Vous êtes sur la page 1sur 805

Hermann Contract (1013-1054). Hermanni Contracti,... Humberti S. R. E. cardinalis,... Opera omnia. Accedunt S.

Leonis IX, Victoris II, Stephani IX, Nicolai II... opuscula, epistolae
et privilegia... Accurante J.-P. Migne,.... 1853.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
SIVK
BIBLIOTHKCA ONIVKKSAUS, INTKGRA, DNIFORMIS, COMMODA. OECONOMICA,

DMNiUM SS. PATOT, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTIGORUM


QUI
AB MXO APOSTOLICO AD INNOCENTH III TEMPORA
FI.ORUERUNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQU.E EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICE TRADITIONISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESI^E S^CULA,
JUXTAEDITIONES ACCURATISSIMAS,INTERSE CUMQdE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRirTlS COI.LATAS,
PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA;
D1SSERTATI0NI8US, COMMENTARIIS LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTINENTER II.LUSTBATA ;
OMNIBUS OPERIBUS POSTAMPLISSIMAS EDITIONES QVMTRIBUSNOVISSIMIS S-ECULIS DEBENTUR ABSOLUTA?
DETECTIS, AUCTAJ
1NDICIDUS PARTICULARIBUSANALVTICIS, SINGULOS SIVETOMOS, SIVEAUCTORES ALICUJUS MOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA; ^1'?.
CAPITULIS INTRAIPSUM TEXTUM RITEDISPOSITIS, NECNON ET TITULISSINGULARUM PAGINARUM MAIjJW^tf»N4p''' '
SUPERIOnEH DISTINGUENTIBUSSURJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA ; fi&/ ' \J\
OPERIBUS CUMDUBIISTUMAPOCRYPHIS, ALIQUA VEROAUCTORITATE IN OROINE ADTRADITIOIBU/L^C\
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA; |S\ \' ~1
DUOBUS INDICIBUS GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SGILICET RERUM, QUOCONSULTO, QUKiQliyj ',..;, „v/
IINUSQUISQUEPATRUM INQUODLIBET TUEMA SCRIPSERIT UNOINTUITU CONSPICIATUU ; ALTEROV^fcj,- ". XJV
SCRIPTUR^ SACR^E, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT ORVIUM QUINAM PATRES ^^*^i.t:^t^?
ET IN QUIBUSOPF.RUM SUORUM LOCISSINGULOS SINGULORUM LIBRORUM
SCRIPTUR.E TEXTUS COMMENTATI SINT.
EDITIOACCURATISSIMA, C/ETERISQUEOMNIBUS FACILE ^NTEPONENDA, Sl PERPENDANTUR : CIIARACTF.RUM MTUHTAS
ClfART<£ QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS,PERFECTIO CORRECTIOKIS, OPERUM RECUSORUM TUMVAIHETA!;
TUMNUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SID1QUE1NTOTOOPERIS DECUHSU CONSTANTER
SIMILIS,PRF.TII
EXIGUITAS,PR^SERTIMQUE ISTACOLI.F.CTIO,UNA,MKTHODICA ET CIIKONOLOGIGA,
SEXCENTORUM FHAGMF.NTORUM OPUSCULOUUMQUE IIACTENUS IIIC H.LICSPAUSOHUM,/"""'7**%.
PRIMUM AUTEMIN NOSTRA BIBLIOTHECA , EX OPERIBUS AD OMNES .ETATKS , I V/fi\
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM. /& X"-*^v5?^\
SERIES SECUNDA, f \%\2/£
IN QUA PRODEUNTPATRKS,DOCTORES SCRIPTORESOUE ECCLESl*:LAIIN^ w-1 r- \^L
A GREGOKIO MAGNOAD INNOCENTIUM III. lv„\ £! \^
Slccurantt 3.*^. SKigne, -+ W
\p>\
BIBI.IOTHECJE CLERI DIITEIII, \Y*\ K0"' \'
SIVK \-«*\ *-i C
CURSUUM COMPLETORUM IN SINCULOSSCIE»TI.EECCLESIASTIC.E BAMOSEIHTOBE. V" \ ff\/<
PATIIOI.OGIA BINA EDITIONETYPIS MANDATAEST, ALIA NEMPE LATINA,AI.IA GBJECO-I.ATINA.\f' \*^>£ ->
VENEUNTMILLEFBANCISDUCENTAVOLUMINA EDITIONISLATIN2E; OCTINGENTIS ET ^»—^
MII.I.ETRECENTAGR«)CO-LATINJE. — MERELATINAUNIVERSOS AUCTOUES TUMOCCII>ENTAl.i:S, Tl!M
ORIENTALES EQUIDEMAMPLECTITUR ; HI AUTEM,IN EA, SOI.AVEBSIONELATINADONANTUU

PATROLOGITE TOMUS CXLIII.


IIERMANNl'SCONTRACTUSMONACHUSAUGI^DIVITIS,IIUMBERTUSS. I.EOIX.VICTORII,
R.E.CARD1NALIS,S. STEPIIAMUSIX,
NICOLAUSII, RR. PP.; STEPIIANUS
CARDINALIS, B. MAURILIUS GERVASIUS
ROTIIOMAGENSIS, REMENSIS,HAIMBALDUS
ARF.LATENSIS,LEODEGARIUS S. ANNO
VIENNENSIS, COLONIENSIS, ; DROGO
ARCHIEPISCOPl JOANNES
BEI.LOVACENSIS,
SABINENSIS, ADELMANNUS IIUC.0
BRIXIENSIS, II NIVERNENSIS,FROLLANDUSSYLVANECTENSIS, LEOATINENSIS,EPl-
SCOPI; BOVO ABBASS. BERTINI,
WIDRICUS ABBAS S. GHISLENI,
AVESGOTUS ABBAS S. PETRICULTUR/F,
CENOMANEN-
SIS,TUEUZO EREMITA ET MONACIIUS,
ODOMONACHUS FOSSATENSIS,ANSEI.MUS
CANONICUS r.OZECIIINUS
LEODIENSIS,
SCIIOLASTICUS,FRANCO SCHOLASTICUS
I.EOIHENSIS, SS. ARIALDUS ET HERLF.MBALDUS, BERENGARIUS VICEOMES
NARBONENSIS.
TOMUS UNICUS,

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MJGNE EDITOREM,


}.NVIADICTAWAMIlOISt:, PROPE PORTAMLUTETI^EPARISIORUMVULGO^iiA/Ti^iNOMIINATAM,
SEU PETIT-MONTBOUGE.

1853 .
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOG TOBIO CXLIII CONTINENTUR.

HERMANNUSCONTRACTUS MONACHUSAUGIJE DIVITIS.


Chronicon cum auctariis, col. 55. — De mensura astrolabii, coL 379. — Deiitiliiatibusasirolabii.ro/.
589. — De musica, col. 415. — Sequentia de beata-Maria virgine, cet. 445. — Carmen de confliclu ovis
ct lini, coi. 445.
S. LEO IX PONTIFEX ROMANUS.
Libellus de conflictu vitioruni atque virtutum, col. 559. — Oralio ad Adelberlum comitem, col. 577.—
Notitia de ccenobio S. Apri, col. 581. — Diplomata data cum adhuc episcopus Tullensis agerct, col. 585.
Epistolse et decreta pontilicia, col. 591.
VICTOR II PONTIFEX ROMANUS.
Epistolje et decreta, col. 805.
BERENGARIUSVICECOMESNARBONENSIS.
Querimonia adversus Guitfredum Narbonensem arcliiep., col. 857.
THEUZO EREMITA ET MONACHUSS. MARI^E DE FLORENTIA.1
Prologus expositionis regulae S. P. N. Benedicti, col. 845.
ODO MONACHUSFOSSATENSIS.
Vita Burchardi comitis, col. 847.
ANSELMUS CANONICUSLEODIENSIS.
Historia cpiscoporum Leodiensium, co/. 8G1.
DROGO BELLOVACENSISEPISCOPUS.
Epistola ad W. coepiscopum suum, col. 865.
STEPHANUS X {corr. IX) PAPA.
Epistolaect privilegia, col. 869.
GOZECHINUSSCHOLASTICUa.
Epistola ad Valchetum, col. 885.
JOANNES SABINENSIS EPISCOPUS.
Querimonia contra Farfenses monachos, col. 909.
HUMBERTUS CARDINALIS, EPISCOPUS SILVjE CANDID^E.
Contra Gracorum calumnias, col. 929. — Adversus Simoniacos, col. 1005. —APPENDIX. — Fragmen-
tum disputationis tontra Grsecos, col. 1215.— Domni J. Mabillonii Dissertatio de pane eucharislico azymo
ac fermentato, col. 1219.
ADELMANNUSBRIXIENSIS EPISCOPUS.
Euistola ad Berengarium, col. 1289. — Rhythmi alphabetici de viris illustribus sui tcmporis, col. 1295.
NICOLAUSII PAPA.
Epistolaeet privilegia, col. 1501.
HUGO n NIVERNENSIS EPISCOPUS.
Epistola ad Bartholomaeum Turonensem archiepiscopum, col. 1567.
BOVG ABBAS S. ISERTINI.
De inventione et elevatione corporis S. Bertini, col. 1369.
FROLLANDUSSYLVANECTENSISEPISCOPUS.
Epistola ad Berengarium, col. 1369.
WIDRICUS ABBAS S. GHISLENI 1N HANNONIA.
Epistola ad Henricum imp. cognomine Nwrum, rol. 1571.
FRANCO SCHOLASTICUSLEODIENSIS.
Specimen cjus operis de quadratura circulj, col. 1373.
B. MAURILIUSARCHIEPISCOPUS ROTHOMAGENSIS.
Epistola ad episcopum Ebroicensem, cot. 1387. — Professio fidei de sacramenlo corporis et saiiiriiinis
Christi, col. 1389. — Epitaphia Rollonis et Guillekni LongoeSpathse, Norlhmanniae ducum, col. 1589.
RAIMBALDUSARELATENSIS ECCLESI^ ARCHIEPISCOPUS.
Diplomata, col. 1593.
GERVASIUSREMENSIS ARCHIEPISCOPU^.
Epislolsead Nicolaum II et Alexandrum II, col. 1599. — Diplomata, col. 1401.
LEODEGARIUS VIENNENSIS ECCLESl^ ARCHIEPISCOPUS.
Chartse, col. 1403.
STEPHANUS SANCTJE ROMAN^EECCLESI^E CARDINALIS.
Canones concilii Turonensis, col. 1409.—Epistola ad Joannem Dolensem episcopum, cot. 1111.—
Diploma pro monachis Vindocincnsibus, col. 1413.
LEO A-TINENSISEPISCOPUS.
De invenlione corporis B. Marci martyris, col. 1415. — Privilegium pro canonicis et clericis Atincnsi-
bus, col. 1423. — Sermo de passione B. Marci, col. 1425. — Sermo in oclava ejusdem, col. 1427.
AVESGOTUS S. PETRI CULTURJE CENOMANENSISABBAS.
Epistola ad Anselmum, poslmodum Cantuariensem archiep. col. 1451.
SS. ARIALDUS ET HERLEMBALDUS,
Acta, col. 1433. — S. Arialdi conciones tres, col. 1515.
S. ANNO COLONIENSIS ARCHIEPISCOPUS
Diplomata, col. 1585.
ERRATA. — Col. 809 : Stqmanus X lcg. Slcplianus IX.

Ex tvpis MIGNE,au PclilMonirougc.


iNNO DOMINIMLIV.

HERMAMBS CONTRiCTES
MONACHUSAUGLE DIVITIS.

NOTITIA HISTORICA IN HERMANNUM CONTRACTUM.

(Ex Joanne Egone, lib. De viris illustribus AugiceDivitis, apud Pez, Tkesaur. I, m, C88.)

Hermannus Contractus (sic a membrorum debili- Ascripsil; et demum posleaquam virlutibus qiiidem
tale vocalus), Augiensis ccenohii singulare decus e omnibus egregie invaluit, corpore tamen vix debilia
lolius Benediclini ordinis lucidissimum jubar, annc membra suslcnians animam Creatori suo, cui unice
Cliristi 1013, xv Kal. Augusli, palre natiis est Wol in hac vita placere studuit, reddidit post parturn
ferado, comite Veringensi, matre aulein Hiltrude. Hii Virginis anno 1054, et in prsedio parenlum suorum
puer in Augiara ductus, cum bonoequidem indoli: Adelshusen translatus est.
csset, ingenium lamen rudius, lilterisque addiscendi: Tametsi vero hic prolubium mihi csset superse-
mimis idoneum experlus est. Quare bealae Virginh dere concertationibiis non neccssariis, quia tamen
opem, cujus singulari patrocinio jam se pridem.de- quolidie alii atque alii bislorias novas seniper scri-
voverat, inclamare ccrpit, quoefelicius ingenium ill bunt, quibus pro arbitratu suo senlentias quasvis
quantocius impclravii. Hinc brevi ternpore linguan etiam nianifestu falsas ad rumusculos populi ca-
Latinam, Graxam Arabicamque ita perfecle addidi- ptandos venditant, existimo satius fiiturum si ca
cit, ul quamtibel eamm vuluti vernaculam pronun- saltem, quxde Hennanno nostro ab iis falso asserta
tiaret. Poela sui lemporis fuit prseclarus, hisloricui sunt, etiam quam brevissime refularem, ne, si la-
excellens, musicus insignis, philosophus theolo- cerein, nullum argumenta nostra robur, quo nosmet
B
gusque praeslans, mathematicus doctissimus seqiu cum Contraclo tueremur, credi possent habere.
ac ingeniosissimus, ita ut laudem illi lunc nemc Trithemius proinde, monachis Aiigiensibtisimme-
praeripuissevidealur. Tanla enim ingenii dexteritatc rito iniquior, pluribus locis scripsit Hermannum
de astrolabio scripsit, ul a mullis ipsius aslrolabi nostrum San-Gallensem fuisse, quem ejus errorem
inventor haberelur. Composuit primo magna cun alii seculi in turpiores etiam lapsi sunt. Nam ut
diligentia Chrouicon succinctum et valde apertum couceplam semel animo falsaui opinionem (uerentur,
quod ab exordio mundi ad sevum usque suum, ac asserere ausi sunt Helpericum S. Galli, caeteroqui
annum nenipe Clirisli 1054, perduxit, quod sa-phn eruditissimum monachurn, Hermanni praceptorem
iinpressum auctius ab Henrico Canisio tom. I Antiq fuisse ac magistrum; eique e vila abcunti in San-
Lect. editum est, inscrtumque lom. XI Bibliolh Gallensigymnasio Hermannum substituium, ut niiui-
Palrum; demusica lib. i; De mouochordo lib. i; D( rum, si omnia lam belle convenirent atque cohaere-
eclipsibus lib. 1; De quadratura circuli lib. i; D< rent, nemo amplius Hermauni monachalum San-
computolib. i; De physiognomia lib. i; De coiifliclt Gallensem in dubium revocare, nedum impugnare
rhylhiuomachiae lib. i; De astronomia commenta- lenlaret. Ne autem videar nulluin hujusce commenii
riiis, et de composiiione aslrolabii lib. iu; De utili- auclorem citare posse, jubeo lcctoreni Jacobi Meckii
late aslrolabii lib. i; De Vitis plurium sanctorun C libellum De episcopis Conslaniiensibus Gerraanico
lib. i; Hislorias sive oflicia Annuntiaiionis B, idiomate editum adire, ubi ille hanc fabulam
Virginis ct S. Mariae Magdalenae; Ilisioriain cliam rotunde, deque veritate ejus nihil sollicitus enarrat,
de SS. angelis, sequenlias de ascensionc Doniini tamque certam el nolam cxislimat, ut etiam nullum
Iiex omnipoteus, elc; De Assumpiione B. Yirginis, pro se neque argumenlum neque auctorcm adducat.
Ave, prcvclara maris Stella, etc.; De Spirilu sanclo ; Unde vero hunc errorem hauserit, mihi nonduin
\eni, sancle Spiritus, et emitte ccelitus. Respouso- liquet. Optarem vero ut scriplores et historiculi tales
rium, Simon Barjona, clc; sequcnlias praelerea. quae sibi incomperia sunt silentio praeterirent, nce
responsorias caiuilenasque phirimas dictavit, quas cuin lanlo aliorum prscjudiciomagnam vani honoris
inter celeberrimaa et loti Ecclesiae utiles juxta ei exislimaiionem et apud ignaros homines plaiisum
gratse sunl anliphonx; Sahe, Regina, elc, Alma mercari sludereiit. Quare enim priinulum citatus
Redemptoris,elc. Prajler isla eiiani omnia rhetori- scriptor Helpsricum San-Gallensein ait Hennaimi
cam et poesin Aiistoielis ex lingua Arabica in Lali- fuisse magislrum, nullo anliquitatis allato argu-
nam vertit, muliaque alia innuinera luculenfei mento? Nam hoc elicuitex scriplis aliquibus Helpe-
PATROL.CXLIII. 1
11 HEfUJANNUSCONTRACTLSMONACH.AUGIENS. 12
rici, anl ipsius Hcrmanni, aul ex seripmra alia ve- A Igitur, quod meminisse polest lector, supra proba-
teri et authentica? Ostendat, si quod ejusmodi vcrimus Ilelpericum natum circa annuin Chrisli 827,
reperit, et veritalis radium nobis non invideat, ul et sequelur illtim ultra 200 annos vilam suam produ-
ipsi, quod acquumest, credamus; si aiitem, quod xisse, ul jam Germania etiam novum se babere
autumo, nihil tale invenit, quid lam audacler quod Nestora gloriari possit, neque suum Graeciaeinvidere
nescit affirmal? Sed quid accrbius in hominem debeat.
invehor, quem opinor errore suo nihil nobis incom- El Iicct saepe citalus scriplor atatcm Hilperico
niodaturum, sed profulurum plurimiini? Si enim cgo salis tongam atlribuat, dicalque illuni ad nontgesi-
demonstraro Ilclpcricum longe anlequani Herman- mnm sepiiinuiii usque annum pervcnisse, ul forlc,
nus in lucem natus sit, mortem obiisse, nunqnid quod de Hermanni sub Helperico discipulalu finxii,
non concidet totum ejus fundamenlum? Et cum vcro similius appareal; non lamen salis linxit. Si
falsum e.-se probavero Herniannum Helperici disci- enim vult ul fabutosa ejus opitiio snbsisiat, necessc
puliui) fuisse, aniion langiiesccl quoquc, si non cst ut ad nonaginta sex annos centum et quatuor-
cxstingualnr, opinio, qnoil pulal Hernianniim in S. decim alios adjiciat. Perpendanl ergo in qnanlos
Galli coenobio inonachum fuisse? Ila profeclo con- errores contrariae opinionis auctores labantur, duw
"
linget : qno eniin fragilior infinniorqire isth;r.c opi- quain seinel de Hermanni professione arripuerc
nio redilita fuerii, co nostra fortior ccniorqne eva- sentenliam, inordicus coniiitunlur. Neque verosimitc
det. Siqnidcm cum falsuin apparuerit tlerinanniim est quod aliquis opinari posset, fuisse forle dtios
Helpertco in schola San-Gallensi snccessisse, niinus Helpericos apud S. Gallum, quorum unns sub Ra-
dein eliam verum apparebit illinn tn S. Galli mona- bano, alier cum Hermanno florueiit ejusque magister
sterio ccenobitam fuisse. Ut ergo crrorem biinc esse potuerit. Dicb ehim me neminem adhuc legisse
cilius dcprehendamus; necessarium est pervesligare qui duos hujusce nominis doctores faciat. Tritliemiiis
prius quo aevo uterque; lani Helpericus qitam cliam eliam, cujiis ab adversariis fides hic iniropere ex-
llermannus, ftornerit. De Helperici quidem aelale tollitur, unufn scriummodo Hefperrcuiii noniinat,
nihil certins possum scriberc quam qnod San-Gal- quem plerumqiic llermahno xlate facit parem, aut
lenses ipsi scriplores tradunt; maxiiiie vero R. P. etiam supparem et juniOrcm, praescrtim in Catalogo
Jodocus Mezlcrus, anliqiiilaium sui monasterii de scriptoribus ccclcsiaslicis, quem post libros De
scriplor et illuslrator egregins, qui in libro De viris viris illuslribus ordinis noslri scripsit. Ibi euim ait
illuslribus monasierii S. Galli, ubi de Walafrido Hermannum vixisse sub Henrico II imperatore, circa
Strabo tiactat, sicait: Nosiros certe Palres Helperi- annuin Dbmini 1040; Helpericum vcro circa annum
cum et Werembertmn fuisse discipulosejusdem Ila- 10G9, siib Hcnrico III imperatore. Ecce ergo qiioif
bani scimus, etc. Si ergo llelpcricus discipiilus Ra- iicque secundinn Trilliemii opiftioncm (quam \\)<\
bani fuit, necesse cst fuisse ante annuin 847, quo alias i!cHermanni monaclialu tibenier ut VLrissiinant
Rabanuni archidicecesi prsefeclum esse docent Con- aiDjiIeetiiiitin).,HoIperiCoille in scliola San-Gallcnsi
traclus in Chronico, Baronius Annal. tom. X, ad siilisiiini potuerit. Sed quiil istis figmenlis jam suf-
praedicluin Cbristi annum. Ilinc vero ullerius colli- ficicuter imprbhaiis diutins immoror? Prodaiiius
gere licet Ilelpericuin naiiini fuisse ante annmn 82H, aliquando jam nos quare nobis Hcrmanni monacha-*
cum probabilc sil, quando Fuldain e S. Gallo studio- liiin ascribanius, et cur San-Gallensibtis abucgenuis.
rum causa inissus est, ad miniinuin septemdecim Quod ad nos spcctat, dicimus sotidiora argiinienta
annorum fuisse, ct duobus aut liibus ciieiler annis ad ejus professionem in Augia emissam probandairr
ibidem Rabanuin sacras lilteras exponenlem audi- non posse produci quam qux hacleniis Arnoidiis
visse, qnod, ul dixi, anle annum 847 oporluit fieri. Wion cl Chrislianus, Urslisius aliique vcritatis
Nam credibile non est Rabanum, jam archiepisco- amanles ex ipsomet Ilernianno protulere, qnalia
pum gravissimisque curis distcnlum, scholas ha- sunt qtue habel in Chronico ad anniim Clnisii 1048,
buisse. Hocergo veluti fiindamento supposilo, vicle- n ulii sic dicit : Inlperator (llcnricus II) RcUispona,ubi
bimus praeterea quo lempore Helpericus, si Hermanni Pasclia egit, digressus, Alemanniam repetii, el in Au-
magister fuit, doccre debuerii. Iniprimis onim ipsc giam noslram ingressus oclavoKal. Maii, novam S.
llermannus in Chronico sciibil se natiim anno 1015, Marci evancjelislce patroni noslri basilicnm,a domino
litteris vero seplcnnem traditum anno 1020. Ergfl1 Bernone abbale eonslructam, se pra-sente a Tlicodo-
posl anniiin 1020 adhuc vixit Helpericus, imo diuliiis, rico Constantiensi episcopo dedieari [ecit, el ejusdem
quandoquiilem a prnedicloscriptore dicitur Herman- sancti festo apnd nos octo, AscensionemDominiTu-
niis in seliola S. Galli Helperieo succeniuriaiiis; ; regi, PenlecosiemSoloduro celebravit, eic. Haclenus
neque eniin Hermanniis, scptennis aiihuc ptier gym- Hermannus, qitem fusius deAugia scrmocinanleni
nasio eidcm praefui potuii, sed ctim jam prudenii: i eo libciilitis aiidivimus, quo majus hic nobis snre
valeret,etmalurus satis esset, quod ante vicesimumi professionis locum inveniendi lnmcn praebuil. Tam
quarlum aetatis annum vix conligisse credendum est lnciilenter enim hic scripsit, ut ca quae aitulinuis
Si demus ergo Hermanno 24 annos antequam ludi- non indigeanl no.-tris schciliis illuslrari, clarioraquu
magisier San-Gallensis constitutus sit, reperiemui> sint qiiain ut ullo alio interprele opus habeanl. QniJ
lioc non potuisse fieri ante annum Chrisli 1037. Cuni enim expressius dicere potuisset, quo se Augiensem
15 PROLEGOMENA. 14
assereret, qiiam quando dixit : Imperutor Augium A . de novo professos esse, non lameu itleo uiox atse-
tiostram ingressus, S. Murci patroni nostri basilicam rcnduin eliam Herniannuin quoquc et alios id facti-
dedicari fecil. Festum S. Marci in Augia apud nos tasse, ctini rationes cur denuo lioc aflirmemus
eyit? Reclene San-Gallenses, dum narrare vcllent possinl dari, pro alio non ilem. Sed si ctiam conce-
imperatorem in Augia fcslum S. Marci evangelisloc, dercmus hoc faclum, nibilominus Hermannus uiEgis
ejus loci patroni, celebrasse, diccrenl : Iinperalor ad Augienses quam ad San-Gallensesperlinerel. Cer-
apud nos festum S. Marci patroni noslri peregit ? tum esl cuini illiim, si e S. Gallo in Augiam transiil,
St enini ila dicercnt, quis, obsecro, non existimaret ibique stabiliiatcm firmavit, Juri suo, quod ad illud
imperalorem.feslum S. Marci apud S. Gallum cele- monasterium liabuil, prius renuniiasse, vicissircriuct
lirasse, cuin econtra Hermannus dicat in Augia hoc abbatem San-Gallensem cum conventu eumdem ab
factum ! Quis etiam non inde colligcret S. Marcum obedientia sua ahsolvisse liberiimque dimisisse. Si
evangelistam apud San-Gallenses esse patronum , ergo res ita sese habeat, cur San-Gallenses, qui
ejusdemque sacras reliquias ab iis asservari; cum Hermannum tttiic sponte dimiserunl, nunc repelunt
tamen Herniannus ad annum 830 referat solunimodo ct ad se nolcniein revocant ? Annon Mezlerus paulo
ad Augiense monaslerium delatas ? Quoniam vero supra concedcre jussus est Hermannum , poslquam
haecoinnia suril valde absurda el a veritate alienis- g in Aiigiam e S. Gallo transmeavit, ibi slabilitalcm
sima, sequitur a nemine alio istud Chronicon po- stiam firmasse ? Qtiomodo aulem revocari potest,
tuisse scribi quam a monacbo Augicnsi. Cum au- qui slabilcm se in Augia futurum juravil? Noster est
tem conslet Ilermannum hujus Chronici esse auclo- ergo, ct fruslra post lam longam mullorum tempo-
rem , sequitur eliain evidenlcr illum fuissc Augiae rum usucapionem repelitur, qui etiam sponte sua
moiiachtim. Nihilomimis tamen , etiarnsi isla sinl anlc sexcentos annos indissolubili nexu cum licentia
verissima, audiainus quid conlra respondeat, quali- quoque San-Gallensiuin Augiaese alligavit. Al tan-
terque verba ex Hermanno adducta explicet R. P. Jo- dem Mczlerus, ubi neque secumlam hanc responsio'
docus -Mezlerus, qui cap. 26 lib. De viris illustribiis ncm animadvertil pro San-Gallensibus slare, in
S. Galli, ulji de Hermain.o tractat, sic disseril: cam deniqiic opiiiioncm induclus esl, utdiceret Her*
AffucinaiKurtcro </ui putant Hermannum S. Galli mannum in Augia quidcm , quando ila scripsit,
monachum non fuisse. Enim vero ex eo quod tler- fuisse, potuissc lamcn ad S. Gallum rcdire, consta-
mannus, eum Augiam nominet suam, <Augia nostru,* reiiue cx Triihemio monachos olini pro pleniore
« imperator Augiam noslram ingressus , S. Marcum scienlia asscquenda ad diversa monasleria missos;
nobiscum egil, t similibuscjiteutilur, non plus elicilur ciimque hoc de discipulis sit cerlum, de magislris
cjuam Ilermannum in Augia eo quo imperator advenil Q longe fuisse cerlissimutn.
temporefuisse , vel summum illud, Ilermannum jam Opinalur lcrlio Hcrmannum e S. GJIIOin Augiam
tum in Augiam reCeptum, slabililatem suam in ea j.un missum, ut jiivciiiulem bonis litteris imbucict
(orlasse fumasse. Bene enim potuil Hermannus in S, Vcrtim et haec improbabilis responsio prorsus et vo-
Gatlo religioneminprincipioprofiteri et dein in Aucjiam ritati consentanea minimc est. Nam praolerquam
transmeasse, etc. Haclenus ille. Videsne, leclor, quod tantum ad vim argumenti nostri declinandaui
quomodo nodum hunc duplici telo conetur perslrin- sitexcogilala, probarique aliqtio leslimonio nequeat,
gere. Posleaquam enim animadverlit prinium infir- incredibile cliain esl hoc conligisse tiiin quod An-
inius esse, ctiam sccundum adhibuit. Ralus est enim gicnse monasleiium luiic adventitio magistro opu»
primo Ilermannum forte tum in Augia hospitatum iion habebal, cum sub Bemone abbate, edilis libiis
illi dedicaiioni cum aliis extraneis interfuisse. Sed celcberrimo, viris doctissimis ita floruerit, ut oiu-
eliamsi fingamus hoc faclum , non tamen slalim nium scientiarum culmen fasligiumqiie Iranscende-
hanc ob causam Hermannus Augiam debuil vocare rel; lum eliani, si dcmiis aliquem a S. Gallo magi*
nostram, neque S. Marcum pulronum noslrum. Nul- siruin schulac Augiensi in subsidium missum, non
lus enim hospes et advena, dum vix allerius mo- tamen videtur Herinannus potuisse mitli, qui corporc
naslerii limen salutasset, mox ad illud acquircrct D semper et valetudine inlirmus, omniumque mem-
jus ut, jam proprii monaslerii oblitus, illud in quo broruin ferme deslitutus est usn, sed alius corpore
hospitarelur vocaret suum. Quis ergo non videt Iter- vegetior, etiis omnibus sufferendis accommodatior;
niannum, dum talibus Augium verbis descripsil, se tutn deniquc etiam, quod non existimem, Herman-
quoque inter Augiac monachos numerasse ? Cum uum sui aevifacilescienlissiinum,eruditissimumque,
proinde Mezlerus perspexisset hac prima sua re- e suo monaslerio alio fuisse ablegatum, cum scia-
sponsione argumenli vim nondum labefactaii, adjc- mus hodieque thesauros preliosos el raros diligentius
cit alteram, divinavitque Hermannum poluisse prius custodiri. Sed atlendal leclor quod ultimo denique
apud San-Gallenses professionem emittcre, el dein, contra argumenla noslra abjicial Mezlerus. Hic cum
imando in Augiain transmeavil, ibidem profcssionem pensiculatius robur eorumdcm examinasset, sensis-
renovasse slabililalemque firmasse. At cum hoc pro- setque humeros suos graviter premcre, neque ostium
bationibus careat, gratis asseritur. Licel vero aialis quo erumperet patere, in omnes sc parles anxius
exemplis conetur probare ante et.post Hermannnm versavil, ut grave jugum scapulis suis excuteret.
Augienscsquosdam ad S. Gallum transiisse, ibiquei Occasionein dcinuiii cerlam elabendi se jiivenissB
15 HERMANNUSCONTRACTUSMONACII.AUGIENS. 16
ralus negare incipil, qurc cx Clironico pracdicto ad- A nosirum poluisse dicere, qtti palrimonii ejus portio
duximus, vcrba csse ab Ilermanno ccripta, sed esse nulla unquam fnerit, cnr cl mihi non liceat asscrere
ab aliquo alio appendieis loco ndjecta, dicitque se neminem quoque potuisse S. Marcum patronum
in Annaltbus suis , a me nec visis nec lcctis, hoc nostrum cominare, qni palrimonii ejus etiam portio
demonstrasse. nnlla fuerit unquam. Et rcvera inde seqni clehuil,
At si huc tandcm vcniendum erat, poleram omit- quod tamen cap. 12 supra refutavimus, Walafridum
lere ea quochaclenus probavimus, polcrat et Mczle- San-Gallensem fuisse, mullomagis sequi debctHer-
rus tres a se magno sludio excogitatas rcsponsiones mannum Augitnscm fuissc, ciim pluribus et diversis
vocabulis uno eodemque loco tam luculcnler hoc
prrelerire, ct unico neganli verbo tolum argumcnli indicct. Jam vcro
robur dejiccre, omncmque litcm componerc. Verum producanl eliam adversarii locum
est enim, si ea vcrba Hcrmanni non sunt, nos ha- aliquem ex Chronico, quo San-Gallenscm illum pro-
ctenus parum probassc ; si autcm sint, ut iiullns bent. Fortc sicut S. Marcuin, ita ct S. Gallum vocat
ant cx verbis aliis forsan colli-
ambigo, verum quoquc esl nos Hermannum nobis palronum noslrum,
evidenler asseruisse. Licet vero illc dicat se in suis giinrfiiis.se San-Gallcnsis? Vcrum cgo nuspiamquid
Annalibus hoc demonstrassc, miror lamen ccrle unde lale invcnio, iino veropolius contrarium non obscure
ex co quod ad annum Chrisli 977 scribal:
probet. Etcnim, si divinare liceat, suspicor illuni B colligoS. Gallum
inde velle colligere quod in Chronico aucliori, ab Apud Ymmoabbas prwfuit annis octo, qui
Henrico Canisio edilo, mulla repcrianlur qutc sint templum palroni sui adornare sluduit, elc. Quis,
ab aliis interjecta. Et lamctsi non ignorem hoc ve- amabo, credat Hermannum fuisse San-Gallensem,
rissimum esse, verba lamcm illa qurc supra posui- cum hic consueto abslineal S. Gallum nominare
mus, certum est esse Hermanni; siquidem in omni- patronum nostrum, cuin lamen si San-Gallensisfuis-
bus, quas quidem me viderc contigil, edilionibus, sel, hicminimeoporterel? CurS. Gallum Ymmonis
et antiquis et recentioribus, lam auctioribus quam abbatis solum paironiim dixit, et sutim praeteriit?
diminulioribus, repcritinlur, ut nihil ctiam de ma- Certe non aliam oh causam quain quod non ignora-
vit Augienseiii se esse monachum ct S. Marci
nuscriptis aliis dicam. In nostro ccrtc pervetusto
exemplari (quod penes me habeo, quodque ab a! - filium.
quibus ipsum autographum credebatur, clc.) Iicel a Hacteiius ergo evidenter ex ipso Hermanno pro-
recentiore manu plura sinl apposila, quac etiam in bavimus eum Augienscm non San-Gallensem fuisse.
editionem Canisii irrepserc, verba tanrcn suprastrri- Frustra igiturnobis Trithemn disscnticniis auctori-
1 ctifiliniiatoet veleri simillimo charactere in or- i^ tas oblruditur, qui hisioriariim divcrsissiinarum va-
pCa
dine suo posita ccrniinlur. Ostcndant adversarii, si rietate obruliis, parlicularibus islis qurestionihus
tale aliquod vetus maniiscriptum liabcnt, ubi baec examinandis minns insudare poluit. Etenim praelcr
vcrba non inveniantur. Et licet eliam tale haberent, ipsummet Hcrmannuni opponimus Bcllarminum De
el ostendere possent, non lamcn probabunt snpra- scriploribus ccclesiaslicis; Autoninm Possevinum
dicla verba ab alio essc supcraddila, cnm vero simile in Apparalu sacro ; Anlonium dc Yepes Hispanum
sit Ilermannum Chronicon suum non semcl dunlaxat in Chronico generali ord. S. Bened.; ArnoldumWion
composuissc, sed post aliquos annos correxisse, cl in Lig. Vilae; Henricum Canisium, Carolum Slcn-
rebus aliis etiam auxisse, proul apcrlc ctiam indi- gelium, Chrislianum Urstisium, alicsque innumcros,
rant Urslisius el Canisius, affirmantque"iltam tam qui omnes concorditcr asserunt, Hermannum Augiae
multarum edilionuin varieialem diversitalcmque fnisse monachum; pluresque eornm inde suspican-
inde solum oriri. Atque de his fusitis hiicusque dis- tur Trilhemii errorem fuisse orlum. quod forlc prima
putaviinus, ul scilicet ostenderemus locum quo Her- i-llael vulgala Hermaniii editio cx codice San-Gal-
mannus in Chronico Augiensem se insinnavil, non lcnsi fueril transcripla. Hinc etiam non sublicendum
adeo segniter tanquam obscurum, aut Chroniconoviter existimo Hermannum nbique in vcteribus manu-
aflictum et adullerinum esse prrclereundum, sed i\ scriplis cxemplaribus vocari monaclmm Augiensem,
veltiti clarum imprimis, hiculcntiim ct gcnuinum nunquam San-Gallensem, quod Arnoldus Wion
csse notandum, ut merilo, si etiam aliud argumen- diserle teslatur. Undc longe aberranl a vero qui
tiim non suppelat, Hermannum nobis aslruxisse nostram dc Hermanui monachalu Augiensi senten-
constare possit. Unde niirum est Mezlcrum assercre tiam vocanl novam, piilanlque primum ab eo qui
ex eo loco nihil contra San-Gallenses probari. Ut Francofordianam editionem promovit invenlam.
enim praeteream, quod supra uberius pcrlractavi, Hoc enim mclius refelli non polest quam si vclera
unum hoc, quod Hermannus S. Marcum patronum inspicianlur exemplaria, qusealiquol cenlenis annis
noslrum dixerit, ad persuadendnm in Augia illum ante Francofordianam edilionem scripta suat, qnrc-
coenobilam fuisse, sufficere Mezlero potcrat. Mcmi- que Hcrmanni monachi Augiensis nomen in fronte
nisse enim debebat, se supra persimili argumenlo exaratiim gestant. Tale excmplar reperitur Aiiguslae
probasse, Walafridum snb disciplina abbatisS.Galli apud S. Udalricum, cx quo Henricus Canisius suam
vixisse, quod videlicet inprologo VitaeS. Galli eum- cditionem exscripsit. Tale eliam fuit illud quo
dcin vocilaverit palronum nostrum. Si ergo Mezlero Urstisius fuit usus, lalia fuerunt ea qnre Arnolilns
subinferre licuit neminem S. Gallum patronum Wion se viilisse a:il legisse asseiii; lalia simt mul.a
17 PROLEGOMENA. *3
binc iude in variis bibliolhecis asservata. Quomodo A certissimum cst, et in Chronico auctiori per Cani-
ergo (quod quidani dixil) nemo unquara dubitavit sium edilo, et nunc eliam tom. IX Bihlioth. Palrum
Hermannum fuisse S. Galli monachum anlequam inserto manifesle apparet, prout a?qui et sapienles
ejus Chronicon Francoforti prodiret? Veriusproinde rcrum censores, quorum arbitrio judicium noslruin
dixerim ego ante Tritheniii lempora neminem exsti- libenter subjicimus, dispicere possunt. Vorum qui-
tisse qui non crederet Hermannum fuisse Augicn- dem est ordinein in antiquiori illo Chronico ab anno
sem, quod anliqua exemplaria, de quibus modo dixi, 1040 ad finern usque longe videri diversum, turu
docere possunt. Porro ut tandein controversiam quod multo fusior ct longior hic sit, lum eliam quod
hanc finiamus, audire eliara uliimo liberet quaeSan- in aiitecedenlibus singulos etiam annos regiminis
Gallenses argumenla, quas raliones quosque anli- Romanorum imperalorum apposueril, qui in posle-
quos codices pro se abducant, quibus Hermannum riori parte omissi sunt, Chrisli annis solummodo
sibi ascribant. Hactcnus enim nihil allatum est quo nolatis. At revera Chronicon novum et auclius nunc
Sari Gallensis probaretur. Quare si eliam sciretur evulgatum, quod pro genuino et legilimo Hermaiu-.i
non fuisse Augiensis, nondum tamen constaret csse fetu habendum est, ubique sibrsimile prorsus esl.
San-Galleusem. Unile praeposteram esse censes eam Causa vero quare in posleriori parte prolixior sit,
dispulaudi rationem, quando audaclerquidem alienae B sine dubio illa est, quod ea quae recentiora fuerunt,
sentenliae, qiianlumvis munilae, insultatur, propria el retnte sua evenerunt, explicalius et majori cura
vero negligilur, nullisque argumcnlis obfirmalur. Si sibi duxerit scrihenda, qtiam ea quas ab orbc creato
crgo San-Gallensium raliones nostris aliquando cfli- ad sua nsque lempora contigcre, quae, ut opus suum
caciores perspexerimus, nemo ambigat nos veritali chronologicum omni ex parte perfectum appareret,
libenter locum daiuros, litemque mox omnem se- compcndiosissime potius altingere quam exponere
pulturos. Verumtamen donec ab iis certiora inve- sluduit, quod nimirum sciret ab aliis anliquioribus
niantur, noster maneat tanlisper Hcrmannus, et hoc uberius praestilum, illud vcro minime. Ad hrec
cum speremus foFe ut vix certiora inveniant, no- non possum non mirari cur Hermannus, qui ad
biscuru eliam pcrennabit. usque sua tempora succincte quidem, sed accurate
APPENDIX. bistoriam suam perduxit, ea, quae suo sevoacciderc,
Jam a mc isthrcc controversa de Hermanni pro- praetermisisse dicatur. Quis enim sibi persuadeat
fessione concerlatio finita erat, el srcpius memorato hoiuincm laboris cupidum et hisforiacamanlem totis
R. P. Mezlero San-Gallensi transmissa, ut, si quid 14 annis, quibus ab anno Chrisli 1040 inter vivos
minus in ea videretur firmum et solidum, annolaret, adhuc fuit, a scribendo cessasse el otialum fuissc?
ac conlrariis, si rohustiora haberet, argumenlis C At vero, ut conjecturas alias intaclas rciinqiiamus,
refeleret. Atnihil ille, praeter anliquam illam suam aliud inseparabile argumenti rohur se nobis offert,
loties repeiilam crambcm recoxit, asserens verba quo adversariorum male fultam opinionem facillimo
HlaCbronici, quibus supra fusius relalis probavera- negotio subruamus, quod crcdo illos dissimulassc
mus Hermannura Augicnsem esse, non esse fetum potius quain non advertisse. Tam enini perspicuuni
Ilcrmanui, addiditque lotam reliquam Chronici cst, ut etiam a modice in historia versalo nou possit
partem quaeest ab anno 1040 esse suppositiiiam, et non deprehendi. Et quodnam, inquies, illnd? Hoc
auctarii loco ab aliquo alio superadjectam; quod cerle quod in illa, quam negant Hermanni lelam
evidenter ralus csl inde se demonstrasse quod vide- esse, Chronici posteriore parte ad anuum Chtisti
licet in antiquiori Chronico mors et laudes Her- 1052 mors Hiilrudis comitissrc, Hermanni malris,
manni ad annum Clirsti 1051 descriptce invenian- lalibus verhis describalur qualibus nemo alius prac-
tur. Hoc aulcm certe Hermannum praestare nequa- ter Hermannum, ulpole ejus filium, uli potuit. Ex
quam poluisse, sed necessum esse ab alio factum ; quibus proinde clarissimum fial eam Chrouici par-
de quo ego plane non amlrigo, el libentcr ipse fatcor lem neniini nisi Herinanno posse ascribi. Yerba
mortem ejus ab a!io csse descriplam, sicut el alia aulem sunt isla ; Eodem lempore v lclus Januarii
quaeejus ohiium secula sunt. At intelligere ego nulla " mater mea Hiltrudis, Wolferadi comilis uxor admo-
ratione possuin cur slalini etiam ea omnia quae dum pia, diem uliimum clausit, etc.; cui ut pro epi-
mortem ejus praecedtini,ab anno scilicet 1040 usque tapliio hos scribere versus tibuil :
ad anniiin 1054, iu quem obittis ejus incidit, Her-
Mater egeuorum,spcs auxiliuuiquesuoruui,etc.
manno ailjudicanda sint. Equidem suspicor non
aliam ob causam hoc excogitatum quam ut verba Haecille.
illa anno Chiisti 1048 posiia, quibus Hermannum Fateantur ergo necesse est istud epilaphium Her-
Augiensem fuisse aperte conviceramus, spuria et manni esse fetum, sicut et dicta verba ad Clirisit
incerta redderenlur. Unde si nihil aliud superesset, annum 1052 de Hiltrudis obitu dicta. Hoc cum ita
tolum sententiae nostrae fundamenlum ruerel.et per se babere faleri adversarii velinl nolinl cogantur,
consequens San Gallensium opinio fortior evaderet. quis non videt oplime sequi verba quoque supciius
Si dicas diversitatem styli et inelhodi diversum ssepius inculcata, quibus illum Augiensera fecera-
eiiam auctorem loqui, dicam ego stylum et melho- mus, Hermanno esse attribuenda, cum ea quae se-
duin eaiiidem, cuiiiJein auclorcm cbmare, quod qu!i;)tur,qurequeaiitt'ceduiii,absqtieulbcoiitroveisia
*9 HERMANNUSCONTRACTUSHONACII. AUGIEXS. 20
ab oiDBibusHermsnni csse censeantur? Quo vero A posilum ; sed solent ilti qure sunt inccrta examinare;
Hermannus loco histoiiam suam leriiiinaverit, meum qure vera, approbare; qure-falsa, e suis scriplis eli-
noii est definire, cuin hoc ad tricam noslram exlcr- ininare ac cxturbare. Sed pudet naeniis ac delira-
minandam nihil momcnli affcrre possil. Nihilominns mentis istis diuttiruius iuhaerere qnaeratione ct fun-
lamen cerliim esse debet eum adhuc annum 1052 damentc omni carent, veteriimque seriploriim nemo
inchoasse, quod ex obilu Hilirudis ibi descriplo li- tinquam qtiid simile vel scripsit vel dietavit. Le-
qticre polest, annuni vero 1054 non complesse; ganlur qni de rebus San-Gallensihus sciipserunl,
quod iiidem inde conslare potesl quod eo anno peiiuslrenlur acciiratissime qui aiiiistitinn Constan-
mortuus soribatur. A quo vero mors ejus fuerit ad- tiensium aut calalogos aut historras composuerc;
notala, et reliqua deinceps appendix adnexa, me cvolvanlur exqiiisitissime a capitc ad catccm iisqno,
fugit. Modoscire suflicil ea omnia, qure anniiin 1054 cl mentiar ego si senlentiam, si verbum, si iilicrani
praecedunt, germanam Hermanni lclam esse, qure hoc snper commcnto dixerint aut sctipserinl. Quaio
auclorem ipsa suum Augiensem ftiisse monacbiim cum ipsi San-Gallenses rerum suaniin seieiitissiuri
manifeste prodat. Reslarel nunc porro novum atium de proesulatu San-Gallensi Constantiensique per Iter»
cnjusdain Ciispiiiiani errorem propulsare, nisi ipsa mannum adminislrato nihil meinorcnt, cl ex albo
sui absurditatc ab omni peri.lorum historicorum B suorum abbalum eum excludanl, qnis exierus adttt
sehola exploderelur. Fabulatur enim iste auclor sil sltipidus qui se boc melius scirc prolileii audeat?
Hermanhum nostrum non modo ccenobitam San- Manet ergo firmum, ut laudcin rem lotam finia-
Gallensem fuisse, sed prreterea somnial illum ejns- inus, Hermanniim neque abbalcm, neque episcopum
dem S. Galli monasterii abbatem et dein prrcsulem fuisse crealum iinquam, sed monachiim Augiaedun-
Constanliensem facliini, prout Auguslinus Wickinan laxat permansisse. Quod si quis allalis in medium
Antuerpiensis, canoiiicus Norbcrtimis, iii suo Sabba- argumenlis probet eum aliquandiu in ccenobio quo-
tismo Mariano, nuperrime typis evulgato, euin re- que San-Gallensi degisse, ut quosdam ctiin Marlino
ferl et sequitur. Siccrne qure nocturiiis somniis ob- Crusio in Annalibus Suevicis scio sensisse, non ha-
jiciuntur, aul anus conimentatione confingiintur, bcbil me veiitali conlradicentem, sed maxiine sibi
historicorum etiam mox pro pura puta veritale ct asliptilantem. Quoniam autem liuctisquc, ut etiam
indubitatis oraculis venditare? Hrecne bonorum con- supra monui, nihil quod eorurn sentcntiam stabili-
siictiido aucloruni, ut qure triviali cujusdam stipilis ret, inveniri aut oxcogitari poluit, remanebit Her-
cerebello efficla circumferuntur, mox calcuto quo- niannus alumnus et filius S. Marci Augiensiuin lute-
que suo soleant approbare el per omnium ora pro- laris, ut quem patronum ipse sutim agnoscil, nomi-
mulgare? Nequaquam bonis viris est hoc in more uai, et supplex vcneratur.

NOTITIA LITTERARIA.

(Apnd Fabricium, Bioblioth. med. et inf. Lat.)

Herraannns, a debiliiate mcnibrorum qua laboravit C chardo Basiteae1529-1556, cum Chronico Eusebii et
ab infantia dictus Conlraclus, filins comitis Vorin- Hieronymi quod Hermannus, sicut Prosperi, Jor-
gensis el Sutgoviensis in Suevia, monachus S. Galli nandis et Bedre qiioque in A. C. 726 desincnlis dili-
priniuni, deinde Augiae Majoris sive Divilis, ord. genler cst seculus. Deinde in lomo uno Joannis Pi-
Rened., praeslans ingenio, Latinae, GraecreetArabicre storii Francof. 1585-1615 (et ctiranle Y. C. Bur-
peritus lingnre, et qtii variis scienliis animum exco- chardo Gotthelf Slrtivio, Ralisbonae 1726 fol.) cmn
luisset. Dicin obiit an. 1054 in pracilio suo Aleslui- continnatione ab anno 1054 usque ad anniim 1065.
sano (1). De co Tiithcinitis cap. 321 de S. E., et n, Ex meiiori hinc codice ccenobii S. Georgii propo
84, illiislr. Beiiediclin. et De scriploribtis Germ. Rotlivvilam, Chrisiianus Urslisius inler scriplorcs
cap. 41; el cx reccnlioribiis, ut iiiniimeros nolissi- rerum Germanicarum, Francof. 1584 et 1670. Tomn
mosqtte praeleream, Nic. Hieron. Gundlingius in priore Chronicon Ilermanni locupletius ediilil veleri
Gundlingianis tom. I, pag. 51 sq , et B. Joanncs cdilione per columnas ex adverso posita, subjuncta-
Hubnerus noster in Bihliolhecre Ilisloricae ceiituria que prreter continualionem Aiionymi ab anno 1054
i|i, pag. 71 seq. lnler opera ejus prxcipuum esl ad 1065, ctiam alia Bertholdi presbyleri Consian-
Clironicon dc: sex mnndi cstalibus, quod ab rerum tiensis ab anno 1055 usque ad aniium 1100. Deni-
originibus perduxit ad anuum Clnisli 1054. Ejus D que Henricus Canisius ex codice bihlioth. S. Afire ct
variae et aliae aliis locupletiores exstant editiones, Udalrici Augiistano Chronicoii hoc nielius atque lo-
quoniam auclor ipse intercedenle lempore videlur cupletius edidit Ingolstad. 1601 i°, tom. I Lecliontim
cmn
opus snum repaslinasse vel locuplctasse. Prima edi- antiqiiar, (tom. III cditionis novre, pag. 195)
lioex codice S. Galli Iucem vidil edente Joan. Si- conliiiualioiie priore usque ad annum 1066. Caniiii
(!) Yide Pagiuni ad ahnuin 1054, n. 10,
21 PROLEGOMENA. 2i
editionem sccnti suni BibliolhecrePalrum curatores, .\ disse. Trilhemiiis : prreter scripLum De musica et
Coloniensis tom. XI, el Lugdunensis lom. XVIII. aliud De monochordo ait dulci et requlari melodin
Daniel quoque Nessclius promisit ex.Caesareo codice eum cantus el prosas pulcherrimas composuisse.E qui,
conlinualionem hujus. Chronici usque ad aiinuin bus est illa de bectla Virgine ditlcissima, Salve, Re-
1547. Coiitinuatianciii ab amio 1279 ad 1310 Wi- gina (2) et Alma Redemptoris Mater, et cmtermqua.
cardo de Potlieini, archiepiscopo Saltzburgensi, tri- rum copiosus cst numerus. Seqtienlia qtioque, Veni,
bui, Lambecius lom. II, p. 3, adnolavit, qui et conti- sancle Spirilus et einilte cceliltts Incis tuceradium ad
nuationis usque ad annuni 1547 meminil pag. 70. Ilerinaniiiim auclorcm referltir. Vide Joannem Ego-
Caetera Hermanni sciipta apnd Anonymuin Melli- ncm do Yiiis illustribus Augire Divitis, cap. 28, pag
censem cap. 91 memoranlur haec • 689, torn. I Aiiccdotoium Bcrnhardi Pczii parte in,
1. Gesta Cliuuradi el llenriri. pag. 68, et Possevinum in Apparalu. Longe plm.i
2. Carmen D-econflictu oviset lini, et aliud in nio- addunlur tum ab eodein Egonc, liim a Joanne Melz-
dum Theoduli. Alind item De contemptu muntli. Ex lero cap. 47 Deviris illustribus Saiigallcnsibus lom. 1
carmine De virtutibus vide Eccardi.lom. II Corporis ejusdem Pezii parie m, pag. S82. Ave,praiclaramarrt
medii aevi, pag. 6. Stella. Hisloriacsive OfficiaAnniintiationis et S. Ma-
3. Lilier De pnncipatibus. computi regulis. B rire M3gdalenre responsorium, Simon Barjona. Et
His a Tritliemio addmitur : 4. Vilae plurium san- sequenlia : Rex omnipoiens de Asceiisione Domini :
clorum. et Ilisloria dc angclis. Deiiii|tie, Trithemio tesle,
5. De Physiognomia. translulit nonnulla Graecorumpltilosophorum et Ara-
6. De compositione sive mensura astrolabii et de bum aslrologoritm volumina in Lulinum; e quibus
ejus ulititale, qnae duo scripta primiis cdidil Bernar- Joannes Melzlerus nominat rbetoricam et poesin
dus Pez tom. III Tlicsauii Anccdotoru n, parte n, Aristolelis ex Arabico. * Scripsit etiam hynmuin seu
pag. 95 et 109. Hos proplcjr lihros llcrmannus in- rhyliimuin applaudens glorire Henrici II imperalo-
ventor astrolabji liahitus fuita Guilelino Durando, iv, ris, cum, Obbone regni Ungariae invasore pulso,
22, aliisque. Yide lamlali Pezii prolegomena, pag. IX. Petrum legilimuin principem rcstituit. Incipit ha:c
Sed notum est anle Plolemaei lempora usum astro- cantilena : Voxhcecmelos paugat. Vide Albericum in
labii jam IVequenlattimfnisse. Chronico ad an. 1045. Hermanni liujus elogitnn hi-
7. De eclipsibm. sloricuin ab ejus familiari aimo forle 1034 conscri-
8. De quadratura cirruli. ptum e ms. codice Vindoboneiisi dedit Muratorias
9. De coiifliclurliyihmomcichice. Antiq. tom. 111,pag. 933. In co.vero, praelcr opera
10. Honoritis, IV, 12, scribil dulcisonum cantum G Conlracti hic recensila, commemoralur libellus Da
composnisse. Anonymus Mcllicensis: in musica pene oclo viciis capitalibus jocundulus melrica diversitale
ir.odernisomnibus subtiliorem, canlilenas plurimas dt liricum poelice(sic).
musica, cantusque de sanctis, satis auctorabiles edi-

(2) Itanc alii minus verisimiliter Ademaro Po- poslellano. Vide Nicolaum Anlonium, vi, 14,Diblioth-.
diensi episcopo tribuerunt, unde Anliphonade Podio Vet. Hispan., pag. 579 ;:S. Bernardi Opera, lom. II,
apuj Albericiim in Chrouico ad an. 1130, pag. 265; edit. novaj MabillonianreParis. 1719 fol., p. 758,749.
alii Petro de Monsoncio,episcopo circa an. 960 Com-

AD VITAM HERMANNI CONTRAGTI

PROLOGUS USSERMANNL
(Germama sacrce Prodromus, lom. I, aJ calcem Chronici Hermanni.)

Hermanni Chronici conlinuationem pracfali nostri D Hermannum spectni, hic desidcrclur. Edidil quidem
codices auspicantur ab ejusdem Vita, scripia a illam, a noslra partim diversam, et a cl. Garellio
Beitholdo,ejusdiscipulo, ul tcslaliir Anonymus Mel- sibi e Caesarea Vindobonensi bihliotheca communi-
licensis (libro De Scripl. eccl., c. 92) ac Murensis calam, Lud. Ant. Miiralorius Amiqtiit. Ilal. lom. III,
codex, qui ad calcem Chronici Hermanni notat : p. 935, sub nomine Elogii Ilermanni Conlracli ab
AbhincBeiiholdus, ac niox Vitam Ilcrmanni ordilur. ejus familiari conscripti. Sed in paucorum manibus
De quo qiiidem Bertholdo diximus jam in disseila- sunt isla voliimina.
lione operis prxvia. Equidem brevis elogii nomen aplius mcretui hacc
Viiam igitur hanc continiiationi isti ex codicihus Vila, quippe qurc prreler paucas admodum vitre
uostris praeinitteiidam censuiinus, tum ul Berlholili ejusdcm circumslantias, virlutum cjtis encomia,
Ifijus scripta, quae quidcui Mellicensis Aiionymus ac opcruiu illius indiculum nihil ferc compleclitin'
iudicat, integra halieamns, cum etiam ul nihil qm d coriun qusc alioruni Vilie seripiorcs partieiilaria
23 nERMANNUS CONTRACTUS MONACH.AUGIENS. 24
adnotare plerumque solent. Qtiaequitlem ex ipsius A . dem primum ejus maritum ad an. 971 pandil Hcr-
Clironico hic iit compendio sisterc haud abs re mannus, parenlelre sure, si quis alius, cerle optiiue
duximus. gnarus, dum Adalberoneni, juniorem ut videtur,
Nalales suos ac progeniem ipse prodit Herman- priorum ipsius filiorum fralrem, Luilgardae sororis
nus variis in Iocis. Mcmoratis ad an. 1009 Wolfe- S. Udalrici, et Peierc comilis filium vocat. Sed
radi comitis junioris imptiis cum Hillrude se corum quisnam hic Peiere comcs? altum cerle illius apud
filium, ac aliorum qualuordecim lihcrorum fratrem omnes islius tcmporis genealogos est silentium. No-
profiielur. Mox anno sequente 1010 Wolferadi se- tatur quidcm in antiquissimo catatogo nominum
nioris comilis, palerni sui avi, obilum refert, omis- propriorumin Alamannia Teutonica olim usitalorum
so tamen familirc nomine; quam vero omnes ex (GOLDAST. Script. t. II, p. 105) etiam nomcn PEIR,
Veringensibus comilibus rcpeiunt, quos inler apud quod huic satis affine est, Lalina tamen ejus nomer.-
plerosque scriptores supplendus est Wolferadus hic clalura hatid additur. Vix non Peringerum seu Pe-
senior. Comilalum islum in Suevia olim amplis- ringerium hic latere suspicor, quem inter comites
simum Crusius (Annal. Suev. p. n, 1. vi, c. 9) ab Zurichgoviae, quaeducalus Alemannici pars erat, ex
Alpibus Suevicis ultra Danubitimusque extendit, qui charlis traditionum S. Galli producit Hcrrgottus
deficiente priore slirpe partim dapiferis de Walpurg, B (Geneal. Habsburg. t. II) ad annos 942, 948 et 950,
partim Zolleranis cessit. et ultinio quidem loco una cum ipso duce Burcbardo,
Wolferadi hujus senioris conjux et avia Herman- qui nescio qua ratione jam tum dux dici poluerit,
ni fuil Berlha, cujus ipse obilum ad an. 1052 con- ducatum adhuc ad an. 954 sallem tencnle Ludolfo
signat. Bcrlhrc palruum fuisse Reginbaldura seu Oltonis regis filio, nisi id de Suevia tantuni aut alia
Reginboldum , m pugna conlra Ungaros apud ,Au- ducatus Alemannici parte sit intelligendum, maximc
gnstain occisum ad ann. 955 scribit. Matrera illi in Zurichgovia.ubiceu ducis Biirchardisenioris filius
tribuit S. Udalrici Augtislani episcopi sororem, littilum forte et potcstalem una cutn palris sui bonis
quam ad an. 971 Luilgardam appellat, malrem quo- obtinuit. Verum haec alio spectant. Quod si, ut
que Adalberonis avunculo suo Udalrico in episco- conjicimus.Periiigerus iste, Zurichgoviaecoines, pri-
patu successoris destinati. Terlius cjus lilius, qui mtis Luilgardae marilus fuerit, brcve admodum di-
et Berlhae pater, ex Vita S. Udalrici c. 15 apud ccndum est hujus cura Burchardo matriinonium,
Vetserum eruilur, Manegoldus frater prredicli Adal- quippe ex dictis inlra annos 951 et 955 subsistens.
beronis. Hos igitur omnes Luiigardre S. Udalrici Sed haecconjecturaelimites haud excedant : gralcs
sorori, qualem cx slemmate genealogico apud eum- habebimus illi qui cerliora nos de islo Peierc comile
dem Vclserum, p. 589, unicam habuit, tribuendos 'C edocuerit.
esse extra dubium est. His igitur missis, caelera ex Hermanno prosequa-
At major est in cor.um patre seu Luitgardre mari- niur. Ex tribus supra memoratis Luilgardae liberis
lo statuendo diflicultas. Vocatur equidem in Iaudato Adalbero clericus et caelebs, nec adco Berthae pater
stemmale LuitgardahrecprimauxorBurchardi tl.seu esse poluit. Reginbaldus jam an. 955 in prrelio oc-
junioris, Sueviaesivc Alemanniaeducis, qui ducatura cumbens, qtii patruus Berlhae dicitur, alium fralrem
ab an. 957 usque ad an. 973 lenuit, uti ad istos habere debuit, Berthae patrem. Hunc adeo Mane-
annos scribil Hermannus. Verum nulli dictae Luit- golduni eortim fralrem fuisse necesse esl. Frcqucns
gardoc ex eo filii suscepli fuisse memorantur in lota in familia Dilingensi Manegoldi nomen Luilgarda
Vila S. Udalrici, nec apud Stumpfium (Chron. Hel- inde descendens aliis quoque familiis per filium
vet. L. iv, c. 38). Crusius quidem (Annal. Suev. suum Manegoldum induxisse videiur, quod saltem
p. n, 1. III, c. II) AdalberOnemeiReginboldum ctim in Veringensi passim deinceps occurrit.
aliis Burchardo ex Luitgarda (ilios tribuit, salis De hoc ipso autem Manegoldo, nt ut certo Luit-
tamen fabulose, dum Reginboldum primum mona- gardae filio, et Bcrlhx avite Hermanni patre , parum
sterii S. Afrae Aiigustre an. 1012 abbatem facit, qui aut nihil in inonumcnlis recurrit. Manegoldus et
tamcn jam an. 955 in prrelio occubuit. Nec aiibi D \Yolfradus inter comites recensenlur in diplomate
Burchardi hujus filios me legisse niemini • imo in Oitonis I pro ccclesia Curiensi an. 972, apud Hcrr-
nova editione operis l'Art de virifier les dales gott 1. c, n. 141, ex quibus Wolfradus facile avus
t. III, p. 67, an. 973, prorsus sine mascula prole Hermanni, et Manegoldus Berthaepater, <icWolfradt
decessisse scribitur, nti et in Chronico Petershusano deinceps gener esse potuit. Hujtis porro, ut videtur,
infra edendo. Iluic ipsi Burchardo, si Witichindo Manegoldi comitalum in pago Zurichgewe prodil
Corbeiensi (Annal. t. m, Meibom.1.1 Script., p. 656) altcruin ejusdein Ottonis diplonia pro cella Meginra-
Ides, jam anno saltem 955 nupserat filia fralris re- di an. 975 (HERRGOTT/.c, n. 143). Ex quo adeo
jis, Hadwigis scilicet, Heinrici Bavarire ducis, fra- genilam esse putamus Berlhani an. 1052 tleftinclam,
tris Oltonis I regis , filia , quam passim alteram haud utique repugnante temporum ratione; quae
Burchardi ducis conjugem staluunl scriplores. Jam enim jam 1009 filiuin nubilem habuit, circa haec
tum ergo Luilgarda prima uxor obierat, quam ipse lempora nasci dcbtiil. Quo magis'etiam nostram de
jam viduam et diclorum filiorum cx alio priore Peringerio pariler Zurichgoviae comite, Manegoldi
eonjugio matrem duxisse videlur. Alque httnc qui- patre, conjecluraro firmari arbilramur. Quid vcro
25 PROLEGOMEM. 26
conjectattis sit interpolalor codicis Augiensis saec. A sis in Allgoia monasterii fundator, et fraler ejus
xiv, duni Luiigardam una cum filiis Helfensleiniahae Manegoldus cum sorore vidua Irmengarde, de qui-
familiaeadnunieravil, nos sallem haud asscquimur, bus Chronicon Isnense (apud P. HESS. in Prodr.
nisi illorum qtioque patreui ex eadem familia, titi- Monttm. Guelph., p. 275). Unde simul discimus
que his leuiporibus posieriore , fuisse pulaveril, aut Wolferadum II, Ilermauni patrem, annoprimum 1065,
poslcriores originem suam inde traxisse. Id vero v Kal. April., falis concessisse, quamvis alii ejus
disquirere insiiliili noslri haud est. obituin ad an. 1069, v Kal. Nov., differant.
Hucusque de paterna Hermanni noslri prosapia, Inler germanos vero Hermanni maxime refulsit
quae ex ejus Clironico habeimis , illustravimus. Tan- mcnioraius jain Manegoldus,qui in funesto schismale
tumdem vero lucis inde haud accipimus, ul gentis inter sacerdoliuiii et imperium anno 1077 a regui
qiioque ejus matenium in apricum detlucamus. De principihus legalus ad Grcgorium VII papam diie-
ilio id uniiin prodil filius, dum ad an. 1009 mairem clus, etiam Forcheimensi convenlui inlerfuit, ma-
suam vocal Hillrudem, ncscio cujus Piligrini et Bor- gnus propterea amator veritalis dictus Paulo Bernrie-
thradre filiam , quam anno 1052, oelatis circiler densi in Yita Gregorii VII, qui eiini ainplissimo
scxagesimo primo, morluam plangit ex gencrosa elogio honorat (ibid , n. 81) lanquam fidelem aposto-
Strpe proguatam. Bucelinus in MenologioBenedicli- B lica; institutionis sectatorem et propagatorem : qui,
no ad d. 19 Maii malernain hanc prosapiam a comi- inquit, ex generosa el religiosa B. Vdulrici Augu-
tibus Ie Tliierstein repelit, nullo tamen, tit solet, stensis episcopi genealogia procrealus , et a sapienlis-
asserli sui vatle producto; nec cliam familiae hujus simo fratre suo, Ilermanno videlicel Conlraclo, in
oiigiuem ad usque sxculum x,quo nata esl Ililtru- omni observanlia Chrisliana! religionis ad unguem
dis, referre permittunt erula hucusque documenta. informatus in lanlum projecil, ul anle finem suttm,
Sedin lantopereincertis diuiius hariolari haud vac;it. quem senex et plenus dierum atligit, quibusdam vir-
Hujus vero llillrudis cum Wolferado juniore lutum signis e/futserit, et prophetia.', quemadmodum
rnatiimoiiiiiin sat s fuisse fecundum discimus pariter in occisione filii paluit, dono venerabililer claruerit;
ex Hermauno, qui ad cumdem an. 1009 scribit se prius enini de eo scripseral, quod filiorum sr.orum
Coimunieralo quindecim ex eo liberos prodiisse, elterum in ccelibatu occisum, imo ipsius occitionis
e quibus tainen ipse unicum Werinharium an. 1021 ejits diem longo locorum intervallo remotus per Spi-
n tum et an. 1053 in Palreslina ante se defunclum ritum mirabililer agnoverit.
inemorat. Ex omnibus auiem an. 1052 defuncta ma- Tanlum de llernianni parentela ex ipso plerumque
tre nonnisi septem fuisse supersliles ibidem dicun- Hcrmanno proloqui visum; caetera leclores adjiciant,
lur. Hos inler reiensendi sunt Wolferadus III, Isnen- C et nonnulla adliuc nos in sequentibus notis dabimus.

HERMANNI GONTRAGTI

VITA SEU ELOGIUM


A BERTHOLDOEJUS DISCIPULO SCRIPT*.

(Apud Usscrman. ubi supra, p. 145.)

Hermannus, qui et heros magnus, religiosi comi- D rum et saecularium litlerarum peritia magnus effe-
tis Wolferadi filius, ab ineunle aelate iu exteriori ctus est, iit ab omnibus ad magisleriura et doctrinam
Lomine passione paralylica omnihus membris disso- ejus undiquc confltieiiiilius stupori et admirationi
lutorie contractus, in inierior-i aulem ingenii vena hahereliir]. Ea autem per omncs artuum compages
prae cunclis sui saeculi viris mirabililer dilatalus, immanitate dissoluttis erat, ut nec se loco in quo
artium omnium perplexilates niciroriimque sublili- ponebatur absque juvante quolibet aliquorsum se
lates per semetipsum suo scnsti fere comprehctidil. movere, ncve saltem in aliud latus vertere possel;
Totus sempcr a primis(3) annis [Mitrat. hujtis stmlio sed in sella quadam geslatoria a niinistro suo depo-
el otiis vacanter Iradilus, et vitam plcnaria divina- silus, vix curvatim ad agendum quilibet sederc pote-
(5) Natus est Hermanmis, se ipso lesie, die 18 saltem consentit scriplor Chronici Mellicensis (Pez.
Junii an. 1013, el 15 Sepl. an 1020, seplcnnis, liltc- Script. Austr. 1.1, p. 224) haecad annum 1044 refe-
ris Irmittis; locinn vcro liaud exprimii, qni lamcn reus : Ilermannus Contractus fuit i\lius nobilissimi
alter.iter fuil, Augiense scilicel vel San-Gallensc comilis de Weringen, et fuil in sludio in monastcrio
monasteriiim, ulriiniqiie iil lempnris ob scholas suas S. Galli primo. Unde haud immerilo censel Gimd-
celeberrimum. Postreimnn adoptat Tiiihemiiis (An- lingius Ilcrinaniiiiin in S. Galli ccenobio primtim
nal. Hirs. t. I, p. 148), inanifeslo tamen anachro- fuissc erudilum, exinde auiem in Augiam delatum,
Iiismo, duni llermannuin iiosirum post Helpericum ihique lnonaciium facttim. Ac talem se, non vero
scholasliciiin, magisirum suum, anno 1005 deftui- San-Gallenscm passiiu ipsc pro.lit in Chronico,
ctiun, docendi miiuiis ibi suscepisse tradit, quo praecipue ad an. 10*8. Vidc uotani (5) sequenleiu.
ulique uecduin natus erat Trithemio quoad locum
27 HERMANiNUSCONTJUCTUS MONACII.AUGIENS. 58
rat. In qua. ulilis ille ct sanclae operaliouis alumruis, A tiae, affabilitaiis, jucundilalis et humanilalrs omni-
quamvisore, lingua labiisque dissolutis fraclos et fariae conalu sese omnibus morigerum et aptum
vix intelligihiles vcrboriun sonos qiiomodocuiique exhibens, utpote oninibiis omnia faclns, ab omnibus
traclim formaverit, laiiien audiloribiis suis cloquens ainabatur. lniquitaiis aulciu, injustiiiae ct totius
et sedulus dogmatislcs, tola alacrilate feslivus, et pravilatis ct maliliae, ycl quidquid contra Deum fit,
m dispulando promplissimus, ct ad iiiqu.isilailloriun ayersatar et impugnatqr indefessus ad usqiie Dneia
respondendo morigerus minime deftiit, sive aliquid vitae feliciter perduravit.
Upvivix dighis iiidem dissohitis scriptitabal (4), slve STUDIUM HERMANNI.
sibi vel aliis leclilabat, vel aliquibus utilitatis aut Computi igiltu rationem, rcgulas ct nonnulla
jastre neccssilalis sese exerciliis inlcnlissi.mus scm- argmneiila, in qtio priorihus cunciis non pariini prre-
pcr occnpavit, cclluit, satis luculcnter composuit ct ordiuavit; et
llonio revcra stiie quercla nihil huma,ni a sc alie- practer caetcra de naliirali lunre incensioiie regularcs
mim pulavil. Enim vero huiiiilliinae charitalis et experientissimos ordinavit [ed., adinvcnii], per quos
chariialivre humiiitalis exseculor i.ndusirjus, niirae evidentissimc sciatur in qualibel hpra diei siv.eno-
cnstos palienlloe [ed., cultor sapienliae], apparilor clis a sole incendalur.
obedienliae praesentissimus, castitatis amalur, virgi- B Ad inveniendtim quoque Itinre eclipsin regulas.
nere incorriiptionis conservalor, misericordia; [ al., expeiieniissiinas cxcogitavit, gcomctriain qnanidam
JMariae]cultor Iiilarissimus, verae [ed., integerrimae non parvre profecto, quantuni ad artem illain, ulili-
fidei orator ycre catholicus, veritatis assertor, elc.] laiis, sicui in hac nemo majortiin tanta scientia ct
catholicae veriiatis assertor et tlefensor invictissi- siibtilitaie praeditus ftiil, ipse quoque nalurali ra-
iniis, proba.tissimus religionis Christianae paedago- lione et ordiue pcr nu.meros el figuras conscr psit.
gus, non parvx vir modesliae, sobrietatis cl conti- Cantus item hisloiialcs plenarios, (7) ulpole quo
iientioe, ulpote qui ab infanlia nunquam carncs musicus peritior non erat, de S. Gcorgio, S. Gor-
iiianducarcl. Psalmodiae, orationi ct diyinis latidibus diano el Epimacho, S. Afra mariyre, S. Magno con-
officialiter satis devotus, el ante et post clericalujn fessore , et de S. Wolfgango episcopo mira suavitate
susceplum, quem Bern abhate Augiensi (5) viro et eleganlia enphonicos, prreler alia hujusinodi per-
sanclo et sapiento adhorlanle circa annu.m tricesi- plura, neuinatizavit ct composuit.
inum (6) subierat, et lotius sanctae et lionestas vitaa Libellum (8) hunc Chronicqruni ab incarnatione
exstitit adminislralor orthodoxus. Miroe benevolen- Doinini usque ad anntim siium undecunqiie labo-

(4) Ergo non usquequaqne adco contraclus fnit C ecclcs. c 32t, inler Sciiplores musicos t. II, p. 124,
llermanniis, quin manuum minislerio ad scriben- ex nis. Vindob. vulgavit cels. Gcrherliis.
diun aliqualenus sallem uli poluerii; quamvis ejus (8) Agimiis de hoc in Disserlatione prrcvia, infra.
Clironicon, et lorte alia qtioque, discinuloruin illius Cuin vero 'IUHClibrum dical, jure conjicimiis Cliro-
cpera ex labulis lierinaniii desciipla esse videanlur. nicon islud ab. Hermanno quidem fuisse ex aliis
(5) Vel sola hac Bernonis seu Bernhardi abbatis scriptoribus collectum, a Bertholdo autcm ex ejus
Atigire mcnlione Augiensis Hermauni nionachatus lem lahulis conscriptiiui usque ad aiinum ejus eniorlua-
ahutide coiuprobaliir;' quod ipse in Cbronico sat-is 1054, cui dein Vitain hanc cum cjns coiitinua-
qnoque declarat, inlei' alia ad annuiu 1048 ita scri- lione de sno adjeceril. Caeterum hunc Operum Iler-
hens. : imperator in AUGIAM NOSTRAJI ingressus vitt maniii calaloguin (hnn haud esse completum ipse cjus
alia adhuc perplnr.i ab eo
Kal. Maii novam S. Marci PATUONI NOSTRI basilicam scriplor indicat,
consecruri fecit.. . et ejus sancti festo in Litania composita dicit. Plura cerie eiiumcrat Triihemius
viajore APUD KOSacto, etc. Qu;e vero de clericatu locis mox nol. prxcci. citatis. Noiinulla etiam addit
Ilermanni hic scrihit Beriholdus, homini lantopcre soriptor Chronici Mellicensis apud Pcziiim [Script.
contraclo, ct a.l miuisleriuin allaris prorsus iuepto Austr. t. I, ad an. 1044). P. Bern. Pez (l. III Thes.
convenire hrtiii posse suapte videnlur. Unde polius Anecdot. p. n, p. 931) cdidit librum ab llurmaiiuo
crediderim illa de monachalu ab ipso susccplo csse Conlracto sciiptum l)e mensura aslrolabii, in biblio-
accipienda, quem snb clericatus nomine ob lonsuram is theca S. Petri Salisburgi reperluni, atque ex initio
srepe venire Mabillonius in Annalihiis et Aclis san- ipsus dignoscilur, quem indical Tiilheinius c 521
ctoruin passim oslendit : cdiditque Cels. Gerbertus 'D De script. eccles., ubi lamen Herniaiino tres libros
Lilurg. Aleiiian. t. II, p. 93 ex ms. riluali Rhcnau- De composilioneastrolabii, el iinmn laiilum De ntili-
gieusi btiic lempori corevoordineni ad clericum vel tale aslrolabii iribuit, de qua vero duos habel Pezius
monachum fucieiulum. Inde ctiain facile erroris ar- 1. c, p. 107, uti etiam Trilhemius iu Annal. ad an.
giiuntur, qui Ilerinannuni canoniciim fuisse scripse- 1035 se correxit. Prioreai De mensura aslrolabii
runl, quales certe in Augia Divite nunquam fuerant. Ilermanniis cuidam amicorum suormn inscripsil,
Vid. Pagitim in Ciitica Baronii ad an. 1054. sola iniliali lillera B. indicalo, qui haud dubie is
Muralorius habet annuin tricesimum ipse esl Bcrlholdiis, quem ibi pariler, ut mox infra,
(6) octavum, anhnwn suiun compellat. Idem porro Pezitis in prre-
quod qitidem ad aiinum retalis referri nequil; Berno falione lomi I cjusdem operis, fol. xxxvm, alium sc
quippe jain an. 1048 obiil, quo ilermaniias, an. 1013 codiceni in S. Einmerami mouasterio Ralishour3 vi-
naliis, 35 lantiim annos nuiiierabai: igitur de anno disse affirmat, qui libellum canninuin llermanni
Chrisli 1038 intelligi debet. Ulra vero hic sit gcnuina (Contracti procut dubio) ad .sanclimoniales conti
loctio deterininare haud licet. neat, quem forle in genere tantnm de carminihiis
(7) Intelliguntur hic rhythmi, prosa: atit etiam indicai. Creilibile autem admodtim est communi
seqtientiaein horum sanclorum honorem conciiiualru, eriiditonim fato plura ipsi opuscula fuisse suppo-
quas, lesle Trilheinio ad an. 1005, sine certo nu- sita qtiorum tamen auctor minime fueril, utpotc
mcro plures edidit. Ejus vero libruin dc monocbordo, jam quadragesimo primo vitae sure anuo defuiiclus,
quein citat idem Trithcmius libro de Scriplor. ac insuper tantopere contractus.
29 -PROLOGOMENA. 30
liosa diligentia collegit. Gcsla quoquc Chuonradi et A lam ineffabili desiderio et dileetionr futtirus illc ct
Ileinrici imperalorum (9) pulcherrinj.e descrip.sil. iion trarisilorius uuindus, cl rctcrna illa el immorta-
Libellum ad hrec de oclp viliis principalibus jijcun- Ijs vita, ul quasi nihili cl inane cuncta iransiloria
dulum, metrica diversilate Iyricutu, poetice salis hrcc omniiio rcpulcnlur, el floccipeiidaiitur a ine..
elaboravit. In horologicis el musicis instrumenlis et Tredet quidein me vivcre. >
piechanicis nulli non par erat componendis".In liis Ego autem visionis hujus et scrmonis non parura
"
igitur ct-in hujusmodi perpluribus, qure memorari slupefactus oraciilo, et ul pro lanli amici lalisquc
lion brevis est lenjporis, tjuanlum ad imbecillitalcra niagislri abscessti oporluerat, loius ilnens in lacry-
suam totus semper contintius studuerat. mis et commolus ejulalu memet sa.lis intlQccntcr vix
Tandem verocum de ergastulo mnndi hujus fasti- conlihui. Mox ilte sic me quasi zelando corripuil,
dioso sanctam ejus. animam Dei pielas diguareiur quani stupido in me obliquans Iremebundus inluitu :
liberare, pleuiilica arrepius passione decem conta- 1 Noli, anime nii, noli super ine plorare, quin potjus
bcscens dics incessabililer fere et iinmaniler laho- mihi iripudiaudo congralulare. Accipc, quxso, la-
ravit lelhali bac invasionc. Tiun quadam die summo .. bulas meas, et qu^cuni-ne aclhuc scribenda restani
mane, cum, matuliua synaxi celebrata, ego, quem in eis, imprimis lu diligentcr emenda, demum scri-
quidem familiarem prre crelcris habebal, ail lectinn B pta eis, qtii ea digiienliir, commenda. Ipse auiem
asgrolantis accessisscni, et, an se aliqtiantulum me- lete quotidie cogitans morilurura, prrepara le. sem-
lius habuerit, ab CQinquisissem, respowlil : < Noli, pcr toto nisu et meditaiu in itlipsum itcr, quia nescis
inquam, de lioc, noli me inlcrro&are, quin potius quolihet tlic vel ho.ra ine itium amlcissi.inmn.prose-i
hoc qnod lihi, in quo non parum confiiio, enarrem, qiieris. > E.t in brec verha cessavit.
diligcnler attende. Moiiar procul duhio iu hrevi, ot Dehiuc in dies, ul fit, languoie semper ingravo^
non vivam, nec reconvalescain, ideoque tibi meisque Scenle, elicu! ad exlrenia perduclus esl. Et lolus.
oiunibus.iiuice niinis comniendo pcccatriccm ani- jatn jainque ad ccelestia suspensus, post confcssio -
mam meam.. Per toiam quippe noclem hanc in ncm peccaloruni ex loto corde purissimam, et coni-.
cxstasi quaiam r.iptus fueram, et videbarinihi ea inunicalaii! devotissime Christi eucharistiam, pluri-
lncniQiia ct scienlia, qua orationem solemus Domi- bus, qui ad eiim visitandum conftiiehanl, fratribtis,
Hicam, Ilorlensiiiin TuIIii Ciceronis Icclitando et amicis et familiaribus in unum psallentibus, oranli-
inox rclectitando vigilanler percursitarc.el remanen- bus ct conflentibus, felici, quod solum seniper pra;
lis adhuc sensum et scripturam matertr», quam pro- omuihus exoplavil, consummatione felix ille et iu-
posui de vitiis diclandara quasi jam perscripserim, comparabilishoiuo Dci vm Kal.Octobris (10) feliciler
siiniliterlectitare, et idgenus niulla. Cujus nimirum ^ oinnino exspiravil, et suis omnibus planclum rc-
jtisiinctu et horlalu leciionis lanlo niihi toius hic liiiquens non modicum in pra:dio suo apud Allcs-
praesens munJus cum suis omnibus, et ipsa haec liusan (U) officiose lameutabilihus exsequiis tumu-
vita mortalis coulcmpttii et tredio est, el e coiiirari» lalus in pace requievit.

(9) Idem testalur Anonymus Mellicensis el Olto ciini Hermannus nonnisi 41 annos natus obieril in
Frisingensisiii Chronico, 1. vi, c. 55 ; Cteterum tam stio Augiensi coenobio, dein niajoruni suoruni ino-
ejus (Henrici II!) quam patris sui (Conradi II) acius iiiiiiieiilo in Alleshauscn illatus. Crclerun>.Aiigieu-
et virlutes Uermtmnus Conlraclus in libello quodam, sem Ilerniauiii nionachaltim coiura Tiitliciiiiiini
quem ipsi deslinavit, luculenter salis disseiuil. Ex egregie viinlicavit Joauues Ego libro De viris illu-
quo siiiupia sunt quae iilem Otto, 1. c, cap. 5!, slribiis Augieusihus, cap. 28, apnd Peziuin Tlies.
Iiahet : unde esl ilte rliylhmus Hermanni Conirucli Auecd. I. I, p. 111,p. 68S, ubt plura de ejus Chro-
de prtrfato triumpho (Ueiirici 111contra Ungaros) 711« nico referiiniur.
sie incipit : Vox hrec melos pangat. Ihinam ilhnn (II) Villam Alesliusin nominat ipse Hermannus
aliqiiaudo iu suis scriniis ililigeuler perqiiisiluni pro ad an. 1052, mairein suaiu ilii sub capella S. Udal-
historiae pairiae bono publica lnce douaret solers rici ase constructu in sepuicro quod ipsa sibi prcipa-
niiidam bibliotliccarius. raveral, conditain scribens. Qui adeo locus ejus, titi
.,(10) Diesbaecesl 24 Septembris, qua memoriam D hic llermanni, prrcdium fuil, haud duhie iu Vcrin-
Ilermanni inter sanctos praitennissos f.ciuni Bollan- gensi coinilalu situs. QuoJ si de anliquis talissiini
diani, uii et «lie 19 Jidii, seu poslriilie naiiviialis oliui liujits comitaius liihitihus ccrlo constarct, tle
cjus, ad tpiain Bucclinus euin in Menologio Bcne- hujus quotpic loci sitti ambigere haiid licerct. Duac
dictino ciiin beati tiliilo coiisignal, quamvis nullibi namqiic ejusdein fere noininis villre in eoileni Sneviai
liuciisque ecclesiaslictiiti cullnm olitiiitieril. Kmor- traclu orcurruiil, uua Alscliausen seti Altznliausen
tualeni annum 1051 hautl expressit sctiptor, id ad- nunc dicta, seiles est conimendatoris provincialis
i-.olasseconlentus, illiim Chronicon ad anniim mor- Ballivite Alsatia; et Burgiindiaj, qure an. 1264 ordini
tis sure perduxissc, quod ex tliciis in Disscrlalione Teiilonieo cessit, ac laciini Botlamicnm propius rc-
fin. 1U54 intlical. Quod vero ad an. 1043 scribil spicit, iu rurali capitulo Sulgaviensi siia. Aliera csl
Trilhcmius (Annal. t. I, p. 181) : Anno prtvnotuto Aleshausen prope lacum Pliiniarium seu Biichau-
Hermiinnus Lonlraclus ex comitibnscle Veringen mo- giciicem in capitulo rurali Biberaccnsi. Ilrec ipsa
naclius noslri ordinis coenobn S. Galti in Suevia, forte nominiiin similiiudo scripiorcs in Iransvcrsuni
liomo in omni liileralura daclissimus, non sine o;ii- egeril, ul unam alteri siihsiitucrent. Biuschius ulruiii-
nione sanclilatis moritur...'.. qni schola; monaclioritm que locum distiiiguit, diim de episcopatibus Gcrma-
in cotlem loco plus quam xxxvin nmiis gloriose prtv- ni;c scribcns, priorein quiilein locum Hcrmanni se^
fuii; ex hucusque clictis lam quoa.l habitationis lo- pulturre tribuit, ac iu Lainbeiio Coiistant. episcopo
CIIIII, quani lempus obilus, el anuos prrcfeclurje lbidcin lenerriiua et iu cineres jain resolvi incipicn-
scholaru;!! pcrpcram scripta coiivincunlur, lnaxiinc tia ossa sibi an. 1548 oslcnsa fuisse leslatur. Con-
51 HERMANNUSCONTRACTUSMONACH.AUGIENS. 53

USSERMANNI DISSERTATIO PR^VIA

DE CHRONICO

HERBIANNI GONTRACTI
EJUS EDlTIONtBUS, MSS. CODICIBUS,ET NOVJS HUJUS EDITIONIS RATIONE.

(Germania; sacrce Prodromus, tom. I, pag. 10.)

Herrnanntim, a membrorum fere omnitim para- A cam quoqueet gesta Chonradi et Heinrici (Cresarum)
lysi Contractum vnlgo diclum, noliorem esse quam composuit, in quibus omnibus virtus illius salis eni-
ut mulia commendatione imligeat, in confesso cst tuit.
inter enulitos, quortim passim encomiis prrcdicattir. Alque hoc qnideni Chronicon , uti reliquis ejus
Ex his Joan. Trithemius, in Annalibus Hirsaug. ad operibusob suam in palria, medii praesertimoevi,
an. 1005, iiliim inler omnes Germanirc doclorcs sui historia utilitatem merilo prreccllit, sic solum fere
temporis philoso.phum,rhetorem, astronomum, poe- ex omnibiis, si pauca excipias, relalem tulit, subsc-
tam, musicum et theologum celeherrimum appellat. quis dein hisloricis, maximequc clironographis, ba-
In ejusiem Calalogo virorum illuslriiim Hermaniitis sin quasi et veluti fontem pror-benseorum annalihus;
vir audit i;i divinis Scripturis erudilissimus, et in unde temporibiis suis anliquiora ut plurimum hau-
scrcularibus lilleris otnnium doctorum sui tetuporis serunt, ac sua quoquesibi magis nota pro locoruin
doctistimus , trinm linguarum , Grccccv, Lalinm et el lemporiini diversitale aut cidem inseruerunt, aut
Arabicceperilissimus, alque llebraica: non ignarus, particularia regionibus suis lninus congrua' omise-
vita quoque el conversationedevotissimus. ln neulro runt. Ciijusmodi chronica Hermanno quasi supcr-
tamcn loco inlcr opera ah ipso composita Clironi- strucia hic recensere, iinmeiisiiin foret aeque acsu-
con quoddain reccnset, bene vero in libro De scri- " peifluum, cuin id passim in chronicorum colleclio-
ptoribus ecclesiasticis, ubi Hcrmanno libriim Dc sex nibus obscrvare liceat. Nempe uti Hermanno ante-
mundi relalibus ascribit, quo nempe liiulo illud ad- riores plerumque Bedae Venerabilis librum Dc scx
huc in edilis praenotatur, quamvis perperam, ut mundi rctatibus fiindamcnti loco posuerunt, sic illo
deinceps dicemus. postcriores, in nostris saltem parlibus, sua chronica
Jam anle Trithemium Chronici Augustensis scri- Hermanno superslruenda sibi stimpserunt. Et jure
ptor exeunte saeculoxi, quo mediante obiit Herman- quideni, utvidetur : sive enim facla relati sure vici-
nus, illiini sui sseculi miraculum cunctisque in acu- niora aut coaevaspectemus, plura sane ignota nobis
niine ingenii prreeminentem vocat ad an. 1054. hodie forent, nisiejus industria posterorum niemo-
Anonymus vero Mellicensis, ejusdem ferme temporis riae fuissent conservata; sive lemporum supputalio-
auclor, cap. 91 De scriplorihiis ecclesiasticis : Her- ncin altendamtis, illa plerumque crcleris acctiratior
mannus, inquit, Conlractus, Suevigena, philosophus est, nisi qiiando aberrans scribarum calamus falsam
in compulatione subtilissitnus exstilil. Enumeralis temporis seu annorum notam prrcposuit. Sticcincta
dein aliquol ipsius lucubralioiiibus subdil : Chroni- denique narratione paucis mulla complexus geuuini

snllus hac de re D. lgnalius Depra nobilis de Plain, C Ilcrmannum an. 1052 sua manu notat, Alleshausen
diclaecommendrecniisiliarius id, nobis in rcsponsis sub ililione abbatis Marchlallcnsis, ubi condila sit
dcdit, se prreler comniunemde Hermanno ibi sepnlto llillruilis, ab Altschausen equeslri dislinguens. Ve-
traililionein in illius scriniis nil reperisse, nisi duo rum illtic quoque dalis lilticris nuliiim lmjns sepul-
translalarum qiiarnni.laii) cjus reliqiiiaruin apogra- cri, ant capelite S. Udalrici, sub qtia condila sit,
plia iiistriiinenla, vi qiiorum an. 1631, ossti tria cor- vesligium, anl ultam saltem 1'acli hujus meinoriam
poris B. Hermanni Conlracti ex ejusdem loculo, qui rcperiri didici. Quanqtiam alias locus iste certe ad
in Altschctusenasservatur, translata perhihcnlur ad Veringensem comitatum pcrlinuerit, a principali
Ocbscnhiisanum monasteriiim, uti et a 1626, 18 Maii ejus cognomine oppido baud adeo dissitus, uti Alt-
alia ad Weiugarlensc, qure Biicelimis in suo Meno- schaiisen in Algovia. Slet lamen interim sua tliclis
logio recenset, sacrum scilicet capilis verticem cum scriptoribus fides; nobis saltem persuadere haud
brachio et aliis aliquol sacris ossibus. Umle de locnlo1 possumus Hermannum, in Augia dcfiinclum, in alio
seu septilliira B. Hermamii apud Altschaiisen hati-l exlra eam loco sepeliri voluisse quam ubi malrem
diibilari posse viietur. Hiltrtidem vero inatrem Her- siiam bmnalain noveral, quive ulrobique Alleshusan
manni in Allesh-iusen conditam scribit idem Bru- dicilnr, untle facile dein Allshusen et denique Alt-
schius in Chrouologia monasleriorum Germanire ini scliusen efformari poltiit; qnem quidemMocum ceu
historia Marchtallensis canonicorum Pricmonstra- eelebiiorem alteri ignobili, cl (iliali tantum ecclcsire
lcnsium ccenobii, in qua Jodorus abbas an. 1401 sub paruchia Seekirch hic pro utriusque et niatris
electus Alleshusiumad lacum Buchoviensemseu Plu- et (ilii sepiiltura prxferenduin censeinus. Sed de
iuarium einisse legitur, ubi Hermanni Contracti mu- D Hermanno hucusque saiis.
ter cubat. Idipsuui quoque Buccliuus in margiue atl
33 DISSERTATIO DE HERMANNI CIIRONICO. 54
chronographi patres, si quis alius, Hermannus prae-.\ fuisse, quamvis perperam, asseruit. Id vcro singu-
primis suslinuit. Yerum de his alii judicenl; no- lare prrestilit Ursiisius, quod priori texlui ab anno
strum interim est ut de Chronici hujus editionibus, Christi 378 in allera columna diversum adjungat,
niss. codicibus, ac noslrac hujus edilionis ralione desumplum ex srec xn codice mss. monasterii
pauca praevie disseramus. S. Georgii, quod nunc Villingre est, quive an. 1768
§ I. — Editiones Chronici Hermanni. cuni uostro D. Blasii monaslerio in cincres abiit.
I. Celebralissimi hujus Hermanuiani Chronici Atquc hunc quidem codicem, ceu jam impressis
plures bucusque prodierunt ediliones, adeo lamen multo copiosiorem, magisque emendatum, simul
inler se diversre, inteipolatre aut truncalse, ut quoe- edenduni censuil Urslisius; in hoc lamen suo judicio
nam iliarum genuinum Hermanni parlum exhibeat, haud parum deceptus, cum Hermanni genuini non-
incerlum plane sit ac dubium. Qnae quidem tanta nisi quoddam compendium sit, idque nec inlegrum,
diversilas unde potissimum provenerit, postea in- nec ctim ipso Chronico satis hinc inde concordans,
dicabimus, cum prius de ipsis editionibus nonnulla prout infra de codicibus acluri demonsirabimus.
dixerimus. ~ In hoc vero praestat Urslisiana editio quod duplicem
H. Primtis Hermanntim cum aliis scriploribus pu- pariter Ilermanni continualioncm subjungat, ab
blici juris fecit Joannes Sichardus Basileacan. 1529, 6 anno 1054 deductam, unam qiiidcm hreviorem ad
ex codice, ut videtur, San-Gallensi, quem vero al- annum usquel066, ampliorem vero allcram usque
teratum fuisse et subin inierpolatum multa evin- ad annum 1100, de quibus in sequcntibus aciuri
cunt. Incipit enim a mundi creaiione, toiumque SBIilllS.
opus, De sex mundi retalibus inscriptum, ad verbum VI. Mancum igitur hucusque, aut minus saliem
fere ex Venerabili Bcda tiaiisiimplum est usque ad exacltim in edilis vidcri poterat Hcrnianni nostri
Chrisli nascentis tempora, unde Chronicon suum Clironicon, dum illud subilo auctius iniilto magisque
auspicalus dicilur Hermanniis in ejus Vita; quod complettim dedit Heniictis Canisius lomo I Antiqua-
vel exinde quoque eruiiur, cum ab eo tempore rum Leclionum vet. edil. anno 1001, etc, ex cujus
plurimum a Beda discordcl. Unde mtillum a vero editione posiea in Bibliothecas Patrum Colonieusem
aberr«ni qui Hermannum Bedae lantum cotnpilalo- lom. XI, cl Lugdunensem tom. XVHI, transiit, re-
rem exisiiniant, ut postea videbimus. Ut ut vero cusum a Jac. Basnagio, tom. III novaeeditionis an.
deiuceps Sichardi edilio cum codice Augiensi in ple- 1725, unde excerpla nuper detlit P. Bonquet sodalis
risque convenial, multa tamen inlerpotaia contiuet, Maurianus in amplissima sua Collectione scriptorum
facla aliis aunis recenset, et plura subinde omiitit reruni Francicarum, toin. III et seqq. Ipse aulem
usque ad annum 1040. ubi rursus cum Augiensi C Cauisitis illud stium Chrouicon deprompserat ex ms.
concordat. codiceAuguslano monasterii SS. Udalrici etAfiae,
III. Primam hanc Sichardi editionem ad verbum quod ipse in ejus fronle asserit esse ab Urslisiano
expressil Joannes Pistorius in sua Scriptorum Colle- longe (liversissimum et locuplelius : quaeeliam catisa
ctione, ilem Basileae an. 1536, ac rursum an. 1613 fuit quod primo quidem communi erudilorum ap-
Francofurti procusa, et ipse tamen alicujus mss. plausu fuerit exceptum Nec id sane immeri.o,
codicis subsidio deslitutus: unde par de utraque quippe quod pluiinia conlineret qn;e in bucu-que
judicium ferendum est; cui recte adeo Guudlingius impressis desidcrabanlur. Verum brevi post adver-
parvum pretium statuit. In eo quoque amhae con- terunt sagaciores molem illam tanlopere dilaudalam
veniunt quod Clironicon Hermanni a condito mundo excrevisse tit pluriinuin ex interpolalionibus codici
usque ad an. 1066 nati Christi perducaut, Bertholdi Aiigiistano absque omni deleclu insertis, et sine
nimirum continualionem absque ulla ejus mentione crisi exinde vulgatis, ac vel Hermanno posleriori-
imraediale suhjungenlcs Hermanno, qui tamen jam bus, vel ab ejus saltein inami alienis. Atque hinc
an. 1054 seribere ac vivere desiit. factum est ul viri docti non pauci, interque eos
IV. Pistorii Hermannum novis curis emendalum, Bollandiani agiographi tom. I Sept., pag. 540, et
cl ex Urstisii acCanisii editionibus auclum. Burch. " tom. VI Junii in appendice, p. 89, Can.siana; edi-
Golth. Struvius poslea Ratishonre an. 1726 vulgavit, tioni, innumeris insuper niendis respersae, minus
cujus preliuin ex cilatis el mox iudicandis editioni- lidentlum rati, eidem piinres eiiiiones, etsi minus
bus aestimandtimest. Porro el hacc, uti prior Pisto- ainplas, prreferendas censuerint, uipote magis siu-
rii, a condito orbe usque ad an. 106t>dccurrit, nulla ceras nec tol erroribus obuoxias. Haecporro magis
prorsus alicujus continuationis mentione facla. dilucidahii codicum manuscriplorum recensio, quam
V. Tertia, eaque melior, et hucusque oplima hic iiisliluimiis.
Hermanni editio debetur Christ. Urslisio, quain § II. — Codices Manuscrtpti.
tomo I Scriptorum Gennanicorum, Francofurli an. VII. Omisso hic codice Schardiano, de quo jam
1587 et 1670 vulgato, inseruil, ubi Hermaimum si- diximus, alios examinabimus, praeprimis San-Geor-
slit a Sichardo excusum ex antiquo exemplari carno- gianum breviorem, unde Urstisius ex parle, et Au-
bii San-Gallensis, ul ipse quidem exislimavil, indu- gusianum pndixiorem, unde Canisius iiilegram suam
clus haml dubie a Sichardo, qui in praefalione sua edilionem adornarunl. Alque de primo quideni, ut-
Uennaiini ephemerides in D. Galli cceuobio exarntas potc jam deperdito, nec ab Urstisio satis cura:e de-
S5 HERMANNUSCONTRACTUS MONACH.AUGIENS 36
sciipto, judiciiim ferrc haud liceret, nisi ex insti- A sunipia. Ul igitur Ilermannum brcvioreni ex Ber-
tuia Urslisianrc edilionis collatione cum alio, qui noldo integrum haberemus, variantes quoque dl-
nunc.in eleclorali bibliotheca Monacensi asserva- clum anuum proccedentes uancisci curae fuit. Has
ItiT, priori pcr omnia fcre simili codice, cerliora vero summa diligcnlia a se excerptas, et ad anli-
edocereiiuir. Ilunc describit cl. OEfelius(l. I Scripl. qiuim Urstisii codicem exaclas, humanissime sub-
Boic., p. 652) codicem esse membranaceum in forma misil plur. rev. el cl. D. Haii, erudiiissimus eleclo-
quarla^ qui prteter llermanni Chronicon, conlinuatoris ralis bibliolhecaeMonacensis praefecti vices gerens,
quoquec;its(f(?mB«rl/ioWiConstanliensis (<yuiin codice cui grales hic publico noniine persolvimus. Ex ejns
Boiuoldus vocatur) continualionem ab anno 1053 ad insuper iitteris discimus, Bemoldi codicem perinde
annum usque 1100 compleclilur. Esl aulem ille aucto- ac illuin Sichardi a sex mtindi aelatihiis, quae Vc-
ribus suis cocvvus,ab ipsoqueBernoldo exaralus : id nerabilis Bedacsunt, ordiri, a nalivilale Doiriirir
qnod ipsa scriplura liturceque, nec non rasa sitbiitde autem usque ad ahnum 578 piurimum ab eo dis-
membrana, omnia quidcm ab eadem manu, alramento crcpare, proul ex noslra editione legenti patebil.
tamen et tempore diverso ctiicla, mutaia et correcta In eodem codice San-Georgiano continebaiur
non obscure videnlur innuere. Esl hoc ipsiim de Ber- aliud parvum Chronicon a nalo Christo usque ad
noltli codice judiciuni, quod de suo San-Georgiano B an. 1153, cadem prima manu descriplum, abinde
tulit Urslisitis : auctorem hunc fetum illum primo autem a variis usque ad an. 1627 conliiiualum.
vlcunque formatum lambendo deinceps magis potitum Prior cjus pars, a sequioribds subin intcrpoiala,
et exaclum reddidisse. nonnisi sumniarium quodtiamseu cdmpcndium eraij
Pergit porro OEfelius dc codice stio disscrens: Hermanni Contracti praeCipue, ex qua nonnulla
Titulus minialus cotlicis magis eliam conjeclitritm adliuc fragmcnia in adversariis noslris collecta rc-
firmal; qui ita habel: H.BCSCNTCHRONICA BERN. I.DI, perimus, quoequanlum ad hisloriam palriam per-
QILE CONTRADIDIT MONASTERIO DOMINI SALVATOHIS,tinent, sub tilulo Chronici Georgiani suis locis in-
Scliafhuscnsi iiiiniruiii. Qurc vcro sint illa Chronica screnlur.
a Bernoldo exarata, satis declarant qure ibidcm in IX. Deleclo jam fonte San - Georgiani codicis ,
inargine litteris valde ininuiis expressa leguntur: qui praeter paucas interpolationcs ipsissimus csi.
Iitiunl auclores chronicorum Eusebius, Hieronymus, Bernoldus a nobis edendus, simtil eliam Murensisel
Prosper, Dionysius, Jordanes, Beda, et noslri tempo- Engelbergensis codicum natales depniiendisse no-
i «s (sreculinempe xi) Hermannus, el deinceps NOSTEB bis videmur. Celeberrima ista duo Ilelvclo-Bene^
(adeoque ipsius Bernoldi nianu exarattis) liber, sui dictinac congregalionis monasleria jure inter religio-
lempoiis descriplores. Htcc quidcm omnia stib Chro- C sas suas colonias recensel noslrum D. Blasii mo-
iiicoruin Bcrnoldi nomine in aulogr.ipho isto codice nasleiiiim, quod de Murensi quidem priucipali ipsa
voniiint, partim quod ab ipso in uno volumine sint cjudem ncin haud diiTitenliir (Hist. Nigrw Silva;,
conscripla, partim vero ac praccipuequod ab eoilem 1.1, p. 247) juxta qure sub Gisilberto S. Biasii ah-
in compendium velul redacla ex Ilermanno; non bate Liiitfiidns, ejusdem ccenobii monachus, ahlias
eiiim ipsum Hermanni Chronicon dedil Bemoldus, Murensis coiistilulus cst, referente Bernoldo in
sed ejus cpilomen diintaxat, cui suam tlein conti- Chronico ad an. 1096, dcfunclus. Sub hoc vero :u
nuationem, atit proprium potius Chronicon sub uno S. Blasio descripttis videlur iste codex, ir.deque
narrationis lilo annexuit,qiloil hic subdenominaiione fratiihiis Miircnsihus directus; linil qnippc ad an-
NOSTRi LIBRIindical. De quo plura in disquisilioni- num 1091 , circa qua; tenipora Colonia e S. Bla—
bus ad Bcrnolduin prreviis occurrent, ubi is niona- sio isltic deducia est, nec ulla prorsus in eo dicli
cbis S. Blasii vindicabitur. Murensis ccenobii meiitio rccurrit, qiiam profeclo
VIII. Ex hoc vero Monacensi codice OEfoliusI. c baud oinisissci scriplor si illtun in loco isto cxa-
varianles dedil lecliones ad San-Georgianum Ur- rassel.
slisii, scilicet ab an. 578, a quo hic illtim cxorsus Ut tamcn, quod res est, dicamus, Chronicon in
est, niolus haud dubie illis qure in codice Bernoldi " codice isto coiileiitum non tam Ilermanni censen-
aiiiographo posl nunum 577 legunlur, et forte in duin esl quam compilatio qureilam cx variis chro-
San-Georgiano liabchaniur, verbis : Hucusqtte chro- nographis collecta. BernoLluin qtiidem arguene vi-
ttica Eusebii Hieromjmusperduxil. Hinc aulem usque detur ejus iirilium ab anno 144 post naium Christum
ad millesimttm LIV annum ab incarnatione Domini (priores eniin anni desunt usqtie ad aunum 578) ,
dominus HEISEMANNDS sua Chronica perduxit. quoctim ab illo lempore exacte plerumqtie congruit
At vero, cum llcrmannus, lesle Vitre scriptore, adeo, ul qure in Bernoldo Monacensi ad marginem
Chronicon siitnn ab incarnatione Domini ordiatur, subinde notantur, Murensis ut plurimum ipsi texlui
etsi ex Eusebio el Hieronymo potissimam partem inseral, ac ad illum aiiniim allegata eliam Bernoldi
depronipliim , illa cliam quae inde usque ad an- verba notel: Hucusque chronica Eusebii Hieronymus
iitiiii 578 dccurruiii, ad Chronicon istud pertinere perduxit; hinc autem usque ad millesimumLI V an-
dubium nullum esl, eo videlicet modo quo anno num ab incarnutione Domini dominus Heremannus
iilo postcriora Hcrinanno iribiitintur, quamvis ex sua Chrenica perduxit.
1'rospero aliisque Clironicorum scriploribus de- Qtiis abhinc non exspectasset texium llermai.ni,
s-) DISSERTATIO DE IIERMANNI CHRONICO. &S
sive treviorem ex Bernoldo, uti hucusque; vel pro-1A 484 in Galliis acceperit, devicto per Clodovetim
lixiorem et geiutinum ex Augiensi, uti ab ahno Siagrio, regnoque ad Merovingos inde translato.
1045 ad fineni usque faclum est? Et tamen exinde Porro a fronle Murensis btijtis cdiicis compacluni
Hennannus vel maxime inierpolalus esl , prrecipue est aliud brevc Cbronicon a diversa manu ejusdem
ex Reginone Prumiensi, atque subin aliunde eliam, tamen srccnli xn characlere exaratiim, et decurrons
et quidem a diversis, ul viilelur, scriploribus; srcpc abanno 598 usque 1175, ila quidem lilVelul epito-
cnim uniim idemque factuirt aliis vcrbis diversisquc nien coutineat primo quidera Her.naiiiii Coiitracti
ahnis illigattir, nulla prorsus habita geslorum seriei usque adan. 105\, abiiuleveroBernoldi usque 1100,
aiit icmporum ratione. Noiaiur cquidem post annum qiicm dein usi[iie ad annum 1175 prosequittir.
906 lillcris minlatis : Htfcusqtte Chronica Becjinonis, Insertuni vei Ocsl tabulis chronotogicis cpaetarum;
et sequunlur Chrnhica: Ilermanni; verum eodem unde srepe contigit ut, deficienle ad annum assigna-
inani promisso : qure civim ab illo anno sequunlur, tum spa:io,rcliqua ad alios annosvaeuos ante vel re-
tam parum Hermanni stmt aC priora, secl auonymi tfo adnotanitir: qure adetj inde extraela stiis locis
illius scriploris, quein ceii Regiilonis conlinuatorem posuimus lllud ChrOnicon inscripsimus Chronicon S.
eidem subjungii Pislorius. Sed nec ipsum iiiiegruni lilasii, ob eaqurc de nionasterii hnjus rebus maxime
cxhihet; nam ad aiiiiuiii 959 in medio textu filum " post Hermanni rctatem soepiusrcfert, lacito plerui-
abrumpil, ac deinceps ab imno 940 Hennannum que cjus iiomine, quo ipso scr;])toi'cur dicli ccenobii
sislil, prout m Gotlwicensi codice mox describendd fuisse aluninuni, suumque Chionicon ibidein exa-
inagis adliuc contraclus habettir. ra::se satis evincitur; de caeleris enini inonasteriis
Eadem prorsus codicis EngelbergCnsis ralio est, agens, suis ea ivominibus iinlicat.
qui cum Mtirehsi in omhibus congruit, ex eodem Multa de eo disscrit cels. Gerhdrlus in Ilislorirt
ipso, ut videtur, descriplus. Neuler adeo usibus iNigrreSilvae, tom. I, p. 590 seq., etclar. P. Mauri-
noslris in hac editione inservire poluit, nisi in ul- lium Vander Meer llhenoviensis ccenohii hislorio-
timo Hermanni decennio, qiiocum lunc piimum graphum secutus, auctorem illius conjicit D. Frowi-
conveniuni, et sic Hermannum ad tillimum trien- iium cx monacho Blasiano ad ahhriliani Eiigelbcr-
nium nobis inlegi'tim conservarunl, qui in Augicrisi geiisem circa annuiii 1147 assumptuni, uhi ciiam, ut
codice cxferisque ex illo transumpiis, illo tempore ibid., p. 421, noialitr, an. 1178 decessil, rclii tis ibi
siancus est. codicibus sua manu scriptis, qiiaui in Chronico'
X. Nolari vero merentur qure in utroque hoc co- quuque sibi dcprehendisse visus csl laudalus vir
ctice ad an. 741 leguntur, ex Pagio tamen ad an. doctissimus.
725 speclanl : Hucitsque Beda veiterabitis presbyter C Ut ut vcro Frowinum istum sibi vin.licenl Ein-
Clironicam suam in mujoii cle Temporibus libro per- sidleuse et San-Blasianiiin monasteiia, ulriusqiia
duxit... Sed mulia intermista suiu de chronicis cu- forte successivc alumnum, illtim tamen Cltronici
jusdam Beginonis Brenicnsis (leg. Pruminnsis) ab- lnijusfuissc scriptorem duhium adliuc remanere po-
batis, qui descripsit ctb incarnalioite Domini inci- tcst. Quid eniin causre sit cur ipse nullam prorsus
piens, el per.ingeiis usque ad DCCCCVI. Abhinc sui monasierii, cnjus abbas postulalus fuerit, scd
(scil. an. 727) autem qucesequuutur, sumpla sunl ex tinius duntaxat sui San-Blusiani menlionem fecerit?
apicibus QIATUOR AUCTORUM , videlicel prcenomincili Occurrit ibi qiiiilem ad an. il-li), sed rcceiiliore
Bremonis (Pniiniensis) abbaiis, domni Ilermanni manu adjecta hrec )iotu : Eodem anno ihcepta ent
Conlracli, el di.cipuli ejus Bertholdi atque domni hccccella ab abbctteAdscheiino, sett vcrius ab Ailel-
Bernoldi presbyleri S. Blasii. Hic fontes simul in- belino, qui an. 1124, Non. April., a Callislo II pri-
(licantiir undc stia haiiscrtiiit coiicis istius compi- vilegium conliriiialiouis accepit, itemqiie aii. 1125
latores, simulque aperte nolaliir dislinclio inlcr ab Heinrico V imp. (HERRCOTT Geneal. Hubsb., toni.
amhos Hermanni coniinuatores, Bertholdum scilicet II, p. 143), in cujus diplomate regulare hbc niona-
ejus discipiilmn, el Bcrnoldtim S.BIasii presbylcrum, sleiiiim leinpore Henrici quar.i regis Roinanorum
ambcs in unum Beriholduin Conslanliensem pres- honorifice coiistruclum dicitur. Cuiii ergo ille jam
tiylerum hucusque perperain confusos. an. 1106 obievii, jam tum haec ccila cous.riicla esse
XI. His demiim codices isti subjiciunl qurc iil dcbuit, nec adeo prinium an. 1120 inccepia, ut mala
fine libri primi chronici Reginonis leguntur ad an- fert dicta inlerpol.itio, qure eliain deest in ipso hu-
lium 741 : Hucusque regnum Ronianorum, ex hinc jus Chronici excniplari Engeliiergensi : ubi lamen
Frattcorum supputatur; qure utique reclius ad liunc alia a secunda inanu inseruu;ur, uti, an. 1125 obitus
anniim perliuere videntur, quo palreCarolo inorliio Conradi tle Seldenhuren fundaloris; an. H51,obitus
Pippjms secnndai slirpis rc-gumFrancorum parens B. Adellielmi; an. 1178, domnus Frowinus ver.era-
primum polestate, dein an. 752 nomine quoque re- bilis abhas noster II decessit; itein aii. 1187, obittis
gio Francis imperare ccepil, quam ad annniii 726, B. Bertholdi; an. 1125, Heiiuicil; an. 1241,IIeinrici
quo in plerisque eliam ediiis nolantur, lempore II, et an. 1250, Wernheri abbatum celebris istius
prorsus incompetente, Caroli scilicet Martelli, dum monasterii. Qure igilur postea addita fuissc v.den-
ailhuc Merovingici primre slirpis reges praeerant. tur htiic San-Blasiani scriptoris Chronico a qtioJam
Quauivis alias Ronianoruin regimin fineni jam an. Engelbcrgensi nionacho, sive defunclo jam, sive ad
39 HERMANNUSCOJNTRACTUSMONACH.AUGIENS. 40
infulas Angelomontanas assumplo Frovvino. Certe t i ceus is est, et ex Augiensi codicc descriptus srcculo
in memdraio Chronico tiltima S. Blasii mentio occur- dcmum xiv jam ad linem vergente. Constal idparlim
rit ad annum 1145, quo illum Engelbergensis mo- ex ipso characlere, parlim et proecipue cx frequen-
naslerii rcgimen suscepisse ex domesticis suis mo- lissimis interpolationibus, Hermanno mullum poste-
numenlis conjiciunt Einsidlenses noslri eruditissimi rioribus, quae successive in codicem Augiensem tam
sodales, Necrologio maxime, in quo ad dicttim an- in margine quam reliquis spatiis vacuis irrepscrunt,
num 1145 Frowiniana seu prior manus desinat. atque ex hinc una omnes in Auguslanum qtioque,
XII. Rccensitis liucusque Chronici Hermanniani et inde sint omni crisi in Canisium migr.iruai. Sed
codicibus, ut ila dicam, doinesticis, adnumerandus et ab ipso suo prototypo Augiensi srepius discrcpat
quoque venit Gollwicensis, in celeberrimo hujus no- ectypon Augustanum, in quo facla crehro ad aliuni
minis Atislrire inferioris monasteriorcperliis, in quod annum referunlur, aliquando intcgra commata oin!t
pariler e D. Blasio prima fralrum colonia immissa lunltir, aut perperam etiam exaraulur. Rem uno
est, duclore Ilarlmanno abbate, tili Bernoldus in exemplo declarare sulliciat, uti saltem in Basnagii
Chronico ad annum 1094 enarrat. ld vero peculiare etlilione legiiur. Augicnsis ad an. 1021 scribit :
habet codex isle, quod prinium an. 726 incipiai, Irmentrudis Buochaugieusis abbalissa venerabilisde-
atque Bernoldo mullum adliuc brevius Hcrinanni 1} cessit, eique Abarhild abbalissa successit; cujus loco
compendium sislat,ab anno atitem 910 usque 1052, ms. Augustanum, et ex eo Canisius sensu plane con-
quo Dnit, cum Murensi ac Engelbergensi fere ad trario ponit : Irmenlrudio Rrdchaugiensis abbas
verbum concordel. Fallor, aut hinc transumptiisesl obiit, eique Abarhild abbas successil. Qtiod quidem
codex Mellicensis, quem edidit P. Hier. Pez lom. I Mabillonium, et quantum virum? co usque in Irans-
Script. Ausir., p. 163, quo Hermanni Chronicon versum egit, ut tom. IV Annal. Bened., p. 279,
pariter continelur ab iucarnalioiie Domini. Hic eniin nescio quod ignotum monasterium exinde conjece-
cum Gotiwiceusi ab anno 726 tisque 1040, ubi hic rit, cujus memoria jam excideril. Nec semel idem
fusior esse incipit, idem ad apicein est, exceptis dun- peccatura peccasse conlenius, ad an. 1027, loco
taxat particularibus quibusdam, Atigire el S. Galli Hdtegart Buochaugia; abbutissa efficilur, quod habet
ccenobia speclanlibus, qure soepius omiltit Melli- Augiensis, rursus crassa negligentia ponil Ililtigart
ceiisis.eorumquelocospecialia quredain Auslrire sure Buchaugia: abbas efftcilur. Plures ejusinodi haud lo-
gesta inlerserit, salvointerimmanente reliquo textu. lerandi errores nolanttir infra § III, n. 19, qui lamen
Dealtero Gottwicensi cotlice, qui Beruoldura auclio- omnes a lcctoribus facile deprebendenlur. Accessit
rerii coinpleclitiir, dicetur alias. ad errorum et deceptionis cumulum, qnod Canisius
XIII. Dtim vero cuncli, quos hucusque recensui- ' J codicem suum, aliunde sat depravatum, majoribus
mus, Herniaiini codices tam apte non in generalibus adhuc a se mendis respersum vulgaveril, el sic ma-
modo, sed vel maxime in particularibus Constan- jorisquidem molis, niinoris tanieu lidei Heruiaunum
tiensis diceeeseos rehus enarrandis inler sese con- orbi litlerario oblruserit.
senliunt, omnino in eadem quoque dicecesi exarati XV. Codici Augustano, si sphalmata excipias, ma-
videntur, et qtiidem, ut ex jani diclis haud immerito gis qiiain creteris edilionibus convenit anliiiuissiuius
conjicimtis, in nostro D. Blasii monasterio, el a plu- codcx San-Emmeramensis principalis Ra;isbouae
ribus scriploribus, agmen tamen ducente Bernoldo, monasleiii, srcculo xi haud diu post Hermanni lem-
chronicon Hermanni in compendium quoddam redi- pora scriplus ibidem, ul patel ex iis quae de S. Em-
genle, quod dcin aut magis adhuc contraxerunt, meramo et Ratisboua occurrunt, omissis nonntin-
aut ex aliischrouicis plus minus interpolarunt, aut, quam illis quae Conslantiensem Hermanni dicecesim
prout a Beinoldo conlractum erat, descripserunt. coiicernunt. Orditur autem ab anno 578, ut Urstisii
Ko enini lempore descrihendis libris el maxime San-Georgianus, et ad annum 1054 desinit.
chronicis unice fere vacabanl monachi, unde etiain XVI. Ex eodem quo Augustanus fonte Augiensi
lanta chronicorum, a inouachis plerumque conciu- profluxit etiam Einsidlensis coilex, niediante saeculo
natorum, farrago. Ex hac jam lilteraria penu fratres xtv in Fabariensi monasterio scriptus, proul in ejus
ad exlcra monasteria iiislilucnda dimissi prreter fronle alia manu notalur : Islum librum fieri procu-
caetera necessaiia codicibus quoque iiistruebanliir, ravil Hermannus, genere de Arbona, abbas hujus mc-
quos secum ad novas isiascolonias deluleruni. Qua- nasterii Fabariensis, anno Domini mil esimo trecen-
lcs cum e D. Blasio fueiint praedicla monasieria, co- lesimo quinquagesimosexto scriptum in eodemmonas-
dices quoque illos exinde accepisse censcnda sunt, terio. Hermanuus hicex Eremo abbasa Fabariensibus
niaxime quod omnes aclaiem praeferani qua illa fun- poslulatus, codicem Augiensem, qui luiic, incertum
data sunl. Inde factuni ut quod mater sinisnis tem- quo fato, apud Einsidlenses erat, describcndum ab
porum fatis crebrisque incendiis perdidit, filiarum illis expctiit, quihus dein transumplum apographum
industria conservaret, ac poslliminio citlcin tibera- reinisil, codice sihi relcnlo, uti ibidem distinclo
liler commiiuicaret. characlere legiiur: Ego fratcr HetnricusdeLigrilia hu-
X-IV.Domesticis hisce codicibus et brevibus quasi milis thesaurarius monasterii Heremitani codemanno
Hermanni compendiis succetiit Atiguslanus fnsior, (scilicet 1556), accomrnodaveram eidem venerabili
quem sibi cvulgandum sumpsil Canisius. Papyra- abbali (Hcrmanno) exemplar istius libri ad rescriben-
41 DISSERTAiTODE HERMANMCllRONlCO. 42
dum,elrelinuil ipse vetuslissitnumnoslrum librum, et .V sium sentit : parlini deniquc cl potissiii.um quod
dedit nobis islum novum. Nec diu lamen Fabarirc descriptores variis in locis cxistenles, f.tclis gcucra-
hresissevidetur Augiensiscodex, jam lum veluslissi- iibus, aul quaesibi magis arridebant, rclunlis aut
mus habittis, ad locum originis sure forte jam an. contraclis, ct omissis parlicularibus, aliena Ioca
1361 reversus, quo flammis periil Fabaria. Anlc fi- scu regiones speclantibus, eorum loco inseruerint
nem saltem soeculixiv jam Augiaeftiisse restitutum, illa quaeprovinciis ubi scribebanl magis propria vi-
arguir.ento stiiit interpolationcs ab eoteinpore Augiac debanlur; cujus rei exemptum vel sotus Bernoldus
in codice illo faclae,quaenon habenlur in Einsidlensi culn Hcrmaiino collalus luculentissiinum prrebei.
Fabariae cxarato, bene vero in Augtisiano, qui adeo Atque hinc duni alii vel ex propria notilia nonnulla
Einsidlensi posterior est. Sic , exempli gralia, ante suis exempbribtis apposuerunt, vel ul scriptum
annum 882 in superiori margine vacuo hscc nolala suum augercnt, ex diversorum chronicis plura ado-
sunt in Augiensi : Nota : Burkardus episcopus de ptarunt, nova quasi compilatio chronica prodirc
Hewen fuit inlroduclus Constanliam quarla feria dcbuit, uni lamen eidemque srepe auctori ascripla,
anle Assumplionem beaicv Virginis anno [MCCC] ul supra in Murensi codiccobservaviinus.
LXXXVIII ab incarnatiotieDoniini; et ante proxima Auxere malumet coiifusioneinediiorcs, aut srepius
terlia feria conferebat tnihi Heinrico Leman et.... B amanuenscs, qui qurecunque in suis codicibtisundc-
Johanni Casper Ulrico feoda, quw vulcjodicuntur des cunqiie dcmum assuta legcbant, notas eliam margi -
Mantelars lehen : et pater nosler Heinricus Leman nales, el qiiascunque inicrpolationes, ac si priuii
pice metnorimmoriebalur LXXXVIII injejunio, ubi aucloris forenl cujtis nomcn proeferebant, nullo
cantatur Sitienles, quiemit pradicla feoda pro Will- aut parvo habilo delcclu, nulla adhibita sobria crisi,
helmoGochan.Alia adhuc in vacuis annorum 988 et sub ejus noiiiine vulgarunt, de molc potius qtiani
seq. spatiis ab eadem manu apposita conlinetur hrec de veritate el sinceiilale sollicili; quod sinislriMn
Nota, quod [MCCC]LXXXVIII fuit valde mirabilis falum Hermanno noslro praecipueobtigil. Ast cui
ab incarnationeDomini.In Alamannia fuerunt mulla; demum bono haec omnia? Nempe ut fruslra Her-
rixa:. Primo Liga traxit ad Bavariam, el destruxil manntts in Hermaiino qurcratur, et genuinus a spn*
ibi mtiltasvillas. Secundode Wirlemberg habuit bel- rio discerni minime possit, ac, quod historire patrire
lum cum Liga. Eodem anno duo eliam duces Bava- haud parum officit, in varios errores inducantur aut
riee Dominicadie ante Bartholomaiiupostoli et viclo- perturbenlur saltem sagacissimi alias ejusdem in-
riam habuerunl, el de Liga occisi fuerunt qualuor vestigatores. Id supra in Mabillonioet Bollandianis
tnillia hominum. De Constanlia evasil unus, de Lin- hagiographis leslatum dedinius, aliudque exemplum
^
daugia nullus, de S. Gallo unus, de Basilea duo. Et in Hartmanni Annalibus Eremi habenius, quers in-
est illud bellum faclum penes Rkhenwil. Sludio haec terpolationes Canisianre editionis ad an. 947 de
apponenda censuimus, quod eliam lacinire subinde Thietlando abbale, el ad an. 949 : Gregorius II Pa-
ad historiam palriac illuslrandam conferant. Caele- ter, etc, mire torquebant, cum tamcn in Augiensi
rum Einsidlense istud apographum in nieinbrana tegatur : Gregorius sanclus Pater.
formx quaiire descriptum Augustano multo emenda- Sed salis jam de factis hucusque Hernianni Chro-
lius esl, nec tamen sine erralis chronicis ct addita- nici edilionibus teque ac mss. codicibus aclum,
mentis Hermanni genuini retatem minime fercntibus. unde simul novaeedilionis ex genuino codice acl-
Singulari auiem prorsus fato accidit ul eoifcinfernie ornandte necessitas patet, de qua jam pluribus di-
tempore ulerque, quem bic edimus, Hermanni co- cendum.
dex ad Fabariense monastcrium deveneril, Augiensis § III. — JVora;editionis consilium et fonles.
nimirum, ut mox vidimus, el Monaccnsis Bernoldi; XVIII. Hic vcro inprimis mirari subit cur nullus
quod ipsum argmneiilo esl lilleras inibi adhuc sac- eorum qui Herniannum sibi vulgandumsumpserunt,
culo xiv egregie fuisse excullas. de Augiensi pririiario fonte cogilarit, sed omnes
XVII. Ex his porro codicum Hermanniani Chro- ». derivatis duntaxat ex eo rivulis fuerint conlcnli,
nici descriplionibus facile jam erit dijudicare unde qui quo longius a sua scaturigine aheuiit, eo amplius
tanla in editis diversilas suam traxerit originem, alieno eoque subiude lululento attluxu cxcrescunt.
ex una nempe codicum, quibus usi sunt edilores, Primus bac in re erudilorum volis, pro indefesso
varietate. Hanc vero diversis ex causis repelendam suo in patriam historiam sludio, deferre in se su-
arbitrainur : parlim ex nimium scrupulosa scripto- sccpit cl. P. MauriliusYan der Meerde Hochenbaum
rum diligenti.i,qna permoli, qtire prius exararant, Rhenaugiensis monasterii polyhistor solertissiinus,
idenliiem retraciare et emendatiora magis magisqut qui plura jam eum in finem subsidia paraverat.
reddere allaborarunl, quod Oefelii et Urstisii dc Cum autem a pluribus jam annis in eo esset cels.
Bernoldt codice judiciuin est, quo ipso priora ei Martinus Gerherlus, S. Blasii princeps abhas, ut
iis apographa a posterioribus et ipso fonle jam cor- excussis undique scriniis liiierariis nova Bemoldi
reclo discrepare dehuerunl; parlim quod erudit i nostri, seu Bertholdi vulgo Constantiensis presby-
qui chronicis his ulehsntur, ad proprium usum vei ri Operum, et maxime Chronici illius edilio ador-
aliurum notiliam pltira illis adjecerint aut immula- narelur, etiam Hermannum conlinuatori suo prrs-
rint; quod Basnagius in praefationead suuiii Cani- niiltcndum nobis concessit idem Iiumanissimirs P.
PATROL. CXLHI. 2
45 IIERMANNUSCONTRACTUSMONACH.AUGIENS. 41
Maurilius, aliis insupcr laboribtis ab illo cdendo A gniores, praeter superius nolatas, pro nolitia histo-
nonnihil procpcdilus. Opportune id quidcm accidil, rica hic scparatim adjicerc visum est.
ul simnl cl Hermannus ex codice Augiensi, ceu pii- An. 838, erasis quaeprimreva manu scrip.a erant,
niaevoquasi nativitatis suae solo, ac Bcrnoldus ejus- alia sax. xiv substiluit : Sanclus Meginradus veiul
dem epilomator ac continuator cx ipsius autographo ad locum Augiensem.
Monacensi amico quodam nexu conjuncti in lticcm An. 861, ad eumdem Mcginradum in inargine rc-
denuo prodire possenl. De quo uliimo cuni in supc- cenlius nolalur : Sanctus Meginracluspatronus no-
rioribus plura jam dixciimus, reslat ut dc piiori sler, comesde Sulgen, filius comitis de Sultjen.
nonniilla hic disscramus, quaiitum quidcm ex di- An. 871 , posl Salomcn episcopus obiit, a;l oram
ligcnti cjusdcm perliislrationc dcprchcnderc licuit. margiiiis srcc. xiv adtlilui' : Cui 1'aleon successil ,
Esl vcro hic ipse Augicnsis codex mcnibranaccus ptwfmi nnnis iit; dc quo codem mo o ad an. 875 i:i
in lolio, iil vocanl, minore, iiilido ct clcganti chara- margine inferiore : CoiisUiMicvPalccho e;.iscopns
clcre cxaralus, qui omnino sacCulumxi ct setalcm obiil unno 875 pro quo Gcbehardusannis x pnvfuil.
Hcrmaniii refert. llunc quidem sunt qui niaiiu An. 911, post ducatum invasit, recens srcc.xv in
ipsius Uermanni scriplum exisliment; dubium ta- margine additur : Burclcard ipse fuil coincs de Ve-
inen dc co haud lcvc nioveiit impiimis multa calami B ringen.
sphalmala, et oithographia passim neglecla , luiu Post an. 92i, infcrius qu:c;!ain inscriinlur dccani-
caieni noisina propria alio atquc alio modo sxpe panis an. 1595 Augiae fusis; qiiorsum aJeo codex
cxpressa, ac vel maxiinc voccs incpiu saipitis cou- iste cx Fabaria reversus liiin crat.
junctae aut divisx': quae omnia c perilo Hermanni An. 954, ad Eberhardus, eic, in niargine srec. xiv
calamo fiuxisse oegre quis sibi persuadeat. Nobis sanctus Eberliardus Pttler ttosler; qtio.1indicio cst
cerlc id admodum verosimile vidctur, codicem qui- rcliqua in texlu non csse inlei'polata.
ilem sive ex schedis sivcex ipso Uernianni autogra- An. 941, iu vacuo anni istius hialii hrrc quoad
pho, si unqiiam exslilit, fuisse dcsunipluin; id euim teinpus falsa ponunlur : Nola quod dux Lulpoldus
salis iiuinunt illa: Ego Ilerimt.nnus natussum, cl qtirc Auslriceoccisus fuil cttm mukis militibusaniio ab in-
alia dc seipso narrat : nou lamen cx visu, sed ex carnatione Domini [MCCC] LXXX V, quarlo Kul.
audilu descriplum, diclanle scilicet alio, pro morc Junii, el fecerunl civitates silveslrcs, qutc dicunlur
in ccenobiis tunc reccpto, ut, ob codicum raiilalcm Walstel : poslea unno LXXXVIII mullcv genles vo-
et monacborum, nunierum unus diclando prreirot, tebanl deslruxisse illam provinciam , quw dicitur
pluresque amauuenses plura simtil lioc niodo rqio- Glarus, el venerunt per poitus; poslea illi Glarcnses
grapha conficerent. Cumque intcr lot scribas non-' ^ venerunt cum ocloginta viris, el occisentnl bene
iiulli iinperitiorcs haud tlubie niimcrarcntur, mtd:a treccnlos, tjui lurpiter dederuM fugam. II.cc r.on le-
ab illis mule intellecta perperam quoque notaii pro- guntur in Einsidlciisi, bcnc vcro primrcva msnu in
r.um ftiil. Unde cliain origincm petcndam csse ju- Auguslano. Quis auiem fc-rat a Can.sio surc ediiioni
dicamus lol inendortini qn;v sciiplorum illorum in- ad an. 941 f.isse inser.a?
(uiia aul imperilia codiccs primum ac clcmuin cdi- An. 945 saec. xm vtl xiv additur : Thieltandus
tioncs quoque contaminajuiil , cum cuucta in Paler venil (Cauisius miscre Tictlundus Paluen. )
codicibus coiileula rcligiosc sibi reiiiicnda cssc primus ubbas hujus loci; cl in marginc : Tiellilan-
duxcriiit corum edilores. dus abbas monasterii Iteiemilarum, qui fecil cjlossam
Acccdil in lierinaiino alia ratio, liaui salis inle- super Episloltis sancti Pauli. QuoJ C.uiisius ad an.
rim observala. Duin cnini Burlholilus Ileiiiianwi 947 in s.ia e.itionc liabei, uti cl illa qurc in Aug'c.isi
riiscipiilus in eitis Yita IIUNC libellum Chronicorum a an. 947 in inferiore folii parle nolaniur, el ne qtii-
magislro suo undiqtie collccluin dicat, is ipse cx dcm in Einsitilensi codicc rcpciiuiitur : Ncta anno
ejus labulis, non autem Ilerniannus illuin conscri- ab incurnalione Dotnini 1390 prcxima quarla feriu
psissc vidclur. Neqne Hermannolaiilopcrccoulraclo, , posl Nalivilalcm Domini fuerunl fulgnra ct lonitrua
uttix digitis ilidem dis:olitlis novi aliquid scriplilarc circa mediatn noctetn; nbi insuper inale iegil letra
posset, clegans adco codicis istius charactcr iiibui pro circa. Proti! qualcni Ile^aiini cditorcm , qui
potest; unde deexislenlia alicujus llcrinaiini auto- talia cjus Chronico inspergurc audcal! Sed cecciura
graphi, excepto illo a discipuio ejiiscxaraio , dubi- finis.
larc quis incrilo possil. An. 949, manu srec. xm vcl seq., Gregoriussan-
XIX. Praeter indicaia vcro supcrius codicis bujtis clus Pctler ac nobilissimusvenil , ad Eiusidlcn scili-
incntla, iiilerpclationihus quoque minime carel , a cet. Ubi Canisitis rursus vcl contra proprii coJic.s
diversis diverso lempore et locis inserlis , idque
Augustani fidcmhabel : GregoriusII Pater.
pariim in marginibus , parliin in spatiis, qure sive An. 950 , eadem priore manu , Vigiliusscriplor
ad annos facto aliquo baud notalos, aut intcr an-
num et anniim duariun plerumque aut plurium obiit, quod in reliquis codicibus plane dcest.
liiiearum vacua rclinquunltir, a diversa lamen manu An. 955, ad Reginbaldumin marginc srcc.xv no-
seu cbaractere facile cognoscendis. Has vero dum talur de llelfenslein.
ab cdiiionis nostirc conicxtu abessc volumus , insi- An. C60, ex sxc xm circ. , Grcgorius abbas cfft-
45 DISSERTATIO DE HERMANNlCHRONlCO. 4?
ciiur, in Einsidlen nempe, Canisianreedilioni inser- A qtiod controvcrsiam indicat jam lum inter ulrumqtic.
tum. coenobium motam de possessione corporis S. Mcin-
An 971, Adalberoni ad oram srec xv ascribilur radi. Similia ex Auguslaiio profert Ganisius in fitie
von Helfenslein. sic, depravata ct mulilata : El reliquia: corpus S.
An. 972, lcxtui aiia sed ferc coacvamanu additur : Meginradi. Pluta deprredicalac alias hujus editionis
Ratubonce S. Wolfgangus episcopus(actus est; et errorum monstra producere nimire molis forel; sed
alia recentiore sa:c xv : Hic comesde Pfulingen na- vel haecpauca abnndc sufiiciunt, ut de ejus prelio
tus : nobilis de Ridenfels prope Schwebeswerdnatus; sincerum quis judicium ferrepossit.
et in inferiore margine : matre a Veringen. Additamenta vero isla , quantum quidcm Einsid-
An. 975, manu srcc xv aut scq. adililur : Nola : lcnse monasterium conccrnunt, Augiensi coiici
ille Burghardus fuil fundalor monaslerii monlis pleraque inserta fueresrcc xiv, quo ibidcm asser-
Duelli; deinde anno 1005 illud monasterimn a divo vabalur, prout prodil tam cbaracter multo rcccnlior,
Hainrico Botn. imperatore ad Stain nuncupalum et fcrc semper idem , quam nomen loci sacpiis
iranslatumesl. Vid. infra ClironiconPetcrslmsanum. omissum : quod Hcrmannus gentiinus semper ex-
An. 979, ad Gebehardum, smc xv ad oram nola- primil, eliam ubi de ipsa Angia, in qua scribebal,
lur, comcsde Zeringen : falso , cum fuerit de Bre- B agit. Alia ratio csl de iis qure ibidem ad an. 948 et
gem. 9'i4 dc divina consecratione capellre B. V. facta et
An. 987, m. srec xm , Ecclesia cellcc S. Megin- confirmala lcgnnlur , non in margine, sed in ipso
ratli aucla esl. In reliquis codicibtis inde dcsumptis coniuxlu. Hrcc enim majorem retatem prreferunt,
II.T.Ca prima manti scnt, uii ct illa an. 996 : Grcgo- nec adeo a primaevacodicis manu discrepant. Cha-
tiiis sancius abbas obiit, qtiibus in Einsitllensi rcccn- raclcr ad similitiidinen) rcliqui textus cfformatus cst>
tior mamis adjecit srilicel monasterii Iteremilarum. ut illo lamen aliquanlulum compressior appareat, ac
An. 997 , post fiiias reliquit manu srcc. xv ad r.ullum insupcr spatium inter ulrumquc annum ,
oram una Gisela. proul alias pleriimque observatur, vacuum relin-
An. 1008, atl Augiense ccenobium srcc xiv nota- qual. Alr.uiienlum quoqtie nonnihil reccntius ma-
lur : Annus relribulicnis nequatn abbalis venit, Ira- gisque nigrum cst. Ncc vcro inde interpolationcm
moiris scilicet tunc dcposili, quod etiam in Einsid- cerlo evincere audcmus; qttre si etiam foret , satis
lcnsi a prima m;uiu habelur. aniiqua et codici vix non coaevaesset. Idem jndi»
An. 1009, Ad Wolferadum Hermanui palrem in citini fcrcndum ccnsenius de iis qure ad an. 951 ct
margine srec. xv comes de Veringen; ubi rurstis 958 notantur de Eherhardo : quae ideo suis locis
nescio quid commentus est Canisius, pro Piligrini intacta reliqnimus; non ilem ad an. 919, 960 ct
et Berlhradm filiam legens Piligrim et Bernhardi 996 de Gregorio abbate , qure etsi anliqui nonnihil
filiam; qui item anno seqtiente loco paternus avus characieris , inlerpolationera lamen sopiunt, quod
meusClemensintolerando errore ponil puternus avus ibi nomen loci, seu cclla Meginradi expressum halid
in censibus clemens. sit, quae omnia scriptori Einsidlensi tribuenda vi-
An. 1051 , ad margincm ex srcc xm , primi lapi- clentur, uli illaquibus illud addilur, adhuc in Angia
des ecclesimcellai S. Meginradi vi Idus Mt.ii posili ascripta censemus, nisi recentior character aliud
sttnt. In creteris coilicibus primaeva niaiiu exarata prodat.
Canisius detruneata exhibet. XX. Iuitium ducit Augiensis codex a Nativiiale
An. 1032, manu stcc. xv, ad Bertham notaltir de Domini absqtic ulteriore tilulo, nisi qui a manti sac-
Helfenstain naia. Ibidcm in margine srcc xiv addi- culi xiv addituscst, prout illum in noslra etlitione
tlir : Warmannus episcopus Conslantiensis, quondam notavimus. Perlingit aulcm conlinuata seric tisqun
monaclms hujus loci, Erentitani scilicct, quamvis ad an. 1051, quo dcsinit; non quod Hermanuus ibi
Einsidlenses inter cl Atigienscs dc eo adhuc lis sil. fincm scribendi fccerit, sed quia tunc ipsc codex,
Lacunam qurc hoc anno in Augicnsi transumptisque rescissis aliquot foliis qtiihus anni posteriorcs con-
iadc codicibus observatur, ex Bernoklo Monaccnsi lincbanliir, manciis cst : qui idem dcfeclus in dc-
supplcvimus. scriplis quoqiie exinde Einsidlensi el Augustano co-
An. 1054 , ab Augicnsi aborrat Augnstanus ct dicibus habcliir; unde sinistriim hoc fatum Augicnsi
Canisius , qui pro Brun patrnelis imperaloris , fiiius codici saliem jam sreculo xiv obtigisse necesse cst,
scilicel cx Mathikle, legtint : Briin palruelis impera- quo illi cx eo fuere iraiisumpti. Dolcndum id erai,
lo.is filiusfilicvque;el mox poslea : Episcopatitm die nisi cx Murensi et Engclhcrgcnsi mss., qui jam ab
Paschcc accepitctpttdsanclum eciatn. Theobaiclo,clc annis piioribus cuin Angicnsi concordarurit, sup-
pro : ucccpit. Apud sanctum Gallum etiam Theo- plcri poluisset hrec Irium annorum lacuna tisqtie ad
baldo, etc. an. 1054, quousque ncmpe perdiictum cst Hcrmnnni
An. 10»9 , manu srcc XIII ascriptnm : Ecclesia clironicon, uli Bcrlholdus, cjus discipulns, in Vila
cetla: S. Mcginradi m Idus Octobris dedicatnr, el re- Siiperius data tcstatur, quocum etiam faciunt codi-
tiquicecorporis S. Mecjinradiab Attgiensibushaclenus ccs Bernoldi ct Murensis ad annum 578.
rctenta;reddila;sunt.Ila ctiam in Einsidlcnsi primreva Elsrvcro Murcnsis dcficiente Augicnsi pcr ann s
manu; in Augicnsi lamen vox ab studiosc crasa cstj, 1052, 1033 et 105i decurrat, islis lamcn tribus an-
47 HERMANNUSCONTRACTUSMONACII.AUGIENS. 48
nis ab edilo Urslisii nonnihil riiscrepal. Ulrumque A , XXIII. Id vero spcci.ile liabet codex Augienss,
igitur edendum ccnsuimus, dubii ulra genuina sit quod facla quac narrat non juxla annos regiminis
Hermanni«lectio; maxime cum posl an. 1052 finem imperaloruin aut regum siippuset, uli creteris codici-
habcat San-Gcorgiaims Urstisii codex, quocum bus et Monacensi quoque familiare est. Quo ipso id
etiam tunc Bernolilo finem imponimus, illum ab facile coniigil ul, dum unus primum cujusdani regis
anno 1053 in lom. II proseciiluri. annuin ab obilii praedicMS ris, alter demum ab
XXI. Neque vero cxiiidefirmaturGiindlingiielYos- anno scquenle numeravii, in ipsis regiminis annis
sii (De hist. lat. I. n,c. 44, § 19) conjeclura, Ilcrman- sihi haud constarent, adeoque et in assignandis cui-
num suum Chronicon duntaxat aii an. 1053 perdu- lihet anno geslis ct tempoium compulo a se invicem
xisse, eo quod Bertholdus Constanliensis jam ab illo discreparent. Ilermannus aulem res cum incarna-
anno conlinualionem suam fticril cxorsus. Facil id lionis Dominicre annis copulare aggrcssus est. Ve*
quidem Urstisius in sua edilione; at in atitographo rum, ut noiat Bouquet, toni. III Script. rcr. Franc,
Bernoldus lam priora quam posteriora illo anno 1053 p. 519, infelici conalu, sallem quanlum altinet ad res
una serie narrare pergit, nulla facta alicujus conti- qua: sub pritna regum Francorum stirpe gesta: sunl;
nualionis mentione, quacadeo a quo anno incipienda imo srepe alibi quoque, inducius ulique ab auctori-
sit, determiiiari hinc neqtiit; tle quo suo loco plura. B bus anliquioribus quos sccutus esl. Quod aulein ad-
Hcrmanni vero adhuc esse aniiiun 1053, ipse prodit dil idem Bouquet : Veros annos, quoad ejus fieri po-
scribens : Werinharius frater meus, quod saltem lueril, adnolabimus, nullo liabilo respecluad aunos ab
Urstisius babct. Hermunno notalos, qitos tamen cuique articulo prx-
Eiiormius aulcm aberravit Trithemius, qui (Annal. mit.emus, noslrum quoque ex parte faciinus in hac
Ilirsaug. tom. 1) obilum Hermamii jam ad an. 1013 editione,ul scilicet, ordinc Ilermanni relenlo, genui-
consignal. Falluntur el illi qui sibi persuadent, quae num cujuslibel facli lempus alio characlere subji-
n illo Chronico ab anno 1040 seqtiunlui-, ab alio ciamus, quantum quidein ex recenlioiihus ei accu-
ralioribus chronologis slatuere licuit.
scriptore fuissc addila, ulpolc fusius cxarala; quasi
vero gesta lcmpori quo scribebat viciniora ccu me- Hos inter imprimis numeramus P. Slephanum
lius sibi cognila prolixiore quoque calamo descri- Clement, insigne congrcgalioiiis Benedictino-Mati-
bere haud poluerii. Imo illius leaiporis gesla ipsitm rianre in Gallia decus, qui in prxslantissiino opere
magis scriptorem produnt, quo primum clericus seu YArl de ve"rifierles dates, lertiis typis Parisiis an.
monachus in Augia faclus est circa annum tricei- 1783 scqq. trihus hucusque tomis majoribus excuso
ii)IIn)relatis, ut leslis est Vilrc scriptor; tinde cl ad- et aucto, exaclc, si quis alius, lemporum seriein
buc matris suac Hiltrudis epilaphium scripsit aclan- C digessit, cui lamen aeque ac nobis nonnunquam ab
liiini 1052, ul caelerajam allala testimonia taccamus. aliisaccini possit: Quandoquebonusdonnital Homerus.
li unum modo supercssc posset dubiiim iium annus Qui celebralissimos hucusque chronologos Scali-
1054, ad quem Chronicon suum perduxisse scrihiiur, gerum, Pelavium, Calmelum aliosque evolverunt,
in htinc calculiim conipulandus veniat, an ab co sit oppiJo noverinl quanlac vel nunc operae el difticul-
excludendus, parlim ob codiccs qui conlrarium sua- talis sil ordinatam semper curalaiiiqiie lemporum
dere videntur, de quibus tamen mox diximus, par- rationem inire. Tanto magis indulgeiuliim est niedii
lim quod miracula Leonis IX papae,eodem anno, dic ocviscriptoribus, si in supptitandis subinde aberra-
19Aprilis, defuncti, vix pervenire pottierinl in noli- verint, rchus enarrandis saepe magis quam di-
liam Hermanni postquinque menses el longam a'gri- sculicndrc chronologire intenti , unde, ne fitum
tiidiuem defuncli, ut ca ipse adhuc scrihere potiierit. narraliouis abrtimpereiil, plurium simiil annorum
Ex quo autem illud tanltim forle quis conjiciat, priora gesta in iintini congesserunt. Adde quod unus idein-
biijits anni 1054 gcsla ab Ilermannoadnotata, ab ejus que auclor ctiam ex antiquis in staluenda chronologia
discipulo postea fuisse supplcla, ul lamen inlcger is si;i sempcr hauri constel, quod vel ex Eusebio liquet,
aiiniis Hermanno Uibuerelur : id quod disertis vcrbis qui aliler in Chronico, aliter in Historia (empora
facit Murensis codex, quem nobis hac in re soqucn- " digessit : quanto minus inter tol laiiique diversos
cliinicensuimus. auclorcs cxacta senipcr concordia exspectauda est?
XXII. Discimus porro ex diclis quo teniporc Cluo- Quod prrecipue in llermaiino noslro evenit, qui
nicon suum exorsus silHermannus quove illud ternii- Ciironicon suum ex diversis adeo scriptoribus col-
nai-it. UndeVeterisTeslamenli Chronicon, eidem in legit.
creteriscodicibus, exceptoAugicnsi, praeniissiini,non Accedit alia tam diversre lemporum suppiitationis
ipsi, sed ejus descriptoribus tribuendum est, qui pro ralio ex negligentia seu iniperilia amanuensium, qui
inedirereialis genio chronica se scriberepossenequa- srepe annum aul prrenotarc neglexcruiii, aul loco in-
quam ptilarunl, nisi venerabile Beriaenomen, cjus ,uc congruo adnolarunt; quo ipso plura diversorum
De sex mundi aetatibus librum illis prrefigerent, forte lemporum facla ad unum annum coirjunguntur, vel
nl codicum raritali consulerenl. Quod etsi scriplori- ejusdem anni in plures dispertiuntur, unde error se-
bus, neutiquam lamen eorum ctliloribus ignoscen- mel admissus pltires deinceps annos pervagatur, uti
dum arbitramnr, qni lotics recoctum Bedre Chroni- in nostro Chronico haud una vice advcrtimus. Id
cou identilcm publico sine causa oblriiserunt. enim tam in Bernoldi qiiain in ilcrmani.i codicihus
49 DISSERTATIO DE HERVIANNICHRONICO. 39
sacpius evenisse eorum coll ;tio monsirahii, ct ani- lA itna cum conliuuaiione Joannis Biclariensis abbatis
plius ex Canisiana editione cvincitur, qu.-e, etsi ex usqiie 590 exstat in eodem Scaligcro. Item Marius
codice ab Augiensi dcscriplo adornata sil, in adno- Avenlicensis seu Lausaniieiisis cpiscopus ab anno
tandis tamen annis srepius ab eo discordat. Cum 455 usque 591 apud du Chesne 1.c p. 210 et in P.
igitur discrepantias illas conciliare ac genuinum cal- Bouquet novissima Colleclionc Scripioriun Francico-
culum a scriploribus depravatum reslituere dillicilli- rum, lom. II, p. 12.
mum fuisset, ne dicain impossibilc, consuhiiis annos, Ad Hieronymi continualores quoque speclal Ida-
prout in codicibus nostris habcntur, relinendos, cius Leniicensis in Gallrecia episcopus, cujus Cbro-
quam temere mulandos esse duxinius, ut tamen er- nicon ab anno 579 usque 467 locis citatis conlinctiir.
rorem, ubi manifcslus est, nolare haud omiltamus. Ilem Marccllinus comes lllyrici,ah an. 379 tisque 566
Id denique semel monuissc sufficiai, Hermannum in Sealigero et Bouqnet. Nec prreiereundus Cassio-
perreque ac cateros ejus temporis Germaniaechro- dorus, cujus Chronicon usque ad annuni 519 legitur
nographos anni iniiium non a prima Januarii die, inler ejiisOpcra,iom.II, p. 55i,edit. Venet.an. 1729.
sed a pra?ceilentisDomiiiicaeNaliviiaiisfestorepetere, Exslant hi fere omnes etiani in nova cbronicortim
unde srepecontingit ut res circa NataleDomiiii gesloe editione Patav. an. 1787a Roncallio adoniala.
inodo atl proecedenlem, niodo ad siihseqiientem an- B Qiiibus qiiidcm cunclis usum fnisse Heniiannum
num refeiantiir, uli Caroli Magni imperaloris coro- liatid seinel notavimus, pr;e prinris autem Marcellino,
natio lunc f.icta ad annum SOJ, nunc ad annuiii 801 ex quo integra conmiala ad verbum Chronico suo
rcfcrtur. inseruit.
XXIV. Cbronica porro non ex proprio auctorum Tertius in Bernoldo memoratur Dionysius cogno-
mento Exiguus, qui annos a Naiivitate Chrisli com-
ingcnio, sed ex prioruin sciiptoruin lestimonio con-
cinnari posse, res ipsa loquilur. Id uiiiim hie refert pulare ccepit rerre vulgalre auclor, ordiens cyclum
suum paschalein ab anno 531. Scripsit cliam an.
quo foute bihafur, et qua fide res gcsloe eiiarrentur.
I>e Hernianno Vilre ejus scriplor teslatur quod libel- 527 codicem canoniim ecclesiasticorum e Grrcco iu
lum Chconicorutn undecunque laboriosa diligentia Lalinum Iranslalum, qui habetur in Justelli Biblio-
theca Juris canonici, tom. I, p. 97. Chronicon autem
collegerit. Fontes illos, proecipuos salicm, Mona-
censis Bernoldi codex his vcrbis indical : Insunt scripsisse non reperio, ncc ipse Ilermannus aliud
attcloresChronicorumEusebius, Ilierontjmus, Prosper, nisi ejus Cycluni notat.
Diomjsius, Jordanes, Beda. Unde etiam caule per Quartus est Jordanes, aliis Jornandes, episcopns,
decursum adnotaturquoanno quisque illoiuni Cfaro- (" ut volunt, Ravennatensis, qui scripsit De reg;ionim
nicon suum absolverit. Praeter hos vero plures adhuc ac lemporitni successione usque ad an- 560 ; item-
esse unde sua deprompsil Hermannus, tam inferius que Historiam deGothorum origine usque ad annum
540. Quae opera exstant in Muratorii Scriptori us
quam in Chronico suis quosque locis adnotatos
videbiuius. De praecipuis nunc pauca. Piiiiius est Rerum Ilalicarura, tom. I, p. 187 et 202.
Eusebius Caesariensis, scilicet ejus Chrouicon a Beda denique Yenerabilis prreter opus De se.:
Christo nalo usque ad annum 527, unde illud Latine mundi aelatibus usque ad annum nati Christi 624
a se redditum prosecutus esl S. Hieronymus usque (Opp. t. 11)scripsit et Hisloriam ecclesiasticam gen-
nd annum 379, uti habelur in Scaligeri Tliesatiro tis Anglorum (Opp. t. III) sub cujtis nomine habetur
breve Chronicon usque ad an. 810 apud
tem|iorum, ed. Lugd. Bat. an. 1606. Nec vero illtid quoque
du Chesiic I. c, lom. III, p. 125.
simplieiterdescripsitHermannus.sed potiora lanlura
qure sibi videbanlur excerpsil, ac uonnulla suhinde Neque lamen oinnes scriplores indicavil BernolJns
alia ex Bedaeprrc primis Chronico, insertiit. Eusebii unde deproniptum est Hermanni Chronicon. Alios
tamen clironologia saepius hic alterata est, el uno enim adhuc deteximns , quorum opera cst usus. Ex
allerove anno sive promola sive poslposita ; qua de his scqiientes potissiinum notamus.
re legendus Pelavius De doctrina lemporum, I. ix, j^ Gregorii Turonensis HislQria Francica, quara ab
1. Prreler anno 458 usque ad anntim 591 cxcurrentem Parisiis
cap. Chronicon Eusebii, illius quoque an. 16'!9 edidil Theodoricus Ruinart; cui subjecit
Historiam ecclesiasticam Ilcrmanno inserviisse
p!uribus ex locis liquet. Prodiit ex reccnsione Henr. ejus epitomen per Fredegariuni Scojaslicum factam,
Valesii AuguslaeTaurinorum an. 1746. hujusquc el alioruni couiintiaiiones usque ad annuin
768, qtire oninia in Bouqueti qtioque citala Colle-
Alter est Prosper Aquitanqs, qui Chronicon ab
toin.ll, p. 74 seqq., babentur, lemporum ta-
nnno 379, quo desiit Hieronymus, usque ad annum clione, men ratione alitcr nonuiliil subdticta.
4o5 perduxit. Habetur id in eodem Scaligero, et Isidori Ilispalensis Chronicon usque ad aoum
apud du Chesne Script. Franc,lom. I, p. 196, nec 626 exstalinlcr cjus opera, tom. I edil. Madrit. au.
non in GraeviiThesauro Anliq. Roman., lom. XI, p. 1778.
512, raaxiine in Prosperi Operibus, edjl. Venet. ap.
1744. Procopii CaesariensisHisloria De bello Golhico a.)
anno 489 usque 552 habelur in Muralorii Scriptori-
Continualorem is. habuit. usque ad annum 565 btis Rer. Ital., lom. I, p. 145, uli.ct Pauli Diaconi
Victorem cpiscopum Tuniinenseni in Africa, qui libri vi De gcslis Longobartloriim ab an. 568 usque
',! IIERMANNUSCONTRACTUSMONACII.AUGIENS. K
7ii, I. c, p. 596, el qtiae sub ejus nomine circum-• A tium loco inscrvire possit : in qtio insuper anni
ferttir Historia Miscella usque ad annum 815, ibid. omissi aut idem habent quod Augiensis, aut ut p!u-
I-ag- 1. riinuin vacui sunt. Creteros vero mss. codicessupra
Anastasius S. R. E. Bibliolhecaritis srrculo ix Vi- indicalos nolandos haud censuimus, quod partim
tas Romanornm ponlificum scripsisse crcdilur, qure: iiiiiumeris inlerpolationibiis scateant, partim cum'
saepius quidem, optime tamen Romre an. 1718 a illi.s quos ediinus in prancipuis saltem conveuiant.'
Franc Biaiichini edilaeprodierunt. Solum ad ultimum Hermanni deceniiium, qtio cum
Hepldanni San-Gallensis monachi Annales ab anno Aiigiensi concordant, aul inancum supplent, Gottwt-
709 usque 1041, si non inler fontes, ccrle inter sub- censem el Murensem codices piimis suis liiteris
Sidiallermanniconnunieraiidi videntur,cum proxime notamus.
ad ejus tempera et locorum viciniam accedant, elsi Chronologiam porro in codicibus observalam es
liunc Hepidannus supervixerit. Hos exhibel du supra jam dictis inlactam ubique servamus, subno-
Chesne lom. 111et Goldstalus 1. i Scriptorum rer. lato, sicubi certo aberraverit, genuino gestorum
Aleniannicariim, cum aliis ejusdem monasterii scri- anno. Ortbographiam vero, in nominibus prrecipue
ptoribus qui pro Hermanuo illuslrando seu confir- propriis, nostro lempori congruam adoptavimus, non
inando faciunt. B illam in variis codicibus lanlopere diversam, et ex
Principem vero Hermanniani Chronicl fontem ab scriptorum soepe imperitoruni genio profeclam, ne
anno 014 usque ad an. 900 facile coiistituunt Anna- lectoribus fastidiuin ex tol solcecismis texlui alias
]es Fuldenses, ab anonymo corum scriptore Fuldensi insercndis, ac dein per suhjunclas variantcs corri-
nionacho ita nuncupali; quos ipse prcsso pede se- gendis ingeranius. Quoeipsa quoqtie ralio est quod
variationes in hucusque editis bccurrenles omiseri-
quitur, et mutato interduin slylo contrahit. Atque
Vbi isti deliciunt aul desinunt, brevior quoque rur- mus, quippe quoe leclores aut gravant aut impc-
rSusincipit esse Hermannus , et Reginonis continua- diunt, ac insuper libri molem frustra adaugenl :
torem usque -ad an. 972 passim ila expriniit, ul du- editis siquidem exemplaribus instructi, eas ex col-
Irium vix non suboriri possil an non sub lioc eonli- lala nostra editione facile delegent; qui autem iltis
riuatore ipse Hermannus lateat; pleraque enim par- deslituuntur, earuih jacturam haud gravate ferent,
ticularia viciniam nostramdicecesimque Constantien- quos genuina factoruin narratio ex puro fonte magis
sem concernunt. juvabit quam lectionum tantopere discrepaniium,
et errorum saepe ex variis edilionibus accumulala
Quod ipsum etiam fecit Hermannus, ubi Annales his demum notaesubinde ad calcem
Fuldenses excerpsit , quibus serieni Roinanorum farrago. Cunclis
C addunlur, ubi eis sive ad conigendum sivc ad illu-.
ponlilicttm et Coiistanliensium episcoporum, nec non
strandum Hermaniium opus fuerit, exquc potissi-
.Augiensiumel San-Gallensium abbatum aut de suo niuin stticlre
itut aliunde haustum addidit. Ediderunt hosce Anna- duntaxat, ne observationihus lcxtuni
Chroiiicon ederc
les Freherus, Piuhceus, dti Chesno, el omnium nimis augendo non lam alterius
qiiam novum ex variis condcre videamur. Utiles
oplime P. Martinus Bouquet in sre|)e laudata Col-
lanlum esse nostra hac editione ojilanius, quod
leclione pcr partcs, tom. II, Y, VI et VII, ubi eliam
quidcm si oblinucrimus, et nostris ct eruditorum
dcpravatam sacpechronologiam cmcndavit. votis factum cril satis.
§ IV. — Nova; editioti.s raiio.
§ V. — De Bertholdo, Ilermanni coniinualorc et
XXV. Ex his jam satis patere arbitrainur novrc discipulo.
:i nobis susceptae editionis rationem. Ilaitc cx Au- XXVI.Hic jam dc ipso Hermanno Chronici auctore
giensi codice, si noii llerinanni i|isius amographo pluribus disscrcndum lbret, quod tamcn, ne cadem
(quod, deficienie aliquo ejus operum propria iliius ,srepe repeterc nccessc sil, ad Yilam cjus differcnda
inanu descripto, tinde de characterum similiiudine censcmus, qtiam supra dediuius, a Uerlholdo illius
jndicari possel, affirmare haud licct), primario sal- discipulo et primo coiilinualorc descripiain, cujus
tem et oniiiiuin, quod hucusque deteclum sit, anti- D ctiam conlinualio ab anno 1054 usque 1066 in
quissimo apographo, ac, quod capul esl, hucusquc editis itnniediate subjicitur Ilermanno, omissa ta-
jnedito, adornandain suscepimus, aliorum quoque nien cjns Vita, cujus loco parvum elogium pouitur.
corevorumfere codicum suffulti subsidio. Solus Urstisius, linilo Ilermanni Chronico post an-
Huiic quitlem primum fundamenti loco posuimus, nuin 1054, insua cdilione sequenlem coiitinuaiionem
rcseclis inde quibuslibet additionihus sive inlcrpo- distinguit, in co tamen doceptus quod eam subdu-
lalionibus a posteriore manti indtibitato factis, bilando tribuat Berlholdo Conslaiitiensi, cujus ta-
retentis duntaxat illis quae duhiae adliuc suni, de iiicn mox ab initio divcrsnm {ihronicon addidit
quibus jam superius actuni. Cuilihet anno scu faclo, lom. 1 Scriplor. German., p. 539. Asl mirainur viro
quoad cjos fieri licuit, addimus fonles iindc Her- alias sat perspicaci hoc subrepere poluisse ut, cum
inaniius hausisse dcprehendi potuit. Eiim in supe- duas adeo inter se divcrsas continuationes prre ma-
riore pagina verhis CODEXAUGIENSISindicaniu»-. nilius habucrit, eumdeni tamen utriusque auciorem
lluie alio characlere stihjiciinus Heriuanni conipcn- vcl dubitando existimaverit. Auolores vero fuisso
ilinm ex autograplio Monaccnsi codice Bcrnoldi eiiis divsrsos prrcterquain quoi r.lia fere quilibel facta
lioniiiic pi-rnotaluui, quod qi.asi lectionuin varian* usqne :\J rtn. 100'Gcnrtrra!, vcl iJ u::uin cxlra onitif:
53 DISSERTATIO DE IIERMANNICEIRONICO. 54
ponit cjuodprior ad an. 1061 Alexandrum II A XXVII. Ex iis aulein qtiac in ista Vita dc seipso
d.-ibTuiiii
papam sctiis aposiolicoe usurpatorem nomine!, Ho- narral Berlholdus, monachiis Augiensis ftiissc faciie
noiiuui vero seu Cadolaum ceu legU-innimpapam conficilur, Ilerinanno proe creteris familians; qiiem
habcat. Haud lamen inde Bert!io!du.uliunc schisma- insuper in extrcmo morbo assiJuum sibi adjutorem
licis accenseinus, quippe qui ex fama rci lunc in assistcre voluit, cique nioriiurus tabulas suas con-
vicina sibi Basilea ct suo (cinpoic geslae scripserit, signavit, til qucccunque adhuc scribenda restanl in
alterius sane mentis ftituriis si rontintiationem stiam eis, diligenier eincndct, et scripta aliis commcndct;
usqne a.l annuin 1087 produxisset, qtio Alcxander qnce lortassis continuandi illitis Chronici occasio
legitiini s papa in synodo Mantuana agnilus csl. fuil. Duni vero Ilermannum niagislrum sutim vocat,
Quod ipiiun manifesto argumento est quod anno non de magistro puerorum, sed virorum in allio-
1066 scribcre desicrit liic Bertholdus, cum per- rii.us disciplinis, quibus prrcfulgebat llermannus,
pcram prius scripta cmendure amplius baud p9- criitlicnJorum inlciligendus csl. Virum certe, non
ttierit. juvcncm Bcrlholdum arguunl, qure mox mcmoravi-
BernoIJo autem, elsi eodem lempore, posierius mus. Nec adliuc juvenem illum prodit quod Her-
tamen scribenli, rei veritas ex eventu magis paltiit; mnniitis librum suum De mensura astrolabii apud
unde etiam eumdem Alexandrmn laiiquain vcruin B Pez.Thes. Anecd., tom. III, p. n,p. 95,eidcminscii-
ponlificem dilaudat, seque pcr lolum Chronici sui pserit, qucmque. cjus polissimiim instanlia motus
seriem juratum schismaticorum hostem deciaral. composuil. Et quidem ex illis jam luni presbyter
Quis vero sanus tam diversarum partium stiidiiim fuisse vidcri posset, siquidem talis unqiiam fuerit,
uni eidemque auclori ascrihat? Eqtiidem BerlhoIJo cum prcsbyleri lilulum eidcm nec Mellicensis Ano-
prhnam illam et breviorem coiiliiiualionein iribuit nymus, nec cilati codices, nec ipse Ilermannus
Murensis codex, ita ad calcem ilcrmanni an. 1054 tiibuant, prout tamen Bernoldo faciunt. Qtirc hic
scribcns : Hucusquc chronica Hermanni. Abhinc alii coinminiscunlur, infra ad Bernoldtim exasii-
Bertholdus. Quis vero iste? llaud certe alius ac ille nantur.
ex quo \'itam Hermanni cum diota breviore ejus XXVIII. Qtiotisque vero conlinuationem suairi
continualione subjungit, el unde praeter coeleros perduxerit Bertholdus iste, ex codicibus certo statui
sua hausisse ad annum 741 fatetur coriicis illius haud potest. Qui unicum Ilcrmanni coniinualorem
scriplor, Bertlioldtis scilicet, Hermanni discipuius; agnoscunt, illud ad annum 1100 deducluni fatcri
quem ibidem a Berlholdo, S. Blasii presbytcro, fu- debent, ut ut inter alia obitns cjus in Bernoltli Chro-
sioris scilicet continuationis auctore, noininaliindis- nico ad aniuim 1088 memoralus illis adversetur;
linguit, quos vero ambos creleri scriptores huciisque C bunc euim ipsum csse judicamiis, de quo ille 1. c.:
in iii.um Berlholdum Constautienscm presbylerum Bertholdus, cloclor egregius, in sacris liiteris ap-
pe-peram conflarunt, vel ex solis mox dictis contra- prime eruditus, in senectule bona plenus dierum, tni-
rium edccendi, prreler ea quihus idipsum ad Ber- gravil ctd Dominum 1V Idtts Matiii; qure cum supc-
tholdum tom. II plurihus declarabitur. rius dictis opiiinc convenire videnlur. EJiti, quos-
Eumdem qtioque Bertholduni salis apcrte indicat ctinqtie habemus, ultra anntim 1006 baucl progre-
Anonyinus MellicensisDe script. eccles. c. 92 (MIR.*I diuntur; ac post illum aiiniim codices nostri cum
Bibiiolh. eccles., p. 155) ila scribens : Beriholdus, altera Bernoldi coniinuatione conveniuni.
qui ejusdetn (Hermaiini) auditor et disciptttus exstiiil, Ul at!eo non vana sit conjecluia, editorum quoque
Vitam magistri ei Chrouieamscribit, undc etiam Vitoe codiccs in Bcrtlioldo ultra dictum annum 1066 hantl
illius scriptor iucotescit, cujus nomcn in iila haud processisse; quod ctiam ex supra (n. 26) allegala
legitur. Vilam porro illam Murensis codcx subjungit utriiisque auctoris senliendi diversitate magis fir-
inox post verba : Abhinc Beiiholdus, qure etiam in inalur. Demus enim Beriholdum posiea senlentiam
Gollwicensi habetur; quam in clictis codicibus mox suain mutassc, correxisset sallcin postea qure ad
excipiunt qure in Urstisio sub conliniiationis no- annuiii illum 1061 contra lcgilimum papam scripse-
miue post Hermanuum scquunlnr, atquc cadeui rat, si ad ulteriora scbtsmatis tctnpora continuatio-
ferme sunt, nisi quod quredain subinde ex allera nem suam perduxisset.
quoqiieBemoldi continuatione inseraniur;qurerinibae Tanitim de Hermanni Chronico disseruisse sulli-
ibidem in unam confunduntur, prout inter alia ciat. Plura dcsideranli salis abunde faciet Joannes
cxir.de qtioqtie apparct quod illorum cotlicum scri- Ego in suo tractatu De viris illuslribus monasterii
ploies atl aiintim 1061 Alexandro II papac faveanl, Augire Divitis an. 1650 conscriplo, cap. 28, in Y&e
adeoqtie Bcrnoldum in eo, non BeiilinlJuni se- zii Thcsauro Anecd. toin. I, p. ni, p. 688.
quantur.
55 IIERMANNICONTRACTIAUGIENSIS MONACHI 56

HERMAtVlVI CONTRACTI

2
CHR0NIC0N'
EX INEDITO HUCUSQUE CODICE AUGIENSI, UNA CU.M EJUS VITA ET CONTINUATIONE
A BERTHOLDQ, EJUS DISCIPULO, SCRIPTA.

SCBJICITUR

GHRONICON PETERSHUSANUM
1NEMTUSI.

Ex mss. codicibus collegit, notis et observationibus illastravit t


P. ^MILIANUS USSERMANN

Congreg lionis S. Blasii monachus et bibliothecarius.


(Germania: sacra; Prodromus, tom. 1)

CODEX AUGiENSIS.
J Anno XLH Augusti Cresaris; ex quo auteru A 12 Jani porloe, duodecim annis jam ab Augusto
^gyplus in provinciam redacla est, et Cleopalra iclausre, aperiunlur. Suet.; Oros.
i-uin Antonio vicla xxvm amio; ab urbe vero con- 13 Messa|a Corvinus orator moritur. Eus.
diln DCCLH,olympiadis cxcm anno tertio, Dominus 14 Eclipsis solis facla est (14*).
noster Jesus Christus in Beihlehem Judce nascitur, 15 (In tnarg. Tibeiius privignus Augusti regn.
transaclis ab initio iiiundi secundum 2 Hebraicam annis XXIII.)Archelaus in Viennam Gallire urbem ab
verilatem annis tribus millibus PCCCCLH, secun- Atiguslo relegaiur, et Augustus rooritur anno aelatis
dum.sepluaginla Inlerpreles vero quiqque millibus LXXVI , imperii LVI; pro quo Tiberius regnat annis
cxcix (\r). xxin. Eus. a. prmc.
2 Codices vacaiit (13). 16 Herodes tetrarcha Judreorum regnum tenuit
3 InfantesproDomiiiotrucidanturabHerode (15*). annis xxiv. Eus. a. 14.
tiuseb. 17 Mathematici urbe pellunlur. Dio.
5 Asinius Pollio oralor moritur. Eus. 18 Livius historiographus morilur. Ovidius poeta
6 Herodes rex Judrcrc cuni niagiio crucialu mori- in exsilio moritur, Eus. a. 17.
tur, pro quo Archclaus regnavit aimis IX (14). 19 Germanictis a Tiberio mfssus Germanos vicit,
7 Fames magna Romre facta est. Eus. B Tac. a. 16.
9 Tiberius Crvsar Dalnialas Sarnialasque subegit. 20 Tredecim urbes lerrremolu corrucrunt. Eus.
Eus., Dio.. a. pr.; Dio. a. 17.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
15 Archelaus in Viennain Gallta: urbem ab Aw dus, privignus Auguslt, regnavtt anms XXIII.
gusto retegalur, el Judma tetrarchis commiititur, el 20 Addit : GermanicusCmar moritur. Tac. a. 16.
Augustus moritur anno cvlalis LXXVI. Tiherius secun-
NOTJE.
(12) Titulum, quo caret Augiensis codex, recen- C morarioperosum nimis foret. Leclores igitur ait suu-
tior soec. xiv mantis islum apposuit : Chronica ller- noialos cuilibet facto , qu.oadejus fieri licuil, auclo-
pianni, viri nobilis, comitis de Veringenac Augiensis res remittimus, annos quibtis i.llud consignaut ad-
v.ionaslerii monachi religiosissimi: et scripsit ad tem- notasse contenti.
pora papce Vicloris II et Heinrici imperatoris ad ah- (13) Adevitanda spalia vacua, annos illos deinceps
numabincarnaiione MLlII,et obiitattno ce;atisXLIV, oinittimus, iiullo facto insigniios.
VIII Idus Oclobris. Similem fere tilulum editioni (13.')Canisiushoc infanlicidium ad annumpriorem
gurc, a creatione mundi deductre, praefixilCanisius; refert, contra fidera codicis Augustani, uti in se-
uhi tanien perperam legitur Victoris XXI, loco quentibus srepius.
Victoris II, uti et utrobique dies emortualis Her- (14) Eusebius morlem Herodis ad annumqtiarliiiii,
manni, qui in Vita ejus vm Kal. Oct., auno aetaiis regnum vero Archelai ad hunc annum consignat.
si.n, obiisse notatur. Vitl. Pctav. I. xi, cap. 2 seqq.
(12*)Chronologiaehic et deinceps accuraiiiisdiseu- (li*) Conligil hrec die 18 Ap.rili.s,
ticudie in lania auclorum discrepanlia diutius im-
57 CHRONICON. SiEC. I.
CODEX AUGIENSIS.
— Fames magna facta est. Act. xi, 28.; Dio.
3 21 Feneslella hisloriograplnis el poeta moritur. A a. 43.
Eus. a. pr. a. 42.
22 Tiherius niulios reges ad se vocatos dolo nun- 47 Nova insula triginia stadiotum in mari pppa-
quam remisit. Eus. a. pr. ruit. Eus. a. 45.
23 Pompeii thealrum incensum est. Eus. a. pr. 48 Cives Romani, a Clautlio numerati, icventi
24 Tiberius Drusura consorlem regni fecit, qui sunt sexagies novies centena cl quadraginla qmUuor
eodem anno veneno periil. Eus. a. pr. millia. Eus. a. 46 ; Tac.
27 Pilalus praeses Jutlaeaea Tiberio miltiltir. Eus. 49 Jndoeorum in scdilione triginla millia necan-
30 Dominus Jesus Christus a Joanne baptizatur lur in diebtis az.ymorum. Eus. a. pr.
trigesimo anno oetalis suae secundum carnem in- 51 Claudius Judrcos urbe expulit. Beda a. 49;
choanle, et praedicare ccepit. Vid. Act. XVIII,2.
31 Joannes Baptisla ab Herode letrarcha clecol- 52 Magna fames Roinre facla est. Eus. a. pr.
lalur. 53 Claudius Fclicem procuratorem Judrcae fecit.
33 Dominus in Hierosolyma passus est et resur- Eus. a pr.
rexit. Eclipsis solis (15) et maximi terraemolus facti 54 Ilis temporibus Simon Magus Simoniacre
6unt. Eus. B hrereseos auctor exstiiit.
54 Jacobus frater Domini Hierosolymoruin epi- 55 ./Egyplius quidam psendopropbeta Judaeorum
scopus ab apostolis orditialtis, sedit aniiis xxx. Eus. plures seducens a Felice oppiiiiritur. Eus. a. pr.;
35 Pilatus imaginera Cresaris in lemplo staluens Vid. Act. xxi, 38.
seditionem excilavit. Eus. a. 52. 56 Claudius veneno morluus cst anno celatis LXIV.
36 Pilatus Romam venil, el de miraculis Domini EMS.a pr.
Cresari nunliavit. Eus. 57 (In marg. Nero ann. xm, Mens. vn, dies
37 Tiberius ea, qure a Pilalo audierat, senatui v:\in.)— Nero flagitiosus primam in Chrisiianos
nuntiavit, sed senalus contempsil. Eus. a. pr. persecutionem exercuit. Sediiio in Cresarea orta
38 Tiberius populum Roinanum graviter afflml, plures Judseorum perdidit. Beda.
et ipse veneno periit. Eus. a. pr. In marg. Gaius 58 Paulus apostotus Roraam a Feslo prreside mit-
aun. in, mens. x, dies vm. Vir sceleslissimus. titur. Eus. chr. a. 56.
59 Herodes Agrippa rex Judaerea Gaio constitutus, 59 Hucusque librum Actus apostolorum Lucas
regnavit annis vn. Eus. a. pr. evangelista perduxit, continentem annos a passione
40 Judrei apud Alexandriam profliganlur, pro r Domini xxvn.
quibus Philo clarissimus scriptor Gaium interpellans 60 Statius poeta clarus erat. Eus. a. 58.
iiihil profuit. Eus. a. 38; Joseph. xvm, 9. 61 "Nero Agiippinam malrein suam, el sororem
41 Pilatus semelipsum inlerfecil, magnis a Gaio patris interficil. Eus. a. pr.
calamitatibus oppressus. Eus. chr. 62 Nero infinita luxuria, et lascivia ignaviaque
42 MatthaeusEvangelium Hebraice scripsit. Gaius bacchatur. Eus. a. pr.
occiditur a suis. In marg. Claudius ann. xm, mens. 5 63 Jacobus fraler Domini a Judreis lapidalur.
vin, dies xxviu. al. a. pr. Etns. chr. a. 61.
441 Peirus apostolus Romam venit, ibique per 64 Marcus evangelisla apud Alexandriam passus
xxv annos praedicans episcopalum tenuit. Eus. a. pr. esl. Ens. a. pr.
45 Ilerodes Agrippa ab angelo percussus exspi- 65 Neronianre tbermre a Nerone aidificantur. Eus.
ravit, pro quo filius ejus Agrippa regnavit annis a. 65.
xxvi. Eus.; Jos. a. 40. Marcus evangelista in ^Egypto 66 Neroul simililiidincm Trojre ardentis vidcrc t,
praedicavit. magnaui parlem Urbis incendit. Eus. a. pr.; Tac.
46 Claudius Britanniam subegit. Eus. a. pr.; Dio. a. 61.

COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
29 Dominus Jesus Christus, etc, ut Aug. aitn. £) 56 Addit: Nero V, annos xin, menses vn, dies
sq. xxvin. Iste flctgiiiosus in cunclis, primam iii Chri-
54 Addit : Slephanus lapidatur. Paulus conver- stianos perseculionem exercuit.
iitur. 57 Seditio in Casarea, elc, ut Aug.
38 Addit: Gaius Caligula tenius, annos iv, menses 59 Hucusque liber Actus aposlolorum continens
VI, dies vin. Vir sceleslissimus. unnos a passione Domini xxvu.
45 Marcus, etc, hoc deest in B,
NOT^E;

(15) Unica notatur die 12 Sepl. Illam enim iu morte Domini pireler naturani in pleniluuio couligtsse» aet
L« 8- Etisebius ex Phlegonte narrat.
59 I:F.ri.MANNICONTRACTI AUGIENSIS MONACHI CO
CODriX AUGIENSIS.
67 Ncro Senecam magistrtimsiium interfccit. Eus. A, Sabinos obiit. Eus. a. pr. In marg. Tilus ann. Jjj
a. pr. ineiis. n.
68 Vespasianus adversus Judaeos rebellantes a 81 Tilus vir erat oniniuni genere virtuliim inira-
Ncrone mitlitur. Eits. a. seq.; Jos. a. 66. bilis, ila ut divilire el amor huinani gencris dicere-
69 Petrus et Paulus a Ncrone propter Simonem lur. Ilic aniphitheatrum Roinre construxit, in ctrjus
Magutn trucitlaniur, et pestilenlia Romre facla esl, dedicalione qiiinque niillia ferarum occidit. Eus.;
Neroqiie seipsum inlerfccil. Suet. a. 68; al. a. 66.— Dio a. pr.
Lintis primiis a B. Pelro sedit annis xn. — Anlio- 82 Cletus papa scctindus annis xn. Eus. a. pr.;
chioe seciinrius(I5*)episcopus ordiiialus Ignalius; al. al. a. 78. — Titus in eadcm villa, qua et paler,
u. 68. obiit anno relalis XL!1.Eus. a. pr. — (In mara. Do-
70 Galba menses vn. Otbo menses m. Vitcllitis mitianus fraler Titi ann. xv, mens. v.)
mcnses VIII. Vcspasiauus Q in Judrca pugnans, im- 7 83 Donritianus infcctus omnibus scclcribus se-
peralor ah cxcrcilu consliliiiliir, vir militari virlute cundo peisequitur Chrislianos. Eus. a.pr. —Ideni
pnccipuus. Eus.; Suel. a. pr. ciiatn eunuchos fieri prohihuit. Eus. a. seq.
71 (In murg. Vcspasianus ann. ix, mcns. xi, 81 Dccreto senatus Titus intcr dcos refertur.
dies xxn.) Tilus Judreos inenarrabili famc cruciatos B Eus. a. pr.
ohsedil. Eus. 85 Tres virgines Vestre ob stupriim daninantur.
72 Uicrusalem a Tilo expugnala deslruitur, anno Suei. a 85.
a passione Domini XL,a prinia vero condilioiie leni- 86 Anianus primus posl Marcum evangelisiain
]di sub Salomoiie MLXXXIX.Bedu.; al. a. 70. episcopus Alexandrire post annos xxn obiit, pro
75 Hoc temporc Josephus hisloiiographus clarus quo Abilius sedit annis XIII. Eus. a. pr.
habclur. 88 Domitianus se Deum el Doiniiium appellari
77 Colossus crcclus cst habens allitudinis pedes jussit. Eus. a. pr.
cciilum el septcm. Dio a. 75. 90 Quintilianus rhetor Romre clarus habelur.
79 Pesiilcntia Ronia; facta esl, et leirreiiioliis tres Eus. a. pr.
civitates Cypri subvertit. Eus. a. pr. 91 Ilis temporibus hacresis Menandri magi, fet
80 Yespasianus profluvio ventris in villa circa Ehionitarum, et Cciinthioriiin ct Nicolaitarum
exoriliir.
COMPENDIUMEX CODICE BEUNOLDI.
67 Ncro, etc, ut Aug. In tnargine primwva tnatiu C 70 Vesptisianus... conslituilur. Vespasianus VII,
litvcnolanlur : Hieronymus in libro Dc viris illuslri- rcgitat iinnos ix, tncnses xi, dies xxn. Vir mililari
bus (<ap. 12) : t Lncius AnncvusSeneca Cordnbensis vitiute prwcipuus.
Solini (16) stoici discipulus, palruus Lucani poelai, 71 Tilus Judcvos, etc, ut Aug.
tnultus epistolus scripsii ad Paulum apostolum, el 72 llierusulem. .. a passione Domini XLII, a pri-
Puulus ad illum : qui se lulem iuter suos esse optuvil, ma, elc, ul Aug.
quttlis Puulus haberelur inler Clirislianos. > Opp. t. 80 Vespasianusprofluvio, ctc, ut Aug. — Tilus
IV, p. II, p. 106nov. ed. Matir. VIII, Vespasianifilius annos duos, tnenses duos, vir
68 Vespasianus dux exercitus advcrsus, ctc, ut omnium genere virtulutn tnirubilis, ita ul delicia' (17)
Aug. et ctmorhumani generis dicerctur.
69 Petrus el Paulus... Irucidanlur ni KuL Jul. 81 Tilus amphilhealrum, ctc, ul Aug
cretera til Aug. Linus I. a B. Petro sedil aitnis xn, 82 Anacletus papa II, sedit annis xn, passus vt
— —
passits est vi Kal. Dec. Anliocliuv, elc, ut Aug. Kal. Maii. Titus in eadem villa, elc, ul Aug.
Gctlba VI, meitses vn. Otho, menses m. Vitellius, Domiitanus IX, frater Tiii, annis xv, mensibusv.
menses VIII. Nota niargiualis Bernoldi : Ilwc chro- Ilic, omnibus infeclus sceleribus, secundo persequilttr
nicu in successione Bomanorum ponliftcum sequilur D . Christianos. — Nola marginalis Ber.ioldi : Posi Li-
Eusebiitm, non ponlificalemlibrum, cui lumen magis num papatn quidam libri liabenl Clelum, et post Cls-
in hac descriptione essel credendum, ut puta quem mentem Anaclelum; sed historia EusebiiClelum ta
Damasus pctpa rogatu S. Hieronymi diligenlissime pam omnino prwleril (17*).
llescripsit(H)'). 85 Domitianus eunuchosfteri prohibuit*

NOTJE.
('£') Scilicct posl Pctrum, alias tertius, Evodii et p. in, p. 710.
'iiicccssor. (16*) Longe alitersentiunt critici. Vid. Pag'.i£in
(16) Sfiicca cpist. 49 magislrum siuim Sotionem Damaso.
vocal^ uli el Eusehius iu Chronico. Caelenim Hicro- (17) Ila ex edilis legendum, quaaivis codiccs li.i-
jiyiiius hic intlicat cpistolam undecimam Scnccn:, beani divilice.
qua: esl sexla ad Paidum, ciuemila alloquitiir : 0_tti (17') Ncnipe quod cx cjus ciGcrecortini sciiiciiiia
pieus, tuus upud le locus, qtti luus, velim ttt nieus. iJem fuerit cum Anaclelo, quos tauicn Epiphaiiijs
Vid. Fabricii coJ. apocrvph. Nov. Tcsl. p !!, p- 8.:'.!- >.i i-ieriqucLaiinorum tlisiin.f-uMiit.
Cl CEUONS.CGN. — SiEC. 11. G2
v
CODEX AUGIENSIS.
92 Roiuani plurima mala a Cresare et ab bosti- j\ pus sedit annis xn. Eus.a.dl. — Joannes aposto-
bns perlulerunl. Ens. a. 89. stolus apnd Ephesiim dormivit in pace, aiino a pas-
95 Doniitianus de Dacis et Gcrmanis triumphal. sione Doiniui LXVIII.Bed.; Eus. a. seq.; llier. a. pr.
Eus. a. pr. .103 Evarestus papa sedit annis vin. Eus. a. 100.
94 Clemens papa III, sedit annis ix. Eus. a. 91. — Trajanus de Dacis el Scythis triuinphat. Eus.
—Cornelia virgo Vestalis oh stuprum viva de— 104'Trajauus niullas genlcs Romano subjccitlm-
fossa est. Eus.^a. 92; al. a. 91. perio. Eus. a. pr.
95Doniiiiantismultos|nohiliumocciJit.(18)Bi(s.a.))r. 106 Aurea domus Neronis incendio conflagravit.
96 Hoc tempore Joannes apostolus in Paihinos Etts. a. pr.
insulam a Doniiliano in exsilium inissus Apocaly- 107 Tcrraemotu multae urbes stibversresunt. Eus.
psin scripsit. Eus. a. pr. a. pr.
97 Domitianus Flaviam Domitillam cum multis 9 108 Alexandrinre Ecclcsioc quarlus episcopus
aliis in exsilium pro fide Christi relegavit. Eus. ordinatnr, noniine Primus. Eus. a. pr.; al. a. 109;
chr. h. a. Pag. h. a.
98 Dotnilianus•;im multa malacgisset. a suiscru- 109 Simon, filius Cleophae, qui in Hierosoljmis
deliter interfeclus est, anno celatis xxxv. (18*)Eus. B episcopatum tenebat, cnieifigilur anno aetalis cxx ;
a. 97; vid. Pag. crit. pro quo Jusliis. Ens. a. 107, Pag. a. 116.
g 99 (In marg. Nerva ann. i, mens. iv, dies vm.) 110 Ignaiius, Antiochiaj episcopus, Romam per-
— Nerva primo edicto suo omnesexsules revocavil.
ducttis, besliis tradilur, pro quo consliluitur cpi-
Sanctus Joannes apostolus ab exsilio rediens Evan- scopus Oron(I9) tertius. Ens. a. 108; Pag. a. 116.
gelium scripsit. Iren. a. 97.'— Nerva confeclus 111 Alcxander papa V sedit annis x. Eus.a. 109.
morbo obiil, pro quo Trajanus regnavit. Eus. a. pr. 112 Paiitheum Romaefulmine concrematum. Ens.
100 (In marg. Trajanus ann. xix, mens. vi, dies a. 111.
xv.) — Trajantts genere Hispanus, vir reipublice 1-15Post Justum Hierosolynue episcopum Zac-
utilis, seJ errore deceptus, lertius persequitur Chri- chreus (19*)sedit quarlus. Eus. a. pr., «(.110.
sliauos, Beda. —Alexandrioe Ccrdo terlius cpisco-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
92 Iloc lempore Bomani tnala plurima, ctc, ut el quartum a B. Petro fuisse. Eus. a. 100.
Aug. 103 Evaristus papa IV, sedil annis vin, passusw,
14 Ut Aug. In margine nota Bernoldi : Repu- Kal. Nov. Trajanus, etc, ul Aug.
gnanlia videnlur, Clemenlcm papum trigesimo se- r 105 IIoc lempore SimeonCleoplicvftlius llierosohj-
cundo anno post tnoiiem Jacobi frulris Domiiiiin- tnis episcopuscruciflgitur, (21') ;JJ'Oquo Juslus ordi-
thronizari aposlolicccsedi, et ad ettmdem aliqua de- natur Eus. a. 107.—Ignatius Anliochicvepiscopus
crela consfiiuisse(20). clttrits doctor hubelttr.
98 Addil: Nervu X, senex anno uno, mcitsibttsw, 107 Tcrrcemolus magnus. Adhuc floruil Poltjcar-
diebus vm. llic primo ediclo suo omiies exsules re- pus Smtjriicvepiscopus, apostolorttm discipulus.
vocavii. 108 lloc lempore Plinius secundus pltilosophuscla-.
99 Sanctus Joannes, etc, ut Aug. Nerva confec- rus pro ChristiunisTrajanum miligat; al. a. 102 (22).
tus morbo obiit.— Trajanus XI, genere Hispanus, 109 Terrccmotus mulias urbes snbvertit, et aureti
amits xix, tnensibiis vi, diebus xv. Vir reipttblicw domus Ncronis incendio perit, el Pantheum fulmine
ulilis, sed errore deceplus tcriio persequitur Cliristia- concrematum. Eus. a, 111.
nos (20*). 111 Atldit: Quiquinlo Nonas Mttii inartyrio ccro-
100 Alexandricvlerlius, elc, ul A. nalns est.
101 Joannes apostolus apucl, elc, ul. A. an. pr. 112 Alexandriw Primus, quartus, episcopus scdj(
102 Liber S. Ilieronymi de viris illuslribns (2') annis MI; al. a. 109.
asserit Clemenlem papam hic obiisse vm Kal. Dec.
NOT.-E.
(18) Ad huiic annum Eusebiiis rovocat secundani D concil. t. I, p. 82.
perseciitionem, cujus vero initium Pa^itis in critica (20*) Idacius in faslis ad an. 112; Eusebirts ad
ad ann. 95 slatuil, id simul (ad an. 90) monens, in an. 108.
chronico Eusebii res swpe aliis, quam conligerint, (21) Scilicet cap. 15, ubi lerlioT.rajani seu liocannq
annis consignatas esse. obiisse memoralur, dic tameii liaud-cxpresso. Qtio-!
(18) Ex Sueionio hoc contigit aimo 96, anno aeta- tus a S. Petro fucrit Clcniens, praier calios di*qui-<
tis XLV. ril Coleleiins adconslitut. apost.,1. vn, 46, 1.1, p,
(19) Oron Eusehio et aliis dicilur Ilcron, seu Ile- 585. Vid. I'ag. crit. an. 100.
rq;, lili.el in MarlyrologioRoinauo d. 17 0et. (21*) Pagius in critica Ilaronii, an. 1-07,Simeonis
(!9').Epip!ianio dicitur Zacharias. niaiiyiium ad an. 116 referendiini censet.
(20) Decretalis Clemcntis iii!e!li;;inii', qure ab illo (22) Yitl. ejus cpist. 98. I. x, coi-f. Pag. eril.
aj Jacobum scripla feiiur. Exstai i:i Labb. collcct. an. 102.
63 HERMANNICONTRACTlAUGIENSIS MONACHI 64
CODEX AUGIENSIS.
114 Terrrcmoius pene totam Antiochiam subruit. A 133 Tlielesphorus (inpa VII sedit annis vn. Eut,
F.us. h. a. a. 129; al. a. 127.
115 Trajanus Assyriam, Armeniam el Mosopola- 154 Judaeiin arma versi Palreslinam depopulantur.
niiam provincias facit. Etts.a. 115. Eus. a. pr.
117 Judrei commoti magnas coedes hominum fa- 155 Alexandrioe Eumenes (24) episcopus scdil
ctunt, sed, in Alexandria victi, ab oinnibus ubique annis xin.
trucidantur. Eus. a. 115. 156 Judaeiilerum coinmoli magnis ubiquecaedibus
118 Trajanus apud Seleuciam profluvio vcntris enecaulur; al. a. 152 el 155.
moritur anno relaiis LXIV.Eus. a. pr. 157 Hicrusalem ab^Elio Adriano rcparata est, ct
119 Adrianus ann. xxi. Hic per Quadratum disri- ex ejus nomine JEWanuiicupata, et Judaeisneintrci-
pulum apostolo um, et Aristidem virum sapienlem rent intcrdicta. Eus. a. 155 et h. a,
lihris apologelieis edoclus, iiiilis eflicitur Christianis. 138 Primus ex genlibus Hierosolymis episcopus
Hier. ;—Adrianus Alexandriam publicis reslauravit Marcus ordinatur, cuin jam quinriccim de Judaica
expeusis. Eus. a. pr. gcnte obiissenl. Eus. a. 125 el 156.
120 Adriantis ilerum Judreos profligat. Eus. a. pr. H 159 Adrianus morbo inlercutis aqure mo-
10 i^l Xislus papa VI sedit aunos xn. Eus. u. B ritur, major sexagenario. Eus. a pr.
pr.; al. a. 119. 140 (In marg. Antoninus ann. xxv, nicns. m.) —
122 Adrianus bellum in Sauromalas gessit. Eus. Antoninus, cognomenlo Pius, per apologclicum Ju-
a. 120. —Terraemotus factus esl. Eus. a. pr. stini, Chrisliani philosophi et poslea maiiyris, edo-
123 Adrianus in Lihyam, quoe a Judaeis vastata ctus, clemcns ellicUur noslris. Beda. Epiph. Hyginin
fie al, colonias deducit. Eus. a. pr. papa VIII scdit annis iv. Eus. h. a; al. a. 159.
124 Juslinus (22*),episcoptisAIexandriar>, sedit an- 141 Antoninus paler palrire appellalur. Eus. a pr.
nis xi; al. a. 122. — Adrianus legem dedit Alhe- 142 Valentinus el Cerdo, et post Marcioiiet Mr.r-
niensibus. Eus. a. pr.;def. in B. cus Ecclesiam hreresi impugnant. Eus. a pr.
. 125 Hierosolymis post Philippum (23) Seneca de- 143 Justinus philosophus pro Chrislianis apologe-
cimus constiluilur. Eus. h. a. licon Antonino scripsil. Eus. a pr.
126. Hoc lempore Aquila inlerpres habetur. Ilier. 144 Pius papa IXsedil annisxv. Eus. a pr.;al. 112.
a. 128. 145 Aniiochireconstituitur episcopus Heros (25).
127 Adiianits, apologeticis nostrorum acceplis , Eus. a. 143.
li:teias pro Christianis misit. Eus.h. a. 148 AlexandriaeMarcusVII episcopus sedil aniris x.
129 His temporibus Saiuruinus, el Basilides, et C Eus. a. 144.
Carpocrales haeresin condidertinl. Etts. a. 123. 149 Yaleniinus hacrclicus agnoscitur. Eus. a, 114.
130 Adrianus pater palrire primus appellatur. 152 Apollonius et Basilides philosophi iilusiros
Ens. a. 127. habcnttir. Eus. a. 147.
131 Antiochireordinalur Comelius cpiscopus.Eus. 156 Cresccns cynicus pbilosophus Juslino nostro
a. 129 ; al. a. 136. — Nicopolis et Caesarea terrre- persecutionem commovil, in qua ille gloriose pro
molu corruerunl. Eus. a. 129. Christo sanguinem fudit. Eus. a. 151; al. 167,

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.

116 Ignatius Antiochice episcopus martyriiatur. annis xxn, mensibus m. Iste per Apologeticum,eic,
Pag. h. a. ut A. an. seq.
118 Addit: JEIius Adrianus XII, annisxxi. Hic 140 Hyginus papa VIII sedil annis iv. Hic discee-
per Quadratum, elc, ul A. an. seq. sil IVIdtts Jan.
121 Adrianusplurima tributa relaxat. Eus. a. 119. 144 Addit: obiil iv Idus Julii.
132 Sixluspapa sub Adriano imperatore passus esl 149 Pius papa juxta baptisterium S. Praxediscon-
vni Idus Aprilis; al. a. 127. secravit lilulum S. llermce, de quo Apostolusad Ro-
153 AJdit: jua;fa Eusebii hisloriam annis xi. Pas- manos : Salulale Phlegontam (et) Hermen, ctijtts
sus esl vi iVon.Januarii. creditur esse liber ille Pasloris, licel apocryphus, q'ii
139 Addit. Anloninus XIII, cognomento Pius, apud Grcecosmullutn usitatur (26).
NOTJl.

(22') Eusebius Justum eum appellat. ad an. 120. luiis an. 136. Undehic alter est ejus nominis, pricr!s
(23) Zachreum secuti sunt Tobias , Benjanrin , post Cornelium circa an. 150 successor.
Joannes, Mathias, Philippus, Seneca, hunc Jtislus 11. (26) Vitl. de hoc libro Colelerii judicium p. m.
Levi, Ephrem, Joseph, Judas II, onmes ex Judacis. cod. apocryph. NvT. Fabricii p. 763, ubi etiam har
(24) Eusebio ad an. 151 dicitur Hymenoeus. bctur edilus.
(25) Heros seu Hcron notalur snpra a. 110, nior-
65 CHRONICON.— SvEC. III. CG
CODEX AUGIENSIS.
157 AlexantlrireCeladion octavus episcopus sedit A 13 171His lemporibus Ilcge.-ippus,DionysiusCo-
annis xiv. Eus. a. 150; al. a. 154. rinlhi episcopus, el Pynilus Cretre episcoptis clari
158 Anicelus papa decimus sedit annis xm Eus. habenlur. Eus. a. 172.
a. 154 ; al. a. 157. 175 Calaplirygariiin haercsisoritur. Eus. a. 172.
12159 Hierosolymis posl Marcum factus est epi- 174 Hoc tcmpore Tatianus hacresin Encraticarum
scopus Cassianus XVII. Eus. a. 157. (28) contlil. Eus. a. 172.
160 Antoninus Pius apud Lorium obiit anno rela- 175 Maxiina pcr tctum orLem pestilenlia fuit.
tis LXXVII. Eus. a. seq. £iis. o. 173.
161 Marcus Antoninus Verus cum fratre Lucio 176 Antoiiinus mulia hella per se et per duccs
Aurelio Commodo aequo jurc administraverunl im- suos facicbal. Eus. a. 174. — Eleulherius XII papa
pcrium. Eus. a. seq. (In tnctrg. Marcus el Lucius annisxv. Etts. a. 177.
ann. xix, mcns. i.) 177 Anloninus Comniodumfiliumconsoiiem regni
162 Lticio Cresari Athenis sacrificanli ignis ab fccit. Eus. a. 178.
Oriente in Occidenlem in cceloferri visus est. Eus. 178 Inipcratoresdona largiti sunt, debita rclaxant
(i. seq. el severiorcs lcgcs lempcrant. Eus. a. 179.— Lucius
163 Fronto orator insignis habetur. Ens. a seq. B Brilanniacrcx ab Eleulherio papa Chrislianus eltici-
164 Cresares de Paithis iriumpharit. Eus. a. 166. lur. Beda.
165 Quarta persecutio, oiia apud Asirim, Polycar- 179 Anloninus in Pannonia morbo periit, etCom-
pum cum plurimis, el in Gallia (27) multos sancto- modus a senatu Augnslus appellatur. Eus. a. 180.
rum coronavit. Eus. a. 168. 180 ComnioJus post niorleni patris Germanos fe-
167 Lues maxima multas vaslavit provincias, et liciter vicit. Hicobscenus el pravus fu',1.Eus.a.181.
exercittim Roiiianorum pene delevit. Eus. a. 169; — (In marg. Coiumodus XV, ann. xm.)
Cupilol a. 168. 181 Alexandriaetcmpliim Serapis incensum est.
168 Soter papa XI sedil annis vni. Eus. a. 169, Eus. a. 182. — 14 Juliantis X Alexandriae episco-
an h. a. pus sctlit annis x. Eus. a. 180.
169 Anliochioe Theophilus episcopus ordinatur, 182 IrenrctisLugduncnsisepiscopus insignis habe-
vir sapiens. Eus. h. a; al. a. 176. lur. Eus. 183.— Panihenus et Cleinens Alexandtire
170 Lticius Caesar apoplexi exstinctus esl. Eus. clari hahcnttir. Eus. a. 195.
h. a. — AlexandrireAgrippinus episcopus sedit an- 183 Commodianre thcrnise Roniae facloe sunt,
nis xii. £us. a. 167. Eus.a. 184.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
158 Aniceluspapa decimussedit annis xi, martyrio Q 173 Ilis temporibusHegesippus,Dionysius Corinllii
coronaliisesl xvi Kttl. Maii,cujits lemporibusmemorat episcvpvs, Modeslus, Melito, Pynelus Crelw episco-
llegesippus se Romam venisse, ibique ad Eleiilhsrium pus, Theophilus Aniiochitvej.iscopus, Apollinaris el
papam permansisse. Eus. liist. alii plurimi docloresclari habenlttr.
160 Hierosolymis,elc, ut Aug. a. pr. 176 /7oc lempore Tatiunus Encratitarum hwresin
161 AnloniitusPius, etc, ul A. au. prrec condil. Anlonintts imperator tnulla prwlia per se et
162 Marcus Antoninns Verus cum fralre Lttcio per duces stios conlra Romanosinimicos exegil. An-
Aurelio Commodoannis xix, menseuno. liochiw VII episcopus Muximus (i9) cotuliluiiw.
163 II: primum wquo jure adminislraverunt im- al. 186.
perium. 177 addil : Eleuiherius papa XII sedil anuis xui.
164 Lucio Ccvsari,elc, ut Aug. a. 162. 178 Itnperalores de hoslibus triumphant, et debila
165 Fronto oralor, elc, ut A. an. 165. plebi relaxant.
166 Cwsares, etc, ut Aug. an. 164. 179 Lucius Brilanniw rex ab Eleulherio papa, ut
167 Sufi fiis principibus quartapersecuito, elc, ut Chrislianus efficiatur,impetrat.
A. an. 165. 180 Anloninusin Pannonia morilur.
169 lloc temporetttes maxima, etc, ut A. an. 167. D 181 L. Antoiiinus CommodusXV, post mortem pa-
70 Soier papa XI sedit annis vui. Hic discessit tris, annos xni regnavit.Hic Germanosfeliciier vkit.
xi Kal. Maii, a. 177. Ctvlerum obscenuset pravus fuit.
171 AntiochiceTheophitusepiscopus vir sapiens or- 182 Alexandrim Julianus X episcopus sedit an-
dinatur. nis x.
172 Alexandriw Agrippintts episcopus nonus sedit 185 TemplumSerapis, ctc, ul. A. an. 181.
annis x. lucius Cwsar, etc, ut. an. 170.
NOT.E.
(27) Teste Sulpitio Severo, 1. n, Hisl. sacr. c. 46, (28) Leg. Encralitarum.
priinum an. 177 intra Gallias roa>iyiia visa sunt; cui (29) Ilic aliis Maximinus dicitur
cousentil Paulus Orosius hist. 1. vn, c 15.
n HEHMANNICONTRACTIAUGIENSIS MONACtil 03
CODEX AUGIENSIS.
181 Commodus Scplcmbrein menscm nourine suo A iqtioque et Bachilus Asiani, cl alii cpiscopi ir.si[..ics
appellavit. Eus. a. 185. habentur. Eus. h. a.
185 HierosolymisXXVI ordinalitr Maxiinus epi- 198 Judaicum el Samarlticum bellum motum est.
scopus. Eus. a. 186. — Origencs apiul Alex;tiidriara Etts. h. a.
iiasciliir. Dcf. in B., h. a. 199 Severus Parlhos et Adiabenos, Arabasque sti-
186 Monianiis quitlam hrcresin CrUaphrygarum peravil. Eus. a. seq.
comlit. Eus. a. 172. 201 Thermre Severianoc apud Anliochiam faclre
188 Capitolium Romrcet bibliotbeca fulmine cre- sunt. Eus. h. a.
mantur. Eus. a. 189. 202 Zepliyrinuspapa XIV scJit nnnis xvm. Eus.
189 Alcxandrire Dcmclrius cpiscopus scdit annis h. a.
XLIII.Eus. a. scq.-— Commodus colossi capite su- 203 Sevcrus quinla pcrscculione phirimos sancto-
triato sua>.imagmis caput jussit imponi. Eus. a. 190. rum coronavil, intcr quos pilcr Origcuis Lconidcs
190 Cftiiimodusmultos nobilium iiiterfecit. Eus. cum multis aliis mariyrizalur. Eus. h. a.
a. 191. — Scrapio VIIIAntiociiite cpiscopus ordina- 205 Per]ictua et Felicitas hac persecutione besliis
lur. 'Eus. h. a.; al. a. 199. (lcpntanlur apud Caribaginem.
191 Qircstio dcPasclia oritur, et in Dominica die B 206 Symmachus ct Thcodolion inicrprctes habcn-
cclebrari jubetur. 7?«*.a. 197 (50). tur his temporibus.
192 Commodus cunctis inconimodus in domo Ve- \Q 207 Severtis valliim apud Brilannos pcr cxxxn
Stali slrangtilalur. Eus. a. 195; sed lecjit: Vesliliani. millia passuum a mari ad niarc jfccit. Eus. h. a.;
a. 219.
193 Periinax major sepluagenario cx scnalus Spurt.
208 Tertullianus Afcr clarissimus habetur. Eu.i.
consulto jusstis esl imperarc. Eus. h. a. (In marg. h. a.
Pertinax, XVI, mens. vn.) Victor XIII papa sctlil
— 209 Origenes Alexandrirc sludiis eruditur. EHS.
£5 annis x. Eus. h. a. Perlinacein occiJit in
h. a.
palalio Julianus jurisperitus, cl regnavil pro co vn
210 Sevcrus in Britannia moritur. Eus. a. 211.
menscs. Eus. h. a.
211 Aiiliochire Asclepiades IX episcopus ortli. a-
19i Severus gencre Afer Jidianiim apud Molvium tur. Eus. a. 212. (In marg. Antoninus XVIIIann. vn.)
pontcm interfecit, et in honorcm Pciiinacis , quem 212 Alcxander XXXV llicrosolymorum cpiscopus
idem J.ilianus occiderat, Pcriinaccm sc cognoini" ordinatur vivenle Narcisso, Deo pcr \isum jujen-
nari jussit. Etts. h. a. ln marg. Scverus XVII anii. tc (32). Etts. a. 213.
xvn. C 215 Antoninus Caracalla proptcr genus vestis ,
196 Hoc lemporc Narcissus Itierosolynioriim cpi- quod Romrc crogabat, coguominatur (53). Eis. n»
ccopus, el Theophilus Cxsariensis, Polycarpus (31) 214; Sexl. Aur. Vict. a. pr.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
184 77octempore Pair.henus, ul. A. an. 182. 199 Judaicum, etc, ulAug. a. pr.
186 Commodianw, etc, ul. A. an. 183. 200 Severus Parthos, etc, ul Aug. a pr.
187 Origenes, ctc, ul. A. an. 185. 202 Thcrmce Severianw, etc, ul Aug. a, pr. —
188 lloc lempore Monlanus, eic, ut. A. an. 186. Victor papa marlyrizalus esl xu Kal. Mtiii.
189 Irenwus Lugdunensis episcopusei alii doctores 205 Zeplnjrinus papa XIV, sedil annis rvin ;
claruerunt. qui discessit vn Kal. Sepl.
190 Capitolium, ul. A. an. 188. 2.0,4Severus quinta perseculione, elc, ut Aug.
191 CommodusColosai, etc, ulA. a. 189.— Vi- a. iir.
Ctor papa XIII sedil annis xi. — Alexandri.v Deme- 206 Perpetua, etc, nt Aug. a. pr.
trius XI cpiscopus uiinis XLIII. fj 207 lloc tempore Stjmmachus, eic, ulAug. fi. pr.
195 Magitii qitwslio de pascha , ctc, ul Aug. 203 Severus vallitm, clc, u( Aug. a. pr.
a. 191. 210 Tertullianus, ctc, ulAug. a. 208.
194 Commoduscunctis, etc, ut in Aug, a. 192. — 211 Scverttsin Britannia moritur. Antoiiinut Cara-
jElius Pertinax XVI menses vi. 77tutc Jiiii.niis ju- callu XVIII, annis septem.
risperitus occidens regnavil mcnses septent. — Seve- 212 Antiochicvnonus cpiscopns Asclepiades ordi-
rus XVII, genere Afer, annis xvn. Ilic Jiiiianuni nalur.
cii)ilibello vicil, el se Pcriinaccm appellavil. 213 77octcinpore Alexandcr episcopnsCappadcciw
197 Hoclempore Narcissus IIieroso!ij<itilaiiiis,<i:c., a Narcisso Ilierosolymitano cpiscopo consliiui ur.
ul Aug. a. pr. Vid. Aiur. a. 212.
NOT^E.
(50) Non una csl omnium de temporc hujiis con- docix, anno 212. Narcisso Iliaiosolyniitano sccccs-
ciliiRomani sentcntia, quod plerique ad annum 196, sor tlatus, dequo vid. Uolland. 18 Mrui., I. 11.(Var-
aul scqucnlcm reponunt. Pag. cissus vi'i'0 colitur 29 Oct.
(51) Eui. Clir. Polycarpum mclius Polycratem (35) Caracalla intluinenli gcmis era!, ad lalos
vocat. usque dcinissuin. Yid. Sext. Aurel. iu AiHoniuo.
(52) Alexandcr hic antea fueral cpiscopus Capprt-
(19 CIIRONICON.— S;EC. I. 70
CODEX AUGIENSIS.
214 Antonianre thermae diclae sunl Caracallre ex A 1yius, et Beryllus cpiscopus Bostrenus clari scri|:tc-
nomine Antonini. res liabenlur. Eus. h. a. (oi).
215 Antoninus Romre thermas sui noniinis oedifi- 229 Antiochire ordinalur episcopus Zi:bcnnus(3S)
cavii. Eus. a. 216. XI. Eus. h. a.
216 Anloninus impatienlia libiuinis novercam 250 Mammrca mater Alexandri Origcnem ccle-
suam Juliam duxit uxorcm. 7?us. a. 217. bcrrimum doclorein ad se lf$ vocatum audivil. Eus.
217 Antoninus iiilcrlicitur anno vitre XLIH. Eus. hist. — Alcxandrire Heraclas cpiscopus annis xvi.
h. a. Eus. a. seq.
218 (In marg. Macrinus ann. i.) Romre ampbi- 251 Alexandcr in matrem Mammrcam unice pius
theatrum inccnsum. Etts. — Antiochire episcopus fuil, ct ob id oninibus amabilis. Ens. a. seq.
constituitur Pbilcliis X. Etts. h. a; al. a. seq. — 252 Origenles dc Alcxandria ad Cresaream Palx-
Macrinus cum filio Diadumcuo occidilnr in Arche- slinre Iransit. Eus. a. scq.
laide. Eus. h. a. 255 Pontianus papa XVII scdit annis v. Eus. a.
17 219 (In tnarg. Aurclius Antoninus ann. iv.) seq.; al. a. 230.
Aurelius Anloninus adeo impudice in imperio vixil, 554 Alexandcr Romrc favorabilis fuit.
ul nullum gcnus obscenitatis omiserit. Eus. h. a. B 255 Alexander tnmultu mililari Mogonliaci occi-
Callistus papa XV annis v. Eus. a. 220; ai. h. a. ditur. Eus. h. a.; Paul. Oros.
220 Hippolytus episcopus clarus liabciur. Beda. 236 (lu marg. Maximinus XXII ann. m.) Maxi-
221 In Palrestina Nicopolis, qure prius Eminaus lTiinus Chrislianos, cl maxime rcctores ccclesiae,
vocabatur, condita est. Eus. a. seq. sextus post Neronem persequitur. Eus. a. seq.
222 Aurelius tumultu mililari Romae occiditur. 237 Maximinus adversum Germanos bclltun feli-
Eus. h. a. citer gcssil.
223 (In marg. Alexander XXI ann. XIII.) Ale- 258 Maximinus Aquilegire a Pupieno occiditur.
xander Xerxem regem Persarum vicil. Lus. h. a. Eus. h. a.
224 Hic militaris disciplinccsevcrus corvector fuit. 259 (/n marg. Gordianus XXII! annis scx.) Aa-
Ev.s. h. a. lerus XVHI papa sedi-t mensem unum; post quem
Fabianus XIX annis xm. Eus. h. a.; al. a. 256.
225 Urbanus papa XVI se:!it annis ix. Ilic multos
240 Pupicnus et Albinus, qtti imperium arri-
nobilium ad lidem Christi convenit. Eus. h. a.; al.
a. 223 puerant, in palatio a Gordiano occisi sunl. Eus.
h. a.
221»Ulpianus jurisconstillus insignishabelur. Etis. r 241 Hoc tempore Julius Africaims chronograpbus
h. a. clarus habclur.
227 Thermre AlexanJrince Romre redificaloe.Ev.s. 2'2 Ilis lcmporihus Origcncs Tbeodorum (36) ct
h. a. Athciiodorum fralres, postea episcopos nobiles, di-
228 Geminus presbyler Aniiochcnus, et II'ppo- vina imbuit philosophia. Eus. hist.
COMPENDIUMEX CODiCE BERNOLDI.
214 Anloninus Caracalla, clc, ut Aug. a. pr. (57) Julii obiit.
216 Anioninus Romw, cic, ut Atig. a. pr. 227 Neronianw ihcrmw Alexandrinw vocantur.
217 Anloninus impatienlia, elc, ut Aug. a. pr. 232 7'onlinniis pnpa XV11 sedil annis sex,paesuj
218 Antoninus inlerficitur anno vilm XLIII. — est sub Maximino imperatore \n Kat.Dec.
Opilius Mucrinus XIX, unnum unum regnctvil. 255 AlexuitdriiVlla\;elas XII episcopus, vir sa-
219 Macrinus cum filio Diadumeno occidilttr. — piens, setlil xm.
JH. Aurelius Antoninus XX, annis quatuor. 235 adait : Muximinus XXII, anni-stribus. SSic
. 220 Callislus papa XV settil attnis v. Pctssus esl Cliristictnos,et maxime redores Ecclesiw, sexto p'ost
sub Alexandro imperatore, sccundo Idtts Oclobris. D Ncronem persetpiilnr.
221 Hippolylus episcopus ctctrushabetur. 236 Alexander Ilierosoltjmorum episcopus XXXV;
£22 7HPalastina, clc, ut Aug. a. pr. al. a. 212.
225 Aurelius lumiiltu mililttri Romie occidilur. — 257 Ponlianus papa ct successor ejus Antcrus
Auretius Alexander XXI ttniiis xni. 77ic in mctlrem XVJH papaposl primum tnensem ponlificalus mar-
stt m unice pius fuil, et cunclis charus. lyriztntur, tertio Nonus Janiturii. (53) Eus. a. 259.
224 Alexander Xerxen regem Persarum vicit. 233 Fttbianus pupa XIX sedil tinnis Xiv. Mnxi-
225 Urbunus papa XVI sedil annis vin. Slic muU miitus Aquileite occidilur. Gordit.ntts XXISS annis
tos nobiliumcitlfidem Chrisli converiil ; oclavo Sial. sex.
NOTyE.
(34) Hic Eusebio Gcmiiiianus dicitur. (57) Pro Jnlii lcgendtim Jtniii; Ciililur cnimSj
(55) Aliis Zibemis dicitur ad an. 250. M.ii.
(36) Murensiscoilex addit cocjnomenloGregorium, (38) Pontianus sedil ab a. 230 tisqne 235, el &n-
Neocre-ariensem scilicct postca cpiscooum. Vid. lcrus uno mcnse.
:I:I.286.
71 HERMANNICONTRACTlAUGIENSIS MONACHI Y$
CODEXAUGIENSIS.
19 245 Gordianus, cnm vlclor Parlhis reverte- j\ cutionem movct. -»- Antonius in jEgyplo nascilur.
retur, haud longe a Romano solo interficitur. 7vus. Decius cum filio occidiiur. Eus. h. a. — Fabianus
a. seq. martyrizatur, pro quo Cornelius papa sedit an-
244 Milites Gordiano liiniultim rcdificant, ct nssa nis III (41), qui etipse maiiyrio coroiiatur. Eus. h.
ejus Romam reportanl. Eus. h. a. (In marg. Philip- a ; al. a. pr.
pus XXIV, cum filio ann. vn.) 255 (In marg. Gallus cum Volusiano ann. ii,
245 Philippusprimus omnium imperatorum Chri- mens. m.) Origenes anno retatis LXX,morilur. No-
stianus fuil. Hic filium suuin liiilippuni consoiiem valus presbyter auclor hrereseos exstit. Maxima
regni fecit. Eus. h. a. pestileniia facla est. Eus. h. a.
246 Regnantibus Philippis millesimus annus Ro- 254 Lucius papa XXI, mcnsibus vni; posl quem
manre urbis explelus est. Eus. h. a. Stephanus annis n. Gallus cum filio interlicilur,
247 Millesimus annus a Christiano imperalore Eus. h. a.
variis ludis celcbratus esl. Eus. h. a. 255 (In marg. Valerianus et Gallienus ann. xv.)
248 Theatrum Poinpeii Romre incensum. Eus. Valerianus oclavam persecutionem in Christianos
a. 246. exercuit. Eus. a 257.
249 Philippus urbem nominis sui in Thracia con- B 257 Cyprianus doclor eximius, Cartbaginensis
siruxit.Eus. a. pr. —HisieinporibusOrigciies inulta episcopus, martyrio coronaltir. 7ius. h. a ; atii an.
scripsit. <>eq.
250 Alexandrire Dionysius XIII cpiscopus sedit 258 Valerianus a Sapore Persarum rege capitur.
aniiis xvn. Eus. a. pr. Eus. h. a. 21 Xistuspapa sedit annis vu. Eus. a.
251 Philippus senior Vcronre, Romrevero junior 256, annis VIII.
occidilur. Eus. h. a. (In murg. Dccius anii. i, 259 Yaleriano in Persas duclo, et oculis privalo,
mens. m; al. a. 249.) Gallienus pacem reddit iiostris. Eus. a seq.
20 2o 2 Decius, cum Philippos patrem et filiura 261 Gallienus in omneni lasciviam dissolvitur.
inierfecisset, obeorum otlium in Chiistianos perse- Eus. h. a.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
244 Gordianns cum viclor, ctc ul Aug. a. pr. — quo Cornelius papa XX sedit annis tribus. Decius
Philippus XXIV cum filio Philippo annis seplem. cutn filio sno in Thracia a Gothis occiditur G<»-
Hic primus omninm impcralorum Cltrislianus ftiu. lus XXVI cum Volusiano fdio annis duobus, vien-
Nola Bernoldi in margine superiore. De hoc Phi- sibus III. al. a. 251.
lippo legilur in cccles. Hist. qttod in ipsa die Pasrhw 255. Origenes anno wtatis, elc, (42) ut Aug. No-
cum communicare vellet, ab episcopolocinonpermiite- „ vatus presbyter Romanm Ecclesiw (43) hwresis No-
relur, usquedum prwmissa confessionepeccalorum in- vatianorum auclor : qni se Catharos dixerunt. iu
ler pmnitentcs satisfaceret (59). margine nola Bernoldi : Novatiani in crimine lapsis
245 Philippus Philippum ftititm suum consortem venitttndenegant, ei si digncpmniteanl.
regni sui fecit. 254 Gallus el Volusianus inlerfecii sunt Inleram-
217 Alexandriw XIII Dionysiusepiscoptts clarus nm. Valerianus XX VII cum Gallieno annis xv. Iste
doctor sedit annis xix, qui suo lempore Sabellianam oclavus perseculionemin Christianos exercuit.
haresin apud Ptolemaidam asseril exorlatn. Eus. 255 Coruelius papa martyr efficiiurwm Kal. Oct.
a. 249. Lucius papa XXI sedil ntenses vin, passus iv JVPH.
248 Millesimusannus ab urbe condila festive cele- Manii.
bralur. 256 Slephanus papa XXII sedit annis duobits.
219 Origenes presbyler his lemporibus lanta scri- Marlyrio coronalus est iv Non. Augusli.
psit, ul Hieromjinus quodmn toco (40) quinque milita 258 Sixlus papa XXIII sedil unnis undecim, qiti
librorum ejus se legisse dicat pro Christo decollalus est vin 7<JusAucj.— Vateria-
251. Philippus Senior Veronm,Junior vero Romm nus commola perseculione, a Saporc rege Persarum
occiditur. Decius XXV, anno uno, mensibus iribus. capius el oculis privalus, in servilute miserabili con-
Iste septimus in Chrislianos perseculionemexcitavit. j. senescit, et Gallienus lerrilus pacem Chrislianus red-
252 Fabianus xni Kal. Feb. marlyrizatur, pro didit.
NOTJE.

(39) Eiisebius duos tanmm annos Cornelio tri- rtun Origenis calalogum tcxtiisse lestalur cap. 54 de
buit. Viris illuslr. quae tamen inlercitlit.
(40) Faclum id a S. Babyla1.episcopo Antiocheno (42) Murensis addil : el in Tyro sepelitur, notam-
refert Eusebius, Hist. eccles. vi, c 27; quo lamen que marginalem lexlui inscrit.
leslimonio non obstanle, Pagius in Critica Baronii, (43) Novalus erat presbyter Carlhaginensis Ec-
ad an. 244., n.lV, PhilippumChristianum fuisse ne- clesiae, qiri cum Novaliano Romano presbylero prte-
gat eum aliis crudilis. diciam hreresin conflavit.
(41) Forle in epistola ad Paulani, in qna se ope-
« CIIRONTCON.— S.-EC. 111. 74
CODEX AUGIENSIS.
262 Gcrmani Ilaliam, Alauianni Gallias et Italiam \ ijiioregnavit Tacitus mcnsibtisvi. Q;io apud Poiittini
poputaiHur.Eus. k. a; Eutrop. a. 264. oeciso, Floriauus rcgnavit dies i.xxxvni,elocciditur.
263 Macedonia, Grcccia-, Ponlus, Asia cl alirc Eus. a. seq.
provlncioedepopulantur pcr Golhos. Eus. a. pr. 276 Fciix papa XXV,scdkannis v. Eus. a. seq.,al.
265 Dionysiuspapa sedilannis ix. Eus. a. seq., al. n. 269.
a. 259. 277 (In marg. Probus ann. vi, meiis. iv.) Probus
^66 Hoc lcmpore Theodonis, qui et Gregorius, Gallias a barbaris occupalas ingenli virtute restiiuit.
NeocaesareaBepiscopus virluiibus clartiit. Euirop.
267 HierosofymisHymcnreuscpiscopus ordinalnr. 278 Anatolius Laodkirc episcopus clarus habetur.
Eus. h. a. Eus. a. seq.
269 Gallienus Mediolanioccidilur. Eus. h. a. 279 Manes qnitlam, gencre Persa, insanam Ma-
270 (/« marg. Claudius ann. i, mens. ix). Clan- iiichxorum hreresim condit. Eus. a.pr.
«lius Gothos jam per annos xv lllyiictim Macedo- 23 280 Anliochire episcopus consliluilur Quiril-
nianique vastanl-essnperat Eus. a. seq. — Patilus lus XVIII. Eus. h. a. vocai Cyrillum.
SaiTwsatenus Anliochire episcopus hacrelicus esss 281 Eiitycliianus papa sedit menses vtn (44).
conviucitur. Eus. a. 267. 22 Claudiiis Sirmio mo- n Cui successit Gaius papa annis xvi. Eus. Jt. a.
lilur, proquofrater ejtis Quinlilius regnavit dies xvu, . 282 Probus apud Sirmitim lumultti nrilitari occi-
et Aquileireoccidilur. Eus. a. teq. diiur. Alexandrireepiscopus Theonas annis xix. Eus.
271. (In marg. AureliaBusann. v, mens. vi.) Au- h.a.
rtiianuspiiblicse reiutilis, primocIcmensChrislianis, 283 (/« marg. Carus cnm filiis Carino cl Nume-
fioslea persecutor fuiL Trebel. a. pr. riano ann. n.) Carus, vicior deParthis, superTigri-
272 Zenobia regina Orienlis vinciltir. Euscbitis dein fulmiiie icltis interiil. EHS.h. a.
Laodice.nsisepiscopusinsignis habelur. Eus. a. seq. 284 Numeriantis insidiis Apri soccri sui occisus
273 Aurelianuin Romre triiiinphanlem Tetricus est. Eus. h. a. — Carinus, apud Margiun a Diorie-
ct2enobia captivi praeccsserunt. Eus. a. seq. liano prrelio viclus, inlerficilur. Eus. a. seq.—Huc-
274 Imperalor soli templum aedilicat, ct nonus iisque ab incarnalione Domini supputaiiiur scctin-
Christianos persequitur. Eus. a. seq; dum Dionysium anni cci.xxxtv.
275 (/» ntary. Tacilus mens. vi.) Aurelianus di- 283 (7« marg. Bloclelianiis ami. xx.) A!i hoc
vino -fulmine lerritus, iiilcrflctl.iir a miiitibus, pro anno Graeci paschalcs circulos incboabant (15).
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDL
265 A/eiandiitEJI7a.TtwMS A'7V episcopussedit au- Q 276 Aurelianns divino fitlmine icrritits, iuter By-
nis xvui, rri. a. 264. zantiitm el lleracleam a mililihns occidilur. Taci-
268 Dionysiitspapa XXIV sedit annis ix. Discessit lus XXX mensibus vi. Quo apud Ponlum occise,
vi Kal Jan. Pauio Samosalenohwrelicodeposilo,Dom- Florianus regnavit cties LXXXVIU, et apud Tharsum
nusXVI Antiochimepiscopusordiualur, al. a. 270, occiditur.
Eus. a. 267. 277 Fclix papa XXV sedil annis guinqve; tuarttj-
269 Addit: Ctaudius XXVIII, anuo ttno, mensi- rio coronaius est III Kal. Junii. — Probus XXXI
ius lx. Iste Golhos, ctc, tit A. an. seq. anuis sex, mensibusqualuor.
270 Paidits de Samosala Antiochenus episcopus 278 GallieBa barbaris vastatw a Probo Romaiia
Jiwreiicusessecouviuciiur. Nola marginalisBernoldi: resliluuntur imperio.
Jlic Autiochiwepiscepusfeminarum consortio delecta- 279 Anatolius,etc, titA. ru pr.
balur, qnod et clericis suis concessit, ne sibi hoc cri- 280 Manes quidam... condidit, ut Aug. a. pr.
inen possenl impulare, quippeastricii eodetncrimine. 281 Antiochiw,ut. A. an. pr.
llic eliam CitrislumhominemcommiiHisualurm esse 282 Eultjcliianus papa XX VI sedit mcnsibus x,
nsseruil. Ilic cum damttalus twllel ab ecclesiadisce- passui pro Christo vui Knl. Aug. Vid. not. an.
ttere, ad cumulttmsui dedecorispublica manu expetli- D prrcc
tur ab ecclesia, ut uarrat ecciesiasticaHistoria (46). 283 Gaius papa XXVII,sedil annis xv. Alcxandritc
271 Ciaudius Sirmio morilur, pro quo frater Theonas episcopus X V, annis xviil. — Probus apntl
Quinlilttts regnavit 4ies xvn, el Aquileim occidiltir. Sirmium lumultu militumoccidimr. — Carus XXXII
Aurelianus XXIX anitis quinque, mensibus se.r- 77/c cum filiis Carino ei Numeriano anuis duobus.
rcipublicmutilis, primo, etc, ut Aug. 284 Carus viclor, ul A. a. pr.
273 Zenobia regiua Orientis vincilnr. 285 Numerianus occiditur. Cariniis cipitdMarguni
274 AurWirtitKm llomw, eic, ulAug. a. pr. n Dioclelianoinlerftcilur. Hucusque,ctc, ul Aug. a.
273 Aurelianus templum soti wdificttl, el nonam pr. — DiocletianusXXXIll aunis viginli.
verseculionemiu Chrisiianoscxcitat.
NOTJE.
(4i) Scdit annis vm, mens. xi; Gaius vero annis lyrum, Eus. cu|tis inilium repeiitur a 29 Aug. aiiiu 2.vJ.
XII, mens. iv. (46) I. vn, c! 23, 21. Muiciisis cotl. haue
(45) Est hrec celebiis j£ra Dioclctiana seu Mar- noiam iu coiitextiun reposuil.
PATBOC.CXLIII. 3
to nERMANNl CONTRACTIAUGIENSISMONACIJl 76
CODEXAUGIENSIS.
286 Dioclctianus Herctilianuin Maximianum in \ 25 500 Gaieritis Maximianus, victus a Narseo,
consorlium regni asstimit. Eus. a. 288. anle carpenlum Diocleliani purpuralus cucurrit.
287 Maximianns in Gallia Amandum cum rusticis Eus. a. 301.
vicit. EMS.a. seq. 501 Msximianus Narseum stipcravit, et uxorcm
24 288 Hoc tempore Carus [Eus. Carausius] Bri- ejus ac liberos captivavil. Eui. a. 303. Eulr.
lanniam, Narseus rex Persarum Orienlem, Achilleus a. 297.
jEgyptum, Quinquegentiani Africam infestaverunt; 302 Diocletianus et Maximianus insigni pompa da
ob quoc Constanliiius [leg. ConstantiusJ, Galerius hostihiis triumphant. Eus. a. seq.
el Maximiaims in regnuni assumuntur. Eut. a. seq. 303 Dioclelianus et Maximianus ecclesias subver-
290 Diocletianus Constantium Conslaiilini pa- ttint, libros divinos incendunt, cl Christianos citi
trem Cxsarera fecit, qui regnavit annis xvi. Eus. ciant. Eus. a. seq.
n. pr. 304 Diocletianus Nicomedire, el Maximianus Mc-
291 Imperator Galerium Maximianum Coosarem diolani purpuram el regnum deponunt. Eus. a.
seq.
fecil. Eus. a. 289. — Eusebius papa sedil nienscs vni, post quem Mil-
292 Hoc tempore Phie.rius presbyter, et Achillas tiades annos iv (47). Eus. a. seq.
et Melilus Alexandriaeclaruerunl. |{ 305 Maximinus el Severus Cresares facli sunt.
295 His leniporibus diversis et inultis proeliis Eus. a. seq. — Constaiilius Augusliis obiit, post
hostes diversi vincunlur. Eus. quem Cunslaniinus filius ejus. Eus. a. 507. — Con-
295 Dioclelianus se ut deum adorari jussit. Eus. stanlinus Conslanlii ex concubina Helcna fitius pri-
h. a., al. a. 295. mus imperator, excepto Philippo, Chrisiianus fuit,
296 Gaio papceper martyrium coronalo Marcelli- et ab hoc Christiani imperalorcs csse cceperuiit.
nus XXVIII succcssit. Eus. a. seq. Eus. a. 507.
297 Dioclelianus victo Achilleo Alexauilriam et 50S (7n marg. Constanlinus anit. xxx, niens. x.)
JEgyptum recepit. Eus. a. seq. MaxeiiliusMaximianiHerculii filius Augustus appel-
298 Idem plurimos per totam .<Egyptuti)proscri- lattir. Eus. a. 308.
ptioiiibus et exsiliis damnavit. Eus. h. a. 26^07 Maximianus apud Massiliam turpiler in-
299 Constaulius sexaginta millia Alamannorum lerlicilur. Eulrop. a. 510.
juxla Lingonas occidit. Eus. a. 301. Eutr. a. 297.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
286 Abhoc anno, ul A. a. pr. C 301 AlexundrimXVIJPelrus episcopussedit annis
287 DioclelianusHerculium Maximiamtm in con- xii. Eus. a. 503, al. a. 300.
sortium regni assumit, al. a. 285. 502 Galerius Maximianus Narseum, etc, ul A.
288 Maximianus, etc, ut a. pr. an. privc.
289 77oc lempore Carausius... vasluvernnt, ut A. 305 Diocleiianus... iriumphant, ut A. an. praec
a. pr. 504 Diocletianusin Oriente, el Herculius Maximia-
291 Diocleiianus Conslantium, etc, ul in Aug. nus in Occidenleecclesias subverlunl, libros divinos
a. pr. incendunt, et Chrisiianos decitna persecutione post
292 Dioctetianus, ut A. a. pr. Neronem cruciaverunt.
293 7/oc lempore Phierius, ul A. a. pr. 505 DiocletiamisNicomedix et Maximianus Me-
294 77is lcmporibus,ut A. a. pr. diolani pnrpuras el.regnum, ob seneclulis defeclum,
296 Dioctelianus se, ut A. an. pr. sponte deponunl. — Guterius et Constantius Augusti.
298 Gaio papm x Kal. Maii marttjrizato Marcelli- — Maximinus persecuior Chrisiianorum et Severus
nusXXVIH successitannis novem, qui ilem proChri- Cwsareseliguntur.
slo passus est vi Kal. Maii. Nola marginalis Ber- 506 Constaniius auguslus vir mansuetus in Bri-
notdi : Hitcusque ecclesiasiica Hisloria Eusebii suc- D tamia Eboraci obiil. Paul. Oros. h. a. — Constantr
cessionesprmsulumRomanorum, siveAlexandrinorum nus Conslatiiii XXXIV ex concubina Helena filtui,
aple describit, sicut et hic descriptw habentur (48). annis tricjinta, meusibusdecem. Hic primus impera-
299 Dioctelianns viclo Achilteo, etc, ut A. an. lor... cmperuni, ut A. an. procc
297. 507 Jlfa.ren.riHS,JMaxiimaniHerculii ftlius, Augu-
300 Constaniius sexaginta miliia, Alamannorutn stus appellalur. — MarcellusXXIX (49) papa sedil
occidil. annis quinque, passut esl xvu Kal. Febr.
WTJE.
(47) MarccHintisquidein hoc anno obiit, cui non gitur.
Eusebius, sed Mareellus post irium annorum inicr- (49) IWarcclluspapa, a. 508 electus, altero post
ponlificium a. 508 successit. Pug. anuo 510 defiinclus successorem habuit Eusebiiai)
(48) lu coi. Murensi haec nola textui inserla le- quatuor tanlum mensium pontificem.
77 CURONICON.—&JEC. 1Y. 78
CODEX AUGIENSIS.
308 Occiso Severo, Licimus Caesar efficitur. A 323 Conslaniinus (53), filiiis_Coi)slanlini, Caesar
Eus. a, seq. — Galerius Maxintiamis moritur. Eus. efjjcitiir. — Licinius occiditur. Eus. a. seq.
a. 511. 324 Hoc (empore crux Dominica ab Helena.Con
309 Silvester papa sedit annis xxv (50). aut. a. stanlini malre, Hierosotymis rcpcritur sub Macario
512 MaxirainusChrislianos persequitur et apud ejusdem urbis episcopo. S. Paulin. epist. H, al. a.
Tharsum moritur. Eus, a. 312. 326.—Nazarius rhelor insignis habetur. Eus. a, teq.
311 Maxentius juxla Molviiamponlem a Constan- 325 Vicennalia Constantini Nieomedioe acla, et
tino superalus occiditur. Eus. a. 313. sequenii anno Romreedita. EMS.a. 527.
312 Persecutio landem posl decem annos finita 526 Hucusque historiam scribit Eusebius. Hinc
esi. Hicronymus, al. an. seq.
514 Dioctcliairasin prredio suo morilur el sohis 327. 28 Constanlinus Drepanam Bithynire civi-
omnium privalus inter deos refertur. Eus. a. 517, (aiem inslaurans, in hoitorera matris suae IleJenopo-
cl. a. 315. lim appellavit. Uier. ct. seq.
515 Piuriini perseculorum el magorum trucidan- 5-28Ariani-episcopiecciesiam oblinueru.il,qnorum
tur. tempora non digeruntur, quia hosies Chrisli judican-
318 Ltrinius Chrislianos de palatio suo pellit el B tur. Ilier. an. seq.
eos persequilur. Eus a. 521. 529 Juvencus presbyter claruit. Porplryritis haerc-
27 319 Hoc tempore Arius Aiexandrioe presbyter tkus a Constautiuo de exsilio liberatur. /7ier. a-
nelandam Aiiauoruni lireresim condit. Ejiiplu a. seq.
361. 530 Alexandriae ordinatnr episcopus Alhanasius.
320 Alexundrire ordinaiur episcopirs Alexan- Dsdicatur Conslanlinopolis. Hier.'a. seq.
der (51). Eus. a. 522. 551 Edicto Constantini geniiliuin lenipla subversa
321 Arius presbyter, ab ecclesia a suo episcq o sunl. 7/icr. a. seq.
Aiexandro ejecius, raultos surc impietaii sociat. Eus. 532 llis lemporibus Euscbius Cacsariensis episcc-
<j. seq. pus, et a!ii multi doclores claruerunt.
522Concilium in Nicaca congregalur cccxvin epi- 533. Antonius monachus clarus habetur.
scoporum sub Silvcslro papa (52).
COMPENDIUMEX COICICEBERNOLW.
308 37«.xioiianusHerculius, elc, ut A. an. prrcc C 321 Silvester papa XXXII (5 i) scdil annos xxm,
309 OccisoSevero,etc, ut A. an. proec menscs x, 7111disccssit pridie Kal. Jctn.
510 Gafenits Muximianus Chrislianorum persecu- 522 Concilium in Nicaa congregatur cccxvm epi-
tor, divina ttltione facius, parcere Chrislianis jussil. scoporumsub Silveslro papa, in rjuo Ariits condemita-
511 Maximinus Casar perseculionem restaurat et lur, et seplnaginta capitula constituuntur, sicut Alhtr
{psemorilur. tiasius dicit, qui eidem synodo inlerfuil. Nola niargi-
512 Petrus Alexandrimepiscopusmartyrio corona,- nalis Bernoliii : Sunl ex Nicteo decies septcna slatula,
tur, pro quo Acliillus XVII sedit, al. a. 511. Magna s:cul Alhanasius scribil simul el papa Marcus.
fatnes et lues in perseculores facta est. 325 VicennaiiaConstaiiiini Romwactcu
313 Perseculio, ui A. an. jirrcc 527 Cunslanlinus Sarmalas, Gol/ios et mnltas «n-
314 Conslantinus Maxeniiumcivili bello, Deo jit- tiones Romanosubdil imperio, al. a. 532.
tanle, apud pontem Motviumvicil. 528 Conslanlinus Byzanlium urbem repuravil, cl e%
315 Maximinus Cwsar cum magno cruciatu mise- suo nomine. Conslanlinopolim appeliavit et iedem
rabiliter etdigne moritur, al. a. 315. Romani regni eam esse voluit, al. an. 529. .
316 Pturimi, elc, ut A. an. pr. 529 Alexandriw Athanasius episcopus ordinalnr ,
318 Licinius Cwsar primo bontts Christianorum D<al. a. 523.
ullor, prava conlra Conslanlinnm tnacltinans, el Chri- 330 7/oc temporeIndi el lberi efficiuntur Christiani.
siianos persequens,victus bello inuriit (34). Melchia- Socr. a. 327
des papa XXXI sedit annis iv, obiit iv 7r/«s Januct- . 551 Hislemporibus Ensebins Cwsariensisepiscopas
rii (55). el Juvencus poeta el plurimi doclores claruerunl.
320 /7oe lempore Alexandriw presbyler Arius ne- 552 Antonius, utA. an. scq.
fandam hmresiiti Arianorum condit sub Alexandro 555 Conslaniia, Constanlini soror, ttxor Liciniimo-
epis;ooo aui Achillmsuccessil. ritur.
«ui/r..
(30) Initium pontifieatus Silvesiri spectat ad an. tinus enim junior j;.m an. 518 Crcsar fuit renuti-
314, quo Melchiadiseu Milliatlisucccssit. Pag. tiatus. i
(51) Alexander an. 512 pontiiicaluui ccepit. (54) Inilium pcrsecutionis Licinii hoc anno fuit,
(52) Concilium istud omiriuin conseusu an. 525 sed inleritus anno52i.
fnit ceiebralum. (55) Melchiadcsa. 311 eleclus obiit a. 314.
(53) Kusebius rectius habet Coitslanlius. Constau- (56) Jam a. 514 papa faclus.
79 HERMANNlCONTRACTIAUGIENSIS MONACHI 80
CODEX AUGIENSIS.
334 Conslanlinus cum liberis suis honorificas ad A 545 Eclipsis solis facta esl, ct tcrrae motus mnias
Anloniiim litlcras millit. Hier. a. 357. urbes subvertit. Hier. a. seq. el 348.
335 Tricennalibus Coiislantini Dalmatius Crcsar 30 346 Tribus diebus ac noctibus Roma natavit,
appellalur. 77ier.a. 337. ct Campanioeurbes vexatre. 77fer./i. a. habet nuta-
29556 Constantinus, dum bellum inPersaspara- vit.
ret, apud Nicomediamobiit anno aetalis LXVIal. an. 3»7 Bcllum contra Persas geritur gravi Romano-
337. rum damno. 7/i'er. a. 349.
337 (In marg. Consianlius XXXV, Constantinns 548 Romre ordinalur Liherius, quo ab Arianis
el Constans ann. xxiv, mens. v, diesxm.) Dalmatius expulso Felix in ejus locum subsliluilur (57). ilier.
Cresar factione Conslantii patruelis, et lumullu mili- a. 550.
lari interficitur. /7ier. a. 359. 349 Conslans inlerficlur anno aetatis xxx. Ma-
338 Conslantius Ariana hreresi per Arianum prc- gnentius etalii multi conturbant rempublicam. Hier.
sbyterura, et Eusebium Nicomediensem pollutus, a. 351.
Alhanasitim episcopum, el omnes non sure partis 350 His temporibus ossa Timolhei el S. Andrere
episcopos persequiiur. Hier. a. 340. apostolorum, et Lucre evangelistacConslanlinopolim
339 Constanlinus bellum fratri Consianlio infe- B invecta snnt. Hier. a. 557, 559.
rens, juxta Aquileiam occidilur. Hier. a. 341, af. a. 551 Gallus Constanlii palruelis Cresar factus. Ma-
340. gncnlius seipsum occidit. Hier. /i. a.
540 Terrre molus multas urbes subverlit. Hier. a. 552 Anlonius monachits cv aintis stire anno in
342. eremo moritur. Mulli ereraitic claruerunt, al. a.
341 Franci a Conslanlc perdomiti in pacem reee- 356.
pli sunt. 77fer. a. seq. 553 Gallus Cresar occidilur. Y'iclorinus rhetor et
342 Conslanlinopoli ejecto ab Arianis Paulo epi- Donalus grammalicus insignes habenlur. Hier. a,
scopo, Macedonius hreresiarchcs in locuni ejus sub- 355.
stituitur. Hier. a. 343. 554 JulianusCresarcflicitur a Conslanlio. Eiiscbius
343 Hoc lempore MaximiiiusTreviroriimepiscopus Verceltensis et Dionysius Mediolanensis ciiin aliis
claruit, a quo Alhanasius a Conslanlio profu^us sus- exsulantur. 77/er. a. 556.
cipilur. 77ier.a. seq. 555 MagnreAlamonnorum copiaeapud Argentarium
344 Alhanasius ad Constantis lilteras Alexandriam (58) dcletrcsunt a Juliano Coesare. Zos. a. 557.
regredilur. 77ier.a. 546.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
334 Constantinus in Arianum dogma lcMinr (59). C 543 Marcus papa XXXIII (60) sedit annis duobus,
335 Constantinus, dum belluin in Persas pararet, discessit Nonis Oclobris.
apud Nicomediam obiit, anno wlalis 66. Hier. a. 338. 345 Addit: Julius XXXI V papa annis quindecim,
— Constantius filius Constanlini cum Constanlinoet al. a. 337.
Constante fralribtts annisxxiv, tnensibusv, diebusXIII 346 Bellum, elc, ut A. an. seq.
regnaverunt. 347 Constans haud longe ab Hispania interftcitur
356 Conslantius per Arianum presbyterum el Eu- anno wtalis xxx, al. a. 550.
sebium Nicomediensemfil Ariaiius el cuiholicos per- 549 His temporibus osscl...illuta sunt, ul Aug. a.
sequilur. seq.
557 Jacobus Nisibinus virtutibus claruit. Hier. a. 531 Anlonius monachus centesimoquinto sumwla-
359. — DalmaitusCmsar occidilur. tis anno in eremo moritur; quo tempore mulli erc-
359 Terrmmolus mullas urbes diruit. mila: v.rlittibus claruerunt. Hier. a. 558.
340 Frunci, etc, ut Aug. a. seq. 552 Viciorinus rheior et Donatus grammulicus
541 Conslanitnopo/i... substituitur, ul A. an. seq. Romm insigneshabenlur. Hier. a. 555.
342 Hoc lemporeMaximinus Trevirorum episcopus 353 Julianus, elc, ut A. an. seq.
clarus habelur, a quo Aihanasius, Alexandrim episco- D 554 Magnm, etc, ut Aug. an. seq.
pus, a Conslanlioprofugus honorificesuscipitur. 555 Julianus Rheno Germanosvicit.

KOIJE.
(57). Ordbtalio Libern conligit an. 552, et subsli- sure tempore ab Euscbio Nicomediensi Ariano ha-
tutio Felicis a. 355. Pag. plisma perperam inussit, il um egregie vindieat
, 1(38)Id lioriierniim est Argenloraliim. Vid. Am- Pagius in Critica Baronii ad an. 321, u. 14, alii-
mian. Marcell. 1. xvi, c 12; Etiirop. 1. x. que.
(59) Ab hac hrcreseos labe, qtiam Constanlino S. (60) Marcus Silvestro an. 536 suvectus, post se-
Hieronymus in Chronico ob su&eeptumexlremo vitre plem menses Julium habuit successorem an. 557.
81 CHRONICON. - S.EC. IV. 82
CODEX AUGIENSIS.
31 356 Juliaiiiis Rheiio-Gerinauos vicit. Amm \ tiima
i Jiiliano privatusfuit. Hier.an. 565.— (In marg..
Ililarius Piclaviensis et Alhanasius Alexandriniis ab Jovianus XXXVII, mens. vm.)
Arianis multa mala passi sun'. 564 (7n mcirg. Yalenlinianus XXXVIII, aun. xi.)
537 Apud Ariminum synodus Arianorum contra Valciiiiiiianus Walenti fralri suo Orienlis impcriiim
fidera faeta est. 7/icr. a. 560. — Pauliiu- Trevirensis dedil. Hier. a. 365.
episcopus in exsilio moiiliir. Hier. a. 559. 565 Romrc Damasus papa orJinalur (61). Ilier.
358 Julianus Augusii nomcn usu pat. Conslantiiis a. 507.—Valens ab Eudoxio Arianorum episcopa ba-
in Parlhos bellum parat. Amm. a. 360. plizalus Christianos persequiuir. 77ier. a. 568.
559 Conslanlius Parlhico bello dimisso conlra Ju- 366Graiianus, Valentinkini filius, imperalor ef-
lia-iuni arma suinil. Ammian. (icitnr. Yera lana pluviae mista de nubihus fiuxit.
560 Conslantius moritur anno aelalis XLV.Eier. Ilier. a. 568.
a. 382. 567 Athanaricus rex Golhorum Christianos per-
561 (In marg. Julianus XXXVI, ann. i, mens. vm.) seqnitur (62). Ililaritis episcopus Piclaviensis n;o-
Juiianus ex Christiano Icclore paganus factus per- rilur. 77ier. a. seq. Nicaea lerrre molu corruit. 7/ier.
sequilur Christianos. Aihanasius, Eusebius, et Lu- a. 509.
cifer de exsiio revertnutur. llier. a. 363.— Pagani B 33 568 Eusebius Vercellensis morittir. 7/r'cr.
apud Sebasten sepulcrum S. Joanuis Bapiislre in- a. .571.—Hoc lempore Apollinaris episcopus haere-
vadunt. sioi ccntlit. 7/ier. «. 576.
32 563 Julianus, ad bellum Parlhictim profe- 569 Magna fames in Phrygia. 77ier. a. 371.
ctus et Cliristianoruin sangiiinem diis suis vovens, 370. His diebus posl Atixentii Ariani mortsai
Dsi judicio a quodam hosle occisus inieriit anno Ambrosius episcopusMediolanensium ordinalur(63).
sclalis xxxu. Post quem Jovianus impcralor facius, 77ier. a. 376.
cum omni exercitu ad Chiistianilatem redit. Amni. 371 Didymus Alexamlrire caxtis claruit. /7ier. a.
u. 563. — Anliochirp synodus hrercsiaca collecta est. 373 —Valenlinianus Saxoncs crcdc perdomuil. 7/ier.
7/ier. a. 365, al.a. 361. a. 574 ; Ammian. a. 570.
565 Jovianus, in nova domo recnbans suffocalus 372 Eunomius agnoscilur, a quo haercsis Etino-
odore pruuaruin el calcis, morilur; pro qtio Valen- miana. tlier a. 573. — Burguiidiones juxla Khemini
linia.us rcgnal, qui ob lidcm Chrisli tribiinalu mili- conscderunt.

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.


556 77o<*tempore Hilarius Pictaviensis episcopus, Q 362 Synodus htvreiica Anliochim facla est. — Jo-
el Alhanasius Alexattdrinus et omnes catholici epi- vianus. . moritur, ut Aug. an. seq. — Valcnti-
scopi mulla ab Arianis mula perpessi sunt. Hier. nianus XXX VIII regnavil annis undecim. Hic, etc,
a. seq. ut A. an, seq
357 Apud Ariminum synodus 400 episcoporum 563 Valentiniunus Valenti, ut A. an. seq.
Artanorum contra fidem facta est, al. a. 35ii. 364 Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo se-
558 Julianus, bellorum successu elatus, Augusli duclus el baplizatus, post tnortem frairis orthodoxas
noinen usurpat. Constanlius in Parthos bellum pa- persequitur.
rat.—Nola marginalis Bernoldi: Liberius papa XXX V 365 Gratianus, Valentiniam filius, Ambianis im-
sedit annos sex. Quo expulso locum ejus Felix perator efficilur. Vcra lana, ctc, ut A. au. seq.
papa XXX VI uno antio occupavit, et ilerum Liberius 566 Alhanaricus, rex Gothorum, Christianos in
sum sedi restituitiii: Hier. a. pr. — Sanctus autem stta gente persequilur. llier. a. 570. Damasus
Felix Conslantium imperalorem hwreticum esse de- papa XXXVII scdit uiinis xvm.
elarans, manyrizalus esl iv Kal. Aug. (64). 567 77oc tempore Apollinaris Laodicem episcopus
559 Constantius sumens morilur. Hier. a. plura scripsii, sed postea hwresin condidil.
362. — Julianus XXXVI aposlata anno uno, tueu- D 568 Magna fames in Phrygia.
ses octo. Hic ex Christiano leclore paganus faclus 569 77is diebus posl Auxeniti, elc, ut Aug. a. scq.
persequitur Chrislianos. 570 Va/en/iiiinntts Saxones in regione Francorum
360 Paqani invadunt, ut Aug. an. seq. cwde perdomuit.
361 Julianus ad bellttm anno wtalis xxxn, 571 Burgundioiium oclojiuta jere millia juxta
ut Aug. a. seq. — Jovianus XXXVII, tnenses vm. Bhenum consederunt. Amm. a. 572; Hier. a. 374.
Iste ilerum cum omni exercitu ad Christiunitalem 572 7'os/ Auxentmm Ariamtm Ambrosio ordinato
reiiit. Hier. a. 364. Italia ad reclam fidem redit.
NOTiE.
(61) Factum id a. 566. Pag. (64) De hac damnalione, uli el de martyrio Fc-
(62) Persecutio Athanarici, qui priinum a. 569 licis II, vid. Pagitis in Brev. Rom. Ponl. et Bollan-
regnarc ccepit, poslerior est. diani toiii. VII Julii, ad diera xxiv; de Liberio aulcm
(63) Ambrosii ordinalio peiiincl ad an. 373. tom. VI Sept., ad tlicin xxm.
"-3 IIERMANNTCONTRACTI AUGiENSIS MONACKl Si
CODEX AUGIENSIS.
375 Hoc tempore docente Am' rosio ItaKa atl A 'et ieligione prrccipiiiim, Orienli
imperaloreni prrg-
Christi fidem coiivertitur. 7/ier. a. 576. fecit; qui xvn annis regnans Golhos, Iltimios, Ala-
374 Valentinianus subiia sangiiinis eruptionemo- nosqtieet alias gentes plures coercuil deque tyran-
rilur, pro quo Gratiantw filius cum pairuo Valente nis Romanorum srepe imperium vindicavil. Idat. —
regnavit. 77i'er.a. 576. Priscilliaiius de Galliis (66) episcopus hoc leuqoie
375 (7n mttrg. Yatens cum Gratiano et Yaleitti- sui nominis hreresim condit. OYos.
Prosp.
niano ann. iv.) Graiianus XXX millia Alaniannorum 380 Ab hoc anno Theophilus Afexandiintis episco-
delevil. Ammian. a. 578. fJros. pus paschales cycfos inchoat (67). Ambroshis Me-
376 Valcns legem detlit, ut inonachi inilitarent, diolanensis archiepiscopits multa hoc tempore sub-
nolenies fuslibus jussil interfiei. Soz. a. 375; Hier. Iimiier scripsit. Prosp. h. u.
Ii. a.
35 ^81 Synodus secunda nniversafis (08) CLepi-
377 Gothi, datis a Valente Arianis docloribus, scoporum
Coiislanlinopoli agiliireontra Macedonium
Ariani eiriciunlur. Chron. Goth. haeresiarcham , ipsius urbis episcopu-m. sub Theo-
34 378 Valens, Arianus impcrator, post niulia dosio AugustoetDamaso papa. Prosp.Tdat.
mah gua, in Thraci.i trucidato a Golhis Romano 582 Athanaricus, rex Gothortim peisecutorqiie
exe;-citu, ipse sagitta saiiciatns, fugiens, et in vilem B Christianorum, Constaminopoli reeeptus a Theodb-
casam, cum srepe cquo laberelur, deducttis, inse- sio, moritur (69).
quentibusqiie hosiibus vivus in ipsa casa incrnsus, 585 Arcadius, filius Theoiosii Aiigusti, a patre
Fepuftura etiam caruit.Posl quem Gralianus XXXIX, in consorlium regni assumptus, regnavit annisxrvi.
fralris ejus filius, cum fratre suo Valentiniano re-
— Vrosp.
gnavit r.ni.os vi. 7/ier. a. 379; al.Ji. a. Hucvsqxe 584 Theodosio iingusto niins rionoritis nascittir.
Chronica Eusebii llicrotujtnus pcrduxil. Uiuc He.i- Romoe pe-sl Damastim papain Siricius, qui in Chro-
mannus (65). nicis Prosjieri Ursinus (70) dicilur, papa XL sedii
379 Gratianus imperato':- ob perturbatun* imperii annis xiv. Prosp. Gassiod.
*:a'um Theodpsium, gencre liispanum, aruiis, fide
CO.VIPENDIUM EX CODICEBERNOLDL
373 Vulenlinianus bellum tn Sarmalas parcins C duxit. Hinc autem usque ad annum millesimum
apoplexi moritur. Vulens XXXIX post tnorlem fra- qtiinquagesimum quaiium ab incarnatione Domiiu
tris ctim Graliano el Valenliniano annis quatuor dominus Hercmannus sua Chronica perduxil (71).
rt-;nnvi't at. a. 575. 379 Gratiamis imp. Theodosium Orienti impera-
574 Graitanus triginta mlllhu Atamamwrum dele- lorem prmficit. Priscillianus, etc, ut Aug.
lif, Ilie". a. 578. 580 Ab twc tempore. .. paschales circttlos in-
575 Valens legem dedil, ctc, i:l Aug. a. seq. -r- choat.
Golhi datis, elc, tit Aug. a. 377. 381 Synodus secnmta... Damaso papa : et pest
377 Valens a Golhis, orciso exercilu, fugiens, in damnaiionem prcedieti Itwreiici ires catwnes constr-
i.etno quadam vivtts crematur, al. a. seq. tuuntur.
378 Post moriem Valcnlis Atiani imperaloris Gra- 584 Maximus sibi recjnum tisurpansGratianumLtt-
tianus cum Valenliniano fralre suo annis sex regna- gduni occidit (72).
tit. — Hucusqua Chronica Eusebii Hieronymiis pei>
NOTiE.
(03) Ahhinc ordilur codex novus Urslisianro edi- D (70) Ast hoc in qoibnsdarn taniiim codieibns; in
tjonis, seu San-Geoi-gianus, qui curo Bavarico Ber- nova eirim operum cjusdem edilione parilcr Siricius
noldi aiitographo ad verbuni concordat. Iniiium hic appcllatur. Discrepaus vcro codicum leclio inde orta
pariter pOnit codex San-Emmeramensis, ad Augicii- videtur, quod una cum Siricio Ursinns vel Ursiciims
sem magis cxacius. Qiiod vero- hinc potissimiim sedcm Romanam occiiparc tenlarit; quos aieo am-
cxordiaiilnr; memorati eodiccs, hauri alia videlur bos in unam personam conflanmt. Siricins prrefuit a
rat:o, quam quod Hermannus ablriuc Chronicon dic 22 Dec. an. 384 tisque 23 Nov. an. 598, arieoque
siuim aiispicalns meinoretur, quamvis priora rr-que annis fere xiv, qtiamvis Prospcr xv ponlificaltis an-
ac sequentia ex aliorura scriptorum Cbronicis colle- nos eidem tribmit. Caeteritmoptime Iricnotitt codex
gerit. Murensis : seiiem pra-siiluni Roinanorum, et eortira
(66) Ila quidem co.ices, sed Prosper melius habel annos diversissime scriplos iu quibusdam, libiis in-
<leGalla:cia;Priscilliaiiiisenim noiiGallus.sed Hispa- veniri.
BIISfuit. (71) Hajc elaosula in Bavarico codice posl an-
(67) Vid. Leo M. epist. XLIV. nnin 577 habelur, conformiler neinpe prioribirs ai»-
(68) Nova reque ac anliqua Prosperi edilio CLXXX njs, ubi plerumque integro anno Aiigieiiseiu subse-
e is oposnumerat; caeteri comniuniter ciini nostro quitur, ut tamen ab anno 579 in computo rursus
Lcio.nl. Vid. Labbei collect. Concil. lom. II, p..9ll. cum eo concordet. Vel mde lamen discimus, quous-
(69) Frosper habet occiditnr. Idatius el Marcellinus que Hermannus suum Chronicon scripseiil.
id ad. anntim. superiorem refernnt, ac poslerior na- (72) Ita pariter ad hunc annum Sociatcs elProsper,
turali eu:n morle pcrijsse scribit. sed Marcellinus el caeleri id anno priore rcferunl.
83 CHRONICON.- S,£C. IV. 8f.

CODEX AUGIENSIS.
385 Maxiinusin Britaniiia a militibus iinperalor A 594 Joannes anaclioreta, cujcis Yilam Hieronymtis
creaius.adGalliaslransfretans.GratianumAugustum, etlidit (74), Theodosiuin 37 imperatorcm coiitra
a suis proditum, bello viclum fugavit, et Lugduni Eugeniuin lyramiiim victorem fore procdixit. Prosp.
captutn occidil; Valentinianumque Aiigusium fra- 595 Theodosius imperator diviniius adjutus Eu-
trem ejns de Italia ad Theodosium in Orienlem pe- genium lyrannum pugna viclum peremii; et ipse
pulit, Victoremqtie filium suum imperii consortein eodem anno Mediolani vita decessit, el apud S. Lau-
fccil (75). Murcellin. a. 583. rcnlitim sepiillus esl; pro quo filius ejus Arcadius
36 588 Maximns tyraiintis a Theodosio el Y'a- cum fralre Honorio annos tredecim regnavit. Prosp.
Icniiniano Augusiis victus ct caplus, juxla Aquileiam — Auguslinus F.cclesire proptignator lacuntlissinitis
purpura privalus capite pl :clilur, et Victor filius a Maximo velerano episcopo Hippoue-regionis Afri-
e^us ab Arbogaste magislro miiilum in Galliis per- cre, adliuc vivenle, ipsius tnbis episcopus , quamvis
emplus est, et Valeiitinianus imperio restitutus. invilus, ordinatur (75). Possid. Claudianus pocla
Prosp. ldal. clarus habetur. Joannes eremi.ta inigravil ad Domi-
389 Ithacius el Ursacius cpiscopi ob necem Pris- num.— Hucusque Ruffinus ecclesiaslicam Historiam
cilliani, quem accus.iverant, Ecclesire cominuuione Eusebii Cresariensis cpiscopi, a se translatam, per-
privanlur. Prosp. lsid. De Viris illust. B duxit.
392 Valentioianiis Auguslus, iiimia, ut siunt, 396 Gildo comes Africoe lyrannidem inibi invasit,
Arbogastis atistcrilate vitaepertresus, apud Vicnnam eam sibi usurpare prxsumens. Zos.
laqueo vilam finivil. Pro quo Arhogasles insiinu- 3 .7 Concilio Carlhagini habilo Hipponicnse con-
latus Eiigcniuin in Gallia imperalorem creat. Prosp. cilium roboratur. Sanctus Martinus Turonorum
— Hieronyr.ius librum, quem de viris illusiribus episcopus post mtillas virlutes migravil ad Domi-
Ecclcsire scripsit, iiiicusqtie perduxil. Marcell. num anno aetatis LXXXI,episcopalus vero xxvi, cnjtis
393 Thcodosius imperalor cum filiis Arcadio et vitam et virlutes Sulpitius Severus egregio ctlitlit
Konorio tribus aimis regnavit. Prosp. slylo (76). Greg. Tuu

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.

383 Hi r-tiyiiius presbyter, jam in Bethlehem ha- Q 592 Vtilentinianus delo Arbogaslts laqiteo vitam
bilans, clarus hubelur. Prosp. h. a. — Priscillianus finivil (79). Hieronymus, etc, ut Aug.
limreticus in synodo Burdegalensi damnandus fucjit, 393 UtAug.
sed Treviris ab Evod.o prcefecto inicrficilur (77). 394 Joannes... Hieromjmtis descripsit, etc, ut
Prosp. h. a. Atig.
386 7/cc lempore Siricius papa scripsil decrelalia 595 Theodositts imp. Eiigenium ttjrannitm vicit, et
quintlecimcapitulaUimerio TarraconensiepiscOpo(78). ipse eodem anno Mediolani in pace quievit : pro qt:c>
388 Theodosius Aitauslus Maximum lyrannum Arcadius et Honorius filii ejits annis xni. Augustiiius
Aquileiw occidit. Hippone ordinalur episcopus. Joanttes eremita tnicjra-
389 Ut Aug. vit ad Dominuni.
390 7/oc tempore S. Mariinus, Ambrosius episcopi, 596 Gildo comes Africam sibi.tyrannice usurpttvii.
Hieronymus presbyter, Joannes Clirysoslotnus, Au- 397 Sanclus Martinus Turonorum... Severus cgre-
gustinus el Severus aiitque quam plures doctores cla- gie composuit.
rueruni.
NOT.E.

D
(73) Harcellinus ct Socrates necem Gratiani an. culiari dissertatione Maiiinum an. 400 obiisse
385 consignanl : Valetitiniani autcm cxpulsio ad an- contendit.
num 387 speclal. (77) S. Hieronymus de Script. cccles., Sulpiliiis et
(74) Vid. S. Augusl. 1. v de Civit., c 26, el Ru- Prosper Priscillianumaddicliim ab Evodio quitlein audilum,
finus, I. II hist.,|c 19 el32. Yiiam vero hic indicalain sed a Maximo glailio scribuiil.
in operihus S. llieronymi haud reperio. Baronius (78) Scriptaest hrec decretalis epistola v Idus Fe-
equidem in nolis ad Marlyrologiuni Rom., die 27 bruarii, Arcadio et Baulone coss., atlcoqne ad an-
Mart. factnm, itl ait in epistola ad Ctesiphoulem num priorem perlinet. ilanc primatn aiillietnicam
t. IV, p. 476.) vernm Jnannem ibi laiidaluin , decrelalem slatuunt vulgo erutlili, qiiibus lameii
Uirysosloniuin esse, contendil edilor Marlianaeus. liaud consenlit P.a S.
iOpp. Constanl, aniiquiorcs adhuc ge-
Conl'., t. III, Mart. Bolland., die 27. nuinas jani inde Clemente profereus in sua col-
(75) H*c in meixlo cubant; quamvis enimidS. Au- tectione
J , edita Parisiis an. 1721.
lamen (79) Incertum est hoc mortis gcmis, quotl aliler
gusiimis hoc anno sit ordinatus episcopus, Nuniidire
haudquaqiiam a Maximo , sed a Megalio ',iiarral Zosimus , aliter Epiphaniiis, carieri. Vid. S.
piiinatc faclutu, ipse prodit Angustinus in breviculo Ambrosii episl. 54 etviolenlcr oralio funebris in Valeutiiiia-
collaliouis dioi terlii cap. 7, Opp., t. IX, p. 558. nIIm , unde inors ci illala habelur.
(76) Vid. Pciav 1. xi, c i7.'Pagius vero in pe-
87 IIER5IANNICOXTRACTI AUGIENSIS MONACIlf 83
CODEX AUGIENSiS.
o»5 banclus Ara.irosiiis Mcliolanensii arcbiepi-A ma in Ecclesia couslituit decrela, et ccclesiam SS.
scopus, doctor Ecclesiae iniriliciis,. ad Dominum Protasii el Gervasii martyrum Roinre coiistructam
migravit. Marccll. — Romre Anastasius papa XLI dedieavit, et tilutum in Urbe eonsliluit. Auast. Bed.
sedil aimis iv. Idem. —38 ln Africa Gildo comes * 405 Komanis dtice Stilicone in Thuscia pticptiare-
fratre Mascezele, Deojuvante, pugna viclus interiit. tihus Radagaistis (81) cum cc militibus Gotborurt»
Marcell. Jorn. fac.ili victoria, Deo rionanie, victus et capliis est.
59'J Templa idolorttm jussu imperatorum in divcr- Marcell. Prosp.
sis partibus oriis destruuntnr, el lutli gladialortmi 400 VVandali, Suevi et Alani Irajccto Rlieiio in
tolliintur. Aug.,1. xvni de Civ., capile ult. Eulro- Kal. Januarii (82) Gallias hostililer ingrcssi. C/iron,
pius eunnehus , qui. hoc anno cum Theodoro con- Go:h.
sulaium invaserat, Iionore el vita privaJns interiit. 407 Conslantinus in Brilannia, tyraninde invasa»
Prosp. MareelL ad Gallias Iransil. Prosp.
400 Gothi Alarieo et Radagaiso rcgibus Raliam 408. Areadius imperaior Conslatitinopoli moritur,
iiigredientes devastaril. Prosp. Cuss. — Hoe (empore relicto pro se lilio Theodosio, cmn qno dcbinc pa»
Anastasms papa sua eiiam dccrcla consiiluit, in- triins Ilonorius annos xv regnavil. Gass. Prosp. —
venlos in Urbe Manieliseosdamnavii, et basilieam, B Slilico dux fortis una cnm filio Eueherio ab H»no-
qiueCrescentianadicilur, via Maiiiutiina construxit. rio Auguslo oceidilnr. Oros. Marcell.
Anast. 409 Wandali, Alani et Suevi in die Oct. (83)
401 Joannes Constantinopolilanus et Theophilus Hispanias oecupant. 7rfa/. Attatus, imperator Romr»
episcopi clarjssimi-habenlur, sed adeo inler se dis- per tyraniiidem factus et mox pulsus, Golhis cohae-
cordes, ut molimine Theapbili Joannesin Pontum sil. Prosp.
exsilio retcg.itus sit. Prosp. 40 'H0 Aiarieus rex Golboriim Romam obsedit
4,02 Poljeniire Romanr, Siilicone duee contra Go- mullasque cxiles ibi et prredas faciens, locislanlum
tlios graviiilroniniqitecladepiignantes, tandcm victi sacris et ad ea proftigis, qnia Christianus erat, pe-
«crga verluril (80). Cnss. Jorn. Oros. — Romre In- percit annoab Urbe condilaMCLXlV.PIacidia,soror
tjoeenlius papa XLII sciit annis XJV. Itonorii Augusli, a Golhis in Uibc inter alios capl.u
405 Carlhogini conciliuro contra Donatistas ha- 7rfaf. Golhomm pars Veiietiam captam possedil, qtii
biliim. postea Ostrogolhi vocati et ciim Romauis confosde-
39 ^i His leniporibtis Innocentitis papa. pl.ni- raii sunt. Jorn. a. 409.
COMPENDfUMEX CODICE BERNOLDI.
598 Sunclus Ambrosius Mcdrolanensisarchiepisco- C 403. Carlhagini... habelur. Cod. eccl. Afr.
Vtis , docior egregitts, migruvil ad Dominnm v 7i»'. 404 77is lemporibus Innocentitts papa tnutta decre-
Maii (84).—Romw Auaslasius, etc, ut Ang.— Gitdo ta fecit. Orosius presbyter clarus habetur. Prosp.
comes pugna victtts interiii. a. 590.
599 Templa idelorum destruuntur, el ttidi gl.tdia- 405 /7oc tempore Raditgnisus enm cc millibns Go-
tnrum lollKiilur. tliorum, Deo donante, est viclus.
400. GotltiStatiam devastnnl. IIoc tempore Anasta- 406 Wandali... ingressi sunt.
sius papa stta decreta constituil, el invenlos in Urbe
407 Innocenlius papa Arcadium imperatorem ex-
Manicliwos damnavit. Corpara propltetarum. Habacuc
el Michwwa Domino reveianttir (83). communicat, qui consensit ut expelleretur loannts
401 Joannes... Theophilus ctctrissimihabenlur, sed Ckrysoslomus (87).
fideo discordes, ut, etc, ut. Aiig 408 Arcadius... annis xv regnavit. — Slilico dux
402 Gothi Stiliconem ditcetn cum Romano exercitu fortis ab Honorio Aug. occidilur.
fvgaverunl. Innocenliuspapa XLIl sedil an. xiv (86), 409 Wandali, Alani, Suevi terliodieOclobris,elc,
qui LVHcapitula dccrelalia scrivsit. Prosp. Marc. ut Aug.
NOTJE.
(80) Ctaudiaiuis i!e sexlo consiilam Honorii, et D (84) Marcell., xv 7fa/. Mcni; sed leg. in priclie Non.
Ciaiitis I. iv da hcHo Gclico, Golhos fuisse a Slili- Aprilis; qui dies fuil Sabbatum sauctiim qiiojuxla
coiic fugatos scribiiul. Facta cst aulem hrec pugna Pauliniini obiit S. Auibrosiiis. qtirc nota ctironica
29 Mart. a. 403, quamvis Prosper et alii nonnulli aniium priorem indicat. Vid. Viia, t. II Opp., edil.
eam hoc anno referant. Maur.
(81) Reslituenila esl ex Bavarico depravata Au- (85) Teste Sozomeno, Ilist. 1. vn, cap. ull., con-
giensis codicis lectio Ra.laguisus et millibns. ligit hoc sub Theodosio Seniore, perperam adeo hoe
Vid. Bolland., 15 Jan., t. I.
(82) Prospcr pridie Kal. Jan. el Suevos omillit, anno notatur. Innocentii
pcrinde ac Cassiodorus. (86) Pagius ordinaiionem ad d. 21 Dec.
(85) lii coiiice pro in lcgendum videtur m, ut an. 401 rejicit. Innocenlii ad Eudoxiam, et duaeAr-
cadem lectio prodeal, qure habetur in Bcrnoldo, (87) Epistola
qnaeve ex ipso ldatio genuina est, qni lianc invasio- cadii adlnnocentium.unde hrecVid. hausit Bernoldus,
uem fcria tertia faclam sciibit, qualis ncciv Kal. ab eruditis spurire censentur. Pagius in Vita
nec iii Itl.Ocl. ab ipso assignali ftierehoc aniio 109; hiijns ponlificis Brev. Rom. ponlif., I. \, n. 28.
fc».icMio teiii.a dics ejisicm iniisb.
89 CHRONirON. - S.EC. V. 93
CODEXAUGIENSIS.
411 Constanliiitis lyrannus apud Arclaium victus i{ vtilneralus interiil, et pro eo YValllaregium noiricii
ab Honorio captus est, filiusquc ejus Constans in invasil. Prosp. — Hierosolymis corpora SS. Ste-
llispania a Gcrontio couriie pcrcmpliis, el Maxinius phani prolomartyiis.Gainaliciiset Nicodemi Luciano
ab co in regnum levalus esl. Prosp. Murceil. — preshytcro diviiiilus revelala, iiiveniiinliir, et innu-
Constaniiiis dux ab llonorio constiliiliis esi. Alarico iueris miraculis glorificanlnr. Idat.
rege Gothorum morluo Alaulfus succcssit, qui Placi- 410 VVallia, rex Gothoriim, paccrn cupiens, vi-
diain captivam uxorem accepit. Peslilcntia, famcs, diiam Alaulfi Placidiani fratri Honorio
Auguslo
bestire, et gladiusbarbaricus nriserum late vaslanl rcddidil. Ejusnuptias diixConslaiitiuspromeriiil (90).
cl compriinunt orbem. Zos. 7rfa(., al. a. 414. Prtsp. Marcell. — Romre Zosimus papa XLIII
412 Maximo in Hispania rcgno ablalo vila con- sedil annis Iribus,
qui stia cliam ad Ecclcsiac sta-
ccssa esl. Golhornm pars niaxima rcge Ataulfo lum decreta
— promulgavil. Anctst., al. a. 417.
Gallias ingressa. Prosp. Ilcros S. Marlini disci-
417 Ilonoiius Augiislus Romam (riumpbans 'in-
puiiis, Arelatensis episcopus sanctus, innocens sede
sua pulsus esi, el proeo Patroclus ordinalus. Prosp. greditur, Attalo currum—cjus prteccdciile ei post ia
— YVandaliet Suevi Gallaeciam, Alani Lusitaniam exsiliura misso. Prosp. Quaistio et dissensio t!e
anni Pascha (91) oritur sub Zosimo ^ap;»
el Carlhagincuscni provincias, Silingi Brcticas sor- Bl htijns
Roinano. 42 Conslanliiis Fredibaluni rcgcm Wan-
(itinlur. Idat. a. 411.
dalorum sine bcllo arle captuni Honorio iuiperalori
413 Hcrodiamis, hujiis anni cum Lucio consul,
misil. Idat. a. 415.
novarum rernni i.i Africa reus, honore el vita pri-
valur. Prosp. sed consulemvocal Ileraclianum. Bur- 418 Carlhagini concilio cpiscoporum ccxvn ccl-
gtiiidionespaiicin GallircRheno coiiliguam obtiiiue- leclo et a Zosimo papa conlirniat., Ptiagius aliique
runl (88). Prosp. Jovinus et Scbasliamis fratres, hrereiici damnanlur. Prosp. — Eclipsis solis xiv
G..lliaDtyranui, Narbonreab llonorio pcrein]>tisunt. Kal. Augusti (92) facta, cl comela abhinc usque ad

Prosp. Idal. — Ilis lemporibns Pclagiis Brilo, ad- mensem Sepienibiem visa. Marcell. Pugna inter
nilcntibus Ccclesiioct Juliano, liberuiii 41 arbitiium Guiidericum Wandalorimi rcgeiu cl Ermcnricum
plus justo extolleiiS, ei lioiniiicm sine gratirc Dei [al., llermericuni ] Sucvorum regem facta. Idat.
auxilio proprio uisti perfectiim fieri posse asserens, a. seq.
fidem Ecclesix turbat. Ejus hrcresini S. Aiiguatinus 419 Ilonorius Augusttis Conslanliiim ducem iu
singtilarUer prre caeleris cxpugual, et papa innocen- consorlium impcrii assumit. ldal. «.421.— Roinre
lius ciini aliis hoercliciscoudeiiiiiat. Prosp. Bonifacius papa XLIY sedit annis iv, cum quo ab
414 Altalus Golhis auctoribus in Gallia lyranni- ^1 aliis papa ordinalur Eulalius. Quo ab Aiiguslis de-
dcm iuvasit. Prosp. jcclo, Bonifacius in sedc (irmaltis sua etiam ilccreta
415 Gollri llispanias pclunl, quoriiui proesidio consiimil, et ecclcsiam S. Felicilalis el S. Silvani
Atlalus dcslitulus, a Romanis captus est (89). JI7ar- in Urbe conslruxii (93). Anasi. Prosp. — Constaii-
cell. — Alaulfus rcx Cotlioiiim a quodain sociorum titis imperaior pacera cuin YVallia rege Golhorum
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
410 Alaricus rex Cothorum Romam obsedit et ir- liierosolijniis invenla sttnt.
' i\G Bomw Zosimus
rnpil, anno ab Urbe condila MCLXIV,ct qitia Chri- (94) papa XLIII scdil iinnis.
Stianuserat, locis sacralis el ad ea profugis lantttm tribus, qiti eliam stta ad Ecclcsim statnm decreta
pepercit. protttuigavil Ysicio episcoposub qtialuor capitulis.
411 Peslitenlia, fumes et glttdius burbnricus mise- 417 Honorius... cl in exsilium pusica misso. —•
rum lale devttslanlorbem. " Quwstio... sub Zosimo papa, ul Ang.
418 Carthagini... damnaulur, ut Aug. — Eclipsis
412 Golhorum maxima purs Gallitts ingressa.— solis xiv Kal. Augusti facla est
lleros... ordinatur, ul Aug. 419 llonorius Aug. Conslantium diicem consorlem
413 /7fs temporibits Petugius, clc. , ul Ang. — facit itnperii. Romw Bonifacius papa XLIV sedit an-
Biirgnndioncs... obitnuerunl, ul Aug. nis qualttor, qui eliam qualttor decrela fecil : cwn
414 Ul Aug. quo ub aliis papa ordinatur Eulalius, qni tamen ub.
415 Golhi... est captus, ul Aug. — Corpora SS... Augustodeponitur.
NOTiE.
(88) Ex Ob/mpiodoro hrce Ciirgiindionum irruptio annus cum novem mcnsibus totidemqnc dielnis
in Germaniain piiniam jam au. 411 facla col- liihiiitur. Ysicius vero hic nominalus Uesychiiis
ligitur. c.-,tSaloniianiis episcojius. 'Vid. Labbei Collecl. con-
(89) Philoslorgius id reciius rul aiiiiuni sequcn- cil. I. II, p. 1550. ad
tcni refcrt. (92) Idatius malo annum 417 quo 19 Jul. erat
(90) El hoc OlympiodortiKprimuni auno seq. fcria v, scil juxta Chronicon Alcxandrinum eclipsis
hahet. accidil fcria vi, igitui- boc auiio 418.
(91) Zosiinus ex Murcellino primuin, auno se- (93) Bonifaciiisordiiiattis cst a. 418, dic29. Dcc.
qucDli'.die 18 Mart., lnnoccntio die 12 ejusdein inen- (94) Vid. Paschasini episcopi Lilybelani cpi^tola
sis (lcfunctosucccssii, ttii umis duntaxat rcgimiu;s atl Leoneni papaui inter liuius Opera ad au. 443.
Dl HERMANNICONTIUCTI AUGIENSIS MONACHI 92
CODEX AUGIENSIS.
fiiiiiat, data ei cum aliquot nrbibus ad iiihabiian- A Gundeiicus rex Y\'andalorum Dei judicio percussus
duin Aquilania secunda. Prosp. Idctt. nioriliir, cique Geisericus [al., Gensericus] lyraiuius
•420 Wallia rege Golhorum morluo Theodericus Ai-iiinusqiie hrcreticus el calholicoi-um crudelis pcr-
succcssil. 7sid. a.419.—Belhlehem Hieronymus secuior successil. 7rfa(. a. 428.
presbyter, doclor cl interpres incomparabilis Scri- 44 427 Bonifacius in Africa pollens duces quos-
pturaruni anno selatis xci obiit. Prosp. Bed. —Ala- dam conlra se diinicaules occidit; contra quem evo-
ni a Gothis adcoca-de domili ut, regio nomine ue- catis barbaris mare ad id lemptis iguotiim pervium
glccio, Gunicrico regi Wandaloruni se luendos efflcitur. Unde gens effera Wandalorum, dc Ilispa-
submilterent. Greg. Tur., Idal. a. 418. niis exclusa a Goihis, frclo Irajeclo Afiicam inva-
43 *21 Conslaniitis imperalor Ravennre moritttr. dcns, gla.iio, prrcda et igne miserabiliter debaccha-
Idctt. Prosper. — Beilum inter Wandalos ct Golhos lur, intei feclo priusErmeugario [Idalio Uermigarius]
oiilur. Idnl. rege Suevorum, postquam in Hispania xix annis
422 Excrcilus contra Wandalo* duce Caslino ad dcbacchali snnt. 7rfai., al. a. 429.
' 428 Ncstorius ,
llispanias Goihis auxilium mittilur; a quo olfensus episcopus Constantiuopolitanns,
Bouifacius, vir bellicosus, secedens ad Africam se duas in Chrislo personas prredicans hominenique
conlulil. Wi-.ndalivero ad desperationem coacli, B purum ex Virgine natum (hilalcin postea accepisse
Caslino incaule manum couserente, viclores effccti alilirmans, a Cyrillo Alcxandiino episcopo et papa
sunl. Prosp. ldat. Cccleslino hrerescos arguiiur. Prosp. — Aelius co-
423 Placidia Aiigusta, a fratre Honorio pulsa, mcs Romanus, mullis Fraiicorum caesis, partem
cum filio Valentiniano ad Tlieodosiuiu Aiigiisttim in Galliarum, qtiam pervasaro tcuuerant, recepit. Prcsp.
Orientem proficiscilur. Prosp. — Romrc Ceelcslimis ldat.
papa XLV sedil annis novem, qui plurima in Ec- 429 Aetius magisler mililum el patricius factus
clesia fecit staluta, et basilicam Julii in Urbe con- est. Prosp. — Agricola baereticiis Pelagianisla Bri-
slructam dedicavit. Anasl. Marcetl. mel. a. 421. — tanniassuo inficit errorc; unde S. Germanus Anlis-
Honorius imperalor Occidenlis Ravennre morilur, siodoreusis episcopus, a Coelestiiio papa illo missus
el Joannes lyrannusregnum ejus occupat. Theodo- hreresim cxpitguavit pltiriinisque saluti fuil. Prosp.
sius impcralor Orienlis posl moiiem patrui sui Ho- Bed. hist. Ang.'.
norii regnavit annos xxvi. Prosp. an. xxvn. 450 S. Augustinus Hypponensis opiscopus, Ec-
424 Theodosius Valcnlinianum amitae suae Placi- clesire Christi el calholicoe fidei propugnalor et
di;e filium Cresarem faciens, ad regnuin Occidentis defensor inviclissimus, in civitate sua a harbaiis
fiun matre possidenduro remittit. Prosp. Cass.— C obsassus, cum inler ipsas ohsiilionis angustias pro
Joannes (yrannus Africam coiUra Bonifacium pe- Ecciesia soiliciltis Juliani arguliis pro gralia Dei
tiil. Idat. oppcgnans respondisset, ipsa Dei gratia, ne ruinam
425 Valeniinianiis cum matre Joannem a snis suorum viderct, siihlractus, v Kal. Scpl. migravit
exsiiucluin opprcssit, regnuni Occidentis recepii, ad Doininuiii anno aelalis LXXVI,episcopalus vero
Casliuum Joanni favenlem exsilio damnavit, Aelio seupresbyleraliis XL. Prosp. Bed. clir.
palricio, quia Hiinnos evocatos reverli feceral, ve- 431 Teiiia synodus universalis cc episcoporiur,
iiiara dedil. Prosp. Marcell. aputl Ephesum congregatur sub Cceleslino papa,
426 Palroclus Arelalensis episcopus a Iribuno ubi inlcr alias hacreses Nestorius cuin secta sca
quodam barbaro innocens trucidalus est. Prosp. — damualur.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
420 Bethlehem Hieronymus presbyler, egregius in- J) 426 Palroclus... trucidalur, ut Aug.
terpres, anno wtatis xct obiil (95). 427 Bonifacius...pervium efftcitur, ul Aug.; cretera
421 Constantius imp. Ravennw morilur. dcstint.
423 Romm Cmlestinus papa XLV sedit annis ix, 428 Nestorius... arguitur, ut Aug.
qni xxn capilula decrclalia episcopis Galliarum scri- 429 Agricola... inficil errore.
,,s-/, — Ptacidia Augusta a fratre Honorio pulsa, ad 430 S. Augustinus Hipponensis episeopus, in cici-
Theodosiumin Orientemproftciscilur. Hotwrius impe- tate sua a barbaris obsessus, cum iiilrtt ipsas an-
ralor Occidentismoritur, et Joamies ttjrunnus regnum gttstias obsidionis pro Ecclesia sollicilus, Juliani
ejus occupavit. arguliis pro gratia Dci pugnans, elc, ut Aug
421 Theodosins... remittit, ut Aug. 451 Terfia syuodus... damnatur, el duodecim ca-
423 Vateitlinianus cum malre Joannem lyrannum pita contra e.imdem scribunlur.
Ravemiw oppressit.
HQTJE.
(95) De rctate S. Hieroiiymi discrepanl scriptores, tcruni ad liiinc anniim Prosper in Chonico a P.theeo
nuos inler Baronius in Ilist. eccles. ad an. 572 et edito revocat initium regni Francorum sub Phara-
420 ei soltimmodo Lxxvni Fleurius vero, Pagins niuntlo piinio eortim rege.
aliique passim xc circiter vitre annos (ribuunl. Cie-
£3 CHRONICON.— S.EC. V. 91

CODEX AUGIENSIS.
45 Pa'-'a ?'IISa,J Scolos, Chiislo credentes, a Coe- A aiixilialoribus geritur. Geisericus, rex Wandalorum,
leslino papa primus episcopus niittilur (96). Prosp. Arianus, calholicos in Africa perscquens, quosdam
Beda. hist. Angl. 46 Ecclesiis suis pepulit, quosdam exsilio damnavit,
432 RomreXistus papa XLVI sedit annis vm; qui quosdam eiiam variis pcenis affectos martyrio coro-
accusatns a Bassoqtiodam, venlilala in synodo causa, navit. Barbari piralicam exercere aggressi, Prosp.—
ab episcopis LVI purgatus et Bassus damnatus est. Valenlinianiis Augtislus, ad Theodosium Augiistum
Bonifacius, de Africa reversus et magisler militum avtinculi sui filiuni Constaiitiiiopolim vcniens, filiani
factus, cuni Actio pngnavil el vicit, ct post paucos ejus accepit uxorem. Prcsp. — Ercjenricus rex
dies morbo ahsiiniptus est. Aetius vero inimicos Suevorum, morbo oppressus, Richilara filiumprose
fugiens Dalmatias Pannoniasque petiit et Hunnonim rcgem constituit. 7<faJ.a. 438.
?.ux;lio graliam principum pristinamque dignitatem 438 Gothi Richilam rcgem Suevoruni, pugna
recepit. Prosp. Marcelt. victum, thesauris spoliaverunl. Idat.
433 Burgiindionesab Aetio pugna vic-tisunt. 7rt7<r. 459 Juliamis Atelenensis episcopus Petagianista
a. 458. — Hoc tempore Xislus papa ec lesiam jaciantissimus, ecclcsiaecommnnioni subripere (97)
sanctre Marire, qnre Liberii ilicehatur, et ecclesiam tcntans, a Xisto papa rienno damnalur. Romani
sancli Laurcnlii in Urbe conslruxil, confessionem Hiinnis auxiliaioribus atlversuni Coihos et regem
sancti Pelri itenique sancli Laurciilii adornavit. Theoiloricum infausta pngna conltigunt in Gallia, e^
Valenliisianus quoque Augusius mult.i eccfesiis riona Litorius dtix Romamis vulneralur, et post ab cis
dedil el confessionem sanrliPaiili conslruxit. Pclrus capilur et occiditur. Quibus lamen non multo post
eliam episcopus sanclae Salinre ccclesiam fecil. suppliciter pelenlibus pax cum eis a Romanis pacta
Beda. chr. Anast. cst. Prosp. — Ipso anno Aetio et (98) Romanis con-
434 Wandali jam nono anno Africam infesiaritcs, tra Golhos intenlo, Geisericus rex Wandalorum ,
pactum a Romanis postnlant. Prosp. qui fidtis et amicus Romani populi pulabatur , dolo
435 Pax ciun Waiidalis facta , dala cis a<lbabi- sub specie pacis, xiv Kal. Novemb., Carthaginem
tandum Africae porlione Aeiius Gundicharium ccpit, cives ct maxime nobiles trucidavit, opes
regem Btirgundioniim bcllo obtinnit, snpplicanti- omnes diripuil sacerdolibus crcsis et pulsis, eccle-
que pacem concessii, qua tamen non diu politus ab sias in ustis stiorum vertit , omniaqiie divina et
Hiinnis cum gente sua peremplus esl. Prosp. humana jura confudil, ibique xxxvn annis regnum
436 Gollii pacem lurhanies inter alia mala Nar- oblinuit, sub quo plurimi sanctorum mariyrio ob
bonam obs-ssam famc premunl; sed Liiorius dux ,, fidem catholicam coronati stint. Prosp.
Roinaniis supervenien^ , et hosles vi repulit ct 47 W Romre defnncto Xislo, Leo, vir doclrina
crviiatem aiveclo frumento faine liberavit. Prosp. insignis el moribus, papa XLVII, sedit annis xxn,
437 Bc-IIunia Romanis conlra Golhos Hiinnis qtii plurima ad utilitalem Ecclesiaesublimiler scripsil

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.


432 ltontm Xislus papaXLVl sedit annis vin. psit, in quo eitmdem liberum arbitrium nimis extulisse
433 Valeiitinianus Aug. mulia ecclesiis dona probavil (99). Marcell.
iedit. 439 Jutiamts Arelatensis (100) episcopus, Pelagia-
454 Wandali jam novem annos Africam, elc., ut nista jacianiissimus, Eccie.siw commnnioni sttbre-
Aug. pere tentans, a Xisto papa denuo datnnatur.
435 Pax cum Wandalis facta. Prosp.
436 Goihi Narbonam obsessam fame premunt. 410 7?om<B defuncto Xisto, Leo, vir doctrina et mo-
457 Beltum a Romanis contra Gotlios gerilur. ribus insignis, papa LXVIIserfiianuis xxn, qui Eu-
438 77/slemporibus S. Prosper, Regicnsis episco- tychianam el Nestorianutri hwreses condemnavil et
pa», conn-3librum Cassiani de Prolectione Dei scri- XLIXdecreta conscripsit.
NOTJE.
(96) Beda hist. Angl. I. i, c. 15, i I anno ociaro 1744. Vid. ihid. prrcf., p. xxi.
Theodosii Junioris ascribit, quod a morle patris (100) Nullus tunc erat Arelalensis cpiscopns Ju-
Ronorii intelligendtim. Alii Pallailium ad llibernos lianus. Novissimi Operum S. Prosperi editores re-
missum fuisse contenduiit. Qua tle re legemlus ponunl Eclanensis, uli euni quoque vocat Gard.
Usserius de Britann. Eccl. primordiis, cap. 16,alii- Norisius in sua Pelagianismi Hisloria. Vitl. Baronius
que scriplores Anglici. ad annos 439 el 444, ncc non Ughellus Ital; Sac
(97) Canisiana edilio subrepere. t. VI, p. 502. Prreplacei lanien lcctio codicis Au-
(98) Pro er, leg. cum. giensis, ut hic inlclligilur Alelhinensis, veleris sci-
(99) Confunditur hic S. Prosper Regiensis in licet in Campania Felice scdis episcopalis snlistes,
Lombardia episcopus cum S. Prospero A.qiiilanico, cujtis i aliquot pnesules exlnliet idem Ugtellus I.
qui cpiscopus nunqnam fuit . cujusqne litjfir conlra c I. X, p. 16, qiiibus c-lhic Juliamis post. 3. Elpi-
Cassianum exstal m ejus Operibus edit. Venel. a. dium annuuierandus videiur.
95 IIERMANNICONTKACTl AUGIE.NSISMONACilt 9&
CODEX AUGIENSIS.
et conslituit; Eiiiyciuanam ct Nestorianam biereses A ispiuiica qiiad.im obiormierunt, posl annos cxcvi
condcmnavii. Ejus tcmpore, Demelrias, ancilla expergcfacli sunt, et confirmala (ide resurrectionis
Clirisli, RoinaeS. Stcphani ecciesiam fecit. — Gei- moiiuoriim ilerum obdormicruiit (102).
sericus Sicilinm pervasam gravitcr afiligens, (imorc 447 Euiyches presbyter et abbas Conslanlinopo-
Sebastiani ducis ad Carlhaginera luendam rcdiit. litanus, confusa in Chrislo divinilalis ct hiiinauilalis
Richila rex SueYorum Krelicani provinciam et Car- subslanlia, unam in eo naluram dogmatizans, ad-
thaginenscm Hispaniara ccpit. Prosp.Marcelt. Anr.st. nilente Thcodosio Aiiguslo et Dioscoro Alexandrino
ldat. episcopo, resislenleni sibi Flavianum Conslanliiio-
441 Theodosiiis imperator conlra Geisericuin ct poliianiiin archicpiscopum expulsum usque ad nior-
Wandalos per duces suos hcilum movct; sed ipsi lem persequuntur. Conlra quain hoeresimLeo papa
negolium cunctando differcnles, Siciliac magis oneri, lcgalos niisil. Prosp. a. 449. — Richila rex Suevo-
quam praesidio fuere. Prosp. Cass. Jiini moiilur, eique Richarius (105) filius stic-
442 Hiinnis Thracias et Illyricum sreva popula- cessil.
tione vaslanlibus, cxcrcitus cotitra Wandalos mis- 448 Tlieodosius imperator Leonani papam pro
sus, ad tuitioncm Orienldliuin revocalur. Valenli- defensione Eutychetis atl se vocal, qui a poptilo
iiianus imperalor cum Geiserico regc Wantlalorum B Ro uaiio venire pmhibiius, lcgatos pro se iuisil.
pacem (irmal, Africa inter ulrua.que cersis spatiis Ricliarius rex Siicvoruui, ducta in conjugium Thco-
divisa. Prosp. Cass. dori (104)rcgis Gothorum filia, Wasconiam dcvasta-
443 Sanctus Brictius Turonorum episcopus de- vil. 7rfa(. a. seq. — Hoc tcinporc Angli-Saxones, a
ccssil, cui S. Eustochius successit. Greg. Tur. Leo Biitaiinis coutra Pictos ci Scolos auxilio ascili, in-
|):ipa multos in urbe Manichrcosinvcniens publicavit stilam petunl ct hostibiis fugatis in socios arma con-
et libros eorum inccndit. Prosp. vcrtunl, et post multa bc-IIainagiia ex pane insila
444 Auila rcx llunnorum Bledam regem frairem subacta polili smit. Beda Itisl. Angl.
suum rcgnique corisortera interemil, et cjns rcgiiimi 449 licrum catholici ab imperalore Theodosio ad
popalumqtie 'sibi suhjccil. De htijus anni Pascha audienliara evocati. 49 Altila rex iliiiinorum Gallias
Prolcrius et Paschasinus (101) Leoni paprc scrihtiiil. aliasque circum provincias vaslat, ct arle Aetii
Prosp. maguo inler cuin et Golhos proelio coucilato, Theo-
48415 His leniporibus, Leo papa inler alia bona dorus rcx Gothorum cccidit eique Torismodo [«/.,
basilicas aposlolorum Pctri et Pauli renovavil, ct Tiiorismund] filius cjus successil. Idal. a. 451.
ecelesiam S. Cornclii papre et niariyris via Appia Jorn.
couslruxil. Anast. ^ 450 Leo
papa legatos ad coiifulandam hxresiai
446 Brilanni ab Actio ct Romanis conlra Scolos mittere curavit. Theodosius imperator morilur, et
el Pictos auxilium implorant, nec impetrant. Bed. a Placidia Augusla, cl Lcone totoque scnalii ingenli
Itist. Angl. — Apud Ephesum Sepiem Dormienles, pompa deductus in Mausoko apud S. Pctrum sepe-
qui sub Decio inulla pro Chrislo tormenta passi in lilur ; proquo Marliantis Oricnlis impcriiiui adeptus,
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDL
441 Theodosius imp. contra Wuiidulos per ditces 446 Apud Ephesum Seplem Dormieittes,ctc, ut
tuos bellum movet. Atig.
445 Sanctus... successil. Leo papa mullos in urbe 447 Euttjches... Theodosio Juniore Aug... legalos
Manichmos publicavit, el libros eorum incendil. Idem iiniM, ut Aug.
conslituit ut monacha velamen capitis ab episcopo 448 Theodosiusimp..., pro se misil.
benediclumnullalenus acciperel, ttisi prius virginilas 449 Ilerum cutholici ab imperatore Theodosioad
illius probata forel. Uuile et Auguslinus asserit, nec audientiam
, vocali.
itlam inter virgines consecrandam fore, si qua esset et 450 Leo papa... curavit. Theodosiusimperalor mo-
ante baplismum corrupta. Auast. D ritur, pro qtto Maritanus Orientis imperium adeptus
444 Anila rex llunnorum Bledam fra:rem snum et septem annis regnans, Eulychelem ciim suis sequa-
regnique consorlem inleremil. De hujtis anni Pu- cibus damnttt. Placidia Augusta obiil. Romani Aetio
scha, elc, ut Aug. duce Gothis uuxilialoribus Attilam vicerunl rcgcm
445 7/is temporibus Leo papa inlcr alia bona basi- Hunnontin.
licits SS. Petri et Panli renovavit.
NOTiK.
(101) Exslat hrcc epistola inler illas b. Lcoms land. addiem27 Jiiln t. VI.
scripta anno priore de Paschate hujus anui 444 die (105) Idal. a. 448 Rechiariiim vocal, aliis Richia-
23 Aprilis celebrantlo. rins dicitur.
(102) Hreeex Gregorio Tur. de Gloria maiiynim, (104) Idatii quaulam exemplaria hahent Tlteodoris
c 95, dcsumpia habenl quoque Grrcci; Niccphorus regis, alia Theodora,regis Golhorum filia; sed vcrior
hist. 1. xiv, c. 45; Ccdrenus in coinpendio, anno codicis lectio, ut tamen pro Theodoro subsliluendus
XXIIITheodosii; qnac laiiien vero similius de inveii- sil Theodoricus, quamvis et liic subiiulc Theodorus
Vionc illoiiim corporum sunt iiutiligenda. Yid. Bol- appellclur.
97 CHRONICON. — S£C. V. 93
CODEX ACGIESSIS.
et vn annis regnans Eulychciem cum suis damnat A 455 Richario rege Suevortim in llispaniis vaslaiio-
sequacibus. Placidia Augusta morilur. — Prosp. nihus instante, consilio Avili Thcodericus rcx
Romani (105), Aetio duce Golhis auxilialoribiis, Golhorum, contraeum vcnicns, inilapugna graviter
contra Altilam regem Hunnorum grandi ulrinque crcdc prolrivit vuhicralumque fugavil, et postea
coedepugnantes, in campo Catalaunico acie victum capium occitlit , vaslalaque impie ct crudcliter
in snperiorem Galliam fugcre compellunt. Qui in Hispania el ipsa qtiarn possedcrant provincia. Sucvos
regnum limide revcrsus non multo post arma com- sibi subjugavit. 7rfaf. a. scq.—Avitus Colhorum
movil in Ilaliam. Prosp. Cass. Idat. Jorn. an. seq. auxilio destitulus, jubcnte MartianoAugusio, Placcn-
451 Altila recolleclis viribus Aquileiam vi magna lirc impcrium deposuil. Jl/aiius Av. a. seq. — Hoc
diu obsessam cepil el circumquaque praedis el cre- lempore apud Francos, niorluo Meroveo (107) rege,
dibus furibundus bacchatur. Ad qucm Valenliuianus filius ejus Childericus regnavit aiinis xxiv. Qui ob
imperator, Leonem papam miltens, pacem cum eo fe- luxuriani regno pulsus, in Thuringiara fugit, sed
cit, exercilusque ejus fame, peste, niorbocaedibusque aslu Yiomadi amici rcvocalus esl. Creg. Tur. a. scq.
insuper ab Aetio atlritus eum reverli fecit. Prosp. Gesla reg. Franc.
Marcell. an. seq. 456 Ab hoc anno Yiclorius paschales cyclos in-
452 Attila rex Hunnorum in sedibus suis moritur. B choat, jtibenle papa 51 Hilario (108). Bed. chr. —
Toiismoio regi Gothorum pereinplo Theodoricus Martiano inipcralore defuncto iu Orienle Lco impe-
fraler successit. Prosp. Idat. a seq. — Hoc tempore rator annis xvn Romreque Majorianus imperalor
quarta synodus universalis DCXXX episcoporum in annis IV regnavcrunl. Cass. a. seq. — Theodericus
Cbalcedone contra Eulychen el omnes hrereticos rex Golhorum, roiillis in Hispania ccclesiis ct ci-
congregatur (100). Prosp. a. seq. vilatibus vastatis, Eineriiain obsidcl urbein. Sucvi
50 453 Valentinianiis imperalor in palatio Aelium Malilram sibi slaluiinl regem. Idat.
paliiciuin, qui niulia pro rcpublica laboraverat, 457 Majorianus imperaior conlra Wandalos in
raanti sua fraudulenlcr occidit, et a circumsiantibus Africam movit prociiicliini. Cass. <i.seq. — Theo-
Boelius prrcfeclus, amicus cjtis, interemplus est. dcricus nunliis territus, relicta Einei-iia, G:il!ias
Prosp. et cmteri a. seq. repetit, et pace fugala(109), crctlc furens, ecclcsias,
454 Yalenliniainis iniperalor in campo Martia ab urbes, vitlas vaslavit et iiicendit. Jorn. a. seq. Idat.
amicis Aelii peremplus inlcriit; pro quo Maxinms h. a.
invadens imperium, infra n menses a militibus in- 458 Suevi Gnlliciara, cl Gothi Breticamprovincias
teremptus el in Tiberim projeclus est. Prosp. a. vaslanl. tdat. h.
seq. —Post quem Avitus in Galliis, auxilio fidens ^ 459 Itein Sucvoium alii cuin Maldra rege Lusiia-
Gollioiiiii, item impcrium arripuit. Ipso anno, niara, alii cuin Richmundo (110) Galliciam dcproc-
Geisericus rex YVandalorum,de Africa trajiciens, dantur. Hreruli Bseiicam invaiun'. Majorianus im-
Roniam quia sine imperatore erat, invasit, eamque peralor, facla cum Theoderico el Go;his pace, ct n ra
opibus cui.clis exspoliavit. Hucusque Prosper chroni- YVandaloset Suevos suo eos ascivit auxilio. 7rf«/. a.
ca sua perduxil. Idat. Marcell. an. seq. seq.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
451 Attila rex collectis viribus Aquileiam magna vi qttem Avitus sumpsit imperium. — Ipso anno Gense-
cepit; ad quetn V'aleniinianus imperator, Leonem ricus rex Wandatorum Romam cuiuiis opibus ex-
papam miltens, pacem cum eo fecit. spoliat.
452 Atrifa rea: Hunnorum in suis sedibus morilur. 455 Avilus imperium Placeuliw deposuil, pro quo
Hoc temporequarta synodus... congregalttr, ibique Majorianus reynavit annis quatnor.
damnatis hcerelicisxxvn canones slatuerunt. " 456 Mariutitus imp. Orienits obiit, pro quo Leo
453 Valenitnianus imo.Aetium patricium manu sua imp. annis xvn regnat. Abhoc anno Vicloriut pascha-
in palalio iraudulenter occidil. les cyclos, sed errore plenos, inckoat, jubents papa
454 Valeniittianusimp. in campo Martio ab amicis IlV.ario.
Aetii interimitur ; pro quo Maximus invadens im e- 457 Mitjorianusimp. Occidemis in Africam conira
rium, infra duos mensesa mililibus occiditur. Post Wandalos movil procinctum.

mrj£
(105) Editi pugnam hanc ad an. 451 consignant, uti iregicus nomen dedit. Fredeg. IIos dcinceps i.i mar-
et plura subsequentium annorum facta iniegro anno ;jine nolabimus.
proinovenl. Forte hic notandus fuisset an. 451 el sic (108) Pagius hic Baronitnn nolat, qui hoc ad an.
porro, quotl tainen coutra codices mutare noluiimis. 163 refert.cum factum sit Constaniino elRufo coss.,
(l06)EvagriusaliiqueliocClialcedoneiiseconciliuin iul liquei ex praefatione Victorii, adeoque au. 457 ,
rectc ad aiuuim 451 revocant. iquo Hilarius adhuc archidiaconiis crat.
(107) Prima hic mentio rcgni Francormn occurrit (109) Idatiiis a<lb. a. Iiabet pace ftica'a.
ii lfermaimo, a Meroveo scilicet, qui primae stirpis (110) ldalius Remismundumappeilat.
99 HERMANNl COiNTRACTIAUGIENSIS MONACHI 100
CODEA AUGIENSIS.

46'J Maldras rex Suevoruin occiditur. Suevi a A 466 Leo imperalor Aiilhemium dc ConslaniinopoJ.i
Golhis praedali pacem postulanl. Majorianus impera- ad regendum Occidenlis imperium Romam misil,qui
lor, Hispanias pelens, classem conlra Wandalos susceplo imperio regnavil annis vi. Marcell. tt.
paravit; qurc tamen ah ipsis invasa et direpla cst. seq. ; Idat. an. pr.
Rursum cum ad Africam conlra eos Irajicere moli- 467 Marcellinus in Sicilia occidilur. Tolosoe, ubi
relur, Geisericus lerritus pacem postulat. Majoria- sedes regni Golhorum erat, in medio civilatis san-
nus Romam reversus, cum rempublicain dispoueret, guis e lerra prorumpens tola die utia iluxit. ldat.
fraude Ricbmeris [Ricimeris] palricii, Suevorum, Fred. a. seq.
ul aiunt, consilio fulti percmptus esl. Cass. Idat. h.
a. el seq. 53 ^68 Arabundus (114) imperium lentans, jnssu
Anlhemii exsilio deporlatur. Cassiodo-
461 Seveius Raveiinre a Richmcre imperator cf- rus. — imperaloris
Ronire Simpiicius papa XLIX scdit annis
feulus IVannis regnavit. Cass. Idat. Atrabenus (111)
mensibus m. Qui basilicam S. Stephani in Celio
in Gallia comcs, Thcoderico rcgi Golhorum confue- xv,
— moute dcdicavit. Ilein basilicam S. Andreae juxta
deralus, Narboiiam ei tradidil. /rfal. 52 Turonis
S. Mariain construxil. ltem basilicam S. Fibia-
bealus Perpetutis cpiscopus faclus esl, qui basilica
nae (115) juxta palaliura Liciniaiium. Anast.
saucli Maiiini atluucta, corporis ejus Iranslalionein Q
fecit. Grcg. Tur. a. 460. — In Gallicia villre, liomi- 469 Romanus paliicius impcriiim alTcclans capi-
nes ct greges mirum in mo.liim fulmine tacti coinbu- laliler punilus est. Cass a. seq.
runlur, et duo juvcucs concretis in uiiuiii udtislione 470 Conslanlinopoli Aspar, affeclala lyrannide, a
cadaveiibus iuvtiiiuiilur. Leone impcratore occidi jussus csl. Marceil. a.
462 Romae Hilarius (112) papa XLVIll sedit aiinis seq. — In Gallia S. Remigius ccelitus , aniequam
vi, mensibus m; qui pro statti Ecclesiae nonnulla nascerctur, proenuiiliatus a cclla, in quam se ado-
decrevit et couslituil ; haerescs Eutychianam et lesceiittilus, Deo niililans, incluserat, vi abslractus,
Nestoiiaiia.il dainnavit, ct roullis raelallis plurcs in Reinorum archiepiscopus ordinalur (116).
Urbe basilicas ornavit oraloriaque^conslruxil; mo- 471 Romre Richmer palricius, Olybrium faciens
nasleriuin S. Laurentii ad balneas (115) fecit, iiem- imperalorem, Anthemiuin imperatorem contra jus
que aliud ad Ltiiiam cl duas bibliolhecas in Urbe auiiritalis (117; et iinperii cum gravi cladc Urbis
condidit. Anitsi. Dccidii. Scd non diu scelere laetatus ipse XLpost die,
463 Rcx Alanorum Beorgor, ltaliam pelens, aputl DlOlybrius vn mense, vitam exegerunl. Marcell. a.
Pergamum a Richmere patricio pugna victus iuteiiii. scii. Joi».
Cass. a. aeq. Jorn. C 472 Gundcbado horlanle Glyccrius Ravennoe
464 Severus imperatorfraude, ul aiunt.Richmeris smupsit impeiium. Jorn. a. seq. — Constanlinopoli
Itomae in palalio vcneno intcriit. Cass. a. seq. Jorn. Leo imperator Leonem nepolem suum imperii con-
465 Wandali pcr Marcclliiium in Sicilia vicli, sorteni fecil. Cass. a. seq.
caesique sunt cl fugati. 7rfal.
COMPENDiUMEX CODICEBERNOLDI.
460 Mujoriantts imperator a Bichimere patricio 466 Leo imp. Anthemium... misil, qui regnavit annit
fraudulenter perimilur. auinane.
461 Severus Ravennm... regnavit. — Turonis B. 4G7 Tolo.tw... lola die profluxit.
Perpetuus episcopus [acius corpus S. Manini Irans- 468 Arabundus... deporlatur. RommSimjlicius...
tulit. mcnsibus tribus, qui duo decreta promulgavil.
462 Romrn Hilarius papa XLVIII sedit amiis vi, 469 Romanus patricius imperium affectans decol-
meusibus in ; qui hwreses Eiilijchinnam el Nesloria- lalitr.
natn damnavit, et inler aita bona eliam dttas biblio- 470 /u Gallia S. Remigius... arr.hiepiscopusfit.
thecas in Urbe condidit el sex synodica capilula con- D 471 Richimer Anlhemiumimperalorem cum mugna
stitttit. clade urbis Romm occidit, et Olybritim imperatorem
463 Rex Alanorum Italiam petens apud Perga- conslituil ipseque periil. Jorn.
mum a Riclinnere palricio pugna inleriit. 472 Ravennm Glycerius sutnpsit imperium. Con-
464 Severus imp. fraude, ul aiunl, Richimeris ve- slanlinopbli Leo Leonem consortem regni fecit,quippe
ueno periit. nepolem suum.
NOT^E.
(Hl)Idcm, a. 463, Atrepcnnum, seu Agrippinum (114) Cassiodoro Ardaburiut dicilur.
vocat. (115) Liber Ponlif. li. marlyris Bibiance.
(112) Hilarius sive Hilamsjam anno praeccdenle, (116) Hoc Galtia Chrisliana, t. X, p. 10, jam ad
die 22 Nov., ordiiialus esl papa. aniium 459 consigna*, et quidcm rctatis anno xxii,
(115) In lihro Pontificali, unde hrcc desumpta ut habel codex Murensis.
siinl, legilur : Feci monasteria ad S. Laurentium, et (117) Fuerat enim cjusiem gcner, juxta Marcel-
tfalneum, elc. linum.
f 01 CHRONICON.— S.EC. V. 10»
CODEX AUGIENSIS.
473 Constanlinopoli Leo seuior imperalor obiit; A 485 Zeno Aiigiislus Theodoricum hiijus anni con-
posl quem Leo junior 54 paucis regnans mcnsi- isiilem (121) , et magislrum mililuin fecit. Cass. a.
bus, et ipse decessil; et post hunc £eno imperalor iteq. — Romrc Felix III papa L sedit annis fere ix,
factus regnavit annis xvn. Romae quoque Glycerio iqui basilicam beali Agapili juxta S. Laurentiiim con-
Nepos in iinpcrio successit. Marcell. a. seq. 'slruxii. Anast. — Cyrola Arianus episcopus in Afri-
474 Romae Orestes palricius, Nepote imperalore < ca , adversus Eugenium Carthaginensem archiepi-
in Dalmaiias fugato, filium suum Auguslulum im- :scopum aliosque catholicos miraculis claros zelo
peratorem conslituil. Cass. a. seq. Jorn. iductus, qiiemdam e suis pecunia corruptuin caecita-
475 Odoacer rex Torcilingorum elRugorum cum lem l simulare jussil, ut eum coram rege se invocan-
imillis Barbarorum auxiliis pervasa Itolia , Roraain Ilem, quasi per fidem siiam illuminaret; cui cum
obtinuit amio a conditione ejtis MCCXXX. Oreslem, icoram omnibus manus imposuisset, vera mox divi-
elPairium fralres patricios occidit, Auguslulum im- inilus occitale percussus, dolum aperuit, conversus-
peratorem exsiiio damuavit, el pro eo regis nomcn ique asanctis episcopis Eugenio, Viiidemiale et Lon-
arripuit; cum tamen nec purpura, nec regni insigni- iguino [al., Longino] rursum illuminari promeruit.
bus utcrettir. Cass»ei ulii a. seq. Ab hoc Cyrola Hunnericus rex instigalus, catholicos
476 Odoacer possessa Roma maximam Italise par- B persequitur,
| et plurimis marlyrio coronalis, ipsuin
tem sibi subjugaviu Eugenium cum cccxxiv episcopis exsilio relegavit,
477 Geisericus rcx Wantlnlorum, posl xxxvn el iet catholicas ecclesias clausil. Greg. Tur. a. seq.
paulo plusinvasreCaiihaginis annos, landeni moriens Marcetl.
lyranniii su;e linem fecil. Post quem non melior 484 Hitnnericus, rex Wandalortiin, divinitus pcr-
filius lliinnericus regnavit annis fere vm. Procop. iciissus, scatens verraibus exspiravit. Post qucm
Vict. a. prac. fralris ejus lilius Gundamundus rcgnavit annis fcre
478 Hujiis lempore Zenonis iinperatoris corpus xu, qui non multo post Eugenium episcopum re-
Barnabre aposloli, et Evangelium Mallhaei evange- vocavil. Jorn. — Ludovictis rex Francorum juvante
lislae, stylo ipsius scriptum, ipso revelante invenla Raganbario [al., Ragnachario] cognato suo, Sia-
sunt(118). grium regem Galliae iEgitlii liltim bello viclum ad
479 His temporibus (119) Siinplicius papa Petrum Alaricura regem Gollioruni fugere compulit sibique
Alexandrinum episcopum hoereticnm Eutychiaiium, reddilum occidil,et tolum regnuinillius ac thesauros
ab Acalio Conslamtinopolitano accusatnm damnat. sibi subjccit. Greg. Tur. a. 486.
Anasl. 485 Hoc tempore Acalius Conslaiuiiiopolitanus,
480 Hoc lempore morluo Childerico rege Franco- *-"hreresi favens, Petrum 56 Alexandrinum revocat :
rum, Ludovicus filius ejus, quein Clodovenm di- quo nudito Felix papa uiriimque cum sequacibus
cunt, regnavit annis xxx. Greg. Tur. 55 <"'• scfl- crroris condemnal (122). Feltcis epist. 5.
— Ipso anno Odoacer Romoe regnans in Dalmaiia 486 Odoacer Fcebam [al., Phcebam seu Fevam]
Odivam regem vicit el peremil. Cassiod. Jorn. qui et Feleihcus (125), regeni Rugorum vicit ct
482 Theodoricus Theodmari filius (120) rcx apprebendit. Cassiod. a. seq.
Ostrogothorum, id est, qtii olim in Italia reman- 487 Gundamniindus rex Wan 'alorum Carthagini
serant, Golliorum, Zenoni Auguslo familiaris ef- ecclesiam sancti Agilci calholicis icddidit, pelenle
feclus, cum suis ci Golhis mililavil. Marcell. a. sancto Eiigenio episcopo. Prosp. append.
teq.
COMPENDIUMEX CODICE RERNOLDl.
473 Leo senior imperator obiil, posl quem Leo rv 478 Simplicius papa Pelrum... dumitat, ut Aug.
juuior paucis mensibus regnans et ipse moritur. Post a. seq.
hunc Zeno iiitp. regnavil annis xvn. Romw Glycerio 480 Hilderico rege Francorum inortuo... regnavit
succcssil Nepos in imperio. xxx unnis.
474 Oresles patricius Nepotem imperalorem fitgavit 482 Theodoricus... familiaris efficilur, et cum suis
filieqke suo Augustulo imperium dedil. ei Golhis mililavil. Zeno Anguslus Theodoricum
475 Odoacer rex Torcilingorum et Rugorum per- fecit, ul Aug. a. seq.
tasa ltalia... et Paultimpatricios occidil, Auguslultim 485 Romm Felix lerlitts, papa L, sedil annis fert
imp. exs.lio damnavil. novetn et canonum XXV.M capilula constiiuii.
476 Odoacer Romw invito Zenone regnal. 485 7/oc tempore... revocat, quem quondam accu-
477 TemporeZenonis... ipso revelante rcperla sunt, sxbat; quo audilo, etc, ut Aug.
ut Aug. an. seq.
INOTyE.
(118) Hac de re agil Barnnius ad an. 483, Ccdrc- (121) Theodoricus ann. 484 consul fuit, unde
nus vero ad an. 477. hrec ad anmim scquenlem speciant.
. (119) Pagius cum Bernoldo hoc referl ad anniim (122) Factum hoc est in concilio Romano an.
praecerienicm. 484. Pag.
(120) Ex Jornandeel PauloDiac Theodoricus isie (125) De hoc pluribus agil Eugippius in Vila S.
erat Triarii nobilis Gothi filius. Sevcrini Noiieorum apostoli apud Bolland., l. I,
103 HERMANNI CONTRACTI AUGIENSIS MONACHI 104
CODEX AUGIENSIS.
488 riieodoricus rex Ostrogoihoruni permissu A 1Ipsc dedicavit ecclcsiam S. Euphemire Tiburtina
Zenonis Augiisti Ilaliam pctiit, cui apud Isonciiim urbc,
i aliasque basilicas saiiclorum Nicandri, Eleu-
Odoacer occurrens bello confiixil ct viclus aufu- Itherii, el S. Andreoe via Lavicana. Fecit eliam basi-
git; et iterum recolleclis viribus Veronae acie cnn- licam
1 sanctoe Marire via Laurentina. Anast.
grcssus, denuo viclus el fugalus est. Jorn. a. seq. 493 His temporibus in Africa beatus Fulgenlius
Marius. iepiscopus, qui Ruspensem xxvi annis rexit Ec-
489 Thcodoricus ad fluvium Adduam Odoacrum clesiam, < doclrina, et aclibus clarus effulsil; qui et
tcrtio certamiiie vicit fugieiilciiiqiie apud Ravcn- iipse plurima inlcr alios catholicos mala, et exsilia
nam obsedit. Jorn. a. seq. Mar. — Ludovicus rex perpessus
] esi. Victor Vit. Isid. — Hnc eti.am tem-
Francorum, Thtiringos petcns , gravi cos crede pro- peslate
] Ltidovictis rex Francorum Gallias usque Se-
slravil ipsosque ciim terra corum sibi subjecii. Greg. iquanam, et dcinde usque Ligerim Ituvios suo regno
Tur. a. 491. isubcgit. Hunc multa instantia Chrodhild uxor sua
490 Odoacer, noclu a Ravenna cum Hcrulis- ad ; fidem Chrisli cohortatur. Greg. Tur. an. seq.
egressus, collectis viribus quarto cum Theodorico 494 Gundamundus rex YVandalorum,persuadcnlc
conflixit, cl ilidem viclus ab co caplusque est (124). Eugenio archicpiscopo, tandem post x annos omnes -
Citali ad a. seq. — Ipso anno Gtindamundus rex B catholicos episcopos de cxsilio revocavit et din
Wandalorum pacem ciim Romatiis fccit. Constanti- ctausas ecclesias pace reddita aperuit. Procop. a.
nopoii Zenon imperalor moiilur; post quem Ana- seq. — Ludovicus rex Francorum contra Alaman-
stasius imperiuin Orienlis xxvm annis lenuii. Cas- nos pugnans, cum exercilus ejus peiiclilaretur,
siod. a. seq. — Hoc lempore Ludovicus rex Franco- Deum cceli invocans, et fidem suam Christo vovens,
ruui iiiterciirrciile Aureliano lcgato suo de Bur- ipso juvante viclor Alamannos subjugavit. Greg.
gundia Hriiodhildcm [aL, Chlolildem seu Crotildem] Tur. a. 496.
uxorcm Chrislianam accepit, (iliam scilicel Hil- 495 Ludovicus, scu Clodovensrex Francorum in-
perici (125), quem frater suus Gumlobaldus cura slanic Hrodhilde (127) 53 coiijnge sua, a sancio
uxore cl liliis trucidaverat. Greg. Tur. a. 495. Remigio Remensi archiepiscopo fide Chrisii imbii-
57*91 Romae defuncto Fclice papa concilium a lus, cum genle sua baptizalur. Greg. Tur. a. seq.
presbyteiis et diaconibus aeluni (126). 496 Gundamuiido rege Wandalorum dcfunclo,
492 Thcodoricus Ravcnnrc Odoacrum insidias sibi Trasamundus xxvi paulo plus annis pro eo regna-
niolicntein peremil, ac ipse Occidentis imperiumxxx vjt. Qui ilem catholicis infestus ecclesias post a!i-
r.niiis oblinuit. Cass. Marius a. seq. — Romae quol annos claiuil, et inter alios perseculionis la-
Gclasius papa Ll seJit annis iv, mensibus vn, vir ^ bores CCXLepiscopos exsilio ir. Sardinia el aliis in-
docius, el pius, qui pro Ecclesire slatu nonnulla de- sulis afQix.il.77is(. tniscell. Procop. ad ann. seq.
crela fccil, mulla sublimiler scripsit, hrcrelicos da- 497 Boelius, patricius et consul, iniilta his lcm-
ninavil, clerum Romanum auxit, paupcrcs dilexit. poribus iugcnii sui monimcula in srcculari philo-

COMPENDIUMES CODICE BERNOLDl.


488 Theodoricus rex... veliit : cui Odoacer occur- mtttia decrela fecii.
. rens betlo conflisril, sedvictus aufugit. 493 77oclempore in Africa bealus Fulgentius <?)»'-
489 Tlteodoricus Odoacrum jam terito devitil eum- scopus claruit doclrina et moraiis aclibtts.
que fugalum Ruvenuw obsedil. 494 Ludo.icus rex Francorum Alamannot bello
490 Odoacer quarlo confligens cttm Theoduriro vicit, Deo juvante, cui, cum in eodem beilo perclita-
vicltts el captus est. Constantinopoli Zcnon imp. relur, se crediturum promisit.
inorilur, posl qnem Anastasius im^erium Orientis 495 Ludovicus . . . conjuge sua Chrislkna . . .
XXVIII annis rexit. bapliMtur.
491 Romw defuncto . . . et diaconis agilur. 496 Trasamundus rcx Wandtitorum in Africa, ca-
492 Theodoricus RaveniimOdoacrum sibi imidian- D tholicis infestus, ecclesias clciusit el CCXLcpiscopos iu
lem peremit . . . obtinuit. Romm Gelasius papa LI Sardinia exsilio afjlixit.
sedit annos iv, menset vn, vir docttts el pius, qui 497 Boetiuspatricius...cditlil. RomwAnaslasius...
emttes kwretkos damnavit clerttm Romanum auxit, annis fere duobtis, el capila decrelaiia oclo feeit.

NOT^:.
Jan. die vm, et Paulus Diac in Ilisloria Longobar- (126) Felix arino492 deiunclus est, cx Anastasio;
dorum, I. i. de hoc autcm concilio seu coiislitii:o vid. Baronms
(124) Rcm fusius describil Cassiodorus \Tariar. ad annum 492.
1. IV, cp. 2; it. Hislor. Miscell. I. xv, et Ammiamis. (127) Vid. Vita S. Chlotildis apnd Mabill., srec.
(125) Chilperici, scilicet regis Burgiindiae, a fra- i, Bcned. p. 98, et Bolland. I. I Junii, ad dicm 5.
trc el successore suo Gundebaldo occisi circa an.
491.
105 ;- CHRONICON.— S-iEC. M. 106
CODEX AUGIENSIS,

sophla excelfenler edidit. Romoe Anaslasius papa A liumque revOcanies, magnum Romre schisma fece-
Lll (128) sedil annis fere n. Hic confessionem S. runl, el Pelrus Altinre urbis episcopus permissu
Laurenlii exornavit; el, quia quibusdam hrerelicis Theodorici seticm apostolicam invasit. Anast. Pag.
communionem<4im reddere velle videbatur, quidam 504 Synodo cxv episcoporum collecla , bealus
se ab ejus comraunione sequestrant. Annsr. a. 496. papa Syinmacbus dc illalis purgatur ct serii sute
498 lsauri, occiso Lilingo duce suo, ab Anastasio cum gloria resliluilur, et pervasorcs sedis ejus
— Hoc Laurenlius Nucerinus et Petrus Allinas, condem-
imperalore victi trucidali sunt. Marcell.
tempore Ludovicus rex Francorum Gundebaldura nantur. Anast. a. pr.— Ludovicus rex Francorum,
et Gondegiselum fratres, Burgundionom reges, per suffragia sancli Petri sanctique Mariiui et alio-
pugna [vicit] et fugavit, el Gundebaldum Avenione rum sancloriim divinum implorans anxilium, Go-
obsessum iributarium fecit, et cum magna prreda thos petiit, eosque juxla Pictavis urbcm in campn
redit. Grej. Tur. Marius. a. 500. Voglensi (131) ptigna vicit, et regeni eorum Alari-
499 Theadoricus rex Romrc et alibi multa per cum, qui jam xxn annis regnavit, occidit, regnum-
hrec lempora ronifica construxit tcdificia. Cassiod. que ejus, quod in Galliis habebat, ac thesauros ac-
«. seq.— RomaeSymmachus papa Llll sedil annis cepit. Amalricus [ul., Amalaricus] vero filius Ala-
xv, mensihus fere vm, cum quo simul per nimiam B rici fugiens, regnum patris sui in Hispaniis recepit.
dissensionem ordinatus est (129) Laurenlius, et Procop. de bell. Gotli.a. 507. Jorn.
magna Romaeinler clerum et populum discordia 505 Ludovicus rex Francorum Parisius beali Pc-
facta, donec judicio Theodorici regis et majoris tri basilicam a:difical. Greg. Tur. a. 508.
multitudinis Symmachus in sede confirmaretur. QQ 506 Hoc ternpore Ludoviciis rex Francorum
Anast. Vict. Tun. an. 498. Ragnacharium (132) cognatum suum regnique par-
59 500 Symmachus papa, synodo Romae acta, ticipem, ignavum et luxuriosum, a suis pi-oditum,
inter alia Laurenlium aemulumsuum Nucerire epi- bello victum fugavit, ct comprehens-.ini sua manu
scoptun consliluil. Anast. Pag. h. a. cum fralre Ric-hario occidit et ejus sibi popnlum
501 Theodoricus rex aquoeductumRavenncefecit. suhjccit. Greg. Tur. a. 509. — Theodoricus rex Iia-
Cassiod. a. seq.—His temporibus sanclns Mamrner- liacconlra Francos in Gailiam exercitum misit. Cus-
tus Yiennensis archiepiscopus virlulibus claruit, siod. a. 508.
qui, propter luporum et ursorum immanitatera , 507 His temporibus, Romreiterum dissensionecon-
aliasque plagas triduanas ante Ascensionem Domini tra Symmachum papam et Ecclesiam orta, nonnulli
lilanias primus instituens , Domini miserieordiam ex parte ejus lustibus et diversis plagis afllicii,
plaganimqne cessationem promeruit (150). C nonnulli trucidati et necati, el multa indigna et
502 Theodoricus rex victis Vulgaribus, [al., Bul- nefaria contra Ecclesiam el religionem commissa
garibusj Sirmium regno Ilaliae reslituit. Marcell. a. siint. Anast.
504. 508 Hoc anno (135) Romac Boelius vir eruditissi-
503 Quidam ex Romanis , Symmachum papara mus consulatum administravit. Coss,
falso criminantes et apud regem accusanlcs Lauren-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
498 Isauri, occisoLilingo duce suo, ab Anastasio 504 Synodo cxv Cpiscoporum,etc iitAug.
imperaloretrucidanlur. 505 Ludovicus rex, etc, ut Aug,
499 Theodoricus rex. . . mdificia. Romw Sym- 506 Theodericus rex... exercitum movit.
machus .. . donec judicio Theodotici regis Symnia- 507 Dissensio iterum inter Symmachum papam et
chtis in sede confirmatur. Ecclesiam oritur.
500 Symmachus papa, synodo Roma aclct, Lau- 508 7/oc anno Romw, etc, ut Aug. — 77oc<7«o-
reniiumamulttm suum Nuceriw ordinavit episcopum. que tempore Avitus abbas Aurelianentit virtutibus et
501 Theodeticut rex ... fecil. Ilis teinporibus... prophetim spirittt clarus effulsit. Greg. Tur. de glor.
promeruit, ut Aug. conL c. 99.
<503Quidam ex Romanis,clc, ul Aug.
NOT.E.
(128) Anastasius papa ordinalus est 24 Nov. anai de Liturg. Gallic
(151) Gregorio Tur. 1. n, c 37 ad an. 1507,cam-
(.129) Symmachus, ordinatus 22 Nov. a. 498; pus Yogladensis dicitur.
renutluni habuit Laurentium, a Festo palricio su- (132) Ragnacharius Cameracensis Viri.
bornatum. Vid. Pagius in ejus Vita. an. 484, cujus frater eral Richiarius rcgulus.
cum co oc-
(130) Ado Viennensis hoc jam ad an. 452 habel, cisus.
communis vero sententia cum Sigeberto Gembla- (155) Boeiius juxla Fasios consulaics am:o'5lO
censi ad an. 468 refert. Vid. Bollantliani ad xi consul fuit; ut adeo anni hic et in pracedeni i s
Maii, et Baronius ad an. 475, nec non Mabillon.1.it aeque ac subsequcntibus minus acciuate sint notaiij
PATROL.CXLIII. K
107 HERMANNlCONTRACTIAUGIENSISMONACIII 50}
CODEX AUGIENSIS.
509 Ludovicus, qui cl Clodoveus Magnus, Fran- A petens pugna fugavit, et ipse, inter hosles equci
corum rex post multas viclorias lolam pene Galliam delalus, ab ipsis jiigulalur, el Burgundia a Francis
possidens, Parisius, ubi sedera regni insliluit, mo- subjugatiir. Greg. Tur. Maritts Av. a. 515. seq.
ritur, et in basilica S. Pelri a se conslrucla sepeliiur 512 Anialaricus in Hispaniis rcx Golhoruin Aria-
anno regni xxx, posl transilum S. Mariini, tit in nus Hrodhildem uxorem suain calholicam muliis
geslis Francorum habctur, anno cxn (135). Post modis afilixil. Qui poslca a fratre cjus Childebeiio
quem quatuor filii ejus diviso regno, Theodericus, pugna victus cl peremptus csl; cl pro eo Theuda
Metis sedem habens annis xxin, cum strenuo filio regnavit (156). Greg. Tur a. 551.
suo Tbeodebcrlo rcguavit; Chlodomeris Aurelianis, 515 Cassiodorus hujtis anni consul fuit, qui po-
Chiltleberius Parisius, el quarlus Clriolarius Sues- slea conversns el monachus effectus cosnobiunicon-
sionis sedera slaliicns annis LI regnavit. Horum slruxil, et in srcculari divinaque litleraltira (J2 ela-
soror Hrodhildis, requivoca matris, et oequc reli- ruseffulsil. Psalmos exposuit, libros inslilutioniirri
giosa, Amalrico regi Golhorum Ariano in Hispaniis et chroiiica fecit. Romae tandcm, disseusione ces-
nupsil, malcrquc vidua aptid S. Marlinum Turonis in sanle inter clernni el populum, oplala retliit cnn-
oralionibus el eleemosynis permansil. Greg. Tur. cordia, et Symmachus papa bcalus obiit (157).
Aimoin: cmleri recte ad an. 511. " Anasl. Cass.
0X 510 "'s lcmporibiis Syinmachus papa intcr 514 Theodorictis rex lialioe filiam snam Amal-
alia bona Manichacos in urbe invenlos dainnavit, suindam Eulharico Cillicre in roalrimoniiiin junxit.
ecclesiam S. Andrcie ad S. Petrum consiruxit, ora- Cassiod. an. seq. Jornancl. — Romrc Iloriuisda papa
torium S. Thomre, confessionem S. Cassiani iiemque LIY sedil annos ix, qui inter alia bona Euiychiauos
saiiciortnii Proli ct Hyacinthi, oraloriuin S. Apolli- itemque Manichoeos damnavil, clerum eiudivit,
naris, itemque S- Sosii, item S.Crucis, ilem S.Joan- basiicas adornavil. Annsr.
iris Baplislx, item S. Joanuis Evaiigelislrc, basilicam 515 IIoc tempore Y7italianus quidam scrvus di-
S. Pciri, cl porticum inarmore stravil et mullis gni:atibiis elatus Anaslasio imperalori rcbellal, et
morlisoriiavit. Xenodochia inslilnil, ct singulis annis Scythis ailjunctus crebris prceliis mililcs cjus victos
calholicos, a Trasamuiido rcge VVandalorumAriano fugans, roagno rcipublicae dedccori el detrimenio
exsilia dispersos, alimonia et vcslibus juvit. ftiil. Marcelt.
' per 516 Ilis diebus Hormisda papa, pro fide catholica
Conslruxit etiam basilicam S. Agalhre via Aurelia,
itein S. Pancratii, item S. Silvestri, item S. Murtini, ad imperalorem Anaslasium Constanliiiopolim lega-
item SS. Cosmaeet Damiani, el alias nonnullas siru- tos uiiliens el niliil proliciens, alins itidem cuiu
xil, rcnovavil cl ornavit. Anaaf. JSerf.chron. cpistolis legatos mittil. Quos Anaslasius cum cor-
611 Hoc lemporc rcges Francoruin Chlodomcris, rumpere non posscl, cxsiiio riepiitavit cl inlcr alia
Childebcrlus, ct Clotharius, Biirgiiiidionum reges domno papre rescripsit dicens : Nos jubere volumus,
Sigismundum cl CoJomarum pctunt, el pugna vi- non nobisjuberi. Anast
cios fugaul. E quibus Sigisinuiidus rex religiosus ad 517 His temporibus Theodoriciis rex francorum
sanclos Agatiiienses (15ii) confugiens, insequente Danos se invadcntes per filium Tlieoilebertum uua
Chlodomurc, ibidem caplus el Aiirelianis in carce- ciim rege suo ad iriiernccioncm delevit. Greg. Tur.
JCIIIiiiissus una cum uxorc ac filiis irucidatus est; a. pr.; ul., circa an. 515.
et seciito tempOrc Cliloiiomerisiterum Burg-.indioncs
COMPENDIUMEX. CODICEKERNOLDI.
509 Ludovicus, qui et Clodoveus, Francorum rex D 514 Rotnw Ilormisda... adornavit, et qualuor de-
Parisiis ob.il, ubi sedem regni instiluit. creta fecit.
510 77i's tempor.bus Sijmmachus papa inler alia 515 Vilalianus quidam servus cum Scyilits Antiiln-
bona Manichwosin urbe invenlosdamnavil; basilicatn sio imperalori rebellat.
S. Pelri et porticum marmore slravit et ctlia Imjut- 516 Ilormisda papa Anaslasio impcrulori pro fiiie
modi. calliolica Conslanlinopolim legatos misit, cui impe-
515 Cassiodorus hujus... chronica fecil, et tripar- ralor inler alia rescripsit ila : Nos jubcrc voluinus,
titam historiam ordinavil. Romw landem dissensione non nobis juberi.
cessanle, Symmachtis papa obiil in pace.
1NOT.E.
(154) Annus xxx regni Clodovei ab anno 481 est baldo rex facius, an. 525 victus ac demtini a. 524
atmus 511, quo ciiain obiit, quamvis anni cxn a occisus esl a (.hlorioiuere, qui et ipst: in pagna iule-
mortc S. Marlini a. 397 dcfuucii conveuirent anno riil. Vid. t. . Maii Bolland., ad d. 1.
509 Iric nolalo. (156) V.id.Procnpins de bello Gothico, el Jornan-
(135) H»c ex Gregorio Tur. el MarioAventicensi des <lcGi.iarum origine.
d*umpla posterioris sunt toroporis; Agaunense si- (157) Spcctaiit h:ec ad amium 5(4, quo ctiain
quidem monaslerium coiisiriic.tiim est anno 515 a Cassiodorcs ccnstil fuit.
Sigismundo, qui an. 516 pro defuuck) patrc Guutlo-
109 CllRONicON'. - S£C. VI. 110
; CODEX AUGIENSIS.
5S8 Anastasius imperator, cum hoe.resiEutychelis A lis, donariis ct inuncribus donatus reveriittir. JI7ar-
favisset et catholicos perscqueretur, fulroine ictus cell. an, 525.
intcr-iit, major octogenario. Pro quo Justinns impe- 524 Theodoiicus rex Gotnoruni et lyrahhus Ro-
ralor catholicus Constantinopoli regnavit anuis vm; manorum inler alia 64 ma'a Boetium patricium ct
qui nonnullos imperio inhiantes occidit, et cum Vi- philosophum diu carceratum occidil; nec multo post
taliano tyranno pace prius facta, eumdem poslca socerum ejtisSymiiiachumpalriciiim itidcm pereinii;
peremit. MarceiL Joainiem qiioque papam bealum clcConstantiiiopoli
(g3 519 Juslinus Augnslus Iegatos apostolicoe reversum Ravennac una cum comtllbus carccris
sedis, ab Hormisda papa Constaminopoliin pro lide afflictione nccavil xv Kal. Junii, qui non mullo post
missos, summo honore suscepil, eisque in damna- Ron.am relatus, apud S. Pelruni sepiillus est (138).
lione hrcreseos per omnia consentaneus plurima pcr Beda. Hist. miscell.
eos donaria Romam misit. Anasl. 525 Theodoricus tyrannus, post ni menses ah
520 Hac tcmpestate Theodericus rex Francorura obilu papoeJoannis,post mulia mala sua Dei judicio
cum filio Theodeberto Thuringos petens, immensa subitanea nioiieRavennae inleriit,et, sicut solitario
eos cacdeprolrivit, el Ermenfridum regem eorum cuitlam revelalum esl, a Joannc papa et Symmacho
fugavit; quem postea lide data ad se venientem B patricio in ollam Vulcani dejectus est annoregni
suscipiens e inuro praecipitavit, et lilios ejus occidi lialici xxxu. Post quem nepos ejus Alharicns [Atha-
fecil. Greg. Tur. an. 550. laricus] puer cum matre Amalsuinda regnavit annis
521 Justinus Augustus hrereticis infestus Arianos VHI.His'. miscel. Procop. Jorrt.—Romae Felix quar-
etiam Constantinopoli persequitur; unde iratus tus papa LVl scdit annis iv, mensibus n; qui fecit
Theodoricus rex Italire Arianus exitium in Italia basilicain sancloruin Cosmoe et Damiani via Sacra,
catholicis minattir. Hist. miscell. el S. Saturnini via Salaria (139). Axtast.
522 In Africa ruorluo tandem Trasamundo rege 526 Conslantinopoli Justinus imperalor, Jusli-
Wandalorum Ariano, Heldericus pro eo rognavit nianum regni consortom et successorem faciens,
annis vm; qui slatim in principio regni ecclesiasdiu obiil; pro quo Justiuianus ex sorore nepos ejus im-
clausas aperuit, et omnes catholicos de exsiliis re- peravil annis xxxvm mnlta pietate et prudenlia
vocare studuit, et optalam Ecclesiaepacem restiluil. eonspicuus, nisi in quibusdara hoerelicis favisset.
Procop. Viclor. Tun. an. seq. Marcell. an. seq.
525 RomreJoannes papa LV scdil annis n, men- 527 Justinianus Auguslus Belesarium amictlni
sibus ix ; qui, ccemcleria in urbe reslaurans el aliis suura principem niililiae fecit, per quem et de Par •
bonis instans, a Theodorico Constantinopolim lega- C this triumphavit et magna ex parle rejnpublicaK»
lus ruitiitur, et sumino honore el gaudio a Juslino recuperavit. 7/isJ. miscel.— Gens Winilorum sive
Auguslo et cunctis civibus susceptus ad portam, Longobardorum, rege Odwino, [al., Audoinus] Pan-
quae dicilur Aurea crecum illuminat, et coronalo a noniam invasit, ibique habilare ccepit. Paul. Diac.
se Augusto Justino, et pro quibtts venerat iiupelra- hist. Longob. Procop.
COMPENDHJMEX CODICE BERNOLDI.
518 Annslasius imp., hmresi favens Etttychelis et missus, et a Justino Aug. et cunctis civibus honori-
calholicos persequens, iclus fulmine interiit, major ficesusceptus, ad portam qum dicilur Aurea cctcum
oclogenario; pro qnioJuslinus imperator catholicus illuminat et, coronato a se Justino Augusto,cum mut-
Conslantinopoliregnavit annis octo, et cum Vtlaliano lis muneribus rediit.
tyranno pacem fecit, quem postea tatnen peremit. 524 Theodoricus rex Gothorumet tyrannus Roma-
519 Juslinus Auguslus legatos Hormisdm papm pro norum Boelium... ilidem inleremit. Joannem quo-
fide missos honoriftce suscepit, eisque in damnalio- que papam beatum carceris affliclionenecavit xv Kal.
nem hwreseosconsentiens, mulla per eos donaria Ro- Jtittii.
mam ntisit. 525 Theodoricus... ab obilu Joannis papm subito
521 Justinus Augustus... exiliuin calholicis in lla- D Ravennmobiit, el sicut...dejectus est. Postquem nepos
tia miiiilalur. ejus, Athalaricus, puer cum matre regnavit annis
;>227n Africctmorttio Trasamundo rege Wanda- octo.—7Jom<B Felix... mensibus n.
loruin Ariniio, Uildericus pro eo regnavil annis octo; 526 Constaniinopoli Juslinus imp. obiit • pro quo
qni slaiim ecclesias diu clausas aperuil, et omnes ca- Jusitnianus nepos ejus imperavil annis xxxvin.
tholicot rfe exsilio revocttvit. 527 Jusiinianus Aug... miliiim fecit, Gens Wini/o
525 Romm Joannes papa LV sedit annos duos, rum... invasit, et ibi habilavit.
menses novem, qui a Theodorico Constctnliitopolim
NOT^ii
(158) Mortem Bociii pariler Ir.iic anno ascribit (159) Cuncta hoc_ anno notata ad sequc::ieH}
Maiius Avent., Symmaclii auleni aiuio 523. Joaiines speciant.
pap.sprimum aima 5-6 obiit.
111 IIERMANNl CONTRACTI AUG1ENSISMONACIII 112
CODEXAUGIENSIS.
65 528 nis tcmporibus bealus abbas Benedictus A delevit, Geilamcrum regem eoruin capltim Conslan-
immensa virlulum gloria claruit. Priscianus quoqiic liunpuliiii abduxil, cl Cartbagincni reipublicre reslt-
grammaticus his fuit lemporihus. Bed. chr. ttiit post aunos xciv ex quo a Geiscrico capla est.
529 Exercitus Romanus sahbato Pasclne a Par- Geilamer quoquc post aliquot annos a Jusliniano
this superalur. Augusto comes effectus, et in tcrminos Partbo-
530 In Africa occiso male Helderico rege Wanda- rtimad eos arcendos constitultisest. Marcell. Marius.
loruni catholico, Geilamer regniim invadcns lanla Procop.
ferilalc in calholicos ct in omnes dchacchatur, ul 535 Romre Agapitus papa LIX sedit anno fere i.
nec parcntibus suis parccret. Procop. Vict. Tun.— Hic a Theodalo lyranno, pro gralia, Jusliniaiii Au.-
RomocBoiiifaciussecuudus papa LVH sedit annis n, gnsti, propler occisam Amalsuintlam sibi infensi,
meiise fcrme i, cum quo per dissensioncm ordiiialus Consiaiitinopolim missus, conslanicr cuni Angiisto
csl Dioscorus, ct paucis posl dicbus morluus; quem pro (ide Chrisli deceiiavit; Anlhemium cjusdein
lamcn Bonifacius collecta synodo danmare mulitus urbis cpiscopum hrcreiicum cpnviclum damnavi!,
esl. Anast. el in locum ejus favenle Auguslo Mceiiam(al.,Meu-
551 Bonifaciiis papa Yifilium diaconum in synotlo nam) ordinavit; ipseque ihidcm morbo lactus obiil,
postse papain eligi sub chirographo itccrevil; quod B ct in loculo pltunbeo Roinam relatus ad Sanctuin
lamcn poslea rescindens, quia conlra canoaes erat, Pcirum sepulltis est. Anasl. Marccll. Vicl. Tuti.
combussil. Ipsc in periculo famis cierum cl patt- 556 RomaeSilverius, Hormislae papacdudumliliuSji
peres alimonia juvil. Anasl. contra volunlatem cleri a Theotlalo lyranno pecu-
532 Ab hoc anno, scilicet Jtisliniani imperatoris nia corruplo (140) LX papa violenter promolus,
sexlo, Dionysius Romanus abbas, iilriiisquc Iiugnae &edilanno l, mcnsibns v. Murcell. Anasl.—Thcotla-
peritissimus, cyclum magnum pascbalem inchoal, dalus lyraniitis abhiiic post n inenscs a Wiligiso
qui jain scinel ab iiicarnaiioue Domini in nuiiis pereropms, ci Witigis (al., Wiiiges) rex Golborum
nxxxn cxactus, lotidcm in se aunns conlinct. Iuci- faclus est. Aimoin.—Belisarius palricius a Jusiiiiiano>
pil aulcm a primo Diocletiani anuo, tinde Gracci Augusto in Italiam conlra Gollios missus, per Sici-
cyclos suos inchoabant, cyclis dcccnnovennalibus liam transiens, et Sunderat diiccm ejus viucc-ns
xm exaclis, id esl, an. CCXLVII, Tterf.chr.—Romrc Afiicamque de lyrauiiis 67 eruens.Ncapoliin liaus-
.loanncs secundtis, quiet Merctiiius, papa LVIil seriil fretavil ipsamquc urbem sibi resisteiilcm obscssam
annis ii, mcnsibiis iv. Ad hunc Justinianus Aiigustus vi cepit, el lam civcs quam Gothos, nulli parccns,
<lefidc sua lilleras et donaria sancto Pelro iraiisini- trucidavit. Inde cum urbem Romam ingressus esset,
sit. Anast. an. 555.—Theodoricus rex Francorum C Gotbi omnes qui ibi ftferanl, uocte cgressi, Raven-
anno rcgni XXIIImorilur, el Metis sepeliiur : pro nam fugientes pelieruiil, quos iiisecuius, conserto
quo filius cjus Theodcbcrius regnavit annis xiv. piKiio sepiem millia ex cis occidit. YVitigis vero
Greg. Tur. an. 551. collccto grandi exercitu Bclisarium iirbemque Ro-
535 Romre mortuo Alhalarico rege Gptlioriiin, mam uno amio obsedil, omuiaque cireiim devaslans,
Antalsuinda TheoJalum 6S '" consoiiium regui urbein bello et fame graviter oppressit. Poslea vero
ajjsuniit; qui ipsam non niulto post occidi jussil, et cgresso Belisario, pugna commissa victus, Raven-
rcgnum sibi soli usurpavil. Marcell. an. seq. nam aufugil. Procop. Mar. Jorn.—Fames lanla
554 Belisarius palricius a Jiisliniauo impcratore facta est, ut in Liguria qtiredam mulieres parvulos
missus Waudalorum genlcm in Africa bel!o victara suos comederenl. .Marcell. h. a. >
CAMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
528 77is Jemporifjus,etc, ut Aug. D rjentemWandalorum in Africa bello vlctam delevit,
530 7» Africa occiso Ililderico... invadens, in ca- ('nploquerege eorumGevamero(Getimer)Carthaginem
Iholicoselinomnes debacchatur. Roma: Bonifaciusll, liomano populo resli uit.
papa LVII, sedil annis n, meuse ferme uno. 555 RotnwAgapiluspapa LIX sedit anno fere uno.
531 Bonifacius papa Vigilium... combnssit. (iic a Thevdalo lyranno pro gralia Jusliniani Aug.
§32 Ab hoc anno... Romanus abbas cticlum...
J in ;nissus Conslantinopolim,Anihemitim ejusdem urbis
se annos coniinet. RotnwJoannes... sedil annos duos; t•piscopumhwrelicum dumnavit, ordinatoque atio epi-
menses qualttor, cui Juslinianus Aug. de fide sua ,\copo,id est, Menele calholico, ipse ibidem obiil, in
litteras transmisit. 'cclesiaslicis recjulisapprime erudilus.
553 Botnwmortuo Alhalarico rege GothorumAmal- 556 Romw Silverius, Hormisdwdudum papm filius,
stinultt mater ejus Theodalum in consorlium regni ;onira voluttlalem cleri, a Theodutolyranno, pecunia
sumit : qui tamen eatn postea occidi jussil, el ipse *orruplo, LX papa violenler promolns, sedil annum
sclus regnavit. .ununi, menses quinque.
534 Belisarius palricius a Jusitniano imp. missus,
NOT/E.
(140) Pagitis in Rrev. Pont. Rom., lom. I, pag. 284, Silvcrium ab bac lobe solide viudlcavil.
113 CIIRONICON.— SJEC. VI. 114
CODEX AUGIENSIS.
537 Silveritts papa, cum in reslitutione Anthemii \ 541 Totila per hrec tempora apud Favenlinuni
et coramunioiie haereticorum Augustis nollel parere, i/Emihre oppidum Romanum exercilum superal; nec
jtissii ipsorum a Belisario palricio falso criminatus, imtilto post iterum Bomanos duces fugans, partim
cl secreto positus inonachiqtie halitu indulus, in- vvi, paiiimdonis cxercitumsibi consociat, et lyrannidi
dictione xv a V gilio diacono cxsilio affliclus, et, de- iinstans ipsam eliam Roinam et Campaniaui vastat.
ficiens XII Kal. Julii, posl obilum etiam miraculis J7/isCmiscell. Procop. Murcell. an. 543.
daruit; ipsequu Yigilius papa LXl ordinatus sedit 542 llujus Justiiiiani lemporibus corpus S. Anto-
aiuiis xvn, mensibus vn. Anast. Aimoin. — Ipsis nii i mouaclii divinittis revcialuin et Alexantliiaiu
diebus Belisarius Theodebeiium regera Francorum lrarislalum,
l in ccclesia S. Joannis Baptislre liimula-
cum grandi exercitu ltaliam ingrcssum vicit, et indc tum l est. Bed. chr. Vicl. Tun. — Hoc eliani teropore
reverii eoegit (141). Ipse Romre S. Petro dona ob- (quinla synodus universalis Consliiitinopoli contra
tulit. Marcell. Vict. Tun. Procop. Theodorum et omncs hrcreticos sub Vigilio papa
538 Belisarius palricius, commissa cum Golhis collecta < cst (142).
pugna iterum victor, Wiligisum regem eortim in 543 Per hccc tempora, cum Belisarius a Parlho-
ipsa fuga a Joanne Sanguinario magistro militum rum i finibus ad auxilium 69 Italise revocalus ct diu
comprehciisum el Romam addiiclum, ipse, et Vigi- B iimpedilus, laudcra cura modica classe Romam jam
bius papa Constanlinopoiini cura uxore et Ihesauris pene ] vaslatain ingressus essel, Toiilae supcrirruenlis
ad JiistiiiiantiiiiAugustumperduxerunt; a quo palri- excrcilum
< commisso proeliofudit et in Tiberi mersil,
cius et comes faclus , in Oriemem contra Parlho- iipsuiiiqini in Cainpaniam repulil. Marcell. an. 547.
rum seu Persarum cxcursioncs constitulus, ibiilem — Hoc lempore, cum Benediclus abbas disciptilunr
vilam finivit. Gothi in Liguiia 68 manentes Hele- suum i Maurtimad Gallias transmisissct, migravil ipsc
baduin(nf., Ileldebadum) sibi regm clcvant, itcrum- post ] multas viiiules ad Dominum. Leo. Osl., al. an.
quc Romanis rebcllant. Procop. Mar. Ilisi. miscelt. 514. !
an. 540. 544 Sanctus Rcmigius, Remorura archiepiscopus
539 Parlhi rupla pace Antiochiam lolamque Sy- et ' gcntis Francorum apostolus, anno episcopatus
riam invadcnlesdevaslant, donec a Belisario lan- LXXIV, i lriibus Januarii plentis virliitibus migravit ad
dem repulsi ad lertninos suos redierunl. Posteaque Domiiium (143). Aratoi- subdiaconus Romaniis li-
a Martino duce pax cuin eis 1'actaesl, Belisario ad brtitn suum, quem de Actibus aposlolorum heroico
Italiam contra Tolilam revocato. JI7nr. an. seq. — melro edidit, Vigilio papre oblaluin publice cum
Golhi Helcbado post unnm annum pcremplo, Erari- roagno favore recitavit (144). Paul. Diac. hist. Lon-
cum regem faciunl. Procop. an. 541 seq. C gob.
: I. i, c. 25.
540 In Halia occiso post unuin anniim Erarico 545 Hoc tempore eum Belisarius a Sicilia JIISSUJ
rege, Golhi Totilam, qui ct Baduilla dictus est, re- Augiisti Conslantinopoliro revocalus esset, Totila
gem sibi slaluunt; qui successihus bellorum fretus jam securtis ilcrum Uoaiam invasit, el secuto leni-
Romanumexercitum ducesque aliquolies stiperavit, pore collectis viribus Siciliam etiam invasam cepit,
et per multos annos Iialiain lolam ipsamque iirbem lolamqiie.insullaiis Romanis, qui diversis occasioni-
Romam captam pluribus malis altrivit cl vastavit. hus subducti eranl, devaslal llaliam. Procop. Marius'
Prccop. an. 511. an. 547.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
537 Silverius papa... falso crimittalits, a Vigilio J) cdevastat.
diacono affliciusexsilio, obiit xn Kal. Julii, el poslea 512 Ilujtis Jtistiniani lempore corpus S. Antomi
miracutis claruit. Ipseque Vigiliuspapa LXI ordina- imonachidiviniius revelatum Alexandriam transfertur.
tus sedit annos xvn, ntensesvn. Hoc temporequinla synodus... colleclaxiv capilula
538 Beiisarius palricius et Vigiliuspapa Vitigisum cconstittiit.
regemGothoritmptigna vicluni, Constaniinopolimper- 545 7/oc tempore Benedictus abbas, cum... migra-
ducuitt ad Justinianum Auguslttm. tvil ad Domimtm. S. Remigius...\migravit ad Domi-
539 BeHsarius palricius Parthos Aiiliochiam et num, t ul Aug. an. seq.
Syriam vcistuniesredire coegit. 544 Araror subdiaconus... oblatumpnblicerecilavit.
541 Tolila rex Gothorum Roinatn Campctniamque 543 Torifa rex ilerum Romaminvasit.
NOT£.
(141) Grogorius Tur. an. 539, victoriam Theode- Recte quidem, juxta compnlum Hermanni,
berto tribuii, uti el Procopius, ut tamen lertia exer- qui(143) Remigium an. 470 episcopumordinalum scribit:
citus pars dysenteria interiret, et sic reverti coge- at juxia calculum GalliacChrislianae, in qua jam an.
retur. 459 ordinalus legitur, obitus ejus circa an. 533 aut
(142) Conciliumhoc perperam huc locatur, utpote 550 consignandus esl.
anno demum 553 celebraluro ; quamvis cansa triiim (144) De boc egil Gallandius in nova sua Patrum
capitnlorum circa hoeclempora luerit incoepia. Vid. Bibliothcca I. XII, cap. 5 in prolcgomcnis, ct pag.
Noiisins iu disserl. de quinta svnodo cap. 5,et Paeius 93 ipsum Op:is in duos lihros divisiim sistil.
in lirev. t. I, p. 292.
113 HERMANNlCONTR.VCTIAUGiENSIS MONACHI 116
~ '"*
CODEX AUGIENSIS.
546 Thcodebertus rex Francorum strennus et A fugienlihiis securns urbem possedil. Procop. an. 54:!.
fortis tnoritur, el filius Theotlpaltltis, muUuin palre 551 Iluctisquc Jordanis episcopus Chronica sua de
nequior el ignavior, pro eo regnavit annis vn. Gestis Romanorum abbrcviata perduxit (148). His
Mar. Greg. Tnr. an. seq. tcmporibus in Africa Mauri per Joannem patricium
547 His lcmporibus Vigilius papa, cum ad con- doroiti snnt. Marcellin. .
sensum lucreseos ct 70 rcslitiitionein Anlhemii 71 552 lloc tempore, Juslinianus Auguslus Nar-
cpiscopi iiull.iieniis atlduci posset, jussu impcriali setem ciinuchum, chartularium et ciibictilarium
Itomre vi captus el Constantinopolim perductus, cum suum, principem mililire fecit ct in Italiam misil,
constanter in iuceplo perstiiissel, ne<:Augusto ces- qui coinmissa pugna Dci gratia vicior Toiilam re-
sisset, cum comilibus affeciusfinjuriis] et exsilio ad- gem occidit, et gentem Golhorum auxiliantibus
«Jictus, per annos aliquot graviler alllictus est (145), etiam Longobardis in Ilaliac-xtcrminavit. Marcell.n.
Marcett. app. Pcr hrecctiam lempora ctim Biiccelinus comcs,
518 Per hrec lcmpora Juslinianiis Aiigustus inter cum sociis a Theotlebcrlo rcge Francorum dudnm
alia magnifica basilicam Salvatoris, qurc Agire So- missus, per annos aliquot Ilaliam Siciliamqne infe-
phire dicilur, incoroparabili opcre Conslantinopoli staret el Romanum srepe excrtiliim stiperaret, tan-
conslruxit. Ipse leges Roinanas infinitas abbreviatas B dem exercilus ejtis, profluvio veniris attritus et alle-
collcgil ct lcges, quae Justiiiiaiiac diciintiir, compo- nuatus, a Narsele pugna victtis et proliigalus, ipse
suil. Paul. Diac. hist. Longob. I. i, c. 25. dux occisus est; nec niulto post socius ejus Ammin-
519 Hoc temporc gens Gepidorum [Gepidarum] a gus (149) dux cum reliquis Golliorum, quibus se
l/cgc Alboino el Lnngobardis, qui in Pamionia tunc jnnxit, peremplus esl. Marcelt. app. ann.seq.
liabilabaul, praclio vicla Cl pene delela cst, et Glm- 553 Theodpaldus rex Francorum moiitur, et re-
nimundiis rcx corum occistts esl, de cujus capite gnum ejus uxoremque Wauderadain [tit., Vuldetra-
iiuro incluso Alboiu sibiPraciam (146) fccil, filiaro- dam]Clotliarius rcx, palris ejus Tbcodeberti patruus
que ejus Rosmodam [Rosamiiiulani] inier alios mul- acccpit, qui jani xi.iv anno rcgnabal. Ipso ani.-o,
tos capliyam, postea, defuncta conjuge Lolharii rc- Clolhariiis ipse Saxones rebellantes juxta Wiscram
gis Francorura filia, in stii pcrniciom duxit uxore;..i. fluviummagnacaede domuit,elThuringiam nervasam
Al. an. 547; alii an. 538. dcvastavit. Marcell. app.
550 Viclor episcopus (147) Capiiaims de liiijss 554 Vigilius papa, tandem impclranlibns Romauis
anni Pascha scribens, erroneos Yiclorii cyclos ar- ct Narsete, de exsilio relaxatus, cum Roroam redire
guil. Bed. chr. — lloc tempore Tolila rex Gothorum ccepisset, in SiciHa morbo calctili taclus dccessit
itertim Romam obsessam et fanjc iiimis oppressam (150): sed lamen Romam relatus apnd S. Marccl-
cepit, et quibusdam senatoribus Conslantinopolim lum via Salaria sepultus esl. Pro quo ordinatus
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
546 Hoc tempore fuit S. Liberalus (151) Cartha- 552 7/oc tempore Jusliitiams Augustus Narselem
ginensis archidiaconns,qtii de auctorilute Chalcedonen- eunuchum principem mililim jaciens in ttatiam misil.
tis concilii mulla utilia coitscripsit, et Vigiliumpapam 554 VigiHus.,.. in Sicilia morbo calculi decessit.
aliquiiudo hwrelicis favisse monslravit. Pro quo Pelagius.... contra Vigilium culpatus, as-
547 Vigilius papa cum ad consensum hwreseos et censo apitd. S. Petrum ambone el Evange.liosupcr
XestitutionemAntheiniiepiseopi nutlatenus adduci pos- caput ejus posito, juramenlo se a crimine itlato pur-t
sel, Conslanlinopolimvi perductus, exsilio graviler esl gavit (152). 77icordiitalus est a Perusiuo el Ferentitto
afflictus. episcopis, el Andrea Ostiensi archipresbyiero. Nam
518 Justinianus Aug. basilicam Salvatoris, quw D hoc est privilegium Ostiensis Ecclesiw ut episcopus
Sunciw Sophim dicitur, incomparabili opere Conslan- ejus el arclitpresbyler (si episcopusejns non adfueril)
tinopoti conslruxit. Ipse leges, quw Justinianw dicutt- Romani ponlificis otdinalioni perpeluo inleresse cte-
lur, composuit. beanl. El episcopus,si adfueril, deiucepspritilegium
550 Viclor... cyclos arguit. pallii portandi habebit, quqd nulli atii cardinaii epis-
551 Hucusque Jornandes episcopus... perduxil. copo itcebit. Auasl.
NOM.
(145) Haec quidem de Vigilii captivitale habet taiione prrevia. ex quo Ucr-
Anastasius, sed falsa csse monslrant Barojiius et (149)40mnirugus dicittir Marcelllno,
Iagius : exsiliuin vero ejus ad an. 555 referendum. manniis sua usque ad an. 558 ad verbum fere de-
(146) Paulus Diac. llist. Longob. I. t, c 27, po- sumpsit.
ciiiiin habet, quod scala nntje germ. Schalen, Seu (150) Vigilius, die 10 Jan. a. 553, apud Syracusas
piiera dicitur. Vid Muratorii Script. rer. Ital., 1.1, obiil
p. II, p. 424. (151) Liberati Brcviarium de causa 1.Nesloriano-
(147) Deperiit hoc Yicloris opus, cujus meminit rum et Euiycliianorum idem Gallandius disseiit. vi, p. 119,
Betla de Ralione tempormn, ad fiiiem cap. 49, de edidii, de quo in proleg. cap. 7, pluribus
loiitroverso Paschate anni 550. (152) Ad aun. seq. spectanl.
(148) Eiiinus de Jorjane vel Jornande in oisscr-
117 CHRONICON. S.-EC. VI. 118

CODEX AUG1ENS!S.

Pe.lagiuspapa LXII sedilanuis xi, mensibus x; qui, A Suessioiiis apnd S. Medardum scpelilur, Posl quem
a popido Roniano factionis conlra Vigiliumii.cusatus, quaiiior filii ejus, diviso regno, Sigeheiius Metis el
cdebratis una cum Narsele Iitaniis aptnl S. Petruni, Remis sedem habens, annis xiv, Charibeiius Pari-
ambone ascenso Evangelioque super 72 caput snuin sitis, llilpei icns Suessionis xxv amiis, Gunlramiiiiis
posito, juramento se crimine purgavit. Marceltin. Aurciiauis cl in Biirgundia xxm annis regnavil.
app. Maritts Greg. Tur. an. seq.
555 Hoc tempore, Saxor.es iterum Clothario re- 561 In Briiannia Eiilbertus rex Anglorum rcgna-
beljantes, cum ab eo peterentur hostiliter ciquepio vit annis LVI. Bed. hist. Ang. a. 560. Huniii cuiii
salisfaclioue dimidium rerum siinriim offerreni, rcge suo Chagano Gallias petentes, a Sigeberto rcgc
idque exercitus Francorum rcfutans eo invito pu- pugna victi el huiniliati, vix inipeirata pace, fcedere
gnam iniissct, magna ab eis caede protritus fug:e pacto rcdicrtint. Greg. an. seq.
prresidium peliil. Marcell. ttpp. 5U2 Clrilperictis rcx regnum frairis sui Sigeberti
556 His diebtis, Chramnus palri suo Ciothario, elurbemRemenscminvasil, Campaiiiamque vastavit.
adiiitenic palruo Chibleberlo, rebellans, regnum Quo audito Sigeberlus a ilunnis reversus, econlra
Francoruin domestica sedilione pcrttirbat. Saxones Sucssionis urbem cepil, Theodebeiiiini friiuni Hil-
faelione Childeberti in Francia praedas .egerunt. B perici ibidcm cnptiim in exsilium misit, ipsiimque
Childehciius Remcnsem Campaniani populalttr. Cbilpericum pugua victum lugavit, et civilates suas
ilarcelt. app. rccepit. Posleavero, acceplo ab co pacis sacra-
557 ln Britaniiia Bridius [al., Bridiis] rex Pictoruin mciito, filiumei reddiJil, pacenique cum eo lirmavit.
cfiicilur. Childebeiius rex Francorum circa hrec Greg. Tur. an. 5C3, l. iv, c. 25.
tcinpora inoiilur, clParisitis in basilica S. Vincentii 565 C!i.iri')Cii'is rcx libidini detlitus, cum, Ingo-
a se conslructa sepciittir; regnumque ejus Clolha- hcrga uxore sua repudiata, duas ancillas gcrinauas
rius fraler assumcns lolam palerni rcgni nionar- sibi in iiiatiinionio jiinxisset, a sancto GermanoPa-
chiam oblinuil. Marcell. upp., al. a. seq. risioruro cpiscopo excoinnninicatus, non multo post
558 Chramnus palrem Clolharium, quem mullis inleiiil (154). Quo eliam tempore, Sigebertus rex
offenderal, hoc leinporein Brilanniam fugiens, inse- Brunam, qtire ct Brunihildis, filiam Athanagildi regis
quente co ibideni cuiii Conobro rcge, pugna viclus Gothorum de Hispania uxorern accepit (155), et
et captns, cum uxore et filiabus vivus incensus est secuio lempore Chilpericus fraler ejtis Gielswindam
(153). Quo etiam lempore, Turonis basilica S. Mar- [al., Gailesuiniha] sororem Brunre conjiigem acce-
tini, rebcllibus ad eara fugienlibus, igue cremalur. pil, quani postca suasu Fridcgundis conciibinre
Marcell. app. noctu strangulavit; cujus etiam aslu Audovcram re-
559 Clotharius rex, dc sceleribus ct peccatissuis giiiaui, commatrein suara faclam, repudiavit, et mul-
pcenilentiam agcns, basilicam S. Marlini hoc lem- ta linala fecil. Greg. Tur. a. 566, seq.
pore sludiose reparans stanno lexit. Greg. Tur. a. 74 564 Constaulinopoli Jusliiiianus impcrator
ser. Sanctus Medardus cpiscopus plentis virlutihus anno iroperii xxxvni decessit; pro quo Juslinus
inigravit ad Dominum.el a Clothario regeFrancorum minor aniiis xi rcgnavit, lioino iniquus ct avariliae
Suessionis magna cum gloria sepultus est. Greg. tiltra inoduni deditus. Evagr. I. v, c. 1, a. seq. His
Tur. a. seq. teinporibus immensa peslilentia et mortalilas totam
73 5Cu Clotharius major, filius Clodovei Magni, Ilaliaro el maxiinc Ligttriain incredihililer vaslavil.
rex Francorum, anno regni LI Compcndiimorilur, et Paul. Dittc. hist. Longob.

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.

557 Ilildebertus rex Francorum morilur et Pari- in Yiia.


tiis in basilica S. Vincentii sepelitur.... oblinuil. 560 Clotharius rex, filius Cladovei Magni, Com-
558 Uoc lempore Turonis basiiica S. Martini, re- pendii morilur anno regui u.
bellibus ad eam (ttgientibus, igne cremalur; al., 563 Chariberlus rex, libidini dedilus, a S Ger-
a. 560. mano Parisiorum episcopo excommuuicaus obiil.
559 Lotharius rex, de malissuis pamiteutiamagens, Greg. Tur. a. S57.
basiticam S. Martini reparatts, stanno texil. S. Me- 564 Conslaniinopoli...Jutiinianutnunor LI, honto
riardus.... cum magna gloria sepelilur. Forlunat. iniquus el avarus, annis undecim regnavil.

NOT.E.
(153) H*c ex Gregorio, I. iv, c 20, coniigerunt conlessoruni.
iiiiu anle mortiuini patrem anno, adeoque a. 560. (135) Factum id an. 566, uti poslerius matrimo-
(154) Morlciii (iiariherli Grcgorins Tur. ail an. nitiiil a:i. 567.
507 consignal, de qua eiiam agil cap. 19, De gloria
119 IIERMANNICONTRACTIAUGIENSIS MONACHl 120
CODEX AUGIENSIS.
565 Sanctus Columba presbyter et abbas, de Hi- A 570 Alhoinus plerasque in Tuscia citraque civita-
bernia veniens, Briltannis verbum Dei prredicat. teS, exceptis Roma, Ravennaque et paticis castris ,
Bedw epit. His temporibus Narses palricius Sindwal- cepil. Ingens eliam fatnes posl uberlatem Ilaliam
rium regem de reliquiis Henilorum in Italia sibl pestilenlia attrilam invasit. Mar. — Sanclus Vedas-
rebellantem pugna vicit et captura alta trabe sus- tus episcopus decessit. Paul. Diac.
pendit. Mar. Av. a. seq. Qui diviliis auctus magnam 571 Papienses cives, ullra resislere non valenles,
a Romanis passus invidiam, apud Augustum crimi- regi Alboino se li-adunt: qui, civilatem ingressus,
natus, el ad id adductus est ut relicta Roma in corruente el jacente inlra porlam equo suo, diviniius
Campaniam subsecuti (156)secederet,eiqueLonginus niitigatus , conlra votum quo omnes se punituruin
successor in Italiam iniltereliir. Paul. Diac. Mar. minitahatur, civibus pepercit, e(, sedem ibi regni
«. 568. slatuens, tres annos et vi menses in Ilalia regnavit.
566 Romre Joannes tertius papa LXHI sedit annis Quo etiam lempore Narses palricius , cum e Cam-
ere xiv. Qni ecclesiam Philippi el Jacobi aposlolo- pania Romam reversus essel, non multo post mor-
rum, quam decessor ejus Pelagius cceperal, perfecit luus et in Ioctilo plumbeo cum thesauris suis Con-
et dedicavit (157). Anasf. Becl. slantinopolim relatus est (158). Paul. Diac.
567 Narses eunuchus el palricius, qui Italiarn a B 572 Hoc tempore Chilpericus rex Clodovenm fi-
Gothis aliisque hoslibus liberaverat, et mulluin pro litim suuin hosliliter in rcgnum Sigeberti fratris sui
republica laboraverat, a Jnstino Augusto et Sophia i»isit; qui cum juxta Burdegalensem resideret ur-
uxore ejus injuriis lacessitus, Longobardos, qui in bem , Sigulfus dux ex parte Sigeberti super eutn
Pannoniis habitabant, ad vastandam el possidetidain irruil, fugienlemque, 76cum (ulriset buccinis vcei-
ltaliara invitavit, missis eis de uberla(el(alire fru- ferando , quasi cervum Parisius usque , ubi paler
ctibus|terrae alipie muneribus. Pauf. Diac. t. n, c. 5. ejus fueral, perseqirilur. Greg. Tur.
— Mulia prodigia, et praecipue igneae acies in coelo 575 His diebus Chilpericus filium suum Theode-
visoe, sanguisqne coruscans Italiam lerrent. Greg. bertum item ad vaslandum Sigeberli regnum irans,
M. I. III, DiaL, c 58. Ligerim misit; qui cum vaslationibus crudelissime
75 568 Longobardi rege Alboino mense Aprili instaret, el rivilales nonnullas cepisset, landem cum
Venetiam ct fines ejus ingrossi sunt, camque, paucis ducibus Sigeberli ptigna incaute conserla , decisus
civilalibus exceptis, captam subjicientos, apud Aqui- inleriit. Greg. Tur. a. 575.
legiam , seu Foruin Julii, electam parlcm copiarum 574 Alboinus rex Longobardorum apud Veronam
cum duce Gisulfo relinquenles, ad lotam Italiam insidiis Rosmodrc conjugis suac a Helmichiso armi-
eapiendam animos intendunt. Paul. Diac. I. n, c. gero suo peremplus est : ipseque Helmicliis frustra
7. — Ingens hoc anno nix cecidil, et insolita fru- regnum attentans, cum ad mortein qurereretur, curn
gum copia subsecuta est. Paul. Diac. eadem Rosmoda conjuge sua et thesauris filiaque
569 Hoc tempore Huntii rupta pace iterum Fran- regia Alhswinda Ravennam fugit, ibique venennm
ciam petentes, dolis instrucli Sigeberlum rcgem cum ab ipsa acceptum, ipsam quoque bibere cogens, cum
Francis acic viclum fugant. Greg. Tur. 566. — Al- ipsa pariter interiit. Paul. Diae. L n, c. 29. — Si-
boinus rex cum Longobardis Liguriam invasit, Me- gebertus rex Francorum, cum, suas utciscens iuju-
diolanum et alias plerasque urbes cepil, et circum- rias, fralris Chilperici regnum invasissel, etimque
quaque praedis et caedihus furibundus, Papiam plus contra vetilum S. Germani Parisiorum episcopi
triennio ohsedit. Paui. Diac. mortifero odio fugienlem persequerelur, rnissis dolo
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
565 JHislemporibus, immensa pestilenlia et morla- 568 Longobardi, rege Atboino, mense Aprili Vene-
(itas totam Italiam, maxime Liguriam, devastavit. tiam ingressi, eam , paucis civitatibus exceplis , sibi
Narses palricius divitiis aucttts, et ob id a Romanis subjiciuttt.
invidiam passus et apud Attguslum criminalus, Roma 569 Atboinus rex cum Longobardis Liguriam itwa-
%nCampaniam discessit eique successor Longims in ., sit, Mediolanum el alias plerasque urbes cepit , Pa-
Jtaliam mittilur. S. Cotumba.... prmdicat. piam plus triennio obsedit.
566 Romm Jjannes, elc, ut Aug. . 570 Alboinus plerasque in Tuscia urbes cepit. S.
567 Narses palricius, qui mullum pro republica Vedastus episcopus obiil.
laboraverat, aJustino Aug. injuriis lacessilus, Longo- 371 Papienses regi Alboino ad deditionem veniuru.
bardos in Pannoniis habitantes <?rfvaslan.dam et pos- 572 Narses palricius obiit.
tidendam tialiam invilavit. 574 Alboinus rex Longobardorum perinsidias con-
Multa prodigia, el prmcipue ignew acies in cmlo jutjis suceab armigero suo occiditttr.
visie suni.
NOTiE...
(156) Ley. subsecuto lempore. (158) Narsetis obitum ad an. 569 spectare roultis
(157) Joaunes hic jam a. 560 Pelagio suhsii- proltat Muraloriiis, 450. in nolis atl Paulum Diacoiium,
lutus egt. 1. I, Scripl. Ital. p.
121 CHRONICON.— S.EC. VI. 122
CODEX AUGIENSIS.
Frideguiulis j-amreginae duobus adolescentibus; ab A Paul. Diac. an. 572. —Hoc item tempore Saxones,
e s peremptus interiil, ipsique parilerexslincti sunt; qui cum Alboino Ilaliam inlraveranl, Gallias inva-
e: Brunihild uxor ejus cum filio Clrildeberto capla et dunt;sed a Mummulo cresi et humiliati impetrata
castodire mancipala est. Sed Childebertus puer pace redeunt; et posl annum item patriam repetere
clancdo a suis erepttts, et rex pro patre promotus , volentes Gallias pelunt, viso Mummulo lerrili, auro
regnavit annis xxm , rex admodum fortis et stre- se redimunt. Poslremo a Suevis , qui locum eorum
nuus. Hujiissoror Ingtindis Hirmingildo regi Gotho- possedcrant, pugna vicli et pcne deleli sunt. Panl.
rum filio Leovigildi nupsit. Greg. Tur., I. iv, c. 46. Diac, L III, c. v., al. a. 572.
a. 575. 578 RomreBenediclus papa LXIV scdit annis iv,
575 Constantinopoli Justinus imperator post niulla mensibtts n (162), a quo beatus Gregorius de mona-
m.ria et cupidilates suas in amentiam versus mori- sterio ablatus el diaconus ordinatus , Conslantino-
tur ; pro quo Tiberius Constanlinus , qui et ipso polimque apocrisiarins missns, Entychium ejusdem
mente capto palatium rexerat, regnavit annis vn , urbis episcopum in fide resurrectionis errasse, Ti-
vir Deo devotus et efeemosynis pauperum omnium berio Auguslo praescnte , convicit; ubi eliam 78
largissimtis, atqne in acquirendis facile divitiis om- cgregium opus Moralia in Job, venienlibus ad eum
nium forlunalissimus (159). In llalia Clcp (Clepho) B monachis suis , scribere compulsus est. Beda. —
Longobardornm rex , qui pro Alboino eleclus fue- Hoc tcmpore Guntrammus (163) rex Dracolenum
rai, cum anno et mense uno crudeliter regnassct, et dticem superbe sibi vincula roinitaiitem pugna vi-
mullos Romanorum peremisset, a proprio servo suo cliiin occidil. Greg. Tvr.
inleremplus esl; post quem Longobardi sine regibus 579 Chilpericus rcx Francorum inauditis exaclio-
per annos x sub ducibus 77 niilitantes, pluribus nibus populuro suum et descriptionibus afllixit; sed
p;r totam Italiam debacchanlur sceleribus, Burgun- exactor ejus occisus , et pictacia census incensa
diamque (sicut sanclus Hospitius (160) reclusus suiit. Greg. Tur. a. seq.—Magna aquarum inunda-
praedixerat) ingressi , Amatum (161) ducem Gun- tio et illuvies , fulmina, ct lcrracmotus, cl prodigia
trammi regis pugna victum occidunt, et multa coede seqnens peslilentia Gallias aliasque provincias
facta prrciis ditati in Ilaliam revertuntur. Greg. afflixere. — Trcs filii Chilperici rlysenlcria periere ,
Turm,Paul. Diac, Mar. a. 576. quartus, ah ipso in custodia positus, molimine no-
576 Hoc tempore Meroveus Chilperici filius, a pa- vercre Fridegundis ctiltro fixus inleriit. Greg. Tur.,
tre contra Pictavos misstis, et inde revertens, Bru- Hist. epit. a. seq. — In Hispaniis Leovigildus rcx
nihildem accepit uxroTem; a qna stalim a patre Gothorum Arianus, instigante Goesinda uxore,
separaius, cum suspectns haberetur , non inulto C calholicos persequilur. His diebus magnoe Longo-
post atlonsus et preshyler ordinari jussus est. Greg. bardorum copire cum tribus ducibus Gallirim in-
Tur. I. v , c. 2, 3. — Per idem tempus S. Germanus gressrc , diversis modis et prreliis a Mummulo at-
Parisiormn episcopus migravit ad Dominum. Circa tritre, vix tandem in Italiaro refugernnl. JPauf. Diac.
hoc tcmptis Longobardi iterum Burgundiam in- I. III, c. 8., al. a. 576.
gressi, a Mummulo patricio Gunlrammi, qui Amato 580 Comela in die Paschre visus. Suessionis coe-
Successerat, circumvenli , pluribus irucidalis et lum ardere visum esl. Parisius sanguis de nubibus
caplis vix refugerunt. Greg. Tur., Paul. Diac. fluxil. Pestilentia et morlalilas ingcns facla. Gi-e<7.
577 His diebus Chilpericus Clodoveum friium Tur. a. 582.— Leovigildus rex Herminigildum li-
siiuro , el Desideritim ducem conlra fratrem suum lium catholiciim cum exercilu perseqiiilur. 7rfem.
Guntrammum transmisit, sed a Munimulo pairicio /i. a. — Rodinus [al. , Chrodinus] tlux ChildebCiii
Guntramiui pugna victi terga verterunt. Greg. Tur., pius et religiosus obiit. Aim. a. 582.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
575 ConstaniinopoliJnstinus imperator posl multa D menses duos... prwsente convicil: ubi eliam ab epis-
mala sua in ameniiam versus obiit. Pro quo Tiberius copis Moralia iu Job, venienlibus... compulsus est.
Constantinus, qni et ipso tnente capto palatium rexe- 579 Magna aquaram inuitdatio et illuvies, fulmina,
rat, regnavil annis teptetn, vir Deo devolus. lerrwmotus homhtes terruere. Mar. Grcg. Tur. a.
576 S. Germanus Parisiorum episcopus migranit scq.
ad Dominttm. 580 Comeffl die Paschm visus. Suessionis cmlum
578 RommBenedictus papa LXIV sedet annos iv , ardere visum est. Pestilenlia ittgens fit.
NOT;E.
(159) Justinus a. 574, amens effectus Tiberium (162) Benediclus papa hoc anno obiit, electus an.
Caesarem creavit, ipse primum an. 578 morltiiis. 574. Qure vero bic de ordinatione Gregorii habentur,
Paul. Diac hist. Longob. L m, Evctgr. t. v, c. 13. iion Benediclo tribuenda sunl, sed Pelagio ejusdein
(160) Colitur die 21 Maii. Vid. Gregorius Turon. hoc anno successori.
hist. Franc L vi, c. 6. (165) Guntrammnus isle non rex Francorura fuit,
(161) Amaiusdiix regis Giintranimi jam ab anno scdGiiiilrammus Bosoex proccribus Cbilperici regis.
570, aut seq. a Longobardis fuerat occisus vivcnte Aimoin.
aihuc Clephone rege.
125 HERMANNICONTOACTJ AUGIE.NSISMONACHI 121
CODEX AUGIENSIS.
581 Hoc tempore exercilus Tiberii imperaloris A scelera et mala sua, insidiis perempto (167) et Pari-
nissus Persas polenler superavit, et inter innume- sius in basilica S. Vincenlii sepulto, Clotharius puer
rabileiii praedre copiam xx elephanlos imperatori liiius ejus a Guiitrammo rege patruo suo baptizari
redilil. lpse imperator,. cuni ltalia et ipsa Roma usstis (168) et de sacro fonte suscepttis, inque regno
belfo Lougobardorum , pestilentia et insupcr fame Datris subliinatus, regente matrc Fridegunde et Lan-
gravilcr laboraret, naves fruiucnto onustas Romam Jcrico majore domus, regnavit aniiis \Lv.Grcg.Tur.
niisit.elaniionrecopiain populosubministravil.Pauf. n. pr. Mummnlus pauicius, reus majeslalis convi-
J3.ac. /. iii, c. 12. ctus, jussu GtiiHrammi regis interficilur, etlhesauri
79 5S2Coiistanlinopirii Tiberius imperalor omni pjus in liscuiu reriigiintiir. Greg. h. a.
laude dignissiiuus, morbo tactus, filiam suam et 586 lu Italia Longohardi post x annos, quibus du-
imperium Mauricio tradidit, et ipse cx hac viia feii- ces prreerant, Auiharium Flavum Clephonis filiuin
ciicr discessil. Pro quo idem Manricius genere Cap- regem staluuni; qui bellica clarus virtute regnavit
— Romre Pe-
padox reguavit annis xxi. Greijf.Tur. nnnis vi, qui inter alia Brexillam urbem diruit, et
lagius secundus (164) papa LXV setlit annis x, men- lotain pene Ilaliam secuto lempore bello peragravit.
sibus II. Hic lemplura S. Pctri tabnlis argenleis Pattl. Diac. Leovigildus, rex Gothorum in Hispania
deauralis texil, domuni suam xenodochium fecit , I? Arianus, Herroinigildum regem filiuro stium die san-
basilicain S. Laureulii conslruxit, et sepulcruni ejus clo Paschre xvniKat. Maii (169) securi jussil inlcr-
lahulis argenteis ornavii. Anast. lici. Gunlrammus rex exercilum in Hispanias tr.isit,
585. Ciiiltlebertus rex Francorum cum lioc tem- qui infirmatus slalim redit. Greg. Tur. a. 585.
pore L milia solidos auri a Mauricio imperatore 5S7 Letidisolus [Leudegiselus] a Gunlrammo pa-
acccpissit, qtiatenus Longobardos ex Italia pelleret, Iricius promovelur. Greg. Tur. a. 586. — Magna
valiJo cum exercitu Italiain peiiit; sed Longobardis aquartim inundalio facta. Globus igneus sciiitillans
peteniibus, et munera olfercnlibus, pacem cmn eis st quasi rugicns de ccelo in lerram cecidil. 7rf. h. a.
pjcluiuqiie confirmans, sine bello rediit, Mamicio- — ln Hispania Leovigildus rex Gothoruin motitur, et
quepecuniam repeleuti nec respousum dedil. Grcg. Reccaredus filius ejus rex pro eo efficilur ; qui,
Tur.; Paul. Diac. «. 581. inslante Leandro Hispalitano episcopo , a quo frater
584 Guniiaiiimiis rcx, in suburbauo Cavillonensi ejns llermiiiigilJus conversus fucrat, cuin lota gente
suniiiio sludio monasteriuin S. Marcelli conslruens, Guihorum non multo post ad calholicam lidem con-
ad exemplum Agaunensis inslituit. Greg. Tur. — vertilur. Greg. Tur. a. 586 el 588.
Gundoaldus (165) quidain, cuin auxilio Muminuli et 588 Gunlrainmiis, et Childebertus reges inter se
Desiderii regnuin alfectans, contra Gunlrammiim ^ pacem el pactum miiluo coiifirmaiit, regnumqne
tyrannidem invasit. Sed a ductbus ejus Leudiselo Gunlrammi posl ohituin ejus Childeberio 81 pro-
et Egilano fugatus, cuin lalebram Cambanis (163) millitur, Nonmilli principum et ducum Childcberti,
urbe foveret, a Bosone de rupe prrccipitalus intcriit, conjiiralionis contra euin convicli, punii.i sunt. Fre-
Greg. Tur. deg. a. 5S7. — ln Hispania hoeresis destrucla ct sy-
80 585 Cliilpcrico rege Francorum, post mulla nodus Tolclana collecla est induslria Lcandri prac-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
£81 Hoc tempore excrcitus Tiberii imoeraloris Per- 585 Chilpericus rex Francorum, per insidias inte-
sas polenter superavit. remplus, Parisius sepelitur.
582 Constantinopoli Tiberius omni laude dignissi- 586 Longobardi Aulharium regem sibi constituunt.
jn.s obiil, pro quo Mauricius regnavit annis xxi. 587 Globus igneus... cecidit. In Hispania Richa-
Romm Pelagius secundus papa LXV sedit annis x, _ redus, Levigitdi regis Gothorum Ariuni filius, post
mensibus n. 77t'ctemplum S. Pelri labulis argeuteis tnorlem patris effectus rex, a Lettndro Hispalitano
deauratis texit, aliaque tnulla bona fecil. episcopo cum tota gente Gothorum ad catholicam
585 Childebertus rex Francorum, acceplis L mil- fidem converlilur.
libus solidorum auri a Mtturicio imp. ut Longobardos 588 ln Hispania hmresis Ariana... regis. Cmsara
de ftalia pelleret, cum eisdempactum firmavit, ct im- regina, uxor Aun.ilfi regis Persarnm , occulte bapti-
peralori pecuniam requirenli ncc responsitm dedii. zula, postrnodumetiam maritum suum cum lola genle
581 Guniramnius rex in suburbano Cabillonensi apud Antiochiam baplizari persuasit.
pwnasterium S. Marcelli construxit.
NOTJE.
(164) Pelagins II jaro a. 578 papa fuit elecltis. c 58.
(165) Hic erat Gundobaldus prretensus Clotharii (167) Mors Chilperici a Gregorio ad an. 584 re-
regis filius, de quo pluribus agit Gregorius Tur., vocatur.
iiist.Franc, 1. vr, c.24 et 26,1. vu, c. 36, 58, etc, (168) Clotharius primum a. 590 bapliaatus cst,
liee non Aimoinus in Histor. Francor., et alii. Greg. Tur., I. x, c. 28.
(Iii6) Urbem Coiivouaruni babel Gregorius Tu- (169) II& notre chroiiicaj annum 586 indicant,
ron., <|ii cliain Giinlrammi duces Lcudegisiluin ct qiianquain alii priorem slatiiant.
jEjjilain vocat, cl pro Bosonc OHonemponit, I. vn,
125 CHilONICON. — SJEC. VI. fc- *- 6

CODEX AUGIENSIS.
sulis et Reccarcm regis (170). — Car-sara regina , A afflictus, oegre tandem revertitur. Puul. Diac, Greg.
1xor Annulfi regis Pers.mm, Consianlinopoliin dissi- Tur. a. 590.
niuiato noniine regio profuga veniens , se baptizari 592 Imrocnsa pluviarum inundalio et illuvies facta,

iropetravit. Postea a niarito inventa, ipsum quoque ingensque mortalilas subsecula est. al., a. 590.
iu.il inultis de genle sua Anliochiam venieniera In qua primo Pelagius (176) papa, dein iimumeri
baptizari el Chrislianitaiein aggredi effecit (171) calervalim exstincli sunt. Et bcatus Gregorius tunc
Fredeg. Romanre Ecclesire archidiaconus, constitutis litaniis
589 Exercitus Giintrammi, ad Ilispanias missus, el plaga cessante, p.ipa LXVI ordinalus, doclrina et
negligeniia Bosonis diuis graviter a Goilris Irucida- actibus cunclis nicrilo praefei-endusapostolicis, scdil
lus esl. Fredeg. — Hoc lempore Clrildebertus rex annis xin, mensihus vi, tliclms x. Qui stalim inlcr
sororem suam, quam Aulhario regi Longobardoruiij. alia bona librum Pastoralein egregio edidit slylo.
proiniseral, regi Gothoruai (172), qui iuiper calho- Hic quoque stipcr corpus beati Pelri ciborium fccit
licus faclus fueral, in matiimonium tradidit. Pauf. ct roissas celebrare inslituit; itenique sancti Pauli
Diac, I. ni, c. 27; at. a. 588. sinriliier. Pattl. Diac. Anasl. In lliriia cum Auiha-
590 Tunica Domini Salvaloris a Simone quodam rius rex ad Francos pro pace pelenda inisisset, ve-
Judrco lormenlis coacto monslrata, a Gregorio An- B ncno, utaiunt, niortuus cst; et Theodelinda rcgina
liocheno, JoanneConslantiiiopolitano,etThoma(175) cjus vidua Agonein dticcm, qui el Agilolfus , [al.,
JeiOiolymitano et aliis episcopis niultis, jejunio tri- Agilulfus] marilum el rcgem elegil; qui, rex Lougo-
<uano celebralo, in arca marniorea in. oppido Za- bardorum faclus, regnavit annis xxn. Longobardi
piiad (174) inventa, sunimo cum bonore Ilierosoly- paccin cum Francis peragtint. Fredeg. a. 591. 7Jau(.
n am allala est. Greg. Tur. Frcd. — 32 '"ler Fran- Diac.
ccs et Britanrios pugna commissa cst. Fred. — Hoc 595 Guntrammus rex Burgiindite in omni bonitate
f,uoqu- tempore Clrildebcrtus petilioncMauricii im- praecipuus anno regni 83 XXXIII , v Kal. April.
] eratoris iterum Longobardos in ltalja cuni exercitu obiil, et in nionastcrio Sancti Marcelli a se con-
peti:t; sed,.victo ab Authario rege caesoquegraviter structo sepultus est, regnttmque Childebertus fralris
eAerei;u suo, cura paucis retliit. Paul. Diac. Greg. ejus Sigeberli filius accepit, et post eum IV annis
Tur.; at. a. 588. tenuit. Fredeg. —In Britamiia Edilfridus rex super
591 His diebus rex Longobardorum (175) Theode- Angloruni parlem consiitulus esi. Siccitas magna
)incJamfiliam Garibaldi regis Bajonrioriim p-tlchram, el fames facla est, cl insolita locuslaruni niagiiaruin
pruJeniem et piam accepil uxorem. Paul. Diac. iiuitiiivdo. Paid. Diac, I. iv, c. 2.
a. 590 ; al. a. 589.— Quo lempore magnus Franco- C 594 Quinliio dux Gallicre Campanire.rcgnum Clo-
rum exercitus, cura xx ducibus a Childeberto rege lliarii rcgis (ilii Chilpcricl hostililcr ingresstis, abipso
contra Longobardos niissus, divcrsis casibus, prreci- Clothario cruenta utrinque pugna viclus aufugit.
pue morbo aifliclus, partimquc hosiibus intra muiii- Fred. a. 595. — llem locuslarura raultitudo frugijus
liones seplis nocere prrcvalens, parvo effectu fame nocuit. Paul. Diac.

COMPENDIU.MEX CODICE BERNOLDI.


5S9 Childeberlus rex sororem suam, Authario regi joariorum filiain, pulchram el piam duxit uxorem.
1,011]obardorumpromissam, regi Gotltorum, qui itu- 592 Ingens morlalilus facta est, in qua primo...
per Cittholicusfaclus est ,'in matrimonium truclidit. diebus x, qui slalim inler alia multa librum... ilem-
• 530 Tunica... et aliis pluribtts episcopls... allata qne S. Pauli, et sex capilula synodica scripsil.
esl. 593 Siccitas magna, etc, ut Aug.
591 Rex Longobardorum Theodelindam, regis Da- 594 ttem locustarum, clc, ul Aug.
NOT.E.
(170) Synodus hrcc habita est xra Hispani- episcopus eral, sed JoannesIV ab an. 574 usque 594,
ca DCXXVII, seu an. 589. ut prohat le Quien in Oriente Christiano, t. 111,
(171) Facium hoc, ex Historia miscella el Pauli p. 242, adriucla quoqtie hac ipsa narratione. Vid,
Diac Hist. Longob. 1. IV, c. 52, depromptum, Mura- Pag. ad. an. 593.
torius (t. I Scripl. Ilal., p. 474.) fabulis adnumerat. (174) Aliis Saphad, qurc nunc esl Jafa, oliin
Vid. notie Ruinarli a<lhunc Frcdegarii locum. Joppo.
(172) Reccaredo scilicet in Hispania, qui Clodo- (175) Antbaris rex, a. 590 defuncttis, prius jani
snindam sororem a rege peliit, lesie Greg. Tur., iiuptias inire debuit. Viil. Paul. Diac, I. m, c. 34,
I. ix, c 16 el25. Ast vel brcve fuit hoc inati-imo- - Deejus morteexslaiepislola S. Gregorii, p., indict. ix,
nium, vel niillum ; hoc ipso enim anno Baddo regi- sjve a. 591 data.
na suliscribitur in Reccaredi professione fidei; nisi (176) Pelagius peste sublalus esl 8 Febr. a. 590,
ciitn Mariana Rer. Hisp., I. vi, c. 1, tlicamus Clodo- cui Gregorius, 5 Scpt, eodem anno, stiffectus est, a<(
suindam primum Baddoue hac defuncla regi fuisse qiiem adco II.TCspcciant, titi et obilus Autharici seu
nuplam. Autharis rcgis.
(173) Nullus hoc lempore Thomas Jcrosolymi
127 IIERMANNlCONTRACTIAUGIENSIS MONACHI 128
CODEX AUGIENSIS.
595 Gregorius papa synodum xxiv episcoporum A percinptiis esl. Fredeg. a pr. — Per haec tempora
pvoiiiilitaie Ecclesire ad Sanclum Petruni collegil Agilolphus rex nonnullos duces Longobardorum sibi
inJictione xiv (177). Franci el Brilanni gravi utrin- rebelles, alios occidit, alios aliis motlis perdomuit:
que crede pugna confligunt. His diebus Tassilo rex ipse etiam perpetuam cum Thcoderico rcge Fran-
Bajoariorum a Cliildeherlo constiluilur, qui mox corum pacem lecit. Pauf. Diac. Fred. a. 598. —
Sclavis superalis, magnam exintte prredam deporta- Circa hoeceiiam lempora monasterium Sancti Bene-
vit. Paul. Diac. I. tv, c. 4, 7, 42. dicli in caslro Cassino siltim, fugienlibus ex eo mo-
596 Sancliis Columba presbyter ct abbas, post nachis, a Longobardis omnino tles(ruc(um el deso-
mulla miracula in insula Hii juxta Hiberniam, mi- lalum esl (180). Paul. Diac c. 18.
gravil ad Dominum anno relalis LXXIII.Beda hist. 600 Gregoriiis papa Limlunte et Eboraci episcopos
Angl. — npc lempore bealus papa Gregorins, missis in Brilannia, nrisso pallio, mctropolilanos tsse de-
docloribus Auguslino, Mellito, Joanneet aliis servis cernit indictionc iv. Greg. epist. LXV,ad an. 601. —
Dei, Anglorum genti in Britannia verbum vitre pr;e- Cladcs glandularia Massiliam aliasque partium illa-
dfcare jussit eamque cooperante Dei gratia ad fldem rum civitales etllaliam graviier atlrivit; al. «.599.
Chrisli per eosdem convertit. Ibid. — Comcla cl — In lacu Dunensi aqua ic-wtlle bttllicns Cl fervens
multa signa apparuerunt in coalo.Exercilus Childe- ^ magnam pisciiim parlem decoxit. Warinhariiis [al.,
berti Varnos rebellantcs pngna victos pene delevit. Warnharius] major domus Theoderici, orani sub-
Fred. a. 595. slanlia sua distributa, obiit. Fredeg. a. pr.
597 Chilileberttis rex Francornm fortis et slre- 85 601 Brunihildis de regno Theodeberli ob
nuus, filius Sigeberti, xxm regni anno, relalis vero scclera sua rlepulsa, a quodam paupere sola invenia,
Xxv (178) veneno, ul aiunt, a conjuge 84 acccpto etad Theodericum regem, ut rogabal, perriucla be-
moritur (179); pro quo duo filii cjus, Theodebertus in nigneque suscepta eidem patiperi episeopatiim Auti-
Auslrifrancia annis xvn et Theodericus in Burgun- siodorcnsem impetravit (181). Aimon. t. in, c. 87,
dia cuin avia Brunihilde xvm annis regnaverunt; al. a. 599.
ipsoqne anno Fridegundis cum filio Clothario 602 Mauritius imperator Phocam, reipublica?uti-
regnuin eorum invasil, et eos cum exercitu resistcn- lem, principem roilitiaefaciens, eumque cura exercitu
tes, gravi caede prolrilos fugavit. Fredeg. a. 596, miitcns, de Persis cl aliis nonnuilis gentibus iritini-
JrVtuf.Diac. \ phavit. Hist. miscel. — Globi ignei, et alia signa in
598 Fridcgundis regina mater Clolharii regis m«- coelovisa. Fredeg. a. 600. — Theodebertus et Theo-
ritur. Fredeg. a. pr. — Ilis temporibus cum Roma- r dcricus fratres, ingenti pugna Glolhario rcge snpe-
nus patricius aliquot urbes a Longobardis dudum rato et exercilu ejus trucidato atquefugato, regniwn
captas, uti cum deditione recepisset, idque Agilolfus ejus diripiunt el inter se dividunl; modica lantuin
rex ultum ire molitus, Ilalire ipsique Romre infcslo parle illi, id est, xn comilalibus jnxia littus Oceani,
ctim exercitu immineret, stttdio sancti papre Gre- cttm paclo pacis relicta. Fred. a. 600; Patd Diac.
gorii et siiffragioTheodclindre religiosae reginaepax 605 Conslanlinopoli Phocas victor de Persis re-
ulrinque effecla cst. Paul. Diac. I. iv, c. 8, seq. versus Mauriciumimperalorem, peccata sua in prre-
599 Quinlrio (Wintrio) dux insligante Brunihilde senti, ut ipse semDer orasse fertur, exsolventeni,
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
595 Gregorius synodum xxiv episcoporum ad S. ipsi Romm... pax ulrinque jacla est.
Petrurn collegil itidiclione xiv. 599 7/is lemporibusmonasterittm, etc, ut Aug.
596 S. Columbanus presbyter el abbas, post multa D 6li0 Gregorius pqpa Lundoniw... indiclione IV.
mirabilia... mlulis LXXII.HOC tempore B. Gregorius Clades glandularia multas civilales afflixit.
papa, tnissis... Joanne el aliis, Anglorum gentem in 602 Mauricius imp. Phocam, reipttblicw ulilem,
Britamiia ad /idem Chrisli converlit. principem mililiw fecit. Globi ignei in ccelovisi.
597 Childebertusrex Francornm obiit. 605 Conslanitnopoli Phocas Mauricium itnp. tur-
598 7/is temporibus, ciim Romanus... captas per piler inlerfecil, el ipse pro eo annis viu regnavit.
deditionem recepissel, el ob id Agilolfus rex Italim et Corpus S. Viaoiis... el miracnlis declaratnr.
NOTiE.
(177) Beda in Chronico melius habet indiciione billonius Annal. Ben. t. I, p. 176, illam circa an.
siti, qnaemensi Julio hujtis anni concordat. 580 statnenriam prnbal, qiiainviscommunior huctis-
(178) Alii anno regiri xx, relalis xxvi, id factum qne opinio aniiiim 589 arioptarit.
Scribtint, ipsumquc cum conjuge, non vero ab illa (181) Hrecex Fredegario ad an. 599 desumpta in
veneno fuisse inlerfeclum. Paul. Diac. L iv, c. 12. nova Bibliotheca Msc P. Labbe ad Desideiitmi
(179) Laudes eius prosequitur Greg. M. Epist. I. cpiscopum Autisiodorensem referuntttr, qui lamen
vi, ep. 6. in Gallia Chrisliana, l. XII, p. 168, nobilissimiis
(180) Missas hic facimns auclorum de tempore ct Briinihiblis propinquus dicitur; iindc et a Coin-
Jiiijus deslruclionis seiilenlias, de qiiibus fuse agil tio ad an. 599 narralio hrcc ccu comincnlilia r<'ji-
Muralorius in suis ai Pauluiii Diaconuin nolis. Ma- cilur.
129 CIIRONICON.— S^iC. VII. 150
CODEX AUGIENSIS.
Itirpiler interfecil, el ipse impcrium arripiens vm A est. Paul. Diac. — Protadius, qui cum BriinihilJe
• anms tenuil. Fredeg. a. 602. — Egilan [ai. yEgila] inier alios plurcs concubucral, dux effectus est.
dux, Brunihilde instiganle, sine causa propler divi- Clotharii exercitus, conlra pactum, regnum Theodo-
tias tantum suas occisus est. Fred. a. 602. — Theo- rici invasit, el Berthoaldum, majorero diinius, virum
debetius et Theodoricus misso exercilu YVascones slrenuum et piutn, fugatum Aurelianisobsedit. Fred.
victos subjiciiiut. Ibid. —Corpus sancli Vicloris a. 601. — Filius Agilolli Adaloaldus corara patre rex
(182) marlyris, qui cum beato Urso Solodori passus a Longobardis elcctus, et, desponsala ei filia Theo-
esl, apud Genuensem [seu Genavensem] urbein di- dcberli, pax perpetua cum Francis facta est. Paut.
vina revelatione in loculo argenteo invenitur, et Diac. a. 604. — Mense Aprili et Maio, coinela. visus
mullis miracnlis declaralur. Fredeg. a. 602. — Filius est.
Agilolfiregis Adaloaldus baptizalur, cl a servo Dei 87 G07Thcodoricus exercitum Clotharii pugna
- Secundo (185) Tridentino episcopo de fonle suscipi- iuiia victum fugavit; in qua lainen.Berlhoaldus, ma-
lur. Pauf. Di«c. f. 4, c. 28. jor tlonius, audacius inlcr hostes progressus occubuit,
£6 604. fn Britannia Edilfridus, rex Anglortim, pro qno Protadiiis moliniine Brunihildis promovelur.
Edanum regem Scoloruin, insulam petentcm, foiii Thcodeboitus et Clolharius cum exercilibus collectis
. profligalo exercilu pugna vicit. Bed. hisl. Ancjl. — B hosMiicr convenivent, facta invicem pace digressi
Etherius Lugdiincnsis episcopus obiit eique Secun- saul. 7'ierf. a. 605. — Theodoricus, insliganteBruni-
dinus successit, ipsiqtic Aridius (I8i). Fred. a. 602. hilde et Protadio, conira fratrem Theodebertum
— Agilolphus rex Creinpnain et Mantuam caplas arina movit; cumque infcstisexercilibus concurrere
riiruit, aliasque urbes et provincias vastavit ; et pararent, cjeterisque pacem siiadentihussolus obsi-
Romani, rcddita illi, qureprius capla cral, filia ejus, steret Pioladius, co in>petu mililum in lenlorio rcgis
paceia ab eo ad lempiis acceperunl. Paut. Diac. trncidalo, fralres ab invicem facla pace discedunt.
605 Beatus papa Gregorius eldoclorsanctissimus Fred. a. 605.
migravil ad Dominum indictione vni (185) po-t 608 Romre Bonifacius tertius papa LXYIII sedit
qucui.cessante episcopatu niciisibus plus v, Fabiaims mcnsibus fere tx. Post quein iteui cessavit episcopa-
[leg. Sabiniantis] papa LXVHordinalus, sedit auno lus mcnsihus x. Hic, quia Constaiiiinopolitana Ec-
i, niensihus v. Et post hunc iteni cessavit episcopa- elcsia priinain se scribebal, apud Phocam Auguslum
tus aiino ferine uno, quia de Consiaulinopoli lcgaao obtinuit iil Roinana Ecclesia oiiiniuni caput Eccie-
imperialis cxspectabalur. Anasr. — Et hoc anno saruiii dcceinerclur. Hic qtioque synodum LXXH
synodus nefaria Cavillonis (186) congregala, et bea- episcoporuiii Romx collcgit. Berf.chr. Paut. diac. a.
tus Desiderius Yiennensis archiepiscopus, machi- C 607. In regno Theoderici Clauditis, vir prudens et
nanle Brunihilde, quia scclera ejus arguebat, depo- pius, pro Protadio eflicilur major domus. Fred. a.
: situs et exs.Iio depulalus, el in locum ejus Domnu- 606.
lus subrogatus est. Sol obscuratus est. Uieins srcva 609 Romte Bonifacius quartus papa LXIX sedit
magnam vinearuin partetn perdidit. T^rerf.a. t05. annis vi, mensibus vni; et post hunc episcopalus
606 Fames Romaefacta, et pax cum Longobardis cessavitniensibus vn. Hic apud.Phocara Auguslum
in annuin unum pro xn millibus solidoruin condita leinpluinomniuinidolorum, quod Pantheon vocaba:ur,
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
604 Eiherius Luglunensis archiepiscopus obiit, menses ferme novcin. Post quem item cessavit episco-
eique Secundinussuccessit. patus mensibusdecem. Al. a. 606.
605 Bealus papa... mensibus. Sabinianus papa 608 Bonifacius pupa, quia Constantinopolitana....
LX VTIsedit aiuto... exspectabatur. Hoc anno syno- Bomcvcollegit.
dus nefaria Cabillonis congregata, el B. Desiderius 609 liomm Bonifucius... post hunc cessavit episco-
Viennensisarchiepiscopusinjuste deponitur, el exsilio y,i p-.iiis mensibusferme septem. Hic apud... et in honere
damnatur. S. Maritc... consliluit. — B. Desiderius Viennensis
606 Fames Romw facta, el induciw cum Longo- arcttiepiscopus, de exsilio revocatut, factione Bruni-
bardis ad annum unum; menseAprili et Maiocomela hildis et Theodorici lapidatus, post obilum miraculit
videtur. ctaruit.
607 Iloiucc Bonifacius lerAus papa LXVIII sedit
NOTJE.
(182) De hac invenlione fuse disquirunt Bollan- dinus a. 603, cui eodcm anno Aridius vel Aredius
diani, l. YHISept., <!ie50 a pag. 272. succcssit. Fredeg.
(185) Secundusve! Secundinus, testimonio S. Gre- (185) Ex Anastasio, Pagio aliisque cerlum est
gorii M. celebris, nullibi alias inler episcopos Tri- Grcgoriuin obiisse d. 12 Mart., a. 601, quo adhtic
dentinos legitur, sed tantum servus Clirisii de Tri- currebal iniliciio vn, adeoqtic huc ad annum prio-
denloappcllatur. Vid. Muratorius, l. 1 Scripl. Ital., rem rcfcrenda.
p. 461, in notis ad Paulum Diacoimm. Alii abbalera (186) Cahillonensis synodus cx Frcdcgario el Ai-
liiisse dicunt. inoino an. 603 collecla c;l ab Aritlio Lugdiinensi
(184) Eilieiius sive .'Etherius obiil a. 602; Sectin- conlra S. Dcsirleiiiiiii.
131 HEKMANNTCONTRACTIAUGIENSISMONACIII 1"2
CODEX AUGIENSIS.
obtimiil, et in honore (suppl. S. Marire)et omnium A maximeadiilieriisincrepans, a<llcgiliroum horlaieirr
Saiictorum dcdicavit 111Id. Mai, et S. Mariae atl conjugium, molimine Bruniliildis reginas ambiiicse
Martyres illud appcllavil, fcslivitatemqiic omuiiim exsecranli8, jussu Theodeiici regis exinde puiscs
sanclorum Kal. Nov. cclehrari consliltiit (187). sunctum ibi Eustasium prose rcliqtiit ahbalcin (190).
Cujtis lcmpore famcs, ct pestiienlire ct inundaiio Frecl. a. 609, JI7ar. Avenl.
aquarum immensa accidcrunt. Auasi. al. a. 608. 89 612 Circa lirec lempora bealus Angiistiniis,
Uncilenus (188) dux ob inorlem Proladii, instigantc Anglorum aposlolus, ct archicpiscopus, et doctor
Brunihilde, a Thcodorico peile li-uncalus et facullaii- iiiirilicus migravit ad Dominum (191).—Saiicius Co-
bus spoliatus ; ilemque Volfus pnlricius occisus est. Itimbanus ricLiixoviopropulsusadCloiliariiimregeiii,
38 Fred. a. 607.— IpsC Thcorioricus Ermenbergam inriead Theodebciiumvenil.eoqueoplionein maneiitii
de Hispauiis, filiam Betterici [«/., Villericus] rcgis in rcgno suo danle, tandcm in Alaniannia Brigan-
Golhorum, conjiigem sibi adduclam, ejusdem Bruni- lium(192)venil, ibiqiieiriemiiomansil.—Conlentioi.e
hildis snasu, ne honor suus vilesccrel timentis, non inlerTheodcbcrlumeiTlieodericum de rcgno exorta,
uxorem acccpit; scd repudiatam cl exspolialam post Thcodeberlus Alsatiam violentcr accepit. Alaniaiiiii
annuin remisit. Fred. a. 607. Bealus Desiderius Aventiciim (195) pagura el tiltra Juranum pelenlcs,
Vienncnsis archicpiscopus dc exsilio revocalus, fa- B viclores cum praeda reversi sunl. Theodeberius
ctione BriinihilJis, ct Theodoiici ct Aridii (189) coiijugcm suam pererail, el aliara duxit. Fred. cti.
Lugdunensis lapidalus c( marlyrio coronalus, pltiri- 610.
niis posl mortem claruil miracnlis. lbid. 015 In Ilispauia morluo Betleiico (191) Sisebodus
010 Bcllericus rex Golhoriun, aliis tribus regibus rex Golhoruin factus est, vir forlis et pius, qui srepc
auxilio sibi ascitis, conlra Thcodoricuni bclliim pa- Romanis mililibus congressus victor pcpercit, el ca-
rat. Fred. a. — 608. His lemporibus Persaebello lu- piis plcrisque urbibus rcgnuin Golhorum nobilitcr
renlcs mullas provincias Ronianis abslulerunl; inter ampliavil. Fred.a. 607,al. 015.—Theodoriciiscoiilrii
quas ipsam Hierosolymam aufercnles, elloca sancta fralrem Thcodeberlum bcllmn parans Clolharium
destruentes, inter alia ornamenta et thcsauros eccle- regem palruelem suuni pronrissa quadam provincia
siarum crucem Doniinicam abstulcrunt. 7'an/. Dtac. ab auxilio ejusavocare satagit. FreJ. a. 011.—Circa
ted Theophanes a. 614. hoeclcmpora Hiinni, qui el Avarcs, Vciiciiampelunl,
611 lleraclianus, qui Africae prrueral, PliocaeAu- el, lotam provinciam ferro, igne praedaquevastanles,
gusto rebellans, et cuni cxcrcilu venicns, regno euin ip>um Foriim-Jidii, a RoroliildaGisullividua prodi-
vitaque privavit, et friium Heracliuin imperatorciu iuiu,eveiittiil,el depopulata provincia redeuiil.Pau/.
promoyit; qui acceplo iinperio regnavit annis xxvi. C Diac. I. iv, c. 58, al. a. 610.
Pattl. Diac. a. 610. Bcatus abbas Coluiubami3,qui 614 lleraclius imperalor Constanlinum filium iui-
cum disciputis suis sancto Galloaliisquc, lemporibns pcrii consorleni fecit. 90 Al. a. 615.—Theodericus
Sigehcrti regis de Hibernia veniens, Luxovicnsc cca- el Theodeberlus cum infesiis cxercilibus apud Tiri-
iiobium muliis coruscans viiiutibus construeliat, Iense territorium forii pugna confligimt, cl magn.i
cum socpe Theodericum, pro sceleribus suis et ulriiiquc crvdcpalrala TheoJeberlus victus Coloniaui
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
610 7/is temporibus Persw, multas proviucitts Ru- 612/J. Auguslinus Anglorumarchiepiscopusmicjru-
manis auferentes, Ilierusalem cruce Domini spolia- vil ad Dominum.S. Columbamts,a Luxovio pulstts,
verunl. concessu Theodnberliregis Briganlium vcnit, ihique
611 Heraclianus Phocam Ang. regnoprivavit, ftlio- Irienniomansit.
que suo Heraclio illud concessil,qui regnavit annis 615 In Hispania, mortuo Betterico, Sisebodus rcx
xxvi. — B. abbas Columbanus, S. Gctltimagister, a r. efficiturGoihorum.
Lttxoviensicoenobioa se constructo, tnoliinine Bruni- . 614 Heraclius.... consortem fecit. B. Columbanut
htldis pulsus, Sanclumibi Eustusiuni pro se reliquil de Brigantio... rege susccpius, cmnobium... incoierz
abbatem. cmpil.
N0T.E.
(187) Sed id Romx tanlura; in Ecclesia cnim uni- Act. SS. ord. S. Bsned., scc n, p. 22.
versali hoc fesltim sub Gregorio IV fuil iiistilutum. (191) Mabilloniusin notis atl ejus Vitam, srec. I
Vid. Sigeberlus iu Chron. ad an. 835. Bcned. p. 552, illius obilum circa a. 607 reponit; alii
(188) Uncilemis hic confundi haud debel cum ilto ad an. 609.
qui a. 588 dtix Alamannoriim a Childebcrto rege (192)Briganlia ceu slatio roilitaris ad Blieni flii-
consiiluliis est, ex Fredegario cap. 8. minis caput notalur in itinerario Anlonini Pii, nec
(189) Nihil Jonas de Aridio, unde eum Cointius ab non apud Strabonem et Plolemrei:m.
lioc facinore purgot, quamvis longe aliter sentianl (195) De celebri olim hoc llelvetiorum pago ,
scriptores corevi aut suppares, Frcdegariuset Aimoi- juxta Guillimanum nunc Uchtlandia, vid. Paulini
nus, supra a. 603. Vid. Gall. Cbrist., t. IV, p. 40. De comment. de Pagis Germanire antiqure.
S. Desiderio autein, (. V, Maii Bolland. die 25. (194) Viticrico regi an. 910occiso succcssit Gon-
(190) Factum id an. 610. Yid. Vita S. Columbani; dcmar, et huic a. 612 Sisebutus.
133 CIIRONICON.— S^EC. VII. 151
CODEX AUG12NSIS.
auftigit. Quem cum Tiieodericus odio, et insuper ve- A 617 Rointe Deusdedil (198) papa LXX scdit
nerabilis viri Leunisii (195) Mogontiacensis episcopi annis in, mense fere i; qui clcrum et sacerdolcs
insligatioiie persequereltir, ille denuo colleclis iindi- dilexit cisque sumptus auxit; cnjus temporc Elcu-
que viribus, apud Tulbiacuro occurrens conflixit, thcrius patricitis, Ravennam veniens, Joannis palri-
etimmensa ho;iiiiitim slrage facla ileruni viclus fu- cii pereinplorcs occidil. Ilein Ncajioli et in aliis locis
gii. Tlieodericus vero Coloiriam ingrcssus tliesauros lyranuisoccisispacem Italioe reddidil. Anast. a. 615.
— ln Britannia Ediwinus occiso Edilfrido, cl liliis
ejus ac regnuni rapuii, liliumque ejus parvultim nc-
cari jussil, ct ipsuin comprebensuni ac delonsum ejus in ilibcrniani fugatis, rcgiiuin illius per an-
Cavillonis roisit, ncc niullo post suspeclum habens nos xvn cgregie rcxit. Beda liisi. Angl.
insl-gaiile Bruiiihilde occidi prrecepil. Fredeg. a. 612, 618 Terraeniolus niagnus faclus esl," et cladcs
Mar.Aj.— Quibus riiebusbealus Coliimbanus de Bri- scabiosa subsccula populum fceda niorle altrivil, ita
ganlio p:ilsiis,febricilantcm Galltim ihi rcliquit, i|ise- tii inoiiui noii posscnl agnosci. Anast. — llieroso-
quc in llaliam vcniens, el beiiignc ab Agilolfo rege lyma inter alias Palestinie urbcs a Chosroe rege
et Thendelintla susccpttis, ccenobitim Bobieiise con- Persarum capta, et crux Dominica in Persidem ab-
Strcs.il. Jonctsin Vila, Mabill. swc. n Betted.; al. a. ducta est (199).
612. — Saxtus quoque Galltis solitudinem cellresnae B 619 Clotharius rex Warnharium [al., Warnacba-
(196) incolere ccepit. Rnlpert. Strabo. riuni], cui rtliquanlum iufensus cral, sulTragantihiis
615 Theodericus contra Clotharium arma parans, multis, in gratiam recipicns, in principalu majoris
profluvio ventris, et, ut qiiitiam aiunt, fraurtc Bru- doiiius confirmavit. Fredeg. a. 015.
nihildis veneno Metis interiit; cl Sigebertus, ex con- 620 Roinae Bonifacius quiiitus papa LXXI sedit
Cubina filius ejus, a Biiiiriiiildc cl piincipibus rex annis v, vir valde 92 niitis el pius. Anast a. 618,
pro eo factus cst. Nec intilto posl Cloihaiius rex re- recte.—Elculherius patricius lyrannidcm et regnuni
gnum ejus invasil anno rcgni sui xxx. Fredcg. a. affvctans in Italia amiliiibus-peicinptus est, clcaput
613, Mctr.Av. Paul. Diuc. ejus Conslamiaopoliin missuui. al. a. 619. — In
616 In Briiannia Eiilbeiius, priraiis Anglorum Briianiiia defuuclo arcbiepiscopo Laurentio Mclliius
regum Cinistianus, anno regni LVIohiil; pro quo successit. Bed. hist. Angl. — Magiindat niagus,
Ealpolt [al., Ebalilus] reguavit anais x-xiv.Serf. hisl. genere Persa, ad firicm Chrisli conversus et Anasia-
Angl.a.(i\7,,—Hoc icmpnre Isidorus Hispalensis epi- sius dictus, Uicrosolyniis roirx sanctiialis monachus
scopus clarus in Hispauiis babelur, qiri liucuiqiie eifectus cst.
(197) temporuni abbreviaiionein perduxit, et lnulia 621 Clolharius ivx, acceplis amplis miiiieribus,
egrcgia 91 opuscula eriidit. In Italia Agilolfus rex C Lougobanlis pclentibus, xn niillia solidorum auri,
Longobardorum moriiur, pro quo filius Adaloaldus quos aniiiialim pro invasa quondam Burgundi.i
cum malre Tlieoiclimla rcgnavit anuis x. Paul. Francis persolvchanl sub nominc tribtiti, quibusdani
Diac.l.xs, c.95.—Apud Francos Sigehertus rex, cuin consilianlibus, riiinisil. Frerf. chr. a. 618.
conlra Clolharium exercilum collcgissei, a suis de- 622 Bcrlhrudis regina, uxor Clolharii regis, ipsi
serlus et ab hostibus captus, una cuin frairibus jussu et oniiiibus pro pictatis ct inorum cxcellentia ni-
Clotharii percinptus est; a qtio et.ani ipsa Brunihil- miiim amabilis, obiil. Fred.Chr. a 619.
riis indomilis equis alligari jussa cl ah eis discerpla, 625 Ilis (einpoiibtis bealus Allala et posl hunc
uigna landcni morlcpeiiil, cl Cloihariiismonarchiani Berlolfus, Bobienscs ahbates, in Alamannia qiioque
regni acccpit. Fred. a. 015. Mar. Avcnt. bealissiiiius Galius virtutihus claruerunl. Jonas.
COMPENDIUMEX CODICEBERiNOLDI.
616 Isidorus ItoclemporeIlispalensis episcopusc'a- D 620 Bomw Bonifacius, elc, ul Aug. — In Briian-
nts habetur. Brunihildis iniquissima, equis indomilis uia, clc, ul Aug. — Magundat mcigus... monachut
alligala, jussu Sigebeiii (200) regis Francorum digna ,efficitur.
morte periit. Prwdiclus Isidorus hncusque ubbrevia- 022 Gertrudis (201) regina, uxor Loiharii piitsima,
tionem lemporumperduxit. bonwmemoriw, obiil.
617 BommDeutdedit papa LXX sedil annit tri- 625 His temporibus... abbates, et S. Gallus cla-
bi:t, mensefere uno. :ruerunt.
618 /7is temporibus Ilierosclyma... abducla.
NOTJS.
(195) Ilic aliis Leonisius dicitur, qtiem Tritiie- ejus ctlilione Mairil. a. 1773, l. I, p. n, p. 121.
niius viruin in Cbrislo magnarum virtutum ap[>ellat, (198) Deusdedit ari minimiim jam an. 615 Bonifa-
cle cujns facto hic narrato consulendiis Ainioinus cio IV papre sticcessit.
lrisl. Francor. I. m, c 98. (199) Yiri. ann. 610, sed ad neutriim amium hoc
(196) Scilicetin saltu Rhxlicas Alpesinlereilacrjm special; conligit enim jnxla Cbronicon Alesandri-
Brigantinum siire, qure postea in cclcbcrrimuin sui niim indictione n scu ann. (il-4.
iiomiiiis inonastcriuro cxcrcvii. (200) Non a Sigebeiio id faci--_->,scd a Clclhario,
(197) Nempe usque ad aniium quinluro Ileraclii et ul roctc habet Aug.
acram Hispanicam 654, qui cst aiinus Chrisii 616. (201) Ita eliam Canisia.na cditio, sed omnino lc-
Lxstat sub noiiiine Chronici Isidori iti nova Operuin goniuiii BeiiruJis.
133 TlERMANNfCONTRACTIAUGIENSIS MONACH* 136
CODEXAUGIENSIS.
624 In Britannia defunclo Mellito archiepiscopo A ciim infinila prreda crucem Dominicam triuinpbans
Juslus substitutus est; qui sequenti anno beatura Hierosolymam revexit; Theophan. h. a. — Apud
Paiilinum' Jordinans episcopum, 'Anglfs illis qul FrancosWarnharius [seu Warnacharitis] major do-
adhuc pagani eranl prredicalorera et doctorero mi- mus morilur, et Godirius filius ejus novercam suam
sit. Beda. hht. Angl. Clotharius rex Francorum uxorem aceipieris, Clothario persequenle per d.versa
anno regni sui xxxix Dagobertum filium consortem fugilans, poslremo peremplus est. Fred. a. 626
(regni) fecit, et, beato viro Aruolfo (202) Pippinoque 629 Clolharius rex magntun de loto regno suo
dtici commendalum , ad regendum Austrifranciae Clippiaci hahiiit conventum; ubi magna riissensioet
dirigit regnum. Fred. chr. a. 622. tnmuttus exorlus vix laudem sludio regis sedatur.
625 Romae Honorius papa LXXHsedit annis XIII, T^rerf.chr. a. 627.
qui roultis bonis sludens ecclesias plures adornavit, 630 Clotharius rex Francorum fortis, pius et re-
renovavit, exslruxit. Fecit basilicam S. Agnelis via ligiosus anno regni 94 xtv defunctus, et Parisius in
Numenlana. Itcni S. Apollinaris in porlicu S. Petri. basitica S. Vinceiitii scpultus est; cujus regnuni
Itein S. 93 Quiriaci via Osticnsi. Item quatuor Co- Dagobeiius filius accipiens, cum jairi vi aiuiis re-
roiialoruin. ltem S. Sevcrini Tyburlina urbe. Item gharet, x annis poslea rexil, modica (aiitum parto
S. Pancralii via Aurelia. Itcm S. Lucire. Iieni S. JJ juxta Wascones et Pirenaeurafrairi Charii c.to con-
Adriani et alia multa Iaudabilia patravil. Anast. cessa. 7>erf. chr, a. 628.
626 Samo quidain, Francus negotialor, dum ctim 631 Dagobeiius rex sancto ArnoKoMelense epi-
aliis ad Sclavos venisset, eisque conlra.IIunnos, qui scopo, et Pippino duce, majore doimis, Chuniber.o"
ct Avares, bellum movenles fortissime pugnans a<lj'u- que Coloniense archiepiscopo utens consiliariis,
vasset, ipsi Vicloriam nacli super se regein illum nimio amore justiliae flagravit, et rex per omnfa
laudabilis exslilit. Postea vero, propria seculus con-
eligunt; ubi mtiltis clarus Victoriis xxxv annis feli-
citcr regnum tenuit. Hic ibi xn uxores, et cx cis silia, niullum ad deteriora defluere ccepit, uxoreque
filios xxu filiasquexv accepit. Fred. chr. a. 623.— Goinatruda rcpudiala, Nantliilderoquamdam demo-
ln Italia -Adaloaldus, rex Longobardoruni, cum in naslerio (205) puellnm accepit uxorem. Fredeg. ch't
aincr.liam.Grxci cujusdam legati raalefico unguenlo, a 629.
versus nonnullos principum perenrissel, dcpositus 632 Chariberlusregulus.fraterDagoberli.Wasco-
dei-egiionec multo post veneno exsliuciusest; post niam invadens suo eam regno atljecil. DagoLerlus ex
qiiem llarialilus [al., Arfoaldus] rex lactus annisvil quadam concubina (204) Sigeljeiium Gli.un genuit.
regnavii. Hic Gundabergam filiam Agilolfi habuil Fred. chr. a, 650.^- Pax perpetua inter Hcraclium
uxorem. Paul. Diac a. 625 al. a. 623. Q iroperatorem et Dagobertuni, legatis mediantibus,
627 In Britannia Edwinus rex Anglorum a Pau- pacla est; et, petilione imperaioris, qui imperium
lino episcopo conversus , cum gciite sua baptizalur suura a genle circumcisa vastandum prrecognoverat»
anno adveutus Anglorum in Biiiaiiniam circiter Judaei multi in regno Francoruin, sicut et alibi in
GLX-XX. JScd. hist. Angl. — Discordia inler Clolha- Romano imperio, profligati siint (205). Nec multo
rium regein et filium cjus Dagoherlum incuepta, post seculis temporibus crudelissima gens Sarrace-
bcalo Arnolfo aliisque principibus roediantibus seda- norum, et ipsa circumcisa, mulias provincias inun-
lur. Frcd. chr. a. 625. dans vastavil, el Roinanum exercilum crebris praeliis
628 Beatus Anastasius monaclms, mtilta pro trucidaium vehementer attrivit. Fred. chr. a. 650.
Christo tormenta passus, landem in Perside, a rege 633 In Brilannia Edwinus, rex Anglorum pacifi-
Chosdroe cum aliis LXXstrangulatus, marlyrium cus et pius, a Ceadwalda, [«(., Ccdowaila] et Penda
complevil. Bed. chr. —lpso anno Hcraclius impera- paganis regibus viclus et peremptus est. Post cujus
lor Persidem petiit, victoque et occiso Chostiroe, moiicm filii Edilfridi de Scotis rcversi, regnuni
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDl.
624 7n Brilannia defunclo Metlito archiepiscopo D 630 Lolhurius rex Francorum forlit, pius et reti-
successil Justus, elc, ul Aug. giosus obiil an. regni XLV.
625 /{om<B Honorius papa LXXII scdit annis xiu, 631 Dagoberlut rex Francorum S. Arnolfo Me-
qui muliis bonis operibus abundavit. lense episcopo, et Pippino majore domus utens con-
627 /11Britannia... inBriianniam pene cenlesimo siliariis, nimio atnore juslilim flagravit.
octogesimo. 652 P«x perpetua ittter Heraciium imperatoremet
62$ B. Anastasius mutla... tnarlyr efficilur. Ipso Dagobeiinm, legaiis mediantibns, pacta esl.
anno Heraclius... victo el occiso Chosdroe, Domini- 655 7»1Britannia Eduimts, rex Atiglorumpacificut
cam crucem Hierosolymamrevexil. et pius, a paganis regibusinlerimitur.
{NOTJE.
(202) S. Arnutfi Melensis episcopi genealogiam habel de ministerio, aulaescilicet, seu reginre,
Hcrmanno jani prremisimus. Pippinus vero dux (204) Raginlrudem vocat Freriegarius.
Auslrasioeet major doinus eral, Laudcnsis cognoroi- *- (205) Idero JuJaeos ad baptismum a Dagoberto
n.itus. adactos scribit.
(203^ Fredcqarius in Chronico cap. 58, meliiis
137 CHR0NIC0N. — S.£C. VII. 13S
CODEX AUGIENSIS
quonoaiti patrissui arripiunt; e quibus dtio a fide A filius ex Nanlbitde regina nascitur; cui non mullo
Chrisli, quam apud Scotos didiceranl, apostatanles, post regnnm suum occidenlale deslinavit et confir-
intra iiniiin aniium pereunl. JSerfa, hist. Angl. — mavit. Fred. chr. a. 635. —Ratolfus [af., Rn-
95 Apud Francos Charibertns regulus, frater Da- dulfiisj dux Thuringire 96,Selavis srepe congrc-
goberii, moritur, et regnum ejus ac ihesauros Da- diens, victor eos fugabat. Unde elalus, ut regi suo
goberlus fraler accepit. Fredeg. chr. a. 631. Tres rebellare tentaret, sensira animos attollebat. 7<Yerf.
«•xercitusa Dagoberto contra Samonem et Sclavos chr. a. 633.
diversis parlibus missi, unus Francorum victus, duo 657 Constafltinopoli Heractius imperator, a Ser-
Suevorum et Longobardorum victorcs redierunt. gio Cpnslanlinopolitano episcopo in haeresira, ut
Fred.cltr. a. 631. ailint, prius indiicliis, morilur. Pro quo (ilius ejtis
634 Calamilosus lste annus fuit Anglis tam re- Heraclonas [al., Heracleonas] cum matre Mariina
gum aposlasia et perdilione quam barbarica et cru- annis n imperat. Theoph.; al. a. 641; vid. a. 639.
ileli, quam a Ceadwalda perlulerant, vaslatione. — Pcr hoec tempora Rotharius rex Longobardorum
Sed statim Oswald tertius lilius Edilfridi christia- quamvis Arianus, justitire tamen amator teges Lon-
nissimus, paucis cotlectis in Doniino confisus, et gobardorum scripsit. Ipse etiam nonntillas Romano-
adorata.quam erexerat, lignea cmce, audacler cum \\ rtiin urbes cepit, ct Ravennatibus pugna confli-
Ceadwalda pugnara iniit; eoqne viclo, provincia ct gens, vni ex eis millia occidit, reliquosque fugavit.
fralribus vindicatis, paternum regnum vm annis Paul. Diac. a. 643.
plenus pielate nobililer rexit. 7J«da, hist. Angl. — 638 Romaedefnneto papa rionorio, cessavit sedes
Samo cuin Sclavis Thuringiani vastat. Saxones, aposlolica annuin i, menses vir, dies xiv, quia Con-
Sclavis se resislere polliceiiles, tribulo Dvaccarum, slanlinopoli nurtorilas imperialis morte principum
qtias Francis annualim solvehanl, a Dagoherto, nutabat (206). Anasr. — Quo tempore Lateranenss
absolvuniiir. 7<7erf.chr. a. 631.—In Italia morluo thesaiirus a Mauricio charlulario, et Hisacio [al.,
Harialdo, rege Longobardorura, Rotharius [al., Ro- Isaacio ] pairicio exarcho Italire dircplus el distrac-
iharis], a Gnnrieberga maritus assumplus et rex lus csl. — Wascones rebellare lenlantes, misso a
electus, regnavit annis xm. Paut. Diac. a. 656. Dagoberto exercitu, perdomiti sunt. Briionum rex
655 Per haec teropora, cum Sergius Constanli- ad Dagobertum veniens humiliter ei satisfecit, et
nopolitaniis, adniltente Cyro Alexandrino hoeresira jvace impetrata rediit. Fred. chr. a. 635.
Acephalorum instaurans, unam in Christo divini- 639 Constantinopoli morluoHeraclonaimperatore,
talis et htiroanilalis voluntalem et operationem dog- frater ejus Conslantinus regnavit menses vi (207).
matizasseL, ipsumque iraperatorem' seduxisset, ab C Paul. Diac. In Britannia Eadbaltl rex Cantuariorum
apostolica sede daninatus esL J5erf.-chr., al. a. 634. Angforum decessit, eique filius Erchanbertas succes-
— Sclavis cum Samone Thuringiam et conlines sit annisxxv. TJerfa,hist. Ang. —Wascones a Dago-
pagos iiictirsantibus, Dagobertus filium suum par- berto pro rebellione sua veniam precanlur el im-
vulum Sigeberliim, Pippino et Adatgiso ducibus, et petrant. Fred. a. 650.
Chuniberlo archiepiscopo Coloniensi commendatum, 97640 Conslantinopoli post mortem Conslantini
Austrifranciae regem fecit, eique secletn Metis dedil, imperatoris filius ipsius Constantinus, qui cl (iion-
I>riiicipibusque ut lerroinos regm Orientalis dein- stans, regnavit an. xxvm a. seq- — Romae Severi-
reps tuerentur persuasit. Fred. chr. a. 635. nus papa LXXIII sedit niensibus n, diebus iv, vir
656. Dagoberto regi Clodoveus, seu Ludovicus sancliis, mitis ct pius; post quem cessavit c-pisco-
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
634 Oswatdus filius Edilfridt Cltruliantssimus, clonas cum matre Martina annit regmvit duobus.
paucis colleclis, et adorata cruce qttatn erexerut, in- 658 Romw defuncto Honorio. . . nutabat. Qito
terfectores Eduini regis superttvil ioseaue octo annot y. tempore Lalerattensis thesaurus distractus est.
regnavit. 659 Conslantinopoli. . . menses sex.
635 ISis temporibut cum Sergiut... damnatut 640 Constantinopoli ... annis xxvm. 7tom<rSe-
est. verinus papa. . . diebus quatuor, post quem cessavit
637 Constantinopoli Ileraclius. . . episcopo in episcppalus mensibus quinque.
hwresin Acephalorum inductus obiit, pro quo Hera-
NOT,£.
(206) Cum Honorius triennio fere ante Heraclium Heraclio, Constantinum nlium ejns seniorem succes-
obierit, cansa dilalae tantliii consecrationis non in sisse, qui tanien p<>slcentuin ac tres dies, seu 25
inorte principtim, sed in eo repoiienria virietur, quod Maii, iiiortiius locuni fecit fralri sno Heratieonae ex
elecius Severinns lieraclii Ecthesin prohare nollet, Martina Heraclii filio. Hic post sex regiminis menses
ut habel Anastasius in eoUeelaiheis a Sirmourio iu exsilium cum maire actus succebsorem accepii
editis. Consianiein, suinii ex prreiicU) Iratre Cons antino
(207) Hoec qniriem Hormannus ex fide Pauli Diac iiepolein. Hinc etiain corrigenia suiii qore i-upra aJ
flist. Longob. I. iv, c 41, sei-ah eo deceplus; ex an. 057 habeiitur, el quaemox se<|uunt:ir.
Nicephoro enim habemus, iuoritio 11 Febr, a. 641
PATBOL CXLIII s
139 HERMANNICONTRACTl AUGIENSIS MONACIH 140
CODEX AUGIENSIS.
patus mensibus y. Amist. — Dagobertus rex anno A Hisacius I morle apud Ravennam periit, et pro eo
regni xvi moritur, el in suburbano Parisiaco in Theodorus Ilalire exarchus ab imperatore inissus
monasterio S. Dionysii summo studio a se con- est < (209). jEga. major domus Ludovici, vir strenuus
structo, omalo et dilato, et ad inslitutionem Agau- et < religiosus, obiit, post quem Erchonaldus [al.,
nensismonasleriiordinato sepelilur; cum quopariier 1Erc.hiiioaldus,iteni vir laudabilis ninjoij, donius effici-
regni Francorum virtus et dignilas collapsa paulatim tur. Fred. chr. a. 640.
ricficiebat, et pro eo duo filii ejus Sigebertus et 644 Sanctus Paulinus Eboracensis episcopus, et
Ludovicus regnum patris obtinueruiil. Fred. chr. doctor Anglorum, anno episcopalus xx niigravii
a. 658. ad'Dominum vi Id octob. JBeda,hist. Angl. — Pip-
611 Romte Joannes quartus (208), papa LXXIV, pinus (210), major domus, et dux Sigebeiii, justitioe
scriit anno i, mensibus fcre x, qui missa miilta pe- el pielatis amator exiroius obiit, post quem filius
cunia multos caplivos in Histria et Dalmatia a bar- ejus Grimoaldus major domus effectus est. Fred,
baris redemit, et basilicam sanctorum inariyruni chr. a. 639.
Yenantii, Anaslasii et Mauri conslruxit et ornavit. 645 Hoc lempore Pyrrhus Conslaiuinopolilanus,
Anasr. — Ludovicus, seu Clodoveus infans, regnante Sergii «t in sede el in hoeresi succcssor, cuin a
inalre Nanthilde, regno occidentali praponilur. B Theodoro papa dudum dainnalus ex Africa Romaui
Fred. a. 638. — In Hispania Senlila [«/., Chintilaj venisset, el.ficlam pccnileiiiiam saiisfactionemquo
rex Golhorum morilur, pro quo Tolga.puer regnum simulassel, benigne susceptus et reconciliatus esl.
accepit. Quo non post multum deposito el delonso, Poslea vero doniuin reversus et errorero repetens,
Cliindasindus [aL, Chindasuindus] regnum assu- denuo ab ipso papa dcposilus, damnatus et analhc-
incns, superbiam Gothorum, Irucidalis primoribus, matizatus est (211). Beda, chr. Paul. Diac.
nimis huiniliavit. Fred. a. 640 er seq. 646 His lemporibus beata virgo Gerirudis, filin
642 Romae Theodorus papa LXXV sedit annis vi, Pippini, soror Grimoaldi roajoris doinus, Nivalens.s
mensibus fere vi. HLccorpora sanclorum Prirai et [af., Nivialensis ] coenobii mater, virtutibus 99
Feliciani levavit et in hasilica S. Slephani proto- claruit. Htijus soror Begga, ct ipsa feinina religiosa,
inartyris sepelivil; ecclesiam sancti Valentini via Ansgiso saucti Arnolfi fitio nupsit, ctii eiiam Pippi-
Flaminia , oratorium sancli Sebastiani Lateranis, num juniorem (212) pepeiit. Vila S. Sigeberii
oralorium S. Eupli ante portara S. Pauli fecil et tom. II Script. Frauc; al. an. seq.
interalia bona conslans in lide hrerelicos damnavit. 647 His teinpoiibus cum Paulus Constanlinopoli-
Anas'.. — 9g In Britannia Oswald rex Anglorutn lanus Pyrrhi successor hatresiin non solum non di-
conlra Pendanura Mer- ^ 1 mitterel, sed attgmentarei,
piissimus pro patria regem ipsumqtie imperatorem
ciorum paganum pugnans occubuit, et.plurimis post cum aliis seduceret, nec, a domiio papa admonilus
mortein iniraculis claruit; proquo frater ejus Oswi et increpatus, resipisceret.et ipse idculidein datnna-
regnavil annis xxvm. J5erfa, hisL. Angl. lus est. Berf. chr. Anasl. a. 648.— lu Ilalia, nior-
643 Hoc lempore Mauricius chaiiulaiius lyran- luo Rothario rege Longobardorum, RodoalJus filius
nideiu aflectans, missis ab Hisacio [af., Isaacio]pa- ejus regnavit amiis v (213) Paul. Diuc.
tricio militibiis, Romae comprehensus et abductus 648 His Constanlis imperatoiis lemporibtis (214)
juxla Ravennam decollalus est. Nec multo post ipse gens Sarracenorum crudelissima Paltesiiiirtm ipsain-
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
641 Bomm Joannes quartus papa, LXXIV, sedit 644. S. Paulinus. . . vi 7rfusOclobris.
iinnum unum, menses fere decem, qui missa pecunia 645 7/oc lempore Pyrrhus. . . dcpositus et aua-
multos capitvot in Histria et Dalmatia a barharis re- thematizalus est.
demil. 646 7/is temporibus... el ipsa religiosa Angiso. . :
642 Botum Theodorus papa LXXV sedil annos peperit.
sex, nienses fere sex. Hic corpora SS. Primi et Fe- 647 77is temporibus cum Pauius . . . damna-
Hciuni levavil, et hmreticos damnavil. In Brilannia, tus est.
Oswaldus rex Anglorum piissimus, contra Pendanum 648 Tempore Contiantis imp. gent Sarracenorum
reqem pagunum, etc, ul Aug. crudelissimu mullas provittcias vaslavit.
NOTJE. .
(208) Ordinalus esl Joannes 24 Dec a. 640. (212) Cognomenlo Herislallum, Caroli Maiielli
(209J Juxla seriem exarchorum Raveiinateiisiiim patrem. Vid. Vila S. Geiirudis, stec. n Bened. p. 462,
Isaac a. 658 obiit, cui Plato siiffecliis est, el Imic 61 Bolland., l. II, Maii. die 17 ; S. Bcgga colilur 17
ad an. 618 Theodorus Calliopa , qui niox infra Dcc.
redibil. (215 )Rolharius nonnisi a. 652 ohiil, filiusque ejus
(210) Scilicet Landensis, pater S. Gertrudis, Rotloaldus quinque tantum mensihus, non annis, re-
rie qua anno 646, qui inler sanclos colilur. Vid. gnavit, uli habet aiiiiqiium Chronico)i Longobardo-
Bollandi t. III, Febr;die21. runi, a Muratorio, l. 11Script. ltal., p. i, p. 270,
(211) Abjuralio Pyrrbi ad annura 646; ejus vero ediiuni.
condcmualio, Roinre in synodo facta, ad an. 648 (214) Imo jam sub lleraclio a. 637 Jerusalcm ab
spccial. ipsis eapla cst.
Ul CIIRONICON. — S.€C. VII. 142
CODEX AUGIENSIS.
que Hierosolyniam, ulramque ^Egyptum , Ale- A ad hoc misso, Romre in basilica Salvaloris, quas
vandriam urbem el inagnam Africae partem alias- Conslanliniana dicitur, comprehensusetConstantino-
rque plures provincias Romani imperii vastavil at- polim addticlus, ctim fiecti nullatenus posset, exsilio
que diripuit. Fred. chr. a. 639. in Chersoiiam damnalus est. Bed. chr. Anast. al.
649 Romae Martinus papa LXXVI sedit annis vi, a. 655.
mensibus fere n. Quo lempore Paulus Constantino- 655 Martinus papa in exsilio migravit ad Domi-
polilanus, ipso imperatore Conslanle seducto, le- num, ibique sepultus multis postea miraculis claruit;
galos apostolicaesedis se pro haeresi arguentes car- proquo Romrc Eugenius papa LXXVH ordinatus
ccribus, cxsiliis el diversis modis afflixit, catholicis- (217) sedit annis n, mensibus fere x, vir benignus et
— In Brilannia Pendan rex
que, ubicunque potuit, non modicam persecutionein nrilis el pius. Anast-.
concilavit. Anasr. Merciorum pagamis ah Oswi rege sancli Oswaldi
650 Marlinus papa indictione ix (215) synoduni fratre pugna viclus interiit, et gens Merciorum
Romre cv episcoporum colligil, in qua Cyrum, Ser- Chiisli lidera accepil. Beda, hist. Angl.
gium, Pyrrhiim, Paiilum cum sequacihus erroris 101 656 Petrus Conslaiilinopolitanus, quasi sa-
coiideiunat. Bed. a. 649. lisfaciens pro fide sua, misit Romaro synodicam
651 In Brilannia Oswi rex pius ah Oswi rege pu- B epislolam valde obscuraro et dubiam, sed a domno
gna fugatus, ad qiieindam 100 siiorum, cui fidem papa et Ecclesia Romana non est aecepta. Anasl.
habebal, venil, a quo staiira proditus, ab Oswi rege 657 Romre Eugenio papa defunclo cessavit cpi-
cognalo inlerfici jussus est. lpso anno beatus Aida- scopalus inensibus n. Anast.
nus Scotigena, episcopus et doctor Anglorum, n Kal. 658 Romre Vilalianus papa LXXVIII sedit annis
Septemh.decessit. Beda, hist. Angl.—Inltalia, mor- xiv, mensibus vi; qtii, litleris ex more Conslanlino-
tuo Ro.loaldo rege Longobardoruiii, Ilariberlus [al., polim missis in sede confirmalus, Ecclesiam Roma-
Aripertus], lilius Gundoaidi fratris Theodelindre re- nam insigniter rexit. Anasi. a. 657.
giurc, reguavit antiis ix. Pniii. Diac, al. a. 653. 659 ln Biilannia Vulflierc [al., Wolpher], filius
652 lloc tempore-Olympius exarchus, a Conslanle Pendani, rex Merciorum efiectusregnavit annis xvu.
imperatore in lialiam missus, cum domnum papain Constaiitinus, qui ct Conslans imperalor, sanclo
et eaeterosin firiecaiholica unaniroes dcpravare eis- Pclro donaria pretiosa Roinam misil. Anasr.
qtie nocere non posset, frustraque ipsi papae divini- 660 ln Italia, defuncto llariberto rege Longobar-
lus protecto insidias paravissct, cum eo tandem paci- dorum, duo filii ejus Godabeiius et Perlharich re-
lieatus, cullecto cxercitu Siciliara conlra Saracenos gnum inter se dividcbanl; Godaberlus Ticini, et
ingrcililur; ubi, victo cresoque ab ipsis exercitu Ro- C Peiiharich Mediolani regnum slatuentes. Sed non
lnano, tiedio morboque coufectus morilur. Anast. iuulto posl, faclione pravorum odio infando alter-
Puul. Diac iitrum regiio pellere cupienles, dissenliiiiit; el Go-
655 In Briiannia Honorius Anglorum archiepisco- riahertus tnisso Gunbaldo duce (218) perfidissimo,
pus obiil, pro quo Deusdedit annis x prxfuil. Beda. Griihoaldurn virum strenuum, qui jani xxv aunis
hisl. Angl. dux Beueveiiti erat, auxilio sibi conlra fratrein asci-
654 lu Brilannia mediterrone (216) Angli ad fidem vit; qui ab ipso Gunbaldo insligaius Godaberlum
Christi conversi sunl. Bealus papa Martinus jussu occidit, et Perlharicli ipso lerrore fugatus ad Hun-
Conslantis lircretici iraperatoris a Theodoro exarclio nos secessil posl ununi anniim et 111meiises regui

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDl.


649 Bomm Martinus papa . . . pro Itmresi eum et pius. ln Britannia . .. frutre victus interiit... .
urguenles carceribus el exsitiis ufflixit, el catholicis, accepit.
ubicunque poluit, perseculionem excitavit. 656 Petrus, etc, utAug.
63t) Martinus . . . collegit, in qua . . . damnavil. 657 Romm... mensibus sex, perperatn ex Ana-
651 Beaius Aidanus . . . decessit. stasio.
652 Hoc tempore Olympius . . . nocere non pos- 658 Romm,elc, ut Aug.
set, tandem cum papa pacificatur. 659 Constaiuinus, etc, ul Aug.
653 7n Briiannia . . . decemannos prwfuit. 660 In Ilulia defnncto rege Longobardorum Hari-
654 Beatus papa Marlinus jussu Conslantis hm- beiio duo filii ejus Godabertus et Pertarich regnum
relici imperaloris in basilica . . . perduclus cum inter se dividebant, quorutn ttno occiso, idesl, Goda-
flecti . . . in Cersona damnatus est. berto. alteroque fugato ad Ilunnos, Grimoaldut dux
655 Marlinus papa ... sepullusmiraculis claruit... BenevenUmusregmim eorumdem oblinuil.
sedit annos duos, menses ferme decem, vir benignus
NOT/E.
(215) In Beda notatur indiclio vm, adeoque an- (217) Faclum id 8 Sept. a. 654, cum prius jam
ims pneredeus. absente Maiiino Ecclesiam rexissel.
(2161 lla codex, sed legentluin Mediterranei. (218) Is eralGaribaldus, dux Tatirincnsls
143 HERMANNICONTRACTl AUGIENSIS MONACHI 144
CODEX AUGIENSIS.
sui, Grimoatdusque arreplo Longobardoruin regno A lanniam et Hiberniam nimiuro vasiai. Deusdedit
annis ix strenne regnavit. Pauf. Diac. a. 661. teq. iarchiepiscopns Anglorum oliiil. Cciilla [al., Ceadda]
661 Hoc tempore Perlharich, dudum rex Longo- ift Wilfridus Nordaniiinbroriini cpiscoui orriinanlur.
bardorum, cum de exsilio reversus Griraoaldi regis Bed. hist. Angl.
graliam peliisset, benigneque susceptus csset, fa- 665 In Britannia, Erchanberlo rcge Canliiariortim
clione pravorum proxima nocle ab ipso rege obser- imorluo, Egbertus filius eji;s regnavit annis ix. An;;Ii
vari jussus esl, sequenli 102 die perimendus. ;adVitalianum papam pro episcopo et tloctore posiu-
Sed astn, imo fide Hunoldi amici sui et cujusdam 1latum Romam millunt. Beda, hist. Ang.—His diebns
fidelis vestiarii sui eductus ex urbe Ticinensi, ad apud Francos Clodovcus, seu Ludovicus rex, iners
Francos confugit-ibique lalnit. 7'auf. Diac a. 664. iet infamis filius Dagobcrli, frater Sigebcrti, cum
— Hac etiam lempestate Francorum exercitus Ila- Parisius manens bracliiiun sancti Dionysii auferre
liam ingressus, cum in caslris Griinoaldi regis, si- ausus esset, in amentiam versus est. Fred. chr. a.
mulata ab ipso fuga retictis, epularetur, ipso ir- 654.
ruente ad internecioncm deletus est. 7rfcm.al. a. 666 Hoc tempore curn Lupus, tlux Forojulianus,
665. regi Grimoaldo rebellaret, llunni, qui et Avares,
662 Constantinus, qui et Constans imperator, B ab ipso rege invitati YTeneiiampelunt, et ler pngna
Italiam conlra Longobardos petiit, ct, aliquol oppi- victi quartoque certamine viclores, ipso Lupo cum
dis eorum caplis, Rumoaldum dticem filium Gri- suis occiso, Provinciam vaslant, douec arte Gri-
moaldi regis apud Bencventum obsedil. Sed, adven- moaldi lerrili, landem retlire coacli sunl. Pai</.
lante cum exercilu Grimoaldo, territus Neapolim Diac. a. 665
repetit, magnaque exercitus sui parte.duce Saburro, 667 Circa hoc tempus Sclavi dc Carunto, qt;o I
cum Rumoaldo pugna conffigenle et victa trucida- Carenlanuin (221) dicimus, cuni exeiciiu Yenetiaiu
taque, nihil contra Longobardos profecit. Pauf. vastantes, duce Nueclario cuni xxv suorum super
Diac a. 665. eos irruente, pauci ex quinque iiiillihus effugercvix
665 Constanlinus imperator Romam venil, et, a potuere. Paut. Diac.
Vitaliano papa honorilice susceptus, toio exercitu 668 In Sicilia Conslaiitinus impcralor, qui ct
cum ccreis ecclesiara inlranle, bealo Petro pallium Constans, post multas exacliones et depraedationes
auro texlile obtulil; el, actis ibi xn diebus, cuncla per provincias aclas, tandeni a suis in balneo oc-
pene Urbis ornamenta abstulil. Inler qure etiam cisiis interiit indiclione xu (222). Post qnem Mezc-
tegulas aereas quituis basilica sanclae Marire ad cius [al., Mizizius], impcrium iui arripiens, ab Ita-
Martyres, quaePanlheon anliquitus vocabalur, tecla C lico exercitu cum romplicibus suis peremplus est,
fuerat, diripiens in Siciliam praemisit, ipseque [cum] et Constanlinus (223) filitis Constantis, Constantino-
suis in ltalia deprxdatis ipsam insulam vn indi- poli imperator faclus, regnavil aunisxvn; impera-
clione (219) intravit, ibique quinqucnnio mulla in- lor sane catholicuset pius. Paul. Diac —Hoc anno
famis avarilia et nequilia mansit. TJerf.chr.Angl. Theodoricus [leg. Theodorus] archiepiscopus a Vi-
664 Eclipsis solis v Non. Maii facta esl hora quasi taliano papa 104 ordinatus, et cum Adriano ab-
dccima, vu indictione (220). Bed. chr. ln Brilannia bate ad Anglos missus, multis et verbo profuit et
conventu ab Anglis et Scotis aclo qureslio de Pascha exemplo. Beda, litst. Angl. —Apud Frniicos, mortuo
venlilala, et Scoti a YVilfrido presbylero rationa- Clodoveo (224) seu Ludovico, rege infami, filius ejus
biliter victi sunt. 103 Sreva lues et pestilenlia Bri- Clotharius puer regnavit annis IV.Fred. a. 636.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
661 Hoc tempore Pertarich de exsilio reversus, ite- D el Scoti a Wilfrido prcsbtjtero rationabiliter vicli sunt;
ram in exsilium ire compulsus est. qui postea episcopus ordinatur.
662 Constantinus, qui el Conslans, Italiam conlra 665 Angli ad Vitalianum papam pro episcopo et
'Longobardosvenit, sed nihil profecit. doclore postutatum Romam miserunt.
663 Conslantimts imperalor Rotnam venit, et, a 668 /n Sicilia Constantintts imperalor, qui el Con-
Vitaliano papa honorifice susceplus, S. Pelro pallium slans, post mullas deprwdnlionesper provinciasfaclat,
auro textile obtulit; sed cuncta pene ornamenta Urbis tandem a suis in balneo peremplus esl. Pro quo Con-
abstulit stanlinus ejus filius regnavit amiis xvn , imperulor
664 Eclipsis solis quinlo Nonas Maii facta. In Bri- sane catholicus et pitts. IIoc anno Theodorus... et
tannia aScolis et Anglis qumsiiodePascha ventitatur, exemplo.
NOT.E.
(219) Haecindiclio annum 661 indicat. jam cnrrebat indiclio xii.
(220) lndictio vn liunc qtiiclem annum notat, in (2_23)Cognomento Pogonatus.
quo tamen ista eclipsis non leiiia, scd prima die (224) ClOdoveusII jain a. 656 obiit, succerienle
Maii conligil. filio Clothario, tunc quatuor annorum, qui regnavit
(221) lloriieCarinihia, veieris Noriei provineia. anuis xtv.
(222) Perempius est ad fineiii Sepiembris, quo
145 CHRONICON.— S^2C. VII. HS

CODEX AUGIENSIS.

669 Sarraceni, qui jara muliis depoptilatis pro- A elatus, adversus Pertharich regem suum rebellat;
vinciis ^Egyplum tenebant, Siciliam hoc tempore sed per Chunibertum regis filiuin srepius reeoncilia-
invadentes, magnas hominum strages faciunt, et, - lus et honoribus auctusesl. Paul. Diac, al. a. 680.
deprredata insula , hisque qure Constans imperator 675 In Brilannia, Vulfhere rex Merciorum obiit;
ibi coiAigerat ablalis, Alexandriam redeunt. Paul. pro quo fraterejus Edilred xxxvannis regnavil, qtti
Diac. sequente anno Canliain vaslavit. Beda hisl. Angl.
670 ln Bntannia, Oswi rex Anglorum, frater san- a. 677.
eti Oswaldi, obiit: pro quo Egfririus regnavit xv 676 Romre, defuncto Adeodato, post menses iv
annis. 7/erfa, hisl. Angl. — In ltalia, roortuo Gri- Donus papa LXXX sedit anno uno, mensibus v.
moaldo Longobardorum rege, Peribarich, deexsilio Qui, inter alia bona studia, porticum sancti Petri
reversus, regnuin palernum magno Longobardoriim marmore siravit. Qua testate immensa vis lonitruo-
favore recepit, et per annos xvn magna pielale in- rum et pluviarum homines alTJixil;et legumina, quoe
signis oulinuit. Paul. Diac. a. 671. propter ptuviam colligi non poterant, quibusdam iii
671 Per hrec teropora in Italia regnuni Longo- locis renata et ad maturitalem reducta sunt. Co-
bartlorum Perlharieh adeptus summa pace et pro- meta per tu menses visa, et magna liominuni pesli-
bitate regebat. His lemporibus Childericus, frater B lentia in Oriente subsecula est. Anast. Beda, litst.
Clo.harii regis, lilius Ludovici, cuni, ad Auslrifraii- Angl. a. 678.
cire regninu vocalus, leviter in eo et crurieliter age- 677 In Italia, Pertharich rex Longobardorum Chu-
ret, a Francis una cum uxore et filiis trucidaliir. niberlum lilium suum regni consortem fecit; cum
Fred. a. 675. quo x postea annis regnavit. Paul. Diac. — Ecclesia
672 Romae,Vitaliano pnpa imlictione xv defuncto, Ravennas , qure Autocephaliam sibi usurpans a Ro-
posl ii menses Adeodalus papa LXXIX sedil annis mana desciverat, Dono papre denuo se subjecit.
IV, mensibus n, vir valde mitis et pius; qui el ec- Anast.
elesias renovavit et ornavii, et aedificia nova con- 678 Romoe, defuncto Dono, post duos menses
slruxit. Anasl. — Apttd Francos, post Clotharium Agatbo papa LXXXI 106 ordinatus, sedit annis n,
pucruni fraler ejus Theodoricus regnavit annis xix; mensibus vi, vir mansuetus et benignus. Anast. —
sub quo Ebroinus, major domus, tyrannidem exer- Wilfridus Anglorum cpiscopus, ab Egberto rege sede
cuil. Fred. cottlin. an. seq. sua pulstis, roultos in peregrinatione sua ad Domi-
673 In Britannia, Egberlo Cantuarior.um rege num proeriicando convertit. Beda hist. Angl.
mortuo, fraler ejus Lulhere [al., Lotharius] regna- 679 Constantinus Augustus legaifoncm Romam
vit annis xi, mensibus IV. Quo anno Theodorus misit, et ut pro confutandis htereticis synodus apo-
archiepiscopus Anglorum synodum utilem collegil. stolica aucloritale Constantinopoli fieret postulavit.
TJerfa,hist. Angl. Agatho papa synoduni cxx episcoporum Romoccol-
105 674 Circa haec tempora Alachis dux Tri- legit, ethoerelicos unam in Christooperalionem dog-
dcntiniis, de comite quodani Norico victoria nacta matizanles damnavit. Bed. chron., al. a. 6S0.

COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDL
669 Sarraceni Siciliam vastant. vit. Comeia per tres menses visa.
670 7n Ilaliu, morluo Grimoaldo Longobardorum 677 Ecclesia Ravennas... se iterum subjecit.
rege, Pertarich regnum paternum xvn annts obtinuil. 678 Romw... LXXXI sedit annis n , mensibus vi.
672 Ronue Vitaliano-... mitis el pius, quimulta 77icpapa apud imperatorem effecit ul quanlitas rele-
adificia Rommconslruxit. varelur, qum pro ordinatione pontificis solita erat
673 Hocatuio Theodorus... collegit. dari, ila lanien ul decretum generale rfe eleclioue
674 Dagobertus rex Francorum, prwcipuus Ec- prius ad imperalorem milteretur, quam ille consecra-
clesiarum Dei veneralor, obiit. Regnavil annos XLIV. retur (226). Anast.—Wilfridus Anglorum episcopus,
Paristis sepelitur (225). D a Guiberto [al., Ecberlo] rege serfeSttapufsus, multos,
676 Romip, defunclo Adeodato papa post menses in exsilio ad Dominum converlit.
qualuor, Donus papa LXXX sedil annum unum, 679 Conslanlinus, elc, ut Aug.
tnensesquinque; qui porticum S. Pelri marmore slra-

NOTJI.

\225) Confusa hrec sunl, nec litijus anni; Dago- rum hic error est, qui atnbos hos Dagobertos in
herlus prinius eniin, de qtio hic sermo, anno 658 unum coiiflaruiit.
post xvi regiminis annos obiil, Dagoberlus autem II (226) llrec qtiidem codex Bernoldi in margine a.
iioc anno 674 e Scolia revocalus regnare ccepit, 676 Dono, papae adscribit; melius latncn ea ad Aga-
anno 679 defunctus. Sed plurium velerum scripto- llionem refert Urstisius.
147 HERMANNICONTRACTI AUGIENSIS MONACIH 148
CODEX AUGIENSIS.
680 Eclipsis Lunae (227) et magna morialitas \ et bona jugiter studia sectans, Anast. — Comelre
Romrc per reslivos menses facla. Anasl. — Agatho apparent, et mons Campanire Bobius, ullra ntodiim
papa legatos Constanlinopolim misil indictione flammaseructans.circumpositaexussit. Paul. Diac.—
i« (228), qui, honcrilice ab Augusto suscepli alqne In Briiannia, Egfririus rex, cum, dissuadente sancto
traclali, scxtre synodo universali CL episcoporum Cudbeiio, Picios incaulebello peteret, ab ipsis vic-
prrefuerunl, el conviclos rationabiliter haereticos tus et peremptus interiit; pro quo Altlfridus rcx
unam in Christo voluntatem et operationem asseren- pius et prudeus regnavit annis xix. Bedajtist. Angl.
tes damnaverunl. Anast.—Theoriorus archiepiscopns 685 Roma;, posl Pascha tlefunclo Beneriicio,
Anglorum ilem synodum collegil (229^. Beda, hisl. cxactis plus dtiobus mensibus, 108 Joannes V papa
Angl. LXXXIV sedit anno uno, vir ilem eruriitus et discre-
681 Conslanlinopoli, sexta synodus CL episcopo- tus; qui prius archidiaconus legalus in vi synorio
rum, indiclionc ix, mense Febr.,acta, et Macaritis aposloficre sedis fuerat. Anast. — ConsUnlinopoli,
Antiochenus sequacesque erroris damnali sunl. Constantino imperatore defunclo filrus ejus Jusli-
Quibus damnatis, subito pfurimre aranearum telae rn nianus regnavit annisx, qui, hreresi polluiiis, ortlio-
basilica coram 107omn'DUS ceciderant, haereticas doxis fuit infensus et pravus. Hic etram cum Sara-
videlicel nugas dcjeclas esse portendentes. Anast. B cenis, provincias plures devastanlibirs, dala eis
682 Romoe, defunclo Agalhone papa, cessavit multa pecunia, pacem in decennrum condixit. Paul.
episcopalus anno i, mensibus vn (250). Anast. Diac.—In Rritaniiin, Liilhere vex CaBtuariorum in-
683 Roma?, Leo secundus, papa LXXXII, sedit teriit. TJerfa,hist. Angl.
inensibus fere xi, vir per oninia eruriitissimus, elo 686 Romae, defuncto Joanne, post nr nienses Co-
quentissimus atque piissimus; qui nliquot ecclesias non papa LXXXV ordinatus seriit roensihus xi, vir
renovans dedicavit alque ornav.it, sua decreta fecit, proveclre xlatis, suinmre innocenliie sancirequc sini-
et plurima egregie scripsit, docuit atque conslituit. piicilalis; qui, dissentkiilc in diiorum prcsbytero-
Anatt.— Hoc anno xvt (231), die Aprilis in Pa- rum eleclione clero el populo, terlius poslrcino al>
rasceve, tola pene nocte Luna cclipsin passa. Egfri- ulrisque elcctus esl. Anatt. — in Britannia, sancttis
dus rex Anglorum , misso exercilu , liiberniam in- Joannnes Hagustalriensis Ecclesirc episcopus ordina-
sulam srne causa crudcliter vast.t. Sanc?us Cud- t«s roultisclaruit virfulibus. Beda, Itist. Angl.
berthus [al., Cuthbertus] Lindufarnensis [al., Lin- 687 Romre, defunclo Conone, exactis fere ni men-
tlisfarnensis] Eeclesire epi-copus ordinatur, qui plu- sibus, Sergitis papa LXXXVlsedit annis xm, men-
liiuis Britaniiiam virtutibus decorabat. Beda, Ititt. sibns fere rx. llic quoque, dissenlienlibus in duorum
Angl. C etectione partibus, teiiius Dee volente electus est ;
684 Romoe, defuncto Leone, cessavit episcopatus qni in fidc caiholica forlis persecutionem ab Augusio
anno fcre i, post qucm Benedictus secundus, papa Jusliniano passus esl, el ecclesias mullas construxii,
LXXXIII, sedil mensibus x, vir doctus, et omnibus renovavit el exornavit atque diiavit; vir vidclicet
pius el beneficus, ecclesias restaurans el exornans, sanctusel oinnibus bonis iiilentus. Anasl.—tu Italia,
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
680 Eciipsit lunw, el magna mortalitas Romm 684 Romm defuncto ... ciimum fere unum... men-
facta. Agatho papa... snscepii sexlw... prwfuerunl, sibus decem, vir satis lattdabilis. Cotneim apparent.
el cunctoshwrelicos... damnaverunt, el novemcapilula 685 Romm posl Pascha... sedil antium unum, qui
eonscripserunt. Theodorus, ctc, ul Aug. prius archidiaconus, legatus in sexla synodo sedis
681 Constanlinopolisexta synodus ... portendentes. apostolicm [ueral. Constantinopoti, Consiantino intj).
Agatho papa decessit. an. eeq. defunclo, filius ejus Justinianus regnavit ciiinisx, <yui
682 Romw defunclo Agathone, elc, ul Ang. hmresi pollulus, orthodoxis est infestus.
683 Romm Leo secundus, papa LXXXIl, sedit ry 686 Romm defunclo... menses xi, rfr irem tau-
ferme mensibus xi, tifr per omnia erudilisstmus el dabilis. In BritanniaS. Joannes Ifagustaldensiseoisco-
piissimus, qui sua decreia fecit, plurima egregie pus clarus hubelur.
tcripsit, docuil et conslituit. S. Gudbertus , Lindiu- 687 7fom<i'defuncto... fere ix, <jf«iin fide calholica
farnensis Ecclesiw episcopus, Brilanniam mtillis vir- [ortis persecutionem ab Aug. Jusliniano pttssus est,
tutibus decoravit. vir quippe sanclus et omnibus bonis intenlus.
NOT^E.
(227) Sciticct 17 Jun. etll Dec. (250) Pagius in Leonc II sedem dunlaxat seplem
(228) Legati aposlolici die 10 Nov. Constanliiio- mensibus vacasse probal, moiiemqne Agathonis el
polim pervenerunt, ubijam niimerabatur indiciio ix, Leonis II nrdinalionem eiriem anno 682 illigat.
qua durante, hoc el sequente anno celebrata est (251) Pascha hoc anno evenit die 19 Aprilis, et
fsynodus. Parasceve die 18 acciderat; igitureclipsis illa nocte
(229) Capitula hujus synotii extrihei Labbcus in diem 17 sequente conligil, quanqtiam alias die 16
sini collectione, t. VI, p. 1875. Vid. Spelmannus Aprilis facta nolelur.
Concil. Ang|., t. 1, p. 168.
149 CIIRONICON.— SiF.C. VIII. 150
CODEX AUGIENSIS.
defuncto Pertharicho rege Longobardorum , Cuni- A l.vriocoronaii,elriivinismiraciriisdeclarati,aPippiiio
berliis filitis ejus rex strenuus , mitis el bontis, re- Colonioelumulali sunl. JSerfa,hist. Angl.
gnavitannis xn. Paul. Diac. a. 686. 095 Constantinopoli, Jiislinianus imperator nserc-
688 Ceadwald, rcx occidenlalium Saxonum, ad ticus, a Leone et Tiberio aliisqtie conjiiratoribus
fidem Christi conversus, Romam venit, et in sahbalo injuriis afleclus , abscissis naribus regno pulsus,
sancto Paschre a Sergio papa baptizatus el Pctrus 110 exsul in Poniutn secessit, et Leo arreptum
vocatus, inihi in albis deliinclus, ab ipso papa imperium annis ni oblinuit. Paul. Diac.—Y7irsan-
siiniino honore tumulatiis cl epitaphio dccoratus est. ctus Wilibrordus a Sergio papa archiepiscopus ordi-
ffferf.litst. Angl. a. 689. — In regno Francorum, Pip- natus, el Clemens vocatus, genli Fresoniim verhum
frinus, filius Ansgisi filii sancti Arnolfi, Thcodcricum vitae prredicans, plurimis saluti fnit. Bed. Itist. Angl.
109 ri gem filium Ludovici in Teslrilio pugna vicit, an. 690, Alcuinus.
ct, poteslalem regni Francorum adeptus, dux et 696 In Brilannia provincia, Nordannmbrorum
major doinus rcgnavit annis XXVII , inlcrim (amen quidam Triilhelinns corpore raplus, et horrendis
Liilovico, Childebeiio et Dagoberto regale nomen, jocundisque visis, vilic redriilus, dislrictissimani el
non dignilalem, habenlibus. Fred. conl. a. 687. ganctam deinceps duxit vitam. Ifeda, hist. Angt.—
Annal. Met. B iIoclemporeSergitispapa,Doniinorevelanlo,capffam
cum porlione Doniinicae crucis invenit. Auasr.
689 Circa hoc lempus in llalia Alachis dux lyran-
J5ed<i>chr.
ni.leminvasit, et, Papia occupata, regeque Cuniberto 697 InBrilannia, sanclusCinlbeiius.ex anachorela
in insula Cnmacina, quia copia mililum impar erat,
multas virtutes migravit ad Domi-
se communienie, cunctos et roaxime clericos crudelis episcopus, posl
num; cujus vitam Beda presbyler el prosa el hexa-
iiisequilur. Pauf. Diac. an. 690. melris versibus editlil. Bed. chr.—lpso anno Ostric
G90Theodorus, venerabilis Anglorum archiepisco- [aL, Ostridaj regina a suis peremplaesl. Beda, litst.
pus, anno advenlus sui in Britanniam xxm, aelalis Angl.
vero Lxxxvni decessil; qui, inler alia hona, Iibrum 698 Couslanlinopoli, Tiberius impcrium iiivariens;
pccnitentialera magna discreiione conscripsit. Beda, Leonem imperatorem vu annis, quibus ipse post
liist. Angl. hunc regnabal, in carcere (enui(. Pauf. Diac.
691 ApudFi-ancos,Theodoricus rex amio regnixix 699 Iloc lempore Synodus Aqnileiensis factar et
inoritur; pro quo filius ejus Ludovicus puer, a Pip- qiiidam, qui concilium qiiinlum universale noltie-
pino et Francis rex solo nomine factus; regnavit an- _. rantrecipere-, a Sergio papa correcti sunl. Bed.chr.
uis n (252). Fred. cont. Annal. Met. Angl. an. 698.
692 Hoc lcmpore Cunibertus rex Longobardoriim, 700 In Ilalia, Ctinibertus rex i.ongoflardoruni for-
Dei tis et pius, moriens filio parvulo Luitperto regiium
receplo graiia regno, volis omnium pngna victo virum pruden-
et perempto Alachiso tyranno, optata suis deinceps reliquil, eique lutorem Asprandutn,
tera et slreinuim, dedil; sed post VIIImenses Ragin-
pace regnavit. Paut. Diac. a. 690. bertus dux, Golaberti [al., Godeberti] dudtim regis
695 Apud Francos, post Ludovicum frater ejtis
lilius, Luitperlo cum suis pugna viclo, regnum sibi
CUildebertiis, regis nomen adeplus, regnavit annis usurpavit, sed eotlem anno morltius est. Cujus rtlius
xvn. Fredeg. cont. a. 695. An. Met.
Hariberlusfaf., Ariperttis]susceplum a patrercgnum
691 His diebus duo Angli presbyteri, niger et xit fcre annis obtinuit. Qui denuo Luilpertum
allius Hewaldi, studio divini verbi accensi, diim cum suis pugna vicit, fugavit, cepit atque peremil.
Saxonibus prredicarenl, a quibusdara r.usticis mar- Paul. Diac.

COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDl.
688 Ceadwald.... decoratus est. D Leone el Tiberio abscissis naribus, regnoexpnlsus est,
689 7n Italia Afnrnis dux lyrannidem invasil, el el ipse Leo regnum tres annos obtinuit. Vir S. Wiilir
maximeclericos insequitttr. brordus... Frespnum prmdicans, virtutibus claruit.
690 Theodorus... decessit,qui libittm pmnilenlialem Vita apmi Mabill. srec in Bened. p, i, p, 601.
sttis ulilem conscripsit. 096 Scrgius papa... invenil.
694 Hisdiebus duo Angli presbytert, auni aaxoni- 697 InBrilitnnia... ctd Domihum post mullas virr-
bns prwdictirenl, tnarlyrio coronali el miracnlis de- tutes, cujus vilam Beda presbyter descripsil.
rliirttli, a Pippino Colonix sunt luimttuii. Boltaud. 698 Coiistantinopoli,elc, ul Aug.
3 Ocl. 699 Uoc tempore synodus Aattileiensis, clc. uv
695 ConslanimopoliJustinianus itnp. hwrelicus, a Aug.

NOT^i.
(252) Fre legiiii eonliii. rccle. nnnis iv: obiil cnim an. 695.
151 HERMANNi CONTRACTI 4UGIENSIS MONACIII 132
CODEX AUGIENSIS.
111 701 Roniae, defuncto Sergio, Joannes VI, j\ posspssionem Alpium Cottiarum, dudum a Longo-
pana LXXXYH, sedil annis m. mensibus n. Anasi. bardis caplam atque deteutam, per privilegium
702 Iii llalia, his diebus, curo Hariberius, reliquis aureis lilteris scriptum sanclo Petro Joannique papre
inimicis victis et subaclis, Asprandum infestus se- reddidil. Paul. Diac.
qucretur, ille,viribus impar, priinn Ravcnnani, inde 708 Romae, Sisinnius papa LXXXIX ordinalus,
ad Theoriebertum Bajoarioe ducein confugit, ibique ingravescenle poriagra, xx lanium diebus supervixit;
ix annis mansit. Paul. Diac l. vi, c. 22. post qilem Constantinus papa XC effcclus sedit an-
703 Beda presbyter Anglus, vir^doclus, usque huc nis vn, diebus xv, vir valde mitis et pius, et omni-
Chrouica minoris libri De Teniporibus (255) per- bu->bouis studiis inlenluset slabilis. Anast.—Alrihel-
iluxit. — Iloc tempore cum Gisulfus dux Beneventi inus cpiscopus, vir doctus el eloquens, prosa nic-
Caiiipaniam vastarct ct captivos abduceret, eique Iroipie facetus, obiil. Mabill. swc III, Bened. p. i,
nullus resisleret, a Joanne papa pacera postulante Bollaitd. 25 Jtfuii.
donaria accipiens caplivos reddidil pacemque fccit. 709 Coenredus, rex Merciorum, et cum eo Offii
Paul. Diac Anast. regius juvenis, filius Sigihoii legis, rciictis regnis
704 ln Britannia.Edilred, rex Merciorum, regnum Romam veniuul, ibique monaclii effecli morlalem
suum Coenredo tradidit, et ipse factus est monachus. 1$noii inulio post vitani (iiiiertint. Bed. epit.—Wilfri-
JSerfa,hist. Angl. dus e|)iscoptis venerabilis, auuo episcopatus XLV,
post exsilia mullosque labore* obiit, eique Acca iu
705Coiisiantinopoli,Justinianusiniperator,auxilio
Terbelli regis Vulgarorum imperiiim recipiens, Leo- llagustaldensi episcopatu successit. Beda,hist. Angl.;
jiem et Tiberium iniperiipervasores cuin aliis multis Mabill. I. c.; Bolland. 24 April.
occidit. Gallicinum [Gallinicuin]. patriarcliam excrc- 710 Adrianus, abbas venerabiiis, aiino, ex quo a
archi-
calum Romam misit, et in loco cjus Cyrum abba- Vilaliano papa in Britaniiiam cum Theodoro
missus esl, XLI obiit. Childebertus rex
tem, qui se in Ponto exsulem aluerat, promovit. episcopo morilur anno regni
De hoc iinperatore fertur quod quoties de truncis Fraiicoruni, filius Theotlorici,
xvn; pro quo Dagobertus filius anuis v. Fred. conlin.
jiaribusprolluvium lerserit, pene loties aliquem de Annal. Mel. an.
ininricis suis periini jusserit. Paul. Diae.—Romm, seq.
Joannes VU, papa LXXXVIII, sedit aimis n, mensi- 113 711 Constantinopoli, Pliilippicusiropcrator
et ipse
lius fere viii, vir factindus et erudiius. Anast.—In factus Justinianum imperalorem occidit,
aimum i el.vi mensesregnavit.catholicos perseauens
Brilannia, Aldliiriiis rex Nordanumbrorum, vir pius el hrereticis favens. Bed. chr. Paul. Diuc.
«t prudens, obiii, et pro eo filius ejus Osrerius aimis r
712 Haribertus rex Longobardorumrooritur ; post
2,12 XI regnavit. Sanctus Hedrii episcopus occiden- Pauf. Diac.
lalium Saxonum obiit; pro quo Daniel et Aldhelmus quem Luilprandus(254).
715 Conslanliiionoli Anastasius Philippicum ocu-
tpiscopi facli sunt. Beda, hist. Ancjl. lis el regno privavit, et ipse annis III regnavit. Paul.
706 Joannes papa oraioiium sanctre Marire ad Diac
saiictuni Pelrtim construxii et ornavit, et plures ad 714 Anaslasius imperalor, niissis Constanlino
ecclesias oniatus impendii. Bedm chr. Angl.
papae litteris, se calholicae fidei faulorem declaravii.
707 Hoc tempore Hariberlus rex Longobardorura Bed. chr. — Pippinus lilius Ansgisi, nepos saocli
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
701 Romm defuncto, etc, ut Aug. -708 RomcvSisinnius... diebus xv.
705 Beda... perduxit. Hoc lempore... captivos ab- 709 Coenredus rex...- non multo post ooterunt.
duceret, a Joanne papa pacem poslulante dona acci- Wilfridus Anglorum episcopus obiit, cui Acca suc-
piens caplivos reddidit. cessil.
704 In Britannia Edilred rex Merciorum, relicto 710 Adrianus abbas... obiit. In Vita S. Thcodori,
regno monachum se fecit. salc II, Bened.—Uildebertus rex Francorum obiil,
705 Constanlinopoli... regis Bulgarorum... perva- pro quo Dagobertus annis quinque.
sores occidit. Gallicinum paltiarcham... quoiies a de- 711 Conslanlinopoli... favens; undeel a Constanlino
truncatis naribus profluvium lerseril, toties aliquem... papa analhemalizatur; quaprupler, regni principibi s
jusserit. Romm Jotiunes... et erudilus. S. lleddi eum pro excommunicatodevitantibus, regiuin diadema
episcopus migravit ad Dominum. Vita apud Mabill. deponere competlitur.
s;ec ui Beueri., p. i, et Bolland. 7 Jul. 712 Haribertus, elc, ut. Aug.
706 S. Joannes papa... construxit el multas eccle- 714 Anastasius...se calAolicumdeclaravtt. PippU
stas orttavit. nus... Carolus regnavit annis xxvn.
707 7/oc lempore Haribetius, etc, ul Aug.
NOT.E.
(233) Est ejus liber De lemporibus inscrinlus. nrandus, et liuic eodem anno defuncto filius ejus
(,234) Ex Paulo Diacono Hariberto succcssit Ans- Luilnrandus.
553 CHRONICON.— S,£C. VIII. i&4
CODEX AUGIENSIS.
Arnolfi, roajor tlomus el dux Francorum, anno regni A 718 Consiahlinopoli, Leo iinperator annos >x reg-
xxvu oljiil (255); pro quo fiiitis cjus Carolus, ex su- navit; cujus ternpore Sarraceni, qui jain imiltas
perducla uxore (250) Alpheide natus, regnat annis pervaserant provincias, triennio urbem ipsam obsi-
XXVII.Annal. Fnld. — Romre defnncto Conslantino denies, divino tandem auxilio fame , peste, ferro
papa Gregorius secundus sedit aniios xv, menses IX naufragioque rcpelliinlur. Paul. Diac, al. a. 717.
(237). Anasl. — Carolus, receptis a Pleclrurie patiis sui thesainis,
715 Carolus e custodia, in quain eum Plectrudis Clolhariiim quemdam sibi regeni constituit (240), et,
viilua patris sui conj'<!ceral,divino auxilio liberatus, inita rursuni pugna, Chilperictin) et Rcginfrctluni,
coulra Radpoduin Fresoiium regem cuin sui dauino unacuiii Eudoneduce Aquilaiiircauxiruim.eis ferenlc,
exercitus pugnal. Annal. Fuld. h. et seq. a. — Da- viclos fugavit. Fred. cont. Annal. Fuld. a. 717.
gobeiius junior lilius Childcberli rex Francorum 115 719 Chilpericusab Eudoue, ad quem cou-
morilur ; pro quo Chilpericus, qui cl Danicl (238). ftigcrat, Caroloreposceuli reddilus, et Clotarius rcx
Fred. cont. Annal. Met. morluus esl. Annal. Fuld. Met. cin. 719 er 720. —
114 '16 Egbertus vir sanctus, natione Anglus, Sancltis Bouifacius, a Gregorio papa Mogunlire ar-
iuter alia bona sua.ScotosIegitime Pascha celebrare chiepiscopus 6rdinatus(241), multis populis et gen-
riocuii. Bedm chr.—Conslantinopoli, Tlieodosius " libus verbo el exemplo profuit. Annul. Fuld.
iniperator faclus annum unuinTegnavit, qui Anas- 720 Mortuo Chilperico, Tlieodericus filius Dagc-
tasiuin imperalorem, ptigna victum, presbylerum or- berli rex a Carolo consliluiliir. Annal. Fuld. —
dinari fecit. Paul. Diac. — Chilpericus rex el Regin- Sanclus Oihiiiarus, cellae sancti Galli primus a'.>bas
fridus [al., Raginfredus] major dorous rcgiones coii.-litiilus, cocnobialcm inibi vitam insiiluit, et XL
Rheno coniiguas vastantes, a PJectrutle vidiia Pippini pcr annos nobiliter rexil. Hepidannus. Wulafr. in
lniiiieriiius avo.antur. Annal. Fuld.— Apud Anglos, Vila.
Osred Nordauumbrorura rex anno regni xi occubuil. 721 Caroltis item Reginfredum vicit, Andegavis
Beda, hist. Angt. urbein vi cepil, Saxoncs bello superavit. Annal.
717 Romre, Tiberissupra modum inundans mulia Fuld. a. 724. — Sanctus Joannes Hagustaldensi»
subvertit oedilicia. Paul. Diac. — Carolus Chilpe- episcopus obiit. Beda.
ricura et Reginfredum apud Yinciacuin Doiiiinica 722 Carolus Alamamiiam et Baj'oaiiam armis su-
Palmarum (239) pugna victos fugavit. Annal. Fuld. begit. An. Fuld. a. 725.
— Hoe lempore YYinfridus, qui et
poslea Bonifa- 723 Alanianni et Bajoarii item Carolo rebellant.
cius, generc Angfos, Gertiiajjioe ^eniibus verbuin Au. Fuld. Fred. a. 728 el 750.
salutis praedicat auctoritale Gregorii paprc Annal. G 724 Carolus Iransito
Ligere Aquitaniam vastat;
Fuld. Otltloit. Pag. a. 716. Eurioncm duccin pugna victuni fugat, Annal Fuld.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
715 Homm,defuttclo Constanltno papa, Gregortus se- profuit verbis et exemplis.
cundus, papa XCI, sedit annos xv, menses ix, qui xvu , 720 Moriuo Chilperico... constituitur. S. Olhma-
capilula conscripsit. Dagoberlus, qui et Daniel. rus, cellw S. Galli primus abbas conslitutus, XLannos
716 Egbertus vir sanclus, nalione Angltts, Scolos rexit.
legiiime Pascha celebrare docuit. Constantinopoli... 721 Carolus... vicepil. S. Joannes, elc, utAug.
erdinari fecil. 722 Carolus Atemanniam el Bajoariam subegit.
717 Romm... mdificia subvertil. Iloc temporeWin- 725 77octempore corpus S. Augusiini de Sardinia
fridus, qui el Bonifacius... Gregorii papm. Ticinum a Luitprando iranslatum est. Bed. chr.
718 Conslantinopoli Leo imp. annis >x regnavil; 724 Carolus transilo Ligeri Aqttilaniam vastttl.
cttjus temporibus Sarraceni Coiistanliiiopoliin obsi- S. Pirminius el chorepiscopus, aCarolo Augiw iitsulm
denles triennio, landem divitto auxilio fame, pesle ,
prmfectus, serpentes inde fugavil, et ccenobialemvilam
ferro repeltunlur. ibi inslituit anno tertio.
719 S. Bonifacius... Moguntiaci... mu'tis genlibiis
NOT.E.
(235) Hoc anno a Carolo Martello incipiunl An- 1) (259) Pugna hrec ex Fredegarii coiilinunlione
nales Fuldenses, unde plurima hausit Heriiiannus, conligit die Dominica in Qnadrugesima, xn 7faf.
qiiibus sure etiam palrire gesta inserit, multa quo- April. qure illo anno non eral Dominica Palmaruni,
que ex Hepidanno, qui breves suos Annales ab a. sed Passionis. Annal. Pelav.
708 orditur. (240) Hoc anuo7l7 factum, vicloria vero conlra
(236) Pippinus circa a. 688, repuriiata Plectrmle Ililpericum a. 719, Clolarius vero bic ex Dagoherti II
tedtima conjuge, Alpaidem duxerat. 7'Verf.cciif. A/a- slirpe prognatus dicitnr. Viri. Breviar. Reg. Franc.
bil. Annal. I. xvn, c. 70. (24I)0rdinaiioni'inhaiicMabilloiiiussaec.iii Bened.
(237)Consianiiiuis anno sequente obiit, quo eliam p. n, ad aiinum722. revocal; veriiin e.v ipsiusGre-
ejus mortem refeii Bernoltl. frorii litteris, indiciinue vi tlatis, Iiquel id anno 723
(238) Filius is erat Childerici regis an. 672 occisi, facium esse, ac Bonifacium tunc non proMoguntina
in luonasterio inlerim tlelilescens. Mabitl. swc. m, Ecclesia, sed veluti episcopuui iiulli adhuc scdi ad-
p. ii, o. 564. riicmm fuisse ofdinalum.
185 HERMANNICONTIUCTI AUGIENSIS MONACIH 156
CODEX AUGIENSIS.
31. — Sanctns Pirminius, abbas et chorepiscOpus, A pugna viclum occiriit, faua incendit e( victor rediit.
i242) a Bertholdo et Nebi principihnsll6 ad Caro- Annal. Fuld. a. 733 seq. — Sanctus Egberlus, pre-
lum duclus, Augireque insulre (243) ab eo praefectus, sbyter Anglus, obiit aclatis anno xc, die Paschae, id
serpentes inde fugavit, et ccenobialem inibi vitam est, vni Kat. Maii. Vid. Vita smc. III Bened. p. i.
iustiluit (244) Hepid. 750 Sarraceni collecto exercitu Avinionem nrhem
725 Sarraceni, ab Eudone in auxilium evocati, capiunl, regionesque circumquaque devastant; al.
Gallias prreda et incendio vaslanl. Annal. Fuld. a. «• 737. — Lanlfridus (245) dux Alamannire mori-
752. lur. Amtal. Nazar. h. a.
, 726Caro!us, inila pugna, magnam Sarracenorunj 731 Carolus Avinioiiem,viciisct crcsis Sarracenis,
niuliiludinem una cum rcge eoriim viclor proslra- vi expugiialain recipit. Ann. Fttld.; al. a. 759. —
vit. Annnf. Fuld. a. 752. Beda presbyter et motiachus, natione Anglus, do-
117 "27 Carolus, Burgnndiam petens, sibi eam ctor mirificusobiit. Mabit. smc. in Bened. p. i. Ro-
subjecit. An. Fuld. a. 753. — Sanctus Pirminius, mae Gregorius III papa sedit annos x, menses ix.
<tbodium Caroli a Theodebaldo Gotifridi dticis illio Anast. — Tria coenobia, id est, Allaba, Morbacb et
ex Augia pulsus, Elonem pro se constituit abbalem, Favarias, ex Atigiensibus fratribus inslructa sunt,
el ipse Alsatiam, alia instructurus ccenobia, petiil. " duodenis ad singula fratribus depulalis, et lotidera
Fragment. incerti apud Urslis. p. n, p. 76. Augiaeremanentibus.
728 Eudo dnx morilur, ct Carolns Aquilaniam H8732 Carolus, Gothiam invadens* regem Sar-
sine liello recipit. Annal. Fuld. a. 735. racenorum Narbonre inclusum obsidet. Ann. Franc.
729 Carolus Fresiam invadit, Poponem ducem af. a. 737.— Elo Augire abbas, a Tbeodebaldo ob
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
723 Sarraceni Gallias vaslanl ormda el incendio 728 Carolus Aquitaniam sine bello recipit.
Ilepiri. 729 S. Egbertus... vm Tfnf. Maii.
726 Carolus Sarracenos una cum rege eorum pros- 730Sarraceni Avinionemtirbem capiunt, et circum-
Iravit (246). quaque regiones devastant.
Curolus Pippini filius, cum jam principalum ma- _ 731 Caroltts Avenionem, cmsis Sarracenis, vi expn-
joris domus xn amih lenuisset, posthac eumdem gnatam recipit. Beda presbtjter el monachus, natione
principatum xv annis obtinuit, regibus latnen in Fran- Anglus, doctor eximius, obiit vn Kal. Junii (247).
cia, sedparva dignitate regnanlibus. Romm Gregorius III papa sedil annis x, mens. ix.
727 Carolus, Burgundiam petens, eam sibi subegit. Tria cmnobia, id esl, Allaha, Murbach, Favarias
S. Pirminius ex Atigia pulsus, Elonem... petiil. In ex Augiensibusfralribus instructa sunt.
,Viia saec iti Bened. p. n. 732 Carotusfiolhiam invadit.
miJE.
(242) ScilicelRegionarius. Meltemis in Vita dic- variant scriptores. Coinlius (Annal. Franc) moriuo faclum
tus a Castello Melteshem prope Gamundiiim in du- hoc ad an. 750 refert, quo Thcoilebahlus,
calu Riponlino, ubi ullimnm vitoe exegit. Gerberli Lantfrido in ducalu elodio conlra Carolum Marlel-
disquisit. 1 in Liinrg. Alem., t. I, p. 37, el Itist. IIIIIIsuccesserit, unde el Pirminio sex rcgiminis an-
SUv. N., l. I,p. 75. nostribuil, Elloni veroqiialiiortanluin. Verum con-
(243) Haecprius Sinilacis Augia ex possessore, ac tra cominunem Hermanni alionimque senlenliain
deiii Angia dives ex amplis donalionibus dicta. aliis argiunentis agendum fuisset Coiulio; poluit
(244) Recentior manus addidit unnis tribus, pro eniin Theotlebaldiis cum Lanlfiirio tunc rebellante
qito Bernoldus habet anno tertio, seilicet ab inlroiui contra Carolnm conspirasse, eiiani si dux iiectluni
S. Pirminii in Alaraanniam circa an. 722. Quaiiquam luerit, nisi ulducis filins; quo forte sensu etiam hic
alias ex Hermanno certmn sit illum tribus tantum ab HermannoBertholdus et Nebi, qui aliis perperam
annis, ab an. 724 usque 727, in Augia subslilisse , Vehi dicitur, principes appellantur, tanqiiam alicui
exinde a Theodebaldo ptilsum. Aliter sensisse videri lisli-iclui Alemanniaedominantes. Rertholdus cerle
posset Bouqiiet, qui in excerplis Hermanni (l. III a Bernone in Vita S. Meginrarii ( Mabil. srec iv. p.
collect. p. 330) ejus Chronologiara alleravit, Pirmi- n) nobilissiimis Alamaiinorum dux appellatitr. Nebi
nii ejectioni annum 735 in margine apponendo. Sed D vero, quod testatur Theganus de Viia Liitlovicii Pii,
illam annortim mulalioneni Caroli Martelli facla c 2, friiuseral Houchingi, qui palrem pariter habe-
tautum concernere, praemissus huic lomo index hal Goihefriiliim ducem, ut adeo Theodebaldi fra-
chronologicus prodit, ubi, qure Pirroinium ejusque truelis ftterit Nebi, qui Pirminiumin Augiam induxii,
siiccessorem Etoncm seu Helionem speclant, iisdetn ille vero expiilit. Nebi quoque dtix appellatur a Wa-
cu.m llermanno annis adnotanlur ; qtiod haud ad- lafrido de Mirac S. Galli I. 2, c. n.
vertit Cl. Grandidier, cui Bouquetius dicti Hettonis (245) Est hic is ipse Lanifridus a Caroloinan. 725
inilium Argentoratensis episcopatus ad annum 759 et li. a. deviclus, lesle Alberico monacho Chro-
reposuisse visus est (Histoire rfe iEglise de Stras- nico, in Leibnitii acccssion. hist. Aliis Luitfridus
bourg, l. I, p. 270), quamvis hic Addas dicius jam dicilur Adatberti ducis filius.
iiienioretur in cpistola Gregorii III (Mabill. Act. SS. (246) Hic incipit codex Gottwicensis minor ab
iv p. 42, an. 758). Theodebaldus vero hic notalus , his verbis, quic in edilis quoque legunlur : Hucusque
Colhelridi ducis Alamannorum an. 709 mortui filius regnum Romanorum, ex hinc Francorum supputalur,
(non aulein Luitfridi seu Lantfiidi, ut scribit llepi- secundre scilicet slirpis.
iianiuis in Annal.) iilrum propria.seu Landfridi tunc (247) Gottwiceusis addit : indictionc xiv, qu;e
ditcis, a.730 jiixta Hermanntim defuncii, nticlorilatc, htiiic annuin indicat.
qiod videtur Schcepfliiio,PfrniiiiiumAugia expulerii,
'
£57 CHRONICON.- SJEC. YIII. 15d
CODEX AUGIENSIS.
odium Caroli in Uraniam (248) releg-alus, sed eo- A 741 Romae Zacharias papa sedil annos x, mcn-
dem anno, pulso Theodebaldo, a Carolo restilu- ses iv. Anast. — Carolus posl multa foiiiler facta
tus est. morilur Carisiaci, et apnd Sanctnm Dionysiuni se-
735 Exercitus Sarracenorum de Hispaniis Narbo- pelitur; pro quo lilii ejus, diviso inler se regno
nam superveniens, a Carolo commissa pugtia ad Francoruin, majores domus praefuerunt, Carloman-
inlernecionem deletur. Ann. Franc. a. 757. ims aiinis vi, Pippinus amiis x. Ann. Fuld. Fred.
754 Sarraceni ilem a Carolo pugna victi fugien- cont. c. 110.
lcsque naufragio periernnt. Ann. Franc. a. 759. — 742 Carlomannus et Pippinus rebellare molicn-
Aii-giaeElo (249) abbas posl vn annos Kebam suc- lem Hunaltlum Aquitaniae et Theoriebaldum Sue-
cessorem relinquens, ipse Argenlinrc Ecclesiae epi- viaeducem celeriter compriinnnt. Ann. Fuld.
scopus a Carolo promotus, non longe posl stii 745 Ipsi dnces Odilonem Bajoarire diiccm, sibi
uominis, id est, Elhenheim (2501 ccenobium con- rebellanlem, prrelio vincnnl. Ann. Fntd.
slruxit. 744Carlomannuscum Odilnne dnce pacem f. cit.
755 Carolus ilem, victis et prolrilis Sarracenis, Fulriense ccenobium in saltn Bochonia a sancto
cttm prreda magna et captivorum mulliludine victor Bonifacio archiepiscopo fiindalum esl. An. Fuld.
reverlilur. Ann. Franc. a. 759. B 745 Catiomannus cum fralre Saxoniam rebcllan-
736 Carolus Gothos peliit, et nonnullas urbes tem vaslavit. Hoseburg (252) castrum cepit. Ann.
corum et castella dirueiis viclor rediii. Attn. Franc. Fuld. al. 745.
a. 737. — Audoinus (251) episcopus obiit. Augire 746 Carlonianiitis Alamannos iternm rebellare
riefunclo post n annos Keba, Ernfredus rnonachiis, conantes comprimit. Annal. Fuld. a. 745. — Sau-
Augiie abbas et Constantirc episcopus factus, prav cius Bonifaciiis, annucnle Carlomanno, aucloritale
fuil annis x. Zacharire papoc duos in parochia stia cpiscopatus
737 Carolus Saxones viclos tributarios facil. Ann. facil: Wirziburgcnsem sciliccl, cui sancliini Bur-
Fuld. Metens. a. 738. charduro, ct Eichsleicnsem, cui sanclum Wilibal-
119 738 Carolus Provinciam petens Mauronluin rium comprovinciales 120 snos priinos episcopos
ducein, qui Sarracenos invilaverat, fugavil. Ann. ordinavit (255) Ann. Fuld. — Sidonius Augire mo-
Futd. a. 759. nachus, qiiintus ei loco abbas, Conslauliicque epi-
759 Carolus lotam Provinciam sure subjicit ditioui. scopus faclus, praefuil annis XIH (254); qui, cellam
Ann. Fuld. Nazar. qiioque sancli Galli anibiens, iniquis principibus
740 Viclis circumqiiaque hostibus, pax et quics in damuaiione sancli Olhraari abbalis consensit.
rcgno Francorum per Carolum facta. Ann. Fuld. C Hepid.

COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.


755 Carolus exircilum Sarracenorum de Hispaniis 757 Carolus Saxones viclos fecit tributarios.
renientem delevit. Roderic. hist. Arab. a. 752. 759 Carolus, etc, ut Aug.
754 Auai<BElo abbas Kebam successorem rehn- 740 Victis... facla esl per Carolum.
qttens, ipse Argentorati episcopus promolus, non 741 Romm Zacharias... menses iv, Carolus Cari-
longe post sui nominis Elinheim cmnobium con- siaci morilur... annis x.
truxit. 742 Carlomannus el Pippinus duces Aquilanim cl
755 Carolus ilem deletis Saracenis victor rediit. Suevim rebellantes cito comprimunt.
756 Carolns Gothos petiit, el inde victor rediit. 744 Fuldense cmnobium... fundatum est.
Audoinus episcopns obiit. Augimdefunclo posl duos 745 Cartomannus... vaslavit.
ntinos Keba, Ernfridus Augiw abbas et Conslantim 746 Sanclus Bonifacius annuente... episcopos ordi-
eyiscopuseffectus, decem annis prwfuit. navit. Sidonius Augiw, etc, ut Aug.
NOTyE.

(248) Pagus seu vallis in majore Alemannire pago D res, quod Osnabrugam esse plerique oxistimant,
Diirgangieiisi in Helveiia, hodie Canton Uri. alii arcem Hochsibttrg in Mendensi ad Weseram iu-
(24'i) Hic Adda vocaiur in epistola Gregorii III lelliguiit. Fabric Orig. Sax., 1.1.
inler JBonifacianas 129, et Eddanus in prrefalione (255) Antiquior nounihil est horum episcopatnuni
loncilii Germanici an. 742 : Concil. Gerni., tom I, erectio, cuiri ambo hi, Burchardus el Wilibalrius,
p. 48. jam episcopi interfuerint svnodo Germanicae a S.
(250) In marca Brisgoviapet Orlenoviac ad radie ss Bonifacio, xi Kal. Maii a. 7<i2, celebratre.
Nigrre silvae.Hist. ejusdem silvre, t. I, p. 56, seqq. (254) Pistorius ex cotlice riiitiquo hoc ad an. 748
(251) Hic primo Hermanmis cpiscoporuiii Con- rcponit, uli et Gottwicensis codex. Recle id quidem,
slauliensium seriem orriiliir. ln Gallia Christiana, si piiiniun an. 758 Ratoldo Erinfridus successerii.
t. V, p. 894, inter Aurioinum et Eriifririnni Radollns Seri ubi tiinc tredecim rcgimiiiis anni Sidonii, jain
episcopus ponitur, in epislola Grcgorii III an. 758 an. 759 defuncti? Verum recle se habent, si cjus
ad Bonifaciiin»iiotalus. obitus cuin Goltwicensi ad an. 761 referalur.
(252) Varie caslri hnjus nomen e.vprimiint auclo-
139 UER.MANNTCONTRVCTI AUGIENSIS MONACIH 160
CODEX AUGIENSIS.
747 Carlomannus, divino amore lactus, uiunrio A scendo, ad Pippinum regem in Franciam venit, et
abrenuntiavit, el, Romam pcrgens, mulato habim filios ejus Carolum et Caiiomannuin (259) Parisius
iiiiiiiachum se in caslro Cassino (255) ad sanctum reges unxil. Ann. Fuld. Met.
Benedicluiu fccil. Ann. Fuld. 754 Sanctus Bonifacius Moguniiensis arclriepisco-
748Gripho ex concubina fraler Pippini, lyrauni- pus, cum Fresonibus cvangelizaret, niartyrio ab eis
dero affeclans, ad Saxones se con;ulil, Pippiuoque coronalus esl anno episcopatus xxxvi et apud Ful-
ariveniente, pacificari cuin eo nolens, in Bajoariam dense cceiiobium sepullus; pro quo Lullus archiepi-
fugit. Ann. Fuld. scopus prtefuit annis xxxn. Ann. Fuld. an. 755. —
749 Pippiuus, Bajoariam adiens, Tassilonem so- Carlomannus fraler Pippini, cum ad eum pro dis-
roris sure lliltrudis filium ducem ibi constiluit, Gii- suadenda expeditione llalica venire vellet, Lugduno
phone et Lanlfrido (256) inde abduclis. Annal. Fuld. obiit. Al. an. 754. — Pippinus Italiam cum exercilu
Fredeg. cont. petii, el Haistulfum regem victum et Papire obsesstim
750 Pippinus Griphoni xn comilatus in paiiibus obsides dare, et res sancli Petri sacramento reddere
Nenslri-e dedit; sed ille rursuin diffidens ad Wai- coinpulit. Anast. Fred. append. — Stephanus papa
farium ducera Aquilanire transfugit. AtuiaL Fuld. duce Hieronymo Pipoini fralre Romam rediit. Ann.
a. 749. B Fuld.
751 Pippinus, missis Romamlegalis(257), Zacha- 122 ?'>'- Haislulfus sacrainentum conleronens
riam papam de regno Francorura et ignavis regibus Roniam obsidel, orauia circum ferro el igne deva-
rjus Merowiiigis,,nomine solo regnaniibus.consuluit. slans; pro qua re papa legatos roarino itinere ad
Attn. Fuld. — Lantfridus moritur. Annai. Naz. Pippinum quesluni et denuo auxiliuin obsecratum
121 752 Auctoritate Zachariae papae et, non miltit. Annal. Fuld.
iiiulto post, Stephani, qui eitlein in ponlificalu sex 756 Pippinus rex, ilerum Ilaliam petens, Haistul-
annos succedebat, deposilo ac detonso rege Childe- fum Papiae inclusuin obsidet, el Ravennam cum Pen-
rico Mcrovingorum ultimo, Pippinus rex Francorum lapoli, aliisque qure pervaserat, sanclo Pelro et
eleclus, et Suessionis a sancto Bonifacio archiepi- domiio papae per legalum suum Folradum reddere
scopo unctiis et consecratiis, regnavil annis xvn. coarctat. An. Fuld. Fredeg. cont. an. prwc
Ann. Fuld. Gest. reg. Franc. — Audogarius, primus 757 Haislullus rex, in venatu ex equo lapsus, in-
Constan-
Campidonensis coenohii fundator et abbas, locum teriit; pro quo Desiderius regnavit (260).
illum incolere ccepit (258). iiiiiis iroperator inler alia munera Pippino regi eliain
755 Pippinus rex perfidam rursus Saxoniara va- organum niisil. Ann. Fufrf.
758 Pippinus Saxonibus item superatis annualim
stal, ibique Hildigarius Coloniensis archiepiscopus ^
— ccc equorum censuni imponil. Ann. Fuld. — Romai
occisus cst. Ann. Fuld. Gripho, cum Ilaliam pe- a.
lere molirelur, a comitibus Pippini in valle Mau- Stephano .papre Paulus successit annis x. Anasl.
rienna inlerimiiiir. 7r. — Stephanus papa, pro au- 757; sfc et Gottwic.
xilio contra Ilaisliriftim Longobardorum regem po-
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
747 Curolns pro Dei amore mundo abrenunlians, manus... Lugduni obiit. Pippinus Italiam cum exercitu
in castro Cttssino monachum se fecil. pelens Haistulfum regem Papiw obsessumobsidesdare,
750 Pippmus Griphoni... Neustrim dedit. el res S. Petri sub sacramento reddere coegit. Ste-
751 Pippinus, missis... ignavis ejus regibus, con- phanus .. retliil.
suluit. Idem Pippinus, rex effectus, xvn annis re- 755 Haistulphus... vastans; pro qtta re papa lega-
gnavil. tos per mare ad Piypinum pro auxilio tnisit.
752 Auclorilate... ClittdericoPippinus... uttctus, re- " 756 Pippittus... Papim obsidel. e( Bavennam aliasr
gnavit annis xvn. Audogarius... incolere cmpil qtte urbes pervasas eum S. Petro el domino papm per
755 Pippinus rex Saxoniam... occisus est. Slepba- tegalum reddere conipulit.
nus papa... reges unxit. 757 Conslanlinus imp... misit.
754 S. Bonifacius Moguntinensis... Fresonibus prm- 758 Romm... annis decem.
dicaret, marturizatus est ub eis... annis xxxn. Curlo-
NOT.-E.
(255) Gottwico.nsis iri in monte Soracte faclum Annal. ectles., t-Vad ann. 752, et Eccard. Rer.
scribit, uti etiani Regino, scd brevi post ex illo in Franc, t. I, p. 497, nii et coronalionem Pippini a S.
Cassinum perrexit. Bonifacio faciain. Vi.l. Pag. ad an.751.
(256) Schcepflinus aliique Lanlfriduin hunc prirai (258) Yid. Mabillon. Amial. Bened., t. II, p. 159,
Lanlfridi au. 750 morlui filiuni, et Aleinauniae riti- 229.
cem ftiisse asserunt. Vid. Alsat. illuslr. p. 751; (259) Hrec coronalio anno seqnente die 5 Aug. ad
Eccard. Rer.Franc 1.1, p. 487, Calles, Annal., 1.11, S. Dionysii facta. Anon. apud Ilenschen, Exeg. prae-
p. 510. lim., ii, ad t. III Marlii, c. 4, n. 55.
(257) Legationem hanc ex Eginhardo parti sua: (260) Paulus Diac. ohitum tlaisiulphi anno priore
niroium adriiclo in alios annales derivaiam gravihus cor,s'gnat, uli et codex Gotlvvicensi»
ex causis de fide suspectam saliem habet Coiuiius
161 CHRONICON.— SiEC. VIII. 102
CODEX AUGIENSIS.
759 Waifarius, lyrannitlem in Aquitania exercens, A sancloriim Gorgonii, Naboris cl Nazarii a Paulo papa
pressuras ecclesiarum, prrcdas et incendia villaruni inipetravit. Annal. Fuld.; Noik. in Mariyr.
facit. Ann. Fttld.lt. a.; al. a. seq. — Sancliis Othma- 766 Corpus sancli Gorgonii in Gorza [al., Gorzia]
rus ahbas.a Warino et Rurihardo (261), consensu Si- ccenobio (2(i6) sancli Nabnris in Novacella, sancti
donii episcopi, inique damnalus et in insnlam Rheni Nazarii in Lauresham conditum csl. Annal. Fuld.;
Slein relegaius, migravit ad Domintim (262). Cujus al.'a. pr.
abbatiam curo Sidonius episcopus et abbas lemera- 757 Pippiuus in Aquitania Lcmovicam urbem ex-
rio ansti invasisset, ante altare sancti Galli profluvio ptignatam capit. Annaf. 124 Fuld. — Romre Pau-
venlris percussus inleriit (265); pro quo Joannes, lus papa obiit, pro quo Slephaiius sedil anuis iv.
Atigiensis itcm monachns, episcopalum 123 el 768 Pippinus, occiso YVaifarioet subacta Aquila-
ulramqiie abbaliam accipiens, prrefnil annis xxi; nia victor reriiens, vui Kal. Octoh. Parisius obiit, ibi-
qui primum Romanre setlis privilegiuro Atigiie ab que sepeiitur anno astatis i.iv ; pro quo filii ejus,
Adriano papa impetravit. Hepid. an. 758; Gollw. an. diviso rcgno, Carolus Magntis aroios XLVI,el Carlo-
760. manniis lv annos regnavit. Annal. Fuld. (267).
760 Pippimis Aquilaniam, seu YVasconiaminva- 769 Carolus et Carlomannus Hunoltltim Aquita-
dens, Waifarium, qure injuste invaserat, sacramenlo R iiire ducem bcllo vicluni capiunt. Annal. Fuld. —
reddere romptilil. Annat. Fuld. Corpus sancli Othniari abhatis, post x annos, in in-
761 Waifarius, sacranienta postponens, cuncla sula (jua obiil, incorruplum repertum, ad monasle-
qure pottiit usque Cavillonem ferro, prreda, igne va- rium sancti Galli translatiiin est. llepidan. an. 768,
slavii. Annal. Fuld. al. an. 770; Walafr. Slrab.
762 Pippinus, cum filio Carolo Aqtiiianiain itcm 770 Carolus filiain Desiderii regis Longobar'o-
peiens, plurimas urbes capii, et plures sibi rebelles rniri, ariducenieBertha malre sua, uxorem duxit, sed
<!omtiit.Annal. Fuld. slalim eam rcpudiavit. Annaf. JFufrf.Eginhard. in
765 Tassilo dtix, de exercilu se subduccns, Baj'oa- ejus Vita.
riam repetit. An. Fuld. 771 Caiiomamius rex obiit, et Remis sepclitur.
764 Iliems frigore sreva et ullra solitum prolixa Carolus synodiini magnam colligit (268). Egintt.
hoc anno accidil. Pippinus masmim convenlum Annal. Met. Franc.
Carisiaci habuit (264). 772 Carolus Saxones pelil, Ercsburg (269) ca-
765 Roudgangus [al., Hruodhgangtis seit Chro- stnim ccpit, idohim coruiii, Irminsul dictum, riiruit,
degangus], Metensis archiepiscopus (265), corpora el la!>oranlem]siiiexcrcilum, clatis divinitus in sicco
C0.V1PENDIU.V1 EX CODICE BEP.NOLDI.
759 Waifarius tyrannidem in Aquilania exercuit. (] 768 Pippinus, subarta Aquitania, \uKal. Oct. obiit,
S. Othmarus...temerarieinvasissel... venlrisobiit,elc, anno mtatis i.in...; IVannis regnavit.
ul Aug. 769 Corptts S. Oiltmari. . inventum... translatum
760 Pippinus...invaatt,el i aijariuminjusleusur- est.
pala sub sacramenlo reddere coegil. 770 Carolus... Longobardorum, uxorem dttxil, sed
761 Waifaritts iterunt lyrannidem exercuit. postea repndiavit.
762 Pippinus... pelens multas urbes ibi ccoil. 771 Carlomanus obiil... collegit.
764 Pippinus... habuit. 772 Carolus Saxones petiit, tindc arceptis obsidibut
765 Rudgangus Metensis episcopus, ctc, nt Ang. rediit. Romw posl Stephamtm Atlrianus primus papa
766 Corpus S. Gorgonii in Gorzia, ctc, nt Ang. stilit annis xxiv.
767 7{om<cPaultts... annis iv (270).
NOT/E.
(261) Hoscamerrennnlios fiiissescribitGolristaliis, D cam ari hunc anntiin revocandam ccnsct.
ex Ekkehardo De casibus S. Galli, cap. 1, qui, teste (266) Hisloriam biijus translationis in Gorziensu
YValafridoin Vila S. Olhmari, rnnc temporis loius Lotharingioe olim iiiouasierium scripsi anonymus
Atamanniwcurwn adminislrabant. Vid.Gerbeiii Ilisl. qiiitiani ejusrieni monachus, quani legere est apud
Nigr. Silv., t. 1, p. 58 seqq. Mabillon. soec in. Bened. p. u, p. 204. Caeterumi\<>-
Vid. Iso De mirac S. Othtnari 1.1, c 5.
i262) Walalridus vaceila Hil.iriaccnse cst monasleriuro ad Mnscllam,
(265) Sidoniiim quidem ila pcrcussum a S. Fridolino condilum, quotl eliain S. Naboris in
scribit, non tamen ibi, seri in Augia defuncliim an. anliquis documentis vocatur, uli el Laurishaimcnse
761; obitus autem S. Othmari ex Isone 1. c ad au- S. Nazarii el Gor/.ienseS. Gorgonii.
nuin 760 perlinet. Yid. an. 720. (267) Posl annuin 768 coriices Murensis el Engel-
(264) Regino habel conventiun YVormatiensem, bergcnsis interserunt gcnealogiam S. Arnuffi, prout
qualis eliam fuil. Vid. Coucil. Germ. t. I, p. 125, ct eaiu Ilermanno prrenrisitnus.
V.ta S. Chrodcgangi. (268) Est is conveiitiis principiim Valcntianensis.
(203) Talein jam an. 755 a Slephano II papa i.i (269) Aliis Ilcrisburg in Weslphalia. Viri. Mei-
Galliis pr.Tsenle cuni usu pallii fuisse orriinalum scri- bom. de lrnrinsula Saxonica, t. III Rer. Germ.
li! Anastasius in Yila ejusdem papre. De hac vero (270) Eleciio Siephani coniigit ;>Aug. a. 768.
iiansljtioiie viri. Baronitis ad an. 764, et Pagius, qui
103 HERVIANNT
CONTRACTIAUGIENSISMONACIH 1C4
CODEX AUGIENSIS.
quodam lorrenle aquis, reficere meruit, acceplisque A bactis, obsides accepit. Fuldis Slurmi abbas obiit,
pro pace xn obsidihus, reiliit. Ann. Fuld. — Romre et Bagolf [«/., Baugulfus] successil. Annal. Fuld.
posl Stephanum Adriaims papa sedit annis xxiv. Laurish.
773 Carolus, ab Adriano papa pro defensione re- 780 Carolus, habito in Saxonia convenlu, el <lis-
riun sancti Petri rogatns, Italiam petit, et, clauslris pnsilis lani Saxonuni quam Sclavorum rebus, ipse
Alpium vi polilus, Dcsiderium fugienlein Papire Romam orandi graiia adiil. Annal. Fuld.
125 obseriil, el ipsc Romam orandi gralia adiens, 781 Pippinus filius Caroli Romaeab Adriano p.ipa
Pascha inibi celebravit (271). Annal. Fuld. baptizalus esl, el cum fratre Ludovico rex iinctus.
774 Longobanli cuin Dcsitlcrio rege suo Carolo Tassilo, dux Bajoariae, fideni suhjeclionis Carolo sa-
sc tradunt, anno ex qtio Ilaliam cum Alboino rcge crainenlo et obsidibus firniat. Aitnal Fuld. — Con-
intraverant ccv, ipseque regno corum et ihesaiiris stantioe cpiscopus el abbas Joannes obiil; pro quo
polilus, abducto secum rege cum conjnge, victor Egino episcopus annos xxxn, el Petrus Augireabbas
rciliit. Annal. Fuld. Mel. annos v, el apud sancliini Gallum Roudperlus abbas
Saxoncs paclum frangentes Hessios petunl; sed annuni i prrefuerunt. ltepid. — Inler alia prodigia,
ecctesiam npiitl Frileslar, a sanclo Bonifaciotledica- cruces miiltis in vestibus apparent. Sanguis e lerra
tam, Deo prohibenle incendere neqiieunt. At. a pr. JJ ct aere iliixisse diciiur. Annal. Fuld.
— Corpora sanclorum Gordiani el Epimachi de 782 Carolus itero in Saxonia conveniiiin hribens,
Roma in Alamaiiniam translata suiit (272). — Ec- legalos Danoruin et lliiiinoriiin audivil. Quo reverso,
ciesia sanctiNazarii Laureshain dedicata est. Annal. Saxoueslegalosejus, iu Sclavoscum exercilu missos,
Fuld. persiiadenle Widikindo, commisso praelio, non sine
775 Carolus lale Saxonum lcrras vastat, et duo- niagna clade sua interimunt; ob quoruni vindiclain
bus eos procliis vasla stragc superat. Roiidgaudus Carolus Saxonum qualiior inillia et quingentos de-
(273) Longohardus Ilalire rcgnuin affeclal. Annal. collare jussil. Annal. Fuld. Met. — Apud sanclum
Fuld. Reg. Gallum YValdoabDas praefuil annum l et dimidium.
776 Carolus item Ilaliam pelil, et Roudgaudiim Ilepid.
viclum occidil. Saxoncs itero rebcllantcs Caroli 785 Hiliigard regma uxor Caroli n Kal. Maii(274),
prresiriia bello petunl. Annal. Fuld. et Berlha maler ejus iv Id. Jul. obiit. Carolus item
777 Saxoncs inulla taurieni eoede perdomili Ca- Saxones bis acie confligens magna 127 slrage vicit,
rolo subdunlur, et Chrisiiani efliciunlur, se suaque Fastradamqtie eo anno duxit uxorem. AnnaL Fuld.
oninia iradenles, si ullra fidem violarent. Annal. el Mel.
Fuld. C 784 Junior Carolus a palre in Saxoniam missus
778 Carolus llispanias bello pelit, et, obsiriibus YVestfaldospraeliovicil, et domtiit. Annttl. Fuld.—
acccplis, Wasconibusque el Narbaris (Navarris) su- Apud sauclum Gallum YVerdo abbas prrefuit annos
bactis, rediil. Annal. Lutiresh.— Inlerini 126 Saxo- xxv. Uepid.
ncsitem rebelles duce YVidikiinloFrancorum terini- 785 Widikind Saxo, ad deditionem Carolo ve-
nos usquc ad Rhenum vaslant; seri iiisequente regis niens, bapiizatus est, el tola Saxonia subacta est.
exercilu magna ex parle cocsifugiunt. Annal. Fuld. Conjuralio oricnlalium Francoruni conlra Carolum
779 Carolus ileui Saxonibus pugna victis el su- oiia et com])ress:>est. Annal. ^uld, Eginh.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
773 Carolus ab... petiit, et, Dcsiderio rege obsesso 780 Carolus dispositis rebus Saxonum el Sclavo-
Papim, ipse Romam... ibi celebravit. rutn, ipse... adiit.
774 Longobardi cutn Desiderio rege eorum Caroto 781 Pippinus filius Caroli Rommctb Adrtano papa
se tradunt, anno ccv ex quo Italhm cum rege Alboino n bapitzalur, el ab eodema baplismo suscipilur, et cum
iiitraveranl. Corpora SS... translata sunt. fralre Ludovico rex ungilur. Consianliw... prwfue-
775 Carnlus Saxoniam i.erum rebetluntem vaslat. runt. lloc tcmpore cruces appartteruiit muhis in vet-
776 Carolus Rudgaudtim regnum Italiw affeclan- tibus. Sanguis... dicilur.
lem occidil. 782 Carolus Saxonum 4500decollare jussit. Apud
777 Saxonet tandem multa... e/ficiunlur. S. GtillumWuldo abbas prmfuil antio uno.
778 Carolut Uitpaniat peliit, quibut tubactit re- 783 Hildigati...Julii obiit.
dil. Saxones ilerum rebetlant. 784 Junior Carolus... Westphalos bello domuit.
779 Carolut ilerum Saxonet tuperavil. 785 Widikind... baplizalus est.
KOTJE
(271) Hoc ultimum speclat ad annum sequentem. p. 448.
_(272) Locum indicat Goilwicensis codex, nempe (275) Roigaudns, seu Rotgausns, dux erat Fcro-
Ctimpidonam. Vid. Bolland., l. n. Maii ad diem 10, Juliensis. Vid. Coimii Annal. ad h. 2.
eiMubilt. Aunal. Bencd., t. ii,p.228, seq.; il. t. iv, (274) YiJ. Bolland. 50 Apiil.
105 CIIRONTCON.— SJEC. VIII. 166
CODEX AUGIENSIS.
786 Carolus misso per Aululfum [af., Audtilfum] A 794 Synotlo roagna m Franconoiurt habita, hrcre-
exercitu Britones domuit, et ipse Romam orandi gra- sis item Feliciana daronata est. Annal. Lauresh. —
lia adiil. Auclores conjuralionis contra Carolum Faslrada regina morlua et Moguntiaci scptilta csi.
diversis pcenis mullantur. Lullo Moguntiensi ar- Pseiidosynodus Graecorum(275), pro adorandis imn-
chiepiscopo Richulfus successil aniiis [suppl. xxvn]. ginibus hahita, ab episcopis tiainnala csl. Carolus
Augire post Petrura Waldo abhas oclavus praefuit ilcm Saxonibus subactis lertiam virorum pancni
annis xx. Annal. Fuld. tr.inslulit. His temporibus Alcwinus, qui ct Albinus,
787 Carolus, Benevenlum petens, obsides acce- apud regein cieterosque vita et doctrina clarns ha-
pit. Ruoddrud [al., Rolrudis] filia ejus Conslanlino belur. Aniial. Fuld. £ginh.
imperalori desponsalur. Eclipsis solis xv Kal. Oc- 795 Saxones, cum Wilzam ducem Abodritarum
lob. Amiaf.Fuld. ad regeni Carolum venientcin peremissent, vastaia
788 Tassilo dux Bajoarirc, infidclilatis et perjurii ilcm regione sua puiiili obsitles tradunl. Iliiiini quo-
convicliis, a Carolo ducatti privatur. Grrecorum que niissis lcgalis se cum lerra sua ipsi traduiil;
excrciius a Francis ct Italis vincitur. Ilem Htinni, Chrislianitaicin promilluut. Annal. Fuld. Egiuli.
qui ct Avares, a Caroli vincuntur exercilu. Aunaf. 129 790 Romre, tlefuncio (276) Adriano papa,
Fuld. Naz. B Leo III papa sedit annisxx. Principibus tliinnoruiii,
789 Carolus, valido undique collecto exercitu, Cagano cl Jugurro, civili bcllo percmplis, terra co
Albiam fluvium trausit, et Sclavos, qui Wilzi ilicun- rum oronihusque Ihesauris Caroitis, per Ehericum
tttr, proeliisprotrilos subjugavit. An. Fuld. Eginh. Forojtriiensem ducem et Pippinuni filiuni suuni, po-
790 Hunc annum Carolus sine bello YVormatiac liltis cst. Tudun quoqiie priuceps corum, ad ipsiun
quictus transegit. Annal. Fuld. vcniens, cum populo suo baplizalus est et honoiificc
791 Carolus, trifariam diviso exercilu terras Hun- ad sua reinissus cst. Saxonia cliani ilerura rebellis
norum ingrediens, ferro ct igne devaslat. Annal. ab ipso pervasa vaslalur. Annal. Fuld. Eginli.
Futd. Loisel. 797 Barcinona urbs llispanire Carolo rcddita csl.
128 792 Synodo Ralisponre collecla, hreresis Constanlinopoli Constaiitinus iinperator a Graecs
Feliciana riamnala est. Concil. Germ. 1.1, p. 287.— cxcrccalur. Saxonia item a Carolo usque ad Ocea-
Coiijuratio Pippini conlra palrcni Carolum detecta nuro vastala, et in dcdilioncin per obsides rccepta.
et supplicio auctoruin punita est. Annal. Fuld. An. Fuld. Tlteoph.
Eginh. 798 Carolus in Saxonia cum cxercilu hiemavit,
795 Pugna inter Sarracenos et Francos in Golhia, et Trausalhianos Saxoncs, qui legalos pjus coni-
Sarracenis superioribus, conimissa est. Saxoncs prciicndcrant, late vastavit, el pcr lcgaios suos con-
item inore suo rebellant. Annal. Futd. serto praiio qiiatuor millia ex eis occidil, rclitiuos
JOMPENDIUMEX CODIC.CBiiRNOLDI.
786 Larolus tterum Romam ivit orandi grulut. Au- C 795 Saxones... rebellanl.
gicr... annis viginti. 794 Synodo... Feliciana damnata tst. Psendosy-
787 Rudtrud filia Caroli... desponsalur. nodus... damnata est. His lemporibus Alcwinus...
789 7/oc anno Carolus LXXXIII pene canonum capi- Iiabetnr.
tula totius regni sui episcopis transmisit, ul ejus 795 Iluiint missis tegatts se cum lerra sua Caroto
auxilio corrigenda corrigere possenl (277). Iradttiit, el Christianilatcm promiilunl (278).
790 Hunc annumCurolui Wormatiw quietus trans- 796 Bomm, defuncto... ctiiuisxx.
egit 797 Conslanlinopoli... excivcutur.
791 Carolus terram Hunnorum aevastat. 798 Helena mctler... pace misit.
792 Synodo... damnata esl.
NOT/E.
(275) Inte.igitur nic conciliuin Nicrcnum n, an. D tcm cnm decretis S. Rontanorum pontificum Siricii,
787, procultu SS. imagiuiim habitum, et a Palribus iunoceiiiii, Zosiroi, Bonifacii, Cceleslini, Leonis, Ui-
Fraucofordiensibus perpcram intelleclum. Conc. larii, Simplicii, Felicis, Gtiasii, Anastasii, Syinma-
Germ. l. I, p. 288. chi, Iloiniisdre, Gregorii. liiinc libium quidam
(276) Scilicel vmKal. Jan.,cui allera uiox riie suc- Adrianum cogiioiniiiaiii. > Coriicem huuc Ilarzhciiu
cessit Leo; quod adeo adhuc ad fiuem prioris anni sua; colleciioiit Concilioruiu Geiiiianise, l. I, p. 191,
peiiinel. inscruil; in quo laineii poiilificuni decrela non ha-
(277) Sunl hrec capilularia Aquisgranensia hujus benlur, quae vero exhibel intcr episiolas pontificias
aiiui, quac exstanl iu edilione Baluziana el passiiu ad Eedesias Gerniaiiiie deslinatas. Pergit cilata
in colleclionibiis conciliorum. nuta : Ideni Carolus duos libros ex Iractatibiis seu
(278) Circa hicc lcmpora in margine codicis Ba- sermonibiis SS. Patrum per Pauluin Diacoitcmsiiuiii
varici legiiui- sequens nola, priinaeva, ul vitlelur, collegit, eo quoil quaiibet apocrypha, nollet legi in
maiiii ascripla. < Sciendum Carolo inagno Adriaiiuiu ecclesia. Nam pra-dicti duo libn per ciiculiiin auui
pap.nii Romre librum dedrtse continenteni Canoues singulis fcslivitaiibus pene sive jejuniis ad noctur-
apostoloruiii cum conciliis Nicaeno,Ancyrano, Nco- nales lecliones suilicere. possunt cum Bibliotheca.
caesaiiensi, Gangrcnsi , Anliochciio, Laodicensi', Perfecli siint aiitem illi duo libri unno Doiuini 808. >
Coiislaiiliuopolilano, Chalcedonciisi, Sardicensi, el iiuc llomiliurium Patili Diaconi passiur cdiluui
quodJam exccrpiuiii ex Africanis conciliis coniineii- prostat.
167 IIERMANNICONTRACTIAUGIENSIS MONACIH 16«
CODEX AUGIENSIS.
pacem poslulare el obsides-iiare compulil. Iladcfuns \ — Augire sancli Petri basilica ab Eginone Vero-
[nl., Alfonsus] rex GallaecireCarolo prius munera nensi (280) episcopo construcla et dedicata est.
pretiosa itemque manubias suas pro munere niisit. 800 Carolus Hierosolymam ad sancta loca insi-
Helena [al. lrenc] matcr Constantini impcratoris gnia dona transmisil. 131 Ipse, dispositis per Gal-
cieoi legalos Carolo pro pace misit. Manri piralicara lici maris lillora contra piratas proesidiis, ad san-
exei-cerc incipiunt. Annal. Fuld. Lauresh. ctum Martinum gralia orandi venit,ibiquedefunctam
799 Leo papa, ul fama esl, in Lilania majore a Luilgardam (281) conjugem sepelivit. Inde Romam
Roraanis lingua prrccisa excrccatur, sed per YVirun- pelens, Leonem papam se cle illalis, et non probatis,
duin abbateni el Winigisum Spoletanum ducem ere- criminibus sacramento purgantem sedi suoerestituit,
ptus atque in Saxoniam ad Carolum perductus est. ibique hiemavit ; Pippino filio in Campaniam prae-
Anast. Met. — Ehericus dux Forojnliensis a Libur- datum misso. Ann. Fuld. Eginh. Anast.
nis pcr insidias occisus est. An. Met. Egitth. — Gc- 801 Carolus, in die nalalis Domini (282) a Leone
roldus (279) quoque prrefectns Bajoarire, signifer et papa corona imposita, prinius regiun Francorum
consiliarius Caroli pius et religiosus, contra lliiinios Cresar Augustus imperator, Romanis Iaudes
pugnairs occubiiil, Augiieque, 130 <l,,am mullis, succlamantibiis, appellatus esi. Qui postea juxla le-
imxerat ilonis et prrediis, sepultiis. — Baleares in- B ges Romanas (emeralores Leonis papoecapitali sen-
sulre, victis amilio Caroli Mauris et Saracenis , libe- tentiae addixil; sed, precibus ejusriem pap;e vita
ralre sunl. Brilannia cismariiia minor per Widonem concessa, in exsilium eos relegavit.Terrremotus ma-
ducein Carolo subjicitur. Palriarcha Hierosolymita- giius n Kal. Maii factus est. Annal. Fuld.
iius reliquias de sepulcro Domini, el Azan, prrefeclus 802 Helena [Irene] imperatrix de Constantinopoli
civilatis qure dicilur Osca , clavcs urbis et alia legatos itemad Carolum imperatoreni pro pacc nii-
prreclara munera Carolo mittunt. Ann. Fuld. Eginh. sit, el ille vicissim inissis ad eain Jcsse cpiscopo
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
799 Leo papa... excmcatur, el per quosdam libera- tis... reslituit.
tus in Saxonittm ad Curolum esl perdttctus. Geroldus 801 Carolus... eos relegavit. Terrcemoius faclut
prwfeclus... sepultus est. — Patriarcha... Domini cst secundo Jiat. Maii.
mittit Carolo regi.
802 Aaronrex Persarum inler atia munera elephan-
800 Carolus Hierosolymam insicjnia dona trans-
tem Carolo imperalori misit.
inisil, el Romam petens, Leonem papam se rfe ei ilta-
NOTiE.
(279) Codex Gottwicensis : Gerofi Pnssinitts signi- C tum anonymum, in Oriente et Occidenleopibus et ho-
fer Caroli in pugna occidilur ab Hunnis. Suspicabar norihns aiictum. Forte is ipse esl. Odalrih comesari
scriptorcm, littcrarum siinililiidine decepium, Pussi- d. 5 Febr. notalus in NecrologioAugiensi. Geroidirn
nius exarasse pro piissimus, quoil hahei Mellicensis: quoque Piisscnium comilem ex Augiensibus Annali-
veriim Maiiinierius in Lcxico tesiatur Geroldum bus nominat Rariertis in Bavaria Sancta, p. 76. De
hunc Hihlegardis regime fratrem, Bajoariie ac Stic- eo plura afferl Coinliiis, Annal. Franc, t. VI, p. 22.
vire prrefeciuni, arccin in moiile Bussen habuisse, De palre vero Geroldi et Hiiriegardis altuin apuri
aique se ab eo conritem de Bussen scu Bussinium scriplores silentiiim, tx quibus id iiiium constal, no-
iiiinciipassc. bilissiniuin Suevuin seu Aleinanmira fuisse, quein
Firinari iri videlur ex qualicunque charla Cnroli IIIIIIS, quod sciam, Bruschius (Chronol. iuonast.
magui pro inonasierio Augiensi riata VVormatirean. Germ. p. 65) llihlchrandum polenlissinium Siievoruni
811, in qua nieinoralur Beiiholdus comcs Bussensis, tliicein appellai, pairem Hil.legarriisconju^is Carolt
Gerohli nostri lilins, <|iri lenuerit prrefeciuras 7't'r- SL, el Adelindre,qiiie Biic.chatigienseccenobiumcon-
meitdingensem,OIi(faigensem,'Unlingensem,Aliheimen-didit. Cum vero ex Hermai-.no,ari an. 902, Iric par-
sem el uliorum locorum ad eas per.incnitim, quive thenon ab Atlelinda primum ineiinte sieculo x sit
in illo moutis Bussentractu sili snul. llilricgairiis rc- fiinriatus, asserlum istud a se ipso corruil.
gina, Gerolrii soror , ahneplis eral Goilcfririi riucis (280) Mahiliouius,annal. t. II, p. 590, exintle su-
Aleiiiamioruin, leste ibegano t!e vita LurioviciPii spiciiiur Eginoiiein prius fuisse nionachum Augien-
c. 2. (DtichesneScript. Franc, l. II p. 274), (iliasci- seiu ; <Iequo laiacu praeter noiiicn nil liahet Lghel-
liccl Immre , qiiain gentiil Nebi princeps, de quo lus, llal. Sac. I. V, p. 740. Potcral facile a Carolo
supra ad on. 724, qui piitrem habebat Piinchin- D M. Longobardis liuic imperanle ex riilecta sibi
giim Golheliidi Aleinannireriiicis filium ; imdc ipsa Augia Veronensibus cpiscopus riari Egino : qui
:-x tiobil.ssimo genere Suevornm oiia ilicilnr coac- uliiim jam hoc anno cpiscopatu relicto m Aiigiam
vis scriploiibus, qui tamen ejus patrcm haud iionri- concesserit, ac cellam inleriorcm ihi condiilerit, ui
nant. Geroldum vero ejus fratrem liiisse conslat cx asseril D. Weiidenlhal, Auslr. Sac. p. 1, p. 106, in-
visione VVelini Augiensis moiiachi a VValafri.o ceiiiim adhuc esl; ipsuin sallein a. 796 synodo Fo-
Straho an. 825scripta (CanisiiLecl.auliq., t. II, I. n, rojuliensi inlerfuisse testaiurCoiniius, Annal., t. VI,
p. 75>, ulii siinnl ejus cpiiapliimn habclui', quotl il- p. 546. Juxta Panviniuni laiiien circa ann. 80u jam
liini Kalenriis Septembris pereropium inemoral. cpiscopus erat Raialdus scu Ralolrius, qno procu-
Aliiim quoqtie Hilriiganlaeregintc fratrem Uldaricmn rante S. Zenonis basilicam si non sedilicavit, restau-
seu Piildericuin sistil anonymiis San Gallensis nio- ravit saliero Pippinus Imlire rex.
cachus, I. n De gesiis Caroli M. a. 14 (Duchesne, t. (281) Gotiwicensis diero roortis addit secundoNo-
II, p. 107, elBouquel, t. V, p. 104),quiu lanicn ejus nas Juttii.
(lignitalein exprimat. Suevoruiu reguliim appellat (282) yui ad prinrcm at!h::cannum noslro compu-
Adlzruiller, ». i, I. vm, n. 23, pluriinis, juxtn cita- lanrii modo pertinebat.
169 CHRONICON.— S.£C. IX. 17!>
CODEX AUGIENSIS.
Anbianense et llclingaudo coroite pacem finiiavit. j\ tiosa iniinera aiiificiosiim salis Carolo impcratori
Aaron rex Persarum inter alia uiunera elephanluiii misil liorologium. Classis a Carolo impcralore missa
imperatori Carolo misit. Franci Traiisalhianos Mauros item in Cor.sica conimisso prrclio mullis
Saxones vasiant. Fuliis Baugolfo ahbaii Raigarius crcsis, fugavit. Annal. Fttld.
successit. Pa-rliniis palriarcba FoiojuLiensis , seu 808 Godafririus, rex D.inorum et Norlmannorum ,
Aquilciensis obiil. Ann. Fuld. — Egino quoque Ve- multo militum stiorun; damuo ciim Abodrilis bcilo
ronciisis episcopus hac viia riecessit Augireque in conflixit cl vicit. Carolus Junior Linones et Sincl.iin-
basiiica cellrc sure scpullus csl (285). gos, qui ad Godafiirium defecerant, vastavit. E.;r-
805 Constaiitiiiopoli rieposita Helena Niciferus[af., dolf, rex Nordanurobrorum, regno pulsus, prinio ad
Nicepborus] iniperalor facliis, legalos Caroli iinpe- Carolum iniperatorem ac deintle Romani questum
raloiis suis arijunciis firmata pacc remisit. Quos ille venit. Annal. Fuld.
suscipiens, compacio pacis lilleris manriato diiuisit. 809 Ludovicus filius imperatoris Hispaniam peliil.
AH. Fuld. — Sanguis Domiui Mantuaeinvenlus Ca- Eardolf iiircgnuin 133SU1,D3 perlegatospapoecl im-
JOIOiinpeiatoii nuntiatur ; cujus rei verilatem per- peralorisrciniitiliir. Quaestiorie processione S;jiriins
quirenriam Leoni papae impcrator demandavit. Qua sanclisynociohabila (286)vcntilaltir.Iniperatorcoiitra
occasione arre(>to ilincre papa ad iinperalorem ve- g Godafririuli)castrum Escsfcid'(287)trans Albiumacrii-
nil, ct cum co natalem Domiiii Carisiaci celebravil. ficat. Trasico dux Aboriritarum cum fortiler nmltii
Aniiul. Fttld. a. 804. conlrapcrfugas Gotlafridisui squedescrlorcsfecisset,
132 *>04 Doniiius papa niagnis ab imperatore a inilitibusejusdolooccisusest. Annal.Fuid. — Apuri
iiiiiiicribiis tionatus per Bajoariam rediit. Carolus sancliim Gallum Wolfleo (288) abbas prrcfuit an-
iniperalor-Tiunsalbiaiios Saxones cum nmlicribus et nos iv.
uatis in Franciaiii transtulil, et pagos eorum Abo- 810 Ruodrirud filia imperatoris vin lri. Jiuiii obiil.
driiis dedil. Richpolo Trevirciisis arclriepiscopus Godafridus missa magna classe Fresonibns, :er prrc-
oiiit. Aititul. Fuld. i lio viclis Irihuliiin inipostiit : cui cuni iniperator
.805 Carolus Jiinior a patrc missus Bocniiam, oc- Carolus jam cum exercitu occursarct, cliplias queiu
ciso rege Leclione, siibjugavil.ImpcralorCaganoapud Aaron iniscrat, subito morilur, classiscpie reversa ,
llunnos priscuin lionorem rcdiiiriit. Annal. FulJ. el Godafririiis, qui se cum ipso impcratore aciecon-
S06 Carolas imperator intcr tres filios suos re- flicturum minitabaitir, tlomi a stiis pereropltis nun-
giiuin riivisil ^284). Carolus Junior Sorahos vasiavit tiattir. Castelliun quoqtie Hochbuoch (289) snpcr
et Miltducliduceiii eorum occitlit. Iiem niisso exer- Albiain situm ciim praisidio suo n Wilzis captum.
citu Boemia vastalur. Pippinus rcx filitis Caroli C Pippiniini qiioi|iie Jtalire regem filium siiuiii VIK
Mauros de Corsica insula peptriil. Ann. Fuld. — iritis Julii defiiiiciiini tliriicit. Ilispani, ilemquc Grreci
Angi;e, Waldonc abbate atl rcgcndum S. Dionysii per legatos ciun illo pacem firniaiil. Maxima houiii
ccenobiiim transposilo, Helio (2^5) noniis abbas prx- pcslilcnlia hoc anno facla. Heinniingus rex Dano-
fnil annos xvn. rum, filius Godafririi (290), paccm cuin impcraiore
807 Aaron rex Pcrsarum inter alia miilla cl prc- fecit. Aun. Fuld.
COMPENDIU.MEX CODICE BERNOLDl.
805 Sanguis Domini... celebravit. lificiositm Carolo misit horologitim.
804 Domimispapa magnis muneribtts ab,impera- 808 Eurdolf rex Nordanumbrortim regno putcj.s ad
tore ilonutus Romcimreditl. Carolum imperatorem qneslum eenit.
805 Carolusjunior a patre tnissus Boemiam subju- 809 Qiuestio dc... venlitaivr.
gavil. 810 Ilispctni el Grwci per tegitlos cum illo i>acent
80t)Carotut mtperalor regnumintcr tresfilios divisil. ftrinant. Pippinum filiutn suum, regem Italiw, mor-
8ii~ Aarou re.t Persarum cuin uliis mtineribus ar- tunm esse didicit.
NOT.-E.
(283) Scpultiiiin ejus cnni epitaphio arihiic visilur l) vcmbri liabita. Conc. Germ. t. 1, p. 590
in ccclcsia paroi-tiiali cclla: uifei ioiis, ijiioi! cuni (287) Eti.mi Essenfeltl dictum , quoi iiiinc cst
ectypo sanrialioriini ejus exhibctiir in Cels. Gerbeiii Lzehoc llolsatirc oppiilum
ilinerario. Obittis vero ejtis in Nccrologio Aiigiensi (288) In Raperlo nullibi abbas vocatur Wolflcoz,
uotaliir ni Kal. Mart. quamvis factus post Eginoiiem cpiscopus ahhatia:
(284) Vidcnria Caroli charta divisionis rcgnoruin huic fucrit insiriiatiis, eamque sibi conlra Gozbertum
aputl Qiiercetanum el Balu7.iutn. an- 816, defuncto Werdone elecltim per vim arro-
(285) Ex llcpirianno ail an. 802. 77cJrroepitcoput in gai-it, donec ei jussti Ludovici imp. renuiitiare fuil
consilioCuruliclarushubelur. Uii.lejamluniBusilcensi coactus. (Goldast. Scripl. i. i, p. 5.)
calhedrre admolus fuisse vidctur. ld sallcm cx YVa- (289) Apud Eginhardiim llochbucki et Hochbocki
laliirio eruunt Samniaiihani, Gall. Chrisl. I. V , p. vocalur, ac hoiiiernuiii !larobiir«um csse censetur,
983, Heitonem piiiisfuisseepiscopuin qiiam ahbaieiu, u!)i Aiualliaiius Trevirensis auno suq. ecclesiain
uti etiam lcibel Gotlwiceusis. Wuldvui abbaii Heito dedicivit.
Basiteo episcojiussitccessil. (290) In annalibus Fu!;i. et Mc:e;is. iiiciiur iiliiis
(286) Syno-.lush;cc est Aqiiisgr.jiiefisis mensc No- fratris ojus.
PATKOL.CXLili.
171 HERMANNI CONTRACTIAUGISNSIS MONACHI 172
CODEX AUGIENSIS.
811"Helto abbas Augire et episcopus oasile.T, cuni A <:t plcurcsi pulsatus, v Kal. Fchr. Aquisgrani ohiit,
Hugone et Haione, coiiiilihus (-291)Corislaniinopo- ibiquc lonorilice 135 scpiillus esl anno rclatis tx.xi,
"lim missus, Odoporicum [Hodceporiciim] suum scri- iregni XLVII,siibjcclic Iialirc xuv , iinpcrii xiv, in-
psit. Interim Niciforus [Nicephorus] imperator cum (diclione vn. Pro quo lilius cjus Luriovicus , coguo>
Vulgaribus pngnans oceisus cst. Tandem Michael menlo Pius, regnavil annis xxvn. Qui slatira auili-
imperalor factus IegUos Caroli impcraloris remittit. ilis el absoluiis gentiiun diversarum legalis, generale
Tres exercitus fausloomine in Linones, in Panno- ,colloqiiium Aquisgrani habuil, et niulla pcr lotum
nias , 134 '" Britones ab iniperalore miliimtiir. rcgnum pcrperam gesta correxit. Annal. Fuld.,
Carolus rex lilius imperaloris u Non. Decem. obiit. Eginh., Thegan.
Annal. Fuld. 815 Exercilns Ilcrioldo Danorum rcgi ad anxi-
812 Hemmingo rcge morttio, orto inler Danos de Iium a Ludovico rcgc niissus XL (296) olisides ab
regni priinatu prrelio, decem millia nongenli ct qua- hoslibus accipit. Qtiidam cx Romanis primoribus
draginla cecidisse feruntur. Michael imperaior, lcga- in iieccin Lconis papaecoujiiranles piiniiinlur. Ann.
lis Caroli remissis, suos ctiam paccm coiifirmatum Fuld., Laurish.
nrisit. Beneventani viginti quinque millia solidorum 816 Sorabijlcmque Wasconcs rehellare molientes
anri tributum Carolo persolvuut. Classis Danoriim B compriinunltir. Lcone papa in VIIIKal. Junii ("297)
Hiberniam invadens a Scotis vicla cst. An. Fuld. defiincto, Slephan.us seriil inensihus vn. Qui art
815 Carolus impcrator Amalhariura Trevcrensem Ludovicuin rcgem in Franciaro vcniens, Rciuis eum
nrchiepiscopum el Petrum Nonaiiiulanum ahbatcm impcralorem coronavit, niiiiicriliiisque cl aiuicilia
• ilem
Conslanlinopolim misit, qiioriiin OJoporiciiin niiiluo illi juncliis Romani rcdiit. Impcialoi: sy-
ilem scripttim habetur (292). Ipse Ludovicum filiuin riodo (298) collecla niulia de statu ct religioue
COnsorlem imperii , Bernhardum (295) quoqui! Pip- ccenobiorum bcne disposuit. Ann. Fttld. — Augi.o
pini (ilium, nepo(emsuum Italiac regeni fccit. Thcgan. basilica S. Marirc, a Ileilone abbate ci episcopo con»
— Quina (294) perroagna concilia Mogontiaci, Rhc- slructa, dcriicala cst
mis, Turonis, Cavillonis, Arelali pro staiu Ecclesin- 817 Stepliano papa ix. Kal. Febr. dcfuncio, Pa-
Tiim lieri jussit. Pons Mogontiaci supcr Rhcniim a schalis sedit annis vn. Eclipsis (299) solis Nonis
Carolo structus incentlio periil. Aunttl. Fuld. — Febr. facta , et comela visa csl. Legaii Leonis im-
Conslantire Egino cpiscoptis obii'.. Post qiiera VVol- peraloris de Constaiilinopoli prnpacc ad Luiiovicuin
fleoz episcoptis faclus est , qui ccenobium quoque vcnitinl imperatorcnt. Luilovicus imperaior Lolhi-
S. Gulli IV jam annis tcnuil (295). Apud saucluai riiim (500) priroogcniliim suiim iiuperii consorlero ,
Gallum Gozperlus abbas prrcfuil annis xxvu. C Ludovicum elPippiimin filiossuos Bajoarirc et Aqui-
814 Carolus imperalor magnus, cuiu prius ihe- tanias rcges pra:fecit. Sclaomir dux Abodrilaruin
sauros suos inler xxi archiepiscopalus rcgni sui cac- rcbcllal. Bernhardus rex Ilaliie rehcilare niolitns ,
lero3que episcopatus et Ecclesias divisisset, fcbrc ctim rebus suis despcrarct , palruo iroperalori ad
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
811 Iletto abbas Augimel episcopus Basilew, mis- Arelali pro slutu Ecclesiarum fieri jussil
tus Constantinopolim, Uodmporicum suum scripsit. 814 Carolus imperalor... qui stalim ge.ncralccollo-
812 Michael imp.legatis Caroli remissis, suos eiinin qttittm Aquisgrani htibuil, el mutta perperam gesia
patem, confirmatum misit. Beneventani 25000 solido- per regnum correxit.
rum anri tributum Carolo persolvunt. 815 Qttidum ex Romanis primoribus... puniunlur.
813 Carolus imperator... misil, quorum liber iline- 816 l.eone papa defuncio vm Kal. Jnn... corona-
raius , Hodwporicum iiem scriptttm habetur. Ipse vil, deinde Romam rediit. Imperalor synodo... ber.a
Ludovicum filium regni cottsortem fecit. Mortuo D disposuil.
Pippino filio ejus rege Italiw, filium ipsius Bernltar- 817 Slephano papu... annis vn. Legaii Leonis...
clum, nepotem snum regem fecit Italim. Permagna veniunl imperalorein.
concilia Moyuntiaci, Rheinis , Turonis Cavillonis,
N0T.«.
(29!) Turonensi scilicel ct Forojuliensi. Hello autem an. 815.
suhscribitur in leslamenlo Caroli M. hoc anno con- (296) Annales Fiilri. LXobsides numerant.
dito. Teslamcnium hoc, ul perhibel Eginhartlus (297) Annales Fuldenses hahent VIII Kal. Julii,
manifeslo errore, cum Siephanus ejus succcssnr
(Kaluz. Capit. t. I, p. 487), ronscripium est anno Jun. fueril ordinalus, obiil aiilem Leo ni
811. Hellonis Hodceporiciiminlercidit, Lcgatio Mi- jam 22
chaelis allero anno lacta. Eginh. Idus Jiiuii.
(292) Nuspiamediiuni legiturhoc Hodceporictim. (298) Est hrec synodus Aquisgranensis. Conc.
Germ. t. I, p. 450.
(295) Id jain anno priore facluin. Lab- Erlinsis Itinte fuit hac die, illa autem solis
(294) Cuncla hrcc concilia una serie recenset (299)
beus in sua collcctione t. VII, p. 1259, et Moguutta- conligil 19 Fehr.
cum llarzheim in conc. Germ. 1.1, p. 404. (300) Vid. cliarta divisionis apud Balnziuin Cri|iil
(295) Vid. ad an. 809, Juxla Ralpertum Gozber- t. I, p. 573.
tus primum tHi. 816, abbas eleclus est, cx Hepidanno
173 CHRONICON.— SJEC. IX. 174
CODEX AUGIENSIS.
deditioiiein venit. Ratgarius Fuldensis ahbas a fra- j\ tspalium leucre unius in modum aggeris intumrjit.
tribus accnsalus et conviclus depoiiilnr. An. Fuld. 137 Ludovicus impcralor tle puhlicis pcccatis
136 818 Beiiianlus rex , itero rebelljoiiis coa- suis i publicam pcenitenliamegil ct quoequein regnu
victus, judicio Francorum excaecaius morilur, com- 'isuo corrigenda correxit. Lolharius in Italiam, Pippi-
plicesque cjus diversis roodis puniti episcopique nus i diicla uxorc in Aquiianiam reges missi suiit.
dcposili suiil. Ludovicus imperator Cisniariuos Bri- Fiilriis
I Eigil abbas obiit, cui Rahanus, vir doctus et
tannos rebcllantes, exciso Mormanno duce corum, divinortim i lilirortim tractator cgregius, successit.
doinuit. Eclipsis solis vni Id. Julii facia (501). Ir- Anncil.Fuld. — AugireHellone abhatc ct episcopo
mingard impcralrix obiit v Non. Oclob. Fuldis Eigil privatam
] ct quielam vilam adoplanle, ErlcLaldtis
nhbas constituitiir. Annal. Fuld., The.gan. ahbas X prrefuil aimis xin. Ebbo Reinorum arcbi-
819 Sclaomir dux Abodiilarum exsilio damnalus cpiscopusgenti NortniaiiiiorumvcrbumDei prretlicat.
el regnuni ejus Ceaddrogo Trasconis filio dalum. Annal. Fttld.
Synodo Aquisgraiii (502) habita inulta de sla u 8-5.Loiharius rcx Italioc,roganle papa Paschalc,
Ecclesiariimel crenobiorunitractala sunt. Impcralor iniperator ab eo Roinae.coronatur. Luidwidus Tan-
Juriilh filiam YVelphicomilis riuxil uxorcm, ex qua noiiiae lyrannus, in Dalmatiam Iransfugicns, dolo
Carolum gcntiil. Exercitus in Pannoirias cou;ra B tlucis Prorincion pcreiiiptus esl. Inler alia prodigia
Liudwidiim [al., Liulwilus et Liutulfus] Sclavum teirienioius Aquense palatiura concussit. In lcrrito-
rcbcilaiitem parvo eflecbi iniliiiur. Pippinus lilius rio Tiillensi pucila quacriamduoriennisIriennio (501),
iniperaloiis Yascones rebcilanles suhjicit. Fulriis fcre sinecibo etpotu sana ct manihus suis laborans,
ccclcsia sancli Bonifacii ab Hcistolfo archicpiscopo permansii. In pago SaxoniaeFirihsazi (305) XXIII
dcdicala esl. Annal. Fuld. villre, ct in aliis provinciis ultra soliturn plures ful-
820 Tres exercilus contra Liiiriwiiiumcx diversis minecremaloe. Fiilgura crebro sereno cceio ccciriere,
parlibus imiuissi Pannoniain magiia ex paiic deva - agri praeter solitiim mtilii granriinc vastali, verisin-
slant. Bera comes Barcinonrc,rctis niajeslalis, duclle ler ipsara cl magiiis lapidibus qtiibusdam in iocis
convicius, cxsilio danmalur. Ex iniiiidalione pluvia- decidentibus. Peslilentia qtioque ingens facta. An.
rnm nimia oestilentia niagna cl fanies facta. Aniutl. Fuid.
Fuld. 824 Rex Yulgarorum Omortag pro pacc ad impc-
821 uiidoviciis imperator rcgnum inlcr filiosdi- ralorem Liidovicum inisil. Romrc Eugeniiis p..pa
vitlit, cxsilia relaxavit, dcbita ctinclis riiniisil, pos- post Paschalem scriit annisin. Uicmsprrclcr solituni
scssioncs in fiscum rcdactas resliluit. Lothariiis frigii!a ct prolixa. In tenilorio Aiigus:oJuiiensi gla-
fi iu> cjus uxoreniduxit. Thegan.— Ccadtlrago duce C cies dc acre cccitlisse dicilur xv pedum longa, VII
Ahodriiarum perlidire notalo, Sclnomir, cxsilio lata, II grossa.Liidovicusimperalor lilitiiuLolhaiiiiii)
revocatus taciusquc morbo, percepto baptisinale pro quibusdam corrigendis Romain misit. Ipse rebel-
obiit. Ann. Fuld. lauicin Biiiaiiniam ferro et igne vastans domuit.
822 I:i Thuringia ccspes Iongiludine L pedum, Anital. Fuld. — 138 AugiacWelinus monachus, o
latitudiiiexiv, allituriiue xvm, de loco suo xxv pedes corporc ductus ti rcduclus.post triduiim obiil; cujus
transialtis inieger iiivenilur. In orientali Saxouia visiones He;to cpiscopus prosa, ct Walalilridus
nocte qtiailam, juxta lacum Arnsco (505), lellus per heroico melro scripsil (506).
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
818 Ludovicus imperalor Cismarinos Britannos tone abbate el episcopo quietam vitam adoptatlte,
domuit. Erlebaidus abbttsdecimussuccessit.
819 Synodo Aquisgrani habita, multa de sltttu 825 Lotharius rcx... Rotnmcoronatur. Agri multi
Ecctaiarum disposila sunl. «. prwter solilttm grandine sunt vaslati, magiis lapidi-
820 Ex inundatione aluviarum pesiilentia magna bus elicubi decidenlibus.
[acla est. 824 Romm Eugenius papa posl Paschalem sedit
821 Ludovicus tmp. regnum inter filios divisil, annit tribus. Augiw Wetlinus monachiis e corpore
exsilia retaxavit, debita cunctis dimisit. ductus post triduum... Hetto ... scripsit.
822 Ludovicus... egregius successit. Augim Het-
KOTJE.
(501) Eclipsis ista pertinet ad 7 Jul., non vero ad Saxonire ronfinibns in Weslphalia collocatur, de quo
d. 8. • consulendum Chroiricon Gottwiceuse, p. 60u. Ex
II, p. 11.
(50?) Conc. Germ. I.habet hoc auleni loco erroris conviixilur Paullinus,
(305) Inde noinen oppiiium Arntsee, seu eumdem pagum in rnarchia Brandiiiburgica con-
Arensecin veleri marchia Brandenburgica, lacui huic stiiiiens.
atljacetis. (506) Hetlonis descriptio prosaica desideraiur;
(504) Annales Fullenses decem lantuin menses Walafritli autein carmeii exstat in Canisii Lecl.
babenl, uii et Annales Eginhardi, sed ad ann. 8:25 Aniiq. t. II, p. n, p. 204, nov. ed. Yiri. Coint.,
triennium ponunt. Annal.t. VII, p. 733.5
(305) Pagns hic allis Fritati dictus vulgo In
175 HERMANNICONTRACTIAUGIENSIS MONACIII 170
CODEXAUGIENSIS
825 Detn rex Vulgarorum legatos |>ro icrminis A bus 1 xi., et posl hime Gregorius IV papa seriil an-
rcgiicrum dirimcndis imperaioii niiltii. Wiomarcus nis xvi. "Annal.Fttld.
Britto, Francoriim terminos infcsiaiis, a miliiibus 139 823 Reliqi:i;r sancli Marcellini Aquisgrani
Lanlpcrli comitis in domo propria pcremptiis esl. ailalrc pltiriniis gloriiicanlur miraculis. Iinperalor
Imperalor cum liliis Godofridi pacem fecil. Anncil. Loihariiim filium ad (erminos Hispanirc conlra Sar-
Fuld. racenos, Lurioviciiii)vero'conlra Vulgaros iu Psn-
826 Ilem Vulttarorum rex legalos insolentius pro nonias ctim excrcilu misit. Ruplo iucatitc paeio
termihissineniurastaluciiriisimperalori mittit; quos Ciiin Noiiinaiiiiis fostlerc, castra noslrorum ah ipsis
imperator negligenlius rcmisit. Herioldus rcx Dano- direpta sunt. Amuil. Ful., Lattridi.
rum cum nxore el filiis et inagna suorum iniiltilu- 8i9 Aquisgr.ini lerrreinoius Sabbato sancio Pas-
dine Moguntiaci (307) baplizatus csl. Georgius qui- chx facltis. Generalis convcnlus inense Augusto
•dam presbyter Venelicus organum hyriraulicum Wormalioe ah impcralorc habitus. Yulgari ilem na-
Aquisgrani fecit. Rizo Golhus de ])alalio adSarracc- vihus pcr Dravum invecti Pauuoiiiam vastant. Lo-
nos se conferens rebcllare tenlavit. Hidowinus dc lliarius (ilius imperaioiis in Italiam proliciscitur.
S. Dionysio abba ab Etigenio papa ossa beati mar- Bernardtis comes Barcinoiicnsis camcrarius impcr.;-
tyris Sebasliani impetravit, qure, Stiessionis in ba- pj loriscontra volunlaloni Francorum factus. Anna'.
silica sancli Medardi locala, variis el innumeris re- Fuld.
fulscre roiraculis. Annal. Fuld., Laurish. 850 Dissensio principum conlr.i imperatorem pro-
827. Exercitus Sarracenorum Rizoni ad auxilium plcrBcrnardum rooia, ipso depulso, ari lempus rootli-
missus, Pippino rege tarriius resisteute, terriloria cum scdatur. Annal. Fidd., Vita Walw.— Corpus
Barcinonensiuni et Gcriiniensium vasiavii. \iilgari S. Marci cvangelistre suh noniinc Valentis inaiiyris
turbata pace Pannoniam pcr Dravum fliivium navi- Ralolius Veronensis episcopusa tliicc Vcnetioeirop--
bas invadunt, vaslanl sibique stibjiciunt.— Corpora travil, et ciini corpore Geacsii inariyris in Aiigiain
sanclorum inaiiynr.n Marccllini, ci Pciri (508) iu i.isulaii) aliulit (510). Basilica sancli Galli a Goz-
Franciam translala siinl inense Novembri. Ronirc perio abbatc incaipta.
post Eiigeiiiiim (509) Valcuiimis papa sedit die- 140 851linperalor, cocvenlu Noviomagi (511) ha-
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
826 Herioldus... baptizatus cst. Iliidovinus abbas C dies xi., er post hunc Gregorius pttpa sctlil ttimis xvi
de S. Dionysio.. . Medardi collocarit. Reliqttiw.. . miraculis.
827 Corpora. . . Iranslata sunl. lloc in anno An- 829 Aqttisaruni lerrmmotus Subbatosancto Faichtc
tegisus abbas in qualuor libellos collegil tam scrcn factus.
lares quam ecclesiaslicas leges, quas Caroms M. e.i 830 Corpus S. Mttrii... iusitlam tttttilit.
Ludovicus atque Lolliarius imperalores promulgarc- 851 Imperator omnes sibi comrurios Itonore pri-
runt (512). vundoanimtis ttim filiorum quttin caicroruin eoilra
828 Romw post Eugenium Vtileiitinus p,</>atedil se irriiatii.
NOT.-E.
(507) Nigellus et Tlicganus hoc apnd ingelnheim miticre polnil Ralolrius ejusricin pariter urbis epi-
facliiin scribunt. scopus. quam illuri S. Marei primuni ante bieiiniuiii
(508) Vid. Einbaiili historia hujiis Iranslaliouis Aiexandria Venelias translatum (Pagius in Cril.
t. lJnn. Bolland. d. 2. ad an. 820), elsi illius paiiein Augiensihus conceriat
(509) Paschali a 823 defuncto, Eugeniiis a. 824 D Coinlius Annal. t. VIII, p. 164. seqq., uhi pluribiis
successit, liuicqiie aun. 827 Valeiilinus et Grcgo- qiioque agit de SS. Senesio et Theopompo, quoitiin
rius. Pag. parilet' reliquire eadeni occasione primuiii Augi.e,
(510) De interpolalione suspecta est luvc narra- deinde Raiholrii cellre fuerint illalre. Ilas ex Oriente
tio, forte ex coriice San Georgiano scu Beiucl lo advectas ct an. 807 in monasterio S. Fuscre reconrii-
poslea addila; ceiie cliaraclcr a primteva liianu las scrihit, ubi RaiolJo quaeiam earuni pars multo
abire videttir. Aniiquus codex apuri Urstisiuni tan- ante obligeril, quam a. 911, exinrie Nonaniulam
liim- habet : Corpora SS. Valenlis el Sinesii in iransferrentur, quod fuse describil Ughellus Ital.
Augiam insulam deferuntur, seu , ul habct brevc Sac. t. X, p. 491, seqq. Uterque in Marlyrologio
chronicon San Gallense (Diichcsnc, t. III), corpor.t Rom. notatur 21 Maii, in Calendario aulein Pctcr-
SS. Vatenlisel Sinesii Augiam deveneruiil: ijuoi ad shusano die 19 April. ,et in Rheiiaiigieusi tlie 20
an. 829 jani refert Chronicon Augiensc : preriosa ejusdcm inensis. Vid. Gcrberti liin. Aleinan. Ratcltli
eorpora S. Vuleittiniet S. Senesiiin Augiuminsulam cella. ct t. I Monuin. Liturg. Alcin., p. 401,
vencrunl v frfus Aprilis. Annalisla vero Saxo :>A 472. Tiilcmoiit, l. II Obseivat. cccl., p. 98 c.t
an. 851 : Corpora SS. Valeniis, Sinesii et Theopontii 513.
in Augiam insittam delata sunt. Quod Valenlcm spe- (511) Juxta Theganum factum, id est in conveutii
clat, potius nnhi persuaserini illum esse episco- Aquisgranensi.
puni Yeroncnscin an. 551,26 Jul. dcfunctiim, quo (512) Haeccolleclio Iibris vn comprehcnsa exsial
die atlliuc coliiur. Cujus certe corpus, utpole in Capitularibus regum Francoruin, ex ediiio.ie
Vcronie coniliuin), facilius obtinere et in Augiahi , Baluziana.
177 CIIRONICON.— StJEG. IX. 178'
CODEX AUGIENSIS.
bito, oniiies quisibi conlraiii fiicranl, honoribus pii- A < Antwerpain urbem, cl in ostiis Mosacsittnn Willani
va-.it, q-.iostlam etiam prrediis spoliavil, qiiosiain |
|a/., YVilhani]cmporium incendiint, et a Fresonibus
exsiliorelegavit, aniiiiosque lam fiiioruin <]uamcrcte- tribuium
1 accipiunl. An Fuld. — Atigire Heilo Basi-
rorum comra se et Juriith uxorem suara gravilcr 1 episcopus obiit et sepelilur (521).
lere
irritavil. Annal. Fuld. 837 Ticiuum III Kal; Jan. octies noctti treinuissc
852 Imperator cmitt-a filium Luilovicum cum dicitur. < Multiprincipiiro Iialirc uiorbo abstnnpti. Co-
exercitti Augtisiain Vindelicam venil: quo resislenie, i
meia in signo Librrc visa (522). Nortmanni in YVal-
conira Pippinum alierum (ilium ad Aquilaniam se cra < [al., Walacria] insula commissa pugna xv Kal.
convertit eumque regno piivavit. Sori inde reriiens, Julii > niullos inlerimunt; ileinque Dorcslalum va-
timore filioruin uxore abriicata (515), difliculter stantes' tribuliim a Fresonibus accipiunl. An. FulcL
Aqnense palaiimn rcpeliit. Eclipsis solis n (514) 858 Terracmotus xv Kal. Febr. vespere factus.
Non. Maii et Lunre xtti KAI. Junii facta. Annal. iNavesconlra Nortmannos aeclilicatoc.Imperalor op-
Fuld. I
timam parlem regni filio juniori Carolodedit. Annctl.
i
835 Imper.itor, recepta uxore, contra lilios ad se Berlin. an. pr. — Lotharius el Ludovicus fratres in
venire volenles, colleclo exercilu in Alsatiam arma Tridenlina valle inler se colloquium habiiere. An-
comuiovit: ubi venicnle cum liliis Grcgorio papa, JJ nal. i Beiiin. an. pr. —Imperator, habito Noviomagi
imperator a suis proditus ac relictus in filioruni suo- conveniu, consilio quortnndam Ludovico (ilio re-
rum polestatem devenit. Annal. Fuld. \gnumorien(aiium Francoriim, quod ab eo acceperai,
854 Imperalor judicio episcoporuro armis dcpo- inlerriixit : qnotl ille invitlia pravoruro faclum sciens,
silis, ad agendain pcenitentiam incliiditiir (515), et ciini iricm regnum invasisset, impcralor colleclo
uxor ejus in Italiam relegatur; sed niox oestate re- icxercitu vi etiin expellcrc statuit. Pippinus rex A-
cep;a uxore, et arinis Lotharium filiuiu in Italiani quitanire,lilius iinpeiatotis, inense Novembris (323)
repul.l (516). Nitltard. Theg. — Eodero anno pugna ohiit. Annal. Fuld. — Apuri sanctum Gallum Goz-
contra Maifredum elLanlperlnm facta, in qua inler perto abbati Bernwicus successit. Ralperl. — Augirc
alios plures cecidil Odo comes Aurelianensis, el Erlebalrio abhaie cetlente, Riiodhelm abbas xi prrc-
Tlieodo abbas Turonensis. Ann. Fuld. fuil annis iv.
835 Impcralor cinn liliis Pippino et Luriovico 142^39Luriovicuspatriiinpcratoriccdeudum ia-
Lugliiiti (517) roagnum habuit 141 eotivenlum. tus, in Bajonriam rediit. Imperatorcelebralojiixta Bri-
Noiiinaiiiii Doreslaluin (518) vastant. Annal. Fuld. gantinum Iaciiro(324)Pascha, postea habilo vVorma-
— Basilica saneti Galli dedicala est. Hepid. lioecoiivcntu.Lothario filiodellaliaadvenientirecon-
856 Imperalor coiiventiiinapud Theoilenhovc(5i9) Ci ciliamr, ipsiqiieelCarolofilioregnumpartitiir. Annctl.
p.ilaiuai hahuit, ad quem Lolharius filiusejiis gravi Beriin. — Bajoaria tantiiniLuriovico quia eum offen-
moriio deleiitus vcnire non potuil (520). Noiimanui dcrat relietn : Lolhaiioqne Italiam rcpelente, ipse
COMPENDICMEX CODICE BERNOLDI.
832 lmpeititor conlra filios suos exercitum movit: 857 Ticinum lerlio Iiat. Januarii oclies noctu tre-
v.xoremtiinore filiorum abdicavit. muisse dicilur.
835 Imperaior iletn contra lilios. in Ahatiam 858 Imperalor habito conveitlu Noviomctgi Ludo-
venil : ibi venieute Gregorio papa cum filiis im- vico filio regnum Francorum interdixil. Puoto [al.,
perator, a sttis reticlus, in filiorum potestalem Bodo] diaconus palaliiin Judaismum lapsus. Alinal.
devenit Bertin. ad an. 859.
834 lmpera.or judicio... includitur. 859 Impcralor filio suo Lolhario repacificalur.
835 Impcralor... magnum conventum htbuil. Ebbo Remorum archiepiscopusdegradutur (525).
NOTyE.
(515) Alii hoc ad aniiuui 850 referunt. Vii. Ludov. I) nnnc Diedenhofen ducaltis Luxenibiirgici civitas atl
Pii. Mosellaro. Pertinet vero hic convcnliis ad anniini
(314) Annales Fulrienses habent. v Nonas Maii, Aniutl. Beriiri.—Stibsiiluendus hie
sed nulla boc anno solis dcfeciio contiyi:, et illa priorem.T«e<;«».,
esl convenliis Aqiiisgrauensis. Attnal. Beiiin.
IimiBfuit 18 April. (520) Speclal iil ad Wonnaticiiseni conveiiluui hoc
(515) Faciiius boc iiiini priore patratum produnt anno celehratum.
gesla exaucloralionis apud Duchesne, t. II, p. '521) Sudanus in Basitea sctcra illum jatn a. 830
532, ubi etiam lcgiuir Lutlovici Pii desuper con- iiiortuuni ilicit.
queslio. (522) Astrononi. ponit in signo Virginis.
(516) Fugienle Lothario Ltidovicus jaro in Qua- (325) Alii obituni ejus niensi Jtinio ascribuut.
dragesima iniperio reslituttis est. Aslron. ad. an. Viil.PagiCril.,a. 838,el Bnnan.,ReicIishisloriel.lH,
83 i. p. 175 seq.
(317) Videlnr hic iiulicari convenlus Wormatic-ii- (52i) Nempe in Bodoma palatio rcgio. AnnciL
s:s anno se.|. Iiabiius. iiiegani appeii.1. Lanibec. Beriin.
l>iiil. CIKS.1. ii, c. 5- (525) Pagius in Critica Baronii depositioiicni
(518) Hodie Wyck Duerstede, Belgii urbs in Ultra- haiic acl an. 835 refert. Vid. Gallia Cbrist. t. IX,
jeclina provincia. p. 30.
(319) Est hrec Theodonh villa, aut TJtonis vilta,
«79 HEHHA.NNICONTRACTI AUGIENSIS UOftACHf fSO
CODEX AUGIENSIS.
tuin filio Carolo ad disponcndam proliciscilur Aqui- A strage facla Ludovicus et Carolus castris
ponii sunt.
taniam. Comeia in signo Arictis, rceliim insiar san- Loiharius vero fugiens Aqnense
palaiium pein, ct
guinis riibeum igniculique per aera discurrerevisi. recoltectis undique copiis, digressos a se invicem
Annal. Fuld. fralres, primo Ludoviciiin aulimino el hieroe Caro-
840 Lui'ovicus se privatitm dolens, mullis sibi luni in Galliis frustra persequi laboravil. Comela in
adunalis pcr Alamairoiam, quasi debituin rcpelens siguo Aquarii VIHKal. Jan. visa. Attnal. Fuld., Ni-
l-egimm,Franconofiirt venit, contra quempatcr im- thard.—Grimaldus archicapellaiuis Ludovici cce-
perator Ltidovicus relicta Aquilania copias colligit nobium sancti Galli beneficii loco ab co accipiens
enmque per Thiiringiam ad barbaros pulsum per leiiuit annis xxxi. llepid.
Sclavornm genies laboriose Bajoariam repetcre coe- 842 Visa fralris pertinacia, Ludovicus el Carolus
gil.Anna/.Beii., Nilh.—Acrquasisanguis coagulalus copiiscollectisapud Argenturacuro (528) converiiunt
in Paschic lempore rubcus apparuil. Eciipsis ciimque perscqui slaiiiuitt, el apud Sentiacam
solis viiliiiis Maiipost sextamdiei horam facla(526). (Sinzick) villam inveiitum, ctiin a suis desererctur,
— Imperator Ludovicus inorbo corrcptus, et in xvn Kal. April. fugere compcllunl rc»iiumque ejus
quaintlam Rheni insulam prope Ingelenhcini riiictus, cis Alpcs inter se di-pciiiiint; qui rursuin collecto
designato in impcrium Lothario lilio, xn Kal. Julii R excrcitu apud Madascouain Galliae urbcm eos ex-
obiit, et Metis in ccclesia sancii Arnolfi sepiiltus cst. spcclal; landcmqiie cunclis paccin quam belltim
Lolhariiis dc Ilalia retliens regnuni su-ccpil : quod mallentibus, ter quairagcnis proccribus juralis re-
fralribus ejus Ludovico ei Carolo non lercnlibus, giiiim iu tria particnduin die slatula inaiiriiiiit. Ni-
primtis ei Ltidovicus cumcopiis oiienlaliuin Franco- thard. — Liiriovicus in Saxonia coiijtiralionem li-
rum prope Moguntiaci occurrii; vixque pugna dilata, beiiorum conlra dominos, aiicloribus capite plcxis,
cum Loiharius contra Caroluiii Gallias pctcret, Lu- conipescuit. Cuin legati slaluia die concnrdare non
dovicus sibi Francosorieniales, Saxoncs, Thuringios, possenl, paiiilio in aliud lenipus diffcrtiir. Auuaf.
Alamannos Bajoariosque confcederat- Annal. Fuld., Fuld. 144 AugiouWalachfiitliis Slrabo vir rioelus,
Nithard. abhas xn praeluit annis vn, qui nuilta ingcnii sui
841 Liidovicus cuiii orienlalem Rheni ripam prrc- ixonimenta mctroet [irosa reliquil.
sidiisoccupasset, Lothario 143 omissaCaroli insecu- 845 Dcscripto reg-noet in tria riiviso, fratribusque
iioiieredeiinle,cliiienseAprilijiixlaYY'ormaiian)clani Viritluni convenientibus, Loiharius cuni iniperaloris
Rheniim cmn cxercitu traiiseuute, a qiiihusriam suis noniiiie Italiani ct Galliam Bclgicam, qure nunc us-
pene prodilns ela fiatre circumvenlus, in Brvjoariann queab eo regnuin Lolharii dicitur (329); Lndovicus
redire compulsus est, Lothariusqtie rclicta atl prrc- ^ Germaniam, Pannonias, Noricum et Alemanniam;
siilium Rheni copiarum parie atl perscqiienrium re- Carolus reliquas Galliarum provincias accipiunt:
diit Carolnm. Nithard., Annul. Bert.— Interim Lu- firmataqae sacramento pace, digressi siinl. Annal.
clovicus ari auxilium Caroli pcr nuiitios rcvocatus, Berlin., Fuld. — Carolus Aqiiitaniam Pippino, fralris
occiirrentibus in Rhaetiensi lerritorio reliclis Lotha- MiiPippini filio, aufcrre moliens euinque infestans,
riicopiis, III ItltisMaii pugna coiifliv.il,etAtlalbeiiiua pluriiua proprii cxercitus ilamna peiitriit. Judith
«-.onrilcmciiiii niullis aliis viclor prostravit. Inde iroperairix obiil. Annal. Fttld.—Romrc Gregorio
irausito Rlieno, atlunatis cuin fratre Carolo copiis, papa riefuncio, Sergius II setlil annos in (530).
cum Lothario monarchiam appeienl", de parlilionc Manri Beneveutum occupani. Al. a. seq.
regni concordare non possent, jiixtaFonlii)atam(527) 844 Carolus rex Galliarum Bernhardum Barcino-
villam vu Kal. Julii acie confligunt, cl iunumera nensem duccm nihil mali suspicanleni occidil. Exer-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDl.
840 lmperalor,filio suo Lothario ad imperium de- D tria partiri coiislituunt. AugimWalachfridits
tignato, xn Kitl. Julii obiitel Melissepelitur. prwfuit, qui metro et prosa conscripsil mulla.
841 Ludovicus Junior, adunatit cum fralre sno 813 Lolharius cum imperatoris nomineIialiam ac-
Carolo cojiis, cum Lolhario monarchiam appelcnle, cepit et Betgicam Galliam, qum nunc utqite ab eo
de parlilione regni concordare non possent, juxta regttum Lolharii dicitur; Ludovicut Germaniam,
Fontinacam villum vu Kal. Julii acic confligunt; Carolut Gallias obtinuit.
Ludovicus et Carolus caslris potiti sunt, fugato Lo- 844 Defuncto Grcgorio papa Sergius secundut te-
thario. dil annit tribut (351).
842 Tandem cuncits pacem optanlibus regnum in
NOTJE.
(326) Annales Fuld. : iv Idus Maii in vigilia As- (529) Seu Lotharingia. Celebre hoc est pactum
censionis, qure hoc anno eral in Nonas Maii, scn Virotltinense, a quo Luriovicus Germanicus regni sui
die quinta Maii, qua eclipsis hrcc facta est: et sic anuostn pluribus dipiomaiibus numerare consuevit.
quoque habel annalisla Berlinianus. (530) Gregorius priminn xxv Januaiii anno se-
(327) Fonlaniacuni habcnt Annales Fuld. Met , quente obiit. Anasl. Pag
Fonlenai itt pago Aulissiodorensi. (531) De roorte Gregorii IV variani auctores, cui
(528) Argentoralum habenl Annales Fultl. boc anno Scrgius successit.
181 CHRONICON. — S.-EC. IX. 18fc
CODEX AUGIENSIS.
cilus e<usdema Pippinl ducious pugua victus est vu A annis ix, mensibus m, qui castrum, quod Leonia-
ld. Juiui ceeidilq.ue cuin niuliis aliis nobilibus Rlia- num vocalur, ad ecclesiam sancti Petri communien-
ban signiferejus.et HiigoRichboloqtieabbales (552). dam construxil (537). Annal. Bert. a. 851.
— Ludovicus rex Gcrmaniae Abodritos defeclionem 847 Lotharitis el Ludovicus se vkissim invitanles,
molientes, occiso rege eorum, bello perdoinuit ct mntuo conviviis rcjiis niiinciihiisipie fruuntur. Nort-
per duces disposuil. Fuld., Pilh.— Rhabaiius Ful- manni iierum Dorcstatnm inccndunt. Moguntiae
densis abbas libnini, quem De laHile saifctoecrucis Olgarius archiepiscopus obiit; pro quo Rhabanus
variis figuris metroque composuit, Scrgio papae(555) Fuldensis abbas doctissimus archipi-resul promoliu
transmisil. Annal. Ftitd. —Reinis posl Ebbonem seditannis ix, qni mox Ludovico 146 jubento sy-
Hiiicmarusvirdoctus archiepiscopus ordinalur(554). nodtim iiiagnam (538) Mogiintiacicollegit, u!ii inter
Flodoard., Ilincm. alia Tbiota pseudoprophetissa ex Salomoiiis-Con-
145 843 Norlmanni regnum Caroli vastantes Pari- Slantiensis cpiscopi parochia correpla el publice fla-
6iususqneper Sequanamnavigio veniunt, acceptaqiie gellis cicsa, laiidem a valiciniis qutestuin quoereiiti-
ab co magna pro pace pecunia discedunt. Attuul. bus, obticuit. Aiinul. Fuld.
Bert. — Iteni in Fresia seroel vicli et bis victores 848 Ludovicus rox, roisso filio Ludovico, Boema-
— Coie-
magnas lioniinum siragcs faciuiil. Iiem in Siuonia B nos conipressil el ohsides dare coinpiilit.
Heniiicburg (355) pnpulati, non inulti releiinl. — schalcus quidam presbylcr, quostlam homines ad
Carolus rex inita cuni Britonibus pugna, plniibus vilam, quosdam ad inoriem inevilahiliier a Doo pra;-
amissis, vix cum paucis effugit. Annal. Berl, — Lu- destinatos dogmatizans, in coiivcntu episeoporiint
dovicus rex xiv ex ducibus Boemanis ad fitlem con- Moguntiaci (539) convictus de regno Ludovici pe!li-
versos baplizari fecit. Lotharius imperalor Burgiui- luret Remis ad llincinririiin episcopuin sutiin niitli-
diones rebellare molienles ad deriiiioHein coegit. tur. Annal. Fuld., Ilincin.
Annal. Fuld. 849 Evcrcitus a Ludovico rege conlra Boeffiaiios.
846. Gisalpcrlus Caroli miies filiam Lotharii im- item rebellantes misstis, ctim pactum el obsiries
peratoris vi rapuit; unde iralus Lolharius cum Ca- hostium pacem poteniium accipere coniempsisset,
rolo, licct Luriovico satagenlc, pacilicari noluit. IVi- turpiter ab ipsis crrsus et spolialus, obsidcs dedit et
UmrcL,Annal. Met.— Lutlovicus.Marahcnsihiis (356) cuin deilecore reriiit. Annal. Fuld. — Tcrrreinoliis
Sclavis coropressis, Rastizen duccm constituit el fucUis csl. Augire(340) VValachfririusStraho ahbas
per Boemiam citm gravi damtio exercilus rediit. obiit, pro quo XIIIFolcwinus prrefuit aniiis ix.
Annal. Met. — Mauri, cum Romam petcntes ui-bein 830 Norlmaniii Gotefrido duce pcr Seqiianani
ipsam capere non possenl, eeclcsiam sancti Pclri C ascendentes regiitim 147 Caroli vaslanl : ccntra
Vas:averunt. Annat. Futd. — Ronire Lco IV seriit quos Lolharius imperator in auxilium evocatus, cura
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDl.
845 Rhabanus Fuldensis abbas librum, quem de pa;xi>el Rhabttni Mogunliacensis archiepiscopi in con-
S. cruce... transmtsil, til Aug. a. pr. ventu episcoporum Moguniiaci, confulala est hceresis
816 Lothtirius imp. Burgitndionvs rebellure molien- Prmdeslinaliitnorum, quorum capila B. Augustinut
lesud dediiionem coegit. Aug» a. pr. confregit atque conlrivil in libro De correplione etgra-
847 Romx Leo quarlus papaCV sedil annis ix, tia el prwdeslinatioite sanclorum.
ttnettsibutiu, qui Romm munitionem, quam Leoitinam 848 Goleschatcus quidam... convictus regno expel-
dicunt, fecit, eamque aposlotica benedictione dedicavit litur.
et sub anaihetnaie in perpcluttm confirmavit. Mogun- 849 xittgue Watachfridus abbas Strabo obiit,.pro
ticei Rltabanus, FuldettsisMbbas doctissimus, ordina- quo Folckwinus ubbas xiu prwfuil annis ix.
tltr archiprwsul, qui mox, Ludovicojubente, syitodum 850 Magna fames circa Rhettutn, in qua Rltabanns
magnmn Moguntiaci (341) collegit.Tempore Leonis D archiepiscopus multos pauperes aluit
NOT,E.
(552) Juxla Annales Berlinianos Hugo abbas S. 163. De Goteschalco autem pluribus agit Mabillon.
Quiiitini lilius fuit naluralis Caroli M. et Richbolo , Annal. Bened. 1. xxx, c. 5; I. xxxm, c. 70, elc, et
ahlins Ccnlulcnsis ejusrieni Caroli ex lilia ncpos. Nalal. Alexander Hisl. cccl., dissert. 5; Bernin.
(553) Imo Gregorio papre, seri co ricltincto Sergio Ilist. hreres. I. II, c. 7,; Aimaies Bertiniani ad an.
successori reddili suut duo.hi lihri. Viri.Mabill. Saec. 849; Hincmarus adversus Gotescalcum apudLabb.,
IV Bencd. p. ii, p. 40. Conc. t. IX.
Hrec ordinatio anno sequenle facla esl.
(354.) 1ii (510) WalalridumnonAug:ae, sed in Gallia obiisse
(335) Anualibus Fuld. cl M.cl. llammaburgitm tesiatur Erroenriciis monachus Augiensis, ejus disei-
vocalnr. pulus (Mabill. Ajinal.. p.. 420), beatissimo prwceptore
(556) Marahenses iitlem suut, qui nunc dicuiilur meo Wuluhfredo pro resronso quodam domni regis
Moravi. (Liidovici) ud Curolum Germunutn, suum pergente,
(357) Sergius I.conis anteccssor nonnisi 27 Jan. ibique defuncto, etc.
iiisequentis aiiui fatis ccssit. Anasl. 541) Confuiidi haiid dehent dute hre synodi Mo-
(358) Aclahujus synodi habeulur in conciliisGer- giiiilineiises, qiiarum priroa ad huuc anniini, allera
manire, t. U, p. 151. contra Praedeslinatianos ad. annuin sequentem spe-
i339j Vid. ilc hac synoJo Concil. Gerr.i., i. II, p. ctal.
fiZ HERMANNlCONTRACTl AUGIENSIS MONACIH 184
CODEX AUGIENSIS.
se piigiialtiriim cum Itostibus crerierct, Carolus li- A fertur. Insolili aeris iurbincs et granriines, fulgtira,
roore perculsiis Golefriduin cum suis in socictalein ct lonilrua facta. Ecclcsia sancli Ghiliani (544) 143
regni assumil cisque lcrrain ad inhabilaiidum deriit. ftilminc cremata Non. Junii, et poslea muri lurbine
Fames magiia Gernianiamet maxtme circa Rhenum diruti sunt. Gozpaldus ipsius urbis episcopus ohiit,
opprcssit, et Rhabanus arehiepiscopus multos pau- cui Ariius successit. Annal. Fnld. — Lutlovicus rex
peres aluit. Anual. Fuld. Raslizen dncem Marahensium Sclavorum pelens,
S5t Ludoviciis rex Soraoos lerminos Francorum vastata ex parte regione, subjngare neqiiivil : quo
infestanles, vaslata regione eorum perdonmit. Pippi- reverso, Marahenses secuti, coiiligua trans Danu-
nos rcx comprehensus a suis et patruo Carolo tra- bium loca vaslant. Lolharius imperalor reliclo
riittis et ab eo tonsus, Suessionis in monasterium niuntlo divisoqiie inter filios regno, nionachum se
sancti Medardi relrusus esl (342). Siinifiter ct Ca- Prumiae fecit, et non miilio posl m Kal. Oc.iob. ad
roltis fraier cjus juuior, cum ad ipsum proficisci regimm ccelesle migravit. Post quem filii ejus Lu-
vellet, a conrilibus Caroli ejusdeai captus eoque j'u- dovicus imperalor llaliam, et I.olhniiiis Cisalpinas
bcnle tonsus, in Corbeiense cceiiobiiim cuslodire partes regni tenuerc. Igniciili crebii instar spicu-
iradiluscst (545). Annal. Fuld. loriini ab Orienle in Oceidenlem per aera ferri xvi
852 Magna synorius et generalis convcnlus Mo- B>'Kal.Novemb. per lotam noclcm visi. Aunal. Fttld ,
gunliaci a Rhabano archiepiscopo et Luriovico rege Berlin.
iiabitus, miiltaque correcta snnt. Cowc.Germ. t. II, 856 Rhahano Mogniiliense arclriepiscopo n Non.
p. 165. — Hcrioldus Nortraaniius diu bene a Ludo- Fehr. (lefuiiclo, Carolus Pippini rcgis Aquilaiiire
vico traclalus, suspicione prodilionis a quibustlam filius, qui e etistoriia Corbeiensis ccenobii ad pa-
Francis perimilur. Annal. Fuld. — Translatio sancti truum Ludovicum transfugcral, arelriepiscopus a!>
Remigii Remorum archicpiscopi ab Hincmaro ejus- ipso proraolus, praeluit annis vui. Ililtigarl (545)
dem urbis archicpiscopo Kaleudis Oclob. facta. rcgflia obiit. Fuldis H.illo alibas obiit Thioloquc
Boll. t. 1, Od. die 1. succcssil. Ludovicus rex per Sorabos transicns au-
855 Norimanni per Ligernn nsccmleiilcs cl Gallias xiliaque inde assumens, Dahnatas (546) bello victos
vastantes, basilicam quoquc sancti Martini Turonis tribiilaiios facil, et per Boemanos nouiiirilos eoriiin
Hicendiint. Aquitani Caroti injurias questi, Ludovi- in rieilitionero accipicns, rediil. Attnal. Fuld., Bert.
cutn, ut super se regnet, vel friiuin regero donct, — Rorore Leone defuncto, Benediclus papa scclit
sollicilant. Annal. Fuld. annis ii, mensibiis vi (347). Anaslasius.
854 Ludovictistequivocum fiJium Aquitaiiiain mii- ' 857 Exercitus item a Ludovico rege in Boemiam
tens, instabiles eorum animos tleprehendens, con- C misstis Sclavilag (548) 149 lyratininn in Marahen-
tempsit. Noiimanni cx diversis, quas jam per xx ses pepulit. Synodus a Carolo archiepiscopo Mogtin-
annos vasiabanl, rcgionibus collecti, vulgus innu- tire collecla (549). Tempestas valdeleriibilisColonirc
merura totiimque gcnns regium nsque ad uniim xvn Kal. Octob. facta, et fulmen inslar ignei draco-
puerum mulua crerie maciavcrunt. Annal. Fttld., nis ccclesiam S. Pelri penelrans, tres homines tli-
Berlin. versis in locis exstinxit, plures proslravil. Annal.
855 Aptid Mogunliacum tcrra vicies ircmuisse Fttld.
COMPENDtUMEX CODICEBERNOLD..

852 Magna synodns... hitbitiis. successit Carolns filius Pippini regis Aquitaniw.
855 Nortmaiiiti basilicam sancii Martini Turonis RomcvLeone papa defiutclo Benedictus papa terlius
incendunt. p sedil annis n. mensibus vi.
855 Lolhariitt imperator... parles regni tenue- 857 Syiiodus a Cetroto areltiepiscopo Mogur.tiaci
runt. cotligitur
856 Moguntiaci Rhabano archiepiscopo defunclo
NOT.E.
(542) Juxta annalistam Bertiniaiium id anno se- ex veteri cotnce S. Galli cruil Mabillon., Annal. Bc-
qneiite cOuligii. ned. 1.111,p. 63.
(545) Chronicon Fonlanellense hocjamad anuum (316) Dalemincios in Misnia inlelligunl alii.
849 rerert (347) Ohiius Leonis paprc ad aiinum priorcm
(344) Est hrec calhcdralis YViirccburgensis. Vid. speclai. Hic sequioris revi scripiores Joaroiam pa-
Eccard. Frauc. Orient. l. II, p. 442. pissaro intriidunt, refnlali a Lahbeo, Conc. I. IX,
(315) Hiblegarria rogina dicla, quia LurioviciGer- p. 1173. Eckarl, Rer. Wurzburg., I. xxx, c. 117 c-l
manire regislilia erai, circa an. 853, Turitcnsi vir- aliis.
ginuni Parlhenoni praefecla, uli cx ejusdem regis (518) In Annalibus Fnld. Scatitjugalus vocatnr.
diplomale (Guilliman. Helvel. 1. III, e. 5) constat. (549) Yid. concil. Gerni. t. II, p.staluaiiir.
245, quainvis
Illud
. Obilum ejus annalista Saxo ail an. 857, Chronira S. concilium hoc circa an. 859 ilri
Paiilaleonis ari an. 859 consigriaiit. Sed anno 858, lauien ab aliero an. 857 disiingnil Mansi, in Sujpl-
ariliuc in vivis erat, quo xvi Kal. Maii aliiul diploma coiicil. (. I, p. 979.
«onccssit idcm Ludovicus. Oirii! vero x Kal, Jan. uti
183 CHROMCON. - S^iC. IX. 186
CODEX AUGIENSIS.
858 Terrremows magnus Kalendis Jan. factus est. A hilc prrebuerit. Ludovicus et Caroltis Loiliariusqua
Lotharitis rcx filius Lotharii iinperaloris contra reges in Coiifliienle castro convenicntcs pacificau-
Ludovieuni rcgem paLruum stitini euni Carolo rege lur, muluum sacraroento pacluni confirmantes.
alio patruo suo conjiiravit. Ludoviciis rex legalione Annal. Fuld.
populi, de tyrrannide Caroi flebilia conquesii, sol- 861 Liirioviciis rex habito Ratisponre conventu,
licitatus, diii cup.ctabuiidus Gallias landem cum aliquot primales suos iuliriclitatis accusatos depo-
exercilu intrat, ciinciisque pepe ari cum conversis, sttit. Itcm contra majorem filium suuni Garlouian-
Carolus fugit. Ipse plus rcquo sccurus, proprio nuin Carantani ducem , quasi res novas contra se
cxercitu renrisso, regaum illud, prout voluit, dispo- molientem, iratus est. Famcs validissima hoc anno
suit. Sed fraus quoninidaiu, fralrisque Caroli ver- facta. Annal. Fuld. — Meginradus Augirc monachus
sutia iiicaulum ibi circumvenisset, nisi fama rcbel- et piimiis incola crcmi, quac Turicino adjacct lacui,
lantium Soraborura proprio auxilialuro regno ina- a quihiisriam latronibus inibi xn Kal. Febr. pe-
lurius eum revocasset; quo rerieunle, Carolus re- remplus, post inortem virtutibus claruil Augireque
gnum sutiin recepit. Annctt. Fuld., Pitli. — Augiae sepultus est : a quo usque hotlie erenius ipsa a
Folcwino abbati Waltlieri xiv , snccessit annis vi. sanctis et religiosis culla viris, in nobile el fainosum
Villam qiiaroriam juxla Moguntiam ct Rbenuin, B jam diiduin excrevil ccenobium (552). Hepid. Chron.
Cammunii (550) vocatam, iiequa:n spiriius, primo S. Galli.
invisibililer responsa dantlo, furia proriendo, deiiirie 802 Loiliarius rex, faventibus archicpiscopis,
etiam lapitlibus jactis el doinoruin inceudiis iiomi- Gunihario Coloniense et Thcotlgaudo Trcvcrense,
nes persequendo, per iricniiiiini infcstans vastam repudiala Tiolhpirga [«/., Thielberga] uxore tegi-
reridit. Annal. Fttld., Mel. — Roinae post Benedi- lima, YValdradamcoiicubinam sibi conjunxit; sj-
cium Nicolans papa sedit annis ix. Anast. nodt) ari hoc quasi jurc machiuaniluin Meltis (253)
859 Liiriovjeus rex frcqtienlihus missis lcgilis collccta. Caiioinanmis ohjecla cxcusans , 151 cum
ciiiiifratreCarolo,ciLotbaiio rege fratrucle paeilicari palre pacificalur. Liidovicus rcx Abodritos rebel-
salagens, landem ctun deuominatis viris ad secre- lantes petcns, obsides dare cocgit, Annal. Met.,
liinifuin eis colloqniiim venil diemque pacificalionis Hincmar.
condixil. Lega(os etiam Nicolao papre et Lmlovico 865 Karlomannus ilem apiid patrem ailco inno-
imperatori fratrueli suo se de invaso fralris regno ccns accusatiis cst, ut patrcm contra se veiiicnieni,
exeusaliim misit. Crebri lerraemolus Moguiitiaciim a suis prodilus el ducaiu privalus, vix innocentiaiii
150 coiicutiunt; ibique Probus prcsbyter religio- probans, placaverit. — Synodus coraro Arsenio (534)
sus etsanclus vn Kal. Jiilii (55t)obiit. Annal. Fuld., C legato Nicolai papre Me.tis hahila, el Guiitharius
Pith. Thcolgaiidusque archiepiscopus, pro roboranda quam
860 Hiems nimis soevaet prolixa lerraeque frugi- niachinali stint Lotharii regis causa, Romam missi,
bus noxia facla est, arieo ul el lonitiin mare glacia- synotlo Romre (555) ab Nicolao papa collecta ab
tuiii usqiie in Venetiam equis et carpentis se mea- orriine depositi cl cum synodo sua anatheniatizali
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
858 Villam quamdum juxta Moguniiacum et Rhe- culta in nubile excrevit cccnobium.
itunt, Camunti vocalam, neqttam spirilits, homines 862 Lotharius rex... Trevirensi repudiavit Tilh-
tnullipliciter infeslando, devaslavit. Romm posl Bene- pirgam ttxorem legitiinam, synodo ad hoc machinan-
didum... sedit annis novem. dum collecla.
859 Crebri terrwmotus Mogunliacum... obiil 865 Stjnodo Ronttt: colleclct,Gnnlharius et Theol-
860 Hiens jnaxima eliam Ionium mare usque in gr.udus ctrchiepiscopiilluc Iransmissi, a Nicolaopaptt
Veneiiamper glaciemequis meabile fecil. deposili sunt, et ciim sijnodo stta analltematizali,
861 Meginradus... claruil, Augim sepullus : a quo Lotltariusque rex uisi resipisccret, cxcommunicalus.
usqtte hodie eremus ipsa a sanctis et religiosis viris p esl.

NOTyE.
(550) Locus lric in ciiatis annaiibus vccatur Captu (553) Synodus h:sc non M.iis, sed Aquisgrani ftiif
montium, unde vulgus corrupieCummunzifecii, prope habita jaro anno 860, ubi et alia in eadein causa acla,
Pinguiam seu Bingam. est hoc anno n: Kal. Maii, ac Lolhario aliutJ iniro
(531) Quredain exemplaria Annalium Fuld. ha- conjiigiiiin perinissum est. Bouqiict l. VII, p. 7!L
benl vit Kal. Jun. seu 26 Maii, ari quem diem eliam Viri.Nalalis Alexanrier, Hist. Iiccl.,t!isseii. ix, t. VI;
<!eProboagit Mabilloiiiuss:cc.riv Bened., p. n, p. 56, Labb. (ioiic. t. X. p. 206. Concil. Gerin. I. II, p. 246,
Ct Bollandianiinler praeteiinissos. seq. Metensis ad annuin seqiieiileni peiiinet. lbid.
(552) Celelierriinum hoc cst Eiiisiillense BencriU p. 285.
cliiii ordinis in Helvetiis roonaslciium, ercnius qun- (554) Non Arsenius, sctl Rodoaldus ct Joanncs-
qiie B. Mariaevirginis et cella Mcginradi in vetuslis l>apa:eranl legali, a Lothario rcge corrupti. An,
immiimenlis dictuin. Vita S. Meginradi a Bernoiie Bert.
Augicnsi coiiscripltiin cxstat in Mabill. saec.IVBenctl. (553) Yid, Contil Germ. 1. c, p. 287, seqq
n. ii. Vid. Eckart, Fraiic. Or I. xxxi, c. 80,
187 BERMANM CONTRACTI AUGILNSIS MONACKI 188
CODEX AUGIENSIS.

suiit, Lolliaiiusqiie rex, nisi' resipisceret, cxcommu- A 866 Liiriovicus Junior propter quoedam heueficia
nicalusest. MogunlioeCaroloarcliicpiscopodcfunclo, sua fratri Carlomanno data, patri Ludovico regi
Ltiitperlus successit. Annal. Fuld., Bert.— Nonnulli rehellare mullo sluilio molitus, et facile victus,
ex litinnis Christiani etlccii sunt. tanriem mcdianlc Luitperlo archiepiscopn patri re-
861 Giinlhariiis Co'onicnsis, quia coutumeliose conciliatiis cst. Guntlpaldiis [cil., Gunlpoldus] miles
dom?.opap;v.rcscripscrat(558),ct conlra inlerdictum Carlomanni contra ipsum piiguarc anstis, amissis
ejus oliiciiun episcopale usurpaveral, pa-nitenlia copiis viclus, vix aufiigit. Vulgaii nrissis a Nicolao
ductus, Roinam ad eum venit; sed miniine rcconci- papa et Ludiivico rege praedic3loribiis fidem Chrisli
liari meruit. Aniiul. Fuld. a. pr. — Ludovicus rcx suscipiunt. Annal. Fuld.
Germatiire Raslizen Marahcnsium ducem pclcns, et 867 Lolharius rex, promissis suis principumqiie
apnd Dovvinam caslrum obsidens, j'ussos obsiries sacramciilis posthahitis, conjngem Thiolpirgain de-
dare el in jusjurandum subj'eclionis iterare coarciat. niio iiijiirians, YValilratlaerevocalre clam se roiscuit.
Ipse item Ludovicus ei frater ejus Carolus, rex Gal- Undc niotiis papa Nicolaus, roissis atl diversos lit-
liarum conveiiientcs, debiia sibi invieein relaxanlet tcris, ciim cunciis illiiin (5ti0) complicibiis suis ex-
fuedus paclumqiie innovant er confirmant (557). cominiiiiicavit. Rnoperliis (561) forlissiinus rie rcgno
Anu-.it. Fuld. — Augirc posl VValdkarium abbas B Caroli comos, aller sui lemporis Machabetis, qui
Helto xv prrefuit annis vn. Translalio S. Olhmari Nortniannos et Biittoncs magnis s:epe protriverat
in basilicam sancli Galli (558). Ilepid. prieliis, apud Ligerim fiiiviiiincuni Nortmannis for-
865 RuoJolfus Fuldensis presbyter et luonachus, lilcr ditnicans, occubuit. Terrrcmotus magntis vu
docior, pocta 152 et historicus salis doclus, vni Idus Oclob. factus. Aiiiutl. Fuld.
Idus Martii obiil (559). Arsenius cpiscopns, domni 868 Synodus inagna Wormalioc coram Ludcvico
p.iprc Nicolai legatus, paccm inler Lurlovicuin re- rcge collccta, ct 153 multa inihi pro stalu Eccle-
gem c.t fralrueles cjtis Lutlovictiin Italiie imperaio- siie dccreta. Concil. Germ. t. II, p. 5l)7. Mcnsc
r-im (ci) Loiharium redintegravii. Ipsique Lolhaiio Maio (502) Romae defunclo papa Nicolao, Adrianusll
fidem conniibii per sacramenla xn principimi suo- sedit annis v, ad quem cum Lolhaiius rex vcnissei,
niin pollicenti.Tliiotpirgain conjugem reconciliaiam el frustra opiltilanle fratre Ludovico imperaiore pro
rcilriidil: YValriradamconcubinam in Italiam rele- YValriradrematrimonio saleeissel, nihil profuit. Co-
givii; multis etiam apud Carolum per Galiias dispo- mcta visa, inunrialio et illuvio raagna facla, fa-
silis. Iioiioratiis a regibus el donatus Romam rcdiii. inesque, cl peslilentia ingens sccuta est. Annal.
Am.ii. Fvid., Bertin. Fuld.

COMPENDJUMEX CODICE EEHNOLDI.


864 Guntharius Coloniensiscpiscopale officiumposl C 868 Synodut magna coram Ludovico rege coll'gi-
interdictum usurpans, sed postea ductus pmniteiitia, tur Wormatiw. Romw defunclo papa Nicotao Adria-
Romam venit, sed minime reconciliari meruit. nut II sedit annis v. Arf quem... pro Waldradm
865 Arsenius episcopus, Nicolai papm tegalus, ipsi concubinwsuw malrmonio tatis egissel, nihil profuii.
Loihario fidem connubii per sacrainenla duodecim Ea qttidem conditio ei dabaiur, ut si innocens esset,
principum suorum pollicenti Tithpirgam conjugem fiducialiter corptts Domini perciperel; sin vero, illud
reconcititilam reddidit. Annal. Fultl. nullatenus accipere prwsumerel. Sed ipse temerarius
868 Wulgari missis... Christi suscipiunt. accessit, et cum suis complicibusinevilabile jtitinitim
867 Lolharius rex potthabilit principum tacramen- sibisuoque regno, heu nimium demens! percepit. Nam
tit Tilhpirgam repudiavil, iterum te priori concubinm lanta clttdesimnc prmsumptionemdivinitus sttbsecula
commitcens: nnde eum papa Nicolaus cum suis com- est, ut in ejusdem Lolharii recjnotola virlus ac nobi-
plicibut excommunicavit, lilleris ad diversos mis- bililas non pesle, sed quasi hostili gladio deleta esse
tis. viderelur. Annal. Berl., Met., anno seq.
NOT.E.
(356) Lcgitur ipsius epislola ad papain Nicolatim D Fiild. 1. ii, c. 14.
in Aiiindihiis Fuldensibus ad. an. 863, el Beriiuianis (560) Juxta Annalcs Fuldenses ct Metenses papa
ad annum 864. non Lothariuin, sed VValilr.nri.nnexcommunicavit.
(557) Hoc primum anno sequente facluni. Baluz. Viil. Nicolaipapx epistota a. 886 tlata; Labb. Concil.
Capit.t.ll, p. 201. I. IX, col 1515.
(558) Ita et Gotiwicensis. De secnnda liac transla- (561) Roiberlusistecognomento Fortis, ex genere
lione vid. Concil. Germ. t. II, p. 293. S. Arnulli, pcr Rolbertiim filiuin, Francire postea
(359) Ruodolli morlem aiiuo seqiiente consignat regem, capiil cxsiitil leriire stirpis, seu Capeliorum.
Pctrus Bibliothecarius. Illum Luriovicus Germaiiicus Mahil. lib. xxxv, Annal. Bened. n. 154.
oraloreni confessoremqiie snum ac scholariun Fnl- (562) Nicolatisjam anno prtore, mcnse Nov., de-
liciisiiim pncfccliini annellat, tcstc Browero, Antiq. fiinctus, cique Adrianus sufiectus est.
1S9 CHRONICON.-^S.€C. IX. 190
CODEXAUGIENSIS.
869 Boemani Bajoariae fines infestant. Sorabi, et A iin carcerem missiis, ct Ludovico regi exbibitus, ]u-
Suisli, itemque Boemani Tliiiringiam vastant. Car- idicioque Francorura morli ariilictus, Iuniinibiis tan-
lomaunus bis numero copiis Rastizi ptigna congres- tum I oculorum privari jussus est. Ipso anno Willi-
sus vicit, et praedasingenles abduxit, Gundac iiiuque pcrttis
] Agrippinre Coloniaearcbicpiseopiis a Liulperlo
(563) perjurum refugam siium, riiviniius in pugna Moguntiense ordinaliis, (509) synodusque magna Co-
debilitatum, inibi occiriil. An. Fnld. Lotharius rex lonioe (570) collecta, et mulla pro statu Ecclcsioe
cum complicibus suis se apud Adrianuro papam de decrela, et ecclcsia sancti Petri dedicata est. Inter
iilatis criiniiiibus excusans, ct corpus Doniini leme- alia prodigia terrocitiottis facli siinl, et iliise ruliloe
rarie ah eo accipiens, tloinuroque rediens, niense nubes, quasi iguca inler sc tcla cmittenles , se
Jalio (564) Placeiiiiac periit, fjutorcsque sceleris iiislar pugnantium coinroiscere visx. Annaf. Fuld.,
pene omnes obiler (565) inleriere, rcgnumqne ejtis Pilh.
patruus Carolus iuvadcns, Metlis se coronari, ins- 871 Ludovicus ct Carolus proplcr qiix.Iam bene-
peratoremque jussit appellari. An. Met. el Fttld. fkia sua, Caiiomaniio 155 fralri donata, conlra
Iiiterim Liiriovicus rex usque ad desperationcm Ra- patrem Ludovicum regcin rehellare molientes, vix
lisbonre aigrolans, tlicsaiirosque suos ecclesiis pau- tandem ab eo placari pacarique conscnliiinl. Zuen-
peribusqiie dispensans, tres lilios suos cuni lotidein B tibaltl, perfiilire incusaliis, a Caiioinaniio in custo-
exercilibus coutra riivcrsos miser.it hosles : aqu>i)iis diam millitur; scd crimine non probato, relaxatiis
Carolus ere;eris jiinior, cunctis Raslizi miiiiilioiiihus ab eo ct riitiiiciibus donaliis excrcilusque ci auxilio
captis, lotam Marahenseni regioncm 154 ferro, conlra Sclagamarum presbyleruni, quem Marahen-
igne praeiaqiie vastavit. Carloniamius regnuro ZUCK- ses invitum pro ipso duccin fecerant, missus est.
tibalrii nepolis Raslizi niluToininusdcpopulatur. Lu- Qni dolose retliens etse in civilatcm recipiens, ipsum
dovicus vero Sorabos, ct eoriim romplices bis pugva auxiliatorcm cxercitum dolo circumveuturo, paucis
viclos ail dcililioncm compulit. Famcs valida et pe- fuga ciapsis vcl comprehensis, prorsus delevil. Boe-
stilenlia facla. Annal. Fuld. mienscs eruplionem molienies oppositis prrediis
870 Ludovicus rex cx infirmitale convalescens [fe<j.pi;esiriiis]repriinii!ilur. Annal. Fuld.—Constan-
iuultos ex regno Lolharii ad se venientes susccpil : tirc Siilomon episcopus obiil. Augiae llcitoni abbati
posiea a:l colloquiuin obviam fialri Carolo venlurus, Ruodho xvi (siiceedens) proefuit aiinis xvti. Apud
de solario quoiam (366) cum miiltis aliis, cadente sancliim Galluni Yso magisler obiit. ile.pid.
aedificio,corruil, cl gravitcr colliso corpore, coslis- 872 Basilius imperalor Grcecoruin inter alia mu-
que confractis, dissimulato lamcn dolore, crastioio ncra crystallum granriein cuin porlione Dominicre
ai coiiriicliim venit, ct cuui fr.ilre regnum Lotbarii .crticis iioii mo.lica, atiro el geniinis preliosis ornaiam
ajqiiiiliter divisit (307). Zuenlibaliltis cuni regno suo Ludovico rcgiinisil. Ludovicus rcx, pacificatis secum
Carlo.i amio se Iradidit; uiitle llastiz iratus, prius et inlcr se filiis, regni post se parlitioiiem disposuil.
emn t!olo peritr.erc, ct, lioc non proceriente, inani- Exercitus contra Marahenscs roissus, ciim sine duce
fcsle ciiin persequi staluil. Ille vero supcrior faclus, sibi dissentirct, ab boslibus viclus, cresus et ludibrio
Rastizcn viclum comprehcndil, et Caiioniaiino vin- liabitus, lurpiter aufugit. Liudperlus archiepiscopus
ctum tradidit: aquo pervasoregno et Gazissius(568) cum exercitu in Boemanos niissus, quinque duces
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDl.
8G9 Loiliitruts rex... temerarie ab eo accipiens, metttum pacificatur : qtto lamen saeramenlo enm post
ctim rediret domnm Placentim periit, fautoresqtte Joanncs (571) papa absolvit, et eitm conlra enmdem
tcelerit omnes pene obitu periere, reqnumque ejus Ca- tyrannum incilavil ad bcllandum. Annal. Fulri. a.
rolus ptttrutts ejus invasit. seq.
870 Synodus magna Cotonim collecta, et mtttta pro 872 Basilius imp. Grmcorutn portionem Dominicte-
ttatu Ecclesitv decrela. crucis Ludovico regi transmisit.
871 Ludovicus imo. Adalgiso ttjranno per sacra-

miJE.
(365) Gundaccanis nuper Carenlanire a Ludovico Annales Colonienses apud Ecnart, Franc. Or, l. II,
prrefectus erat, hnstibus rieinde se conjungens. p. 918.
(554) Annales Melenses habent vt lilus Aug,, alii (570) Male hic confundunlur duo concilia Colo-
priilie Nnuas Jiinii. Yiil. Pag. Crit. h. a. niensia, diversis temporihiis halrila, ununi hoc anno
(365) Leg. ofciru,ul in Bernoltlo. pro consecratione VVilliberti archiejiiscopi. et al-
(566) Locum Flauiereshem in pago Ripuaiio no- termn an. 875, pro dndicalione ecclesire, prout in
minanl Annales Berliniani, queni Melenses rcgiam ipsis actis notatur Conc. Gcrm., I. II, |>. 555
villain vocant, niinc in ducatu Juliacensi propc seqq.
Miinsler-Eiltl. (571) ld non a Joanne , sctl ab Aririano papa
(507) Divisionis charta cxstat apud Baliizium Ca- fnciiim probat Pagius , quamvis et Melensis an-
pit. i. II. c. 221. nalisla Fuldensi consentiat. Atlalgisus erat dux Be-
(568) Legendum ex Annalibus Fuld. Rastizes. nevenlanus.
(552) Ordinaiio hrrc xvn Kal. Febr. facla, juxta
191 HERMANNlCONTRACTlAUGIENSIS MONACIII 192
CODEX AUGIENSIS
eoruin pugna vicit ct reginneni ex partc vaslavit. A una hora, quiriquii in ccnluin vcl rrnipliusjugeribiis
Carlomannus Marahenses vastat; seri custodes na- viriile inveucraiil, depascercntiir, ct postrcmo in
vitim ejus a!) hosie trucitiaii sunl, Embricoue Ralis- marc venlo aclre el fluctu rcjcclre, feloro corrupto
bonre episcopo vix fuga clapso. — vEs:as pene loia acrc iion modicam gigiiercnl pcstilciitiam. In pago
fitlminibiis, tonitruis gtandiiiibusqiichot-riiJahoinines P.iiliae Brixiense sanguis tribus noclihus pluissc
mullos frugcsque pessiimiledit. VVormatiiceccies a fertur. Iiem Grxci, missis per Agathoncm archiepi-
S. Petri ftilminc inccnsa ct dirula cst. Tcrwmottis scopiim roiiiierihus, amiciliain cum Luriovico rege
magnus III Non. Deccmb. factus Mogiiiiiiacumdiruit. confirinant. Romrc deruncto Aririano Joannes papa
Annal. Fuld.—Apuri sanctuiu Galluin, dcfiincto Gri- seriit annis x (574). AnntU.Fttld. Bert.
malrio, Harlmuot abbas praefuil annis xu. Ilepid. 874 lliems valde prolixa, srevn et nivosa miiltns
156 875 In convenln a Lutlovico rege apuri homines cl jnmenta frigore exstinxil. Sorabi cl Suisli
Franconoluii habilo, Carolus filius ejus arrcplus a defeclionem molienles a Liulperto archiepiscopo fa-
ilaiiione gravitcr vcxalur (572). Carolus Grilliariim cile coniprimunlur.—Lurioviciis rex in Quadragesima
IVXCarlomanimm diacoiiuin filiuai suum (575) ty- visione admonitus multas pro liberatione aniuia:
ran.iidem exerccnlcm, excoecari jussit. Annal. Bert. patris sui Luriovici imperaloris ciecmosynas et ora-
Pax ctiui Danis peteniibus a Ludovico rege lirnialur. B liones patravit. Idcm in Itiriiani vcniens cuni Joaiiii':
Noi tmanni Fresiam supcrbe classe pctcuics et liibu- papa cl Luriovicoimperatorc fratris sni filio collo-
tum exigentes, pugna vieti, ct ducc Ruoriolfo ctim qtiium liahiiil. Idem ciim Zucnlihiririo tlucc Mara-
DCCCamisso, et cuncta pecunia multati, lurpitcr liensimn siibjeclioncm pcr legaios proniitletile ct
reriierunl.—Famesniagna facla est. Tanta nuiltiludo (idem ceiisuinqucaiinuum pollicente, 157 pacem fe-
inauditte magnitiiriinis lociislanim ab Oricnte grega- cit Boemanosqtie iricm facicntes siisc.epil. I.lem ciiiu
tim niorccxerciluumvenicus, haspertransiit reaiones fralre Carolo colloquium hahiiil. Fame magiia et ]ie-
ut pcr riuoscontinuos inenses s;cpe railvis solis pcr siilenlia per Gallias el Gernianias facla lciiia ferc
unius siiatiuui milliarii volilantes, obnubilarciit et iu pai'shominuniinlei-iil. Annul. Fuld.—Ratolfus (5751.
COi.IPENDlU.VI EX CODICEBERNOLDl.
8<3 Roinm defunclo Adriann Joannes pctpa sedit srribil.
aiutis x , cujus prmceplo Joannes diaconus Ro- 874 Rutolftis Veroneusis episcopus obiit, qtti sui
manw Ecclesim Vilam S. Gregorii authentice de- nominisccllamconslruxit juxla Augicim
NOT.-E
(572) l.lem factuin aliis circunistanliis narrant C ventiii Theorionis Yillano pro ejusriem C;csaris resli-
Annales Bertiniani, quod in pcenaiii cjus rehellionis tulione intcrfuil, cui Rolhaldus subscriliitur (Concil.
contra patrem factum asscrunt Futleiises. Carolus Germ. t. II, p. 05). Hic etiani proctil dtihio Rotlial-
vero hic cognomenio Crassus eral, postea impc- dus episcopus est, qui Bcrnardi Italhe regis conjn-
ralor. rationiii) cidem Luriovico an. 817 primus rietexii, ut
(375) Rem fusitis describunt Annales Rerliniani, habelliiijus imperaloris Vila. (Boui|iicl, I. VI, p. 101.)
i:ec non Chronicon Epternacense apud Martene, Col- Quin a Peroto aribuc an. 8i0 Rotal.ius Yeroneusis
iact. ampliss.. t. IV, col. 509. episcoptis nominalur. (Coinl., t. VIII, p. 575.) Exinrie
(374) Joannes VIII papa jam d. 14 Dec. aiiuo jam an. 814 Anastasius in Scrgio II proferl Agiiiiiin
priore fnil ordinatus. seu Agnimiiin, aut Egiiionem Veroneuseiii episco-
(575) Obitiim Imnc Necrologium Augiense in Ger- puni in coronalione Luriovici regis. (Coint. I. c ,
bcrti Moiiuni. Lilurg. Alcni. t. I, p. 489, ad diem p. 710.)
13 Sept. consigiial. Snccessissc videtur Eginoni, qui Raloldus igitur interea lempons semo jain grava-
leste Ilcrmaiiiio an. 799 Ecclesiam Atigiensem dedi- tus, episcopalu ahdicato, exempio antecessoiis sui
cavit, ct an. 802 Augire morluus ct sepultus est. Eginonis , in Augiense siiuin cosnobiuiii recessisse
Ughello (ltal. sacr. t. V p. 704) Rotaldus dicilur, videtur. Certe iitrnm(]iieAugitc alunnios seu mona-
<|tii iina ctim Pippino rege Italioean. 810 defuncto clios arguit Mabilloniiis(Annal. IJeneri. I. II, p. 590
«enobium S. Zenonis rcpararit ejusqiie sancti cor- et 551), vix enim alia foret ratio, cur ambo hi Vero-
pns in illiid transtuleril a. 807, untle dein ejusreli- nenses episcopi lantiun erga monasterium hoe alle-
quirc atl Ubnam Augiensi monastcrio lum subditam D ctiimoslenderintatqueiiiibi vilam claudere voluerint.
translatrc sunl, ut perhibet llermannns ad an. 850. Facto annorum compulo Ratolilus ut ininiinuin cen-
Rolahli unnniillas chartas a. 814 rialas idem produ- tenarius an. 874 obiisse dicendus esl, siquidein Et;i-
cit Ugbellus, qui ultimam cjus inemoriam exstare noui an. 802 siiffectus sil. Iriem aiiiius 874 Ralolili
ait in syiiotlo Maniiiana an. 824, vel potius an. 827 emoiiiialis habelur eiiam in Aiinalibus VVcingai-ien-
juxla Mansiiini, Suppl. Concil. t. 1. Asl oppido falli- sibus (Mabill., Ann. 1. c. p. 568), qui cuin post an.
tur, adiiuc enim menioratur an. 850 supra in Her- 877 terminentur, obitum hunc extra dubiiiin poiiuui.
man.io, cl in pncceplo Lotharii imperaloris an. 854, Ilic iriem annns legilur eliam in Chronico S. Galii
quod irieni Ughtikis (1. c. p. 717) exhibet, Rolaldo apiiil Duchesne, l. III. Unde niiruiii qnod in libello
seciindo illu.l Iribueiis, perperam lainen , ul nnt.it Fralernilatiim San-Gall nsiuni (Goldast. I II, p. n ,
Cjlelus cjus cditor, itnicum dunlaxat Rotaldum cpi- p 152) legilur : Annoincamai. Dom. DCGCLXXX,
scopuin Yeroiiensem statuens. Unrie hic is ipse vi- indict. li (in), venil Rathold nobilissimusAlamaiinu-
iletur Riiiholiiis episcopus, qui juxia Annalcs Berti- rum Verouensis Ecclesiie pontifex ad monasteriinn
niaiios, an. 854 Luriovico Pio imporatori Judilliaiii S. Gulliet deposilionisejus (estivilatem... celebravil...
t-jus conjtigcni , a filiis in lialiam rulegalam , a.l qttem abbu Bernhartlus... in oralionis suw communiu-
Aquisgraiiuiu rcduxit, alnuc auno seiiucnle 835 con- nem suscepit. Quod certc de Ratuldo priorc inlcliigi
193 CHRONICON.- S.-EC. IX. 194
CODEX AUGIENSIS
153 Veroncnsis cpiscopus obiil, qui sni nnininis A divisione cxspeclaltiriiin jurans : quo credulo et re-
cellam juxla Augicnscm insulam conslruxit. Hemma verso, ipse Romam lcnriii, concilialisque sibi do!o
(576) iogina paralysi tlissoluta esl. ei pccunia Romanis, imperalorem se a Joanne papa
875 Inter Francos et Saxones seditio penc usqiic coronari fecil, lialiamque , uli voluil , quasi suani
ad credem muliiam niota, a Ludovico Juniore sedata disposuil. Annal. Fuld
est. Annal. Bert. — Comeia plus solito scinlillans VIII 876 Luriovicus rex precibtis populi annuens, <le
Idtis Jiinii visa. Villa qiiocdam in pago Nilense (377) Galliis, ne eas vastaret, rctliil. Hemma regina Ra-
Ascabrtiimo dicta, nocte, v Nonas Julii subila tein- lisbonae ohiil, et in basilica sancii Emmeraromi se-
pesiate et nimbis, LXXXVIII hominibus exslinctis, ila pulia esl. Frcsones iiem Norlmannis pugna victis.
absumpta ct tleleta est, ut ncc vesiigium ejus reina- plurima spolia diripuere. Annal. Fuld. — Carolus
itcrei. — Luilovicus Malioeimperalor dcfunctus Me- fraiidulenier imperator dc Ilalia Gallias repelens,
tiiolani, in 1,-asilicasancii Amhrosii scpulius esl, nova habitus, actutim el verborum vanitate, jac.ian-
anno regni xx, cujus (hesaiiros et regiium pairuus tia et levitale nsus, Ludovico fralri procaciter el
ejus Carolus rex Galliarum , quasi soli sibi debitum -stulie ininitabalur; seri Ludovico cxercitum colli-
invasil ac diripuil. Unric niotiis frater ejus Luriovi- genie peiiei-ritus, crcbros ct supplices pro pace pe-
cus rcx Geruiaiiire filiuin suuin Caiiomannuin (378) B tenda legalos ari eum roillebat. lidcm. — Intcrim
conlra euin in Ilaliam misil ipscque cuin xf|tiivoco ipsc Luiiovicus rex foiiis ct religiosus inorbo tactus
Gallias regnum ejus invasii. Carolus vero congredi apud Franconofurt v Kal. Septeinb. vita dccessii,
hello timens, dolis et pccuniis mciidaciisquc 159 anno regni xxxvi, ct apud Laiiresbani coenobium se
Carloinannum de Italia abcgil, sc qtioque stalim pulliis csl regnumqiie ejus Ires filii Caiiomaniius
disecssuruni, et fralrero Ludovicum de regni illiu.s Bajoariam, Luriovicus Gerin.iniaro, Carolus Aleiuan-
COMPENDUiMEX CODICE BERNOLDl.
875 Ludovicns impcrulor Iiitliw defttnclus Me- A'«/. Sept. obiil, anno regni xxxvi, regnnmque ejtis
diolani sepelilnr anno regni vicesimo. Ctijus regnum ires filii Cuiiomnitnns Bttjoariam,Liidovicus Gernta-
palruiisejus Carolus rexGalliarnm invadeiis,aJoanne niutn, Carolut Aletnanniam, singuli ciun atljaceittibtts
papa teiinperalorem coronctrifecit. provinciis, uccepcre.
876 Ludovicut rex religiosttt ctpiittFranconofurt v
NOT/E.
nequil, quippe jam anle deceniriuin defnnclo, prre- C li(]iiet, qiue bic dcsciibuntur, Notkeri Balbuli teni-
terquam quo;l relas iiimis provecta iri non permitiai; poribus coiiligeruni, qui teste Hcrnianno an. 912
nec ipse San-G.illensiuni coinmunioiie intliguisset, ohiit. Ciim igitur Petrus Vcronensis circa hrcc tem-
tilpoie ceti Augiensis monachus cjiisdem jam paiii- pora S. Galluin inviscrit, Katolilus autem luni mor-
ceps. Nullus quoque hujiis nonrinis cpiscopus Vcronrc ttiiisjaii) fueril, forle hautl iniilliim ahcrraveiit, qui
lunc crat, sed Adelardus : nisi id rie Rotalrio secuiiilo Raloldum loco Pciri positum fuisse dicerct. Scd ct
accipi velit, quem Ughellus ex Peroto inter illius hic prior redit difliculias, iiiillus cniin Pciriis Icgitiir
Ecclesire episcopos ad an. 810 iiumerat. Cuiii vero in Veroncnsium episcoporuin catalogo, nec ante nec
ab an. 844 alii cpiscopi ibiriem prrcluerinl, non vi- posl h;cc leiiipora ; nisi qnis susliacre vclit, Adelar, o
deo ulii inierea per 40 annos riclitiieril isle Rotal- cpiscopo a. 877 a papa excoinmunicato Peirum
(itis II. Uiide aut annus et abbas in citato lcxtu, aut fuissc siilTccliiin, de ipio (anicn nulla alibi memoiia.
Ratoltli noinen in mendo cubat (a). Qnod poslreinuiii (57G) II;ec uxor er.it Lmlovici Germanici regis.
r.iilri vcro admodum simile vidcltir cx Ekkebartlo (577) Mtensis pagus, etiam Niddegowe dicius, iu
Juniore, qni in Viia B. Noikeri Balbuli cap. II (Gol- •WeKcraviaerat, de quo viri. Bosselii Chron. Gottwic.
clast 1. I, p. 251) Pelrtim Veronensein cpiscopuni t. II, p. 709. In eo siliim eral Ascabruniion sen
iiiopinaliiin ad S. Giillumvenisse scrihit, el quidem Aschenbruiinon , uli in iliploiualc Hciirici II inip.
eodcm ntodo qno scilicet Adalbero Augtislensis an- a. 1008 vocutiir, quod horiie est Escliborn, inier
tisies 1.cuiii S. Galli in die fcstivilatis ejus oranrii Fiancofiirtuni ct arcein Cronbeiganj.
gratia ariiisse cap. prrcc. peiiiihelur. Quori in libello (57t!) Annales citati Carolum iilium a palrc priiro
Fraiernitattim ai annum y08 refertur, ut lamen qurc ,-. in lialiam missum perhibenl, cui laiiicu postea Car-
de Petro narrantur, prins fieri poliierint; ncc ciiim lomaninis in auxilium subiiiissus cst. Yeruin totaiu
ordinem semper ob.-ervat Ekkebardus; roox cnim rem pro patiium sludio tliversimodc narranl An-
cap. 15 refert facium sub novo ahbate liernr.rtlo nales Fuldenses el Beiiinia.ri. Meriius inccriit An-
an. 885, qno Carolus Crassns lesie Herroamio apuri dreas presbyter, Ravenuas synchroiius, in Chronico-
S. Gallnm crat. Ui cnim ex tola narraiiouis serie apud Mcncken t. I.

(a) Qnseliic rie Raloldodixerat, in Addendis et corri- editor Goldastus pro Katpuldo SPUIlatbnrio Trevir^nsi-
Stndii replicavitUisermannuslus verbis: *. NoiavitHer- legisse videtur Rulholl Verottensis;quod eo verosiuiins.
laannus ad an. «74 obilum Ratolli Veronensis episcopi, est cummox posleaapud Golriaslumvm Kal. Julii anno
qiiem tamen iu subjunctisuolis adliucan. 885in vivis 883 legatur obittis LiucliwaruiCiiinaiiiepiscnpi.cum San-
fiiisse ex lihello Kraternitatum San-Gallensiiimapparcre GallcnsihuscoulaiJui-ali,ulii nec in iiiuio, uec iu noiniiii?
•iximus, sinnili|iie mendumquoddamibi snbesse conjeci- difiiculiatem reperio: 1'acileeiiim in cilris Houiaiiisiiu-
mus; quod eliam interea aliuude deprehensum. InK}ran- meriis unarius I addi vel omitti potiut, proul eliain I|IM
liipia enim i-oiifraieniilatummonasterii S. Galli docn- hic RalpoliJusvocattir,in Galha Ctiristiana,lom. XIII,Rn -
meula in vetuslo regulai codicenieinhranaceonolatur co- r>odwsditilur,pio uiterso nempe nomiu.i prnpiia alliiiin
piaconfraternitati*inilie imer illurimonasleriumet epi- exprimendi morio.CaeterumLiiilvvardiisiiicin srric Cn-
>copf>s RalpoilumTrnvireiise.niet i.uiiwarriumCumanuii, manoruniepiscoioniinin llglielli Italia sacra tom. VI snp-
aii.MS:;,siih Bernardo abliate. Liiie vel codex, vel ejiis plo-diis est. »
1&5 HLRVIANNlCONTRACTl AUGIENSIS MONACIH 196
CODEX AUGIENSIS.
iriam singuli cum adjacentibus provinciis accepere A friiainLudovici Italire imperaloris vi rapuerat, qiiem-
— Sed que Carolus Provincire prrcfeceral, Romam rediit
pacemque inter se sacramenlo firmavere.
Curolns Galliarum lyrannus (579), compcrta fratris ipsiquc regmiin Italiic sulijiccre cl Caiiomauno ati-
morte gavisus, sialim colleclo exercitu regniim cjus ferre sliitliiit. Eclipsis solis vn (585) Kai. Noveuib.
Rhcno coiiiigutim invasil : quem cum Ludovicus Ju- post noiiam lioram facta , magnaque hominum et
nior pcr legatos redirc pacemquc servare fntslra boiim peslilenlia. Aunal. Fuld.
poslulasset, eumqiie sibi dolo insidias strucrc com- 879 Caiioinaiinus rcx Bajoarire paraiysi dissolctus
perisset, lransilo Rheno, vui Idus Octob. in (580) usiim loqucndi auiisil: ari qiiein Ludovii-usfralei visen-
Ribuaria [leg. Ripuaria] bello inito vicii, multisque dum vcuiens, regiiuin Bajoari;t:riisposuit.Auuttl.Fuld.
occisis ct comprehensis , illum penc nudiim cum —161LudoviciisBalhusIilitisCarolirexGalliaruroiii
paucis turpitcr fugcre compulil et castra cjus cum Irius April. (584) Coinpenilii ohiit iliique srpelilur;
iniiumcris spoliis riiripuil. AnnaL Fuld., Bert. Carolo filio posthiimo relicto duobusquc aliis non
260 877 Linoncs et Suisli eorumque confiues, lcgitima conjugc natis, Ludovico scilicet el Carlo-
defectionem inolientes, a Ludovici niissis facile coin- manno in regniim illi succcrieniibus. Annal. Bcri.
— Quo inortuo Ltuiovicus rex Germanirc slalim
pressi siinl. Annal. Fuld. — Carolns Galliarum im-
peralor tyranniciis rnslatc itein Italiam ingrcssus, coiitigiiam silii GiilliitmBelgicam pctil, indcque rur-
cum Carlomaiinum qtioque fralris sui friium se invilo stuu iu Bajoariam a quiliusriam vocatus, qu;e vi-
transcensis Alpibus pugna secum congrcrii velle co- dcbairiui-,disposuil,frairemque CarlDiiiaiinuina'gro-
gnovissel, ftigam morc suo iniil ct inter fiigicndnm lum, scriplo ei rcs snas, quia lingua non potuil,
dysenteria cnrreplus periit anno regni xxxvn, cl iu comiuciidantCiii invisit, ciquc niinislraturos princi-
Biirgundia Agauni (581) septiltus cst. A/iimf. JBeii. pes nonnullos dcpuiavii. liemque inissis copiis Ilu-
— Post quem lilius ejus Ludovicns Balhus regnum gonem Lolharii regis cx YYaidrada lilium, in Gailia
Galliaruni ncccpil, et apud patrueles de omi.ibiis Belgica lyranniriem cxerceniem, cum suis corr.prcs-
pairis injuriis sc per legaios cxcusans, paccm cum sii. Boso Burgundia invasa lyi-aiinidcm cxerccl. Au.
cis fecit; Caiiomanniis vero riisposiia , prom voluit, Ftttd. Met.
Jlalia, in Bajoariam reriiit ct fralri Luriovico parteni 880 Hiciiis prolixa el niinis frigida facla, Ludo-
snam rie regno Lolharii rcddidil. —Febris llalica , vicus rcx Gcrnianire in Gallias veniens et (ilioi Lu-
tussis el dolor ociilornm, et peslilenlia, multos gra- dovici Balhi ari se vcuicnlcs suscipiens, pacem cum
viier vexavit el exstinxit. Aniiul. Fttld. cis fecit totuniquc Lolharii rcguuin sibi subjicit.
878'Ludovicus rex Germanirc cum fralre Carolo Q Ipse iuilo ciim Norunannis qui in Scilla(585) lluvio
regnuin Lolharii divisit. Lanlpenus (382) et Ad d- residebiinl, prrclio plus quam qiiinquc millia cx eis
pcrliis coiiiiles Romam cuin manii vnlida pelenics , occidit ibiquc Htigo ex conciibina lilius ejus cecidit.
JoaniiC papa sub cuslodia reteiiio, principcs Roma- Iiem Nniimaiiiii inila cuni Saxonihus pugna victo-
iiortim liilem Carloinanuo sacranienio firmare coege- res, duos episcopos (38d), xu coiniles, xvitt regios
runt : unrie idcin papa commoiiis ccclesiam sancti milites cum secula magiia niiilliluilinc perenierunt
Petri, oinnibus tliesauiis Latcranis iranslatis, ciausit ct captivos miiltos duxeranl. Sorabi, Dalmatre, (Da-
ilivinaqiie inibi ollicia cclcbrare prohibuit, ipseqne lciiriiicii) cl Bocmani Sclavi collecto exercitu Tliu-
per roare Tyrrhenum Gidlias ariiens , loliim pene riiigiam juxta lliivium Salain populali, a Popone mar-
iuihi moratiis csi ainiiiin. Dcinde assuinplo secum cliionc ciiciiiiiventi, oiniies pereinpti siinl.-^-Carlo-
Bosonc quodain , qui propria uxore veueno necala , niaiiiiiis rex Bajoarix foiiis, prudcus cl pius, xi Kal.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
877 6'arofus rex GuUiarumobiit amto regni xxxvn 879 Ludovicus Balbus, fttius Caroli, rex Galtiarum,
j)0sl quem filius ejus Ludovicus Ba.bus regnum Gal- iii Id. April. Compendii obiit.
Uarum accepil, 880 Carutomannus rex Bajoarim apud viltam Ot-
878 Luduvicus rex Germanim cum fratre Carolo tingam obiit xi Kal. April.
egnum Lolharii divisit.
JNOTJE.
anna- D vero Tuscia: marchio
(379) Ita Carolum Calvura passim appellat roitius
lista Fuldcnsis, scriptor nempe Gerroairiciis; (385) Annales Fuld. inelitis iv Kal. Nov.
vero senlit Bertiniaiuis : unde in hujus lemporis (5Hi) Alii pomini iv Idus Aprilis seu 10 April.
scriptoribus roerito quis primariam veri iiislorici quie liiil Parasceve, ut habent Annales Vedastini.
dotem desideret, animuin ncmpc a partiuin sludio (385) Annales Fuld. habenl Scalta, qui nunc est
aliciiuni. Scaldis fluvius.
(580) De amplissimo hoc olim Austrasirr. seu Lo- (586) Theodoricum scilicet Mindensem ct Mar-
iharingire pago Ripuaria vid. Chron. Goltwis. t. 11, quarilum llildesheiiiieiisein. Omnes hi ceu nmiiy-
p. 719. res Ebbekesiorpienses, a loca pug.rncdicti, coliinliir.
monasterio.
(381) Potius in Nantiiacensiritix Qtiorum lamcn acla(Leibnil., 1.1, Scripi. lininsvie.)
(382) LamberHts Spoletf erat, Adalbcrltls fabulosa sunl. Vid. I. I Bollaiut., dic 2 Febr.
197 Clir.ONICOIN.- SJEC. II, 1V3
CODEX AUGIENSIS
(387) April. 162 1,PUC' v'":im Olingam obiiletse-A venire non posset, exerciium misil. Terrrcmotus
pelitur. Ludoviciis rex Geruianire fiater cjus, mistris inlerim magutis III Kal. Jau. Mogiintiacifaclus. Eu-
iiem contra Hugoiieni in Gallias copiis, cruenlam dern anno Carolus rcx fialcr Ludovici Italiam pc-
adcplus est vicloriam. Ejus itcm anxilio freti'filii tens Roniamque venicns, uua cum rcgina Richgarda
Ludovici Balbi, Rusoiiemlyrannura uflra Rhorianuin imperiali iinclionc a Joaunc papa corouantur (588).
persecuti, in Vicniiam coinpclluul ct Madasconam Ar.nal. FulcL, an. prwr.
urbem caplam siibjiciunt. 163 882 Comcla ul;ra modnm comas spargcns
Nortroanni Gallia.s iremque Fresiam ignc, prreda xv Kal. Fehr. visa. Lurioviius rex Gernianix, crc-
crerieque viUiiiites, landem Noviomaguin muuiunt scente inorbo, xm Kil. Fc-hr. ^389) dcfiiiictns, ct
et in palalio rcgis hiemare disponunt : conlra quos Lauresham , jiixla palrem tEquivocuiii se|uiltus est.
Ludovicus moto exercitu, impcdiente hieine, paruin Quo audito exerciltis couira Nortinaniios nrissus,
proficere potuit. Magna slerililas frugiun Germn- infcclo ncgotio, retliil. Nortiiianni vero, nullo rcsi-
niam afflixil. An. FuLL, Beg. a. seq. slente, rcsidua circumcirca vasiautes, Walach (390)
881 Ilicms item srevael prolixa magnaquc fames Metensem episcopum incaule occtirrcntcni occiiuiii;
facla. Ludovicus rex Gernianirc Hugoiicin ad dedi- cl inler alia Trcverensem quoqne urbein, fugaiis et
tionem venienlcm benigne susccpil, rursiimque re- {j occisis civihus, Nonis Aprilis(591) iiicendiini, vasta-
bellanlcm persecntus in Burguuriiain pcpulil. Lurio- laqne el incensa regione in muiiilionem stiam, qure
vicus rex Gallirecum Nortmannis pugnans novcm Ascalolia (5!i2) dicilur, juxla Mosamfluvium retlie-
millia cqiiitum vicior proslravil; illi vero collcclis rirnt. Annal. Fuld. — Caroltis imperaior tle llalia
rtirsum copiis regiiuni Ludovici rcgis Germanirc reversus, halrilo YVormaiireconvcntu regnoquc fra-
peliint; Cameraciini, Trajccluin, Hispanicuni [leg. tris acccpto, maguo collecto excrcitii Noiimannos
Hasbatiicum] pagum, Ripuariain tnlam, Pruniiam, ciim rcgihus suis pcr xn dies obsetlit : cnnique
Stabulaum, Mamuldariiiin [leg. Malmundarium ], magno a:slu ct felore prselcr niulna lela utrinqiie
hidaia cl aiin pcrplura loca vaslanl; Aquisgrani in vexarcnlur, ct iinmcnsa tcmpcstaic hoiiitlaque
capella regis cquos suos stabulanl; Coloniam Agrip- grandinc xu Kal. Augiisli exorta pcrliiii.areutiir,
pinam ct Bunnam tina cum ccclesiis incendiinl; visa cxpugnandi dillicultalc , pclenlibus hosliiius
contra quos Luriovicus rex ciiin uiorho tieteiitiis laccmque rieiuceps regno ejus sacrameiilo pol-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDl
881 Noiimanni mullas provincias in Galita va- 882 Ludovicusrcx Germamwxm Kat. Febr. obiil.
slant. Carolus rex, [rnter Ludovici, Romttm venisns Carolus imperator Norlmcinnos, circumqitaque va-
ttna cum regina Richarda imperiati unclione a Jo- stan:es, pucem regno rjusdein deinceps sacramenlo
aiitte papa corunalur, et omnes ltalorum episcopi, firinure compulil, el regem eorum Chrislianilatem
prccter papam, imperaiori jurejurando subjiciunlur; prvfessum, cle baptismo sitscepit, sicque firmata ami-
an. prrcc. cilia diqressi sunl
NOT.-E.
(587) Ughell., Ital. Sac. t. II, p. 1-iS, exhibct di- G lii anni 88! impcralorcm haud fuissc coro::r>'iiiii.
ploma Caroloinanni regis, dat. v /</MSMctiiunno in- Kccanltis vcro (Rer. Franc. t. II, p. 054) ex Cniloldi
carnal. 872, domini veroCarolomatmi regis in Bajoa- Noviiicnsis cp''scopi cliarla iusiitulre apud Augieu-
ria IVel in liulia m, iitd. v. Acr. apttd Hitotingam scs tiicli Cie.iaris aiinine coiniiifrooralioiiis (Mabill.
curtem regiam : uhi anni rcgni a;,niini 880 inilicaul, vcl. Aniiiil, p. iil) in die consccrttliomssuw, i'rfesl,
etsi intlictio fallal. lnrie vero eruilur Caroloroan- Epiphaiiitirttni die, ipsam Imiic coronaliouis dicin
liiiiii eotlem auno SSOxi Maii adhtic in vivis fuissc, staliicmiaiii putai, ninxinie, ijuoil ipse Carolus in
ncc adco xxii Martii obiisse. Eiiioiiualem vero ejus- riipioiuate pro Ecclesia Fulricnsi dal. ix Kal. Ocl.
dem Caroloinauni patris sui diem notal lilius cjns a. 8S3 (Srhaiiiiai., Frariit. Fuld. p. 212) canideiii
Arnulphiis rcx in piit:ceplo aroii 889, quo abbaliain aniiuani consccraiiou s sua: diem appcllel. Veruin
Laubiensem tlonal Fraucoui Leoriiensi episc<>po (Mi- dubilal Saxius in iiiilis atl Sigoiriuin tlc rcgno ltatiii',
rrei Opp. riiplom. p. 650. Conf. Mabill. Annal Bencd. p. 541, ciijusnain tlics coroiiationis cjus hic inlcfli-
I. III, p. 275) ca con.lilione, ul in Kal. Octobr. die, gcntla vcniat, italicicnc, Roinanic, ari Gernianicae,
quo Carolomtinnus vctterandwmemoriwpiissintus rex maxime ciim ea die 0 Jan. an. 880 Mediolaui rex
et gettitor nosier prwsenlem finivil vitttin, cjus com- Itaiire sit roronatus. Vid. supra in Breviaiio regiim
meinoiatio li:it. Obiit crgo xxn Sept. a. 880, apud Franc. ad linciii.
Hodiugas sepultus (Amial. Mei.).Qui locus idnin est (589) Ilmic dicm 20 Jan. Lmlovico cnioriualem
cuiu lluolinga, vel Olinga, nunc Oelinga, ctuieolim siatutiui Anuales Fultlenses et Nc-crologium1'ulrien-
>egiain Bajoaria (Chrou. Golvvic.I. II, p. 500). se, Pithceaiii aiileiu et Kegino 19 Nov., ct Metenscs
(588) Diein Nativilatis Domini addil anualista D'20Aug. per[icram nutiiit.
fuldensis aJ an. 880, quori dein Hermaiinus, qui (390) AL, Walo seu Wala.
anutiiii ab illo festo incipil, ari an. 881 relulil. Ca- (591) Qure fuil Ca>naDoniini juxta Annales Me-
roliim cerle jani inipcratorcm appellal ipse Joannes lenses.
VIII in episiola atl eum ilala iv Kal. April., iuriic- (592) Annal. Fuld. Ascloba, Regino Ilaslou, quod
lionc xiv, qua: anuiiin 881nolal. (Episl. 209 in Labb. Slriivius rie Uassfetd itiielligit, alii melitis <!ellasla
Collcct. concil. l.- IX, p. 194.) Miiralorius (Anliq. urbe ad MosanV <|iialuorriecinia Rhciioiiiilliaiilitis
hal. 1.1, p. 450 et t. III, p. 735) lide diploinaiuin jlixla citalos Annalcs riissita.
utuLiaUCarolum Crassum ante inedium meusisMar-
if,9 IIERMANNICONTRACTI AUGIENSI.SMONACHI 2C'
CODEX AUGIENSIS.
liccntibus, ilatis ohsidihus, CIIIII rege eorum Si- A Regino. — Carolus iinperator in citeriore Pannonia
gefrido (593) niuluum colloquium 164 habuit, coiivenliim habens Zuciilibalrinm tlticem Marahen-
eumque Chrislianilatem professuni dc haptisino sium pcr niaiius se dominio ejus tradentem, pacem-
suscepit, datisque nititiio lniineiibus et firmala que et scrvitium promiitentero suscepit. Itemque
amicitia digressi sunt. Orto inler Saxones el Thu- Brazlavonem dticcm, qui inter Dravum et Savum
ringios bello , Saxones superiorcs exslilcre. Pe- fiuvios Paimonire prrefuil, nihilominus sc tradentem
slilcnlia magna in Bajoaria fada. Annal. Fuld., accepii. Ipsc per Carentanum in Italiam veniens,
Bert., Met., Reg. Nalalem Domini Papire celebravit. Annal. Fuld.
883 Iinpcralor Carolus, habiio in Italia conventu,
883 Carolus impcralor , cclebralo in Alamannia
YVirioneinducem Spolelanum, se excusantem seque
Natale Domini, ad sancli Galli quo<|ue rcenobitiin
inde Gallias adiens suscepiis-
venit ibique pelente Hardmolo abbate jam sene subdentem suscepit:
ut videbalur, dispo-
Bernliardum pro co abbalcm consliluil, qtii eidcm qiic Drimoribus, regnum illud,
ad condictum cuni papa placitum YYTormaiiam
loco VII aniiis prrrfuil : ipseque Ratisbonie Pascha nens,
— Joannes dato sibi a venit. Sed papa, arreplo ad cuin venientli ilinere,
egil. Ralpert. Ronire papa,
cum arihuc viciurus « obiil (397); Romnequepro eo Ariiiantis 111papa c:-:>,
quodani.propiiiquo suo vcneuo, sctlil anno i, mensibiis iv. Suppl. Lambec. — Gota-
puiareiur, inalleo percussus in ccrebro cxspiravit; fiidus rex Nortmaiinoruni, perfidire conlra regnnm
percussorque ejns, concurrente turba, eariem hora
Francoruin iiisiiniilalus, ab ipsis accusaloribus riolo
a nullo Iresus cccidil nioritius; el Marlinus (594) est, Ilugo quoque nollius Lotharii regis,
anno men- perenipius
arehiriiaconus papa cx, facttis, pra-fuit I, ctiin incaute contra iiuperatorcm agitaret, oculo-
sihus vi. Imperator Carolus iterum in Ilalia obviam ruin luce privatus est, Reg. — Pax inler Arnolliim
papre pergil el Widoncin riiicein reiiin majeslatis Carenlani ct Pannonire ducein cl Ziieiitihalriiim M.i-
accusaluin fiigienlcm persequi jussit. Peslilentia rahensem dticero conlirmatur. Annal. Fuld.
cxerciluni vexavit. Ilero Saxones ctui) Timringiis et 886 Imperalor, celebrato Ralisbonre Natale D,i-
1'opone (595) pugnantes vincuu!. Noiimanni item niini, Italiam a papa invitaius adiit, et Liulwardum
Pruiniam petenles a Heinrico iuarcliionc Poponis Y-ersellcnsem
episcopum pro quibusdam qurcrenriis
fralre ari internecioiiem cresi"siinl. — Lmlovicus Roinam roisit. Tiimultus
Papire inler cives regios-
rex Gallire, poslqnam regniini foniter rexit cl de- c»j<:niilitcs
gravi ulrorumqiie damiio movutiir. —
fendit, dcliinclus ct P.irisius sepulliis cst sc-xlo regni Iinperatoi- tiabito post Pascha Papice conventii, pcr
anno (396). Zncniibahl >!uxMarahcnsiuin Pannonias,
Burgundiain Gallias conlra Norlmannos petiit. Ibi
quibus Arnolfus ilux lilius Carlomanui rcgis pra;- (] cum niale contra cos pugnaium essei, cl ileinricus
iuil, crudeliier vastat. Aiinul. Fuld. niarchio Neustrite occubuissel, rcbus ininusprospere
884 Bajoarii in Italiam conlra YVirionemroissi. gestis, discessit. 166 Peringarius [cil., Berenga-
Itero Ziienlibald Pannonias intniauissimc vastans , ,i-his] dux Fotojulicnsis, cum Luilwarrio cpiscopo
quosdam ex Bajoariis juxla Rabain [ul., Raabam] tiisscnlicns, Vercelleiiscm urbcm cxspolial. Insolita
iiunien incautc congvessos vicit, occisisquc aliis , iiuindalio aulumiii lenipore facla, cxundaiiiihus
noniiullos comprchcndit. — 165 Carlomanniis rex aquis, pluriinas villas evertit et miiliis in nioiitibiis
Gallix, filius Ludovici lialbi, cuin liuriiam pcciiniani vias diruit, miiltaquc mortalibus damna iu.tulit. Ro-
JNortnianuis pro pacc ricriisset, in veiiaiu ab apro inre quintiis Steplianus (598) papa cxn posl Ariria-
percussus inleriii aimo regni vn, cl regnum Galliie iitiin ordinattis, sedil annis vi. Atinnl. Fttltl.
ad Carolum iinpcralorem reriiil. Chron. Normann.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDl.
885 Roinw Joannes pnpu a qitodum loxiculus , O tittit.
elirim a quodum aiio percttssns multeo otiit, slatim 883 Mitrtnus pcipa obiit, pro quo Atlrianus III,
que percitssor cjtis a nemine Iwsns morimr : el papa cxi, scrfiranno itno, mensibusquatitor.
Marimis circhidiiiconuspapa c\ profuil aniio uiio, 88i> Imperalor a papa invitalus Iluliam venit.
tuensibus sex. Litdovictisrex Gttlliivobiit. Romw qitinlus Slephuitus pos! Adrianum scdit annis
884 Carotomanutts lilius Ludovici Balbi, rex Gtd- scx.
lia, obiit et reguum Galiuv Carottts imperalor obti-
mirn.

(595) Reliqui Annales regera Godefridum appel- cirercx jam inenseAugiisto anno priore dcfunctusesi.
laui. (597) Papa , qui iii itinere ohiit, Adiiiinus fuii,
(-594) Annales Fuld. recle Marinus , qui id ad non Marinus cjus anlecessor, jam incnsc Maio an.
anmiiu priorcm rcfcron!. 884 roortuus.
(5(!fi) Tiiiiringiru <!uce. (598) Stephamis V jo.m mcnsc Seplcmhri ai:n;>
(39(>)JiiMa AniialcsBeiiiiiianos Ludovicus Fran- priorc suffec.tuscst Aririunn.
201 CIIRONICON. — S.EC. IX. 202
CODEX AUGIENSIS.
887 Imperator Carolus in Alsatia gravi infirmitale A filium non ex Jegitima coujuge, sed tamen no-
delentus jacuil et parum convalescens incisionem bili (402) natuni, Carcntani scilicel duceni, super
capilis pertulil (599), habitoque in Alamannia con- se regero constituere. Carolus vero cum se cunctis
ventu in villa Weihilinga (400), Peringaiium ducem oiiiiiino minislris, etiam el servis suis deseri, ct a
ad rieditionemvenienlem et Liutwardo cpiscopo sa- solo Liulperlo Mogontiense archiepiscopo adhuc
lisfacienlem suscepH. Morluo Bosone, filius ejus cx vidisset suslentari, supplex jam Arnolfo munera
filia Ludovici ltalire imperatoris puer Ludovictis ad misit, et pauca ab co in Alamannia usque ad ob-
Carolum imperatorem veniens, benigne ab eo sns- ituni SIIUIIIprreriia postulans impelravil. Annal.
cepius et in filium adoplatus esl- An. Fuld. — Fttld. Met. Regino.
167 Ricbgarria [al., Richarda] imperatrix adttltc- 888 Carolus imperio jam privalus, Deo devote
rii cum Liulwardo Vercellensi episcopo, qui apuri serviens in villa Alamannire Nidinga (403) infirma-
eam et imperatorem familiariter in palalio vigebat, tus, el, ut quiriam perhibent, a suis strangulalus,
ab imperatore el aliis incusata, divino judicio ab Itlus Januarii vita mortali dccessit, el quibusdam
omiritim se virorum commistione inlegram et eate- videnlibus, coelo aperto et lumine supcr eum ap-
nus virginem comprobavit, quamvis jam xn annis parenle, Augiam (404) delatus juxta altare S. Ma-
in conjugio imperatoris apparueril: moxque ab eo B rire sepullus est. Annal. Fuld. —Arnolfo rcgc Na-
separata in Andelahense (401) ccenobium virginum lalein Doniini Paschaque Raiisbonae morante, nml-
a se constriictum secessit, ibique sedula in riivino lis regulis emergeiilibus, Perengarius filius Elier-
servitio virgo regina perniansil. Annal. Mel. Reg. hardi in llalia regem se fccit; Ruodolfus lilius
— Dein Carolus imperalor graviler infirmatus, Conradi in Burgundia; Luriovicus-uiius Bosonis, et
mente eliam, ut viriebalur, roinus valuit, oninesque YVidofilius Lantperti, in GalliaBcigica elProvinciaf;
regni principes averso jam ab eo animo, cum apud Oio filins Ruodperli (Rotherli) in Gallia usque ad
Franconofuii convenliiro habuisset, unanimitcr Ligerim, et in Aquitania iiltraque in Gallia 16S
eum deseruere, el Arnolfum fratris ejus Caiiomanni Ramnolfiis (405) regium nomen njliil [forte nihilo-
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
887 Richarda imperalrix adulterii cum Luilwardo eligilur.
Vercellensi episcopo incusala, aqttino judicio se ab 888 Carolus imperalor jam privalns, Deo devole
otnni virornm comminione integram el virginem... serviens, ttt quidam dicunt, a suis slraitgulttlus,-obiil
regina permansit. lmperaior autem ab omnibus de- Idut Januarii, et Augiw (406) sepeiilur.
serilur, el Arnulfus fralris sui Carlomanni filius rex G
WIJE.
(599) ln Bodoma palatio ad lacum Bodamicum. suadet atind ejusilein riiploma tridiio posl seu v
(400) YVeiblingaceu CMirisregia occurrit in An- J¥<i/. Sepl. eoriem anno riaium in monasterio, qnod
nal. Ftrid. ari an. 894; inemoratur quoque in diplo- dicilur Lauresham. Hoc exslat in Gallia Chrisl.
male ipsius hiijtis Caroli Crassi imp. aun. 885 I. IV, inter iiistiiimenia p. 153, quotl hreve lem-
cictnmad Weihelingam, el in altero cjusdem rial.' poiis spaiium ulriusque loci viciiiitaicm , adeoqtie
Non. Maii a. 887, indicl. iv, uitno vero regni doinitti Weiblingam Palali n satis aperle inriicat.
Caroli xi, imperii attlem vu. Aclum Weiblinga villa. (401) Celebre iri est nobilium virginiini collcgium
De silu vero ejus discrepaul inler .vesemagiii noini- in Alsalia, a Ricbarda regiua circa an. 880 Jtin-
nis viri. Besselio eriim, in Chrouico Gottwicensi daluin.
t. II, p. 520, videtur esse moderuum moiiasleritim (402) Lnitswindam scriptores arjpcllaiil, nobileiti
YViblingen, in Suevire riucatu , olim ad paguin ex Carinlhia leiniiiam.
Albegowe pertinens , ad confliieuliain Dauubii ct (405) Nidingen, Nydingen seu JVeirfJn</cn,villuin
lllara. Alii vero Waiblingam inlelligunt in ducalu antiquo Alemannici ducatus pago Beiiohlesbara,
YVurtembergicoin valle Remslhal prope Nicruin flu- sive horiieruo Lanilgravialu Baareusi, septillura fa-
viiini, sede Hohenslaiifioriiiii .clucum Suevire el " roili.-eFurstenbergicre nobilis.
Gibellinorum origine illustiem. Qua: quitlein posle- (404) Reicheuaugiense scilicet monaslerium, ulii
rior prarierenda videtur, cum vix credibile sit a solemnem imperatoris bujiis coinmerooraiioiieiii iii-
Carolo potius in loco Ulmre lam vicino , uli est sliliiit Cailolius Novariensis episcopus, ejusdeni cce-
Wiblingeiise moiiasieriuiii, conventiiin fuisse habi- nobii antea monachiis, el Liiitwarrii cpiscopi Ver-
tiiin, qiiam in ipsa Ulroa villa regali, proul appellalur cellensis germaiius. Mabill.ann Heneri. l. 111,p. 264.
iu iliplomate Caroli M. an. 815 pro nionasierio (405) Raniiiulfus hic comes erat Pictavieusis et
Augiensi. dux Ai|uilaiii;c, qui Aquitaiiiani, Seplimauiam el
Neulram ex diclis villis bic indicari arbitrarour, Marcam llispanicam invatlens, regitini sibi nonieii
seri aliaui Wibelingam iu Palatinalu infeiiori pari- vinriicavil.
ter ad Nicriiro inler lieidelbergam et Maimheiiirium (406) ln Necrologio S. Cermani Paris. notalur
in pago Loboduuensi siiam, cujus freqiiens in ino- Nonis decembris deposilio domni Caroli imperaloris.
nuiiieiitisLaiircshaiiieiisibiiMicciirrilmentio. Firroari Quori qniriem rie deposiiionc a regno accipiuut Socii
iri virielur, quod lesle aunalista Fidricnsi posl illuri Palutiui apud Muralorium Scripl. rcr. Ital. t. 11,
placilum in VVeibilingaimpcrator acl Rhenum Boso- p. i, p. 416. I, uielius tamen de sepullnra c-jus in
neni susceperit in villa Chircheim scu Kircheim in Augia tunc priiuum facta iiilclligeiidiim vitlelur,
eodem pago sita, ubi eliam datum censeo supra ciiin nomen ejus riie 5 Dec. in Ncirologio Aiigicnsi
citatum diploma Caroli Crassi pro moiiasterio habeatur, el ipse a rcgno die 2 Nov. aniio priore
Olinga a. 885 vni Kat. Sept. Aclum ad Weibelin- sit i.epo.-itiis.
gttin. Quori de nostro hoc loco 1 inlcHigendiini esse
PATIIOI..C.XLISI. 7
205 HERMANNl CONTRACTI AUGIENSIS MONACIII 204
CODEX AUGIENSIS.
niinus] invasere: e quibus Odo Arnolfum regem \ iiiaiini itein Franciam Rhcno contiguain vastant,
Franciam petentem humiliter adiens el benigne conlra quos exercilu misso, prrclioque incainc con-
susceptus, perroisso ejus invasum relinuit regnum. serto, Sunderoll Mogontiensis archiepiscopus cuiii
Ilidera Rodolfus Ralisbonam ad eum veniens favore aliis multis perempius oecuhuil, crelerique fugerunt
ejus pervasain impetravit Burgundiara (407). Ni- (Regino): pro quo H.llo Augiensis ahbas, vir inge-
hilominus cum Italiam vellet rex Arnolfus pelerc, niosus, archiepiscopus promovetiir. Annal. Fuld.
obviam vcnienli Peiingario, qui paulo anle cum — Arnolfus vero rex Norlmaniios vicloria elalos,
Wirione ptigna confiixeral lyranno, paucis exceplis, et regntim Lolharii vastantes, cum exercitu inse-
totara concessil llaliam. ln (ea) cxpeditione ingens quens, juxta fliivium Dila (4C8), palustribus locis
equorum pcslilentia facla. Annal Fuld. Regin. — munitos, manuniqiie pugna conserere trepidanles,
Augire Riiodholio abbali Hatlo succedens prrcfuit oOeiulit. Qui milites adhortatus, equis propter loci
annis xxv, qui cellara et basilicam sancli Georgii difliciillaiem dimissis, pedcs eos aggreditur; claraor
in insula conslrrtxit. altollilur, res deinde gladiis cominus geritur, uno-
889 Liutpcrlus venerabilis omnique laude dignus que tantum milite ex nostris perenipto, duo Noii-
Mogonlitc sedis archiepiscopus hac vila decessit; mannorum reges, Sigifridus el Godafridus, toius<]iie
cui Sundcrold successit. Calamitosus iste annus B eorum exercilus muliis roillibus nuinerosus, ferio
morbis ac pestilenlia, aqnarum inundationibus, in- irucidalus, et in flumine fugam impedicnlc derocr-
solitis teropeslatibus, turbinibus et grandinibus sus, ad internecionem dctetur. El rex cariem riie,
muliis, fame, peste et quaquaversum bellis sociali- litaniis celebratis, et Deo laudibus rcddilis, mtiliis-
bus comprovincialium fttil. ln ,Thuringia torrentis que hostium spoliis direptis, in Alainanniam \eiii!,
modo ninibus defluens, tres in moinento villas ct Natalem Domini Ulmrc eelebravit. Annal. Fu-d.
ahsuropsit, et ccc hoinines cum pecOribus niultis Met.
exslinxit. Annat. Fuld.—Arnolfus rex Zuentibaldo 892 Apud Gallias Carolus adolcscens Ludovici
ct Raloldo filiis suis ex concubina nalis subjectio- Balbi poslhuiiiiis lilius, a quibusd.iin priiiialihiis rcx
ncm a Francis promilli vix eflecll, si ei legilimus cffcctus, niulla deinceps Odoni niala lccit, 170 ('1
noii nasceretur Jilitis. Magna conlra Abodrilos expe- ab eo vicissim suslinuit. Flodourd. an. seq. — Ar-
ditio ab eo, sed parvo eflectu, inola est. Annal. iiollus rex Pannoirias ariiens, c-umZuen ibaldtim du-
Fuld. Mel. cem Maralienscm ilerum sibi rehellantcm cognovissit,
890 Arnolfus rex, habito in Pannonia de diversis colloquio cuin Brazlavoiie duce Paiinoniae ulierioris
colloquio, a Zucntibaldo dtice Marahensi ex verbis babilo, trifariara cum tribus exercilibus, Ungariis
aposlolici obnixe rogalur, ul Romam veniens Ita- C etiam auxiliatoribus, nuper illas in paiies de Aqui-
liamque sub dilione sui relinens, a lantis eam eruat lone adveiilantibus , per conlinuum inensem Ma-
lyrannis. 169 Qu0(l'"e> a"'s prrepeditus, ad prre- rahensem devaslat regionein : ipse cliain eodcui
sens facere dislulil. Ilerum convenlu apud Forcheim lempore priscam ctiin Vulgans renovat ainicitiani.
aclo, Ludovici iroperatoris ltalire filiain, Bosonis Popo ducatii Thuringire privatus esl. Annal. FulJ.
— Romre post Stephantiin Formosus, prius Pur-
viduaui, ad se cum munerihus venientem benigne
suscepil. Inde Constanliaro , Augiamque, orandi tuensis episcopus, papa CXIH, sedil annis iv, men-
gratia, adiit indeque Ratisbonara rediil. Annal. sibus vn (409).
Fuld.—Apud sancium Galluin posl Bernhardum 895 Engilscalcus marcbio Pannoniie judicio No-
Salomon abbas prrefuit aniiis xxx. Salomon secun- iicoriuu excrecatus, et patruclis ejus Wilihelmus
dus Constantix venerabilis episcopus obiit: pro quo decollatiis est. Arnolfus rex Marahensem iieriun
terlius Salomon de ccenobio sancti Galli abbas vastat regionem. Ipsi regi ex Vota (410) regina Lu
episcopus promolus, prrefuit annos xxx. Hepid. dovicus filius nascitiir, et a Hattone archiepiscopo
Annal. Met. al. a. seq. Mogonliense, et Acialberone Aiiguslense episcopo
891 Enibricho Ratisbonensis episcopus vita et " nobili, baptizatur, ct sacro ciirismate iingitn.'. —
atate verendus obiit, ipsaque ui-bs, exceptis divi- Formostis papa, inissis cpislolis et legatis, Arnolfuni
Aiittis sancli Emineraniroi sancliqiie Cassiani ecclc- regera ad suscipiendam, ct erucndam a tyranni;,
siis, iv idus Augusti incendio lota conflagrat. Nort- maximeque a YVit!one,Italiam, magnopere invii.t.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
890 Arnolfu* rex ex parte apostolici rogatur ut, 892 Romm posl Stephanum . . . mentihut septeut.
Romam veniens, Italium tibi de lyrannis defendat. 895 Formosus papa Arnolfum regem ad suscipi.n
891 Arriolfus rex Nortmannos ad internecionem dam el u lyramtis eruendain Italiam invitat.
1 '
NOT.E.
407) Non omnia hic recensita linjus anni sunt; varie inlerpretan-tur : verosunilnis autem est fliivnis
Ludovieus enim priiuum 890 rex Arelatensis crea- Dyla seti 'Ihylia in Brahantia, qui LovHitiumiirhein
tus est. interfliiit, uli eliam vocatur in Aunal. Mclcnsihus.
(408) AivnalislaFulJensis fluvium Clyla appell.it, (409) Hoc ad anniim priorem spectal.
in loco q"tiiLovonnium dicilur; quod alii quidem (410) Aliis Oda dicilur vel Uia.
203 CIIKONICON.- ?JEC. IX. 200
CODEXAUGIENSIS.
Quoil ille anuuens legatos rouneribiis donalos re- A miteni
i decollare jussil. Annat. Fuld.— Formosus
mitlit. Hiems sreva, et diutina hoc anno facta. Aiinat. papa
} die Paschce obiii, pro quo sexlus Bonifacius
Fuld. I
papa CXIVordinalus dccima quiula tlie podagra de-
894 Tonilrutim magnum v Kal. Febr. faclum. 1fiinctus est: cui scxlus Slcphanus, Campanire prius
Annal.Fuld.—Widone Italire lyranno mortuo, An- < episcopus, papa CXV, subslituius sedit annum i.
gildruda [al., Agiltruda] vidua ejus cum lilio Lant- < Qui tyraiinis favens, et Arnolfum odiens, Formosum
perlo lyrannidem invasit. Regitto. Luiiprand. (411). papam
] oclavo posl ohituin mense cffossum, et in
893 Arnolfus rex Hildigardam Ludovici regis pa- sella posilum, loquente pro eo diacono, criminalum
trui sui filiam, cujus maxime molimiiie, dejeclo 172 et quasi convictuin degrariavil, el per crura
Carolo, rex factus fuerat, exsilio damnal. Annal. pi-olractum, in Tiberim.projici praecepil. Sed divinis
Mei. an. prmc.Synodus niagna apud Triburiam col- per merita ejtis miraculis lerriti cives Romani, non
lecta. Coiic. Germ., loin. II, p. 588. Arnolfus rex inulto post Stcphanum riigne 'criiciatmn ejecerunl,
ciim Odone, lunc Galliarum rege, ad sc vcniente pa- Forinosumque in sepulcrum suum reposuerunt.
cem iirmat, Caroloque friio rcgis I.udovici Balbi Annal. Fuld. Luitpr. — Eodem anno Gnrcis cuin
non 171 multo post advenienli et munera offe- vagantibus hostibus Hungariis pacein facientibus,
renli, auxilium dcucgat. Ipse etiam Zuentibaldum, B! Yiilgari irati Grreciam invasam Conslaiilinopolim
ex concnbina filiuin suiiin, regem super Lotharii nsque devaslant. Interim Grreca aslulia Huiigarii
regnuin ungi fecit: itemque per epistolas a For- inducti, lerrani Vulgarorum ferro, prrcda igneque
inoso papa rogatus Italiam atilurono petii, Perin- pessuradant. Vulgari reversi, bis ab eis pugna victi
gariuinque perlerrilum ad dedilionem venientera et c»2si, tcrga vertnnt. Tertio demum divinam eni-
regnumque pervasum Italire reddentem suscepit, et xiusgraliam precati, xx millibus snoruin anrissis,
YViiltfreiloMeginfreiloquecomilibus Ilaliam cis Pa- cruentam, vix profligalis hoslibns, mcruere viclo-
diini distribuit, et omnia vastando, divisisque ad riam. Tanta ctiani fanics hoc anno facta, tit innu-
superum inferumque mare copiis transiens, ipse incri inedia perirent, hoininesqiie Chrisliani non-
INalalem Domini lunae [forte, Lucre ] celebravit. l.ulli se invicem comederent. Arnolfus imperator,
Atinal. Met. Fuld. quotlam icdificio cadente, cum muliis aliis graviter
896 Magna pluviarum inundalione exercitu fati- conlerens corpus, ceciriil. AnnaL Futd.
gato, ct plurimis cquis inde amissis, Perengario 897 Magna fames in Bajoaria multos consumpsit.
eliani a fidelitale ejus deficiente, et ad Lanlperlum Boemani contra Marabenses ab Arnolfo imperaiore
se cnnfcrcnte, Arnolfus rex tandem Romam venit, aoxilium pelunt. — Romrc posl Slephani interitinn
Ci>n>qija, Angildrudj WidanLsvidua cuni filio Lant- ^J Romanus papa CXVTsetlit mensibns paulo plus IV,
pciio niachinanie, ohseralam inveniens, mandalo et post hunc Thcodorns sccundus papa CXVII sedil
Formosi papre intus inclusi, celehratis apud sanctum d>'esxx. Post quem iionus Joannes papa CXVIII
Pancratiuin litaniis, earo oppugnat, expugnataque ordinaius setiit annos u (415). Arnolfus imperalor,
ciiius urbc, ingressus, a domno papa honorifice habito conventu, nulli fidens, sacrainciitnm firiclila-
siisceplus, imperatorque coronatus esl (412), et dis- tis denuo sibi ct filio parvtdo Ludovico a cunclis
positis ibi rebus, primorihiisque sacranienlo sub- exigit. Annal. Fuld.
aclis , Angililriitlam persequi slatuens , infirroari 898 Discordia capilalis inter fratres Ziienlibal-
cccpil; melucnsque morbum graviorem, de Italia dum el Moymaruin [al., Moymirus ] Marahenses
statini reriire acceleravit. Quo reverso, Perengarius duces facta. Luiipaldus (414) marchio cum al.is
ac Laulperlus, diviso inter se regno llalire, tyran- Marahenses imperalori rebelles vastat. Aiinal. Fuld.
niriem exercuere, Lanipeiiusque Megenfredum co-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
896 Arnotfut rex tandem Rotnam vemt, et a t or- D 898 Rommpost Slephani interitum Romanus papa
moso papa imperator coronalut ett. Formosus papa CXVI sedit mensibus paulo plus IV, et posl huuc se-
die Paschm obiit : pro quo sexlus Bonifacius papa cundus Theodorus papa CXVIl sedit dies xx. Post
CXl V ordinalus, decima qitiiila die podagra defun- quem nonus Joannes papa CXVIII ordinatus sedil
ctus est. Cui sexlus Stephanus papa CXV substiltttus cnnos duos.
sedit annum unum, qui tyrunnit favit.
mijE.
(411) Gotlwicensis : Arnolfus Ilnlinm Bnrgtin- die ejusdcm mensis obierit, ut adeo h.uc solemnil.is
diamque suo reguo snbjecit; quoil pariler rcferiint in tririuo sacro fieri ilehnisset. At cum Ariudphiis
Annales Melenses et Fuldenses a Bouquelio resti- in diploniate pro ccenohioAinialino Roime dato iv
ttili; in etlilis eiiim bic inlegrum folitun deesl, ex Kal. Marlii anno Ircarnat. Dom. 896 (Ughell , llal.
manco minirum codice, qnali el Hermanniis usus Sac, t. III, p. 614) se jam imperaiorem Augiistuin
virietur, qui ari htmc aiiiimi) lam pauca babet, et noininel, anle diem 27 Febr. coronari Jam riehuil.
Arnulplri experiilionem Italicain plane prrelerit. (415) Hnecpanim ainiuni seqneniem speclanl.
(412) Id qu-iilam mense Aprili faclum scrihunl, (114) Auslriic iiiiiiirii.n inarchio Luilpoldus.
Viod vix credibiie, cum Formostis |>apajaui quarta
207 IIERMANNl CONTRACTI AUGIENSIS MONACHI 208
CODEX AUGIENSIS.
899 Item Bajoarii fines Marahensiiim hiciiie va- A congressus, tino tantum ex suis aniisso, MCCper-
stanl. Vota regina, adullcrii crimine cum quibus- emit (420). Ann. Ful.
dam viris infamata, LXXII(415) principum jura- 90? Hungarii, Careiilaniim petenles, commissa
meiito Ratisbonrc in coiivciitn absoluta est. Arnolfus pugna, vicli cresique ftigerunt. Eoriem anno Moy-
imperalor paralysi 173 dissolutus esl, el nonnulli marius dux Marahensis et lsanricus Noricus comes,
inde veneficii, vel maleficii crimiiiati, etpuniti simt. 174 qui ad ipsum Iransfugerat, ciim Ludovico
Item Bajoarii Marahensium terram vastant. lsanri- rege pacilicati stinl. Suppt. Annal. Fttld.
cus (416) imperalori rebellans, obsessusque et ad 902 Hungarii Marahenses petunl, pugnaque victi
deditionem vi coactus, ad Marahenses iicm confugii. lerga verterunt. Ann. Saxo. — Ipso anno, Beringer,
Romre Benediclus quartus, papa CXIX, scdil annis Reginoir et Gerhard nobiles Germani fralres, filii
in, mensibus v (417). Annal. Fuld. Alonis comilis et Adellindre, non longe a Buochau-
900 Arnolfus imperator Ratisbonre, ubi frcquen- giensi coenobio virginum in pago Alamannire Erich-
tius manebat, regrotans, obiil (418) el in basilica gewe (421), a- malre per ipsum lempus (422) stu-
S. Emmerammi sepullus est, anno regni xn. Pro diose in honorem sancti Cornelii et sancti Cypriani
quo filius ejus Ludovicus puer in regnum conslitu- marlyruni conslruclo, ctim sororem virginera nu-
tus est; cujus frater ex concubina, Zuenlibaldus B ptum tradere molientes clam inde abducerent, ab
Gallire Belgieasrex, cum crudeliler et temere ageret, iniiiiicis circumvenii, et occisi stint et a roatre sua
res Ecclesiaruui affectaret, Ratpoloneinque etiam apud ipsum ccenobiuni sepulti; ubi etiam ipsa,
Treverensem archiepiscopum baculo in captit per- poslquam Hierosolymam aliaque sancta loca causa
cuteret, a suis sprelus ac desertus, cum incauie oralionis adiit et rediit, divinis inlenia servitiis et
virihus impar pugna eis congredi vellel, peremptus animarum inhians lucris, feliciier hanc vilam fi-
cst. Begin. chr. Annal. Fuld. —Bajoarii per Boe- niens rondita esl, ipsa lilia virgine acquivoca si:a
manos transeunlcs , ipsis secura assumplis , Ma- abbatissa inibi constiluta.
rahensem ileni dcvastant regionem. Hungarii, ho- 904 Romre post Benedictum Leo quintus (425),
stes novi, Ilaliam magna ex parte vastaverunl et, prius preshyier forensis, pa|)a CXX, sedit niensibiis
conserlo praelio, viclores viginti millia ex Italis una ferme n. Posl quem, ul iu quibiisdam inveui, Chri-
die peremerunt. Itidem exploratam Bajoariam in- slophorus, prius cardinalis, papa CXXI, scdit mcnsi-
vadentes, circa Anesum [al., Anasum, Ens] flumen btis iv, qui riejectus est et roonacliiis factus (424).
plurimas prxdas abducunt. ltem Pannonias depo- 905 Romic Scrgiuslll, papa CXXII, seriil anics vn,
pulatas occupanl. —Lttilpardus (419) raarchio, qui- mensibus iv, al., a. pr.
busdam copiis Hungariorum cum paucis Noricorum C 906 Adaliiertus nobilis el bellicosus rie Babenberg
COMPENDIUMEX \A\JUI\AVJ
CODICE i>r.tti>iuLiiJi.
BERNOLDI.

899 Uta regina, adullerii incusata, LXXXII princi- Germani, filii Atonit comitit el Adellindm occisi, apud
ottm juramento absoluta esl. Romw Benediclus... Buchaugiense cmnobium virginum, a prwdirta Adel-
mensibus quinque. linda construclum, sepeliunlur, ubi etipsa mater po-
900 Arnolfus imperator Raitsbonm, ubi frequenlius stea esl sepulla.
atanebat, obiil vi Id. Decembr. (423). Anno regni xii, 904 Romw, ctc, ul Aug.
aro qtto filius ejus Ludovicus puer regnavit. 905 Ut Aug.
902 Beringer, Reginolfus et Gerhardns, nobilet 900 Adalberiut nobilis el bellicosus rfe Babenberg

WIM.

(415) Alii LXXXII principes nuraeranl. Bninneriis Annal. Boic, p. i, p. 505. Ilem Criisius
(416) Hic Arbonis Austrire marchionis filius erat. Aiina!. Suev. p. i, I. xi, cap. 8, p. 507, cui jam
(417) Benedicti IV electio primum ad finem anni sublesla quoari hoc fides inoluit. Ctincla hrcc ina-
seqncntis conligil. gis, non satis lauien sinriiose tractarunl Bolland ani
(418) Rcgino, Annales Melenses aliique obitum l. VI, Aug. die 28, in Vita B. Alrielindre abhatissrc,
ejus ad tu Kal. Decerobr. anni praecerientis reji- p. 492. Vid. ari aniium 799. Aio sive Ilatlo aut Oiio
ciunt. Queni item annum assignal NecrologiiimFul- D comes Kesselburgensis in iractu lacus Pliiiuarii
den^e apud Leibnit. script. Brimsv. t. III, p. 765. fuisse traditur.
(419) Luiipolilus Austriae marchio. (425) Conligil hoc anno priore.
• (420) Hic desinuiil Annales Fuldenses, unde et (424) Nempe in nionasterium detrusus.
Hermanus deinceps brevior est. (425) Euindem diem 6 Dec. plerique assignant,
(421) Alius ejiisdem fere nominis pagns occurril uti el lanrina plumbea in aperto ejns sepulcro an.
in chaiiis San-Gallcnsibus apud Goldasluin, scilicet 1671, reperta iu monasterio S. Eminerami, quanivis
Argangawe cl Arquna, cum Helvetico pago Argovia Regino illuni apud Oltingam sepultum meinorei.
liauri coiifundeiidus. Yiri.Otto Fris. I. vi, c. 13. Cruternm iri de anno
(422) Verior hrec esl, etsi poslerior, celebris liu- jiriore csse intelligendtnn oslendit etiam prreceplum
|iis paribcnonis origo quam falmlosa illa a Bruschio Luriovici ejns filii dat. tv ld. Octohr. an. 900, i.pud
et Bucellino iam iiule a Carolo M. rieducla. Vid. Schatlcn Auual. Paderborn. 1. in, p. i5G.
209 CIIRONICON.— SJEC. X. 210
CODEX AUGIEiNSIb.
Francus (426), conimissa 175 cum a?mulo suo A Regin. cont. — 176 Burchardus dux Alaniannire,
Courado pugna, vicil eumque cum inultis aliis in convenlu suo orto lumullii, occisus est; pro quo
pereinit (427). Regin. an. pr. Erchanger ducaiiim invasil (452). (
907 Adalhertus, cum prredia ejus, ulpote rebel- 912 Hungariiilem Bajoariam pelentes.congregatis
lanlis, a Ludovico rege vastarentur el caslrum op- Bajoariorum et Alaroannorum copiis, juxta Ihivium
pugnaretur, perfnlia, ut fama esl (428), Hallonis Iue (435)congressi magna strageprofligantur. Chron.

archiepiscopi et cujusdaro Luiipaldi, de quibus plu- Aug. a. 913. Itepid. Comelre hoc anno vis.x1. Ruo-
liiiuiin confiriebat, ad Ludovicum regem spe pa- dolfus rex Burgundireobiit, el Ktiodolfus filius ejus
ctionis adduclus decollari jussusest./feg. a. 905, al. regni illius jura disposuil annis xxv. Al. a. 911. —
(iii. 996. —Bajoarii cum llungaiiis coinuiissa pugua Roniic Anastasius [(434) secundus, papa CXXIIl,
vicli sunt. Annal. Met. sedit annis n, mensibus n. Aptid sancluin Galluin
Notkerus roagister doclus obiil (455). Otperlus (456)
908IIungarii SaxoniametThuringiamlate vastant.
An. Saxo. a. 996. Luilpaldtis occisus est (429). episcopus occidilur. Einhard excrecatur. Cont. Reg.
Annal. Sctxo.
909 llungarii Alamanniam invadenles vastant.
contin. 915 Itcin Hungarii egressi Alamanniam vaslant.
Regin. Hepid. >MongontiaeHattone (457) archiepiscopo Augiensi-
910 Hungarii Franciam (430) petenles, comroissa
que abbate moiiuo, Herigcr in episcopatu succeriens
pugna, superiores fuerunt. Hepid. Reg.conl.—Adal- annis xiv, in abbalia vero Hug abbas XVIII aniiuin i
bcro venerabilis, etfamosus Auguslre Yindelicre epi-
prsefuit. Chron. Aug.
scopus, obiil; post quem Ililline annis xm prrcfuit. 914 Saloinon Conslantire episcopus et abbas cce-
Ilepid. nobii sancti Galli a quodaro protervo caplus el in
911 Ludovicus rex adolescens morilur et Ratis- custodiani niissus est (458). Augire posl llugoneiii
bonre sepelitur. Hepid. Post quem, deficienle no- Thientigns abhas XIX prrefuit annis m.
stris inparlibiis regio slemmale, Conrarius hiiusCon- 177 91S Romre Lando, papa CXXIV, scdit mcn-
raili (451) rex electus, el tinclus regnavit annis VII. sibus v, post quem Leo VI, papa CXXV, inensibus
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDl.
Conradus mmulum suum, victum pugna, cutn aliit G Alemannimm convenlusuo occidilur.
mutlis peremit. 912 Hungarii aBajoariis etAlemannisjuxla flumen
907 Adalbertut, perfidia Haltonis archiepiscopi et Ine occiduniur. Ruodolfus rex Rurgundim obiit, pro
LtitlpoldiadLudovicum regem spe paclionis adductus, quo Ruodolfusfilius regnavit arinis xxv. Romm Ana-
decollari esljussut. slasius secundus, papa CXXIII, sedil annis n, men-
908 Ilungarii Saxoniam et Thuringiam vaslant. tibttt n. Apud S. Gatlum Notkerus, magister doclus,
Luidpaldus occisusest. Regin. a. 907. obiit.
909 Hungarii Atamanniam vastant. 915 Hungarii Alemanntam vaslant.
910 Hungarii Francos devincunt. 914 SalomonConstantiensisepiscopusesl caplus.
911 Ludovicus... annis septem. Burchardus dux 915 Romm,etc, ut Aug.

NOT^E.
(426) Henrici Francire orientalis ducis filins. Vid. confusi. Primiis est rJurcnarrius oux Tliuringo-
a. 883, 886. Conradus Hassire seu Wetleravire co- rum, seu prrefectus liniilis Thiiringici, cuin aliis
ines. Regin. ab Hungariis in prrelio occisus, utrefert chronicon
(427) Annales Melenses, obitum Conradi senioris Saxoiiicum ad an. 908, et probat Eccard Rer.
. coiuitis, patris Conradi poslea regis, referunt ad Franc. Or. t. II, p. 819; alier vero Biircharrius
niiniini 905, III Kal. Marlii apud Frileslar. primus hiijiis nominis Alamaniiire dux juxta ller-
(428) Ex fama scribit Hermaniuis, sed Ekkehar- D iiiaiiniini h. a. 911 iu convenlii suo inlereniplus;
rius rie casihus S. Galli factuin iil vulgo concinnari post <|uemErchanger ducatum invaserit. Ilunc tina
cl cani iradil. Vid. EccanL.Rer. Franc. t, ll,p. 811, cum fratre suo Bertholdo, qui aniho an. 917 riecollali
ulii f.Kiuni hoc cuin aliis negat, de quo pariler silent suiit, Camene nunlios in Suevia appellal Ekkehar-
Annales Melcnses, qui castruin isturi Terassam.alii dus Junior De casibus monasterii S. Gaili c. 1'..
Bibenherg vocant. Marianus et Sigebertusperfnliam (455) Ari Oenum nimirum. t
ill.iin pariier memorant, uti et Luitprantlus Hist, (454) Est Anaslasius III, priore anno electus.
I. ii, c. 5, prrccipiieaulem Otto Friiisingeiisis l.-vi, (435) Cognomento Balbulus. Ekkehardus mini-
c. 15. Vitl.Calles Annal. t. IV, p. 33 seq. mus Vitam ejus scripsiL
(429)Scilicet in pugna contra llungarios. Eralhic (456) Otpertus episcopus erat Argentoralensis,
L.uiipoi.lusilux seu coines Bajoarici limilis, qui idcra anno 915 a cvibus occisus; Eberhardus seu Einhar-
e^sevideturdequoannosupeiiore. <ti>cn(in.l.iv,c.21. dus Spirensem sedem tenebat.
(450) Francia orientalis hic iuleHigitur, seu Fran- (457) Ex Reginonis continuat, et chronico YVir-
conia. cebnrg. Hallo a. 912 obiit.
(431) Frnncoiiire-comilis, ab Adalherto a. 905, (458) Factuni hoc esse ab Erchangero et Ber-
nccisi, et GlismodrefilheArnulli iinperaloris. tlioldo camerre nuntiis, qui Suevire riucalum invase-
(452) DuoBurchardi duccs circa hsec lempora rant, scribit Ekkeliardus Jun. De cas. inonasi,
occisi mcniorantiir, a scriploribus noniiunquaiii S. Galli c. 1.
211 IIKRMANNlCONT-RACTIAUGIENSIS MONACIII 212
CODEX AUGIENSIS.
ferme n, ct post hunc Joannes X, papa CXXVI, an- A que coenobiisancli Galli defunclo, Notingus iii epi-
nis xiv, mcnsihus n (439). scopalu annis xv, Hartmannus in abbalia quatuoi-
916Huugarii ilem egrcssi inter alia mala tolam ferme annis successeriint. Al. a. 920.
pene Alamanniain igne cl gladiomiscrabili ter vastant. 920 Carolus rex Galliarum in Franciam (443) ve-
Annal. Saxo. an. 915. — Ipso anno apud Altheim nil. Apud sanctum Galliim Rachildis virgo iiiclusa
coram misso apostolico synodus habita. — Augirc est. Hepid.
Thietingo abbate defuncto, Heribraht abbas XX, 922 Liuthardus a Burchardo duce, oppresso He-
prrefuit annis x. Apud sanctum Galluin beala virgo ribcrlo (444), Augire prreposilus, el fratres in ex-
Wiborada arclius inclusa cst. Hepid. silium missi stint.
917 Hungarii pervasa, ul cceperant, Alamannia, 923 Sanguis Dominiin Augiam insulam a quadiim
Basileam urbera destruunt; indeque Alsatia vastata, matrona riefeiiur, sicuii litteris inibi Iristorica rcJa-
Lolharii regnuin, multa mala facienles, invadunt. tione (445) coniinettir. Apud sanctum Galhim En-
Reg. Cont. — Erchanger, qui ducalum Alamannire gelberius abbas conslilutus annis ix prafuil (446).
invaserat, cum fralre Bertholdo regi Conrado re- 924 Sanclus Volriariciis Auguslrc Vindelicx epi-
bcilanlcs, eique landem ad deriitioneni spe pactionis scopus ordinatus (447),niira pielateet religione prre-
venicnles, ipso juhente apud villam Adingam (440) B fuil annis L.
dccollantur xn Kal. Febr. Chron. Aug. Ekkeh. jun. 925 Hungariis ilem Alamanniam vastando perva-
918 Burchardus (441), dux Alamannire faclus, ly- gantibus, et ad coenobiumquoqtie sancti Galli per-
rannidem invasit. Conradus rex obiit (442) Reg. vcnicnlibus, Wihorada virgo inclusa, fracta cella, a
cont. quodam ex eis perempta et marlyrio coronata, Ra-
178 919 Ileinricus comes nalione Saxo in re- childisqueconleclalisejus illresadivinilus conservata
gnum eleclus, siiie regali unclione regnavit annis esl (448).
xvni. Wilichind. — Pugna apud Wintcrturum inler 179 923 Hungarii, vaslala Alamannia, lotam
Ruodolfuni regem Burgtindire el Burchardum ducowi Franciam , Alsatiam atqne Galliain igne et gladio
Alaniaunire commissa, rex a duce victus fugatur. srevienles perciirrunl. Reg. coni. — Riirchardus dux
Hepid. — Salomone episcopo Constanliense abbate- occiditur (449). Luilpr.; Harlman. — Henricus icx
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
916 Hungarii totam Alemanniamigne et gladio va- dimvicit.
tlant. Synodut coram mitso apostolici Petro 920 Carolut rex... inclusa est.
Ostiensi (450) episcopo apud Alheim est habila, in 923 Sanguis Domini... siculi lillerit tnibi mani-
qua synodo generali decreto sancilum, ut quicunque festatur.
deinceps bannum ab episcopo impositum corrupisset, 924 S. Udalricut Augutlm Vindelicm episcopus
per jejunium XLdierum in pane lanlttm et aqua el prmfuit annosi.
sale cummissumlueret. Apud S. Gallum... est inclusa. 923 Hungariis item Alemanniam vastanlibus...
917 Ab Hungariis Basitea deslruilur. Erchanger virgo inclusa, a quodam eorum perempta, marttjrio
dux et [rater ejus decoltantur. coronalur... conservalaest.
918 Burchardus dux Alemannix constituius, elc, 926 Hungarii, vaslala Alemannia, per totam Fran-
ut Aug. ciam, Alsatiam alque Galliam igne et gladio desm-
919 Henricus comes... regnavit annis xvm. Bur- viunt. Burchardus dux occiditur, pro qtio Herimannus
chardut dux Alemannim Rudolphum regem Burgun- Alemannimdux efficilur.
W)1JE.
(439) Hic ordo inversus est; Lanioenim an. 914 Engelberg. notat diem vi Id Nov. Vid. Annal.
obiit, cui eodem anno successit Joannes X, et liuic Saxo.
primum an. 928 Leo VI, qui non duobus, sed seplem (446) Hepidannus hoc ad annum scquentcm e-
mensibus prxfuit. ferl.
(410) Qure sit hrec villa Adinga, haud nolaltim (447) Scilicet die 28 Dec. an. 923. Pag. ad an.
reperi; videtur autem esse Otlinga vicus in eodem 924.
pago Rhretiensiad Wernizam amnem. D (448) Vid. Hopidannus Junior de Viia et miracii-
(441) Suevim principum assensu staluilur Ata- lis S. Wiboradre apuJ Goldastum Rer. Germ. t. I,
mannis dux primus Burchardus genlis illius- nobilis- p. 206.
simus el virtutum dole probalistimus; verha snnl (449) Scilicet in Italia Rudolfo Burgundire rcgi
Ekkehardi Junioris p. 19. De eo viri. Tentzelius iu auxilium ferens. Chron. Sax. In libro fraiernilaluni
vindiciis p. 218, 228. S. Galli (GOLDAST., t. II, p. 153)ubi solemnisquoque
(442) x. Kal. Jan. ex Mariano Scoto et Necrologio commemoralio pro eo instiluta est, notatiir dte
Fuldensi. ohilus in d. Nov., a. 925. Sed in Chronico S. Galli
(443) Carolussimplex Gall. rex contra Henricum ( DUCHESNE , t- III, p- 471) equo rielapsus obiisse
in pagiim Wormaliensem movit. Frodoard. Witich. scribilur a. 926, 2 Maii, feria n, qure nola anuuin
(444) Abbas hic Augiensis ad a. 916 lleri- prrecedentein indical.
braht vocatur. Vid. Mabill. Annal. Beued. t, III, (450) Vid. de hac synodo Conc Cerm. t. II,
p. 371. p. 588, elPagius in Crilica ad h. a. ubi tainen de-
(445) Historiam htijus translationis ex membra- cretum in cod. Bav. allcgalum non comparet; ihi
nacco Augiensi codice dedil MabiUonius1.c. Cod. ctiam ]>roOstiensi legendum Orlcnsis vcl Horianus
213 CKRO.MCON.— S.-EC. X. 214
CODEX AUGIENSIS.
^.agnum cnnvenluin Wormatire habuit. Heriroan- A xxxvni ferme annis strenue rexit. Chron. Aug.;
nus (451) Alamanniic dux promovelur. Reg. cont. Luiipr.
— Augire Liulhardus abbas XXI effeclus prrefuil 937 Hungarii per Bajoariam, Alamaoniamque et
annis vnt. orientalero Franciam pnedis, gladio igneque furendo
927 Herigcr Mogunliensis archiepiscopus obiit, vagantes, transito Wormatire Rheno, Alsatiam, re-
et pro eo HilJiperlus archiprrcsulalum accepil (452). gnuin Lolharii et adjacenles usque ad Oceanum
9-29 Ronrae Stephanus VII, papa CXXVII, sedit Gallias vaslanles, per Burgundiam llaliamquc tan-
annis II, inense i. Frodoard. dem in Panuoniam redierunl. Witiclt. Frod. — Mo-
93*0Henricus rex Boemiam pelil. Annal. Saxo nasteria sancti Bonifacii sanclique Galli incendio
a. 928. tonflrigrant. Reg. cont.; Ehkeh. Jun.—lpso anno
931 RomreJoannes XI, papa CXXVHI, sedit an- Bodolfus Burgundire rex defuictus, Agauni apud
nis iv. Luitpr. — Henricus rex reges Abodritarum et S. Mauricium sepullus est, filiusqiie ejus Conra-
Nordmannorum Christianos fieri effecit ipseque dus (458) regnuni pro eo suscepit. Arnolfo cliam
Gallias peliit. Chron. Aug.; Reg. cont. Bajoarire duce mortuo, ducalum ejus Bertolfus (459)
932 Hungarii Soraborum provinciam petentes, acccpit. Nccrol. Fuld.; Reg. cont. — Bajoarii ctim
ab exercilu regis Henrici crede profligati, fiigali B mullis aliis Ottoni regi rebellanl.
inii'li(|ue ex eis capti sunt. Frod. a. seq.; Reg. cont. 181 958 Olto rex contra Bajoarios procinctum
an. 934. movit. Interiin fraler ejus Henricus ab Eber-
933 Aptid sanctura Gallum Thieto abbas prsefuit hardo (460) comprehensus est; quo liberalo, Eber-
annis ferme x. hardoque in exsilium relegato, denuo Noricos cura
filiunv.
934 Constaniire Notingo cpiscopo defunclo, Con- exerciiuinvasitomnesqueprreter Arnolfi ducis
Interim Hongarii, Saxoniam
radus genere et 180 V'ta prrenobilis prrrsul ordi- Arnolfum subjiigavit.
a Saxonibus pugna victi crcsique fiigan-
natus, XLIper annos illaro nobililcr rexit Eccle- invadenles, —
siam (433). Augirequoque post Liulhardum Alawi- tur. Witicli. Rorore Stephanus VIII, papa CXXX,
cus venerabilis abbas XXII prrefuit aiinis xxv. Eher- sedit annis 111,mcnsibiis iv (461).
hardus Argentinensis prrepositus primus incola (135) 939 Otto rex, Lotharingos rcbellantes petens, us-
tellre Meginradi venit (455). qtie ad Caprimontem cum exercilu venit. Reg. cnnt.
— Interiin Ludovicus rex Galliarum Caroli filius
935 RomreLeo VII, papa (436) CXXIX, sedit annis
Alsatiam invasit; sed mox Ottone, hoc comperto,
Hi, mensibus vi. Frod.
redeunie.perterrilus regntiro snum repetiit: cumqiie
936 Henricus rex obiit, et in Saxonia apud Chu- C caslrum Brisacha ab Ottene rege obsessum oppti-
lilinebiirg (457) cosnobium virginum sepultus est; gnaretur, capila rebellionis Eberhardus dux occisus
pro quo Otto filiiis ejtis, regni gubemacula accipiens, el Gisalbertus (462) dux in Rheno submersus inter-s
COMPENDIUMEX CQDICE BERNOLDI.
927 Heriger Mogunlientit archiepiscopusobiit, pro diam vastantes, tandem per Italiam redierunl in
quo Hildeberlus. Pannonicm. Monasteria S. Galli el S. Bonifacii
929 RomwStephanus... annosduos, mensemunum. concremanlur. Budolfut rex Burgundim obiit, pro quo
950 UlAug. filiut ejus Conradus regnum suscepit. Arnolfus dux
951 Ut Aug. Bajoarim obiil, ducalumque ejus accepil Bertolfus.
952 Ilenrictts Hungarios in Suirbia interfecit. Bajoarii cum mullis aliis regi Olloni rebellant.
954 Constaniim Conradus, genere et vila clarus , 938 Ollo rex conlra Bajoarios procinclum movit,
ptifsul ordinalus prmfuit annos XLI. peneque omnes sibi subjugavit. Bbmm Slephanus...
955 Romm... mensibusn. mensibus iv.
956 Henricus... apud Chutilineburg sepelitur; pro V 959 Orro rex omnessibi rebelles, prwler Metensem.
quo Otto filius ejus regnavit ferme annos XXXVIII. episcopum,subjugavil.
957 Hungarii Franciam, Alemaniam, et Burgun-
NOTJl.
in Hetrtiria (Ughell. Ital. Sacr. t. I, p. 755). Altheim Ihardo Argent. episcopo.-
locus esl iu pago Rhrelicnsi seu Riesa in ducatu (456) Ordinalus est initio anni sequenlis.
Neohurgico. Vid. Eccard. Rer. Franc. t. II, p. 850). (457) Quedlinburg, ubi ccenobium redificare
(451) Hermannus hic filius erat Gerardi, seu cceperat.
Gehhardi, Francia; orientalis ducis, cognalus Cou- (458) Cognomenlo Pacificus, frater Adclbaidis
radi I regis. Clem. postea conjugis Otlonis I.
(452) Iloc ari aiiniiin 924 cum quihusdam chro- (459) Frater Arnulphi Mali.
nicis consignat Gallia Chrisliana. Sed Necrologium (460) Eberhardus erat dux Francorum, et fraler
Fulilense et Chron. YVirzburg.rectius ad h a. Conradi I regis.
(455) Vita apuri Pistor. t. Ill et Leibnit. t. II; He- (461) Spectat ad annum seq.
piriannus ad anntiiii seq. (462) Giselbertus Lolharingire supcrioris dux.uxo-
(4oi) Alii ad annuiii prrccerientem. rcm habuil Gerbergam Otlonis M. sororeni.
(433) YitaS. Udalricic 50, t:l Guillimaiinus in Ru-
215 HERMANNl CONTRACTl AUGIENSIS MONACHI 210
CODEX AUGIENSIS.
ierunt, episcopique et alii qui ciim eis contra A iii)ullum,iilferliir,linneslaveral,delunctiis, Augiieqiic
regem venerant, fugati et dispcrsi sunt. Olto vero in capella sancli Ghiliani sepultus esl; cl Luiiolfus
rex, dedilo castro, in regnum Lolharii reversus filius regis Oltonis, vir otnnium sui leniporis universo
cunctos sibi rebelles prreter Metensem episcopum populo acceplissimtts, riux pro eo a palre suo con-
subjugavit. Wiiictt.; Reg. conl.— Henricus quoque slitutns est. Wiiich.; Hepid. — Synodus magna xxx
frater ejns, projeclis armis, ipsi se subdidil. Fro- episcoporum cnrain Oltone et Ludovico regibus
doard.; Reg. cont. apud Ingelenheira habita est (466). lpso anno Lin-
940 Otto rex, Gallias conlra Ludovicum regem daugia incendio conllagrat. Hepid. — Capella in
pelens, magnam Provincire parlem usque ari Sequa- cceuobio sancli Meginradi ccelilus consecrata est
nam amnem vaslavit, et Hugonem Ileriberiunique, xvmKal. Oclobr. (467).
principes ad se venientes, susccpit. Frodoard.— 183 949 Lothario rege Italire morluo (468),
Hiems srcva hoc anno facia et pestis animalium Beringarius regniim invasil, viduanique ejus Adal-
subsecuta. Hugo friius Richardi moritur (465). heidem Rodolfi II regis Btirgundiae filiaro mnllis
942 Otto rex cum Ludovico rege Galliaruni paci- injuriis alllixit el coarclavil; qure vix fnga elapsa
ficattir. Frod. — Cometa per noctes xiv visa, et Ollonis regis advenlum in mullis angustiis prresto-
immensa animalium peslilentia facta. Reg. cont. — B laltir. Leo Ost. Sigon. a. 931.
Komre Marinus scciindiis, papa CXXXI, sedit annos 950 Ollo rex ltaliam peiiit, eamqne subjiciens
lii. nicuses vi. sibi Beringariiiin regem resistere non valentem pe-
182 945 Huiigarii, itcm Bajoarios invadenles, pulil domnamque Adalheitlem suam futiiram conju-
pugna cum eis comroissa victi terga verterunt. Apud gem liheravil. Reg. cont. an. seq.
sanctum Gallum Gralo \aL, Cralo] abbas praefuit 951 Synodus (469) xxv episeoporum magnusqne
aniiis xvn. Hepid.; Chron. Salzburg. tolius regni principum convenlus apud Augustaiii
944. Terrremotus faclus est xvi Kal. Maii. llepid. Yindelicani coadunalur, ibique Beringarius Ottoni
945 Romre Agapitus secroidus, papa CXXXII, regi ad dedilionem venil el subjeciionempromiltit.
seiit annis fernie x. Al. anno teq. — Ollo rex Gal- Wilich. — Inter alia prodigia ignitus lapi.s, quasi
liam inferiorem pelit. Frod. a. seq. massa candentis ferri, ab occidente per aera venit
946 Apud sanctum Galluro Rachildis virgo iuclusa ct riraco visus esl ambulans.
migravil ad Dominiim. llepid. 952 Olto rex Boemiam, et filius ejus Luilolfus dux
947 Berlholfo duce Bajoarire defuncto, Henricus Ilaliam petunt (470). Ollo rex uua cum friio suo
frater Otlonis regis ducalum illum accepit. Reg. cont. Luilolfo Italiam item ingrediiur, et nupiirB regales
a. 945. — Luitolfus filius regis Iiam laudabilem fe- C Papiae cetebrantur. Discordia inler Luitolfum ducem
liiinam (464) duxil uxorem. Mirmidona (465) igne el patruum ejus Henricum dticein agitata. Witi-
consuniitur. Annal. Sax. a. seq. chind. — Fridericus Mogunlire archiepiscopus ct
948 Ilerimanniis dux Alemaniiire, qui provincirfi Hardpertus Curire episcopus Romani a rege missi
siLi creditie cullum, habitum, tnores et instituta sunt.
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
940 Orro rea; Gallias conlra Ludovicum regem 948 Hermannus dux Alemannim obiil, cujus duca-
petil. Hiems swva el morlalilas animalium. lum Lutolfus Otlonis regis filius accepil. Sytiodus
942 Otto el Ludovicus reges pacificantur. Romm mugnn... facta.
M r.nus... mensibus sex. 949 Lolliario rege... injuriis affHxit,
945 Ilungarii Bajoarios invadenles vincunlur. 930 Orro rerr Itatium petit sibique eam subjccii, et
944 Terrmmotus, etc, ut Aug. pulso Beringario dominam Adelheidemliberavil.
945 Bomm... ferme x. Orrorex Galliam ingrediiur. 951 Synodus... ad deditionem venil. Inler alia...
946 Apud, etc, ut Aug. qpasi candenlis ferri... ambulans.
947 Bertolfus dux Bajoarim obiit, cui Ilenricus 952 Olto rex cum filio suoLuilotfo Italiamintrai,
frater Otlonis regis in ducalu successil. et nupitm regales Papia. celebranlur.
NOT^E.
(465) Hugo, cognomento Niger, Richardi Burgun- J) liquum et coriici corevum videri in disseiiatione
dire ducis fllius et Rodulphi Gallire regis frater, pri- prrevia monuiinus.
mum anno 951 obiit. (468) Mortuiis est Lolharius primum anno 950
(464) Heriraanni Atemannire dncis filiam. exeunie. Mural Antiqq. Italiaead an. 949 cl seq.
(465) Civitas scilicel Monasleriensis, nisi Mindam (469) Tam Syuoritis Augustana quaui cietera hic
quis intelligere velit, cum in synodo Ingelheimensi, relala atl annuin seqiienleui perlinenl. Viri. Conc.
an. 948, legatur Eberisus Mimidonensis episcopus, Germ. t. II, p. 622. Unde tluo hi anni fcre invicem
seu Minriensis. Unde forte legenrium hic Mitnidona. permutali videntiir. Vid. Regin. con(. a. 952. Ac(a
(466) Vid. Conc. Geiin. t. II", p. 610. Acta ejus vero hujus synorii ex coriice Weingartensi sislit
detlil Canisius Lecl. Atiliqq., t, lll, p. t, p. 8, ex Canisius Lect. Antiqq. t. III, p. i, p. 2.
eodice Weingarlensi. (470) Hree ari annuni 950 spcctaut. Reg. cont. a:t.
(467) Addilamenluin hoc, si lamcn sit, satis an- 950 el seq.
217 CIIRONICON. — S.-EC. X. 2!3
CODEX AUGIENSIS.
933 Otto rcx fratri Hcnrico favens filium contra A armis circunislreptint; sed , superveniente cum
se incilaviiLuilnlfuip, magnaqiie lolius rcgni turha- cxcrcitu Oltone rege iv Idus Augusti pugna valida
tio diversarum sludiis partium facta est. Reg. conl.; nirois coroniiltiiur, mulliim liumani sanguinis fun-
Witichind. — 184 Arnolfus filius Arnolfi, quon- ditur, cxdes Ilnngariorum immensa sequilur,
dam ducis Noricorum, parlibus se Luilolfi conlra 185 alvcus fluminis ftigientium et rooiientiiim
regem jungensi, Aiigustensem urbemepiscopalumque cadaveribus oppletnr, et paucissimis fuga clapsis,
deprrcriaiur, ti bcatum Votlalricum episcopum, regi innumerahilis eor.um cxerciius a<l inlernccioncin
fidum, in castello Mandichinga (471) obsessum ra- deletur; ipsique, qui tunc effugere poicrant, per
pere vcl occiriere nititur; sed, stipcrvenienle cnin totam poslea passim Bajoariam capli truciriaiqiie.
copiis mililmn Adalperto de Marhlale coniile (472), sunt: inter qnos rcges eorum comprchcnsi, Ratis-
et Thcoripaltlo cpiscopi fratre item comite pngna bonre in patibnlis snspensi sunt. In ipsa pugna ex
viclus et lurpiter repiilsus est divinaquc ultione nostra parle inler alios miillos Conratlus dux belli-
ciini cunctis faulorihiis non niullo post tligtie puni- cosus, ct pius gener regius (474), el sancti frator
tus. In ea congressione Atlalpertus coines parum episcopi, comes Theodpaldus (475), sororisque cjus
vulneraliis rooritiir et a sanclo cpiscopo Aiigusl.x (476) filius Reginbaldiis comes, avix (477) iiiea>
honorifice sepelitur. Vita S. Udalrici. —• Sectilo 18Berlhre patruiis, occubuere. Rcg. conl. Itepid. Frod.
lempore, cum inyalescenle discordia Otlo rex et Witich. — Romre Joannes XII, qui cl Ociavinnus,
filius ejus Ltiitolfus dux, collectis contra sc invi- papa CXXX, sedit annis viii, mcnsihus iv : qui lanii
cem cxcrcilibiis , juxta fltivitiin Hilararo (475), ordinis, heii proh rinlor! ohlilus, vanilali et spurci-
ct villain vocabulo Tussam , jam jaiuque pugiia lire vitain suani detlilus dnxit. At. an. seq. — Mo-
conflicturi consedissent, intercurrcntibus sanctis gnntia! Fririericiis archiopiscopus dccessit ciqua
episcop:s Y^odalricoAugustensi et Hardperio Cu- Haiio (478) snccessit. Henricus qnoque frater regis
riensi, Deo rionante, pacificali cl confcedcraii suiil. Bajoariic riux inoriens lilium requivoctiin succes-
Frod. an. S54. sorem reliquil. Reg. conl.
931 Hiiiigarii item egressi Franciam, Bajoariam 956 Luitolfus dux Italiaro hostiliter invasit,
Ilaliainque devaslanl. Reg. conl.; Frod. fugalo(]iie Beriiigario el filio ejus, Papia urbc pro-
955 Hinigarii cum tantis ut nunquam antea co- vinciaque potilus cst. Reg. cont.
piis pcrcursa Bajoaria Licum lluiiien lianseunt, 957 Luilolfus tlux commissa pugna Adalpertum
bisilicam sanctx Afrre AiigusliBincendunl, sanctuin vicit, cniiclisque sibi 186 u"a e,im regn" Ilaliie
episcopum Yoialriciiin, niuita inslanlia diviiiuun SNbjiigalis, ipse eo.lem anno apuil Pluiiibiani (479)
iiiiplorantero auxilir.ro, Augustre ciiin stiis obsessum C immaturo obitu vita deccssit et magno multot-uin
COMPENDIUMEX"C0D1CE BERNOLDI.
955 Luitolfus dux Oltoni patri suo rebellat, serfa. polerant, per totam Bajoariam trucidalt tunl. Reges
tanctit episcopis reconciliati sunt. eoiiim Ralisbonw in patibutis sttspensi snnl. Romm
934 IIiingaiti, etc., utAug. Joannes... vanitati et spurcitiei fuit dedilus.
95o/i!<>i<7<iiii,totatnBajoariam depopulantet. juxta 956 Lttilolfus dux ltaliam hostililer invadit, el
Augustam Aiemannim urbcm, Deo juvanle, ab Otlone Beriitgarittm cum filio ejus fugavit.
reje ptujna victi immensa cwde necantur iv Idus Au- 937 Luitolfus dux Adalbertum bello vicit, et ipse
gnsli. Ex nostris etiam Conradus dux cum aliis eodem anno obiil, et Burchardus ducatum ejus ac-
mullit occubuit. Hungarii etiatn, qui lunc effugere cepit.
NOT^E.
(471) Caslellum hoc in Vita S. Udalrici t. II Jul. nioris Alemanniceducis primre uxoris.
Bo!land.,p. 108, Monichingen dicitur, quod horiie (477) Primam hic nienlionem facit Hcrmannus
Schwalimunchingenappellatur adfines Bavarire, haud surefamilire, tle qua plurihus infraad ejnsdero Vitani.
p;o. ul Aiignsta. (478) Anachronismiis hic est; Fririerico cniin ad
(172) Videiur csse Adelbero filitisBertholtli, jtixla an. 954 dcftincio non Halto, sed Guillelinus successit,
Ilepiriannum h a. occisus. Bertholdum vero.Arial- iil ipse faletiir in fine Chronici Augiensis 'l. I,
berti patrem Eckhart t. II Rer.Franc, orient., p. 813, D Miscell. Baluzii) his verbis. qure eliam a<lillustranda
fiiiuin fiicil Ilo.nrici, fratris Arialberti Bahenbergcnsis priora faciunl : « Anno Doro. Incarnal. 954, indict. ,
a. 905 decoliali : qni llcnricus principem sedcm xu, hoalre memoriae doinnus Frilliiiricus sanclre,'
habuerit Martalam, vel Mertelaro atil potius Amar- Mogiiiiliaiiensis Ecclesire archiepiscopus vm Kal.
delam, Sulzbaco propinqiiam ; unrie el ejus nepos Nov. ohiit. Eodem vero anno ego Willelmus, tanlie '
Adalbciiiis comes de Marhtale sil tliclus. siiccessionis itulignus, loco ejns cum consensu clerr
(475) Hilara seu Ilarus Suevirefltivius, unde pagus et populi ejusdein sancire sedis xvi Kal. Jan.ipsoque
Ilargome dictus, cui fluvio arijaccl oppidum Tttssen die pacein inter regem Oltonem el filium ejus Lui-
seu Tussen aut Ilertissen. dolfiiin facla in loco Arausledt, sum electus, et in
(474) Hic erat tlux Wormatiensis Franconire et ix Kal. Jan. Moguntire ordinatus. > Ca.'lerum de hoc
Lotliaringiae,maritus Luitgardis filireOtlonis I, antea convenlii in Arnstad vid. Conc. Germ. I. 11,p. 624.
regi rebcilis. Orro Fris. (479) Plumbimtm seu Piombino llalire urbs in
(i-75)Scilicd Kiburgcnsis et Diligensis. Einiria.
47l>) Luilgardic nimirum, Biirchardi III, scu Jti-
219 HERMANNl CONTRACTI AUGIENSIS MONACIII 220
CODEX AUGIENSIS.
(ticlu Mogiintire sepultus csl, Ottone lilio adhuc A compcrlo iriein papa fugiens Campaniam petiil, ibi-
parvulosuperstile rcliclo. El Burchardus Alamaimi.e que in silvis ct jnontibiis latitavit : in cnjtis locum
riiicatiim accipit (480). Reg. conl. Witich. a Roinanis et imperaiore eleclns vir venerabilis
938 Alawico Angire ahbate defuncto, Eggehardus Leo VIII, papaque CXXXIV, ordinalus est (484).
a'ibas XXIII prrefuit annis xv, <|iii ecclesiam sancti 964 Iinperalor Ofto Nalalem Domini Romre egit,
Jiiannis Baplistie formoso inilii aiiificio consirtixii. eoqre alias inrie I.alire partes Iuslranie, Roniani,
Hepid. a. 959. — Nonnullis honiinibus signa crucis non inutto posi contra Lconeni papam insurgentes,
in veslibtis apparent. Eberhardus Argentinensis cum ncci dareet Joaniiem reducere moliunlur. Papa
prrepositus cum inagno apparalu in cellam sancti vero fugieiisex urbe in parles Spoleti a<l imperato-
Mcginrndi veniens ibique regularem vitam insti- reni vcnit, suas illi conquestus injurias; cumque
tucns, post ejiis inlroitum xxv anno a J Dominum iratus imperalor Romam infesto cxcrcitu repeteret,
migravil (481). niors illiJoanuis scelerali nunliatiir et Benedictus
959 Apud saiiclum Galliini Anno (482) abbas diacouus a Koni-.iiiispapa postulatur. Ahnuente vero
prrefuit anno paulo plus uno. imperalore, idem Renedicius cjus nominis V, papa
J60 Apui sanctum Galluin Burchardus abbas CXXXV, nolente imperalore ordinalus sedil mensi-
priefuil annis xm (183). B b:is n, ct civiias ab imperaiore obsessa cst lanlaque
961 Otto rex lilium suum lequivocuin ex Adal- fanie oppressa ut modius furfuris xxx veniret dc-
liriic regina regem cligi fecil.el ipse Ilaliam cuai nariis; nec multo post, afflictis siibaclisque Roma-
excrcilu peliit. Signuro in sole apparuit. nis, iinperalor dedila urbe traditoque. Bcnediclo,
962 Otto rex Romaui veniens a Joanne seu Ocla- Leoiicni papam rcslituit eique subjeclionem 188
viano papa imperiali unclione coronatur, ipseque ct fidelilaie.il a Romanis sacramenlo promilti fccit.
|>apam pro sceleribus, qure fania de illo vulgabal, Q;ii taiiieu papa multis postea ab ipsis affectus cst
argueiis, ejus corrigere lurpiiudinevn non valebal. injiuiis. Begin. cont. Luilpr. hisl. I. vi, c. n. —
187 063 Olto iinperator Nalalem Domini Papire Eotlcm anno, rege Roinre moranle cum creleris
iiK.r.ilus ipso anno , cuni propter alia, tuin maxiiuc principibus, idem papaconsecralionemcapellue,cccli-
propter papre Joanuis scelera, qure magis roagisquc tus fadam in ccenobio sancti Meginrarii, coram
iiif iinari audiebal, dijudicanda Roroam venit. Qno principibus sciiplis confirroavit (485).
COMPENDIUMEX CODICE RERNOLDI.
958 Cniccs i» vettibut quibusdam appartieritnt. Q 964 Rotnani Leonem papatn expetinnt, mortuoqite
961 Orro rex Ollottem filium suttm ex... apparnit. Joaiuie papa priure, Bencdictus diaconus a Romanis,
902 Oao rex Romam veniens a Joniiiie seit Octa- notenle imperalore, ordinalur sui nominis qitintus,
vittno papa imperator coroiuitur, ipteque papam pro papa CXXX V, et sedil menses duos. El civitas ub
tceleribits suis arguens, minime eum polnit corrige e. imperatore obsessaesl ellanta fatne oppressa utmodius
963 Oilo imperalor, Nalalem Domini Papiw tno- furfuris veniret xxx denariit. Nec multo posl, rfe-
raius, iterum Romam venit pro scelcribus Joannis clita urbetraditoqite Benedicto, imperalor papam Leo-
pttpte dijudicaiidis. Scd eodem Joanne imperalorem nem resliluit el Romanos ei fidem per sacramcnlum
in Campctniamfugiente, in ejus locum a Romanis el promiitere coegit.
imperalore vir. . . ordinalus est (486).
NOTJL
(480) De hoc Burchavdo III agemus infra ad Vilam nonis ad h. a.; a quo tamen iiomiihil dissenlit
Ileriuanni. Frorioarriiis inChronicoatl a. 983. Caeteruni syiuxlus
(481) Vid. Hcrmrtnuus an. 934 el Annales Einfiril. in qua dcposilus esl Joannes, Ronue hahila cst a
Mabillon. vet. Anal. p. 368, el l. III Annal. p. 559, D <lie6 usque22 Nov., cujus acla qiirr-riam hahenlur
ac srec. v Bened. p. 241. in line Ilisloriie Liiitpranrii. Hanc et in ca acta
(482) Obiit jam an. 934 post Cralo ejus fraler et illegiliina censel Baionins; legiiimam vero Fleurius,
antecessor reslittitus est an. 959 defunclus. Tiirrecremata cl alii velcres. Viri. Lnilpraudi llist.
(483) Spcclat ad annum priorem ex Ilepitlaimo. lib. vi, cap. 6 elseqq.
lii coriice Aug. inlerpolator adriidit : Gregorius (485) Bullam hanc, d. m M. Nov. a. 904, scri-
abbas efficilur; pro quo Chronicon S. Blasii Grego- ptam profcrl Harlroanrotsin AtiiialibusEreroi., p. 71,
riut primus abbas celtm S. Meginradi prmftcilur; cui mulla oppouuut crilici in novoClironico Eiusiril.
quod tainen f.iilit. Jam enim ad an. 945 in eodem p. ii exainiiiala.
Aug. alia manu notalur : Thietlandus paler venil ^486) Chron. S. Blasii : Hoc anno datum esl
primus abbtts hujus loci. Sed el hrec nola perperam edictum Ollotits anno recjniejus xxvn, itnperii aulem
posita, cum jam Eherhardus abhas vocelur iu di- n, indict. vi, aclum VeronmNonisJunii. Rcspexisse
plomate Ottonis 1 irop. an. 946 (Harlmann. Annal. videlur chronographus ad riiplonia Otlouis irop., quo
eremi p. 46). Huic an. 958 moriuo successit Thie- cellam Reginberti, unrie riein monasterium S. Blasii
llandus, abbas modo regens nominalus in alio <li- prodiit, confiMiiavit i|iiotlque anno 983 tlaium esse
plomate ejusriem Ottonis an 961 (1. c. p. 63) tit aieo probavit Cels. Gerberlus Hist. Silvre Nigr. I, 1,
Gregorius nec priinus, nec an. 960 ahbas esse po- p. 179 seqq. Ipstim diploma cxhibetur ibid, 1.111,
lneril. p. 15.
(484) Ita qiioque rein enarrat coulinuator Regi-
221 CIIRONICON.— S/EC. X. 2:2
CODEX AUGIENSIS.
965 Otto imperator, Nalalem Doroini ilcm Papire \ clerico, sororis sure Luitgardre ctPeiere comitis filio,
n-^r.ens, in leque per montero Cenerum de Italia re- ab eo impctravit (491). Signuin quoddain iguei colo-
diens octavam Epiphanire Curire egil. Burchardus ris in coelo apparuit.
vero dux Suevoruin, Ilaliain hoslililcr invadens, 972 AtigireEggehardo abhate ob res ecclesire in
Adalperturo piigna vicliim fugavil, fratreinque ejus paupcrlalcni reilaclas incusato et ab iinpcratore Ot-
Widonem occidit et ad iinperatorcm victor reriiil. lone privato.Ruodmaiinus prrcpositus, abhas XXIV,
— Ipsoanno Brun Colonire Agrippiurc venerabilis promoius prrefuit annis xxiv nimisquc abbatiam
archiepiscopus, fratcr Oltonis imperatoris, obiit; diiavit. — Synodus apud lngelenheim ah episcopis
cujus Vita litteris eiita a quibusdam babelur (487). collecta esl, iliique heatus episcopus Vorialiicus et
966 Roinrc defuncto Leone, Joaniics XIII, prius Adalbero sororis ejus filius trangressionis canonum
Narnien isepiscopus, papa CXXXYI, in orriine se- accnsali , causa sua dicta el excusata , absoluli
cit aunis plus niinus vu (488). revcrtunlur (492). — Ronire Benediclus VI, papa
968 Eclipsis solis xi Kal. Dccerou. facla (489). CXXXVII, prrefuit anno i, mensibus x. Apud san-
S69 IIoc lenipore, Rodfredus coroes et Petrus clum Gallum Noikerus ahbas iv annos prrefuil.
975 Cum bealtis cpiscopus Vodalricus apud Di-
pi-refecluscum aliis quibusdam Romanis Joanncm
^ lingaro caslrum curo Richwino comile, fratris sui
papam coniprehensum, elin castellum sancli Angeli Theobaliii
filio, Pnseha agerct, Adalhero clcricus
retrusum, et in exsilium demum in Campaniam fulimis
iiiissum per x vel 189 amplius nienses aflliguni, post cum, ul sperahalur, episcopus, ibidem
suhita r.ioiie periil Aiigusla:qne in
donec, RodfreJo occiso a Joanne quodaro Cresccn- phlebolomatiis
tii iilio, ad suam sedem vix tandem rclaxatus redi- basilica sanclre Afra; ab«aviinculo suo 190 eP'-
ret (490)./tegin.conf. a. 965. scopo sancto sepultiis esl. Ipsc bcalus c|>iscopus
inler alia bona abbatiam Uttcnburam (495), sihi
970 Otto imperator Italicas ilerum invasit provin-
subditam, libcrtalis privilegio ab imperatorc Ot-
cias, Romaroqne veniens injurias domni papre gra- tonc absolvi impetravil. — Otlo
vi er in aucloribus sceleris, parliro exsiliis, panim imperalor, per ipsum
tempus Nou.Maii subito morluiis, apud Parlhenopo-
patibulis, variisque poenis et aboininationibus vin- lim,
riicavil. Al. 967. qure Maj;eJebiirg dicitur, ubi archiepiscopaliiin
sumino studio fecerat, sepultus csl, el lilius ejus
971 Otto imperator, cum in Ilalia moraretur, Olto secuudus regni pro eo jura suscepil. Sanclus
bealus Y'odaIricnsAuguslensis episcopns, jam gran- qnoque Vodalricus Augusleiisis episcopus, longa
d evus et iufirinus , cum Romam causa oralionis inlirmilate decoclus, anno rclatis LXXXIII,episco-
pellssct, eum adiil el episcoDalum suuro Adalberoni Q palus vcro L, fcria sexla iv Non. Julii felici or.ilu
COMPENDIUMLX CODICEBERNOLDL
965 lmperator de Italia redit, el Burchardus dux impelravit.
St evorum in Ilalia rebelles imperatori vicit. 972 Synodus, eic., ut Aug. Romx Benedicius...
G60 Rumm defuncto Leone, Joannes tredecimus, mensibus decem.
prius Narniensis episeopus, ordinalus est. 975 Adulbero clcricus , fitltirus, ut tperabalur,
9C8 Ut Aug. episcopus, obiit. Ollo imp. Nonis Maii sitbilo mor-
869 IIoc tempore Joannet papa, a quibutdam mul- iiius, apud Parthenopotim, id est Megedeburc, ubi
tiim affliclut exsilio, vix landem a quvdam Joanne ipse archiepiscopium feceral, sepultut est, et filius
siav sedi restituitur. ejus Ollo regnavit pro eo. S. Uldaricus Attgustensis
970 Otio imp. Bomam venient injuriat domni papw episcoput migravit ad Dominum anno mtatit LXXXIH,
in auctoribut tcelerum graviler vindicavil. ipiscopatus L, quarlo Nonas Juliat. Burchardut dux
&7I S. Udalricut episcoptts infirmus Adalberoni Alemannicvobiit, et Otlo filius Luitolfi paternum pro
sororis suw ftlio episcopalum suum ub imperalore [) eo ducatum accepit.
MTJE.
(487) Primus hanc Vilam S. Briinonis, jubente inovit.demum a. 972 in Germaniam redtix. Qure au-
Firicomaro ejns surcessore, scripsil Rntgerus seu tero hic rieS. Udalrico narranlur, Raveiuirc conligisse
Rogerns monachus S. Panlaleonis Colonire, qu;e ex- scribit Vilie ejus auctor cap. 9, uli et cap. 10 ea
slat t. V Octobris Bollauil. p. 698, et in Leibnitii qu:<:inox de Ingelenheiroensi concilio sub.;iciuntur,
scriptoribns Reruin Briinsvicensiuni 1.1, p. 275. t. II, Jul. Boll. p. 115, etc. lnfra in Vila Heruianni
(488) Hocjam anno priore facluni. pliiribusexaminabitur Peiere comes.seu Adalberonis
(489) Nulla hoc anno eclipsis solis die 21 Nov.; pareniela.
hene vero 22 Dec, seu xi Kal. Januarii conligil.uti (492) Concil. Ger.n. I. II. p. 654.
tiiain in noslris codicibus reslituendum virielur. (495) Oitenbura D. Benedicli monasterium in
Hepidiinrois dieui recte notal; in auito 970 fallilur. Giintiana valle prredicto Adalberoni concessa erat;
(490) Cuncta hrec et sequentis amii Pagius cuin quo niortuo S. prresul sibi cam impelravit et postea
Rcginonis conlinualore ad anuum '.'65 ct sequenlem liberam monachis restituil. Vid. ejus Vitas cap. 10,
rciert. t. IIJul. Boll.
(4SM)Ollo an. 969 f-ontra Grrrcos in Calabriam
223 HERMANNICONTRACTI AUGIENSIS MONvCHl 2M
CODEX AUGIENSIS.
raigravil ad Dominiim, et 111basilica sanclie Afrre A 979 ConslaiitiieGamenolfiis episcopus obiit, ei<]iie
roaiiyris a venerabili Wolfgango Ratisbonensi epi- (Gcbehardtis nobilis et venerahilis prrcsul sueceJeiis
sjopo tumulatiis iniiuineris usque hodie claret ini- xvi : annis Ecclesiaro rexit; qui basilicam sancli Gre-
raculis; posl qtiein llenriciis Augustre episcopus gorii j in ripa Bheui abhaliainque suis ex pnediis
factus prrefuil aimis tx. Btirchardus (494) eliain riux icoiisliiixil (501).
Alemaniiire ricfiinctus Augiaeque in capella sancti 981 Ollo iniperaior,peragrala Ilali.i, Caiupaniain
Erasini couriitus esl, et Otto lilius Luilolfi palcrnuni iCalabrosque fines ciim excrciiu ingredilur.
pioeo ducaium recepit. 982 Grreci cum inagnis copiis, conriiictis etiam
974 Romx BeneJictus papa, criminatus a Roma- prelio Sarracenis, Calabiiam contra Otionem impe-
nis et a Cresccntio Theodorre friio in castello sancti ratorem defcndere aggressi, niagui» iiti-iii<|iie19?,
Augeli ctislodire miiiicipatus ihique slrangulalus cst, viiibns conserla (502), piimo vicli, et ileiiitle nova
et eo vivcnle Bonifacius Ferrucii filius, papa ordina- manu succurrenlibiis Agarenis, excrcitum iioslrum
tus cl post tiniiro mcnsem expulsus, Conslaiiiino- peiimiinl, vel capiunl. Ipseque iuiperator in niari
polim poslea petiit, et Benedictus VII, Sutrirc prius natanilo fugiens, ab hostihus captus, cuin non agno-
episcopus, papa CXXXVIU ordinatus, setlit amiis seeretur, ab eis ad quodilam caslruni marilimum
ix (495). Consianti;e, sancln; meinorire Conradus, B pro prelio, ut rogabat, aridticlus, a suis rerieinptus
episcopus vi Kal. Decembr. hac vita 191 deccs- esl. 1ii eo coiifliclu nostris infaustissimo inter alios
sit, ct pro eo Gamenolfus annis plus liiinus IV iiinumeros Henricus etiam Aiigustensis iiiiercepius
pcreiiit (490). disparuit (505), eiqne Etich in episcoparu successit.
976 D ssensio inter regein Ollonem el palrueleni — Ipsoanno Otto dux Siievoriiin cl Noricorum obiit,
ejus lleiiiiciim riticein Bajoarirc coniinoia est (497). el post eum Conrarius (504) riux Alcinanniie factus
977 Apud sancluni Galluui Iroino abhas prreluit est, llenricusque dticatiiui Bajoarire recepit. Aitnul.
aiinis vni, qui lciiipliim palroni sui pro viiibus aii- Suxo.
oruare sliiduit jtixla dislycbon illuri in arcu ecclesiic 983 Otlo imperalor Romre iniirmaliis vi Idtis De-
scriptuni (498). Discordia inter Ottonein dticem cemb. iiioriliir; ibique bonorifice in porlicu sancli
Suevire (49J), et Ilenricuin Bajoarire dticem agi- Petri liimiilalur. Annal. Saxo.
lata. 984 Olto lcrtius, secundi Oltonis ex Gncca con-
978 Oilo' iinperator contra Lolhariuro regcin in juge filitis, adhuc infanlilibiis aiuiis rex pro patre,
Gallias cliijiri-t
exerciluni. Ilenricus dux Bajoariae, cl qtiihusdam primoribtis invitis, constitutus esl, el
alifis Henricus dux (500). Auguslensis quoque epi- magna cura educatus siiinnia indole crevit. — Romre
scopus Ilcnricus rcbellanles imperalori capli elcxsi- CI Joannes XIV, qui et Pelrus, Papiie prius episcopus,
lio maiicipali sunt, ducalumque Bajoaria; Otlo dux papa CXXXIX, sedit mensibus vni; euroque Bonifa-
Stievoriun accepit. cius Ferrucii filius, prius relegato Bencriicto, nialc
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
974 Romm Benedictus papa criminalus a Roma- ciun exercitu iugreditur.
nis slrangulcUusest, et eo vivente Botitfacius papa... 982 Otro reas apud Calabriam, occiso a Grwcis el
sedil uniiis novem. Conslantiw, etc, ut Ang. Sarracenis exercitn, de nctviexsiliens, in qua cttptus
976 Dissensio inter regem Oilonem, ei Heiiricitin, erat, aufugil. Ollo dux Suevorum ubiit, el Conradus
etc. sibi successil.
977 Discordia... agitala, ut in Aug. 985 Orto imperalor, elc ut in Aug.
978 Otto imperator... duxit evercilum. 984 Romw Joannes... p«/J«Jinvusit. Otlo 111, se-
979 Conslantiw, etc. ut in Aug. cundi Ollotits ex Grmca conjitge filius, adhuc ptter rex
981 Ollo imperator, peragrata Italia, Calabriam pro patre regnat.
HOTJE.
(494) Manu recentiore addilur : Isto Burcharrius D (498) Habet hoc Biirckardus rie Casihus monasle-
ftiil fundator monaslciii nioutis Duelli, rieinrie a. tii S. Galli (GOLDAST. t. I, p. 6G): Uoc ubbas hnmo
1005 iiluil iiiunasteiiiun a divo Heniico Rom. iinpc- picturis compsil et auro.
ralore ad Sleiu iiuneupaUim Iriiiislaliim esl. Vi.l. (i-9'l) Otlo lilius Luitolli dux Alemannire. Vid.
<lehoc BiircharJo supra ad aniiuin 957 et infra ad aii- 975.
Vilaiu Heriiianni. (500) Henricus eognomento JWtnor,Carentani dux,
(495) Pagius cuni aliis eiilein Doniim II prrepouil, Berlolrii et Eilie lilius. Aitnul. Suxo.
eoriem adhiic anno post ires poiitificaius nienscs (501) Alio noiniiie Petri Dmnus, scu PelcrshEiisen
defunctum, cui Bencdielus Vll succcssit. niiiiciipatur, ciijus monasterii chronicon infra post
(496) Vitain ejus scripsit Udalricus 1 episcopus ite.u Herroannuin dabinius.
Constanliensis, an. 1028 niortuus; qure exslal ;>pud (502) Legendiiin conserlu pitgna.
Pistoriuin t.JIL. el alia in Leibnitii Script. Brunsvic, (505) De hoc cxterisque episcopi islius fatis
t. II. plura lcgimtiir in Vila S. Udalrici, cap. ult.seu Otlo-
(497) Henricus Rixosus filius He.nrici fralris Oilo- (504) Conrailus iste lilius crat Urionis,
nis I, el pater Henrici sancli, posiCtJ imperaioiis. nis, fratris Iferinamii 1 , an. 926 Alemannire
Annal. Sax. ducis.
223 CIIRONICON. — S,EC. X. 2?G
CODEX AUGIENSIS.
ordinaliis, Constantinopoli, quo fugerat, reversus A\ sinl, adolevcre, ibique, ul horiie apparet, cum suis
comprchendit, et in castellum sancti Angeli relega- coniplicibus regntiro obliniiere.
tum, fame, et, ut perhibenl, veneno enecuit ejusque 995 Ilemictis duxBajoarire obiii, et filius ej'us ex
seriem CXL papa invasit. Gisela Couradi regis Burguudire filia, iiiriein Ilenri-
985 RomaeBonifacius VII,postquam xi (505) men- cus, impcrator postea futurus, ducatum interim ob-
sibus male invasam sedem occupaverat, subita roorle tinuit. Htijtis soror Gisela Siephano regi Hungario-
periit; et morluus, a suis ciesus, confossus et trivia- runi, cum se ad fidem Christi converlerel, quasi
tini pedibus tractus, vix tandem clericis iniserantibus vere, juxla nonicn suuin, fidei obses (508), iu con-
huniatus est. —Augire Ruodmanno abbale defuncto, jugium 194 data, cleemosynis caiierisqiie bonis
YViiegowo, XXV abhas, prreftiit aniiis xn. Apud operibus inibi inlciila conseiiuit. Conslaniia; Gebe-
saiiciuiii Gallum post linmonem Yodalricus abbas hardus episcopus venerabilis obiit, et in basilica
praiiiit aunis v. saneti Gregorii papre a se conslructa sepulttis quie-
193 986 Romre Joannes XV (506), papa CXLI, scit, eique Lanipertus liabilu el professione inona-
sedit aniiis x, mensibus vn; qui clericos suos parvi clms, in episcopatu succedeus, prrefuil annis xxm ;
pemlens oriio ab ipsis habiliis esl. i]iii lempliini sanct;u Mari.e ex parle diruens am-
987 Fames uingna hoc anno facta. Bj pliavit.
990 Apud sancttim Gallum Vodalricus abbas et 996 Olto rex llaliam cum excrcitu pctiit sibique
Eggehardtis magisler doctus obierunt, et Gcriiariius rcbellcs coarclavit.
abbas factns prrefuit annis xi. 997 Oiio rcx, subactis rebulJibus, Italia Bomaqtie
991 Theophania Grreca impcratrix, mater 0> politus cst. — Et Gregoritis V, qui et Rruno, liius
tonis regis, nono viriuitalis annoohiit. Apud sanctmrj Ottonis tlucis (509), papa CXLII ordinatus, cl Oito
Gallum Foill.inus Scottus eruditus hac vita de- ab eo iinperator coronatusest. Qui venerabilis papa,
cessit. caiionicam ibi disciplinam reparare saiagens, sedit
994 Conrado rege Burgundire nioriuo (507), ct amiis ui, nieusibus ix. Angiie Witegowone abbale
apud sanclum Mauricium sepulto, Rotlolfus iilius, privato, Alawicus, abhas XXVt pronidtus, Rorore ab
licel iguavus, regium ibi nomen per annos circiler ipso papa consocralus et privilegio donatus est. —
xxxvm occupavit; sub quo, cessuntejiire, violentia Conratlus Alaniannorum <luxobiit, et pro eo Heri-
r:t rapinoe in illo regno, ut non facile propelli pos- iiiannus (510) ducattiro 195 accepit, qui et ipse
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
985 RomccBonifacius... humatus est. . C sttv, nnllus swcularia placita agere, aul conjnginiii
986 Ut Aug. contrahere prwsumat.
987 Ut Aug. 994 Conrado Burgundiw rege defunclo successit
991 Theophania Grmca imperatrix, mater Oltonis Rodolfus filius ejus in regnttm (512).
fegis, obiit. 993 Conslanliw Gebehardns. ..prwfuil anno xxm.
! 992 Aquisgraniin gcnerali stjnodo (511) coram le- Ilenricus dux Bajoarim obiil, cujus ducalum filius
galis Joannis papm saticilum esl ut, qualnor hebdo- ejtts, ejitsdem nominis, oblinuil.
madis anle Nalalcm Domini, et a Septuagesima anle 990 Ul Aug. (513).
Pasclta, el xiv diebus anle feslum S. Joannis Bupii- 997 Orro rex... mensibus IX. Augim Alawicut
NOTJE.
(505) Alii seplcm tantum menses numeranl. Anle lamen .lirunoFrancorumregia proles
(50ti) Alii XVI dicunl, allero posl inortem Joaunis Filius Ollionisde geuitrice Juriilb.
XIV electo brevi deinoriuo. Pag. Crit. ad an. 985. Ut adeo
Alii euin a. 995 mortuuin scribtint. Gregorius \r Otlonis III imp. nepos fucrit,
(507) iion ex palruo suo Luiiolfo, sed ex amita Luitgarria
(308) Allnriit llerniaiinus ari noroeii Geiiiianicunl Luitolfi sorore. Vid. VYippoin Vita Conratli Snlici,
Ceisel, quoohses eliam inriicatiir. et Herm. a 1012.
(509) Otlonem huiic Guillimaiinus, cum aliis pas- P (510) Annalista Saxo ad an. 1002: Erat hic He-
sim, riticem Alemanniic filiiim Luitolfi ex Otlone M. rimannus riux fitius Udonis ducis, quiapud Ctilabriam
progeniti slalneruiit. Asl Annales llildeshciincnscs
ari *i a., el Anual. Saxo (LEIBNIT.Script. Brttnsv. cuin multis occubuit, quando hnperator Ollo setundus
I. I,) Biiiiioiie.ii liliiiin dicunt Ottonis, qui Marcham contra Saracenos pugnavit, scilicet an. 982; qno
riuo Oitoues duces in ltalia obierunt : tinus
Verunenseiitscrvahat. tlic vero tesle eodeni Saxone anno Luilolfi liiiiis Alemamiire ilux, qui lamen, cum sinc
ad an. 902 filitis fuit Conradi ducis Wonnalieiisis et liberis mascnlis decesserit, lrie intelligi ncquil. Aller.
Franconiie anno 9of>ab Hungariis csesi, cui conjux seu Otlo, fuit Franconire dux, el Iler-
eral Liiitgarria filia Otlonis 1 (Supr. 955) qtiorum igilur Urio, inanni II
filius Otio Caientanoriini tlux et Veronensium comes
fuil. Qui qiiiriein Oito charlam au. 977 detlit, in qua (511) Concil. Germ. t. II.
Graveiihusie inonasteriuiii instituii, suadente, in- (512) Chron.Vird. ctim aliishocadannumpriorem
quiens, Juditha conthorali mea, cum assensu irium refert.
fi iorttm meorum Henrici, Brunonis. Chunonis.. Tra- (515) Augiensis inlerpolalus : Gregorins sanctus
clus auteui Spirensis uon ari Alemanuia!, cujus tiux abbas obiit, pro quo Chron. S. Blasii : Gregonus
cral (iliiis LuitoKi, scd ad Francoiiiie riucaliiin peni- primus tibuas cetlw S. Meginrndi obiit, cui Wem in
nebat. Vitl. Pagi Crilica ari an. 102i el Gregorii V regimine successit. Hic aliis Wirandus dicilur. Vid.
epiiiiphiiiniapuri Leibniliuiii 1. c. ]>.576, ubi : supra ad au. 960.
427 HERMANNICONTRACTI AUGIENSIS MONACHI 228
CODEX AUGIENSIS.
filiani Coiiradi rcgis Burgundix Gcrbirgam in malri- A Ernust comprehenditur, Brunone regis fralre et
nionio habuit; ex qua friiiiin requivocuin tresque Heniico vix fuga dilapsis. Argenlina a Heriinan-
filias reliquil. no (517) duce Alamannix 196 re8' rebelJanle spo-
999 Otto imperator ilerum Italiam cum exercilu liala, et divinitus in auctores scelerisgraviter vin-
invisit. f!icatum est cl ab ipso duce sacro loco satisfaclum.
1000 Morluo in llalia YVideroldo(514) Argenlinre Ditm.
Ecclcsiic episcopo, AlavvicusAngiensis abbas episco- 1004 Henricus rex, per YTeronamItaliam cis Pa-
pus pro eo ab imperatore, et Werinharius Angi;e dum pelens, omnes sibi paiiium illarum civitalcs
abbas XXVII stalulus prrefuit annis vi.—Roraie quo- subjec.il. Papiam ipsa qua coronalus esl die irruin-
que ilcfuncto Gregorio papa, Silvesiersecundus, qiri pcns gladio et igne perrionniit. Inde, acceplis obsi-
el Gcrhertus, primo Remorum, posl Ravennalimn dibus, in Saxoniam reversus post paucos dies iu
archicpiscopus, sreculari lilleraturre niniiuin dedilus Sclavos arma convertit, Bocraanisque ad prislinam
ct ob hoc ctirioso imperalori admodum amalus, papa servilulem tribulumque rcilactis, Bolizlaum eliani
in ordine CXLIII ordinatus sedit annis v. Amutl. dinem Sclavorum Bolanorum cum lola gente sua
Saxo an. prwc. subjugavit, et in Saxoniam victor rediit. Ditm
1001 Otlo iroperator Ilaliam sihi qnaquaversiim B Herimannus dnx Alemannire obiit, eique filius ejus
subditam lustral. Apuil sanctiini Gallutn Burchardus Herimannus, puer (518) omni populo acceptahilis, in
abbas prrcfuil annis xxm. ducalu successit. .4/. an. 1005.
1002Otto imperalor in Italia in castroPalerna (515) 1005 Fames magna facta est. Roinre post Gerber-
anno rcgni xix, x Kal. Febr. iinuialuro ohilti deces- lum Joannes XVI, papa CXLIV, seriit anno i (519).
sit, el inrie asporlalus, inicslinis Augustre condilis, 1006 Augire Werinhario abbatc defunclo, fralrcs
Aquisgrani sepelilur. El Ilenricus Bajoaria; dux, Henricum monachuin elegerunt. Sed rex Henricus
assumplis insignibus rcgni, rex pro eo regnavit an- ejus insolentiam, quamvis ab eo pecunias accepisset,
nis XXIII.Ditm. delestalus, fralribiisque apiid se accusalis infensus,
1003 Henricus rex Ilenricum marcliionem (516) Immonem quemdain Gorzienseni abbaiem, qui ct
sibi rebcllanlem pelens, plurima ejus dirtiil castella. Prumiam ipsolemporetenebat, virumausleruin(520),
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI
abbas... donatus est. Conradus... ducatum accevil. C ricus rex Henricum marchionem, et alios sibi resisten-
999 Ol.o imp.... invasil. ies, cum exercilu petit.
1000 Ztomit' defnncto Gregorio.... sedit annis 1004 Henricus rex Italiam petens sibi eam subje-
quiitque. cit. Papiatn ipsa die qua coronalus esl irrumpens gla-
1001 Otloimp... lustral. dio el igne perdomuit. Inde in Saxoniam redieux,
1002 Orio imp. in llatia x Kttl. Febr. obiit, et Boeiniamel Bolizlaum ducem SclaVorum cum loitt
intestina ejus Auguslm, reliquum vero corpus Aquis- gente subjugavil.
grani sepelilur; pro quo Henricus dux Bajoariw rex 1005 UiAug.
effeclus regnavit annis xxiu. 1006 Romm Joannes XVII, qui el Fasanus, pitpa
1005 Argenlina a Ilerimanno... salisfactum. Heit- CXLV ordinalur, et sedit annis sex.
miJE.
iiianni II ducis paler et fratcr Hermanni I Aleman- D ejus placehat; ibi etiaro Argcnlinre deprredaiionem
nirn, ac Conradi Lolharingire dncis, qui a. 955 npud ab ejus milite factam describit, uli et damni ab eo
Augustam occubuil (HERM.a. 955; LUITPU.I. iv, c. illati reparationem.
10.) liiinc Uilonein ducem, malris surc avuiiculuin (518) Ut refert chronographus Saxo, Hermanno
an. 982 a Grrecis in Calabria coesuin Ditniarus I. III duce Alemamiiuejaro anno priore riefuncto, llenri-
comnieiiioral, Otione imp. cuin Ollone Luiiolfi fra- cus rcx anno 1004 ex Italia rednx, inier Pentecosien
tris sui filio ad inare liigienle : quo ip.so anibo hi et Naiivitatein S. Joannis Baplisla:, Alemannimfines
Oiinnes tluccs saiisdistiiigiiuniur. CaHeruroGerbirga filio ejus adhuc puerulo ad regendum commisil, Iler-
Herinairoi il duris conjiix, Conradi [non Rudolli II niaiiiio pariter diclo.
ul scrihit GuillimaiinusJ Burgiiiidiie regis cl Iratris (519) Joannes iste an. 1005 eleclus'el mortuus
AdelheiJa? Otlonis M. uxoris, filia fuit. esi, cui Pagius duntaxal meuses v cum xxv diebus
(514) Ex Necrologio Fuldensi apud Leibnitiuni iribuil.
Seript. Brtins. t. 111,p. 706, jam anno priore obiit. (520) Ilaecoppido diversa sunt a laudibus, quibus
Vid. Vila S. lleriiieiii Colon. Archiep., cap. 2, n. 8, Inirooiiein liiiuc inaclalscripior VitrcAdatberonis II,
die 16 Mart. aputl Bollanil. Mcl. ep. (Gall. Christ. t. V, p. 986, el t. XIII, p.
(515) Legenduin Puterno, castellum Romaiiiie, ex 887); nec tamen Herinanno hujtis teuiporis scriptori
Annal. Sax. oiiinis deneganda fides, naui et in codil. Goltwic et
(516) Henricus Sweinfiirlensis marchio; Ernestus Mur. ad h. a. monasierii destructor et fratrem expul-
Auslrire raarchio, riein dux; Bruno vero Augusiensis sor autlit. Forle auslerilaie in Augia opus erat, cujus
poslea episcopus. Annal. Sax. tamen limites c.vcesseril Immo. Nimis quoque illi-
(517) Aiuialisla Saxo atl an. 1002 eum ducem bcraliter Simonire criroen impingilur S. Henri-
Alemaiii.ia: <i Alsatire vocal, bene limoralum el hu- co, quori aliquibiis aulicis potuisscl imuutari, si
inileiu hoiniiiein, sed seducluin ab his uuibus leuiias quoil fuisset.
<j£9 CHRONICON. — S^EC. XI. 230
CODEX AUGIENSIS.
ipsis invitis prrcposuit. Unde nonnullis ex ipsis A susceptus fratres dispersos 198 recolligit, et a
sponie locum illum rclinquenlibus, quibusdaro etiani Lantperto Conslantiensi episcopo abbas ejus loci
ab eojcjuniis, 197 verherihus exsiiioque graviter XXIX consecralus, magna insignis scientia et pic-
afllictis, nobde iiioiiasterium in magni.s viris, lihris tale prrcftiit annis XL.
ct ccclesiie tbesauris grave, peccalis e\igcntibus, 1009 Wolferadus comes Hillrudeni Piligrini, el
perttilit dcirimenluii), sicuti Ruotlpertus nionariius Berhtradre filiam (528) uxorcin duxit, ex qua
nobilis et docle facetus, matris mere palruns (52i) postea, me Herimanno aiinurocrato, xv liberos pro-
prosa, rhylhrooi metroque flebiliter deplangil (522). ereavit.
UororeJoannes XVII, qui et Fasanus, papa CXLV 10!0 Senior Wolferadus comes, paternus avus
ordinatur (523). meus, cJemens et juslilire tenax, inler suosque
1007 Henricus rex summo studio apnd casirum prreclarus, tv Non. Marlii jam senex moritur (529).
suum Babenberg nobilem et diviiem episcopatum 1011 WilligisusMoguntiensisarchiepiscopusobiit,
conslruxit, primusque ibi hoc anno episcopus pro- cique Erchenbahlus successit. — Theodoricus dux
luotus est Eberhardus. partis (550) Lotharingorum s"uijinsa pene prrcseroia
1008 Luitolfo viro docto Trevirensi archiepiscopo regis a Henrico Bajoarire dudum ducc, et qiiihustlani
defuncto, Megingaudus pro eo archiepiscopus a rege B Lotharingis caplus et abductus est; quo Jameu
promovetur; sed Adalbero cleticus, reginre Cune- postea relaxato, Henricus ipse graliam regis duea-
gundis (521) germanus, quibusriam favenlibns, ad lumque suiim recepit. Ditmar.
archiprresulatum quasi ex regio promisso sibi debi- 1012 Conradusdux Carenlani, filius Otlonis diicis
tum adnisus, Trevirense palatium prresidiis occupat, fraterque Biunonis (551) diuluin papce, obiit, et pri-
et cum fratribus suis Theodcrico Aletensi episco- vato lilio ejus puero Cunrado, AMalbcro (552) du-
po et Henrico (525) Bajoarire duce, Fridericoque calum accepil. Al. an. pr.—Ilcrimannus quoqiic
comile (526), adnitente etiam cum aliis mullis Ger- Junior dux 199 Alemannire (553) defiiiietus Er-
hardo item comrle (527), conlra regem rchellavit; nnsttim sororis su:e Giselre mariiuin succcssoreui
qui lamen orones a regepost aliquod teinporis spa- accepil. Dilmar.
tium subacti sunl, et Henricus ipse Bajoarire ducatu 1015 Roinicdefunclo Sergio papa, Benediclus VIII,
privaliir. Ditm.—Ipso anno Henricus rex, cognita papa CX-LVII,setlit annis fcrme xu. Al an. prac.
landem postduos annos Iininoiiis crudelilale, remoto Ifciimaniiiis ego xv Kal. Aug. iiatus suni. Hciiricus
eo, Beniardum virum doctum el pium, Prumiensein rex Italiam ctun exercilu pelit.
roonachum, Augireconslituit abbaiem; qui gratanlcr
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
1007 Henricus... episcopatum in honore S. Georgii Q consobrinam Henrici regis, Hedewigam nomine, dc
marttjris conslruxil... Eberhardus. curia recjisduxil uxorem (554).
1008 Augim remoto tmmone abbate crudeit, Ber- 1010 Romm Sergius IV, papa CXLVI, ordinaiut.
nardus vir doctus el pius, Prumiensis tnonachus, Au- Al. an. prrrc
gim abbas constiluilur; qui, gratanter susceplus, a 1011 Williijisus... successit.
ConstantiensiepiscopoLamberto abbas ejuslcciXXlX 1012 Conradtts dux Carenlani moriens Adalberoni
consecralus, pielate et scientia clarus prwfuit an- ducalum reliquit. Ileremaitnits dux Alemamiite abiit,
nis XL. cujus ducatum Ernist accepit.
1009 Ilis temporibus Ebbo comes de Neilemburg 1015 Romcedefuiicto. . . [ertne xn.
NOT.€.

(521) De hoc vid. infra Vita Hermanni. (529) Hic ipse videlur esse Wolveradus eomes
(522) Tiluliis operis rieperditi crat : De ruina mo- legatus iroperatoris in eleclione suecessoris S. Urial-
naslerii Attgiensis ex incendio. rici an. 975, cujus ex sorore nentis erat Bertha Wol-
(525) Orriinaius est 26 Dec an. 1003, seditque ferarii liiijus uxor, Ueriiian.ii avia. Vid. an. 955, et
annos quinque, menses qiiinque. infra in Vita.
(524) Cunegiindis, Henrici II uxor, lilia fuil Sige- Superioris.
fridi comitis Luxemhurgensis el Uedwigis. Viri.Bol- Di (530)
(531) ls erat Gregorius V filjus Otlonis Francie
lanri. 1.1, Marlii die 3. Rhenanre et Carinibire ducis, ac Luitgardre filire
(525) Henricus Hezelo oh sororem suam Cune- Otionis I imperatoris, ut supra ?,i an. 997 riictum.
gundem an. 1004 Bajoarire ducalu donatus, et postea (552) Comes de Murztal et Alileiiz, r-ostea eti.tni
restituius. dux Islri».
(526) Fridericus comes Mosellanus et patris suc- (533) Ernestus I Alemannire dux ^rurem habebat
r-ezsor, ejusdem Cunegundis ac suprascriptoruin Leopolrium primum Ausirir* marchionem. Annul.
lraier, an. 1019 morluus. Amtal. Saxo. brevet Einsidl.
(527) Hic videiur esse Gerardus comes Melensis a (534) Ista procul dubio a Bernoldo adjecta sunt,
S. Henrico an. 1002 renuntialus Conradi Salici dum in Schafhusensi degebat coenobio, a Nclle.u-
aviinculus. Y*jd.an. 1017. burgicis condilo. Vid. ad an. 1052. Eppo hic paler
f528) Conf. Vita Hcrinanni. fuit Eherliardi, qui istud ccenobium couclidii.
251 HERMANNIGONTRACTl AUCIENSIS MONACHI 232
CODEX AUGIENSIS.
1014 llenricns rcx Romre inipenali a Benediclo A episcirpiis, vir ir.agnrc sanciitalis, hac vita riccedens
papa coronatur benediclionc. Ditmar. inultis ii.iraculis claruii. eique Piligrims snccessit.
1015 Eniust dux Alemannias iu venatu ab Adalbe- Erchenbaldo defuncioAriboarchipr;esuleujciliir. iVe-
roncconiileferain appetente sagitta vulneralus inter- cvol.Fuld. — PoslYVolfpotonen)[Woliiodonem] (541)
iit, et ducattim ejus filius requivocus, viduam vero quoque Leodicensem Durandus anlistes promovetur.
Giselam Conra.lus lilius Henrici JJIii Ottonis ducis, lrmendrudis cliam Buochaugiensis abbalissa venera-
fulurus poslea imperator, accepit. Diimarut. Megin- bilis x Kal. Martii obiit, eique Aharhild abbatissa
gaurius Trevirorum archiepiscopus obirt eiqtie Poppo, successit. Ex quo tempore, locus ille magis magisque
vir venerabilis, frater ipsius ducis Ernusti (555), iu deterius defitiere coepil. Henricus inipcr;iior iu
successit. Italiam expeditionera movit. Werinharius fratcr
1017 Godefridus dux parlis Lolharingorum (536) meus Kalend. Novero. nascitur.
Gerhardini) comilem (557), Conradi, postea inipera- 1022 Henricus imperator, Campaniam petens,
toris, avuncunlum commisso prrelio vicit. Ditm. Bcnevenltiin intravil, Trojam oppugnavit etcepit,
4018 Conslantire Lantperto episcopo defunclo, Neapolira, Capuam, Salernum aliasque eo locorum
Ruodharilus prresulaluni accepil, annisque fcrme v civitates in dedilionera oniiies accepit, et Nordman-
prrefuil. Dilmarus. B nis quibtisdam , qui tempore ejus illo c-onlluxerant,
1019 ConradusadoIescenSjfilius Conradi quondam quoddam, ut fertur, illis in parlibus lerritoriiim
ducis Carcntani, auxiliante patruele (558) suo Con- concessit; sieque per urbein transiens Roiuanain
rado, posiea iinperalore, Adaiberonem timc 200 viclor rediit in Gerinaniam. Hepid.; Leo Ost. I. n.
ducemCareulani.apiid Ulinani pugna vicium fugavit. Pesiilentia in exercitu orla multos exslinxit; inler
Vid. supra a. 1012. quos Ruodhardus Coustantiie episcopus el Burchar-
1020 Beneriiclus papa ab imperalore invitalus Ba- dus abbas de coenobiosancti Galli obierunl. Necrol.
bcnherg \enit ihique ecclcsiam sancti Slephani de- Fnld.; Hepid.; Burchard. rfe Casibus. Et pro bis
diciivit (539). YVeriiiharius Argenlinre episcopus; Heinio episcopus 201 annis ferme IV, Theoriebal-
iiuxiliantibus quibusdam Suevis, Rurgundioiies inva- dusque abhas xi aiinis prrefuerunt. Notkerus (512)
sil el conserto prariio vicit. Annaf. Saxo a. 1019. quoque magister, et alii prrestantes fratres, apud
Ego Herimannus litteris tradilus sum xvn Kal. sanclum Galluin riecesscrunt.
Octobr. 1023 Ralisbonre post Gebeliardum episcopum ca-
1021 Terrre nlotus magnns iv Idus Maii, feria vi, stum virum, et singularibus quibusdam moribus et
faclus. Heribertus (540) Colonire AggTipinsearchi- milnditiarum ornatusque insueio quodam amore
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDl.
1014 Ilenriens, elc, ut Aug. £ lleimo ferme annis iv prwfuit. Nolgerut quoqiie ma-
1015 Ernust dux. . . accepil. Megingaudus. . . pro gisier de S. Gallo obiil
qito Poppo. 1023 Ratisbonm posl Gebeharttum, virum taude
1017 Gode[ridut dux parlis Lolharingorum Ger- dignissimum, alter Gebehardus inthronizatur. Hoc .
Itarditm comilem bello vicit. anno convenit synodus Moguntiw(545), in qtta con-
1018 Constaniiw, etc, ut Aug. sliluiumestul plebs Cltrisliana qualuordecim diesanle
1019 Conrudus... ducis Carentani Aaalberonetn... [cslum S. Joannis Baptistm a carne et sanguini als-
victttm [ugavit. tineat, nisi infirmilale cogenle, attl festivilale, qum
1020 Benediclus papa. . . dedicavit. in illo episcopio celebris hubetur; simililer qtiatuor-
1021 lleribertus. . . archiprwsul efficilur. llenricus decim dies anie Nalule Dotnini. Jlem ibi consliluliim
imp. in lluiittm expediiionem movil. esi ul vigilia Epiphaniw, vigilia omnium Sttnctorum ,
1022 llenricus imp. Campaniam petens Trojam, vigilia Assumplionis S. Mariw, vigilia S. Ltturenlii
Neapolim , Capuam civilules. . . in Germaniatn. jejuneiur, iia ut una refeclionishora admittatur.
Ruolhurdus Conslanliensis episcopus obiit, pro quo
NOT.F,.
(335) Senioris scilicct et Jtinioris, seu Ernesti II 1) I». 89.
rjalruiis. (559) Viri. Vita S. Heiinci, et Leo Ostiens. 1. n,
(556) Godefiidus III dux Lotharingfre rnfenons. c. 4<i.
(557) Gerardus comes d<j Egesheim in Alsatia, (540) Vitam S. Heriherli Coloniensis scripsil Ru-
cujus iilia Ailelhairiis Conrarii Salici impcratoris ma- pciius Tuitiensis abbas, quam exhibent Boilantliani
ler liiil ex Henricn Frauconire duce. Calmet Hist. brigiographi t. II, Mart. atl d. 16.
Lothar. I. xvm, c. 69. P. Cleir.ent Adclhaidem Ge- (541) Vid. Reinerus inonachus S. Laurenlii Len-
rardi sororem dicii, filiani Eberhardi IV Nordgavir* diensis iu cjus Vila, apud Bollanri.III, April. die 21.
scu infcrioris Alsatireconiitis, qui hoc modoConradi (542) Labeo rognominatiis, cujus nonnulli Opera
Salici juxta Heiiiiannum vere fuit Avunculus. exstant in Schilleri Antiqiiitatibus Teuionicis. Viri.
(558) Conradus Salicus palrein habiiit Hcnricum Mabill. Annal. t. IV, p. 287.
Franconire Rhenaiire cnniitem, fralrein Conr.irii seu (545) T. 111Concil. Germ.; concilium boc in Sale-
Cunonis Carinlhirc ducis, el Oltonis ducis lilii. Hu- gunstal auno 1022 celebratum fuisse dicilnr, ub!
jus i;>ittir filius Conradus fralruelis erat Conradi canon bic citalus jiriroo mox loco comparei.
Salici. Vid. supra an. 1012. Vid. l. VI, Jmi. Boll ,
233 CHRONICON.- SJEC. XI. 254
CODEX AUGIENSIS.
famosum, et in divinis officiis nimis studiosum ab A abbas! obiil, eique Rhcnaugire Pirhtilo ahbas stibsti-
i
hac luce siiblractura , alter ilem Gcbehardus Augu- tuilur. Brun Auguslcnsis episcopus el YVelphcomcs^
stensis canonicus successit (544). ]
prrcdis el inccndiis inter se muttio debacchanttir.
1024 ftomre dcfuncto Benedicto, frater ejus Wippo.
Joannes XVIII cx Iaico papa CXLVIIIordinatus sc- 1027 Conradus rcx , acto Yporegire (552) Natali
dit amiis fermc ix. — Ileiiiicus quoque imperator, 1
Domini, in ulleriora 203 progressus, Luccani cnm
'
iii Irius Jtilii absque friiis dicm obicns, apud episco- Rcginhcro Marchione in deditionem acccpil, Ro-
patum Bahenbergeiisem, a se construclum, qucm imamque perveniens a Joanne papa in <Jiesancto
'.
oninium prrcdiorum et lliesaurorum suoruin rclique- Paschrc iiiipcrator coronalus csl, subaclaque Ilalia
i
rathreretlein, in basilica Sancti Pctri sepclitur. Vita. tota reversus, m Alcnianiiia apud Ulroani placiluni
— Deimie curo Conrarins Seiiior (545), lilius Hcn- habuit ibique ad dcdilionem Ernustum ducem piivi-
rici et Adelheidre, cl patrnciis ejus Conrarius filins gnum suuin et Wclph coniilem cum aliis accipiens
Conradi ducis (546) ex Malhilric (547) ad rcgnnm pcr ! aliquod leinpus exsilio depulavit. Wippo; llepid.
202 prrccipue adniiercnlur, babilo apud vill;>.m Kyburg caslruni YVerenhariicomitisadhucrenitentis
Kambam (548) principum convcntu. Scnior Conra- aliaque nonnulla rebellium castra capta sunt, Conra-
dus rex promotus, ci ab Aribonc archiepiscopo Mo- "$ dus ctiam patruelis ejus sesc imperatori trariens in
guntiaci unclus est vi Idus Seplcmbr. Nec mulio exsilium nihilominus mittiliir. Hepid. an. 1053. —
post uxor ejus Giscla a Piligrino archiepiscopo Co- Werinharius Argentinre prrcsul Constantinopolim ab
lonirc (549) rcgina nihilomiiius bcnedicia xi Kal. imperatore legalus dirigitur, ibique insequenti anno
Oclob. Wippo. dcfunclus Wilihelmuin sticcessorcin accepit. Hilte-
1025 Bchcllio et discorriia mulla contra Conra- gart Buochangire abbalissa efficiiiir.
dam regcmapatrucle ejus Conrailo et Ernuslo ducc 1028 Henricus filius imperaloris Aqnisgrani in die
Alamannire,privigno (550)ejus; YY'elph(551) quoqtie sancto Pascha: rex a principibus cunctis adbuc pucr
Suevigena comite, et aliis pluribus facta. Hepid. eleclus, a Piligrino Coloniense archiepiscopo unclus
1026 Rcx Conradus, sedatis cx parte rebellibus, est (553). Wippo.
circa icmpiis Quadragesimre t-.um exercilu Ilaliara 1029Imperatore Ratisbpnrepaschale festum agcnte,
aliit et, Pascha Vercellis acto, lotam, prrelcr Luc- Brun Augtislensis episcopus, sunirous symmisla ejus
cain urbem Tusciir, Italiain in cis Rornanis partibus vita inibi deccssit, Augustrcque in incccpla sancti
sibi subjiigavit. Ernust dux Aleroanniie, cum eo ipso Mauricii scpullus basilica Eberhardum accepit suc-
auno, inicrpellanle matrc, pacilicatus, Campidonen- ccsorem. Wippo.
scm loco bcncficii abbatiam accepit suisque militi- 'J> 1050 Ernust dux, cum exsilio relaxatus ducatum
bus riisliibuil, nec mulio posl, pravo avcrsus consi- suum recepisset, pravorum consilio usus, et denuo
lio, ileruin rebellavit. Wippo.— Ipso anno Conslan- imperatori refragatiis ducalu privatur, et fraler cjus
tircIJciino cpiscopus subila niorle pleuresi tacltis de- Junior Herimannus, dtix Suevorum cfiicitur. Hepid.
cessit, ci(|iic Warmannus successit, annis fermcvni. — Conradus imperator, jam diidmn inlniiciliis cum
Uui-ciiartlusqnoqiie Campidonensis el Rhenaugiensis Stephano Ungariorum rege conflatis , Pannoniam
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
1024 Rommdefuncto. . . ferme novem. Henricus 1027 Conradiis rcx, Romam pervcniens, a Joanne
quoque... S. Pelri sepelilur, habiloqiteconvenlu apud papa in die sanclo'Paschw imperalor coronalur. lude
villam liambam Conradus Scnior, fiiius Henrici, rex «'«•Alemanniam reversus, apud Ulmam Ernistum du-
promolus ab Aribone. . . benedicta xi lial. Ociob. cem et Conradum se illi dedenles exsilio depulavit.
1025 Rebellioconira Conradum regem a pcttruele 1028 Henricus filius... rex elcctus, a Piligrino...
ejus Conrado et Ernisto duce Alemannicvet aliis plttri- unctus est.
bus facta cst. 1029Brtino Auguslensisepiscopusobiil, elEbcrhar-
1026 Rex Comadus Ilatiam petens , lolam s.bi dum accepil successorem.
pene subjugavil cx liac parle Romm. Constanlim post 1030 Ernist dux exsilio relaxalus iterumque impe-
Heimonem episropum Warmcnniut prwfuil annis ratori rebellans, ruin mttllis aliis occidiiur xvt Iial.
ferme oc:o (531). Sept.
NOT/E.
(544) Yid. Conradi de Monle piiellarum; Clironi- D (550) Giscla enim mater Ernesti Conrado regi
con episcoporum Raiisbonensium ; Eccard. Corp. niipserat.
Iiisi. med. ievi t. II. (551) Est hic Welfo II Allorffensis in Suevia co-
(545) Vid. ad an. 1017 el 1019. nies, Hcpidanno Wclfhardns dictus.
(546) Viri. an. 1012, 1019. (552) Eporcgix, qure horiie Ivrca dicilur.
(547) Heruianni II Alcmaiinire ducis filia. (555) Elcctio jain au. 1020, sed coronalio hoc
(548) Inier Moguiiiiani et Worniatiam. Wippo. anno in Paschale lacla.
(549) Clironicon Qiiedlinburgcnsc id pariler Mo- (554) Chron. S. Bl sii : Wern abbas S. Metjlnradi
al>
giinlire Ari'jone facluni asseiit. Viri. Schalcn n. t, obiit.
,
l.v,p.46l.
PATBOI. CXLIII. 8
£35 HERMANN!CONTRACTIAUGIENSIS MONACIII 23C
CODEX AUGIENSIS.
petiil, cl, quanliim fliiniinibus ct paludibus non ob- A coai-claiur, donccidcm [Bern. supp'ct : ctun sandaliis
stanlibus polcral, Rabam us^un devaslavit. Wippo. piivilcgiuni ipsi episcopo tradcrct, publice in synodo
— Intcrim in Alcmannia cum Ernust dudum dux, sua, id est] in Cccna Domini scquenlis anni incen-
cjusque compliccs parvis viribus conlra impcratorcm dcndum. Ipso aiuio Buocliaiigiensc cccn&biumIII Idus
agilanlcs, prretlis circa silvain Maiiianam (555) po- Januarii inccndio llagrat. Beriiia a\ii mea fcmina
pulares 204 infestarcnt, a Manegoldo(556) coniite satis religiosa xxin viduitatis anno, xi Kal. Jan. dc-
cx Augiciisi mililia observali, el xvi Kal. Septemb. cessil.
conscrto prxlio vicli suiit. Ipsoquc Manegoldoibiriem 1035 Impcralor post Nalalcm Doniini Burgiuidiam
pcremplo, Erntisl pridem dux, et Werinherc comes p. liit, Murlcnam obscdit; scri, impetlientc hiemis
caput rebcllionis, Adalbeiius <|iioquc ct YVcrin no- algorc, nihil inibi se digiiuin polnil efficcrc. Undc
biles iiiilitcs curo aliis ccciilerunl; et Ernusl Con- rurstim rcstalc ipsara Otlo-.iis provincinm, Gallicani
slanlire, Manegoldus vcro Atiginesepulii sunt. Wip. invatlens Cainpaniam, prreriis ct incenriiisricvastavil,
— Burchardus Augicnsis monacluis Ratisbonre apud doncc ipse Orio supplcx at!cnni vcnirct et clemcnlcr
sancliim Emmerammum abhas promovetur. susccptus saiisfaclioiiem , licct licte, proroitterct.
1031 Pax cum Slcphano regc Hungaroruro redin- llcpid.; Wip. — Ronirc, ricJuncto Joanne, Bencclicltis
tcgralur (557). Aribo Mogunlinresedisarehicpiscopus, 3 IX, qui et Tlieophylactus , papa CXLIX ordinatus,
"rjmain orandi graiia pelens, hac vita deccssil ;-ei- licet indignis lanto ordini moribiis ct factis, serict
que in arcbiprresulalii Bartlo vita et habitu mona- annis plus xn. Eclipsis soiis ui Kal. Julii circa vn
chi venerandus succcssit. Wippo. diei horam facta (559).
1052 Rodolfus ignavtis Burgundire rcgulus obiit, 1054 Impcralor, ileruni Burgundiam cum maguis
et ditCdemacjus regniquc insignia Conrado impera- petens copiis, oninia eisRorianum caslclla stihjccii ;
tori per Seligcrum allala sunt. Imperalorequc ipsis Murtetiam riiruil, Gtiiuenscm [Genevciiscm] iirbein
dicbtis contra Misiconem Sctavnrum, qui Boloni vo- intravit, Lugdiinenscni arcbicpiscopum Burcharuu:r,
canltir, rcgem cxcrcituni Jiicianle, Odo, sororis cjus- (5C0), hominem gencrc nobilem et strenuum, seri
tiem Rodolphi filius, princcps Gallicrc Campanire, pcr omnia scelestiim cl sacrilcgiim cuni nmliis aliis
rcgnum Burgiindire invasit, captisquc Nueiiburg et principibus indeditioncni acccpit, suhjiigaloque Bu-,--
Muiicna caslris, sua in cis prrcsidia imposuit. Ilepid. guntlire rcgno rctiiit. Wippo. — Ipso annoWai--
Wip. — Bcrn. Atigirxabbas, missis Romam ccenobii nianno Conslanticnsi episcopo mortuo (561) fratcr
sui privilcgiis, a papa joaniie itcm privilcgium (558), cjus Ebcrhardiis 206 succcdcns plus xn prrefuit
ctiro sanrialiis ut cpiscopalihus indtimcnlis niissas annis. Mcgenhardo <[tioqueprrcsule Wirzeburgciiso
205 agcrel, acccpit. Undcperinolo Warmanno Con- Q dcfunclo, Brun, patruclis iropcraloris, friius scilicct
stanliensi cpiscopo apud imperatorem, quasi sui per- cx Maihildc Conradi dueis, cpiscopaluin dic Paschre
vasorufficiielhoiioris,accusatiis, coiisqueabiitrisqiic acccpit. — Apnd sincliiiii Gallum cliam Thcopaldo
COMPENDIUMEX CODiCE BERXOLDl.
1051 Aribo Mogunliensis archiepiscopusobiit, cui vadens Campaniam, tandiu vastavit donec ipse Odo
Bardo monachus vila et habitu venerandus successit. stipplex c.dvenienssatisfactioncm , licct ficte, promil-
1052 Bcin. Augiw... incendentlum. Ipso anno Bu- lerct. Romw... licci tanto ordinc indicjnus,sedil annos
chaugiense cmnobium n Idus Jutius (562) incendio pltis XII.
flagrat. Rodolphus rex Burgundiw ignavus obiit, ci IQal ImperatorBurguniiiampclenssibieamsnbjecii.
Conrttdoimp. diadema suum iransmisil; cujus regnum Constanlice Warmcinno epitcopo dcfuncto succcssii
Odo sororis sucu filius princeps Gatlicw Cumpaniw Eberliurdus.MeginltardoWirzburgcusi cpiscopoBrun,
invasit. filius Maclitildh, succcssit.
1033 .mperator Odouis provinciam, Gallicam in-
NOTiE.
(555) llepiriannus ari an. 1056castrum ab Ernesto D cessi privilegii excmplum.
Chronicon infra p. n arl an.
occupaiiini Flackensteiu vocal, quod ipsum est (559) Vid. Bernoldi
Falckenstein, cujus rudera rulhuc in confinibns Mar- 1095.
cianre, seu Nigrrc Silvie visiinlur, dcquoiu ejusdem (560) Hic non dc Burchardo archiepiscopo eirra
Silvce hisloria aciuin. an. 1051 jani defunclo (Goll. Christ., i. IV, p. 83)
(556) Manegoldus iste comes Veringensis ftiisse serroo est, sed de requivoco ejus ncpote, qui, relicto
videtur, Wolferadi Senioris sive frater sivc filius. Augustoepra>tori;cepiscopalu, Ltigduiicnsem iuvase-
Vid. sttpra a. 1010. Suadcl id locus scpulturrc Augia. rat, ac, post multus perpetratas ncquitias, caplus a
Quod .enim Callcs., Annal. Ecci., t. Y, p. 298 sciscit. mitilibus impcratoris perpcluo est condemnatuscxiilio,
de ManegoldoDillingensi coroiic, mouasterii Donau- ut scribil Rodulphus Glabcr liisl. 1. v, c. 4.
wcrdani fundalorc, ex Bruschio refcllitur, qui illum (5lil) Scriptor Clirouici Pelershusani, Warman -
rcque ac alios ejusdein laiuilire ManegolJos in fun- nuniin iiiiiereRomano curacojnitihiissuisdefunctum
daio ct dolato a se ccenohio sepultos scribit. Vid.. scrihit.
Citis. Annal. Sucv. p. II, 1. iii) c. 2. (562) Quxdaro cdila habcnt pridie Idus Januarii,
(557) Wippo hoc ari annuro priorem refcrt. Uriischius taincti ct Crusius ctuii Bernoldo id HiCiisc
(ri5S) Vidclui hoe priinuro csse hiijusmodi eon- Julio factutn asscruiit.
237 CHRONICON.— SJEG. XI. 233
CODEX AUGIENSIS.
ablalc dccedeiilc, Nordpcrlus succcssil. Pagani A.rici Selegcri filium bcllo peterel, ab ipso victus et
Sclavi, Leulizi dicti, Saxonire terminos infestant. caplus, imperatorique adduclus, ferro conipeditus et
Annal. Hildesh. custodire mancipalus multis annis detinetur in vin-
1035 In Italia minores mililes , contra dominos culis. Glaber. —Iinperator hieme Italiam petit. San-
suos insurgenteset suis legibus viverc eosque op- ctimoniales a domna Iriniiigarda, Welf comilis vi-
primere volcnles, validam conjurationem fecere. Ad dua apud AHorf pro clcricis colleciassunl (566.)
quos coerccndos cum primores adunali pugnam ini- 1037 Imperator, celebratoVcronx Naiale Domini,
rent, mulli ulrinque cecidcrunt: inter quos eliam per Brixiam et Cremonam Meriiolanum pervenit;
Aslensis episcopus vulneralus interiit. Hepid. — inde Papiam adiens , Herebertum Mediolanenscm
Adelberlo dux Carcntani et Ilistrire, amissa impera- arclriepiscopum, infidelitatis accusatum apprehendi
toris gralia, ducalu quoque privatus est (565). Leu- jussit, eumque Popponi patriarcha? Aquileiensi ctt-
tizi YVirbinam caslellum clam proditum capittnt stodienduro coinmendavit; qui fuga elapsus cunctis
multosque noslrorum occidunt, vel captivos abdu- viribus eidem iinperalori rebellare contenriit. IVip.;
eunt- Imperalor, vi transilo Albia flumine, provin- Otlo Fris.— Imperator.paschali feslo Ravcnnre acto,
ciam corum ingrediens late vastat. Annal. Ilildesh, lerriiorium Mediolanense repeliit, urbem obsedil,
Wip. _ Synodus magna apud Triburiam ab impe- B castella, villas omniaque circum ad rebclles perti-
ratore collecla est (564). nentia vaslavit. Conjuratorum vero manum facile
1056 Piligrinus Coloniensis archicpiscopus decessit compescuit, eisque legem, quam et prioribus habue-
eique Herimannus Ottonis secundi imperatoris ex fi- rant lemporibus, scriplo roboravit. Ilepid. — Papa
lia nepos successit. Wipo. — Gebehardus secimdus Benedictus Cremonam ad imperalorem venit. Epi-
Ralisbonensis episcopus xvi Kal. Marlii obiit; pro scopi Placcnlinus, Creroonensis et Vercellensis in-
quo tertius Gebehardus , Conradi imperaloris ex cusali ab imperatore, cnptique et in exsilium missi
matre Adelheide fraler, episcopus ordinalur. Chron. sunt. Annal. Ilildes.; Wip.—Ipso anno pugna inter
August. ; <i/iian. pr. — Henricus rex, filius impera- Odonem Gallicre Campanirc principem, ct Gozzilo-
loris, Chunihildem Cnutonis, Danoium el Anglorum nem (567) Lotliaringorum ducem commissa, Odo
regis filiam, regalibus sibi apudNoviomagum nupliis victus ct cum suis ftigatus in ipsa fuga pcrcmplus
copulavit uxorem. Annal. Hildeslt. — Conradus pa- interiit. Rod. Glaber. his'. I. m, c. 9.
truelis imperaioris patris sui ducalum in Carenlano 208 ^)-58Cum iinperator Natalem Domini Par-
cl in Ilisiria, qucin Adclbero habuerat, ab impcra- mre agcrcl, orto inter Parmcnses cives el exercittim
tore reccpit. lidem. — Ilereniaiinus quoquc dux Ale- tumultii,mitlticeciderunt,etpluribuscivium trucida-
mannire marcham soceri sui Meginfridi (565) in Ita- C tis, ipsa civitas incendio consumpta est. Wippo; Olio
lia ab imperatore accepit. Lculizi Sclavi iinperatori Fris.— Papa archiepiscopum Meriiolanensem impc-
vectigales facti. 207 Burchardus, Liigriuncnsis ar- ratori arilitic rebellanlcm cxcommunicat. Wippo. —
chiepiscopus, inio lyrannus, ct saciilegus ecciesia- Imperatorcum uilraRomanaspartes pcragrasset, in-
rura deprreriator, adulicr, inccstuosus, cum Vodal- dcque per Adriaticimarisorasrcinenrct, mense Julio
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
1035 Sytiodusmagnaapud Triburiamab imperatore GozziloneLolharingorumducepugna victusfugiensaue,
collecta est. Al. nii. seq. a quodam tnilile octiditur.
1056PUigrinoColoniensiarchiepiscopoIlerimannus, 1038hnperalor, cumNctlalcmDominiParmm ageret,
GcbliardosecundoRalisbonensi episcopodefuncto ter- orio tumultu inter Parmenscs et exercilum, ulrinque
tius Gebehardussuccessii. ISenricus rex... copulavil mulii, sed cx Parmensibns plttres, ceciderunt, et ipsa
uxorein. Leutizi... veciigalesfctcti, ul Aug. Imperctlor civilas incendio consumpta est. Papa archiepiscopum
hieme Ilaliam pelit. Mediolanensem imperatori rebellemexcommnnicavit.
1057 Imperator, Papiamadiens, Iteriberlum Medto- Chunihildis (568) reqina, uxor Itenrici regis, xvn (569)
lanenscm archiepiscopum infidelilatis accusatum in Kal. Aug., et Hermannus dux Alemannimv Kal. Aug.
cusiodiam misit, qui, fuga elapsus, ctinclis viribus Di cum multis atiis in Ilalia obiere. Stephanus rex Hun-
imperalori rebellare conlendit, Imperalor Mediolanum garorum bonw memoriw obiit, qui seipsum cum tota
obsedit, et circumquaquequwlibelad rebelles periinen- gente ab fidem Chrisli convcrlil; pro quo Petrtis rc-
lia devastavit. Odo princeps, Gallicm Campanim a qnavit.
WTJE.
(565) Yid. supra an. 1012. ad YTincaspostea nom natum. Circa hscc autc::i
(564) Concil. Germ., i. III, p. 103, cx Annal. tempora scdcs suas inviccm pcrinutarunt; quod Hess
Hilries.etSax.atl aiinum sequciilein; Pagius vcro ad Proilr. Mon. Guclf. ari aiiuum 1047 consignat.
htinc annuiii referl. (567) Gozilo scu Golhelo 1 iitriusqiie Lolharingice
(565) Meginfridus marchio de Susa crat, cujus dux a Conrario iinp. consliHUits.
filiam Arielhcidemriuxcrat Ilermannus IV. (568) Aliis eliani Elifriruri aut Cunigunl diciltir,
(560) Jam anlea a Guelfis coroilibus apuri Alten- niuiato nominc in coronaiionc. Wippo.
rounstcr in Bavaria Bencdiclinuin viroruin, apu.l (509) Codil. Murensis el Goltivicei/sis mclius Ii~.-
Aliorf vcro in Suevia aliuri vireintim fuit conriiiuin, bcut. xv Kal. Auci.
2K> HERMANNICONTRACTlAUGIENSIS MONACIII 240
CODEXAUGIENSiS.
Ingens exercilnm pestilenlia invasit, et plurimos A nos regni sui invadeus, prredis, incendiis et cnptivi-
passim exstinxil; inier qtios Chunihiltlis regina, tate dcpopulalur. At. an. scq.
Henrici regis uxor xvn Kal. Aug. (570) dcfuncta, 1040llenricus rex, Boemiensemducem iterum re*
ei ad caslrum LiroJburg translaia ibique sepulta est. bcilanlero pctciis, ad praslruciioneni scu munilio-
Wip. — Ilerimannus quoqtie dux Aleniannirc suis ncin silvre citra et ultra expugnandam, partero ex-
admodum flebili morlex Kal. Aug- occumhens (571), pediiaro cxercitus per devia sallus in provinciam
Triclenli tumtilatiis esl. Otto Fris.; Wip. — Impe- roisit; sed cuni xi Kal. Sept. istac, craslina vero die
ralor, rie ltalia reversus, Solodori colloquio habilo, illac inililes, silvosa diflicilia el obslrucla Ioca in-
plurimos Btirgundionuiii primarcs lam sibi quam gressi, casso labore jam fatigabundi, firmissimr-.m
filio sno siibjectionem sacramento firmare coegit.— qiiamdain inachinam oppugnalum aggiedi frustra
Ipso anno, Slephanus Ilungarorum rex, cum ante tenlarenl, irrucnlibus undique Boenianis crcsi, capti
plurimos annos se cum toia gente sua ad Christi fi- fugaliquc sunt; el qui in provincia adhuc exnostris
dem convertisset, ccclesiasque miiltas et episcopatus remanseraiil, inlervenicnle Gunihario Ercmiia (575)
contraxisset [leg. construxissel],ci [in] regnum suum incolumeseducti redierunt. Rcx vero210>Plurmiis
probis (sicl miiissimus operam impendissel,Pelrum, mililuin et procerum amissis, infeclo interim negotio
sororis sure filiuro, de Venetia, (572) nalum pro se B discessil. Annat. Saxo; Hepid.—EberhardusBaben-
rcgeni con; litticns, obiil. Wippo; Annal. Saxo. bergensis Ecclesirc priraus cpiscopus anno promo-
209 1039 Conrarius imperalor, apud Trajeclum lionis xxxin deccssit, cui Suidcgcrus, uatione Saxo,
Fresire uibcm Pentccosten agcns, m (575) Nonas vir laudabilis successil. Necrol. Fuld.
Jtinii inopinaia moiic subilo decessil, cl Neniclum 1041 Henricus rex, redriilo Boeniano riuci obside
allatus ihique sepultus csl; ct filius ejus rcx Henri- filio suo, caplivos in silva captos lerieniil, seculaque
CIIS giibernacula regni susccpit. — Rcginbaldus rcslatc colleclo granriicxcrcilu provinciain ipsaro per
quoquc Nemeicnsis cpiscopus, vir vita et habitu devia ingressus prxdis cliuceudiis cuiicia devastal,
monachico vercnrius, ni Idus Oclob. (574) deccssit, donec dux malis subaclus pacem poslularel, sui de-
oiqnc Sibicho fama longe dissimilis successit. Con- ditioncm ct cum toia genle subjcctionein, Ratisb;:-
raritis eliani dux Carcntaui, ct Adclbcro rcinulus namque se ad regem veulurum, cl iniperata factu-
ejus, qui aiite emn diicaturo lenucral, ipso anno runi, fidelibus regis ad se vocalis, pronrillcrel, qnod
obierunl. Annat. Hildes. — Hcnricus rex, niota in etinni rege discedenle mox factis implevil. Hepid.
Boemiaro expeditione, cum <luxgenlis Brezizlaus li- — Ipso anno Hungari perfidi, Ovonem quemdam
lium suiim ei obsidera misissei, seque ipsum ventti- rcgcm sibi coiisliluentes, Petrum rcgem suum ocri-
rum el iinpcrala factiiruro, liccl ficle, promisissct, C dere niolitintur. Qui, vix fuga lapsus, primo atl
stalim rediil. Pelrus rex Hungarorum hienie ternii- inarchionera noslrum Adelbertum sororis suremari-
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.

1039 Conradus imperalor iu Nonas Junii obiil, pro tuenles, Peirum regem suum expeltunt. Qui profvgut
quo llenricus rex filius ejus regnavit. el exsul Heitrici regisgra iiim, cui priori anno rebclia-
1040 Henricus rex ducemBoemim bello peiil, sed, verat, qucvrilel invenit. Ilenricus rex, Boemiam ciim
multis proceribitsel tnililibusin prmslructione silvm exercilu ingressus, igne prwdaque cuncla devaslctt,et
cilra el ullra occisisvcl caplis, nil dignum efftcerepo- rebellem ducem obsidct dare, et ipsum posl se Raiis-
tuil (576). Eberhardo primo BabenbiTgensiepiscopo bonaiuad deditionemhumilitcr venire, sibiqttejureju-
defunclo Suidgerus successit. rando fidcliiatem serviiiumque confirmare coarclctt.
1041 Ilungari, qucmdamOvonemsibi regemconsli- lta cl Mur. ac Goltvv.
NOT;E.

(570) AVippohabet xv Kal. Aug., castrum vcro D sil orlus, ut asscrit Hermanntis ct msc. Meliicensc
Linlburg.qiiodhic prreposituram dicit, prope Spirain Vitl. Pray Aniial. reg. Hiing., p. i, p.40. Alii Petriim
situm csl. ex GiiillelinoBiirgumlo elS. Slephani sorore progna-
(571) Fidem Hermanni hic lahefaclarc tentat Gui- luin contendunl, unde cl Alemannussitdictus. Calles.,
chenoii, Hermanni ducis inorieni anticipans, pcrpc- Annal. Eccl., t. v, p. 351.
raro tamen, ul ad aiinuni 1092 in Bernoldo dice- (573) Chronogr. Saxo melius n Non. Ji;n., uti ct
IIItis.' AnnalesHildes. Wippo.
(572) Aloklus in Chronico hanc Slephani sororem (574) Annal. Saxon. xm, Kal. Sept.
Giselamvocat, Guilliclroocomili Piclaviensi nuptam; (575) R. Giintheri nionachi etereniilre viiam scri-
ai cam hatiri reperire esl in coinitum islorum serie pdt Wollhciiis srec xi, Allahensis mouachus, qur«
(L'art devirifier les dales, t. II, p. 348 seqq.), nec bxstal in Canisii Lection. antiq. l. III, p. i, p.
eiiam in Hungarireregum chionologia (ib., p. 49), 185.
ubi Stephano regi dure lanlum sororcs tribiiunlur, (576) Goltw. el Mur. addunt : < Pelrus quoque
Sama Abrc, seu Owoni, Petri successori coptilata, et Iliiiig.iroruni rcx cidein duci contra Heiiriciiinregeni
aliera anonyroa, coirux Oilonis Urseoli Yenetorum iiuxilia iiiittit. >
ducis'cx qua adeo natus fuerit Penus, si dc Veneiia
"1 CIIRONICON. — S.EC. XI. • 242
CODEX AUGUiNSJS.
tum (577) profugus venit, indeque ad regem Henri- A juxia maritum imperalorem sepulta esl. yEslas plu-
cutn veniens, pedibusque ejtts provolutus veniam et viosa frugum et vindcmiarum pciiuriain el&cii. Heu-
graliam imploravit el inipelravit. tlcpid.; Annal. ricus rex, iterum Pannonias petens, ab Ovone vii
Hildes. iiiipelranle pactum, salisfactioiiem, obsiries, niiincra
1042 Henricus rex Iiieme Burgiinditim invasit regiiique usqiie ad Lilha flumen partero acci|iiens
mullosque principum se illi subjicientcs suscepit, discessit. Inde iu Alemaniiiaro vcniens, in synodo
iionnullaquelegilime diindicavii.—Ovo Ilungaroriim Conslanliensi, cuuctis qui conlra se deliqucrant
lyrannusob suscepturo a rege iiostro Peiruui divisit primuni ipso dcbiluni oinno dimisit; deinde precibus
bifariam exeicilu.ii suuin; lincs B.:joririreex titra-jue el ariborlatioiiibus oinnes prrcsentes Suevigenas,
Danubii parte depi-redaiis et incendens poptilatur; 212 postea , in aliis regni sui proviuciis itlcni
sed una pars exercilus cjus a seplenlrionali partc acttini irisatagcns, dimissis debilis et iniroicitiis sibi
Daroibii 211 a" Adelbeiio marcbione, ct filio cjus iiivicein rcconciliavit, pacemque muliis srecnlis iu-
LulpolJoadiiilernecionem crcsa csl. Cltron. Attgust. aiidiiam cflicicns per edicliini confirmavil. Exin
— Henricus qunque, atitumno Pannonias petens, YVillc-heliniPiciaviensis filiain sponsaro suam acci-
Hcimcnburg el Brczrsburg evertit, sepienirionalem piens, ct Mognntiaci rcginam ungi faciens, rcgalcs
Daroibii parlero, quia flimiiiia ruislralein et paluJes B apud liigclcnheim nuplias celebravit, el, in vano hi-
munieranl, usque ad Grana fluroen vaslavit. scu in sliiouum favorc uihili peiideiido, ulile ciinclis cxeni-
deditioneui acccpil; et pars exercitus, bis numero pliini, vacuos cos ct niocrentcs riinritlenrio, propo-
Hungariam incursantibus co: grediciis, stragesmagnas suit. Chron. Augusl. — Ubi etiam Luilpaldus Ariel-
effecil, et siibaclis pariium illarum Hungaris, cum berli marcbionis fllius, magnrc viiiutis ct pietatis
Petrum recipere nollent, quemdani aliiim ex illis, adolescens, ab ipso rcge marchio promolus et post
apud Boemanos itero exsulanlem, ducem eis consti- paucos dies defunclus Treviri a patruo suo Poppono
tuil; quem tanien Ovo statiin posl discessum regis archicpiscopo sepulius esl. Ilcpid.
rcsistere non valentcm in Boemiam repulit. Annal. 1044 M. G. Maxinia pcslis pecudum : et hienis
Hildes. — Poppo patriarcha Aquileiensis obiit, ci- satis dnra et nivosa magnam vincarum partem fri-
que Eberharrius Augustensis canoiiiciis a rege pro- gorc pcrriiriit, et frugiuu sterilitas fainein non nioili-
motus successit. cain etfecit. — Gozzilo dux Lolhariiigoruni (578)
1043 Gisela imneralrix apud Goslarc, quamvis, a moriens Gozziloni filio, qiiarovis ignavo, ducaiuui
soriilegis nonnunquani vera sibi prtedicentibus de- suum a rege Henrico proroissum rclinqucrc dispo-
cepla, filio regi se supervicturam crericrel, riyseu- suit. Sed altcr filius ejus Godefridus jani dudiuu
terirc morbo xvi Kal. Martii riccessit, el Nemetim dux (579), cum ducalum fratri debitiiin contra fas
COMPENDIUMEX CODICEBERNOLDI.
1042 Ovo,llungarorum lyrannus, cum Bujoaricefi- C; loni filio suo, quamvis ignavo, ducatttm suum a recje
nes devastaret, maxima pars exercitus ejus ab Adttl- Hcnrico promissum retiquil. Sed aller filius ejns Go-
berto mcirchionebello devicla periil. — Henrictis rex defridus, jam dudtim dux, citm ducatum fralri debi-
Punnonias pelens, ttrbes munitas delevil, et plures de- lum a rcge obtinere nequisset, pio regi rebellare prm-
ditione subjecit, et, dum Petrum rcgem sttum recipere sumit. — llenriciis rex pctrvo.exercilu conlra gravis-
tiolleni, ducem eis qucmdam prwfecit, quem statim siinam Ilungarorum genlem (oriiter pngnavit et vicit,
post ejtts discessumOvoin Boemiam repulit (580). Ovonemtyritiinuin [tigavil, el Petrum expulsum pri-
10.3 Ilenricus rex, ilerutn Pannoniqs pelens, ab slinw dignitaii reslituit. Poslea vero Petrus in regno
Ovonevix impelrante paclum suscepta satisfaclione el confortaius eumdem Ovonemcum uxore et filiis com-
muneribus discessi:. Inde in Alemannium veniens, in prehensum decoltavit.—Mugna vis [amis homines
synodo Constanliensi cunctis qtit coittra se delique- immunda animalia cotnedere coegit. —Romani Be-
ranl ipse debiium omne dimisii. Hocque el alios suis nedictttm papam pro sceleribus suis expellunt, et
debiioribus[acere adliortnns, inauditam tnultis smculis quemdam Silveslrttm papam CL temere cotistiluunt ;
pacetn effeci'. Post, Agne cm Wiihetmi Pictaviensis quem tamen Benediclus papa quorttmdam auxilio ex-
fitiam accipiens, et Moguniicvreginant ungi [aciens, petlit, ipseque, suw sedi redditus, sponle a papatu dis-
regales apud Incjelnlieimnuptias celebravit. lbi Luit-D cessit et Gratianum, nomine Gregorium, papam CLI,
pafrfus Adalberli marcliionis fitius obiit. pro se ordinuri permisit, ctnno Domini 1046.
1044 Gozzito dux Lolhaf.iujorum mcrient Gozze-
NOTiE.
(577) Adalbcriu3liicestAuslriicmarcliio,ErnestiI, supra ad an. 1058. Calles., Annal. Geiin. t. 1, p. 530
Ale nannire ac. Suevioetlucis, nec non Popponis Trc- et Pray, Annal. reg. Hung., p. i, p. 44.
virensis archiepiscopi (Vid. an 1015) frater, ciijiis (578) Lotliaringiie scilicet inferioris et superioris.
ci>ujii.;e:nalii Ariihi lein dicunt, Henricas vero rex. (579) Superioris Lotharingiie r.iiin patre. Viri.
in dip!on>.:i'.eanni 1031 Troizam vocat. Una fuerit, Cilaiet, Hist. I olhar., 1. xvui, c. 67. ,
au ilurcriivcr&e, liatul disquirimiis; ill.i sallcm vei (580) Gottwic cl Mnr. ferc cuiii Augiens! coti
allcTutra Peiri rcgis soror fuisse convincitiir. Vid. veniiinl, uti el anno 1013.
243 IIERMA.NNTCONTRACTl AUGIENSIS ".IONACIH 214
CODEX AUGIENSIS. ?
a rege sibi obtincre ncquivisscl , jusjuranrlum A pro r se ob avaritiam contra canones ordinavil (584).—
fidemque poslponcns, rebcilarc pio regi prresuniit.— Heriberlus
I Mediolani archiepiscopus obiit. Beggelin-
213 t>vo rex cuin jusjuranJtim pac.umque infre- heim 1 caslelluni Godcfridi 214 a rcge dcstruiltir.
gisset, Henricus rcx cum pcrparvis copiis Pannonias Gebehardus
I Ravennas archiepiscopus obiit, et pro
petiit; quem Ovo, qui maxiinum paraveral exerci- eo t Wiricgcr constituitur (585).
lum, in lantum dcspjxit ul eum, quasi facile occi- 1045 M. G. Reginolt (580), cl Gerotl Btirgun-
dendiun scu capiendum, provinciam ingredi sinerel. dionesrcgi apud Solodorum ad deditionem vcnerunt.
<
Scd Heiiricus cura parte copiarum Rabam fiuvium Olto I (587) palalinus conies paschali hcbdomada dux
fesline in divino confisus auxilio transvadavil, pu- Alcmannire apud Goslare a rcge consliluilur. Petrus
giiara cunelis militibus passim fcstnantibus iniil, el rex: Heniicum regcro in festivitaic Pentecostes ad
i:i prima congressione inniiroerabilem Ilungarorum i invitalum tnagno apparalu suscepit, el inaximis
se
cxercilum fugavit et prostravit, ct paucissimis suo- iniinei-ibusdoiiavit.ciqucrcgnuni
i Paiinoniaruin,prin-
ru:i) amissis ipsemcl fortissiine pugnans gloriosissi- icipibus Iliingarorum fidelitaicin illi cl successoribus
inain victoriam adeplus cst III Nonas Julii.Ei.Ovone iejus juramento firmaiilihus, redtlidil; quod lamen
rcge vix fuga elapso, omnes Hungari ari dcditioncin ab eo ipse, dum vivcret, possidenduin recepit. In
Ilenrico regi catcrvalim concurruni suhjeclionem B quo videlicet itincre rcx quoddam vetus sola-
servitiumque proniiltunt. Ipsc vero, ut crai per ora- rium (588) ascendens cum roultis aliis, aetlificioca-
nia piissimus, Pelrum jam tludum cxpulsum rcgno dente, corruil, ipsoque, Deo protegeiile, illreso, Brun
suo restituit, Hungaros petcnics lege Bajoarka do- Wirzeburgensis cpiscopus lethaliter cum aliis colla-
navit ipseque cum iriumpho in rcgnum suum rediit. psus, posl unam hebdoroadam (Codd. ibidem) vn
Nec multo post i.dem Ovo, a Petro rege comprehen- Kal. Junii obiil, el, ad sedcro stiam reportatus ibi-
sus, scelerum suorum pcenas capite plexus pcrsol- que sepultus, Adalberoncm succcssorcm suscepit.
vit(58I). Avenl. Brunner. Godefridus dux (589) rebellioni suce
Eodem anno Ludovicus comes (582) Rcginboldu-u dcsperans, regique aJ deditionem veniens, in custo-
principem, rcginre Agnclis avunculum, sed Henrico diam roiilitur (590). YVidoMediolani arcbiepiscopus
regi inimicum, dum quoddam castellum ejus , quo.l consliluitiir. Scluvi.qui Luilici (591)dict:ntiir,Saxo-
nioiis Piligardre dicitur, magnacum manu cxpugnare nim lcrininos inquielantes rcgi, illo cuni copiis mi-
pararet, cum parva mililuin suorum copia pugnain lilum vciiicnti, se lradunl,cl solilumcensum promit-
iniens vieit, mullisque crcsis reliquos fugavit. — liinl.— Auliironali tcmpore Gulicliarius [«/., Gun-
Romani Bcnediclum (583) papam muliis criminai-nr. thariiis] eremila (592) ad Cliristura migravit, et in
sede sua pellunt ct Silvcstrum quemdam in loctim CI Braga Boemireurbe sepullus quiescit. Pcridemlem-
ojus staluunl; quem lamen postca Benedicttis, qui- pus rcgale colloquium, apud Triburiam condiclum,
busiiam sibi favenlibus, excommunicatiin'1 dcpulil, gravis regis infirmitas prrrpedit. Quo cliara tempore
seriique surcredditus scipsum postca privavit ct alium Agncs rcgina liliam regi peperit.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
1045 Otto, palalinus cotnes, dux Alemanniccconsti- fridus ditx, ad deditionein regi veniens, in cutlodiant
tuitur. Petrus rex Hungarorum Henrico regi ad se tniililur. Leulici se regi dedunt, ct solitum censumpro-
invilalo regnum Pannoniarum tradidil, quod lamen millunt. Gunlharius eremita aci Chrislum migravii, Ct
<tbeo ipse, dum viveret, possidendum rccepit. Brun, in Praga Boemimsepultus qnicscit.
Wirziburgcnsis episcopus,obiit vn Kal. Junii. Gocle-
NOT.£.
(581) Hepidaiiiius, qui hic Annales suos absolvit. D caslclluin Goriefririi, a roge captum dcslruittir. >
Vid. Rod. Glaber, Ilist. 1. v, c 4. (585) Ab hoc anno anriio coriices Gottwicensis et
(582) Ludovicus hic comes fuit Montis Belligarrii, Murensis ciim Augicusi atl verbuin fere concorriant.
Reginalilus vero. scu Renalrius, dux Btirguudire, (586) Renalritisis est <luxBurgundirc antca rebel-
hirjus nominispriinus. lis, dc quo roox anno priore.
(585) BcneJictiimlX jatn an. 1038 a Romanis sc.'e
sua fuissepulsiim , sed a Conrado in-.p. rcstiiutnin (587) Hic Ezone seti Ehrcnfrido palalino ad Rhe-
'>x Glahro, 1. iv, c. 8, probal Pagitis in Crit:ca. Anuo iiiin) comite, ct Maihilric filia Otlonis II imp. iialu ;
'amen 1044; rursum cjeclu; esi , siilisiitulo sihi crat.
Joaunc Sabinensi episcopo su!i Silvcslri II! r.omiiie; (388) Avcntinns aliique scriptorcs Boici caslrurii
<]noposl trcs menscs fugato, Beiicdielns scJem re- Ii!>s:nheiignoininanl Austria superiore siluni.
pcliit; lantlem, accepta a Joamic Graiiano archi- ('89) Lolharingiic nimiruro de quo a. 1014.
presbylero neeunii, cirieni p.nntilicatumcessii, q;ii (5!i0) Lociiin aililit msc Murcnse : liiliiclienslein.
Grcgorius VI fuit. Ita rcm narrat Viclor 111 papa (591) Ili Lusatii fuisse noiinullis videnlur.
lib. III Dialog. (.">92)Mur. G. eremila viKcnlis carnis absoliilu.i
(584) M. G.: i Maxiina vis famis homines animalia apud sanctos nutrtijres A<(e!!>ei'(itm cl Weneziaiium it
iininniida comcdcrc persuasit. Hercberlus Meriiola- Braga, etc Est l:ic Gnnihciiis, rie <iuosupra ad an.
nensis arcliicpiscopus lniic vilie terroinnm iinposuit, 1010.
cl illius digiiiiatem Wido susccpit. Beggclnhciin,
>3 CHRONICON.— S.EC. XI. 240
CODEX AUGIENSIS.
215 1040M. G. Rcx Natalem Domini in Saxonia A privanl, cl in qiicindam Iocum cum eadcin conjugc
apmlGoslarecclebravit. Magna niortalilas niultos siia] alendum dcputanl; nniltis ctiamper idcm lern-
liassiin exstinxit. Eggchardus marchio (593) ditissi- pus pcregrinis inibi exsjioliatis , cxsulatis atque
imis stihito moriens prredioriim siioruni rcgem rcli- necalis. — Quo compcrto, rcx Ilcnricus, qui jam
quil hrereriein.An. Sax. — Rex pascliale feslum viilirioexercitu congregato in Ilaliam 216 ilcrcce-
apud Trajecluui Frosire iirbcm cgii, ct subscculis pcrat, niinis indoltiit; sed lamcn expedilioncm non
ilicbus, navali expcditior.e in Phladirtingain (594) dcscruil. Itaqtiecoadunalo exercilu Papirc (598)sy-
fretuin trnjiciciis, pagtim qucindam, queni Thcorio- noiltiiticelchravil. Indc Placcnliain vcniens, Gralia-
ricus marchio sihi usurpaverat, ab co cripuit; unJc iiuro, qtiem, cxpulsis prioribus, Bomani papam sta-
ideui poslca ichcilinnis causam stimpsil. Sanctum luerant (599), ad se vcnicnlcm bonorifice suscepit,
atitemPc;:t<'C.osl<ii Aquisgrani facicns Godefri-.loduci sicquc, cunclis prosperc cedcntibus, juxla Nalalem
c cuslodia rclaxalo, sibiquc procedcnti tcrra lcnus Doiniiii, non longe aburbc Roma apud Sulriaro(600)
prostrato diicatum siuini (595) misertus rcdriiriil. synodo ilem acta, causaquc crroneorum ponlilicum
Quibuseiiain dicbus Widgerum, qui Ravennre prrc- diligentius vcntilala, Gralianum papam convictiim
sulalum jam bicnnio ineplc et crudcliler, nondum paslorali bacirio privavit (601). Dein, omnium, tain
ccnsecralus, tenebat, ad sc vocaluin episcopatu pri- [{ Romanoruin quain a!ioriim,assensu Suidgcrum epi-
vavil (596). Seqtienli lemporc rex in Italiatn experii- scopum, qui post Ebcrbardum piinium secundiis
lioncni parat. Fiidericus frater Hcnrici ducis Bajoa- Babenbcrgcnsem sexto jam anno regebat Ecclcsiam,
lire, dux Lolharingoruro (597), pro Godefridi fratrc nimium reluclanletn , suminum Romanre Ecclcsire
ignavo Gozziloneconstituitur. — Subsccuto aulumno clcgil pontificom; sicque circa vigiliasNaialisDomini
llungari, prislinre pcrfiriimsurc incmores, Andreani ipsam ingrediuntur urbem. Eadem nocle bonre mc-
quemdara regem sibi statuunt, Pelruin regem.niultis morireEbcrhardiis Conslanlicnsis Ecclcsixepiscopus,
advenarum qui pro eopugnavcranl occisis, variiscum inibi in porticu sancti Pelri scpcliendus, obiit xni
conjuge sua [Go((., injuriisaffectum postremo oculis episcopatus sui anno.
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDI.
1046 Rex Aqiiisgraniin Penlecosle Godefridoduci Q gerus Babenbercjensisepiscopus, ntmium reluclans,
cuslodia relaxato ducalum reddidit, et Widgero Ra- omnium consensu eligitur. ln lcmpore hujus aposlo-
vennwprasuli nimiuiu crudeli, nondum consecrato, lici innumerabiles lerrwmoluset maximi in Ilalia sunt
episcopaluinabslulit. Ilungari regem situm Petrum facii; el hoc fortattit idco, quia idem apostolicus non
oculis privant, el pro eo qucmdam Andream regem canonice subrogatus csl anleccssorisuo, non canonice
sUtiuuni.Ilcmico regi, cum expedilione in Ilaliam deposito : videlicelquem nuila culpa deposuit, sed
venienli, Gratiunus papu, quem Romaui exputsisprio- simplexhumititas ab officio cessare pcrsuasit (602).
ribus statuerunt, Placentiw obvians honorifice susci- Eberhardus ConstanliensisepiscopusRomw obiit, pro
pilur; qui tamen poslmodumapud Sulriam in synodo quo Theodericus.
uon iiuitus pastorale officiumdeposuit. ProquoSuid-
NOT^E.
(593) Ekkardus II Misniaj inarchio, Henrico III domino noslro invictissimorecjeHenrico III, prcvcc-
imp. iu paiicis cliarus, dc quo Eccard in Hist. gc- plo ejusdem gtoriosi congregata esl Pupiw generalis
iieal. principuin Saxon. super. p. 229. synodus ; cttmquemultw res in eadem stjnodo jnste
(594) Nuuc Vlaerdingen, Hollandire vicus atl Mo- alque rutiunabiliterin ejusdem gloriosi regis prwscn-
sani, sedes olim Hollandirc coroilum , inter quos lin, archiepiscoporumiilius el episcoporum pertracta-
Theodoricus hicqtiarlus ejus noroinis notalur. reniur, ctc Sequiinlur ricin nomina oinnium cpisco-
(595)Lolharingire nempe inferioris. porum qui concilio hiiic inlcrfucrunt, lain Iialoriiin
(596) Henricum propterea rcprehendil Baronius, D qtiam Germauoriim, quos ultimos cnumeral Calles.,
deprredicat vero B. Petrus Daroiani 1. vn, ep. 2. ad Annal. Ecclcs. Gcrro. I. V, p. 422. Vid. Sigonitis
cumdem. de Regno llalire 1.VIII.
(597) P. Clement Goziloni II scu ignavo ad hunc (599) Sub nomine Gregorii VI.
annumdefunclo in Lolharingirc superioris ducalu sitit, unuo
(600) Qiirein hoc.Sulrino coticilio acta fusius
ab imperatore suffectum scribil Alberlum Alsatam coicvus scriptor Ilerniannus proriit, qure dcin
cx comitibus dc Egisheim, anno 1048 a Godefrido recensel Viclorlll, p t, 5 dialog.
inpugna occisum. GoJefrido igitur rursusob rebel- (001) Iroo, ul habet Bernoldus, postca Viclor III,
lioncmexauctoralo an.1048 in Lotliaringia inferiore I. c.ipsc iiltro poniificiam dignilatein deposuit. Ubi
siibslilultis cst Fridericus Luxemburgicus, de quo vcro nova Clementis clectio facta sit, scriptores in
Herinannus. iliversa ribcunt, llermanno id Sutrii adhuc faclum
(598) Nihil d<:Papiensi liujiis anni synodoinLab- peihihcnle, <iumccontra laurialus Victor papa , ncc
bci Collectione concilioruro occurril. Illaro lamen noii Leo Oslionsis (Chron. Cassin. 1. n, c. 79) id
rcvera celebrataai fuisse cx veleri labularii Vero- 110010!priiniiin conligisse aflirmanl. lcl ex eodeni
ncnsis documento aperte eruiliir. Exstat id apud Victorc certuin cst, elcctionem hanc ab iisdern
Ughclliiii)(Ital. S.icr., t. V, p. 760 ) ex anliqiio ros. episcopis qui in Siilrinam synodum convencrant,
Dccretoruin Burcharrii Wormalicnsis episcopi hiblio- tihicunqiie dcmuin fuisse peractam.
tbecic Yalicann:piihlica fiic an. 1585, dcsumplnin, (002) Gregoriuni VI inter injustos aposlolicx se-
iii quo h:i'Clegiinliir : Anno D. incctrn.1046, indict. dis invasores coiiiiiimcrat ipsc Viclor III, 1. c. Vnl.
xv ^scil., inclioaia] oclnvo Kal. Novembns, reqiiunte iilcrqiie Pagiiis in Gregotio VI. Jusle crgo ct cano-
247 IIERMANNI CONTRACTI AUGIENSIS MONACIII 2iS
CODEX AUGIENSIS.
217 1017 if. G. ln ipsa Natalis dic Daroioi (602*) A cam injuriis aliiciunt. Unde, scvcram ab impcralore
prrefalus SuiJgcnis, tiatione Saxo , apostolicre serii vinriiclam metuentcs, eique se subJerc non prresu-
jiapa ex morc consccrat--;s et nomine auctus Clemens mentes,i'ebellionem ineunl (605). Sed imperator, qui
scciindus vccatus esi. Qui roox ipsa die Hcnricum magna, ut dictum est, ex parle exercituro jam renii-
regeni et conjugcin ej-.-s Aguetem imperiali bene- serat, et ad alia occupalo animo jam pairiam ten-
dictione snblimavit; peractisque raissaruin so!em- riebal, lanlam (unc lcmpoiis civitalem expugnalinn
liils, ipse domnus papa ct imperalor cuin impcralrice aggredi distulit, iuteriinque eo infcclo negotio, sed
ita, ul erat coronatus, ad Lnlerane.nse paialium ciirn alias universa Italia parente pacalaquc, retlire dis-
ingenti gloria proficiscuntijr, cunclis civibus Roroa- posuil. Interea imperalrix Agnes, qurc Rorore ab im-
nis miranlihus, honoremque singulis quibusqtie pro peratore digressa fucrat, in Ravennati territorio
facullate obiter impendcnlibus, completisque Romre filiam pep.crit. —Itnperalor vero ccepto redeundi iti-
curo stinima pace aliquot diebus, impcralor magnam nere, Manture paschale festum in gravissiroa dectiro-
exercitus parlem palriam reJire permittens, ipse bens rcgriludinc commoralur. Poslca convalesccns
cum rcliquo a.! ulteriora conlundit. — 218 Cirea corpus beaii Wirionis Pomposir» monaslcrii abliatis
iilem teinpus irop:ralor prresulcs nonnullos consti- in magra sanclilate ante non integrum annuro de-
luit, inier quos Ravennali Ecclesire Hiiitfriduin can- B ftinrti, plurimis glorificaluni miraculis, deParmensi,
Oo.iarium suuni in Ilalia; Constantiensi TheoJc- tibi scpulliis fuil, cfvitalc ad urbem Spiram transfe-
ricu;ii pcr alias provincias canccllarium suum reniiiin, roagno secuin cum honore de lialia rediens
ct archicapcllanum , et Aqnisgranre pneposi- devexil. In quo itincre Augtistam YTindclicamin lita-
tum ; Argeuliiire HeranJuiti Spirre prrepositum niis (606) anle Ascensionem Domini veniens, Ebc-
]iro Willehelmo (60") aulumnali lemporc dc- rharrio urbis ejusdein 219 episcopo , in advcniii
fiincto; Yinilincnsi Thcodcricuin Basilere praposi- ejus defunclo , llcnricum capellanum stium succes-
lum et capiilaniim suum, ponlilices prrefecit. Impe- sorem constiluit; acoquc inibi eorieni festo, Penle-
rator vero Roma egressus nonulla castella sibi rebel- coslcs solemnia Spirrc celebravit, ibique colloquiiun
laiitia cepil; provincias, prout videbalur, disposuit; cuni regni prineipibus hahuil cl corpus piaefati ak-..
duces Noi-lmannis, qui in illis partihus commoran- bafis iii inccepta exira iirbein basilica (607) tuintilari
lur, et atiis co locorum urbibus conslituit. Sed socru fecil. — Quo lcnipore Welf comitciii Sucvigenam
(00i) impcraloris de rnoulc Gargano Beneventum (608), Welf duriiiii) comitis filium, Carcntaui dtieeni
reversa, oiio tuinullu Beneventani cives quibusdam proiuovit. Avunciiltiiii quoque cjus Arlelberoncin,
COMPENDIUMEX CODICE BERNOLDL
1047Inipso NalaliDomini die SuidgeruspapaCLll C vsrorum archiepiscoptts obiit, pro quo Eberhardus,
ex more consecraltis, Clemens secundus esl vocatus; Godefcidus dux el Btilduinus rfe Flandris impcralori
sedit mensibus novem. Qui tnox ipsa die Henricum rebellant. Iletn Theodericus rfe Phladiningen marchio
regcm cum conjuge sua Agnele imperiali benedietione rebellat imperatori, conlra quem imperalor exerciium
sublimavil. Ilunfridus Ravennm efftcitur arclitepisco- movens parum profecit. Clemens, qui et Suidgerus,
pus. Benevenlani cives, socrum imperatoris de monte ;papa VII ld. Ocl. obiit. Godefridus dttx, inter alia
Gargano reversctmmale Iractantes, rebellant. Impera- quw conlra regem fecit, Viridunensein civitalem com-
lor corpns B. Widonis, Pomposiw abbatis, de Par- bussit, citjus ducalum imperalor Adaiberlo cuidant
mensi civitale Spiram secum transluiit. Poppo Tre- tradidil.

N0T;E.
nice cei.sii, ac legitime eiuein synodali judicio subro- D Btillarii Cassin.) nempe usque ad voluntariam abdi-
gatiis est Siiiilgerus, secns ac Bcrnoldo nostro, Ba- cationem.
ronio, Olto.ni.Frisingensi aliisque visuin. Medius in- (602*) Annum pro more auspicatur Ilermanmis a
ceriit Angeius rie Nuce abhas Cassinensis iu riisscr- Naiali Doroini prxcedentis anni, ad quera adeo ha:c
taiione ad Chron. Cassin. I. n. c. 79, ct tain Gre- speciant.
aorii YTIabdicationcm quam Clemcntis II elcctio- (605) Fraler is erat Gregorii V, olim papre, vni
iicni et Ileinici iinp. fac.tuni luetur, qund Muratoiiiis I.lus Nov. priore anno riefiinctus.
Annal. ltal. arl an. 1046, cum Sigijuiun-ti imp. lau- (604) Hec fuit Agnes, filia Oitonis Cuillielmi Bur-
riatis in siinili casu conalihos coniparat; ct ipse guiiJiic ducis, terlia uxor Giiillielmi inagni Picla-
r-etrus Dnminni, opusc. vi, <:.27, Opp. t. III, p. 54, viensisel riucis A<|uitani:ejain an. 1030 ilefuncti, ac
Ileuricuin <)i indelVssum (iiiiiinanriie sinionin: stu- nialcr Agnciis itupcratricis, Henrici III conjugis.
riium suromis laudibus deprrrriical. Ciijusvitii snspi- Clement.
cio ciini in Gregorinm VI caderel ob traiisnciionein, (605) lnterdiclo proplerca a Papa suppositi. I.eo
optiroo licet line, cuin aliis iliiohu.spontilicibus iui- Ost.
tam, digniiate laroen sponlo ceiere mahiit, quain (606) Rogalionum ferlrc hoc anno in 25 Maii in-
pi-opterea synodali judicio ricponi, atit schisinati ciriehant.
aiisaiu darc Cxierun ipse Hcuricus III, in diplo- (607) Ecclesia hrcc riein collegiata n!>eoilem S.
mate a. 1017, ui Nonas Jan , quo privilegia roonn- Guiilone noine.i accepil. Vid. Bollanri. t. 111,Martii
Sterii Perusini conlirroal.Grcgoriuin VI aiquc ac Be- riie 51.
nc !icluro |X inter legitiroos poniifices rcceusel (l. II (608) Wclfonein neinpe 111,filiuni Welfonisil.
349 CHRONICON.- S.EC. XI. 250
.CODEX AUGIENSIS.
' ducum videlicet Henrici ct Friderici
(609) frairem. A, dus, inler alia qure conlra regem gessit, ViriJtinen-
Melensis Ecclesirc episcopum post ThcoJcricuin nu- sein civilatcm riolo caplani incenriit et evertit; cujus
pcr defunciiim constiluit. Item, Popponc archiepi- diicaluro iinperator Adelberlo (612) cuidaro tradil.
scopo ipsis diebus defunclo, Trevirensi urbi Ebe- Gcsla Virdun. epp. apud Calmel.
rharJum Wormalire prrcposituin archiprrestilem prrn- 1048 M. G. Imperator Natales Domini in Saxonia
fecil. — Per idcin tempus, curo expediiionem in moralus (615), confestim per YVirzcburgiu Alernan-
Paunonias ad Pclrnm uloiscendiim tlisponeret, Go- niam ver.it, et Ulinrc colloqtiium habens, Oltoncin de
defridus dtix cum Balduino (610) de Flandris et Svinvurl marchionem Suevis dticem constituii : in-
aliis nonnullis rebellionem innovasse bellumque deque Bajoariam veniens, quadragesimale et paschale
copiis collectis paravisse ; Theodericus quoque de lcmpus cxcgil. Eadem Qiiatlragesiina sanguis, ut
Phladirtinga roarcliio rebellavisse, et episcopaius crctlilur, Domini aptid urbeni Mantuam divina per
sihi contiguos ad iiijnriaro imperaloris populatus quemdam crecum revelatione iiiveiiiiur, cl plurimis
csseiitintiatur. Prneterea Andrcas, qui rcgnum Pelri roiraculis declaraliir. Impcrator Ralisboua, ubi Pa-
ohlinuil, jaro crcbro legatos supplices roiserat, re- scha cura Ottone ct Brecizlao riucibus cl multis aliis
gnum se a!i Hungariscoacluin suscepisse confirmans, principibus egit, digrcssus, Alemanniam rcpetit, et
de Pelri sese iiijuriis excusans, quique adversus eum B in Augiain nostram (614) ingressus vm Kal. Maij,
conjuraverant, partiro a se trucidaios, partiro iinpe- uovain sancti Marci evangelistrc patroni noslri bnsi-
raiori Iraricndos denuntians, stiamque iroperatori Ii:am, a domino Bern abbate consiruclam, sc prx-
subjeclioiieiii, annutim ccnsuni et dcvotam servitu- senle a Thcorlerico Constanticnsi cpiscopo dedicari
leni, si rcgnum se bnbere permilleret, mandans. fecit, el ejusdein sancli festo in Iitania iiiiijoreapud
Quibus ex causisdilata cxpeJilion-! illa, cum Gode- nos aclo, Ascensioncm Domini Turego, Pcnlccostcii
fridus quoqtie dux rcbeliionein suain callidis legatio- autem Solodoro celebravil, habiloquc ibi cum Bur-
nihus dissimularet, auluiiinali leniporc navali cxer- gundionibus colloquio, pcr Franciain orientaloni in
citu collecto contra Theodericuin in Phladirlingain Saxoniam remcavit. — Per idem tempus doniiii is
arma commovit. — Interea Otto Saevoruro dux, qui Bern, abba Augire, vir doclrina et nioribus iusi-
provinciam sibi tradilam pie ac strenue lertio jnm gnis, aniio prorootionis suo xt, in scneclutc bona
anno regebat, immaturo obitu dieni clausil cxlre- niorbo conrcclus, vn IJtis Junii diem iillimiini
mum. Ipsis quoque diebus Heinricus Bnjoarire dnx clausil, et in basilica sancti Marci sepultus quie-
dcfiinctiis Treveris sepelitur. Cleniens cliaro, qui ct scil. In ciijus locum Voiielricus decanus a fra-
Suidegerus papa, in Romanis paiiibus nono nicnse Irihus elcclus, abbas ab impcratore cousiituilur. —
promolionis sure diero (611) obiens, ad cpiscopnttim ^ 221 Dcruiicto quoqtie viro docto Wazone (615)
suum Babenberg repoiiatus lumulalur. — 220 'ni- LeoJii ponlifice, Dietwinus successit. Sequenle Julio
perator expeditione in Phladirlingam Irajecla, aquo- Poppo Brixiensis (616) episcopus, ab iniperatore
sis impedientibus locis, parum prolicere potuit, ct elecius, Roinani mittilur, et honorifice susceptns
reverlens, adversariis marino cursti Ievibus scaphis aposlolicse sedi papa CLU ordinalur (617), mulato
latrocinantium more sequenlibus, et exlremos quos- noinine, Damasiis secundus vocatus. Scd paucis die-
quc incursando credenlibns, non moJicam in exer- bus cxactis defunclus, ct ad sanclum Laurenlium
citu cladem pertulit. Ipso quoque tempore Godefri- extra urbem sepullus est. Aulumnali tcmpore llen-
COMPENDIUMEX COD!CEBERNOLDI.
1048 Imperator Ollonem de Suinvurt Suevisducem miiri.irr, e(, honorifice susceplus, papa CLIHordi-
eonstiluit. Sanguis Domini apttd urbem Mantuunam nctiur, noinine Damastis, et sedil xxx [al., xxn] rffe-
divina per quemdam cwcum revelatione invenitur. bus. lienricus imperator, et Hcnricus rex Galliartim
Bernhardus abbas Augiensis, vir doclrina et moribus convenieutes in Metensi terrilorio, pacem inter seju-
insignis, obint : cui Udalricus successil. — Poppo ramento confirmarunl. GodefridusAdalbertum ducem
Brixiensis episcopus, ab imperalore electus, Romatn D occidit; cujus ducalum Gerhardo imperalor dedil.
NOT^E.
(609) Ilenrici VI, scilicet Bavatire, et Fririerici (615) Res hoc anno gestas unicus fere Herman-
Lolharingire inferioris tlucum, ex pntre Friricrico I, nus riescribit.
coniiie Luxeninurgensi, quorum soror cral Jiidilh (614) Ex bis verbis, qure eliam Gottwicensis ac
YVclfonisuxor Clemenl. Murensis codices habenl, li<|uet utriimqiie cx Au-
(610) Ilaldiiinus V, Flandrire coines. giensi fuisse descriptum quoad posteiiores aniios,
(611) Lainbertus Schafn. cuiii Bernoldo vn Idus quibus inler sc conveiiiunt.
Oclobris ponii, seu diein nonam ejustlero, qucm B. (615) Wasonis episcopi laudes Anselmus in Gcstis
, Leo IX per loiuui Banibei-gcnscm episcopatiim festi- Leoiliensium episcoporum pluribiis depncdicat.
VIIIIIesse voluil. Mortuo aulem Cleincnte Benedi- (616) Brixiensis sive Sabiononsis episcouus crnt
clus IX, rursus sedem invasit ac per oclo roenses Poppo.
tentiit, qiiibns exactis ad vitam privatani rcdiit. (617) Daraasus 17 Julii ordinattis, scqjenie die 8
(612) Hic esl Alhcrtus, jam anno priore superioris Aug. obiit.
Lt-lhaiingire dux crealus.
251 IIERMANNl CONTRACTI AUGIENSiS MONACIH 232
CODEX AUGIENSIS.
ricus imporator, et ilcnricus Galliarum rcx, in Me- A Quadragesima (624) papa CLHI ordinatus Leonis
tcnsi tcrrilorio (618) convciiieiiics, pacem pacium- nomcn noni aceipil. Qui in proximo Pascha Udal-
quc iulcr sc juramento confirmant. Quibus dicbus ricum Augiensis coenobii provisorem, Romam ve-
lcrramotus magnus faclus est nocle ni Iilus Octo- nicntcm, ab';ialis .bcr.edictionc consecravit, et mona-
bris. Ipsis ilera diebus Agncs impcratrix filiam im- stcrii cjusdem privilcgia, anliquiltis a scde aposlo-
peratori pcperil. — Eodcai etiam tcmpore Gode- lica tradita, sua auctoriiateconfirmavit et innovavil,
fridus Adclbcrlum duccm se dcprseJantcm persc- indiclione n, vn f al., vm ] Kal. Aprilis. ldem papa
culus, ct dimissa mullitudine cum paucis invcnlum, in hebdomada post Albas synodum cum Italiaa cpi-
cum aliis qui rcpiigaarc tcntabant, oecidit. Posl scopis maxime contra Simor.iacam b^rcsim Roma:
quem Gerliardus dux (619) ab imperatorc consti- celebravil (625). Idem in hcbdomada Pentecosles
luitur. Ipsis imperator dicbus Argenturacum, cl aliam synodum Papioe congrcgavit; indeque per
inde prope Nalalem Domini Ulmam venil, sicquc in moiilcni Jovis cum pluribus Roinanorum in Cisal-
Bajoariam proficiscitur. pinas parlcs dcvcnit. Exaclo ctlam teinpore Odiio
1019 M. G. lmperator Nulalem Domini FrisingDe, vencrabilis Cluniaccnsis ccenobii, ct multorum pater
cl Purificalionem sancus Mariae Katisbonoe agens, monasteriorum, tv Nonas Januarii (62G)migravit ad
Cnjoarix ducem Cpnradum (620) consliluil, ct circa B Dominum. — 223 Secula aislalc, cuin impcralor
quadragcsimale lempus indc in Saxoniam rcccssit. expediiionem contra Godefiidum ct Balduinum a
Godcbaldus Nemctensis (621) prseposilus Aquileiaa domno papa excommuiiicalos pararct, Godcfridus,
patriarcba post Eberbardum bis diebus defunclum tam vim impcratoris quam papoe excommunica-
ab impcralore promovetur. — 222'nlcrea> glaciali lioneni pcrtimesccns, ad dcditionem Aquisgrani
biemc suppedilanle, nonnulli depanibus maritimis venii, el opilulanle papa graliam imperatoris pro-
militcs et principes, cum Leodicnsi (622) episcopo, iiicrnit. Galduinus vero ulrumquc conlemnens, va-
ct Trajcctensi, atque Metensi congrcgati, Theodorico stata ab exercilu magna cx pnrte provincia sua,
in Phladirtingam insidias tcndunt, commissaque landcm obsidcs dedit, et paclum cum imperaloro
pugna victum occidunt (625), et provinciam illam fecil. — Auluinuali lempore (627) domnus papa sy-
impcralori subjiciunt; quam lamen non multo post nodum magnam Remis cum Gallianim episcopis
Godcfridus occupans, ab eisdem pugna pcliius et habiiit; indcque Mogunliacum vcniens aliam syno-
viclus vix aufugit. — Per idem tcmpus Drun, id cst, dum xi episcoportim coram imperatore el rcgni
(!e Tullo Lcucorum cpiscopus, ab imperalore clectus nostri principibus celebiavil (628) ct postca, Ale-
Romamquc missus"summo bonorc suscipitur, ct in maniihm a.Iicns, Augioefeslum sancli Clcmenlis, ct
COMPENDIUMEX CODICE DERNOLDI.
1049 Imperalor Conradum dncem Bavarix con- Q stolica tradila, confirmavU el imwvavit. Idem papa
sliluit, el Godebaldum Aquileia; palriarcham post Romw synodum mnxime contra Simoniacam hwresin
Eberhardum nuper defiinctum promovit. — Nonmdli celebravit. Ii.c in plenaria synodo constiluil ut Iioma-
principes et episcopi Phladirlingam intrantes Theodo- norum presbijterornm concubincvex tunc et deinceps
ricum pugna eiclum occidunl, el provinciamillam im- Lnleranensi palatio adjudicarentur ancillw; emptiones
peratori subjiciunt. — lirun Lsucorum episcopus, ab ct vendiliones allarium sub anathemale prohibuil.
hnperalore electus, Romam miltitur et papa CLIVno- lmma (629) obiil anno Dominicm incarnationh 1049,
nus Leo vocatur, el sedit annis v, qui in proximo H Nonas Aprilis. Odilo Cluniacensis abbas vcneratilii
Pascha Udalricum Roma; Augiensem consecravil ab- migravil ad Dominum iv Non Jan. Godcfridus et
balem, el monaslerii ejusdcm privilegia, a sede apo- Ralduinus reconcilianlur imperalori.
NOT/E.
(618) Locum hujus conventus indicalAridaginensis B. Petrus Damiani opusc. vi, c. 25 el 57.
inonasterii Hisloria, Ivodium Trcvirensis dioecesis (626)Mur.: «inKal. Jan. migravit ad Dominum,cui
oppidunt, duabus a Mosomoleucis dissiimn. bonoDconversationis Hugo ejusctcm cocnobii frater
(619) Gerardum comitem Alsatios, superioris Lo- SlICOPSSl t I
lliaringicoe diicem, Calmctus, Hist. Lothar. t. 1, (627) Nempe die.m Oct.Labb. Conc. t. IX, p. 1028.
I. xvin, c. 69, Augustae nunc Loiharingioc domus (628) Mur : « Ubi inter alia Bertholdus Vesonlio-
" nensis arcbiepiscopus, a mullis scde sua propulsalus
parentem constituit.
(620) Filius is crat Luidolpbi, cujus palcr eral annis, liic tandem canonice viclus deposilus est. i At
Ezo scu Ehmfridus comes palalinus Rheni, matcr boc, ut videtur, perperam ; nam hoc anno quidem
Malbildis Ollonisll imp. filia. Hugo episcopus Bisontinus concilio adcrat, Wichcrlo
(621) Gotlwicensis rectius habcl Metensis. lestantc, qni jam ab anno 1051 usquc 1071 illi ca-
(622) Tbeoduino scilicet, Bernoldo seu Bernulfo thedras proefuil; ncc quidquam de re illa in actis
Ulirajeclino, et Adalberone. concilii, t. III, Concil. Germ., p. 112, lnemoralur.
(C25) Faclum id d. 14 Jaiiuarii„C/em. quod mcliiis Forie lamen id de Berlaldo iiitclligeiidum, qui in
ctun biemali lemporc convenit, quam 15 Maii, quo catalogo Vesonlionensis Eeclcsiae archipnesulum
illum ohiissc scribit Chron. HoIIand. apud Anloii. (Chifjlelii illuslrat. Claudiana; l. I, Jiin. Bolland.,
Mailliocum,t. V. p. 693), ante liunc llugonem vocatur pscudocpisco-
(024) Nempe die 12 Fehr. Dominica prima Qna- pns intriisus, scd nou receptis.
dragesimx, ul habct Wibcrtut in cjus Vita. (029) Qnocnamlitrc Imnia fncrii, planc ignoraimis.
((i25) Qincdain cjus acla rcferunl Wibertus cl
255 CIIRONICON. — S/EC.XS. 25*
CODEX AUGIENSIS.
Doniinicam ante advenlum vi Kal. Decemb. egit, ac A synodum Vcrccliis (635) collcgil, cl Ilunfridum ar-
pcr Auguslam Bajoariamque transiens Nalalcm Do- chiepiscopum, pro quadam inter Ravennatem et Ro-
niini Yeronoecoluil. manam Ecclcsiam conlenlionc, ab oflicio suspendil;
1030 Imperalor vero idem fesium in Saxonia indcquc Cailias et episcopatum suum Lcucorum ci-
niansit. Ipsa hiemc cum cpiscopus Ralisbonoe Ge- vitalem revisit. Quo ctiam lemporc Agncs impera-
behardus, qui Campidonensem abbatiam nuper bc- trix landcm imperatori filiuin pepcrit.
nelicii loco ah imperalore acceperal, in Pamioniarum 1051 M. G. ImpcralorNatalcm Domini inSaxoma
lerminis morarelur,ccdenlibusIIungaris lincs eorum apud Goslare cgit, et multos cx principibtts (ilio suo
ingrcdiens, prxdas inde abduxit. Scd, ipso disce- jurcjurando fidcm subjectioncnique promiltcre fccit.
denlc, plurimus Hungarorum exercilus fincs nosiros Ncc multo post ipse cl domnus papa cum multis epi-
invadens, pluriniam partem captivavit, incendit scopis et principibus apud AugustamVindclicam con-
alque vaslavil. — Imperator paschale feslum apud vcnicntcs Purificationcm Dci Gcnilricis cclebrave-
Trajcetmn coralur. Domnus papa posl Pascha sy- runl, Ravcnnaicqiie archiepiscopo (654) apud papam
iiodum ilem Romae collegit, et subsecuto lempore 225 'n'bi rcconcilialo, cbaritative a se inviccm dis-
ullra Kcmain progrediens, nonntillos locorum prin- cedcntes, papa Romam rcvcrlitur, imperator Ne-
cipes ct civitates tam sibi quam imperatori jure- Jj meti parlem Quadragesimsc, paschale vero festum
Jurando suhjecit, Benevenlanosqtie adhuc rcbellanles Colonice dcmoratur, ibique filius ejus Henricus ab
cxcommunieavii (630). Nonnulli eliam cxlcrarum archiepiscopollcrimanno baptizalur. —Posl Pascha
principes gentium, missis 224 $&eum, utpote apo- itcm doinnus Leo papa synodum Komoecolligit, ubi
stolicumvirum, legatis, subjeclioiiem ipsi promittunl. intcr alia Grcgorium Vercellensein episcopum pro-
Imperatorcontra Gazmertim(631)ducem Bolanorum, plcr adulterium cum vidua quadam avnnculi sui
rebellionem moIientem,expeditionem parat, gravique sponsa admisstim, el pcrjuria perpelrala, aDsenlem
infirmitate detenlus, pacem paclumque eum petcn- ct ncscicnlem cxcomniunicavit. Quem lamen non
*cni suscipiens, discessil. — Gebcbardus Ralisbo- mitltoposijKomam vcnienlem elsaiisfaclioneni pro-
nensis episcoptis cum Conrado duce Bajoarioe, et mUlen:em, officiopriori reslituit.— Per idcm teinpus
Adelherto marcliione aliisque quihusdam episcopis imperalor Lanlpcrlum comitcm (655) rcbebare nio-
cl principibus Bajoariae Heimenburg reoedificant, et lientcm ad dcditioncm compulit. Eadem ocslale
magnam Hungarorum copiam se invadenlem pro- Bardo (63G) vcnerahilis Mogonlinon sedis ex mo-
stcrnunt, et usquead innumerabiles excrcilus eorum naclio arcbiepiscopus, omni pietatc et sanclitale
proesenliam rcfugientem persequuntur, cunclisque mirabilis, in Idus Junii ab bac luce subtractus, mul-
Hungaroruni agminihus, divinitus immisso lerrore, Q lis posl obilum claret miroculis; pro quo impera-
terga vertentibus, ad caslra, Deo gratias reddentes, tor Luiipaldum Babiiibcrgcnscm procposilum con-
reveituntur (652). — Ipso autumno domnus papa sliluit. Iicni pro Tlicodciico Conslanticnsiepiscopo
COMPENDIUMEX COMCE BERNOLDI.
1050 Dominus papa synodum Romm post Pascha ubi Grcgorium Vercellensemepiscopum, propter quod-
eollegit, in qua Iwresim Beringerianam, nuper ad dam adullerium et perjuria perpetrala, excommuni-
apostolicam sedem delalam, damnavil (657). Item in cavii: qnem tamen postea, Romam venienlemel salis-
aulumno synodum Vercetlis collegit, in qua eamdem fnctionempromittentem,priori officioreslituil.—Eadem
hmresim anaihematizavil (658). Quo tempore Agnes wstale Bardo venerdbilis Moguntia; archiepiscopus,
imperalrix filium imperalori peperit. lii Idus Jiinias defunclus multis ctnrel miraculis, pro
1051 Imperator Nativitatem Domini apud Goslare quo Luitpaldus Conslanlia*,.Theoderico episcopo de-
egit, et mullos ex principibus filio suo jurejurando fi- funcio successil Rumaldus. — In aulumno imperalor
dem promiilere fecit. Hunfridus Ravcnnas archiepi- regnum llumjaria; devaslavil. — lloc tempore Tula,
scopus domino papw apud Auguslam se reconciliavit. nobilis et religiosa vidua, Buorhaiigiensi et Lindau-
— Post Pascha sijnodum Roma; collegil Leo papa. giensi aenobiis abbalissa ub imperalore praficilur.
NOT^i.
(350) Leo Oslicnsis I. n, c. 84. Beiievenlanos ab p. -
nms.
excmnmtuiicalione Clenicntis II tunc absolutos scri- (656) Anonymus Vilnc scriplor (Mabill., sacc. vi
bil;forlebreviob novamrebellioncm eidcm aLconeX Bencd. p.n)ni ldus Junii cum feiia vi conjuitgil,iimlc
iiiuodalos. cl Papcbrochiiis obiluni cjus ad annum 1055 differt,
(651) Est bic Casimirus, cx monacho Cluniacensi ubi dics n Jun. erat ieria sexla. Vcrum ab hoc anno,
et diacono Poloiiioe rex faclus, dispensante Bene- 1051 recederc vix patitur lot scqualiuiu scriptorum
diclo IX papa. auctoriias.
(632) Vid. Avcntinus.l.v, c. 8;el Brunncrus, p. n, (657) Fusitis dc hoc ipso argumcnlo agit idem Ber-
1. v. noldus in Tractatu de nuiltiplici Bcrcngarii damna-
(655) Vid. Lanfrancus libro De corporc cl sanguinc tione, qtiem inlerejus opuscula inferitis prodticemus,
Domini c. i. ab aliis sub nomine auoimni Cbiilleliani hucusque
(634) De hoc S. Leonis ruin archiepiscopo Raven- cilatum.
i:ate dissidio alia nonnihil scribit Wiberlus in Vita, (658) Id ipsimi cOnlra Bercngariiim afiirmat Lau-
r. 7. franctis lib. Dc corporc ci s;mg. Doin. c, 4.
(635) Coniilcm hiinc aliis inilaaandiim relinqui-
255 HERMANNI CONTRACTI AUGIENSIS MONACHI 253
CODEX AUGIENSIS.
x Kal. Julii, quinto procsulatus sui anno post longam A quoad sumplus miliii stippcteba.nl, vasia reddidil.
oegriludinem defuncto, Rumaldum promovit. Ra- Sed, cum laboranli jam pcnuria et faine exercitui
vennas quoque arcbiepiscopus Hunfridus veneno, ut Hungari jam redilum pararenl inlercludere, oppo-
riunt, subito periit. — Sequenlj autumno magno sitisqtie per ripas fluminuin pramunilas vadosasque
cuin excrcitu imperalor, pactum Andreas regis, ut padules copiis suis, onines se vel ad dediiionem
perlegatos offerebaiur, accipere couleninens, Pan- cogerc, vel inedia miuitarcntur exstinguere, mililcs
nonias petiit, Gebehardoque Ratisbouense episcopo, interrili liostes, per fluvios obsisientes inciinclanler
et WelfBrezizlaoquedticibusad seplenlrionalemDa- transvalantes, fuganl, qiiamdamqiic muniiionem
nubii partem depopulandam trausmissis, ipse, dc- firniissiuiam, ad pontem Rabaniza fluminis slru-
vecto e navibus, quantum in equis poterat, sumptu, cram, in qua maximam bosiis fiduciani babebat,
longo propter fluviorum illuvionein 226 circiiilu quidam ex Burguiidioniljiis, Saxonibus et Bolanis
per Carenlani fines transiens.pcrjuiunique regnum niililes, iion sine sui pcriculo fluiiiine transito, in
invadens, hac et illac Hungarico exercilu Iatroci- brevi expugnatani capiunt, coesis palalisque Htinga-
nanliuin more fugitanle, et nusquam oequo martc ris, reliquo cxerciiui
conferre inanum audente , onmia circumquaquc,
(IIic rescissis ultimis foliis truncalu3 est Augiemis codex, perinde ac descripii exeo Einsidlensis el Augusta-
rnts; pergunt vero Gotlwicensis et Mnrensis.}
CODD. GOTTWICENSIS ET MURENSIS.
viani pandunt, qune pcttransetintibus pene cnnctis U dogmala Manichnca secta oninis esum animalis
incensa, aliquot de. poslremis in magno peiiculo 227 exsccrantcs, consensu cunctorum, ne haere-
bosiibus insequentibus [suppl. adilum] interclusit ; lica scabies Ialius serpens plures inficeret, in pali-
sicque redennte imperatore illisquc quos ulira Da- bulis suspendi jussit. — Eodem lenipore v Idus Ja-
nubiuni transmiserat, rcbus prospere gestis jam nuarii matcr mea Hiltrudis, Wolfradi comitis tixor
dudum reversis, Andreas a noslro marchione Adnl- (659), admodum pia, niitis, liberalis el religiosa fe-
berlo pacem postulattim niittil, eamque vicissim tri- mina, marito septemque liberis superstilibus, devoto
buit. Ipsis diebus, defunctis uno tempore Lindau- etfelici, uti hominibus apparere polerat, exilu diem
giense cl Buchaugiensc abbalissis, Ttita nobilis, uliimuin clausit, anno aelatis circiler sexagesimo
prudens el religiosa vidua utrique loco recuperando pritno, conjunctionis vcro cum marilo qnadragc-
ab imperatore pioeficilur. simo quarto, et apud villam Allcshiisan sub capella
• 1052 Impcralor Nalalem Domini Goslare S. Udalrici a se constructa in sepulcro, quod ipsa
egit,
ibiquc quosdam luerelicos, inler alia pravi erroris stbi proeparaveral, condita est
( Uic desinil parvus codex Gotlwicensis, pergil adhuc Murensis.)
CODEX MURENSIS.
Cui ul pro epitaphio hos subscribere vcrsus libuii: Matcr egenorum, spes auxiliumque suorum,
COMPENDIUMEX CODICE BEllNOLDI.
1052 Imperalor Goslare Nutivitatem Dominiagens, fessoris, a Wullario (610) Veroncmsiepiscopo in Ale-
quosdam ibi hwrelicos Maniclnvos, omnis esum ani- manniam ad villam Ulmam allala;, plurimis miraculis,
malis exsecrantes, consensu omnium , ne hmrelica „ claruere (6-41). — Hoc anno (642) R. Eberhardus
scabies serperel in plures, in palibulo suspendi fecit. comesde Nellinburc Scafhusensem locum conslruere
— Ilis diebus Bonifacius, Italia; marchio diiissimus, ccepit, in qno S. papa Leo nonus x Kal. Dec. altare
Bealricis nobilissimie comilissx marilus, a duobus inhonore Dominica;resurreclionisconsecrav:t,et locum
mililibus sagillis toxicalis vulneralus morilur, el Man- suis sr.nclis bencdictionibusiniliavil et confirmavit. —
tuai honorifice sepelitttr. — Rcliquiiv S. Zenonis con- Andreaque, reqe Hungarorum, minus minusque pro
ySOTM.
(639) Vid. supra ad an. 1010. buin ferc convenit Bavaricus codex Bernoldi aulo-
(640) WallitenisnationeGei'inaniis,a.l038aCoiira- graplms ; in quo tameiimilla liahetur sive Herniannt
doimp. episcopus Veronensis consliliitiis, S. Zennnis (inientis, sive Bernoldi incipientis nota, sed oniuia
urbis illius olim cpiscopi reliquias Ulniam Iransiii- conlinualo lilo decurrtinl. — Cum vero llcrmannus,
lil, uli etiam rcferl Ughelhis (Ital. Sac. I. V, p. 680 lcsie Vilocejus scriptore, Chronicon usque a.l anniim
et754) iudeque illinn Ulma oriumlum fuisse suspi- 1034 perduxerit, duos sc([uenles annos ex Murcusi
catur. Ctim vero Ulma tunc Augiensi coenobio pare- O codicc supplere visuinesl,qiiousqiie fiiiein Ilcrmauno
rct, oequcrcspectii liujiis abbaliae (ieri potuit ista do- imponit.
natio, quippe quaj anle.i jam duos Veronenscs epi- (642) Ista de Schafhiiscnsi olim celebenimo S.
scopos benefaclores habuit. De S. Zenone agit lia- Salvaloris monaslerio ipse Ueriioldus, qui eidem ihi
ronius in notis ad Martyrolog. Kom. die 12 April., inoriens codiceni siium tradiderat, addidit, prouii
elBolland. ad eanideni diem, ubi cliain de hac ipsu jam £.d anntini 1009 obscrvatitm. Lconeni vero p.i-
iranslationc. pam lioc anno in Geriiiania cum impcralore fuisse,
(641) In Urstisio hic dcsinil codex S. Georgianus cx llermaiino aliisque ccrtum habciuus.
iniiuistulis lilteris editus, qiiocum hiicusquc ad ver-
257 CriRONICON.— SMC. XI. 258
CODD. GOTTWICENSISET MURENSIS.
Hoc Hillrud lumnlo debiia reddit humo. Ai perbissimoe vilae hahilu atl hiimililatis et religionis
Quoepraepollenlesgenerosa stirpe parentes speciem conversus, ac denuo ad iinstinx con-
Nobilitansclaris extulerat studiis, vcrsalionis insolentiam reversus, curn eum jussu
Alque colens castam reverenler monogamiam imperaloris Ravennam pcrduxissct, subita inihi
Vixit divinis prona ministcriis. inorte periit (645). — Imperator paschalc festum
228 Inque bona Marlhocsalagcns consislerc parle, Ncmeti cgit, indeque , ut aiunt, Iocum illum,
Praclica quod docuil vita scqui sluduit. 229 patris matrisque snae sepulttira prxdituiii,
Vesle, cibo, lingua, pede, totis nisibus ipsa magis magisquc parvipendens, subiralus episcopoque
Se miseris largam procbuitatque piam. loci illius infensus discessit. — Iisdcm dicbus Boni-
Rcligione pios prse cuiictis fovit amicos, facius, ditissimus Italian marchio (644), imo lyran-
Cunctis morigeram se dedit ct placidam. nus, insidiis a duobiis exccptus militibus sagittisque
Atque manens mitis, paticns ac nescia lilis, vulneratus , et mortuus Maniuoe scp:litur. — Cuin
Compbcuit mundo ; o ! ulinam Domino. imperator circa lilaniarum temptis Solodori collo-
Carneni castigans, precibus loca sancla frequentans, quium haberet, quidam ex Burgundionibus offensi
Qtiaererccoeleslem sedula suevit opem. inde discedunl, sed non mullo post aliqui ex illis ad
€rede, pcnegyiicis non hoec me fingcre vanis, B' graliam ejus rcdeunt. Inde ipse, cum Turegi Pcntc-
Nec malrem verbis lollere falsidicis. costen percgisset, in Pannonicam itidem expeditio-
Consule rumorem quaquaversum popularem nem proficiscitur (645). — Ubi, Andrea Hungarorum
Dictaquc de veris paucula, cerlus eris. rege pacis pactum parvipcndenle, Brczzizburcli
Hancquoque postreino mcra cum confessio crcbro castrum impcrator obsessum muliis machinis oppu-
Purgassct Dominodedita corde pio, gnavit, sed nullo modo capcre poluit. Inlcrim
Gommunila fide, spe tuta, vigens pictate domnus papa Lco ab Andrca accitus, cum pro pacc
Felix banc viiam dcseruit miseram, componenda laborasset, impcralorem ab obsidione
Cum mcnsis .laiius quinlas devolverct Idus ; dcvocavil, utpole sibi pcr omnia conscntaneum. Scd
ccontra Andream, consiliis suis et vcrsutiis scse
Movit pcrmultas morte sua lacrymas.
deludcntcm illum excommunicarc
Pro qua, quneso, precor, peto, postulo, flagilo, le- cxperienscst : ct sic cum(646),
minalus imperatore inde discessit,
[ctor, et aliquantiilum lemporis cum eo mansit. Ipsis dic-
Pulses supplicibus ut Dominum precibus,
bus imperatrix itcruni filium, qui Conradus poslca
Qiiatenus ipsius pietatesui miseraltis
vocatus est, imperalori peperit.
Ablual a cunclis miliseam maculis ; p 230 Discordia inlcr Gebhardnm Ralisbonenscm
Inque bealorum felici sorle suorum procsulcm et Conradum Bajoariae ducem mola ct
Largus ei slabilem conlribuat requicm. agitata est. ReliquiacS. Zcnonis ad Ulmani a Verona
Sequenli tempore quadragesimali imperator Kaven- Iranslaloe sunt, el plurimis, ut fama divulgavit, cla-
iialetii arcliicpiscopmn Henricum promovil, et Niizo ruere miraculis. Conslaniiae basilica S. Marisecor-
[al., Nitberus] Frisingcnsis episcopus, prius cx su- rnil.
(Jnripif hic alter codex Goliwicensis, cum Murensi per duos hosce annos conspiruns, quamvis ipse hoec
Berlholdo ascrihal, cui eliam tribuuntur apud Urslisium, qid ab hoc anno Bertholdi, seu potius Bernoldi con-
tinui.ionem inchoal. Vid. anno priore, p. 127. Ita autem Bernoldus ad Itunc annum : Imperalor cum domino
papa... aliquandiu deiineliir, ut Mur. Impcrator Henricus babito... subjeclioneni proinitti fecil, ut Mur.
Hazilinus eliam Babenbergensis episcopus infamis morilur.)
EDIT. URSTISH.
pacto pacis postulando allegnnle el promittenle, Bre- excommunicalionem. ulpote delusa sede apostolica
iisburg castrum obsedit, et variis belli machinis diu minitans, cum imperatore discessit, et aliquantum
oppugnalum, Deo obsessis se anxie invocanlibus cum eo temporis mansil. — Ipsis diebus imperatrix
opitulante, frustralis semper tiisibus , nullo modo fdium, quem Conradum postea vocaverunt, impera-
capcre poluil. lnterim DominusLeo papa ab Anirea " tori peperit. Discordia inler Gebehardum Ralisbo-
accilus, cum pro pace componendainlervenisset,im- nensem prwsulem et Conradum Bnjoaria? ducem
peratorem ab obsidione avocavit, eumque sibi per mola et agilata. Reliquicebeali Zenonis confessoris, a
omnia consenlaneuminveniens,scd econira Andream Watthario Veronensi episcopo ,in Alemanniam ad
consiliis minus parertcm experiens, offensus, eique villam Ulmam allatm, plurimis per hwc tempora cla-
NOTJE.
(645) Haeclonge alilernarrat Wiberlus in Vita S. pit. Clem.
Leouis, I. II, cap- i, l. H, April. Bolland ad d. 19. (645) Abhinc usque ad finera Murensis codex ab
Vid. Pagii Critica t. IV, p. 190, et MeichelbeckHist. edito llrstisiano nonnihil discrepat, quem adeo hic
Frising.i. I, p. i, p. 247. subjiingeiidum censuimus.
(644) Tuscioenimirum, secundis nuptiis an. 1036 (646) Wibertus in Viia c. 8 culparn pacis haud
iuncliis Bcalrici filiseFridcrici H supcrioris Lolha- seculop.non in Andream, sed in curiales imperaloris
ringiocducis, ex qua cclebrem Malhildem susce- rcjicit. Vid. ulerque-Pagius.
259 HERMANNICONTRACTI AUGIENSIS MONACIII 260
CODD. GOTTWICENSIS El MURENSIS.
1053 Inipcrator ciim domno Papa Natalcm Domini A ab imperalorc reposcens excgisset, demum impc-
Worinaliae cgit, ubi cum papa, sicut dudtim inccc- ralor plcraquc in Ultraromanis partibus ad suum
pcrat, Fuldcnsem abbaliam , aliaque nonntilla loca jus pertinenlia pro Cisalpinis quasi per coiicambiuin
cl cocnobia,qnacS. Pelro anliquitus donata feruntur, illi tradidit, eiquc contra Normannorum violeiiliain
EDIT. URSTISII.
rucrunt miracidis. Constanlix basilica S. Maritv pacis, \ pietalts, diviui timoris, mullimodwque virlutis
corruil. itenore, in quo dedie in dicm debueni. proficere, pau-
1055 Impcrator cum domino papa mullisqne epi- lalim i ad quwslum et incuriam quumdani deficere,
scopis el principibus Nalalem DominiWormaiiw egit, mtdlumque se ipso deteriorem forc causabaniur.
ubi cum papa... illi per concambium iradidit. Cum- Altdorfense cwnobium igne consumilur (018). Do-
qne idcm papa dc Normannorum violentiiset injuriis, minus i papa, habila posl Pascha sijnodo (049), conlra
qui res S.Peiri sc invilo vi tcncbant, mutia conquestus Normannos, ul proposucrat, exercilum tnovil; cv.m-
esset, ad hos eliam inde propulsandos imperalor ei ique itli pacempctenles subjeclionemserviliuniquepro-
auxilia delegavil. Ea siquidem gens a lemporibus miliercnl, el quw prius injusle sibi usurpanles invase-
prioris llenrici impcratoris in Calabriw , Samniw D<rant, ejus beneficiograliaque rclinere sevclle dicerenl,
Campaniwquepartes paulatim ex Gallici oris Oceani idqtte papa abncgans vi el iiijuria raplns rcs S. Pelri
advenlitia confluebal; cl, quiu bellicosiorItalicis gen- rcposcerct, eosqueperperam pervaso cedere locojubc-
tibus videbatur , primo gralanler accepta , crebro ret, illi, quia ntnnero longs prwslabanl , qiutsi rcm
indigenis contra Grwcorum el Sarracenorum incur- iimpossibiiem sibi proposiiam refutantes , se poiius
siones audacler prwliando atixiliabatur. Postea vero, belloi obvitimituros, armisque acquisilam palriam de-
pluribus coriim ad nberem tcrram accurrcnlibus , fensuros, j vel morte occubituros denunitant. Sicque
viribus adaucli , indigctcs betlo prcmere , injttslum xiv Kalend. Julii valida pugna confligcnlcs prima
dominatum invadere , hwredibus lcgilinis caslella, acie i a Theulonicis pene victi sunt; sed succenturialis
prwdia, villas,domos , uxores eiiam quibus libuit vi copiis ex insidiis noslros circuinvenienlcs,ludis citius
anferre, res ecctesiarum diripere, poslrcmo ilhina el lerga vertenlibus, Theutonicis maxima ex parte, scd
humaiia omnia, proul viribus plus poternnl , jnra non invite, occumbenlibus, occullo Dei judicio , siee
confundere, ncc jam aposlolico pontifici, ncc ipii quia lanliim sacerdolcm spiriiuulis polius quam pro
hnperatori, nisi tanltan vcrbo teuus cedere. — Ad cuducis rcbus carnalis pugna decebut; sivc qitod ne-
horiun igitur nefaria cl inexlricabiiia scelcra illis e fttrios homines tam mtdlos ad se', ob impunilalcm
parlibus eliminauda, indigcna-qtte ab cis libcrundos, C' scelcrum vcl qtttvslum avarum, confiuenles cunira
dominus papa animum intendens, suinma cum chari- ilidem scelcslos expugnandos iccum ducebal; sivc
tule ab imperalore Romam reversurus digreditur. divina juslilia atias, quas ipsa novil,ob causas noslrcs
Sccun sunl auletn eum plurimi Theuloiicorum , par- plectcnte, qnamvis nimis cruenlam, hostcs adepli sunt
tim jussu dominorum, partim spe quwstus adducti; victoriam. Ipseque dominus papa in quodam ab cis
tnulii eliam sceterali el prolervi, diversasque ob noxas castello obsesstts , cum, expttgnata jam jutnqite
palria pulsi. — Quos ille cmnes, lum consnetwmi- munilione, neccssilale coaclus , communioncm cis
sericordiw nimia compassionc, tum cliam qnia cpera prius inlerdictam rcddidisset, acceplus ab eis Benc-
eorum ad immincns vidcbalur bcltum indigere, cle- venlttm cum honore reduclus csl, ibique leinpore ait-
menter el gralanlcr suscipiebat (047). Transicns crtjo quunto detentns, nec rcdire permissus. Et hoc ci
per Alemanniam, Pnriftcaionem S. Murix Augustw supcriori anno frugum penuria (ncta esl non modica.
cgit, Maniuwque Quinqungesiiua acla, et nonnullis Werinharius fraler meus (630), Augiensis monachus,
suorum orlo inibi lumullu occisis, intra dics Quadra- aUinodumdocluset religioni verwdedilus juvenis,cum
gesimw Romam penenil. Wibcrt. — Ipsis diebusin alio ntonacho Luilhario, sludio vitw pcrfectioris lla-
Italia quidam lacus, quos Juiiits quondam... morlales grans, peregrinationem clam pro Christo aggreditur,
absumpli sunt. Imperatore in Saxonia apud Mcrsc- liileris rcmissis licenliam abbatis posltdans ct impc-
burg commanente, cnm regc Danorum Puscha egit... trans. El sequenli tempore, Richardus Renaitgiensis
dticalu privavil. Quo lcmpore regni tam primorcs abbus, et Ilenricus ilem Augiensis monacluts, hoc
quam inferiores, contra impcralorcm magis magisque exemplum secuti, reliclis omnibus, idem proposi;um
mttssitantes,jam dudum cum ab inchoalw jusiiiiw, aggrediuntur. Imperator llenricus magno ttpud Tri-
NOT^E.
(047)Failor, aut infausUini liinc atispicium sc- harii lnijus fratris sui Natalem ad. an. 1021 nolavit,
quenlium dein Crucialarum contra infidclcs expc- cui lamen suprenvum cjtis falum hatid innoluisse
(iilionum infelici pleriimque cxitu repetcndum cst. videlur, cum deeosileal : quol postca arijecilBer-
(648) Vid. ad an. 1056. Combiistiim vcro coeno- noblus, quique ex eo baiiserunl coriices. Atque liinc
biuin dein in collcm Allorfio iimiiinentem, rcu anli- Urstisiana leclio Hermanni, illa vero codicum
quam principum seriem fuit iranslaium. P: Iless. Bernoldi esse censelur, prouti ctiam in amographo
(649) Vid. Labb. Concil. 1. IX, p. 1210. Monacensi habeiur, qui pro morc suo fusiu» ab
(6501 Hinc Hermaniius adhuc clnccl, qni Werin- Hermaniio narrala in compcndiuin rcduxil.
261 - CIIRONTCON.— SJEC. XI. 2G2
CODD. GOTTWrlCENSIS ET MURENSIS.
propulsandam auxilia delegavil. Ea siquidcm gcns a A dcniach [Haceldama] obicns fclicilcr scpcliliir. Ciijus
lcmporibus prioris Henrici rcgis (651) in partcs exemplum plures tandcm scculi — siint. Imperator
Calabrioe, Samniae Campaniaequc confluxit; c), qnia Henricus, habito apud Triburiam convcnlu, filiuai
indigenis conlra 231 Grascorum ct Sarracenorum suum aequivocumrcgem a cunclis cligi, cique post
incursiones audacler proeliando auxiliabalur, primo obitum stitim, si rcctor jtistus futurus cssct, suljc-
gralanter accipitur. Postea vero pluribus corum ail ciionem proinitti fecil. Illuc Conradusduriiim Bajoa-
ubercm lcrram concurrentibns, viribus adaucti ipsos rioe dux dum non venisscl,ct Hungaris se arijungere
indigetes, et eorum res violenlcr possedere. Leo tentassel, quibusdam 234 Sll's possessionibus ab
Ost. I. ii, c. 84. — Unde doninus papa eum pluri- impcratoroprivatus esl. Ibi eliamlegati Andreoeregis
bus Thcnionicorum Romam rc.Iiens, post Pascba Ilungarorum, qui pro pacc componcnda advcncruin,
conira Normaunos exercitum movit. Scd, exercitu [rc] composita abimperatore remissi sunt.Hacilinus
cjus partim fugalo, parlim occiso a Normannis, ipse Babinbcrgensis cpiscopus infamis ir.oriens locum
papa in quodam castcllo ab eis obscssus, cum, expu- dcdii (652).
gnaia jain jamque munitionc, nccessitatc coactus 1054 Impcrator vcro in Bajoariam vcnicns, riuca-
coinmunioiiem eis prius interdiclam reddidisset, tuni cjus provinciae filio suo ocquivoco tradidit.
accepius ab eis, Bcnevcnluin lamen cum honore RI Sicquc, in cadem commorans provincia, Nalalcm
veti;.ciiur ibique ne rcdirct, aliquandiu deiiuetur. Domini in villa Oltingaegil, ibique Babcnbcrgenscin
Otto Frising. — Ipsis diebus qtiidam lacus, quos episcopalum Adalbcroni consobrino suo (653) do-
Jtilius Coosarpcrpeluo, ut putabatur, quadro opere navit, ctsic, per Alemanniam transiens, Turcgi Qua-
fertur obslruxisse, nimia aquarum inundatioiic dragesimam incboavit. Mogunliae autem Paseba
effraeli, Narniam flumen Tibcrimquc ultra modum celcbravit, ubi Thcobaldus Odonis filius, ad euin
exundare fecere, subitaqiic illuvione mullasedificia, dcGalliis advcnicns, miles ejus efllcitur. — Dominus
ipse pons Narnicnsis dirittus, nmltiquc mortalcs papa tandem inslanic paschali tenipore Romara rc-
232 assumpti sunt. Impcrator in Saxonia apuil versusoegrotans, 235 invalescente in dies languore,
Mvresipurch, commoranle sccuni rcge Danoruir,, glorioso cxilu, cunctis prius benedicens ct admonitis
Pascha egit, ipsisque diebus Conradum Bajoarioc valeiliccns, cl S. Pctro peccata sua confcssus, ct
ducem, cuijam prius infcnsus crat, incusatum, devotissime se illi commcndans, xvi Kal. Maii obiit,
qiiorumdam principum judicio ducatu privavit. Quo cl in basilica S. Peiri juxta S. Gregorii scpulcrum
lempore et majores et minorcs rcgni imperalorein se sepultus ri.iraculis claruisse menioraiur.—Gotifridus
ipso multiim deteriorem fore causabanlur. Et hoc ct dux iterum rebcllare imperatori moliiur, el, clam
supcriori anno frugum penuriafacta est non modica. G ltaliam ingredicns, ibiquc dominam Bcatriccm (654),
233 Werinharius Augiensis monachtts adinodnm viduam po t mortcm viri sui marchionis Bonifacii,
doctus etverc religioni dcdittts, sludio viloe pe;fe- sibi in conjugium copulavit. Balduimis imperatori
ctiorisflagrans.peregrinandoinJerusalemproChiisto rcbellat.
peregre profectus esl, el illic cliam in agro Achcl-
HDCUSQUE CIIRONICAIIERMANNI. ABillNC BEIICIITOI.DUS
(055).
EDIT. URSTISH.
buriam conventu habilo, fdium wquivocum a cunclis renl, imperalor ea sc acceplurum ftde data spondens
eligi eiquepost obitttm suum, si recior justus fulurus eos remisit. Hadamula (656) de Nuinburgo abbalissa
essct, subjectionem promitli fecil. Ad quem conven- venerabilis, quw tocum suum prius pene dilapsum,
tum cum Conradus dudum Rajoariw dttx venire intra el exlra laudabiliter recuperatum in oplimum
nolens, cum expediits militibus regi rebellare moliens, deduxerat slalum, aliam pro se designans, et sorori-
Hungaris se jungere tentasset, qr.ibusdam inibi, quw bus pie admonilis uliimum valedicens, iv Kal. Nov.
prius habuerat, posvssionibtts sttis ab imperatore feliciter, o uiinam! decessit. Hazelinus etiam, Babin-
privalus est, eas qttnsi legaliter acquirente. lbi etinm D bergensis episcopusinfamis, moriens tocum dedit.
legati Andrew regis Hungarorum pro pace pacioque, 1054 Per idem tempus Conradus dudum dux, ab
cum, sttffraganle Ratisbonense cpiscopo immcnsam Andrea rege Hungarorum gratanler susceptus, ei, nc
pccttnitnn, suwqueprovinciw parlcm, et ad cxpedi- allegatum cum imperalore fceduspcrficeret dissuasit,
liones otnncs, prwler Italiccnn, suos ituros promille- et auxiito ejus quamdam Carenlani vartem, qucrum-
NOTiE
(651) Secundi videlicet. Vid. an. 1022. reliquis illud ad finem usque perduxere, nempe ad
(652) HSPCgralis de procsule alias hand infimoe an. 1054 quo obiit Hermaiinus die 24 Sepl., et a quo
lauriis asserta videnltir. dein prosequitur ejus continualor, Beriholdus ipsius
(653) Mathildis scilicet filio, quoe matris llenrici discipulns.
Giseloesoror erat, nupta Conrado Carinihia? duci. (656) Bruschio Hadcmodis dicitur, quarla abba-
(654) Dehac Beatrice vid. mox an. 1052. lissa parthenonis Neoburgensis prope Ingolsladiiim,
(655) Hoc modo Chionicon Hermanni claudunt circa an. 1007, a S. Henrico imp. cxstrucii.
Murensis et Engelbergcnsis coriices, qui soli cx
263 CHRONICIHERMANNICONTRACTI 264
EDIT. URSTISH.
dam eiiam primalum, qui eatn possidebant, machina- \ auxilium suum illi pollicitus esl. — Dominus pr.pc,
lione, aliis expulsis primoribus, invasam cepit. Impe- cum apudBeneventum,divino intenlus servitio diu de-
rator vero in Bajoariam veniens, dttcalutn ejusdem moratus, tandem instante paschati tetnpore Rcmarn
provinciwfdio stto wquivocotradidit. Sicque incadem wgrotans reversus esset, invabscente in dies laiujuore,
commorans provincia Nalalem Domini in oilla Ot- glorioso exilu, cunctis prius benedicenset admonitls
linga egit, ibique Babinbergensis Ecclesiw prwsulalttm vatedkens, sitncloque Pclro peccala sua confessus, el
consobrinosuo Adalberoni donavit. — Deinde, habilo devole seilli commendans, xvi Kalend. Maias obiit,
Bnlisbonw coiloquio, per Alemanniam transiens, et el in basitica S. Petrijuxta scputcrum S. Papw Gre-
furibus infestus, nonnulla eorum convenlicula exuri gorii sepultas, miraculis ctaruisse metnoralur. —
jubens, Turegi Quadragesimam inchoavit, et, per Gotefiidus iterum conlra impcralorem lijrannidem
ripales Rheni ttrbes paulalim descendens, Mogtintiw invasit, Italiumque lalenter adiens, Beatricem Boni-
paschale feslum celebravil, ubi Theodbaldus filtus Ol- fttcii quondum marcli.onis viduam uxorem accepit.
tonis,ad eum de Gttlliis veniens,el miles ejus effectus,
FINITHEBMANNUS URSTISU.

CHRONICl HERMANNI

CONTINUATIO

AB ANNO MLIV USQUE MLXVl

Vna cum ejus Vita scripta a Berlholdo ejus discipuio (056*).

(Ex mss. codicibus Murcnsi, Engclliergcnsi el Gottwicensi collalis cuni Urstisio.)

236 251 MONITUM.

Ur.de hanc continualioncm hauserii, haud cquiricm imlieat Urslisius, liauri iluuium tainen quin ex prlo-
ribus editionibiis. Cerle non habetur in auiogiapho Beiuoliii coriice, qiiocum Imciisquc San-Gcorgianus ex
asse conspiraveral. Nostri vero coriiccs camrieni scparatim non cxliihent. seri ciun altera dicii Beinolrii ita
conimislam, ul lamen qtioeprimi, quoe secundi contintiaioiis siui, cx ipsa narraiioiiis serie liqueai. Prse-
iiiiliimus igitur textuni Urslisii, codicibus inore liucusque solito subnoiatis. (kclcruiii i!e Beitboido ejus
auctore diximus in disscrlalione ad Hcrmaniium.
EDITIO URSTISII.
1054 Herimannus (657), Wolferadi comitis filius, jj ab impcratore Mogunlioefaclus, in qtio Gebehardus,
ab infanlia omnihus meinbris conlraclus, sed onines Eistclensium 252 cpiscopcs ab episcopis eleclus,
tunc lemporis viros sapicnlia et vir:uiibus proecel- Romamqtie riiissus, ibique honorifice susceptiis, in
lcns, in Alcshusan proedio suo defunetus (658) ac sequenli Quadragesima (660) in CoenaDomini CLIV
septiltus est. — Werinbeius (059) et Liiitherus in papa orriinatus, Viclorissccundi nomen accepit.
Hierosolymitano ilinere dcfuncli stinl. — Convenlus
CODICES.
1054 ConvcnlHS ab. . . Gebcharlus Aurealensis episcopus. . . nomcn accepit.
NOTyE.
(656*) Hanc Vitam dedimus supra in prooemiis ad (659) Ilic frater crat Hcrinanni Contracli. Vid.
tlcrmaiiiium. supra ad an. 1055.
(657) Hoc elogio destitutintur coriices, qui intc- (660) Causam tandiu dilalac ordinaiionis exponi:
gratn cjus Vilam sistunt; nec etiam habelur iu Ber- anonymus ilasenricdanus in ejus Vita apnd Grctse-
noldi coriicc, qui Chronicon conlinualo (ilo iisquead „ rum, opp. t. X, p. 847 seqq. Gebehardus aiiicm pa-
an. 1100 perduxil, quin ullam Hermanni menlioncin tre Harlwigo, malre vero liiliza nalus, Sttevia oriun-
faciat. 1ii Chron. S. Blasii ad h. a. legitur : Hcr- dus exslitii, et eitaiv. regalem, ut ipse Heinrittts imp.
tnannus Contraclus, homo Dei, vm Kal. Octob. fcli- falebalur. prosapiam ex parie attigit. Frater sii iccl
citer exspiravil. crat A(lali>cni if comitis de Calwa , de qiiopluribi s
(058) Ibi quiricm sepulius, at in Augia deftinclcs infia in Bernoldo ad an. 1093 ct 1099.
56$ CONTIMJATIO. 258
EDITIO URSTISII.
1053 Impcrator Naialem Dommi Gosl.ire cele- A 1056 Imperalor dc Ilalia pcr Bajoariam re Ii,;ns ,
liravit, ac deinde cxpcdiiionem in lt»!iam paravii, Nalalem Doinini apud caslrmii Turcgum cclcbravit,
ei dicm sanclum Pasebac Maninx cgil, dicm aulcm iliiqiic OUonis marchionis (567) filiam autiivnco suo
Peniocosies Florcnti.e, ibiquc coram co , a do- filio desponsavii. — Gebeliar.lus Kaiisboncnsis cpi-
ntiuo papa gcnerali synodo habila, mulia correcia fcopus, ab imperaiore dc cou.jiira:io:ic conlra se
siinl (661).— Imperalor Adalbcrlum capitali sen- lacia victus, piimum in casiro Ulfilin^ino (6J'8) dein
lentiai arijudicatum per inieiveiilum episcoporum di- in Stofola (609) per aliquod lcnipiis sub cusloriia
misit (662). — Eoriem lempore qiiinqiiagnla aul eo tcnctur. — Conr.ulus ab imperalore Nemeii pro Arr
amplitis armali mililes a Norlmannia lalcnicr per nolto cpiscopo subslituitur. — Ilcrimannus Agrip-
maie transeuntes. Nortinannis contra imperalorem pinaj urbis archicpiscopus obiil, pro quo Ilanno
auxilium proeherc ciipicnies, a Piceniibiis civibus Goslarc prius pnrpositns in arrhiprasiilaium suc-
cnpli atqueadimpeialorcni dclali.—lmpcralorOlho- cessit. — Iniperaior riicm sancLnm Pastlwc (670)
iieni NovarienscnicpiscopiiiiiConslanlinopolim misil, orieliravil. — 254 Eodem anno Sclavi, qui el I.iu-
nbi pro Michaele imper deftincto quanulam femi- tci diciinliir, turmmos Saxonuin i^sfctanics. quam-
nam (663) toiius regui inoiiaichiani iciieniem inve- phirimos eorum piincipes cu:n WUheliiio niaT-
nit, quoc illiiin scqucnli anno, snis cliam legalis n chinne (671) perciucruiit. Ileniieus iniperalor do-
arijunctis, amicitiam pactiimque confirmanrium im- niino Aposlolico ad sc lcmporc aiitumnali invilato.
pcralori remisit. —Beatrix (66i) imperaiori ail dc- ciim in Saxonia i;i Bolhfel.lino (672) cnmmorarelur,
ditioiicm veniens causa mariti sui, quanquam dala nioibo ingravcsccnlc iiifirniatus obiil anno oelaiis
fulc, icnciiir, filiiisque cjtis puer Bonif.icius (665) sua: xxxix, rcgui vcro xvw, i.nperii xv (673), inrii-
hac causa vcnire vereiur. Sed non inuhis inlcrpu- ctione decima. Qui indc aspoitalus, Ncmcliimqiie
f-ilisdielms, ciim imperalor ibidcm morarclur, ilcm translatus, in ceclesia sanclae Maria?, quam ipse
pucr moriiur. -- 253 Gcheliardus Raiishonensis coiiSiruxcr.il, adhuc impcrfccla, juxla palicm ma-
cpiscopus, et Welfus dux, licenliam repairiandi ah treiiique sepiillus csl; et filiuscjus llenriciis quarltis,
llaiia impelravcrant, miliicsquc eoriini illis, ul aiunl, seplimum octalis aiiiiiiin habcns, pro co rcgni ji:r»
ignoraiililius contra imperalorcm conjuravcriint. Quo suscipiens, a priiuoribus malri iinpcratrici cducan-
temporc Welfus dux, suis et omni populo admodum dus esi coiniiienrialus.
flebili morle proeventtis, apud Altorfense cccnobiiim 1057 Henricus rex Nalalem Domini Ralisbon»
sepultus est (666). — Arnoltus episcopus Neinelensis cclcbravit. — vn Kal. Maias immensitas nivis ca.
inoritur. pruinoDniagnam partcm vinearum pcrdidit. — Roma!
C0DICES.
1035 Imperator Natatem. . . correcla sunl.— lm- Q 1056 Imperalor de Ilatia rediens Nnialcm Domin
perator Adatberlum. . . dimisit. — Imperator Otlo- Tttregi cetebravil. . . desponsavil. — Gebeltardiis. .
nem remisit. — Beatrix. . . puer tnoritttr. — Gebe- victus per aliquod temptts in custodia tenebatur. —
hardus... morle prwvettlus,el voto sanctw mouncliicw Jmperator diein. . . celebravil.
vilw Deo revera se inititindo dedicalus, apttd Altor- 1057 llenricus rex. . . celebraril. — Otlo dux.*.
fense cwnobittm sepitllus est. — Arnold episcopus accepit. — Uoc auno lapides. . . de cwlo ceciderunt.
Nemelensis morilur, el Conradus ei successil.
NOT^>.
'
(661) Cnncilii lutius meminit Petrus Damiani 1. iv, tnm ctt id in caslro Wuiningen in Durgangh. scn
cpist. 12, et Lanliancus lib. de Cnrp. ct Sang. Thurgovia, infra Viloritiruiu factiim esse, qiiori
l»oin., c.,4, unrie inier alia rie lneiesi Beiengarii, uxorio nomine ex coiijugio cuni Ariclheide Luiihouis
Suconia el alienaiione bonorum ecclesiasiicoruii) de Wulve ingen filia pervenit ad Roriolfumcomiiem
i!)i actum colligiiur. Labb. Concil. t. X, p. 1079. ric Achalm ex monaslerii Zwifaltensis fuiidaioribus.
(66i) Quis fucrit hic Adalbertus, scriploies hawl ' Vid. Oriliub de fiiiiriai. inonast. Zwifalt. apuri P. Hes*
pro.luut. Prodr. Monuiii. Guell'., p. 169 ei 177. El Leu Lex.
(6G5)Non Zoe cral, ut babet Gollwicensis, jain Helvei., p. xix, p. 601; Conf. Crus. Aimal. p. n,
anno priore defuncla, scri ejus soror Thcodora, I. vi, c. 12.
quae anno scqiiente n.orlua Miehaelem Siratioiicum ^069) Duplex bujus nominis arx in Hcgovia in
i.on aiiiccessorein, scd succcssorem habuii. confiiiiis moiilis Ducllii, Slofelen dicta.
(664) Vid. de hoc fusius Laniberlus ad h. a. (t>70)Scrijitores qtiandoqiic Incnran, ubi rcges
(665) Aliis eiiam Friilericus riicitur. festa celebrabanl, iguari, spaiiuin vacuum rclique-
(666) Vid. P. Hess, Monum. Gnelf., p. 16, cx I*IJIIE. Ilic cx Lainbeilo Padelbruima siipplenda est.
Anon. Weingirt. Est is Welfo II Careiilani anlea (071) Dc boc Wiliielmo aquilonari inarchionc
dtix, in Weingarteiisi monast'iio sepultus. Vid. infra phira babet Annalisla Saxoad h. a.
in Beruoldi Chron. ad h. a. (672) Locus is esl inter Qiiedlinburg et Halbcr-
(607) Juxla Urspergensem Berlha fuit, Otlonis slail meriio ilinere sitiiin in pago llarlliegi. Vid.
marcbionis Ilalici ct Adelheidie Taiirinensis comi. Cliron. Goltwic. p. 461.
lissoefilia, qiiam dein an. 1.666 uxorcni duxit llen- (673) Codices meiius imperii x. Obiit ex Annal.
r>ctis. Vid. inlra l. U, jn Iternoldo ad an. 1092. Sax. ni Niui. Oct., et 28 ejusdcm juxta Lamlierium
(668) IJ de Wilfelinga arce prope Daiiiriiiiimintcl- Spiiae sepultiis.
ligit Calles Aimal. Germ. eeU. I. V, p. 505; al cer-
PATKOI.. CXLIH. 9
2<77 CHRONICIHERMANNI CONTRACTI S68
EDITIO UKSTISil.
s — Conradus Nemctensis cpiscopus moritur, in.
Victor II decessit; in cujtis locum Fririericus, fralcr A sit.
Gotlcfridi (674) dticis, diidum neafi Lconis pap;e (cujiis locuin Einhardiis promovctur. Mathilda soror
archiriiaconus (675), tunc aulem lemporis mona- iregis ohiit (684). —Ilenrieus palatinus (685) comes
stcrii S. Benedicli abbas, CLV papa ordinatus, i amentiain versus, cum sub specie religionis quasi
in
Sicphanus noiius est iiominalus. — Otto dux AIc- < socculum derelinqnens in monasterium Epluirnacha
mannorum ohiit, cujus ducatum Rudolfus (676) < sc coniulisset, inde abstraclus conjugem suam oc-
accepit.—Hoc anno lapides mirae magiiitudinis, (
cidil.
misti granriine, de ccclo ceciderunl, et nonnulti 256 E( noc ann°. sicul in pr.iori, mortalilas
hominum fulminc perierunt. i
mullos exslinxit. Hiems salis dura el nivosa et
1058 KomaeSlephanus papa'obiit. Romaiii autein, |
plns solito prolixa, frumenii vinique maximum
accepta pecunia, quemdam Joannem (677) contra attulit i damniini. Andreas rex Pannoniarum, ciini
eanones elegeruiit, qui sine fonsecratione 255 Per a fratre suo rcgnum sibi circumquaqtie vastante
aliquot diessedens, a Godefrido duce expellilur, alque mullas injnrias perpcssus, fuisset, landem fehre
Florcnlinas civilatis cpiscopus, CLVI papa consiitu- pulsatus omnes thesauros suos in castrmn Me-
lus, Nicolaus secundus esl vocatus (678). Eodem xem- dilhccka (686), nec non et filium suum Henrico regi
pore Hcnricus Augustanus episcopus aptid imperatii- B! per Tiedbaldura comitem Iransmisii (687).
cem summum consilii locum habuil; quod nonnullis 1061 Magna fames multos consumpsit. — Ge-
regni principibus, ejus insolentiam noc ferentibus, behardus (683) Ratisbonensis episcopus obiit, cui
juullum displicuit. Otto successit. — Conradus (689) , qui Carenianis
1059. Iloc anno, magna mortalitas bomirium et solo nomine ducis praefuit, moriens locum dedii;
pestis pecorum facta est. Orlo iuler Mcdiolanenses cujus ducalum Bertholdus (690) Suevigena acccpil.
et Ticinenses bello, mulli ex utraque pai le cecide- — Romx Nicolao papa defuncto, Romani corouain
runl. Rodolfus Alemannorum dux Mathildam, Hen- ct alia muncra Henrico regi transmiserunt cumqiie
rici regis sororem, duxit uxorem. — Fuldis Eber- pro eligendo summo pontifice interpellaverunl.
liardus ahbas decessit, cui Sigefridus sticcessit (679). Qui, ad se eonvocalis omnibus Italioe episcopis ge-
— Andreas Pannoniae rex, <fim prius pacem pa- neralique convenlu Basileaehabito, eadem iniposila
ctuinqiie per lcgalos cum Henrico rege conflrinas- corona patricius Romanorum appellatus esl. Deinde
set, eii.iin sororcm ejus miuorem (680) filio suo ad- cum commuui consilio omnium Parmensein episco-
huc puero (681) sponsam oblinuit. pum summuin Romanoe Ecclesioe elegit pontifi-
1060 Ilenricus Galliarum rex obiit, et filius ejus ccm (691). Interim dum ha?c aguntur, Anshelmus
adhuc puer (682) regnum cum maire gubernandum Ci episcopus de Luca, qiiibusdam Romanis favenlihus,
suscepit. — Lupaldus Moguntiensis archiepiscnpus apostolicam sedem sibi usurpavit. — Burkardus et
decessit (683); cui Sigefridus Fuldis ahbas succes- Wezil de Zolorin occiduntur. Ecclesia Nemeleiisis
CODICES.
1060 Henricus rex GaUiarum obiil, el fiiius ejus 1061 Magna fames multos occidit. Gebehardus...
Ifhilippus... suscepit. Lupaldus Moguntinus ... suc- successit. Conradus... morilur... comes Suevigena
cessit. Et hoc anno... multos exstinxil. Ilenricus pa- suscepit.
litlinus... occidil.

NOT^E.
(674) Barbali scilicet, Lglharingtoe ducis, mariti gem suam Malhildem seu Adelhaidem Gothelonis I
Bealricis. Lolharingioe ducis filiam interemit; unde in Epier-
(675) Aliis archicapellanus et cancellarius. Vid. nacense coanobium retrusus an. 1061 coniabuii.
Leo Osliens. 1. II, c. 96 seqq. Lambert. ad an. 1057 Clement. t. III, p. 519. Alii
(676) Comes de Rheinfelden, qui Malhildem soro- hune perperam ciim filio Henrico Lacensi hucusque
rem Henrici IV sibi desponsaverat* riein ejus in im- confuderunt.
perio oemulus. Vid. Annalisla Saxo ad h. a. D (686) Fuit hoc Medlicense castrum in Austria,
(677) Joannes Velitrensis episcopus sub nomine liodie inonasteriuin Mellicense.
Kenedicti x; de quo B. Petrus Damiani t. 1 Opp., (687) Lamberlus cum aliis hoc ad annum scquen-
1. iii, epist. iv, et Leo Osliens. 1. m, c. 13. tem refert.
- (678) Vid. Leo Osliensis Chron. Cassin. 1. ni, (688) Hic Conradi II mp. fraler anno jam priore
c. 13; et Lambertus ad an. 1059. decessit.
(679) Lambertus ad annurn priorem. (689) Lamberlus ad an. 1057 Cunonem vocat, et
(680) Judithatn scilicet, seu Sophiain. fralrem Henrici palaimi, de qno aimo pratcedentc.
(681) Salomoni. lunc oclo annorum. (690) Erat is Bertholdus de Zuringen.
(682) Philippus I, (6911 De hac eleclione vid. anoiiymus Zwetlensis
(683) Juxta LamberUim obiil vn Irius Dea., anno apud Pez Anecd. I. I, f. m, p. 384, ei Petrus Da-
priore. niiani l. III, opusc. iv, p. 25; Pagitis, aliique. Coeic-
nempe Rodolfi ducfi. rum iniquior est Bertholrius in Alexandruui II qucm
(684) Uxdr
(685) Scilicet Rhenf, furiosus Vel monacbiis di,- iisurpatorem appellal; quo vel soloVid. se a Bernohio
clus, qui jam anno 1057 Gorzienss nirmasterium siilis dislinguit, aliter senliente. disscriam.
ingressus, ac post iriennium inde recedens, conju- procvia.
263 CONTINUATIO. 27J
EDITIO URSTiSU..
dedicatur, et Agnes imperalrix, depositis regalibus A scularius
! ejtis eligebalur.—Palaviensis epise.ptis
vestimenlis, sacro vclamine circumdata (692). obiit, cui Altiiiaimus imperalricis capcllaniis suc-
<
257 '062 Sexio Idus Fcbruarii lerroemoiirs, icessil. Hoc lcnipore Sigifridus Mogunliacensis ar-
fulgura et lonilrua facla sunt; peslilentia el mor- > cliiepiscopus (700), Wiihelmus Trajectensis cpisco-
talilas subsecuta inultos exslinxit. Henricus rex ptis, el Gunlharius Babinbergensis episcopus, Oilt»
apnd Trajectiim Frisiae urhem riiem Paschoe cuin Ratisbonensis episcopus, cmn magno apparalu ct
malre imperatricc (693) cgit. — His diebus Hanno comitalu Hierusalem profieiscentes, in co iiinere a
Agrippinae Colouiaj archiepiscopus, adnitenlibus paganis mulla sunt pcrpessi; nam el bcllum cum
quibusdam regni principibus, Ilenricum regem cum eis inire sunl coacli. In eadem via Giinthaiius obiii,
lancea el aliis imperii insignibus a malre impera- cui Riciinannus (701) Simoniacc succcssil. Mtdti
trice vi abripuit, secuinqtie Coloniam adduxil (694). nsbiles civili bello pcrierunt.
— Parmensis cpiscopus , dudum eleclus, Roniam 1066 llenricus rex Nalalem Domiui Goilare, Pa-
consecrandus adiit; cui cum Romani arinati occur- seha antem apud Trajectum egit. — Ebeiharrius
rerent ingressumque prohibercnt, multitudo illorum Trevirensis aichiepiscopus, xvn Kal. Maii Sabbalo
a inilitibus ejus occidunlur et in Tibcri submeigua- sancto Pascbos, completis a se ipsus diei olficiis,
ttir, coeteri fuganlur (695). Bi ipsis sacerdolalibus vesliinenlis inriitlus, requicvit
1063 Tempore veris, medio mense Aprili, per in pace. Cui Conradus Coloniensis praeposilus, ele-
qualuor dies bieins soeva, ventosa et nivosa, av.s et cius a iGgc, succedcre debuil; sed a clero el civi-
pecora frigore exslinxit, arborum et vincarum ma- bus Trevirensibus refuiatus est. Uiide quiriam comes
ximam quoque parlem perdidit. — Engilhardus epi- de militia Trevirensl, nomine Theodoricus, eum-
scopus de Magdiburg obiit, cui fraler (696) Colo- dem Conradum Trevirim lendenteni comprehendiJ,
nieusis a.rcbiepiscopi successit. — Henricus Augu- et diu sub custodia maceratum qualuor mitilibus
stensis episcopus obiii (697), cui Imhricus successit. enecandum commisit. Qui dum cum ler pcr quod-
— Eodem anno quoedam niulier juxta Consiaaliai» dam praecipitiuni dejecisseiil, et nibil sibi nisi bra-
iiifanlem, duo capila, nec non et caotera membra chiuin colliderc jiossenl, untis ex illis posnitentia
ad usque clunes duplicia habenlem, peperil. duclus, ab eo veniam impettavil. Alius auUnuvo-
1064 llenrictis rex Natalem Domini Colonioecele- lens euin decollare, niaxillam ejus tanium abscidit.
bravil, diem Pasehoe auiem Lcodii Synodus Man- Et sic ipse Deo dignus marlyr ad Dominum niigra-
tuoe (698). vii Kalenriis Junii, sepultus ad abbatiam quanidam
1065 Ilenricus rex Nalalcm Domini Goslare, diem Doleiam. Trcs aulem mililes morlis ibius auijores
aulcm Pasclue Wormalioecelebravil.— 253 Domns C digna ultio poslmodum subsecuta esl; nam unus
regalis Goslari concremala est (699): quod et fa- eorum acceptuin cibum degluiire non valens, alii duo
clum csl vi Kal. Aprilis, indiclione tcrlia, et ibidem manus suas lacerantes ad clauslra iuferni desci.iv>
accinclus esl Henricus gladio, anno regni sui nono, derunl.
aitalis auiem suaerieeinio quarlo, et dux Goiefridus
CODICES.
1062vi ldus Februarii... exsiinxit, et fctmesmagna 1065 Henricus rex... Wormatia; egit. Domus...
facta est, Henricus rex... egit. His diebus Ilanno... concremataest. Pataviensis... succcssit. Hoc tempore
Cotonia» adduxit. Sigifridus... Simoniace successit. Mulii... perkrunt,
1065 Eodemanno qucedammulier... pcperit. • .1066 Henricus rex...ecjil.
1064 Ut Urstisius.
NOT^E.
(692) Id serins conligisse liquet ex Lamiierto ad D tiam Pagii illam ad an. 1067 slatuenlispropenilct.
an. 1062, et Annalista Sax. ad an. 1063. Vid. Ma- Ast non video quomodo ejus mcnlio fleri poluertt
biil. Annal. 1. LXI,n. 101 seqq. in hac coniinualione, jam anno 1066,adeoque ante-
(693) Ergo necdum anno priore velata. quam celebrala fuerit ista synorius, absoluia, nisi
(694) Hoc plnrihiis describit Lambertus ad h. a. ipsum aliuurie hic interpolaluin dicere vclimiis.
(695) Vid.-Lainherlus ad annum 1064. Constaret sic ralio, cur Bcrtholrius eontinuationis
(696) Aliis Wezilo seu Wernherus dicitur. hujus sciiplor ad an. 1061 Alexaiidrum tanquam
(697) Hiinc iiiimiiii obitus pariier assignaut Ne- usurpatoiem babiierit, qtii primiim altero, poslqiuin
crologium Fuld., et Cbron. Ausust. ad menseiu Se- ipse scrihere desicrai, anno 1067, ceu legitimus
plembrem; Lambertns vero ad amium seq. poniifex in dida synodo agniius cst.
(698) De hac synorio coniroverlunlur scriplores, (699) In boc Urstisii loco una alterave linea sive
dtun a|ii eam ciiin Baronio ari linnc aiiniiin referuul, in lls., sive ab eriilore omissa. Recte vero legiinr
alii CIIIIIPagio ad an. 1067, alii rienique cum MansiO infra in Bernoldo ad hunc anniim.
(Suppl. Concil. t. I) priinum ari an. 1072 consigiianl. (700) Fusius haechalict Lainbertus ad h. a.
Horum raiioncs in Comiienriioexhibet Calles Annal. {701) Lamberio et aliis Hermannns diciiur.
Eccl. Gerni. t. Y, p. 566 seq.; ubi magis irt s.enleij-.
£71 ATPENDIX AD CHRONICONHEUMANNICONTRACTV. S7i

CHRONICON

SEU ANNALES

MONASTERII PETERSHUSANI

EX MS. COD. S./EC. XII EJUSDEM 1MPER1ALIS COENOBII NUNC JPRIMO EDITUM.

( Ussermann, Germaniw sacrw Prodromus, tom. I, part. n.)

PR^FATJO.

Hcrmanni ex Augicnsi coJice destimpto Chronico A\ medinm soec. xn prodil. Sic I. iv, c. 12, circa
nliud hic subjicimus eidem vicini monaslerii, Pe- an. 1126 aliquandiu in cella Wagenhaiisen dcmora-
lershauseii vulgo dicli, extra muros Conslaiuienses tusesl. Ibidem n. 3 Pelershusii prasens erai, duin
ad Rhenum. Particulare id equidem est, locique il- an. 1134 corpus S. Gebcliardi levaium crm, cui
Kus originem ac priora fala polissimum sistit, ul ctiam sanitatem suam in acccplis relulit. Demuin
tamen plura cliam conlineat, unde palria medii aevi n. 16 expedilioncm Conradi regis in Saracenos
hisioria quanttun ad nobilcs Bodamici tractus fami- aa. 1147 motam describcns, cos adhuc mininie re-
lias, geographiam cl Alemannioc pagorum notitiam diissc testalur, qui ex suo loco illuc profecti suut.
illuslrari plurimum valeat. In quo eliam argumenio Ex variis lanicn circiimslaniiissiio loco no:ai:dis vi-
versalur Codex Diplomaticus Alcmannioect Burgun- debimus Chrunicon hoc non ah uno tanlum, scd a
dioeTrans-Juranoe intra fines dicecesisConsiaiilien- pluribus scriploribus fuissc compilalum, uti jam
sis, quem ccu prodromum bislorioe ejusdem episco- alias dc hnjtisniodi clironicis observavimiis.
patus prelo jamjam subjecil sodalis noster P. Primus vero horum aunaliuin scriptor eos non ex
Trudperlus Neugart. aliorum dunlaxat relatione, unde plnres plerumquc
Dignum adco ccnscmus hoc Chronicon quod in fahuloeemcrgcre solenl, sed ex aulhenlicis ui pluri-
publicani liicem prolrahatur, cujus haclenus nonuisi R| mum tabulis, charlis aliisque coaevis inonusicrii il-
excerpla quoedam S. Gebehardiim funrialorem con- Jius documenlis conserinsit, uti cx aliorum scr plo-
cernenlia in Manlii Chronico episcopatus Conslan- rum collalioue liquet, qui inde etiam batid moriicam
tiensis apud Pistorium IScrip. Rer. Germ. t. III, p. iquanrioquc lucem accipiuni. Ut aulcm, quod res
685) proslant. Habelur in ms. coriicc membranaceo •cst, dic.imus, fldem Chronici nostri haud parum
in fol., pluribus vero iiluris hinc inde respersum, '• suspeclain rcdduiil qnosinilio ejus habenliir de Bri-
quod colleclioni noslroc inserendum gratiose nobis- gantinoriim
l comitum origine, nullo aiiiiquorum
cuiii communicavit dignissimus islius coenobiiabbas iscriplorum lesiimonio ftilla, ac insupcr in noiinutlis
1
Josephus, ctii proin gratos bic publico nomine rc- hisloricoeillorum temporum rationi contraria. Qtiae
pendimus. Occurrunl quidcm in co levioris subin iipsa eliam causa est quod Wilh. Ern. Tcnzelius in
momenli narralioncs, quae socculi quo scriptum est Vindiciis hislovicis pro Conringii censurj in diploma
et scriploris genitim produnt, quarumve noiitia coenobii i Lindaviensis, p. 5.70, postquam ev Maulioea
haud inlerest publico. Quin vero illa omitti qiieaut reluli:;sct
i qtix infra in Cluonico 1. i, n.2, 3 el 4, rie
nil sane impedil, cum id unicc agatur ut ne quid la- hac ] genciilogia leginitur, lixc dcmum snbjun&eril:
teat quod patriae hisloriie quoquo modo inservire « Toiuin locum rccitare opeia; pretium fuii, ut le-
possit. Nobis certe, qui ab aliquot jam annis in Q clorfacilius
< de fabulosa coiiiiiuniBrigantinorum ori-
adornanda Germania sacra cominuucm confeiimus |gine ibi descripia juriicare queat. > Cujus qttidem
operam, huncqne in finem delitescentia hacienus irigidoecensuroe raliones sequentes allcgal. 1. < Qi is
inoiiumcnta undique conquirimus, visum salis baud ferat I fabtilaiiieni, GalliaeTbgaldaFrancoiuin impera-
esi si illa duntaxat in sacros usus nosli-os convena- itarum tempore peculiarem*egeni.fuisse? > Atqni si
lims, uisi eadem aliis quoquc sistcremus undc ctiam de i vcra Gallia Togata -seuItaliu senm» sit, certe ox
profanoe hislorkc lux qiucdam affundi qucat. 1
Ilcrnianni teslimouio ad an. 838 multi ibidcm reguli
262 Porro Chronici islius scriptor nomcn suum Carolo I Crasso morttio cmcrserunl; t.i vero Ga-'liw
nubioi, se lamen cosnobii illius aionaclium eirca \Togatw nomine 263 scriplori no.stroGVita Belgica
273 CHRONICONPETERSHUSANUM.— PROOEMIA. 274
vcl Ceitica vcniai, uti poslea diccmus, Carolus Cal- \ aliorum testiinonia ci siilTragcnlur, ctsi in noniiiiilis
vus ibi sub imperaioribus Francis Loihario I ct factorum circumstantiis aberret. jEquiorem lamcn
Luriovico il rcguum obtinebat. 2. Quoerit « Quomorio se postea (p. 275) horum annaliiim juriicem proebet
ex aliis genuinis scriploribus probari polest quem- Tenzclius, « quos Iiccl, scrihens, anlea comilum
quain Francorum imperalorum filiam suam in ma- (Briganlinorum) origiuem Eabuiis roinquiiiasse os-
trimonium dedisse nobili cuidam ex GalliaTogata? > tenrierimus (asseruit, non probavit,) non improba-
Pauca legerit Tenzelius; id enim quod ignoravit, mus lamen, quoe habent rie parente Gebbardi fun-
non ex genuinis modo scriptoribus, sed et aulhenti- datoris (U?.one seu Udalrico,) qtiippe ut ccenobii
cis quoque instrumenlis infra probabimus. 3. ohji- Petershiisaui iniliis propiora, ila procul dubio siu-
eit : « Nonne c.x lot charlis scriploribusque con- diosius sinceriusque adscrvata. Novimnsque ex ip-
stat Polamum lam praccedentium inipcratorum sis Biiganlinormn asserlis... eos a Gebehardi II
Francortim quani Caroli Crassi lemporc palatiura Constaniicrisitim cpiscopi genilore, ex pracclarissi-
regiuni fuissc? Quomodo igilur ab aliquo Franco- mo Alcmannorum gencic piocreato, tanquam radi-
runi iniperaioruni donari poliiitcomiti Biigantiiio? > ce loiam comilum siiorum progeniem derivare. >
Hic ipse sibi responrieal Tenzelius (/. c., p. 271) Quod si largiente Tcnzelio ea in his annalibus since-
ila scribens : « Neque enim illis temporihus novuni H riora sunt qu& propius lempora S. Gehhardi respi-
insolcnsque duxerunt imperatorcs, curles quoque ciunt, crgo pariter geniiina censeri dcbcnt quoeihi-
rcgales... comitibus hcne merilis elargiri » Si iri dcm de cpiscopi illitis cognalione cum Iledwigc du-
igilur Caroli Crassi temporibus nec novum nec inso- cissa, Burchardi II Aleiiiannia?ducis conjuge, haben-
lens erat, crgo-jam antea facluni fuerit necesse est, tur. Ilaec vcro nec ipse Tenzelius explicare poterit,
ui curtis legalis, qualis erat Polamum, non riico co- nisi illud horumce annalium syslema genealogicum
mili bene merenli, sed proprio suo nepoii Urialrico infra § 14 a nobis proposilum admiseril; quod igi-
in proprium concedcrci Luriovicus Germanicus, lur haud adco fahulosuui est, ut huic scriptori vidc-
Caroli Crassi patcr. Qua tanicn donatioue non ob- tur.
siauie, Potamuni co modo curlis regia permancre Milius nonnihil dc Chronico noslro scniiunt Bol-
poluit, ubi regio noniiiic jus diceretur, quo Luste- landiani agiographi, qui, iu commenlario procvioad
nowa seu Lusiinava paritcr curtis regalis, dc qua Vilam S. Gebhardi (t. VI Augusti, p. 106), iia pro-
ila scribil Tenzelius (/. c, p. 272) : « Ul Arnolfus nuntiant : « Chronicon Constanlicnse (Manlii scili-
imperator curtcin Lustenowa Udalrico comitt de cet, qui, ut supra diximus, nobilissimain hanc pro-
Liuztgewe (juxla charlam an. 891 apud Hengott) genicm cx his Petri-Domus annalibus dcccrpsil)
in jus propiietalis dedit, ita non intercerio qtionii- C cgregic meruit de procclarissimo viri slcmmate,
rus coiniii Brigantiiio curlem Liulowa vel Arnol- morio lam vcra siut quain splendida qua: rcferl.
ftis vcl alius donasse dicalur. Imo nou rcpugnavc- Sed 265 xlas isiins auctoris tam recens in com-
rim si quis huiic Udalricum comiicm velil csse paralionc tam antiqui slcmnialis quod rcfcrl,parum
eumdem qucni chiouicon Pclcrshusiaiium Brigautio habet auctorilaiis. > Sed adverlere debuissenl eru-
aliisque locis rcmuncraium sistit (I. i,n. 5), modo ea ilili socii non Manliicssc bnnc genealogiam, qui soe-
demanlur quoe el fabulis propiora sutit,cl nolorie, culoxvi Chroniconscripsit, sed Annalium Petershu-
ut Polamum, ad iinperii flscuin diutius pcrlinuere , sianorum soec.xu. Quod dein addtinl: « Nec impe-
vel aliis comilibus, ul Buchorn, inservierunt. » De- ratoris, ncc sororis cjus, nec regis inlercmpii no-
nuim ita concludil: < Sallcm Chronicon istud Pc- men exprimit, > rccte monenl, cum el nos ea ibi-
lershusanum rccenlioris commalis esse vcl illud lem desideremus, quoevero inferiusinvesligabimus,
prodit, quod ruinas habitalionis antiquw 284 mc" inde patcbit illos recte subjunxisse : « Si tamen ad
moral, quam incoluerit Uzo pater Gebhardi funria- empus atlendas, videtur respicere ad faniiliain Ca-
toris Pelershusani (I. i, n. 5). > Scripsit sane, ut vi- •oli Magni, vcl aliorum qui e natione Francorum
dimus, Chronici auctor duobus fere post Uzonem .oeculonono imperium Occideniis tenuerunl. >
soeculis,ubi jam in rudera conscderat vetus arx Ha;c de noslro Chronico praenolassie sufficiat;
Briganlina, anno 94S ah Hermanno duce capla et dura in scquciuibus hinc inde recurrent, stibjecla
destructa. Verum cx iisdem fonlihus haurire po- iracprimis disq-isiiione qua vexalam S. Gebhardi
luit Gebhardi progeniem, undc et cjusdem geslatam jenealogiam non qtiidem defendere, examinare la-
fldeliter dcscripsit. Neque enim sinccro alias scri- nen tenlavimus, relicta aliis, quam nobis suinpsi-
ptori omnis ideo fldes deneganda cst in illis quoc dc nus, quae voluerint sentiendi libertate.
lemporibus a se remolioribus narrat, maxime si et
APPENDIX AD CHRONICONHERMANNICONTRACTI. 276

DE BRIGANTINORUM COMITUM PROSAPIA

DISQUISITIO

Ex syslemate Chronici Petershusani.

§ I. 286 Procpolcntis elim hiijiis familiae, iunfe Ai imperator Gcrmaniae et Alemannioedomiiiabaltir :


ali;c coinphircs proriicrunl, origineni ab anliqitis ari qiiem adeo , non ad Conradum, post tredecim
RieliaeCnriensis comilibiis repettinl Lazius, Crusius, annos clectum, confugere debuissot hic regicida,
Slumpfius aliique. Ilanc vero.ceu primi, ut videlur, isque non Urialricus sed Hugo appellalus, ct unictis
slemmatis hiic hand examinamus , Chromci nostri insuper Mcginfredi ducis Mediolanensis filins (LUIT-
scriploreni de posteriore dunlaxat prosapia Iractan- ritAND./. c, c. 12), ubi eliam niliil dc ejus fuga.
ffem illuslraturi, qui comites illos cx Gallia Togala Qua vero ralione probabilnr Meginfreriohuic niiplani
fri has terras addiiclt. Al mox in Iiniine aberrat, fuisse impcratoris ciijusdain aut regis Francoruiii
dum iu Galliarum divisione conlra aliorum scriplo- filiam, primi islius Briganiini comilis matreni, cujus
ruin fidem Galliain Coniafam in Cisaipina seu Italia respeciu ctvunculusillius riici posset Arnulplms, (|ui
collocal, quoe lanieii cocteris Togala esl; iinde per nequidem sorores habuit? Mclius id Conrado l regi
sc fiuit ex inenle auctoris noslri Galliam Togalam convenire posset, nisi llugonis nomen obstaret^
illam csse quam alii Comalam seti Cellicam aul facile enim soror aliqua Conradi regis Meginfreril
Relgicam noininant. Q110J cum baud atlendereiit istitis conjux esse poluil, unrie et ab Arnulpho im-
qui dc hoc Chronico Iracinruiit, in alios errorcs pcralore Meriiolanoproefcctus csse vidclur, ciimCon-
prolapsi suirt, ut mox antea de Tenzelia noiavi- B radi avia fueril filia Giselae, quoe sororeralLudovici
niiis. Germanici, patris Arnulfi , uli mox poslea videbi-
§ II. Idem contigit Jo. Conr. Fuossiino, qni etsi mus. Conslaret hinc ratio cur Megiufredi fdius
(Slaals-und Erdbeschreibung dcr Scltweitz l. IV, p. occiderit Lamberlum, nl pote in regno Italiac oemu-
4-75)scriploris noslii errorem agnoverit, ipse la- Ium Berengarii,qui Giselaeistius filius crat, adeoque
inen cliani originem hanc in ltalia ceu veri nomiiiis ipsi cognaliis. Conrado vero avunciilo ari regnum
Gallia Togata inqtiirit. MemoraUimcnim a chrono- elevato melioris foriunoc spe poiius, ipiam ob pa-
gTapho 1. r, n. 2, regiciriiuni post Caroli Crassi Iralum regicidium, ad eum in Alemanniam conces-
iinp. oliilinn rcponcndiim existimat, qiiando novi seril, Biigantino comitalu ab eo donatus. Quamvis
ubique rcguli emerseiiint, qiios inter ad an. 895 auiem bic rcgiciriium haheremus , mulla tamen
pracipuos rccensetBerengarinmEverardi filium Fo- adliuc obsianl, cuni Chronici noslri narralionc
rojuiienscm, cl Wirioncm Spoleti duces cuni liiijus vix ac ne vix quideni concilianria; quacenim in hoc
fifio Lamberto, qui dc Ilaliac regno intcr se contcn- syslemalefuisset soror rcgis Francoriim el impcra-
delianl. Ex his Lambertus an. 898 oecisus cst ab toiis Romanorum, uxor p.tris Uriahici Brigaiitini,
Ilitgone filio Meginfredi, quem Arnulphus imperalor nisi Conradi regis Germanorum seu Francortim
ari tuendasua in Italiam jura ducein Mediolaiiensein C Orienlalium, unrie natus eral, quanivis iinperaloc
conslituerai, Lambcrlus vero capite plecli jusseral, niinqiiam fueril? Dein regiciriarum unos hic dici-
m scribit Luitprandos Hisi. I. r, c. 12 2S7 (Mc- lur Vodalricus, apud Conringiiim Ilugo; forte ta-
IUT.. Script. Ital. t. II). Opinionem suam hausit nien Luilprandus in Italia scribcns nomen unius
Fuossliniis cx«Hcrm. Conringii ccnsura diplom.Lin- fralris, qui in Aleniannia remanserat, ignoravil, et
<lav. p. 270, ubi ila refcrt : « Conrado I rcgnante, Conringitis pro Uzone seu Huzone, uti eliam dictus
Hngo Mediolanensis secundum Baronium occiso cst Udalricus, reposuit Htigo. Cum ergo hoec stih
Laniberto Ilalioe rege, ad Conradtim illum regcin Conrado arieoque post an. 911 263 conligissenl,
avimculum suuni confugiens, Briganiino comiiatu Urialricus levi negotio in Alemannia progenuil Uzo-
primiis omnium credilur donalus. > Quoe quidem nom seu Udalricnm allerum Palrem S. Gebhardi et
seiilentia proxinie cum narratione Annalium no- Udalrici III, qni -au. 955 pugnoeAugustanoe intcresse
sirorum coiivenirei, si, quod optat Tenzelius p. potuil.
282, asserii sui auclores raiionesque allegasset. At § III. Tenlaviniiis hucusqne primum Annales no-
practer e.i qiue hic idem auctor Conringiol. c. op- slrosexplicandi modiim, licet necduin satis expcdi-
|) uil, alia adhuc stiiil qti:e buic conjccliirfe obslare tum, reteiiia regicidii bisloria, quoenisi diclo modo
virieniur. Baroiiiusequidem caedem Lambcrti ad an. D1ei lempore admitti nequil sub Carolingis rcgibus
910 rclulii, male lamen, cum certum sit illam jam aut imperatoribtis. Tenlabiiniis jam ct alicrum, si
an. S98 ftiisse pcipctraiam, quo arihue Ariiulplius rcgicidiuiii cxcipias, Ciironici noslri nan.iliiiii ina-
277 CHRONICONFETERSHUSANUM. — PROOEMIA. 278
gis accommorium. Proecipuuin liujus tractaiionis A ilis Bussen in hodiorno districtu capitnli Sulgaviensis
fuiiriamentum praebct diploma Ludovici Germanici habebal. Alteram nobis viani pandit anonymus San-
datum an. 867 (HERCOTT , n. 117), quo idem rex < Gallensis monachus De gesiis Caroli M. (Bouquet,-
Udalricum comitem in Argengewedileclum nepotem l. V, p. 111).dum alium adhuc cjusdem Hildcgardis'
suum appellat, cujus progenies, si explorata forel, reginae fralrem producil Udalricum, cui Carolus
plana forlassis essel comilum Brigantinorum pro- Magmisphirima contuleiil in oriente et occidcnte,
sapia, uli mox dicemus(702). Haud enim dubitamus Stieviaescilicet seu Alemannioc, quibus cum post ob-
hunc ipsum illum esse Udalricum in Chronico no- Uum ipsius Ilildegardw (a. 785) pro quodam commisso
slro mcmoratum, cujus filins Uzo apud Brigantium a Carolo spoliarelur honoribus, admonilus rex prU
habiiare coeperit,. inlerim rursus post ruinam, cu- sJinos honorcs stalim illi fecit restitui. Hildegardis
ius Walafridus meminit, instauralum ; unde ct pa- porro praedia polissimum in Algovia fuisse sita vel
ter ejus in vlcino pago Argengewe seu Linzgowe sohim funrialiim ah eo Campidonense monasleriom
Iiabitarit. declarat; unde et fralrtim ejus possessiones omnino-
ul inlerim a Chronieo illo Alemanniie tractu quoercndocsunl, quod de Gc-
Cognalionis hujiis slipilcm,
noslro absirahamus, quod hac in re miimiie defcn- ., roldo jam viriimus. Udalriciim vero illum Turgoviae
den liini suscipimus, e duplici fonle nobis depre- comiiem censemus, qttem P. Herrgoli ab anno 787
hcniisse videmtir. Unum Thegaiius Trevirensis usque 800 in charlis snis nolat, qui simul comes
in Argengewe fnissc videlur ex P. Neugart
cho.repiscopus coaevus De gcslis Ludovici Pii imp. qHoque
(BoiiQUET, t. VI, p. 75) indicat, ubi cap. 2 hoccle- Cod. dipl. Aleni. vet., n. 144; in cujus comitalu
: c Carolus cum in situm erat caslrum Breganzia : imo Linzgoviaeetiam
gunlur (postea Magnus) juvcu-
tute eral, sibi junxit nobilissimi generis Suevorum comes, qtii (/. c, n. 150) cum duobus filiis Odalrico
et Rodperto notatur in charta an. 805, ctinalia
piicliam iioiiiine Hittegardam, quae erat de cogna-
tioae Gothefridi ducis Alamannorum. Golhefridtis an. 804 insuper in Brisgovia. Alque hinc opfinie
diix genuit Ilouchingiim; Houcbingiis genuil Nebi verba citati anonymi explicanlur de oriente et occi-
dente Alemannici ducalus, ubi posscssiones suas ha-
(yide supra in notis ad Herman. a. 724); Nebi au- bueril
tem gemiit Immam; Imma vero peperit ,Hiltcgar- Udalrictis, frater Hildegardis rcginae. Cum
aatem hocc per filium Ludovicum Pium avia fuerit
dam bcalissimam rcginam. > Plura de hac prosapia
Ludovici Germanici, uli illius frater Udalricus pa-
disquirunt Cointius el Bollandiani in Vita B. Hille-
riier avus cognominis an. 867 in Argengewe comi-
gardis t. III April., p. 730 seq., quoe vero ad propo-
siliun noslrum haud pertinent. i- tis, postremiis hic Udalricus et Ludovicus Germani-
cns consobrini potius, quam veri nominis nepotes
Propias huc spectant quae habel Welinus Au- dici debent; qtiod vero non obstat quominus comes
giensis monachus in visionihus suis de Gerolrio isie improprie saltcm nepos seu consanguincus Lti-
comite, Hilriegardis reginoe, Caroli Magni conjiigis, dovici iiominari potuerit, qui, -uti-et avns ejus, ca-
fratre, in Hunnico bello occiso ad an. 799, de quo sirtim Briganiium obtinuit, ubi etiam ejus fllius sivc
ad eumdem anniim Hormannus : quemque ihidem nepos, pater S. Gebhardi, liabitavit. Nescio porro
Pussinium quoque cognominatum fuisse notavimus an non in dicli anonymi verbis laleal fundamentum
269*b praedia sua qua? in Suevia et vicinia mon- tolkis n-arratiouis noslri Chronici, ejusmodi tamcii

(702) Genuina, ut videlur, Briganlinorum comitum genealogia lam ex chartis quam cotevis fere scriptoribus
tequens staluitur.
SlemmaCaroliMagni. SlemmaHildegardisejus coajagis.
AnsegisirsfiliusS. Arnulfi. Colhefridusdux Aleinaunisef a. 708.
Pf piniisHerislallusf a. 714- Hnuchingusprincepspirtis Alemaani».
CarolusMartellus+ a. 741. Nebidux. . Bcnholdusdux.
Ilerman.a. 721.
Pipinusrex. f a. 768. Iinma.N. mariiiis.
Carolusmagnus. uxor Hildegardis. liiialricusI-co- Geroldus
t a. 785. mes in Argen- praefectus
gewe. ab a. limitis
7S7-802. liaioar. +
... a- 799.
Ludoucus 1'ius. LidalrlcusII comes (*)
in Argengewe.
LudovicusGeriiianicus. UdalricusIII comesin
Ar{,'«ngewe a. 8U7.
Uzzoc imesliriganlii.
UdalricusIV S Gehehardus. Duofratres.
comesBrigan- episcopus.
lii f a. 978.

(*)Honcnrioris filiumliabemusex snpra citata cliarlaau. 80S,cuius vel fratrfcscjus RodpcrtiCliuscsse "debujt se-
qtijus Udalricusin cbarlaaniii 8b7, ut cojfnatiocuni LudoiicoGermanicoservetur.
279 APPENDIX AD CttltONlCON HETtMANNICONTfUCTT. 2S0
circumstanliis vcstinc qtioc litiic systemati haiiricon- A comiti
< Anlissiodorensi, Alpais Begonl rarisiensi,
veiiiiuil. Udalriciim aliqui.l deliquissc, nnde a Carolo iUildcgardis cuidam Theodorico eoniiti, et Gisela
Magno, sororis sux marito, bonis suis spoliatusac I
Eberhardo comiti Cisonieiisi in Klamlria ac poslea
posliuoiluin reslilultis sil.cxaiionymo constal. Deine iduci Forojnlicnsi, quse dicii Caroli Calvi ex Judiiha
regieidiinn, Galliam et (ugani, ac pro avunculo sub- soror i eral iilerina. Ex his ima maler in hoc syslc-
slitue sororhim, hahebis iilipsum fere qiiori iiiAnna- i
niate esse debuit 272 «lic-liUdalrici coinilis, et es
libus l. i, n. 3, narratur, ipsa cliam cnunierala i
sorore neputis Lndovici Gcrmanici, qui propterea
prx-iiia in pagis Argcngewe, Linzgcwc ct alihi. Ila- i
ilKtts avunculus dicitur in chronico noslro; ul ut
ftes Iiinc etiam eur pltircs pnecipue Udalrici in liis cnim istc avnnculus Imperator Augustus vocctur, id
partihus dicairtur de Caroli Magni prosapia orli, ex tamcn de alio quam Luriovico Gernianico inlelligi
earnis iiimirum propinquitaie cum Hildcgarde ejus nequil, anibo enim ejus fralrcs impcralores niljuris
conjugcac Ludovici Tii malre, quori riein nomen ali iu Alemannia habebant, ut ncpoli suo pradia donare
*jus Iratrc UdalricO Iiaiistiim aliis 270 quoqne fa- poluerint.
iniliis per riovas conlractas afiiuilalcs adhxsit; cnjns
qoiriem rei non iu Urialricis morio, scd et Ikirlman- Quxnam antcm-illarum Udalricuin progenuerit,
ais, Manegoklis, Rirchardis caiteiisqiie exempla B conjecturis polius qtiam certis argumenlis cruen-
passim prostanl in gencalogiis, qiiorum noinina ex dum, ciini pauca earum facta litieris sinl consigna-
nupiiis in alias etiain familias siinl implantaia. ta, ct alinnde lcmiiniriim in charlis hiijus temporis
rarissima habealur mcntio. Inler Adellicidis Ires cx
271 § IV. Ultima liaic rie S. Gebhardi prosapia Conrado filios nullus Urialricus repcritur, sed duo
desiinipla sunt cx Chronico Petcrsliusano. cujus abbates erant; terlius pairi a?quivoco successit.
syslcnia jam cum onmibus suis arijunctis cxamina- Qua; atleo bic intelligi nequil, uti nec Alpais, ciijus
bimus; quod ctsi dilfietiltaiibus suis haud carcat, duos fllios Lelardum elEhrardum nominal Florioar-
inulla tamcn ad illuslranriam historiam in eo con- dus in Ilistoria Remensi 1. iv. c. 46. Resiant igiiur
lenlam faciunl. Haud sane diliilemur nonnulla hic Hildcgardis et Gisela. Prioris marilus Theodori-
occurrere qux non dico fabnlas, talcs laincn trarii* cus cx noiiiinc lantiini inriicatur a Coiniio (Aiincd.
tionc» scu foulcs sapiunt, qui ctsi sempcr gcnuini t. VIII, p. 605) et iiiTArf de verifter les dates (t. I, p*
haud sint, multa lair.cn vcra etsi falsis quanrioqiic 555), ncc, ubi locornm comcs ftieril, produnl vctc-
permixta pro sa?culi gcnio rcfcrant. Norunt cruriiii res Francinc scriplores. Iri iinum ex Nilharrii HisiJ-
freqtienlcr iri cvenire, ut in rcniolioribus his faclis ria 1. ni, n. k (BOUQUET, t. VII, p. 25) colligi vidc-
enarrandis cjusmorii subiu circumslanliae ariinisceaii- ,-. lur, llildcgardem Caroli Calvi sororcm, qu:c Tlico-
lur, qux, ctsi ile flrie suspecuc aut oniiiiiio falsai dorico nupscral, in civitaic Laiiriunensi, aricoque in
sint, ipsam taiucii liislr.ricie narralionis siihstanliam Gallia Belgica scriem halmisse , aiqne ab codem
neqiiaqtiam evcrtunt; sccus eniiu acliini forcl dc Carolo an. 812 vcniani impclrassc, quod contia
phniuiis Francorum annalilms, qui lamen tanto ipsnm faveril Lotliario imperalori, altcri fralri suo.
Stndio eliam ab crudilissimis viris hactenus conqui- Nuila porro ibidcm niarili fit menlio, sive demiim-
sili aiquc illttsJrati sunl. S;cpe namque in subleslis niorliius- jam fnerit , sive a Carolo camriem ob
quoq.ue his momimciilis rcpciilur quod alibi fruslra caiisam pulsr.s ciim flliis, si quns habiiil. Quori si
quseres, hislnria; tair.cn imilliim proflcua. Nec plura de eo liahcrent aniiqua moniunenla, consta-
iioslniin arico hac in rc conalum iinprobatum iri ret fortassis buiic ipsum Udalrici nostri cx Ililrie-
confidimus; eadein siquidcm liberlate opiniones garde patrcm exstiiisse, haud conlradiccnte noslro
nostras proponinius, qna voluplate aliorum insimi- Chronico, si modo regicidii loco mota contra re-
libus sensa atit conjccluras pervolvimus. Hanc gem rebellio subsiituatur. Qux' hic obstare ulterius
namque damus veniain, petiiniisqiie vicissim. possent, infra § 12 discuiieinus.
§ V. Ut propius igilur lcrtiam conciliationis ra- r\, § VI. Pervcnimtis jani ad ullimam Lndovici Pii
tionem aggreriiamiir, cx Annaliiim nostiorum nar- filiam Giselam , Caroli Calvi sororem uterinam ,
raiione vir ille in Gallia Togala, ant polius juxta quam conjugem duxcrat Eberbardus seu Evrardus,
systema scriptoris (§ I) Belgiea sivc Celtica nobilis- tiim Cisoiiieusis in Flandria comes, postea dux
siiinis, Urialrici Briganlini paier, regis Francortim, Forojtiliensis, quainve hic pltuibus illustrandam
qui et imperalor Romanorum, sororcm in niatrimo- duximus, si non pro slalucndo hoc slemmaie, cerlo
nio habuit. Vcl hoc solum dcno-at sseculum ix, non pro illuslranda Germanix noslrs; sacr.-e hisloria.
vero x, quojam ricfiiieniibus Carolingicis rex erat Ilerinannus Conlraciiis ad an. 799 Elicricum, qtiem
Conradus (§ 1). Verinvi quis iste imperator? Cerie alii Heinrictim dicunt, ducem Forojiiliensem a Ca-
nec Caroli Magui ncc Ludovici Pii sorores niaritalas rolo 273 Magno conslituiiim, a Liburnis aulem
legimiis, si una Beriha S. Aiigilberli uxor excipia- occisniirniouioral. Ilujus filium Eccardus (Frane.
tur. Itaque Ludovici Pii filiic, sorores Lolarii I et Or. 1.1, p. 796) sialuit Hunrociim seu Iliinrogum
Caroli Calvi imperatoritm, ac Ludovici I Germanici comilem , qui inter testes subscrihilur iu lesla-
inlelligendre veniiinl, qiiarum qtialuor reprriimtiir inenlo Caroli Magni an. 811 apnd Egiiihardunn in
diversis viriselocatx • Adclheidis nimirum Conrado ej':s Vila, rcc i;cn inter Francorum legatcs ad w\-
281 CHRONICONPETERSIIUSANUM. — PROOEML- 282
rcm cum Danis coinpoiiendam [Annal. Beriin. an. A « niiillam, inquit, faligalionem Longobardietopprcs-
811). Aniea vero jam cen inissus Caroli Magni per- sionein s a Scfavorum gentc susliiiiicrunt, usqiie duin
nuitatiocem qnamriam fecerat cum Bernwelpbo iimperator Forojulianorum Elierharriuni priucipeiu
Wirce!)i:i-gensis rpiscopo ad an. 8<!0 ricfuneio, ut (conslilnil, quo riefuncto Unroch filius ejus priucipa-
liquet ex riiplomate Ludovici Pii an. 857 ((ECCART, lum I susccpii; • diim alii ccooira iil ad an. S46 et
Franc. Or. 1. (I, p. 5i;5 et 884). Iriem Utuoclius seit Lotliaiium
1 iinp. rcferunt. Ipse Eberhardus sen Eve-
niisstis Caroli M;;gni noiattir in Capilulari inecrli radus i sc non nisi coniileni nominat iu suo testa-
.•uuii aptiri Marlcniiim (Coltect. ampliss. l. VII, p. neulo i dalo an. 867, dc quo infra. Reveia enim Ci-
12) ; uiirie gcncrc Francum ei Caiolo impcratori souiensis s in Flanriria comes cral, anipl.issiinis in
percharum cxsliiissc e:tra riuhiiim esl. 1Belgio latn h;eieditariis quani riolis iiomiiie a gcnero
Unrocus liic ex firic Eccardi (I. c, p. 190) patcr suo s et socero acceplis possessionibiis riilalus, prxter
fuil Ebciharrii comilis Cisonii postea ducis Foroju- illas i quas in Iialia Iialiebal, uti cx ejus lestainento
liensis, ac Berengai ii comiiis in Gcrmania inferiore, Iliquet. Nolatiir etiam Eberharriii.scomes ciiin Notin-
deinrie Tolosani ac Scpliir.auix rincis. Cerlc in Capi- go j Veronensi cpiscopo niissus Ludovici 11imp. ad
tulari Luriovici Pii an. 825 Bercngaiiiis comes rc- LiiilovicnuiI Gernianicum in Annalibus Fnld. ad an.
eenseltir intcr missos doniinicos in Uclgica super B 858, nec non Evrardus comcs inter lestcs qui an.
qnatuor riiceceses, Novioinaccnsein, Atiibianensem, 860 f confccderationi Irium regum apud Confliientias
Tarvanensem ct Camcracciiseiii ; iiemque an. 854 iinterfiieiiint (ECCARD. Franc Or. t. 31,p. 474 seq.),
inicr legatos Luriovici Pii ari filiuni Loihariui* rc- ulii i ctiani venia dala csl illis qni c rcgno Caroli
beilem, apuri Tlieganitm cap. 54, ubi vocatur Beren- Calvi I ari LiiriovicumGermanicum iransfiigeranl; qttod
garitis snjietts propiiiquits Ludovici : de quo idcm c. pro | paiilo post dicendis nolari mcrctnr.
58 : « Eodem anno (850) in ipso ilinere obiit Bcrcn- § VIII. De Ebcrliarrii isiius matrimonio hrcc refert
garius, riiix firielis et sapiens, qucm inipcrator cnm Agnellus, linjiis temporis scripior, Ue pontificibiis
filiis siiishixil multo lcmpore» (BOUQUET, I. 11,p. 81 Ravcnnat. (MURATOR. Script. Ilal. t. II, p. 185) :
seq.). DeniqiicAslroiionius, in Vila Ltiriovici Pii an. « Anlequam iiinrcrelur Aiigtislus(Liidovicus Pii|S an.
819, Berengaiiiim Tolosauum coinilem appellal cap. !840) divisit iinperium suum inter rcges filios suos...
57 iiniiialiira niorle prarcplum, ct Huronici |lluu- iCarolo plus feriilein ct opimain largims est partem,
roci] qtioiiriani comilis liliiun [Du CIIESNE,t. II, p. ietGiselam (iliam siiam trailiriil inaiilo Curailo [cor-
515] pro quo Itoiiquct {/. c. p. 120) legit II. [Ilugo- rig. Evrado] noiniuc. 275 Himc (Carolum) et hanc
nis] Turonici qnondnm comilis; at pciporain, nar« ' (Giselam) Judilli Angiista pariiirit. > Quo ipso eva-
Cliainin geslis cjusilcm imperaloris Gallicc scriplis iiescuiil (|IKCconira Gisclam Luriovici Pii filiam mo-
(I. c p. 164) Bercngarius riicitur le fil le coule IIu- vcl Hailrianus Valesius praifationu in Panegyricum
roine. Palcl hiuc ralio cur propinqutis Lnriovici no- de lauriibiis Bercng.iiii ejiisiteni filii ac postniorium
mincti.r Bcrcngaiiiis, (jiiia frulcr cjus Ehcrharriiis llaliiC impcraloris (MURATOR.I. c, p. 574 seq.).
ejiisdem Luriovici filiam Iialielial iixorcm, ijiii eliam Qniri ? quod ipse Carolus Calvus Gislam cliarissimam
diiobus filiis suis Uniiicbo et Bercngario pairis sni et sororcm appellat in charia pro Dononiensi ad Scal-
fratiis noiiiina imposuit. Cscleriun Ehcrliarrio huic dini monastcrio an. 877, cui intcr alios subsciipsit
cl Berengario alios ariliuc ex lliinroco fratres attri- Ro.Iulplius ejus ncpos, Gisela; nenipe filius et abbas
bilit Eccaritus (Vel. montim. quatern. p. -40), llenri- Cisoniciisis(MiR.Ei,Opp. diplom.l. 1, p.249). Utrimi-
ciim vel lliinricum, Adalarduni S. Bertini abbaicm, quc vero coiifirinat ipsius Gisela; charla a. 870 (Di-
cl Alhigariiiin comilcm, de quiitus vero hic sermo CHEKiiSpicileg. t. 11, p. 879), in qua prxcelsa; in-
haiid esl. dolis Evardum scniorcm, scu marilum, Carolum au-
274 § W* Balricrico duce Forojnliensi per Lu- lem siiiim olim geriiianum vocal, itemque in altera
dovicum Pium a. 828 cxaucloraio, ejus marca inler an. 868 ac leriia an. 874.
quatiior comites divisa cst (EGIXIURD. De geslis Lttd. _. § IX. Porro in memoratis mox charlis eadem
h. a.),qiioriini iiniis fuisse viriettir Ebirhardus futelis Giscla qualuor tanluin (iliornm siiortim, fortc plu-
an. 856 inter lcgalos Loiharii iinp. ari Liiriovicum rium malcr, iiieininit, Unroclii uiiniriim coctdjiiloris
palrcm a partibus Ilali;c direclus, ut nolalur in sui in llalicis partibus, qui Ebcrharrio patri inorliio
appcn iice Tiicgani (BOUQUET, /. c, p. 85). Ari eum- in Forojuliensi ducatiisiicccssit; Adulardiel Rttdolft,
dcin Ilebcrliardum con.item in ltalia inierto anno quibiis an. 874 qusedam ex bonis suis in Gallia seu
scripla cst cpistola Raliani conlra Gotescalcum, qui Belgio rionavit, uii jam an. 868 fecerat, ubi ahus
in itincre Romano ari illuni riiveilens errorcs suos adliuc nolalur ejus (ilitis Berengarins. Anno autem
ibiricm spargere moliebalur. Vid. Ughell. Ital. sac. 870 cum lilio Rudolfo qua:dam conferl Cisonicnsi a
1.111.p. 608. Sirmond Opp. 1. II, p. 1291, et Natalis se funriato monasierio, pro sua et filise sua? Ingcl-
Alcxamler Hist. ecd. s;cc. ix, dissert. v, p. 264-. Quo trudis iliiriem scpullura, de qua filia infra nonuulla
aulcm anno ducatum Forojuliensem ct marchiam dicemus. Ilanc rionationis charlam in fisco Cisonio
Tarvisinam oblinnerit, exploratum haud est. An- datam signavit Adelardus, filius, utvidetur, Gisela;,
dreas enim presbyter in Chronico (MCIUT.ojifiijf, qui iii alia a Walgario sacerdote jtissu domini Eve-
hat. t. I, p. 47) de Luriovico II imp. seribens, rardi paiiicr in Ciionio clala (/. c, p. 880) sii-natur
IlERMANNl CONTRACTl. 284
1--Z APPENDIX AD CHRONICON
suam A sororis hujus Rodulphi mariius, munus ejusdein ab-
Aielardnscjus.lemloci senior, cui pater curiem
batis calumniabatur, el ab ecclesia»Remensis jure
in Cisonio cum aliis bonis leslamento legaveral, i ul scribit Folco Remensis ar-
m filiis distribuil bona sua, « quse conabatur auferre,
q dictis quatuor ad Formosum Papam, referenle Flo-
tam in Francia.quam in^angobardia vel Alemannia, cbiepiscoptis
» ul tamen doardollist. Rem. 1. IV, c. 1 (Bibliolh. PP. Ltigdun.
sive in proprio sive in beneficio habuit, t. XVII, p. 595). Formosus scdit ab an. 891
iiulla bona in Alemannia spetialini notarit. Testa- 277
Tar- usqtie 896, qui Fulconi responsum dedil inriiclione
inentum iHuri Evcrardi datum est in comitalu /. c, cap. 2),
vicesimo x, Lamberto jam imperatore (FLOD.
visiano, anno regni Ludoviei Augnsti quar-
annum 892 indical. Rodulphus igiftir abhas
l. quod
to; quod Miraus (/. c, I, p. 19)aliiquedeLudo-
codem anno jam obierit. Dubium vero movet qtiod
vico Pio scu anno 857 accipiunt. Cum vero Luriovi-
idem Florioardus I. c. prajdium, in quo Evrardus
cus hic primuin an. 819 Jtidiih alteram conjugem marchio monasterium conslriixit,
anno 857 vix de- posf ejus obitttm.
duxerit, malrem Giseloe, hsec jam ad fdium ipsius Rodulphum abbalem hwredilario jure
sponsata, nedum mater lot libcrorum esse poluil, devenisse scribat, cuin lamen in ipsis Evarrii lesla-
quot in cilato tcslainento occiirrunt. Spectat id igi- menli tabulis an. 867 exaralis curlis in Cisonio cnm
tur ad annnm vicesinnim quartum Ludovici II imp., rebus ecclesiaa seu monaslerii non Rodul-
seu an. 867. Qtia quiriem raiionc leslamenii hujus 8 cjusdem
pho, sed fratri ejus Adalardo transcrihatur. Si ergo
fidem conlra Valesium 276 cseierosquc vindicant eas jure hwredilario accepil, Adalardus
Rodulphtis
Sammarihani (Gall. Christ. t. 111, p. 285), quibus aut interea obiisse, aul haereditarias suasin Belgio
addendus Muratorius (Script. Itttt. t. II, p. 378). eidem fralri suo ullro permisisse di-
possessiones
Eodem autern an. 807, die 16 Dee., quo Cisonii ceu cenrius esl. Adalardum Cisonii seniorem seu domi-
sanclus festivo ritu colilur, in Jlalia obiissc videlur «tim in Walgarii charla donalionis circa
appetlari
Eberhardus isle comes seu dux, eujus corpusab an. 868 mox supra vidimus; occurrit quoque adbuc
Uiirocho filio ac successore ad Cisoniense monasle- an. 874 in charta Giselaematris ; postea vero altunv
rkun a se et uxore Gisela funrialiimfiiittnvnslaluin, de eo silentium, nec de ulterioribus ejus falis quid-
ut eariem Gisela leslatur in charta apnd Mirseum quam constat. Certe in Belgio haud amplius mora-
(l. III, p. 589) an. 874. Unde forte Mauriani sodaJes batur, quo tempore fratcr cjus Rodulphus abbas
(Hist. liller. Franc I. V, p. 446) et Mabillon (Annat. obiit, cum alioquin sororis ejus maritus nullum jus
1. xxxvn, n. 71) induct-iobilum Eberhardi ad an.874 iii CisOnium prasiendere poluissel. Unde si necdmn
coiisignarunt, liauri sane altenrienles ad aliaro cjns- obierat, alibi lerrarum interim sedem fixisse dehuit,
dem Gisehe charlam datam xvu Kal. Maii, iniii- ubi cotlalas sibi ab aliis possessiones, non hseredilale
ctione i, anno xxix regnante Carolo rege, sive an. '- acquisitas, hahebat.
868, in qua se jam viiluam esse testalur. De ipsius | X.'. Ex his aiituiii, simul et aliqua saltem affini-
Giselae obitu nil cerii habeliir, nisi qnod ex supra tate nominis Adalard cum Ailalrich seu Udalrich,
cilato fratris cjus Caroli diplomale adhuc an. 877 suspicio Itaud levis oritur Udalricum liunc, Brigan-
iu vivis fiiisseeonslet. tinorum comilum salorem, ipsnm forte essc Adalar-
§ X. Ex filiis Eherhardi el Gisclsesenior Unroclms, dum, Eberitardi Forojuliensis ducis ct Cisoniensis
nioitiio patri, in Forojiiliensiriiicatu succcssit; juxta in Flandria comiiis filium, Ludovici Germanici verum
alios jain an. 872 sine masculo haerede riefuiictus, hacrationeexsorore nepotem. Nec etiam implicarct,
qui vero ex superius cilalaGiselae charla adlmc an. si qiiintuin adhuc filium Udalricum tribueremiis
874 vixisse evincitur. IIujiis (iliam sanclimonialcm, Eherhardo, qtiamvis ejus in citatis hucusque chartis
imperatori propinqnam, a luitwardo Vercellensi cpi- nulla reperiawr mentio. Quae etiam necessaria haiut
scopo el Caroli Crassi cancellario e nionasterio fuis- erat, cum jain an. 867 antcquam illoeconscribercn-
se raptam, suoque nepoti copulatani conqueruntttr tur, proprio comiiatu Argengewe aliisqtie prxriiis in
Annales Fulrieuses ad an. 887. Berengarius, filiorum Alemannia ab avunnilo donatus fuisset, nec arico
alter, paterimm diicatum post fata Unrochi fralris „ opus babehal ut de paternis seu maternis in Belgio
sui in llalia oblinuil : cujus etiam rex ob matrcm bonis participaret, unde et ejusceu duduni jam ab-
suam-ac rienique imperalor cffeclus esl. Is in diplo- sentis nomcii dictis tabulis fruslra fuissel inscrlum.
mate pro monasterio Farfensi an. 920 (DUCHESNE, Qu;e quidem ultinia conjectura verosimilior videri
t. III, p. 670) Carolmn Magiutm proavum, et Ludovi- posset. Utut vero sit, Chronici- noslri iiarrationem
cum II iir.p., qui ex Lothario inip. Giselaematris suae singillalim jam examinabimus. < Iu Gallia quam
fratre nalus erat, consobrinum, vocal in alio pro Togalam diximus cognqminari, erat quidam vir no-
niotiaslctio Casauriensi an. 917(MURAT.Setipt. Ital. bilissimo 278 genercdecorattts.» Jam ostendimus,
i. II, p. 413). Ruriolpbiis.ftliorum jtinior, utvirietur, Galliam Togatam a scriptore cumComafa confundi;
ahhas Cisoniensis in Flandria monasterii a parenli- unde hic, Togcitwnomine, Comata, seu Belcjica in-.
biis fundati effectus : < post obitum patris res ipsas lelligenda venit, in qtta Cisonii comes erat Ebeihar-
viiae surc dicbus teimit, et de sseculo niigraturus dus,cujtis nobilissimtim genus hactenus proriuximus.
.easdem res cum inonastciio Remensi ecclcsia' dele- « Btiic rex Francorum el, postea scilicet, iinperator
g.ivit, eam.ieiiique reriiin siiarum haaiedem iustituit. Romaiiorum sororem suaiii dederat in matrimo-
fuiic vcro Hticboldus (L; adlr.icdmn igr.olus) qviibm, niain. t Aperleba'c Caroiuni Calvutu deuotant, post
2 5 CHRONICONPETERSIIIJSANUM. — PROOEMIA. 2'i6
« illis lioniiiiihiis, qtii contra me feceruui,.
tpiem nullus simul Francorum regnum et imperium } edixit :
lionianuiu leiiuit.cnjiis soror fueritin malrimonium sicut scitis, ct ad meuni fralrem veiierunt... tolum
dala. Caroli enim Crassi ambae sorores abbalissae perdono; quod contra me rnisfecemiil, et illorum
Turicenses eranl. Perinde autem est,sive Ludovicus ailodes [allo.iia, seu pradla] de hseredilate, el de
Pius filiam, sive Carolus Calvus sororem nuptui elo- conquisilii, el quae de donatione nostri Senioris
casse dicatur : « ex qua duos genuil filios, > quot scilicel palris, scu Ludovici Pii, habuerunt, excepto
illis conccilo, si
nempe in Alemaitniani veneranl, reliqui enim ceu illo, quod de mca donalione venit,
in nieo pacifn-i.
luiigius dissiti in his partibus scriploii haud inno- mihi fiiinitalem fecerinl, quod regno
tueriint. sinl, >uli fegiltir apud Baluzium (Capil. reg. Franc
Quaa vero deinceps de rcgis Francorum cseriea t. II, p. 144), ac cum illisapprime congruunt, quaj
dtiobus his fratribus patrala narrantur, lotius hujus Gisela cjus soror in supra citalis chai tis dc ablatis
siectrii hisloriae repugnanl, ac, si veri speciem lia- rursumqiie sibi rcstittitis a Carolo fratie rcbus com-
bcre ricbeant, nonnisi de niola quadam rcbeirione memoral.
seu defectione a suo rege Carol» Calvo accipi de- Ciincta hnec, uti nobis sallcm videtur, sufficere
benl, qualem aliera quoque ejusilem soror Hilrie- possunt ad vindicaudam scriptoiis noslii (idein,
* si uniiin modo regicidium dematur, ac commota
gardis coniili Theodoiico iinpta jam an. 842 conira
ipsum molita est, uti superius diximus. Quid igitur conlra regem rehellio substituatur. Facile quippe in
liiirum, si et socer illius ac nepotes lale quid ausi vera discessus illorum fratrum causa assigiianria
fucrinl? Ncc vero solis conjecturis bic utimur; ipsa decipi poluit scriplor, quin lanicn ficlilius sil ipso-
namquc Gisela Ebcrhardi uxor rem in duahus cila- runi in Aleiiianniam adventus, liuicque supersirucla
tis cnai tis de an. 868 et 870 saiis aperte prodit, geuealogia, ut qiiidem vult Tenzelius. Ariducla sal-
diiui res a seniore suo seu marito Evrardo perditas tem hucusqiie argiinicnla ulruinqiie si non exlra
ct in regisdominium rcdaclas sibi denuo a Carolo dubiiim ponunl, fabulas tainen non sapiunt, causain-
Calvo, Germano suo, resliltilas profitetur; qtiod que simul declarant cnr ambo fratrcs in Aleman-
profecto aliquod mariti sui aut (iliorum suorum niain devencrinl, aciempus quo in patriam uterque
saltem crimen seu feloniam indicare videtur. For- sit rcvocaius, impetrata ncinpe a Carolo Calvo rege
lassis hi ipsi duo fratres inler illos quoque Caroli arimissa; rebellionis vcnSa, coiiciliante potissimum
proceres nuinerabanlur, qui diu jam iilum pertaesi eorttm patre Eberbardo, qui inter ejnsdcm pacis
an. 858 solemni legatione Ludovici Germaniae regis testes notaitir apud Eccardum (Franc Or. l. II,
auxiliuin contra Caroli rcgis sui lyrannidem postu- p. 476 seq.).
larunt, illoque cum exercitu in Gallias adveniente, ^ § XII. Allero igilur fralrum, quisquis ille fueril,
desertoCaroIo, ad ipsum transierunt, uti arieumdem Tacta pace in paliiam revcrso, sohis in Alemaniiia
amium refcruni Annales Fuldenses. Conveniunt Udalricus remansit, omniiim jam utriipie germano-
h;cc iis, quse hahet Cbronicon, (1. I, n. 5,) venisse rum 280 antea al: avunculo donaiorum in Ale-
cum illis viros nobilissimos, quibus ipsi praedia ab maNiiia praadioruni possessor. Sallcm jam an. 867,
avunculo suo in A'em ninia sibi donata fuer.int elar- ceu lempore narrationi huic congruo, Uriiilricus
giii. Avunculum hunc alium haud fuisse quam Lu- Ludovici Germanici nepos et comes in Argengevve
dovicum Germanicum, cui Alemannia parebal, jam occurrit, ac forte eiiam in Linzgove (HERGOTT, t.
in superiorilms probavimus. II. p. 48) anno 879, 881 et 902. Ae, ut supra in
Qii;c vero hucusqiie diximus, confirmari cx eo praclatione ex Tenzelio observavimus, iriem facile,
quoque videntur, qnod juxta eosdem Annales Ful- cui Arniilphus iinp. curlera Lustenowa in proprieta-
densesan. 858, Eberliardus comes, haud dubie279 lcm deriit, litconstal ex charta an. 891 (HEKROTT, 1.
Forojuliensis, gernianorum borum exstilum paler, c, p. 57,) quoe integra etiam legitur in Schaniii