habel : < Praesta. qiiaesumus, oinnipoteris Deiis, ut anima famulae tua;

Cbuiiegundae, oinuiiim peccaiorum suornm nexibus

servilus vege.taia

Henric Auguslus virlulum germine jusius, Haec servai. cujus viscera putris humus;

Splcndor erat legum, speculum, lux, gemmaqiie

Ad ecelos abiil, non moriens obiit. Idibus in ternis vexantem pondera camis Julius aelhereo sumpserat imperio.

[regiim,

13. Ilaec litem omnem prorsusdirimerevideiilur,

, quidquid in variis locis cullus fortasse fuerit S.

Ilenricus xiv Julii, quem recentiores passim omnes

iinanimi consensu eo die annunlianl, et nos alibi ad lninc ipsum vel ad sequcntem xv oninia ad Sanctum

spectanlia remisimus, secundum citalum modo

Mariyrologium

Romanum, in quo hodie, ob solem-

nius S. Bonavenuirac feslum, Officium sancti Impe-

ratoris dilalum est ad praediclam xv, quod proprio die reponi commodenon poluisset, cum S. Anacleti •festivitale impediatur. Qui acciderit ut in Saricti natali consignando variaverint Martyrologia, com-

perlum equidem non habeo, at,

multiim fallqr,

modum omnem in ea difficnltate occurrenlem satis

apposile dissolvit qui S- Henriciim obiisse scripsit

nisi

dnterxin et xiv Julii intercurrente, sic ut

jpsanocle

arisa

inde facillime accepta sit diversos.ejus tran-

silui dies 'assignandi; nisi forte solemnilas canoiii-

zationis, aut nliqua alia ratio, inlervenerit. Utcum- que vero id faclum fueril, lametsi hodierna Sancli solemnilas ab Ecclesia, uli diximus,: die scquenli, sen xv, hoc tempore coiislanier recolatur, Acla ejns

C ( absolnia,

cum omnibus Sanclis luis perpetua per-

laelilia, > etc. Ex quibus ccrte patct

frui merealiir

abslinuisse per id

lempus

pios clienles a Sanctorum

Neque

honoribus ipsis deferendis.

verosimile cst,

ante canonizalionein S. Henrici nomen in sacros

Fastos relaium fuisse, et primo quidem xin Jnlii,

xiv, ut palam facienl exempla hic subnc-

ctenda.

deimle

15. lnier codiccs nostros is qni de < sancto Hcu-

Julii primus meminit, cst Hagenoyensis

rico xin >

. in Germania sancli llenrici

scripius, his verbis : < In Babenberg,

Imperaloris confessoris. > Brevius

Ultrajeclinae : « Henrici Impe-

concinnavit Ediiio Lubeco-Colo-

Matiicula Carlhusiae ratoris. >

nieusis : < ln

Elogiuin

civitate Babenbergensi, deposilio san-

regiia-

D ' cli Henrici

Imperaloris Chrisiianissiini, qiii

sub

vit xxn annis,

desponsata fuit sancta Cunegundis.

anno Domini millesiino. "Cui .

filia Pabiii.i

. comiljs Rheni, virgo devolissiina. Qui paritervir-

giuitales suas Deo vovenles, occulte

virgines usq:;i;

ad finem vitae permanserunt. > Paulo aliier.Greve- nus, in anno obilus exerrans : .< Ciyilale Babenber-

gensi, sancli Henrici

Imperatoris Christianissiiv.i,

hujus nominis primi quoad Iinperalores, benedictio- nem imperialein seu coronam asseculos. Cujusuxor

Cunegundis virgo sanctissima,

jiivencuhsqtie pnl-

cherrima, ad hoc virum suum induxit ul coniuiuui

volointer se perpetuain virginitalem

servareiit : in

quo slatu S. Henricus Chrislo serviens, anno Do-

17

ACTA.

18

iiiiiii JIXXI bealo fine quievil, riiiraculis clarens. > A 18. S. Henrici viriutes el res geslas per varios

Hoc idem elbgium ampliavit Canisius; neque in au-

et

omnia

annos et capila

prosequitur ChronographusSaxo, ex:

ctariis suis praelermisit

complexus

:

<

Molaiius, brevius tamen

quo salis eril paucula decerpere ad annum niv

< Igitur rex Heriricus,

cullOr

aequitalis inclylus,

sancti Hen-

rici Imperatoris

nus recle ad xm Julii; quibtis addi posset longior oratio Florarii Sanclorum, sic ut mirum sit adeo

postmodum invaluisse diem sequentem xiv.

Apnd Bamberge,

et confessoris. » Alque haec hacte-

religionis divinse praecipuus, quaecumque regni ne- gotia a decessore suo, tamquam puero, et ipso in- lempestivo ohilu praeoccupato, relicla fuissenf mi- nus caute ordinata, ipse secundum Domini limoTenr restaurare justeque disponere siuduit. > Yideantur ibi quae ad restilutionem episcopatus Merseburgen- sis pie et religiose conlulit Rex sanciissimiis. En

modicum fragmenlum : < Postquarii igitur Rex beati desiderii sui explevit votum, rcversus Magdelmrcb, nequod ex hac institulione archiepiscopo incusarc-

lur inlulisse damnum, quoddam sui

16. Pro hac iriler codices noslros Usuardirios so-

lum recurrunt Bruxellensis brevi hac phrasi :

< Saucti Henrici, Rohiani Imperatoris et cohfesso- ris : i et Molanus, eum hoc die repelens : « Eodem

die, sancti Henrici secundi, Romanorumlmperatoris

et confessoris : qui obiil anno MXXI.»

pra,anno MXXIV.Transiit anachronismus in Mau-

rolycum, qiii hoc ipso die sic scribil: « Bambergs»,

Lege, utsu-

qui

servavit: a

juris cum oiimibus

perlinentiis suis, in Zeudici provincia situm. Nam

ipse in Domino magnae devotionis Rex, de capella

sua snmens non riiodicam

eidem Ic--

B gali lestamenlo tradidit praedium

sancti Ilenrici secundi Imperatoris sanctissimi,

cum uxore sua Cunegunde virginitalem

quibus Bambergensis ecclesia fundala et dotata fuit,

obiilque anno salulis MXXI.»lisdem prdpe lerminis

parlem reliquiarurii beati

Mauritii, hieme lunc forle redivivo frigore soevicnle,

a

terramque glaciali asperilale el nive cooperiente, monte S. Joannis Baplistae, ubi servabanlur, iiudis pedibus, ut fertur, calore pielalis illiim animante, tricesimo die deposilionis Gisilharii archiepiscopi,

sigiiatur etiam aFelicio; sed, quod hic novum plaiie et mirurii, a Galesihio praclerinissus est, tum hoc tum pra;cedenli die. Qui versibus Sanctorum elogla

intexuit, Brautius Salsinehsis

boc die cecinit: < Henricus primus, rex regum to-

ui>3 orliis, conjugis Orriavit virginilale lorum : >

quod vero surjungii deeonversa per Ilungaria, explicalione iridiget, quam

19. Haud multum dissimile sanclb Imperatori en^

centiores praetereo, uli el Bucelinum cum longo suo C comium, sed brevius, coricinnavil auctor Cbronici

tiogio,

aulneii-

quinlo

praefixit Diimarus versibus hexametrisin haec verba,

non semper ad nietrum exacla :

Henricus

Ardua virlulum, natus

Huic pater Henricus dux, et genitrix erat ejus Gisla suis.meritisaequans.vestigiaregis, Gonradipatris Burguridiae[Burgundica] regna lenen-

Nulritpraeclartim Wolfgangtispraesul alnriinuni, [ris. Qui sequilurHominum toto conamine Chrislum. Post neccm [mprtem] palris ductor successit herilis,

-Ejns et imperium Jonge speclal quoque

quod hic inseri mereretur, nisi- fix;umessel sola veT

Muliuni laclatur quod ah hujus pace potitur :Sedibus;oplatis, justeque rapacibus armis

Godefridum dux .Bavario-

rum imperii fascibus arreptis rex eligitur, et Mo- gunliac solenniter ordinalur. Cujus quanta fuerinl

episcopus

de

inoivitalem detulit, cunctis festivo ritu, ut par erat,

eas suscipientibus, quas

dictis donariis bbtulit, ipsiimqne diem in honore

et sancto allari Cum proe-

praefali Martyris ejus

modum adhuc habetur, instituit. >'

ecclesiae

celebrare, quemad^

Laureshamensis apud Freherum, pag. 72 : < Oltone

tertio Imperalore Romae defuncto, et per Heriberlum

Coldniensem archiepiscopum atque ducem Aquisgrarii sepiilloj Henricus

justitise

et pietalis iusignia, leslatur illa iiobiLs,

qua conditusesl, Babenbergensis

quam condidit et in

ecclesia. Siquidem larito religioriis amore ducebalur, ut monachorum paier appellarelur. Et sane, > iii- qujl Mabillonius in Act.Bened. ssec. vi, parte I, pag.

434, < vere eorum patrem fuisse et patronum prc-- hant vetera passim inslrumenta in eoruin gratiani:

data, > quae vide ibi, cum elencho Sanctorum

quos

S. Henricum infra suo loco

dabimus : < Hungaria; regnum, Stephano cum rege fideli, Henricus Christi subdit Obsequio. » Alios re-

' cui anliquiora et veriora subsiilnere ma-

lui. 17. Haecinter vetustius

nulium autinagis

libro suo

ticum suggeri potest, quam quod

scandit, postquam puerilia vicit,

de slemmate

regum.

clavum.

D pius Imperator vivens'-coluerit,;imo totum elogium,

tustiora colligere, quale eliam illiid jquod habet aur

clor Vilaesancli Meiawerci apyd

num, 9,

noscap

2,

,pag. 515: «Henricus

duxBajoaricus,

secundum s*-

culi dignitatem locuplciissimus, et lillerarum studiis

non lenuiter

iu omni perfeclione ecclesiaslica

ribus supersedeo, quae apud sciiptores praesertim in Vita S. Meinwerci salis obVia sunl, cum nullus de sanclo Imperalore sine merita l;mde memiiierit.

Reliqua ad saucti Imperatoris cullum spectanlia da-

Ut seqiien,.

instructus,; et quod hia majus est, vir

praecipuus.

> PluT

• -

Maxinia pars regniSlavo vastata crudeli [feroci]

Prociil depulsis, lnfiatos omnes

ac diva

Iege sedalis,

contra se depriniit hosles,

Demulcens socios jocundo famine cunctos.

Si qno deliqiiit modicum, statim resipiscit,

Fructibus ac

Uiilis Ecclesiae, cunctis iniseratur ubique. Merspurg, si scires hujus pia vota, sitires Adventum tanti rectoris, et inclyta Christi Munera laudares, condignaque praemia rcrres.

digiiis

curabat vulnera carnis.

.

.

S. IIEXRICI IMPERATOltlS '

A

19

"&

san.cljlalem. suam,, m.uttis nviraLuiisad sepA ! irara.

editis, cqiifirmavit, el sead cceleste illud DeiSitque Sanciorum consorliuni receptum esse comproba- vit; ut Egilbertus episcopus, hac de re legationeiu

Romam mittendam, el Eugenium

nibris diligenler edocendum

putarit. Quibus. rebus

cognilis, el legatomm rejalione audita, Poiitifex re- ligioneperfusus ips»m S. Heiiricum coiifessorem, hoc ipso anno, neuipe post obilum ejus cenlesimo vigesimo prinio, in Sanctorum ntimerum consecra- lione sua redegit; alque hac de re litteras Roma n

Itlus Marlias ad

ecclesiae proc.eres dedit.v Narrat-. Nunnesius. mona-

chus Johannem quemdam Cardinalem,, cauoniza-

i

'

-

h '*'-''

§ III. Canonizulio, elevalio

liones. 20.Utrum ad S. Henrici nierita.oslenlanda aut glp- riam ei conciliandam multum coiiferal visio quam

ejus Vilse inseruil anonymus inona.chus, cap. 28,. aliis examiuandum relinquam ;" illustriora posleris

sacri corporis, el trunslu-

Poiilifieemdeoni-

argumenta pracbuil gloriosus.in

clarescere voluil, quibus

Sanctis suis Oiiini- egregiis miraculis in-

potens, dum ipsiim pluribus

denium motus Egijberlus

Bambergeiisis episcopus., ordine nonus , eo rem perduxit ut sacri ccclilunv horiores sa.neto Impera- tori decernerentur. Id quo anno acciderit, primuin

expediam; deinde caelera prosequar. Ex Egilberti

setate

polissini.iim,urgenle proourala sit praedicla

Egilbertum episcopum

et. CDeteros

relu-

pendet

totius rei dccisio,

quandoquideffl

eo

canoni-

tionis S. Henrici

ipsius

aQrlter pbnitenlem atque

zalio, et ad. ipsunimet direclum Eugenii PP. 1H di- R clantem , luminibus priyatum , iitque intolerabili

membrorum dolore correptum, severissimas lenje- rilatis.suae dedisse pcenas. Demum vero eumdem,

invoeato

fuisse reslilultim. > Narratur ea punitio apud Gret-

Gatalogus novisslme editus,

ploma, b.revi,

prqducendum Porro Epjscoporum

et,= ni fallor, ex Hof-

maiino.conlr.actus, episcopatus non nisi < quinquen-

ei < ecclesiae prsefucrit

soUlciliidiiie vere paterna, dignus vita longiore.

OLiit » autem,, < McxLvi,.sepufter[treeoi in alite ia> periali; >. eiquesuccessit Eberardus Bavarus, eodeni ipso. anno, eleelus. Cum igitur ad praedictum Egil- beitum, pertineal tota islius. causae procuralio, ad ipsum autem desiinelur, Eugenii rescripium, non

iiiu.m > Egilberlo tribuit, quo

potest ulir.a ejus tempora

zatio, unde manifeste consequitur

nobis Buronii calculum, quem niirum est ad ntiniim

differri S. Henrici canoni-

deserendum a

confessoris nomine, saiiilali

pristinae

serum cap. 39,.eslque iriler miracula inferius or--

djne nonum,

num. 9.

23. Diplonia ipsmncaFiOEiailonisiioapToSociiHor- mannus(sed 1145), nequemibinotumfateorcilatum.

a Baronio Chronieuiji Hofmanni, sed vices supplevit Gretserus, ex aliquo anonymi apograpJioBamber-.

gensi, unde bullain,

episcopus servus servorum Dei, venerabili fratri

Egilberlo episcopo,

hic subnectimus:

c Eiigonius.

et dilectis filiis canonicis Bam-.

H52-pracdictum. canoiiizationem distulisse^qui Eu- r bergensis Ecclesiap, salutem et aposlolicam benedi-

lil-:eras ox nesck» quo cbronico Bantbergcnsi oculis

gcnii

ctionem. Sicui perlitteras.

et nuntios vestros„vobis

mandasse meminimus,

N. S. Rufinae episcopum,

nalem pro diversis negoiiis ad partes illas de no- strolatere delegavimus, eisque viva voee injunxi- nuis ut ad ecclesiam vestram accedereni, atque de viia et miraculis Henrici regis rei verilatem diligen-

venerabiles fratres nostros

et N. presbyterum.C.ardi-

prae 21. Ila.scribil ad dictum annum 1152, num. 5, ex Oitone' Frisiugenst in Friderico, lib. i cap. 63:

< quod aulem idem Otto meminit hic de Henrico linperatore inter Sanclos relaio, exstant de.ea re in

Chronico-Bambergensi Eugenii PP. litterse. >.Eas ibi

s.ibjicit

fefeilit, opinor-, Frisingensis, dum. ad anntim isuim 1152, Conradilll supremum, occasione ejus- sepuk turae, sie habel-lococUalo:« Juxta tumbam Impe-

raloris Henrici, ejus loci fundatoris, qui nuperaur-. ctorilate Romanae Ecclesiae in loca sancta levalus, pro saneto habettir, regio cullu eum sepelivit :;> nenipe ecclesia Bambergensis, quae Coriradi corpus alio transferri passa non fuerat. Nimis scrupulose

Baronius, et nos infra dabimus : ast ipsum

ler inquirerent, et litleris suis nobis significarent. Nunc anlem eorumdem fralrum nostiwum et mul- torum religiosorum et discretorum virorum' attesla- lione, de castitate ipsius, de furidatibrie Bainber-

gensis

quoque episcopalium sediuni reparatione, et niulli- plici eleemosynariim largitione, de conversione ri regis Stephahi et tolius Hungarioe, Ddmino coope-

rante, pereum facla ; de glorioso- eliahi ipsiuSvpb- ilu, pluribusque miraculis, post ejus obiiuftr, ad

ecclesiae el multarum aliarum, quarumdani

particulain «- nuper > accepit

ipsius corporis

cognovimus. 24. «Inlerquaepraecipuumetmemorabileplurimum attendehtes quod, cum diadeina sceplrumque im- perii suscepisset, jion imperialiler sed spiritualiter

Eberardd successore anno li47, qtiod plane evinci- ; vixit. In lero etiam fegiliriib posit.us (quod paucq-

quam

aperle rerum series, adeo ut superstiteEgilberlo canonizaiieneiri Romse decrelam oporleat (verosi- inillime anno H45), soleiinins deinde eelebratam

iaudatus Bai-onius,

ad

annos aliquot

extendendam esse docet

prseseiiiiaift diviiiilus ostensis, multa .•.-':

cum •elevalione et iransiailohe sacri corporis ab

tur exdemonstrato supeiius-Egilberliobiiu; cui ' rum fuisse legimus) integritatem

saiie jarii vita functo Eugenii diplonia inscribi' riop poluit; audiatiir Hofmanniis; id disCrtius asserens., in j\nnalibus Bambergensibus, col. 121.

caslimoniae usqiie

ad finem vitaeconservavii. Quae quiderii nos' oniiiia

simul' perpendentes, atque. devolioiiem -veslram- et

ectlesiae Bambergensis,:quae

siae soli subesse dignoscilur, diligenter conside- rantes, lamelsi ejusmodi pelilio, nisi in generalibus,

sanctae RomanaeEccle-

22. « Sequenli anno (1145) Rabebergae lux ingens

sanctitatis eluxit; quippe S. Henricus Imperator

' ?-2 - '

21

<:oiiciliis admilti- non soleal, aucloritate lameri S. A to , praesenlious honorabilibus . viris ac. dojnih.iS;;-

R. E. quae omniuiiKohcilioriim firmamenium esl,; petitionibus veslris acquiescimus, aiqiie cj.usdeni memo.rabiUs viriv cujus exaltatioiiejrj requiritis,. fratrum. nosirorum archiepiscoporum et episcopoTl

r.um, <jui praesenles. aderaht,.communicato consilio, memoriaininter Sanctos de caelero fieri censemus, et anniversariom ipsius diem sqlemniter celebrari

:'

ACTA.

-

-. --

canoiiicis

ecclesiae Bjabe.nbergensisT).; Berlhpldo de:

Hennberg, filio comiliS: Henrici". de; He.nnberg,,X> Udairico de ThuJifelt Scholastico,. et: D- Friderico «

Zotner de.Halberg>sma.liiraei.dis.cj<8ta.,delibe'ralipnej_-. dominornm de capilulo ecclesiae BabeJibergensis, et

propter fidem ceriiorem

ctarum

reliqiiiarujn

saiiioremque nbtitiam san-

sancli palris.et fiindalOris ecclc-

siae Babenbergensis D. Henrici Imperatoris, apcrtus.,

est

sarcophagus jam dicti.-cpnfessoris , ab antea.

et seratussigilialusque sigillo niajori4

berie reclusus

boii. mem, D. Eberlii episcopi ix ,(aljas x) .BabeiH., bergensis ecclesiae. > 27, In qup quidem sarcpphagp inventa; siinl.re*.-

coiisiiiiiimus

lVeslra

itaque interesl sic in S, R. E.

Qbedienlia et fidelilale persistere, et sic ei digrtae devolionis.ohseqiiiis respondere, ut ampliori.beali i?etri et noslra. gralia digiil invehiamini. Dalum trans Tiberim pridie Idus Marlii ; > nullo alip cha- ractere apposito quo in cerlum anrium devenialur;

uudeJacilius excusari possit Baronii

lapsus, qui ad

episcoporum Banibergensium seriem oculos npii in- tenderit.

25. Solemiiam illam Henrici in Sanetorum

rniime-

^ liquiae, qiiasi lotius-ejusdem corporis sacri ossa. veneranda,pr3Dtereaput,quod in alia theea deaurata reconditum veiieratur, Ipsi vero de sairo cohsilio, diiigehli adhibita cuUodia,, tanlum mandibulam, brachium et duas coslas cum parvis. aliis bssibus prpedielarum reliquiaruin, foris hoiiorabiliter recon-

.

.

hoii lanien sine ratipnabili causa lione. Tandem ipsas reliqnias S,

specialique devc--

Henrici in

sarcophago diligen.lissime iterato recluserunt;

lantes sigillo capituli praedicli, qup ipsi doniiiii utuiitur ad causas, Invcnlae fuerant prd lunc per. eosdem dominos canonicos praedicto.s duae veteres.

sigil-

rum cooptalionem secuta esl, ul nuperrime dicc- bani, sacri cqrporis elevatio, et in decentiorem lo-

cum translatio, de quibus breviter laudalus Bof- . dendas, bonaequecustodicemaricipanilas reserTarunt, .

mannusad an. 1147, col. 125 : « Per eosdem dies ossa S, Henrici, lmperatoris solerini caeremonia translata sunt. Et vero res facla est in hunc modum:

Eberhardus episcopus, advocato Eberhardo archi- episcqp.o Saljsburgensi, et Hermanno episcopo Bri- xiensi, atque una cum abbaiibus.religiosis, et ipsis proceribuS; civitatis, accessit ad locum ubi condi-

eodem,, ,

schedulae, interiori ihecae affixae, quarum una haecc. scripla continuit: D.-Eberhardus primus hujusBa-^. benbergensis ecclesiae episcopus praescriplum

Henricum Irriperalorem tumulavit

:.Egilberius ito-.

et

iius Babenbergensis episcopus canonizavit jpsiim

S. Henriciim

Eberhardus Dux

henb. transluiit proefalum, patcem e.t .fmjdal.ofem ecclesiae S. Henricum sanctisque lods.vejierandum commendavit anno Dom. MC.XLVJI,jli.e xm. Julii, .

praesentibus ibidem. venerabilibtis principibus ae

(nempe per Eugenium III Papam)

,

Ravariae, decimus episcopus Ba-

domiiiis.D. Eberhardo

Hartmanno Brixiensi episcopo, cum multis aliis

religiosis fidelibus ac Deo devolis.

28. Apertura; sarcophagi requirenda est in po- steribri capite sub lergo imaginis beatae Mariae .Vir-

ginis, ubLscripta

LOCATIOREHftUJARUM 1NFESTOS. HEiNRICiAD SARCO-.

Salzburgensi archiepiscopo et .

sunt haecverba: AUBEAPORTACOELI.J

EHAGUJI/SUUM-Pergit deinde scriptpr Calalogi enu-L . meriire insignes aliquot Bambergenses reliquias, eo

ordine

sunt. < Caput, inquit, S. Henrici in medio localur

anle sarcophagum,

Qrienlem

quo ibidem in leniplp cathedrali disposilae

ad altare sanclse Crucis, versus

: a' dextris exeundo e ehoro S. Petri, ca-

put sanclae Cunegundis, elimago beatae Mariae Vir-

ginis. A sinislris S, Margareta? et caput S. Kiliani:. a dexlris exeundo a choro S. Petri, capul S. Theo-. dori et sancli Dionysii; el v.ersus Orientem caput

argenieum. A sinistris cap

Damiani, et caput argenleum

Petri, caput

mariyfis. > Sequilurin charla Ganiansiana ipiracu.- ,

sanctorum Cosroaeel . : versus chorum

S.

Otlonis,

et caput S. Pii. papae et

inm corpus fueral, atque,

inde levavit, et in lumbam inarjnoream lranslulit,

eamque clavis obfirmavit. » Eadem paulo contra-

in.elpgiis.episcdporum pag. 6. < Eber-

ctius ijabes

hardus II, dux.