Vous êtes sur la page 1sur 689

Léon 01 (pape ; 039.?-0461). Sancti Leonis Magni... Opera omnia, post Paschasii Quesnelli recensionem...

emendata, et ineditis aucta : praefationibus, admonitionibus et


annotationibus illustrata. Accedunt quaecumque in quesnelliana editione inveniuntu.... 1846.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATRQLOGTE

CURSUS COMPLETUS
SIVE
BIBLIOTHECA UNIVERSAUS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OEGONOMICA,

OMNIM SS. PATRM, BOCTORU SCRIPTORUMQTE ECCLESIASTICORBM


QUl

AB MVO APOSTOLICO AB INNOCENTII III TEMPORA


FLORUERUNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQTLE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLHLETRADITIONISPER DUODECIMPRIORA
ECCLESLE S^ECULA,
JUXTAEDITIONES ACCURATISSIMAS , INTERSE CUMQUE NONNULLIS CODICIBCSMANUSCRIPTIS COLLATAS,
PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA;
COMMENTARIIS
DISSERTATIONIBUS, LECTIONIBCSQCE VARIANTIBCS CONTINENTER ILLCSTRATA ;
OMNIBUS OPERIBUS FOSTAMPLISSIMAS EDITIONES QVJETRIBUSNOVISSIMIS S.ECULIS DERENTUR ABSOLUTAS
...'"'' DETECTIS, AUCTA;
LNDICIBUSPARTICCLARIBCS ANALVTICIS, SINGCLOS SIVETOMOS, SIVEAUCTORES ALICUJUS'MOMENTI
SCBSEQCENTIBUS, DONATA;
CAPITULIS
INTRA IPSUM TEXTUMRITEDISPOSITIS, NECNON ET TITULISSINGULARUMPAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM
MSTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBCS,
ADORNATA;
OPERIBUSCUMDOBIIS TUMAPOCRYPHIS, ALIQUA VEROAUCTORITATE INORDINEADTRADITIONEM
ECCLESIASTICAM POLLENTIBCS, AMPLIFICATA;
DUOBUS INDICIBCS GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICETRERUM, QUOCONSULTO, QUIDQUID
UNUSQUISQUE PATRUM IN QUODLIBET' THEMA SCRIPSERITUNOINTUITU CONSPICIATUR; ALTERO
SCRIPTURJE SACRJE, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUMQUINAM PATRES
ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCISSINGCLOS SINGULORUM LIBRORUM .
* SCRIPTCRjE TEXTUS COMMENTATI SINT.
4DITI0ACCCRATISSIMA,CSTERISQCEOMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDANTCR : CHARACTERCM NITIDITAS,
CHARTiE QUALITAS, 1NTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARKTkyv.
TUMNUMERUS, FORMAVOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUEINTOTOOPERIS DECURSU CONSTASfrER fyp\
SIMILIS,PRETlfEXIGCITAS, PR-ESERTIMQUE ISTACOLLECTIO, UNA,METHODICAETCHRONOLOGIC/,^ /iE^X^
SEXCENTORCM FRAGMENTORCM OPCSCULORCMQCE HACTENUS HIC ILLICSPARSORCM,- f /^A^
PRIMUM ACTEMIN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS AD OMNES J3TATES, / / 03 \tY«
LOCOS,LINGCAS FORMASQUE PERTINENTIBUS,COADCNATORUM. j |H j—
"
SERIES PRIMA, § \
fc|
IN QUAPRODEUNTPATRES,DOCTORESSCRIPTORESQUE ECCLESLELATIN/K\<U\ ^'
A TERTULLIANO AD GREGORIUM MAGNUM. \£ \ ^
ACCURANTE J.-P. MIGNE, V^\ 1~ /
" CUHSUDM \ \
COMPLETORUM1K SINGULOSSCIENTLEECCLESIASTIOffi
RAMOSEDITOM. \ Vm /J>

PATROLOGLE TOMUS LV.


S. LEONIS MAGNI TOMOSSECUNDUS.

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM,


IN VIA DICTA D'AMBOISE,PRES LA BARRIERE D'ENFER,
OU PETIT-MONTROUGE.
1846
SANCTI

LEONIS MAGNI

B^MAtfl I>6NTlFlCl^

OPERI OMMte;

POST PASCHASII tJUESNELLl RECENSIONEM

AD COMPLURES
ET PR.ESTANTISS1MOS
MSS.CODICESABILLONONCONSULTOS
EXACTA,
ET
EMEN&ATA, INEDITISAUCTA : -
- PR2EFATIONIBUS, ET ANNOTATIONIBUS
ADMONITIONIBUS ILLCSTRATA.

[ACCEDUNT -.-,-...,. - ,

QlLfCUMQUE IN QUESNELLIANAEDITIONEINVENIUNTUREAQUI AD cftSlN RSVOCANTUR


j
" ''
CURANTIBUIJ "\

PETRO ET HIERONYMO FRATRIBUS BALLERINIIS,


PRESBSTERIS
VERONENSIBUS;
MANUMAUTEiM ULTIMAM ADHIBENTE

J. - P. MIGNE,

QUISBPERADDIDIT .^SJS
EXERCITATIONES IN UNIVERSA^OPERA S. LEONIS
MjfwC
PETROTHOMACACCIARI.
AUCTORE IM •

TOMUS SECUNDUS.
. PARS PRIOR,
OPEM S. LEONI ATTRIBUTA, NEC NON DISSERTATIONES QUESNELLI
IN SCRIPTA ET VITAM S. PONTIFICIS
CONTINENS.

PABJSHS, VENIT APUD EDITOREM;


INJIA DICTA D'AMBOISE,PRES IA BARRIERED'ENFER',
B0l»fiTIT=MONTR0UGE.
4ii
1846.
ELENCHUS OPERUM

QTLE IN PRIORI HUJUS TOMI PARTE CONTINENTUIL

Liber sacramentorum Romana; Ecclesiffi. Col. 21


Allocutio archidiaconi ad episcopum pro reconciliatione poenitentium. 157
Epistola ad Demetriadem. 161
Quesnelli Dissertationes in S. Leonis Magni opera. 183

Paris.—Imprimeriede VBATBT
DKSORCY,
rue de Sdyrei 57.
PEUEFATIO.

1. Librum Sacramentorum absque ulla dubitatione omnium antiquissimum, quem primo loco proferimus,
LEONIMAGNO ascriptum, anno 1755 lypis dedil P. Joseph Blanchinius tomo quarlo Anastasii Bibliothecarii
cum hac inscriptione : Codex Sacramentdrum vetus Romanw Ecclesicea S. Leone papa confectusprimum pro-
dit ems. libro ante milleannos conscriplo, qui exstat in bibliolheca amplissimicapituli Veronensis.Non est in-
teger codex, sed mutilus, e quo multa folia initio exciderunt, nimirum a Januario ad medium Aprilem usque :
unde ea inscriplio, qua S. Leo papa hujus Sacrainenlarii auclor seu compilator tradilur, iton ex manuscri-
plo, sed ex editoris senlenlia apposita fuit. Hanc quidem opinionem non pauci approbarunt, inter quos prae*
cipue nominamus Cajetanum Cennium in disserlalione de Romana Cathedra inserta tomo IV Anasiasii Biblio«
thecarii § i I et 12, pag. 152, el editores Missalis Parisiensis anni 1739, qui idem Sacramenlarium insigni
elogio commendantes, profitentur se ex eb sumpsisse.preces plurimas eximiam pietatem spirantes, Magniqua
Leonis, cui lamquam cerlo auctori tribuuntur, siylum ac doctrinam referentes.
2. Alii vero in diversas sententias abiere. P. Joseph Augustinus Orsi ordinis Praedicatorum, pluribus no-
minibus celebris, ab eodem Blanchinio rogatus, in manuscripta epistola siiam opinionemexpressit. Ibi aulem
censet, hoc Sacramentarium esse verum et purum Gelasianum, ila ut illud, quod a ven. cardinali Thomasio
editum, et Gelasio attributum fuit, ad auctorem hoc pontifice posteriorem pertineat. Hanc eamdem opinio-
nem propugnavit P. Cajetanus Maria Meratus clericus regularis in observationibus et addilionibus ad The-
saurum sacrorum rituum BartholomseiGavanti tom. I, part. i, pag. 8. P. Eusebius Amort canonicus regu-
laris Pollinganus in epistola ms. ad P. Blanchinium, Gelasium quidam hujus Sacramemarii auctorem non
Credidit; at nec Leoni prorsus ascribens, inquit: Non est opus unius alicujus pontificis, sed est Sacramenla-
rium Romanorumpontipcum, usu receplum primis temporibus, auelum tamen el interpolatum per varios ponti-
ficesusquead tempora Gelasii papm. Specialiter in hoc Sacramentario agnoscuntur manus Sixli III, Leonis I
et Felicis III. Ludovicus Muratorius in dissertatione de Origine sacrae liturgise, praemissa operi inscripto
Lilurgia Rbmana vetus, cap. 5, ad Felicis III aatatem hoc Sacramentarium referendum pulat; ita tamen ut
ejus auclorem non credat ipsum Felicem III, sed aliquem alium, qui quascumque reperit orationes ac prse-
fationesin unum codicem retulit sine accurato illo delectu el ordine, quem rei gravitas exposcebai. Post hos
Blanchinianrc sententiee delensionem suscepit Co. Jacobus Acamius fusiori opere Italice scripto et Romae
impressoanno 1748, cum titulo: DeW anlichila, autore,e pregj del Sacramenlario Veronesepubblicalo dal
M. R. P. GiuseppeRianchini della congregazionedeW Oratorio nel lom. IV di Anaslasio Ribliolecario, disser-
tazione apologetica iripartita. Tandem vero P. Anlonius Franciscus Vezosius clericus regularis in prsefatione
ad lom. YlOperum venerabilis card. Thomasii, cum in id unum incumbat, ut Sacramenlarium ab eodein
cardinali editum vindicet; eam solam sentenliam refellit, quse Sacramentarium a Blanchinio vulgatum eidem
Gelasioadjudicat. Etsi vero hujus auctorem exaclius inquirere e re sua non putavit, notalione tamen 2 in
eamdem praefationemeos, qui Leoni illud asserunt, difficultatibusnon plane salisfecissepronuntiat. Hactenus
opiniones varias exposuimus. Quid autem in tanta varietate certum aut probabilius nobis videatur, nunc
proponemus.
. 5. Primo certum credimus, hoc Sacramentarium Romanum esse et vetustissimum omnium qua; hactenus
prodiere. Romanum, seu Missas conlinens RomanaeEcclesise proprias, prseter alia mulia probant ipsaj pre-
cum formulae, quas sanctorum apostolorum Petri et Pauli ac sanctorum Joannis et Pauli corpora in ipsa
Urbe tumulata affirmant; Misssein consecratione vel depositione Romanorum ponlificum, quarum una ex-
presse est in depositione S. Silveslri cum alia oralione in depositione S. Simplicii (a); denuntiationes jeju-
niorum cum vigiliissabbati apud B. Petrutn; ac mentio ccemeteriorum et locorum Romanaj urbis in quibus
sacra peragebanlur (6), quaequeplane concinunt cum illis descriplis in Kalendario Bucheriano, quod Roma-
num esse omnes consentiunt. Yetustissimum autem omnium deroonstrat ipsa collatio cum Sacramentario
Gelasiano, quod, uti vulgatum est, aliquot posterioris selatis additamenta recepit: at in nostro nihil occur-
ril quod sseculum quintum praslereat; unde hoc nostrum nullas ex illis objeclionibus incurrit, quas. ad an-
tiquitatem exlenuandam heterodoxi Gelasiano perperam oblruserunt. Num vero istud polius quarn) illud a
1 cardinali Thomasio editum, sit verum Sacramentarium Gelasii, dicemus postea.
I 4. Certum quoque est, in hoc Sacramentario multa quidem conlineri diversorum auctorum; at non pauca
'ita Leonis Magni stylum ac spiritum praeferunt, ut ea ab hoc sancto pontifice lucubrata fuisse probabilissi-
mum sit. Unum haud esse omnium precum et praefationum auctorem, praeter evidentissimum discrimen
styli, qui in aliis remissior, in aliis sublimior est, multitudo eliam Missarum in aliquot solemnitatibus palam

(a) Vide uliimam MissamOclob.


ib) Vide epist. 25 Innocentii l, ad Decentium, cap. 1 (Tomo XX Vatiologim). *"
PATROL. LY. i
il HLEFATIO,. 12
>facit: neque enim credibile estpro uno eodemque festo tot actam diversasMissas etpreces ab uno scriptore
Jucubratasfuisse. In his autem permulta Leoninam scribendi rationeni sapere, omnes, etsi de hujus colle-
etionis auclore in varias senlentias abierint, unariimiterprofileniur. Quesnellus in ipso Ponlificali ac Missali
: Romano quaedamLeonina siiperesse pervidit, quae ex nostro Sacramenlario derivata noscuntur. Monitum
ipsius tribus documeutis exinde excerplis et post sermones vulgaiis ab eo praemissum hoc loco inserimus,
cum id quod pr.oposuimus,mirificesfaluat. QuiPonlificale MissalequeRomanum paulo atleniius iegerit, haui
difliciledeprehendetplurima his inserla legi, qtimLegninaniflirusim diclionetnqueomnino redoleni^iil dubium
apud me nqn sil, magnam eorum parlem, qum velin offlciisecclesiqslich, antiquaruin prwsertim solemnilatum,
Paschm puia et Penlecostes,recilantur, vel in sacrqrum ordinumcelebralionea sanctissimopontifieeLeone I else
composita vetrestitula. Inter hmc numerandmmihi videntur Praifaliones qum Canoni Missm prcemittunlur,nec
non et alim dum, quas habet Pontifwale Romanum, altera in episcopicorisecrationetallera in ordiiidtionepresby-
teri. Vlramque hicjnserendam duximuscum allocutioneauddam arcliidiaconi ad episcopum,qum in eodcmPon-
tificali jacei, pro reconcilialionepxnitentium. Asserendahmc Leohi essestylusipse clatnai. Pro secunduPiwfu-
lione suffragatorem habemuseximia erudilione celebremHehricum VnleBiuniiqui parlem Jitijus Ptafdtioiiis ex
anliquo Pontificali SenonensisEcclesimreferens in Notisad Historiam Eccles. Eusebii CmsarkMii, eani Leoni
nostro adjudicat. Revera Leo Leoninon est •similior;quam Prmfationis hujus siylus atiorum pontiftcis nosiri
ppusculorumstylo similis est. Quod generaiim affirmat de prsefatiohibus Ganoni praeniissis, iiiniiUm esl:
quasdam enim Leoni tribui non posse, m.uliis probare possemus. De tribus autem documeiitis ab todem
seleciis facile asseniimur. Duo ex his in noslro Sacramehtario legunlur; lertium vero in eapafte qtialperiit,
fuisse inserlum nihil ambigimus. Post Quesiiellum card. Tbomasius loquens de Sacfamentario Gelasianri, in
quod plura ex nostro traducia -fu.er.unt,adeo Leonem plurium. preeiimaflttorem crfedidit, ut jn prsefaiione
iiori dubilaverit scribere.: S. Leonem Magnum inter aiips sanclos antislites egregioImicoperimanumadmovisse,
ipseejus siylus, qui se hominivcl tanlillutnin ejus scriptis versalo illieo.prndit, aperte ostendit. Si cafdirialis, in
fereiido cscteroquin judicio caulissimus, id pronuniiayit ob nonnullas Leoninass ut videnlur, preces et allo-
ciiiibries, quae in Sacraiiientario jGelasianb.fuerunt recepise; quid senliendum eril ob multo plures Leonem
aeque, vel evideniius etiam spiranles, quae in nosiro aniiquiori SacfSmeniario ideniidem oceurrunt? Etsi
vero nbn omnia quae Leonis dictionem praeferre videntur, Leonis esse affirmari certo queat; hiulta lainen
abeodem lucubrata probabilissimum est. Ex his aliqua Muratorius iii liiudala dissertaiione noiavit, plura
auiem Acamius fusius recensuii. Nos praecipua in annolationibus indicabimusi
5. Hujus Sacramentarii auctorem non esse S. Gelasium papnm, ad certiludinem qiiam proxime accedii.
Peremptorium enim videtur argumentum Acamii ex ejusdem pontificis decreto de ApocryphisScripturis.
Certum prfesumimus hoc decretum edilum fuisse a Gelasioj uli pluribus confirmabimus lonio teriio. In hoc
auiem decreto haereticis tribuitur senlentia qua sancti aposloli Petrus et Pauliis diverso tempdre mdrtem
subiisse tradunlur : Qui (Paulus), inquit, non diverso, sicut hmfeticigarriunt,seduno tempore,uno eodemque
die gloriosa mortecumPelro in urbe Ronta sub CmsureNerone agonizans coronatus esti Nostrum aiitem Sacra-
menlarium in nalali aposlolorum Petri et Pauli praefationem exhibet nunii 26, in qua eidem quideni diei, at
iempori discretoeorum mors affigitur. Sic dispensalionediversa unam Christi fainiliam cbhgregantess tempbre
licet discreto, recurrens una dies in mlernumet una corona sociavil. Haecsenteriiia a Gelasio taih aperle repfd-
bata nosirum Sacrameniarium ab eodem abjudicat; Si enim hoc opus ipse compegisset ante laudatum de-
cretum , non allribuisset Iiaereliciseam senleniiam, quam ipse in suum Sacramentarium antea reeepisseL Si
vero post decrelum huic Sacramentario manus admovisset -,ei non inseruisset sentenliami iquamsU6decfeto
tam gravi cehsura perstrinxerat. Alia argumenta videsis apud memoratum Acaniiumj et apud Pat. Vezosium.
Nobis hoc unum, ut vidclur, invictum satis esl( guippe quod objectse al) aliis conjectatibnes apiid ebsdem
salis elisae nihil debilitant.
6. Non est certum hoc Sacramentariuni a Lfeonenosiro fuisse eomp&situtii;Ralioiies qiiilique tibeffime
producit Acamius, ul Leoni lioc opus adjddicet: 1° quia iii rnbliis precibus ac ptefatibiiibus slylus et seti-
tentiaecum aliis cerlis Leonis operibus eoncinuiit; 2* qnia Nestorii et Elilychelis liaeresesimpugnaiiliir, qiias
idem pontifex perslrinxit; 3° quia ibidem de Manichaeisagiiur ad satiaiii inenieni reVocMis,aut Roma pulsis,
, uti sub Leone contigit; 4° quia conlutantur Pelagianorum errores Cifca peccaiuni ofiginale, et cifea iieces-
siialem divinaegratise, conlra quos S. pontifex scripsil; 5" quia indicantuf Hiiniibfilm iffuplio,-Yaiidalica
incursio, lirbis depopulaiio, aliaque facta, quaj in Leonis poniificatum iiiciderunt. Oinitlinius iiuiic, ex his
nonnulla ad aliorum pontificum aetatem posse feferfi. Haccenim omnia, etiahisi Lfeoiiicoiigfnere trbdaritiif^
id uuum prpbant, hune ponlificem auctorem fuisse earum precum et pfaefaiionum in quibus fes eju»rtibdi
designantur. Num vero idem pontifex pr&tef has lucubfationes idlilm Sacranientafiuhi eoiiegerit atqbe di-
gesserit» ex his rationibUscerto concludi iiequit : aliiis eiiiin Sacfaihentafii aufctbfsSu cbilectbf esse pbtuif,
qui Leoninas ejusiriodi preces ac prsGFationescoeteris insefiiefit; Sic hdh paiiba Lebriiha iegiiriiiir ihseftd
etiam in Sacramentario Gelasiano; nec idcirco S. Leo ejus auctor traduci potest. Aliud nimirum est, Leonem
plurium precum auctorem esse, quae ih aliquo Saeramentario describunluf; aliud vefb eiim esse auetofem
ipsius Sacramentafii, in quo*plures divefsorum ponlificuhi preces coliectse'et iri bfdiiiem disposilse fuerint.
15 ,-PRiEFATtt). m
Ad baecaccedit, iioniiulla in noslro Saerameniario invenifi, quae Leonis sevoposleriora sunt, uti oratio pro
Simplicio papa Leonis et Hilari successofe* et.mentio dedicaiionis basilieaeS. Slephani, quani ab eodem
Simplieio peracibm suo loco aniiotabiriius. Adde Missam in vigilia Pentecosles cum jejunio, quod Leonis
sftLaieniignafSsse probare Videirir ejusdeni sefmo 4, de jejunio Peiitecostes) seu quatiior temporttni post
'
Peiiieeiisien, ubi fuinquaginta diebus a Paseha ad Pentecosten in Amtuia pfmeipumfestivimis exaitis^ wdfe-
ijmiornih fmediu WeumMuiit tradehs-, iriiegrbs illos quiiiquaginta dies jejunio experies palatn signilk-at.
Neqiie VfefbMc irilelligertuuiii6st exlrabfdiiiaHuhi aliquofl jejuniuma Leohe indiclum. Gurii enim jejuniutn
ejusiiibfli fuiufurii teriiptts iibn bbligafet, Missa hbSc insefla inofifuissfetSacramentariOs quod ad usiim fiiturt
tenipofis ebmpseiuro siu Pbtiiis dieendum esset, Leoriem sub finem poniificatus hoe jejiinium irisiituisse ;
sferriibnesautfeffi,qiii htie jejuiiium exeludtihtj ad arileriofes annos pErtinere-.Yelaiei possel, nanc'Missani,
"siciitet Oraiibiiehi pfb Siiiiplicib, et Missani iri dedicatiorifebasilicseS; Stepliahi additariiehta essfej quse L'e'6-
nis SacfairieMarib hbstefilis acfcessefiiiLSed liai fespohsibiies valefent ijuidem aliquid, si hbc Sacfahiefita-
riurii Lebriis eefto esse aiiuhde pfobaiuiii fiiisset; iiti siiniles similiuni ttbjectibivttriisbluliories valent in Sa^-
cfailierttafiis iSelasii et Gfegbfii Magni, quos Sacfanieiiloruhi libfbs liicubfassfealiiihdfc liqUet. Glitti verb
Miquot aniifhia testimttiiia suiipfetafttde Geiasib aiiqueGfegbfio; de Leorie rie iridiciuih quidfeitt;Hoe snrie
argilhrehiuriinfegativuttiest : qtiod etsi ftori mriiluro fieft solfet, ubi afguttiehia pbsitiva et salis pfbbabilia
pfaestbsUni; ubi iahien "afguhientaejusniodi desurii, ribririibdicanivirii liabfet, iit salteiii fea pfobabilis fceffi-
ttido exeiudaluf, de qtia irilhc aginitts. Si sefhib de MaehabaaisL6briis essel, ceftUiii pbsiliViihiargiiriiefitum
babeferiius qub hbc SacfameiiiafiQm ab ebdem pbrilifiee abjudicetut: ibidbiri briirii ejUsiriodi fesihih ribri
legiiuf, qiiod tariieh Leorils ieiate Rbrii;e fielfebfatiimei 60'sefriiorie liaetehus fcfedituriiest. S'ed'tiim' huhc
sefinbrieiiiS. piihtifici perpefaiii attietuhi detekefittlus, et iiicircb itt appbrtdicehi ariiahdafimus j hihii hiiic
elici pblest. Duo vbfb pbsiilVaafgUrii'ehi'anbsirb quideni jiidietb saiis cOnviiicentiariibS affereritiir, qiiie hbh
lahi Lebn'e'iiiijuain aliufii queiiivis Rbnianum pbntiflcem Spsiiis SScrahieritafii auCtoferiitsclriaunf;
?VPfbbabiiius fibbis est iioc SacfahieritafiUtti iibri fuisse fcbftipaciUniab iill&Roniahb pbiilififcepubliea sal-
teiri auctbritate in usuhi Romaftse Ecclesise, sed pfivati aiieujus hflmirijsfetUiii essfe/qui ijriascunique ihveiiit
preces ei pisefaiioiies a Rbmariis pbritificibus ac pfisseftirii a S. Lebrie divefsb leriipfe 'sfcfipras;bfdifie ribri
satis idoneo cbllfegit,et fetulil tri eodifceffiqui publifcbusui iion fuit. Duseiil id ratibneS hbs riiovefit: pfinia
memoraturii Gelasii decretrihi. Si ehiiii a Leohe vel alib pbnlifice hbfcSafcfaiiielitafiUriicbllefciUhlfUisset-,iet
pubiica auetoriiaie ih Rbmaria Ecclesia reeepiuiii, quohibdo Geiksius lifefeticis •vefteie polriissei bpihionefti
de diverso tenipofe riiaftyrii apbstoibfttin Petfi et Pauli, qiiam eideitt Sacfamentafib a Lebrifeaut alio pfOxi-
niiofi praidecessofe suo insefiam, et ih Rbfliana Efcfclesiausque ad suurii tfeiiipusreceptarii ignbfafe rioh p6'
ierat? Sivero auclordicaluf pfivatus aiiqriis posi Leoriem vel suli ipsaGelaSii teriibbfa,ilaUtlibfc Sacfahitftta-
rium in usu ftomanse Ecclesise hon fuerit, riihil difficile bccurfit. Etsi ettirii fea Missa in ipsb ilisefta, quae
memoratam sententiam cbniinet, ab aiiquo velustibfi jraritifice blirii pfbdiefit, id tariifeiiiaterfe pbtuit Gela-
sium, sifcut eumdem latuit, Prudentium aliosque calliolicos scriplbrfes feani bpiniohbm ruisse sfebutbs,ut rie
hsereticis vertenda fuerit.
8. Altera ratio manifeslior est. Magna scilicet precum et Missarum cbiigefies, eaqufevalde pfeftUrbata et
pluribus in locis defectuosa, privato quidein horiiini, qtti proprio studlo quseciiriiqtteiiivehit fcbiligat, cbii-
venire potest: de sunimo aulem pontifice, qui pubiica auctoritale in solefririibfUnipfeeUm USUnifcbdiceni
Sacramentorum compingat ac servandum proponat, est omnino infcfedibiiis. Estb muitofuhi aUctbrUirisifit
Missaein hoc cpdice collecl33, quae idcirco divfersumslylum, et diversos cliafaetfefes fexiiibferit,fchmlariiea
unus sit coliector, si is fuisset summus aliquis pontifex, qui diversas Missas fetulissei iii cbdicem, Ut Usui
publicarum precum diebus solemnibus inservirent, primum quovis nifehsfeMissas desfcfipsisSetsarifctbfUhi,
qui in ftomana Ecciesia solemni festo colerentuf. Dein in quavis MissatffesSalffehiorationes et iMfn "pfsefa-
Uonfenieliam posuisset. libicumque vero coliocasset Missas commuhfes, illas siiilul jjunxissbt, ftfefcaliis atqufe
aliis Missisintersecasset. Uic enim ejusmodi libroruni, cum in publieum ttsutaitidttriiiif, fiftis esi ut quseMissaa
pfbprise qubvis riiense ac die feslo dicendae sjnt, suo Ioco faciie Occuffartt; feafeqiife siril iiite|V'a3fcuriisuis pfe-
cibiis el pfaefatibnibus; Missseautem commiihes cerio locb siinill iiiVenifi ac rep&li qheaht, Firige anihib
queiricufriqufefeiiahiftiinus pefilurii fcoliefctbffehi,qui Sacfariierilafiuirtpiiblico UsUadliibehdufii^ibi prbpofiati
iiuiifcpfofeclb bfdihefri afcliietiiodtim silii pfsefcijiiieobsefvandum ac seqUendutti intelligeL Equidem Safcra-
nieiiiafia qUcea saiictis pofitirifcibus'Gelasib fetGWgofibdigesta siiht iii Romaiise Efcfclesiiie ttsum, honc ordi*
nem et.melhodum prseferuni; el simililer.alia quaealiis Ecclesiis usui fuere. In nostro auteni Safcfaiiftiilari»
Missas qua&ipIUfiUni saneibiuhi qiii vfelbiirii itt R.o'riiaiiaECciesia Cefto ffestbcblebahtur, Ut fexBufcheriifca-
taib"gbliquet, ffusifa feqiiiffes. Qubfufiidam vfefbfesta notantiir !n titulis; at Mifesse oiniitUBWf,iii videffcest
mehsibiiisJulii alqhe Deefeinbfis.ih nori paUfcisMissis bratibrtes desunt riiaxinie riefcfessafiae, Cx-.gf. Sfecffeta,
vel Pbstfcbnimuhio,et hbnhumqiiairiutraeqiie, siveetiani oralib pfiftia. Ift aliis pfsefaiiorifesduse VCltffescofi-
jiiiiguntur sirte oratibhibus Postcoriimiiiiib, vfeletiam absque ulia bfatibfte. Missi»ebriihiurieside iiiriftyfibiis
disifahuhtuf in fnetfses tfes , Apfilem, JuiiUtiiel Augustum. In Aprili autfehi, ubi pluffesCbllfectasiftvehifcsi
Jiissis coiiimunibus dfcpluHbus maftyribus riUiu. 6 praeittittitur ofatio S. Tiburtii, eujus iesiivitas ad Angii-
15 PRjEFATlO. 16
ttum pertiriet; inserunlur vero num. 9 el 10 duaeMisssede co.rifessoribus;num. 20 oratio Secreta de S. Lau-
renlio, et Missa cohiniunis pro conversione peccalorum ; num. 29 Missa communis de apostolis, et num. 34
Missa in dedicalibne basilicaeS. Petri. Quid dealiis defeciibus apublico libro nimium abhorrentibus dica-
mus?Merise Maioin Missa Pentecostes ascendentibusa fonte bratio Hanc igitur oblalionemperperam praemit-
tilur orationi Communicantes;Missis injejunio quarii mensisinserunlur duaeMissaein DominicumPentecoslen,
quae praeraitti debebant; sicut e contra in Novenibri Missamde vigilia S. Andreaepraeceduntduae de Natali
ejusdem apostoli, et in Decembri Missam vigiliaeNatalis Christi num. 5 descriptam praeeunt quatuor Missae
diei Natalis, quaeerantpostponendae. Nulla autem evidentior perturbatio quam mensibus Auguslo et Septem-
bri. Quarlbnonas Augusti Natale S. Slephani in cmmeterioCallisti via Appia. Subjiciunlur vero Missaede S.
Stepliano protomarlyre, cujus tamen natalem diem Romsecelebratum fuisse non iv nonas liujus mensis, sed
die 26 Decembris post solemnitatem Nalalis Domini ipsa praefatio MiSsaeseptimae declarat his verbis: Et ideo
nalivilatem Filii tui merilo prm cmleris passionis sumfestivitate subsequitur. Quod si dedicatio basilicseS. Ste-
phani in diem iv nonas forlassis incidit, de qua in Missaix sermo est, perperam in litulo notatum fuit Natale
S. Slephani, elc, quod emorlualem diem signat; et perperam etiam natalilii diei Missaein Decembri collo-
candse, hic primo loco descriplae fuerunt'. Conferannotationem laudato litulo subjectam. DuaeMissaepraeterea
habentur in vigilia S. Laurentii; sed alia num. 1 praemiltilur quidem ejus festo, alia vero num. 12 poslponi-
tur. Missaehujus mensis proprise de SS. Felice et Adaucto subjiciunlur aliaecommunes de pluribus martyri-
Jbus; et in septima inseritur praefatio de apostolis. Mense autem Septembri die 14 Missis de SS. Corneliio et
Cypriano intrusa est praetatio de S. Eupbemia, cujus Missseduae postea suo loco describunlur die 16. In eo-
demmense, cui competit Admonitiojejunii mensjsseptimi, nonsolum num. 8 habetur Invitalio plebis injejuuio
mensisdecimi, sed Missaeetiam aliquot hujus jejutiii ac mensis propriae exhibentur, et aliae deinceps suo loco
ponunlur mense Decembri. Non multum movemur Missis communibus de Natali episcoporum Decembri
affictis, quibus num. 7 una Missa inserta est.cum oratione consecrationis episcopi paschali tempore peractae•
sicut eliam mense Octobri inter oraliones communes pro diversis causis num. 3 legitur oralio propria tempo-
ris paschalis, et num. 6 prsefatio et oratio in die Resurrectionis Dpmini. Non multum, inquam, movemur:
haecenim non ad mensem, sed ad communes sui cnjusquetituli Missasreferenda sunt, in quibus omnes Missae
ac qrationes ejusdem tituli, licet paschali tempore fecitandse, aequum locum habere queunt,cum aliquod
ejusmodi officiumin paschale tempus incidat. Illudpotiusmovet, cumtituli Missis praefixi, soli primae ora-
tioni nonnumquam congruunt, non vero aliis orationibus aut Missis quse subjiciuntur, tametsi inscriptionem
liabeant; Itemalia; ac si ad eumdem tilulum omnespertineant. Yide mense Julio sub initium titulum Inje-
junio, Seplembri num. 8, tilulum pro episcopoofferendnm,et Octobri Missam, cui titulus de Siccitate. In Mis-
sis pro defunctis, quse menseOctobri describuntur, est Missa S. Silvestri, cujus tertia oratio est pro papa
Simplicio. Duse hic Missaein unam confusaevidenlur. Non inficiamur unum vel alterura faciliorem defectum
in aliis qupque antiquis Sacramentariis inveniri; aliquid etiam posse amanuensis potius oscitantiae quam au-
ctori attribui. At defectus tot ac tantos, tanlamque perturbationem in universo Sacramentario patentem, quae
uni collectori potest ascribi, quis Sacramentario adjudicet, quod ab aliquosummo ponlifice compactum et
publica auctoritate edilum sit in quotidianum RomanaeEcclesiaeusum? Quin ex collectione tam imperfecta
atque conlusa nonsolum privati hominis sludium detegitur, sed prima eliam ipsius manus, qua privato con-
silio quaecumqueinvenit colligens, non mullum ordinis, nullam usus publici curam ac solliciludinem habuit;
qui tamen ipse, si opus voluisset vulgare, ut publico usui esset, nihil ambigimus quin secundis curis in aptio-
rem saltem ordinem revocasset.
9. Ex hoc autem ordine perturbato, quo praesertim alieno loco qusedam Missaeinseruntur, et quo Missae
communes nulli inensi perse alligatae, huic yel illi mensi affictaesunt, illud maxime animadvertendum col-
ligimus, haud recte inferri posse aliquod festum nbn satis nolum eo mense celebratum fuisse, in quo ejus
Missa describilur; Sic ex Missa i» Dedicatione basilicae S. Petri inler communes recensita mense Aprili,
minus tute inferretur aliquod S. Petri festum aut dedicalionem ipsius Basilicaehoc mense fuisse peraclam;
sicut omnino perperam celebratum diceretur festum S. Slephani mense Augusto, eo quod Missae hujus festi
lioc mense profernntur. Idem dicendum est de Missain die jejunii, quae in festo alicujus martyris notalur
mense Julio. Haeccommunis est Missa, eo die adhibenda quo jejunium cum martyris festo concurrat. Simile
quidpiam est de Missis vel orationibus descriplis mense Aprili, quibus S. Tiburtii aut S. Gregorii martyris??
nomen inseritur; sunt enim Missse,non hujus mensis propriae, sed inter communes de marlyribus hoc
mense collectas.
10. Haec porro ipsa insignis Missarum et orationum confusio primam Romani Sacramentarii imaginem in
nostro codice exhibitam palam ostendit. Si enim aliquod antiquius Sacrarnentarium usu Romanae Ecclesiae
receptum prae oculis collectoris fuisset, is profecto ex ipsius ordine ae methodo, si non omnes, saltem plu-
res defectus declinasset. Ita ejusmodi perturbatio, quae huic collectioni nonnihilum videlur detrahere, ipsius
antiquitatem demonstrans, in non exiguam ejusdem commendalionem redit. Hinc aulem sequitur primum
Sacram«ntarium pubiico RomanaeEcclesise usui propositum esse Gelasianum, quod sane aequissimumordi-
nem prsefert. Nostrum vero anteriorem quidem, sed privatam cujuspiam collectionem esse, quse publico-
1T PILEFATIQ. 18
usui non fuit. Et si quidem Simplicii papm iiomen pro Silveslri in Missa ante laudata posterioris librarii hal-
iucinatione haudquaquam ir»epsit, post Simplicium papam haec collectio cbmpacta fuit sub Felice III vel
initio poniificalus Gelasii: additamentum enim posterius, quod in hac Missa nonnulli suspicati sunt, sola
Sacramentaria publica, cum ad usum Ecclesiarum deinceps exscribuntur, recipere solent.
11. Nequevero ex eo quod hic codex a privato homine absque exquisito ordine digestus, in Romanae
Ecclesise usu non fuit, minus aestimari debet, vel hujus EcclesiaeSacramentarium appellari nequit. Ftomanse
enim EcclesiaeSacramentarium est quod liturgica ejus documenta, quae anle Gelasium diversis temporibus
usui fuere, in unum corpus collecla compiectitur : eo autem est aestimabilius prae caeteris, quanto et plura
et veiusliora hujusmodi monumenta ad priscam disciplinam cognoscendam, et adcalholicam fidenTconfir-
mandam utilia nobis conservavit, quae in aliis Sacramentariis frustra requiras. Haec fusius praefanda fuere
ad consliluendum nostri Sacramentarii auctorem ac tempus, ex quibus ipsius etiam praestantiam satis
agnovimus.
12. Nunc ut aliquid ad vetustiorem liturgiam Romanam illuslrandam afferatur, nonnulla ex nostro eodico
colligi posse credimus. Si hsec Sacramentarii Roriiani prima et privata colleclio fuit, ut antea vidimus, pa-
lam fit nullum publicum Sacramentarium, quod sfcilicettotius auni ac omniura festorum Romanae Ecclesise
Missas certo ordine digesias aique collectas exhiberet, exstitisse saeculov. Nemo certe probarit contrarium,
nec quisquam haclenus invenit aliquid anterius Sacramentario Geiasiano, quod in usum publicum editum
fuisse liquet. Solum Canonem, et solemniores aliquot preces, ac certas precum formulas, et quemdam ora-
tionum ordinem, nimirum initio Missae, anteCanonem, et post communionem, antiquissimis quoque tempo-
ribus inductum ac receptum fuisse, ex aliquot pervetuslis Patribus didicimus : num vero hse, vel illse ora-
tiones ac Praefationes cuique festo essent ascriptae, ut apud Gelasium leguntuf, quis probare queal? Nonnul-
las quidem Missas quorumdam feslorum proprias, quae solemniori celebritale in Romana Ecclesia perage-
bantur, ante Gelasium fuisse lucubratas ex nostro codice manifestum est. At has ipsas non fuisse in uno
libro collectas atque digestas, Missae ex. gr. S. Stephani evidenter ostendunt. Si enim hse ante nostrum
collectorem relatse fuissent in codicem ad liturgiae publicae usum, idem collector ex hoc publico et magis
obvio codice eas uiique descripsisset mense Decembri, quo S. Stephani festum celebrabatur. Solutas igilur
et separatas eas noster collector invenit, ac propterea nil mirum si in tanta confusione plurium Missarum
primis curis exactum ofdinem servare sempef non potuit. Forle etiam ex variis tabulariis eas sumpsit, ac in
uniiiiicodicem non solum Missas inlegras, sed partes eiiam, quascumque invenit, referre, el ita primum
Sacramentarii exemplum compingere studuit. Hinc intelligitur cur plures Missas imperfectas dederit, id est
vel Praefationessolas sine orationibus, vel orationes sine Praefatione, vel uaam oralionem tanlum, etc. Non
semper enim integrae Missaelucubratae fuerunt de novo ; sed nonnumquam solae Preefationes vel orationcs,
quibus etsi nihil dubii est quin in celebranda Missa alise necessarise partes vel ex communibus vel ex antea
usitatis precibus additae fuerint, earum tamen manuscriptum exemplum separatum a caeteris inventum fuit.
Hinc eiiam cognoscilur cur aliquse orationes aut Praefationes in nostro codice repetantur : quia nimirum
novae alicui orationi aut Praefaiioni ad integram missam perficiendam aliquando adjecta fuerunt caetera ex
communibus, aut antea usitatis, quac idcirco a diligenti noslro exscriptore repetita inveniuntur.
13. Cum nullas in hoc Sacramentario Missas proprias reperiamus Dominicarum post Pascha, post Pente-
costen vel Adventus, satis probabile est nondurri eum ordinem Missarum dominicalium fuisse prsestitntum,
flui in posleriorihus Sacramentariis deprehenditur. Hac autem in re illud praecipue observavimus, nostri Sa-
cramentarii tempore orationes et preces in Dominicis post Pentecosten sumptas fuisse ex communibus de
sacrifieio Missae, aut pro variis causis atque necessitatibus, prout cujusque arbitrio magis placeret. Ex
his aliquot Collectsein Sacramentario Gelasiilibro tertio sub titulo pro Dominicis diebus, ita ut MissaeDomi-
. nicarum, quse Missa-propria carerent, ex his sumendae essent. Tandem in Sacfamentario Gregoriano sua
cuique DbminicaeMissa propria assignata legilur. Id tamen num Gregorio tribuendum sit, an ejus Sacra-
m.entario posterius accesserit, uonnihil ambigimus. Si enim hujus institulionis ac melhodi auctor fuisset S.
Gregorius, quavis Dominica post Pentecosten esedem orationes et Praefationes in omnibus ejus codicibus
invenirentur. At aliquot Domifticarum preees diverSaesunt in mss. diversis Muratorii atque Menardi, sicut
etiam in Missali Romano. Aliquot exempla in annotationibus adnostrum Sacramentarium indicavimus. Con-
fer praesertim Missam xxxm intfer communes mensis Julii, cujus prima oraiio iu Sacramentario Gelasii ie-
giturlib. ni, n.9, pro diebus Dominicis, in Gregorianis autem MuratoriiDomioica xiv post Pentecosten, apud
Menardum vero Dominica xv, ac in MissaJiRomano Dominica xm, et hanc diversam numerorum ratiotiem
- ex aliis exemplis constantem agnovimus. Quoad Missas de sanctis, paucorum martyrum Missse propriae iu
noslro codice leguntur. Quoad alios adhibebantur communes. Hinc plures Missaecommunes de marlyribus
in nostro Sacramentario occurrunt, in quibus duaeorationes vel tres alioquin communes proprium marty-
ris nomen, Agapiti, ex. gr., Gregorii, etc, praeferunl. Inler quamplures Missas de martyribus perpaucs le-
gunturde simplicibus confessoribiis, eo quod illi persecutionum tempore frequentiores et notiores fuerunt.
Nullse sunt apostolorum Missaepropri:ie nisi sanctorum Petri et Pauli, S. Andreae et S. Joan. Evangelist;».
Cnm vero inveniatur Missa de omnibus apostolis infra octavam SS. Pelri el Pauli, num peculiaria aliorum
W PRJEFATIO, 26.
appsiplprum fe|ta Rpmneper lioc tempus non ceJebrarenlur, sed eo die coiiimunjs eqrum memoria fieret, an
yer-o.sup cujusqufefestq Missa,suraeretur ex cqminunibuSj aliprum judicium sit.
1|. E.x npstrp Sacrarnentario eljam .discim.u,squani velusiam origineni habeant plerae.queora,tiones, et
praefationesnonnullig, qnae non solurriin.Gelasiano et Gregpriang cpdicibus, veru.metiam in Romano Missali
cqnlinenluiy Has in. anno(alionibus ind.icabiintis. Copfereuiibus verp siiigulas apparebii, quatenus leviores
quasdani vocnmniutatipnesaliquaecratioi.ies rpceperinl, et quqinoilo nonnumquara expluri.bus praefationibus
in upp Sacr.anien.larioexhibilis, aliqu.piseiileuiiis ac verbis li.incet liinc excerptis et eolligaiis, nonn.ull^ Mis-
sajisi prgefatjpiiespoaluerint, Un.um hi.c ftseniplui.ilquoad pr<ef;uipnespro.ferimus. Pracfaiio de Ascen.sipne
Doiiiini, qupe in Missali Ro.ma.iipet G.rfegbfiaiioes.t eadeni, ex parliciilis duarum praefationuni nost.ri Sacra-
mentarii cbmpacta fuit. Yerba enini, Qui p,qsiresut;re.ctiqnem. suatn omnibusdiscipulissuis mqnifestusappqruit,
el ipsis ceriientibusestelevatusin,cmlym, inveiiiiinUirinPra3fal.ip.11e prinia nostri codicis; illa vero, Vlnos D,i-
vinitatis suwtribueretesse participes,leguntur in secunda. Aliud exemplumquoad oraliones et vocum levissinias
mutationes damus. (Jratjo ilJa H0nian.iMigsalisd.i.esabbati ppsiDoniinicam ry 'Qiiadragesimae,quseincipit
Tuanos, iri npslrq Sacramentarip o,ccurrif piense Septembri.inier cpmmunes, § 3,9, n. 12, ubi verba, Qpera-
tiones sum perficiantnqs pqcatos, yei, ulincpcld,. Gregpriapis, plqcitos, in laudato Missali sic niutata fueruni:
Qperatione sud tibi placilqs esse perficijqnt,Alia^siriM.Ii.a
alus.copferenda relinquimus.
15. Multa norro in hac prajsianiissimp ac vc.tustissimp Sacramentarip occu.rrunt ad cathqlica dpgniata
contra nbvitips errorCs confirmanda.,et ad disciplinam aiitiquipru.m,lempo.rumcpgnps.cendam utilja, qu.se
cuni ad posteriofa addilamenia ab, hpc cpdice aliena referri nequeant, a,recenlipribus liaereli.cis.eononiino
eludi non pptefunt, quo. alibrum Sacramentariprum auctorilatem extenuare nituniiir. Quod si priscoruni
Patruni tesiinipnia pltirimi fiun.t,quauti facienda erun.t illa hujus Sacrameniarii, qupd non upius autalterius
sancii Patris, sed sumnionurt anliquissimpruroqiie ppntificum, alque Ecclesise principalis doctrinam ac dir
sciplinam in publteis. ofliciis proppiitam alque expressam exjiibet? Npnnulla Je?u Christi Diviriitaiem, quae-
dam realem ejus pracsentianiin EiicharistLa,plura de sanctorum eultii et invocatione, de ipsorum cuiri mar-
tyrum tum confesspruni gloria.decuUu sacrarum. rpUqu.iarum,de necessifate et efficienliagratiae, de peccaio
originali, de jejiipiorum uliliiate, depraestaiitia vpti epniinentia?, de benedictione iiuptiarum, de suffragiis
defunclOrum,de rpagnQnumerQ martyrum, de episcpporum eminenlia, de suprfeniaRomanorum pontificiini
auclornale, aiiaque dp aliis dpgmatibus teslimpnia singylis prpne l.ineis in oculos incurrent. Antiquitaiem
jejunii cutll vigiliaanlp appstploriiin festa, ex tertia, Missa in fcsto S. Andreaecolligere licet. Ritum velaiionis
.spoiisorutri in benedi.ctipiienuptiaruni, lacsis etmellig yeterem usum in baptismb, ecclesiarum dedicaiionem,
celebralionem sacrificii in coemeteriis nis.ftyrum, et alia velusiioiis disciplinae quisque deteget. Si primi
quaterniones codices, qui.aJaiiuario ad. ini.tium Aprilis solpiniiiores Epiphajniae,Qiiadragesiniae,etPaschalis
Missas compleetebiiiiitur,injuria tempprum npij intercidissetil, niullp plura invenire liceret.
. 16. Reliquum est ut dp ipsp m£inii|criptpquaedam pecu.liaria dicamus, In hoc duplex numerorum series
noialuf. Alii eninf numeri signantur in margine, alii yerp contextui iiiseruntur. Numeri in margine descfipti,
ab initio Sacramferttajriiad fineni usquecpniipua sueeessioiie prpduciintur; tolinsque o.peris pariitionem ac
praecipiioru(ricapiium spu tUuIprum diversiiai^ni designsnt. Primus numerus pb defectum aliqiiot foliorum
•est ix iiiitio rfte(\sisM?|ii,cui praecpdyrttplures njissrie.mensiAprili insertae, qusead numerum vm pertinere
noscuritur; postre/mtt.syerp, qui desinit in fine. Decembris, est numerus XLIII. Hos^numerosa Muratorio
omissos nps sup Ifico, qpeni in,cpdicp p.Uiiiipnt,referp.musin margine.Alii numeri, qui inseruntur contextui,
-•Missarumnuinerum atc (JiyisiQp,emsub qu,Qvistilulp f§rp indigiiant; ita tamen uicolleeior non adniodum ac-
curaius duasftoniiurpqu.aroMjSSas, djstinguere. pb.litus,s.u.bunicp numerp cpllpcarit. Dein pluribus in iocis
variantes lectionesiextui iii.seruutur, pjeriimque sine distincliofte ulla; plerumque,inquam, aliquaftdb eftirii
praemiuitursignum vatiaplis. ajiier. Has ^u.iem ya.riseleclipnes e. dryersis ejusdem MissaeexempTaribiis?'quse
in cbllectoris ni.aims,yener-i!^, prpdlre yideiitur ; saepius,enini sunt ejusnipdi ut npn ab ^maiiufensiiimbsci-
, tantia vel arhitrip p.e.ndea.nt,sed ab, ijs prp.fectasnoseaniur, qui eanidem pralionem vel praefaiioiiemiri sacro
minisleiio repetiluri, altquid muiar^:voluerunl, Quapdanitantjeni Ipca va.lde luxata sunl. P. Blaftcliiniussae-
pius ex eonjeetura coiigruenies,emendatioiies in npta.tiQ.nibusproposujt. Has npn raro Muraiorius rfeCepit,
-actexluiins.eri.iiij pecleeiipnenxcqdjcj^
-
quas ipse Blaoeli.iiiiusposteripriljus:cujis.; reiraptavit in fpliis Sacranieniario prsefixis, quae Muratorii dili-
gentiam praeteriere. NbSsemp.e>l§C;ijqn,em nianusqripti v#) prpfpremus in te^tu, yel in arinolationibusexhi-
; bebimus, paucislocis.exceptis, ub,tmanifgstqs libfarii Japsus deprehenditur. ,
21 LIBER SACUAMENTORUMECCLESIJE,-ROMANiE. , 92

LIBER

SACRAIHIMIJM ROMANI IGGHSIl


OMNIUMVETUSTISSIMUS
o
S. LEONI PAPiE m VULGATIS TRIBUTUS

1 MENSE APRILI. A tribuelargitatem, ut mandata tua, le operanle, se-


clarites, et cpnsolalionem vitse praesenlis accipiant,
et futura gaudia comprebendant. Per, etc.
........... ut libi gratse sint VII. Itemalia. — Praesta nobis., Dornirie, miseri-
pro marlyrum festivitate sanctorum, et nobis confer cordiam tuam, sanclorum tuorum suffragiis iriiplpra-
rantiuae propitialionis auxilium. Per, etc. tam, et quos intercessores nostrps esse tribuisfi, fac
2 ^ere dignuni. Tilii enim festiva solemnitasagi- eos etmajestalem tuani jugiter exprare, et salutaria
lur, libi dies sacrata celebralur, quam beaii (Al. impetrare pro nobis. Per, 'etc.
sancti) a Tiburtii marlyris tui sanguis in veritalis Deus, qui nos idoneos non esse perspiciens ad
tuae lesiificaiione profusus, magnifico nominis tui magnificentiam luam, sicut dignum est, exorandam,
honore signavit. Et ideo cum angelis, etc. eorum nobis qui tibi placuerunt praesidia contulisti ;
Vere dignum. t> Tuas eiiim, Domine, virtutes^ praesla ut eorum precibus adjuvemur, quorum provi-
luasque victorias admiramur, quoties 3 in Ecclesia disti nobis miseralus auxilium. Per, etc.
tua liorum dierum festa celebraritur, quos insignes Exaudi, c Domine,populum tuum cum sanctofum
confessorum tuorum et marlyrum palmae ad peren- luorum lihi patrocinio supplicaritem, fet temporalis
hem memoriam, solemnemque Iaetiiiamfidelibus po- '.B vitae iios tribue pace gaudere, et aelernae reperire
pulis sacraverunt. Per, etc. subsidium. Per, etc.
Quos donis coeleslibus satias, Domine, defende Adesto, Deus noster, famulis tuis, et oblationes
praesidiis, ut noxiisomnibus expediii, post salula)... nostras sanciofum tuoruin placationiluis propiliatus
tua loto corde curramus. Per, ete. intende; ut quod noslra fiducia non meretur, pia sup-
se tuse, quacsumus, Domine, supplicibus luis plica.tioreddat acceplum. Per, elc.

? Haec praefatio nen est propria S, Tiliurtii, sed appellant, Bibliothoparii (eslinionium, cum dediea-
sumpta ex cnmmunibus de SS. mariyribus, inler tionem veterisPanlliei in ecclesjam S.Mariae ad M.ar-
quas inferius legilur num. 5S. Eadem rursus descri- tyres, qua boc festum insiiiulum tradilur, Bonifacio
bitnridibus Augusti pro die festo S. Hippolyti rinm. IV atiribuit. Sed prseierquam qnod cum Anastasio
1. Uirobiqne autem numerus pluralis in. singularera cpncinit Paulus Diaconiis lib, iv Uist. Langobar. c.
niulalus est inserlo nomitiemnrtyris. Sancioruin Ti- 57, etlib. v, c. II, hoc dedieationis festum n,on
bnriii simul et Yaleriani nataie celebratnr xvm kil. Aprili mense, sed Maioassignaiur in pmnibus lilur-
Maii in Sacramentario S. Gregorii. Hic de solo S. Ti- gicis libiis, qui ejusdem memoriam praeferunt. In
burtio, de qub item solo est etiam in eodeni Grego- Gelasiano auiem deest; siout etin nonnullis sincerio-
riano Sacrameniario el in.Gelasiano in idus.Augusti : rihus codd, Sacra.tnentnriiGregoriani, eo qpod postp-
unde Tiiiuriius, qui sohis a nosifo coileclbre liicpo- riPrsitejiisinslituiio. Quod si exsialin aliis inss. Gre-
fiitur, diversus est ab illo qui ufta euin Yaleriano .-,
' gorianisposierioriadditamenloascribeudumesf. Gurii
mense Aprili colitur; nec ideirco inserla fnit ojus " porroin noslro coiiioe-Misscede Martyribus mense
prapfaiiohuic mensi, qpod ipsius festuiii ad Aprjlem ApriJiex epllector.isarbilriojns.ertae,cpiiiiimnes sunt;
pertiueret; sed quia in hoc riiense piures comiriuiies tum vero instiliitioiiem fesii ompiiim'sani-torum iiihil
MisSiiB de mariyribiiS colleciac fuerunt; iiiler quas- inipsissnbitidicat. Hdrumquitiiimdieruriifestacelebfari
una Tiburtii iionien in praefatione inserium exliibet. tradiintur, qnibus confessores el martyres palmas
Similiier panlo po-t num. 20 in alia communi Missa ' obtinnerunt, sed ipsa S. Tiburtii eoniriieinoialio in
de pluribus jnariyribus Aprili quoque ni.ensi.inseria atue.riori praef^iionerecepta, lianc forniulam non pro-
oratio legitur S. Laureniii nonien praeferens, ptijns priani fesii omnium sanetorum, setl comniuneiii: si-
lamen feslum ineiinidem Aiigustum mensnm irtcidit, gnificat; acpropierea eadem repeiita legitur iium. 7
et aliquot propfias Missasin hoc ipso Sacrameniario et 58. Ad commuoes ilem Missasde pluri.bus niarty-
cxhihei. Yoces beati, sancti, quarumaltera abundat,- ribus aliae formtilaeperiinent, quas Acamius ingerit;
et alioe simdes frcquenier textui in^ertae, varianles ut ne ex iis peculiare festum omniuni sanciorum in
videntur, quas colleclor in diversis ejusdem Missae plures dies prodiiciumelieidebeal. Forte quaedairiex
exempl.iribusinvenii, vel e margine unius exempli in liis Missis in ccemeleriis olim dicebanlur in menio-
textum tradnxit. riam martyrum qui ibidem erant lumulatij cum sin-
1 Ex lioc loco el ex aliis subsequentibus Missisfe- gtilorum ineiiiio fieri non posset.
stum omnium martyrum mense Aprili per plures c Exsiat hiec oratio.in Missali Romano die 19 Jar
dies et cum octava quinto saeculo celebralum piiiat: nuarii in festo SS. Marii, Marthoe, Audifacis, et
Acamius; ac proinde in dubium vocat Anastasii, uti Abachum,
§3 OPERA S. LEONf MAGNOATTRIBUTA 21
Da nobis, Dornine, tuae pietatis effectum, et com- " ler duriora ad tuaeretri-
certamina, fragiles quosque
mendanlibus sanclis tuis, eliam nostra munera pro- bulionis munus invitas. etc.
etc. Per,
pitius intuere. Per, Sumentes pignus ccelestis arcani, et in lerris po-
Vere dignum. Quoniam tui operis tuaequepielatis
sili, jam supernopanesaliati, supplicamus, Domine,
est, quod innumeraesanclorum 4>tuorum multitudini
deprecantibus sanctis tuis, ut quod in nobis myslice
non solum credere iu Filium luiim, Dominum no-
geritur, veraciter impleatur. Per, etc.
strum, sed etiam pro eo pati posse donatum est; ut
et Impelret, quaesumus, Domine, fidelibus tuis auxi-
quos justificabatfides, glorificaret finis. Per, etc. lium oratio justa sanctorum ; et in quorum sunt cele-
Veredignum. Tuas enim, Domine, virtutes, etc, britate devoti, fiant in eorum perpetua sorte parlici-
uti supra a.
pes. Per, elc.
-VIII.Ilem alia. — Propitiare, Domine, supplica- XI. Item alia. — Prosint nobis, Domine, quaesu-
tioriibus nostris, et sanclorum tuorum suffragantibus
mus, tuorum suffragia collata sanctorum; ul qnse
meritis, preces nostras dignanter exaudi. Per, etc. nostris non possumus orationibus oblinere, placen-
Preces nostras, Demine', qUiesumus, propitiatus tium tibi
precibus assequamur. Per, etc.
admitte, et ul digrie tuis famulemur altaribus , san- . Sanclorum, Domine, raartyrum tuorum suppliea-
ctorum tuorum, nps intercessione cuslbdi. Per, etc. " tionibus tribue nos foveri; ut quorum venerabilem
Vere[dignum.Quia tuesgloriosus insanclis luis, (Supple diem) annuo frequentamus obsequio, eorum
quibus et in confessione virlutem, et in passione vi- et intercessionibus cpmmendemuretmeritis. Per, elc.
cloriam contulisli. Propterea cum angelis, etc. . XII. Item alia. — Deus , qui ad deprecandum le
Corporis b sacri et preliosi sanguinis repleti liba- conscientiaenosiraeperspicisnon sufficerefacuJtateni,
mine, quaesumus, Deus noster, ut quod pia devo- cunctos martyres luos fac orare pro nobis, quos di-
tibne gerimus, certa redemptione capiaraus. Per, elc.
— gne pbssis audire. Per, etc.
IX. Iteni alia. Tuere, Dbmine, populum luum, Offerimus tibi, Domine, fidelium tuorum dona so-
et salutaribus praesidiis semper adjulum, beneficiis Jemnia, sanctorum martyrum interventionibus confi-
attolle coritinuis et mentis et corporis. Per, elc. denles; ul quod nos exsequimur minus idonea servi-
Omnipotens sempileme Deus, qui sanctorum luo- tute, illorum potius meritis efficiatur acceptum.
rum nos jnlercessione custodis : praesta ut quorum Per, etc.
fovemur merilis, prohciamus piseconfessionis exem- Vere dignum. Qui sic hostis antiqui machinamenta
plis. Per, etc. destruxit, ut diabolo, queui sua virtute prostraverat,
Supplicalio tibi nostra, Domine, et grata pariler etiam sanctos suos, Spiritu veritalis armatos, redde-
existat oblatio, quae,cum pro sanctorumtuorum com- " ret fortiores, Q ne vel saevitiam metuerent perse-
memoratione defertur, indulgentiam nobis, iisdem quentium, vel de promissae bealiludinis aeiernitate
suffraganlibus, consequatur. Per, etc. dubitarent; quorum gloriam hodiema festivitale re-
Yeredignum. c Qui non solum martyrum, 5 sed colentes, hostias tibi laudis offerimus, cum ange-
etiam confessorum tuorum es virtute mirabilis. Licet lis, etc.
enim illi passione sintclari, qui manifestis acerba Conseculi gratiam muneris sacri, supplices, Do-
supplicia sustinuere tormenlis, eiiam isli tamen oc- mine, te rogamus; ut, implorantibus pro nobis
cultaeproposito castigationis affiicti etcruciati, spiri- sanctis martyribus luis , divinae virtutis .effectum,
talis bbservantiae discipl inis illorum sunt vestigia quem corporaliler sumpsimus,spiritaliter seniiamus,
subsecuti. Per, etc. Per, etc.
X. Item alia. — Hostias, d Domine, luae plebis Prolege, Domine, plebem tuam, cum sanclorum
intende; et quas in honorem sanctorum tuorum de- tuorum patrocinio supplicantem, et in tua pietate
vota concelebrat, proficere sibi sentiat ad medelam. confisam inieriiis exteriusque purifica : ut per haec
Per, etc. quae divino sacrificio gustaverunt, et menlium salu-
Yere dignum. Qui dum confessoreslubs etiam nunc tem mereantur et corporuni. Per, elc.
tanta festivitate glofificas, simul et nullum apud te 5 XIII. ltem alia. —Praetende nobis, Domine, mi-
sanctum propositum doces esse sine praemio, el prae- sericordiamtuam; et sanctos tuos, quorum iios fecisti

a In ms. scilicet haec praefatio integra repetitur, probanl. Peculiares aulem formulae huj*usprefatio-
uti Jegitur in Missa praicedeiiti. Solum hic omitluii- nis, quae rationem quamdam ejusdem cullus praefe-
tur voces confessorum...et. runt, ad primam harum Missaruminslitulionem per-
b Haecoratio habelurin Sacramentario Gregorlano tinere videntur. In Gelasiano Sacramentario lib. 11,
edito a Muraiorie.ex mss. Yat. etOttobon. in Missa ubi Missaecominunes sunt nonde uno, sed de pluri-
Natalis plurimoniiii confessoruni, el in Missali Ro- bus sanctis atque martyribus, ut in hoc nostro, inter
mano in Missa SS. Processi et Martiniani, nec lion has una exslat uum. 74, cujus secunda oratio et mar-
in Missa S. Petri ad Vincula. tyrum el cpnfessorum memoriam concelebrat: Deus,
c Haac legttntur etiam in Missali Gothico edito a qui nos el sanctorum mariyrum solemnitatibus,et con-
Yen. card. Thomasib pag. 528 novissimae editionis fessorum gloria circumddset prolegis, etc.
RomanaeP. Vezzosii, et pag; 644 tom. II Liturghe a Eadem fere esl secunda oratio in Romano Mis-
Muratorii. Haecet sequens praefatiosanctorum etiam, sali inter communes et diversas num. 7 : Pro prm-
quos nunc confessores vocamus, aniiquuni cultum latis et congregationibuseis commims.
"
25 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESI^, ROMANiE. 26
— Praesla, qusesumus, Domine, ut
patrociniis adjuvari, tribue, majestatem tuam jugitei A XVI. ltem alia.
exorare pro nobis. Per, etc. martyrum tuorum jugiter celebremus merilum, quo-
Suscipe, Domine, sacriiicium placationis el laudis, rum continuum sentimus auxilium. Per, etc.
quod nos, intervenientibus sanclis, et perducat ad Sacrificium tibi, Domine, pro sanctorum martyrum
veniam, et in perpetua gratiarum consliluat actione. Nalalitiis immolamus: ut quorum gaudemus praesi-
Per, eic. diis, gleriam frequentemus. Per, etc.
Repleli subslantia reparationis el vitse, quaesumus, Yere dignum. Cognoscimus eteiiim, Domine, san-
Domine Deus nosier, ut per ea quae nobis munera clorum nos martyrum deprecatione muniri; maje-
dignaris praebereccelestia, per haeceadefti tribuasnos statem tuam profusius implorantes, ut et temporali-
inhaerere coelestibus. Per, etc. ter his patrociniis nos foveri, et spiritaliter prsecipias
Proleclor in te speranlium, Deus, salva populum adjuvari. Per, etc.
tutim, tuere, dispone; ut a peccalis liber, ab hoste Da nobis, quaesumus, Domine , ut cum martyrum
securus, in tua semper gratia perseverel. Per, elc. solemnitate sanetorum perpetua tuilione lsetemur.
XIV. Ilem alia.—Propitius esto, Domine, plebi Per, etc.
tuae, et auxilium nobis de sancto celerius fac adesse. Exsultet, Domine, populus Christianus de magno-
Per, elc. B rum Filii tui glorificatione membrorum; et quanto
Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et eminentiora sunt caeteris, tanto magis de eorum
salutaris tui dona concede. Per, etc. culmine inferibra congaudeant. Per, etc.
Lattdis a luse, Domine, hostias immolamus, quibus XVII. Item alia. — Esto propitius, Domine, quae-
nos et praesentibus exui maiis confidimus et fiiluris. sumus , plebi tuae, et suffragantibus sanctis tuis,
Per, etc. tribue nobis veniam peccatorum; concede placatus g
Yere dignum. Majesialem tuam suppliciter expran- et pacem, ut propitius largiaris auxilium. Per, elc.
tes, ne perire patiaris quibus tanta reniedia provi- Suscipe, Domine, qusesumus, preces nostras; et
disli; et collata prassidia, non ad cumulum reis hujus oblaiiouis obsequium, quod in sanctae marly-
damnationis eveniant, sed potius ad effectum salva- ris tuae commemoratione offerimus, ad placationem
lionis accedant. Per, etc. lui nominis copiosa nobis fac provenire clementia ,
Ab omnib nos, Domine, quaesumus, vetuslale pur- et ad gaudium nobis transeat sempiternum.Per, elc.
gatos sacramenti veneranda perceplio in novam con- Yere dignum. Quoniam tu sanctis luis et patien-
ferat creaturam. Per, ete. tiam tolerantiae, et in beati fine certarainis das
Non praejudicel,qusesumus, Domine, fidelibttstuis triumphum. Per, etc.
nostra minus idbnea deprecatio servitutis; sed me- " Sacris reparali mysteriis suppliciter exoramus ut in-
rita nostra praevincens,J Ecclesiam luam sanctifica, tervenientibus sanctis tuis, apprehendaraus f (rebus)
guberna, salva, prosequere; et libi sine cessaiione effectu, quod (actionibus) celebramusaffectu. Per, etc.
devotam perpetua redemptione coiifirma. Per, elc. Creator populi tui, Deus, alque reparator, luere
XV. llem alia. — Exaudi, Dornine, preces no- supplices,tuere miserieordiampostulantes; «utsatis-
stras, et sanctorum marlyrum nos tuere praesidiis. factio pro se intercedente sanctum (illum) et insti-
Per, etc. tulabonarecipiant, etrestauratacustodiant.Per,etc.
Respice, c DPmine , munera quae in sanctorum XVIII. Item alia.—Concede, Domine, pOpuIo tuo
luorum commemoralione deferimus; ut quorura ho- veniam peccatorum , et religionis augmentum, at-
nore sunt grata, corum nobis fiant inlercessionfe per- que ut ei tua dona multiplices, sanctorum martyrum
peiua. Per, etc. tuorum patrocinia fac adesse. Per, etc.
Vere dignum. Te enini laudant et beriedicunt Suscipe, Domine, propitius Eccleske tuae munera,
omnes sancti tui, quibus et in confessione virtutera, et sanctorum precibus nos tuefe , qui tuae justitiae
et in passione victoriam contulisti. Per, etc.' snnt placentes. Per, etc.
Praesta <>,Domine Deus noster, ui quorum nobis Vere dignum. Quia te benedicunt et Jaudant omnes
festivitale votiva sunt sacramenta, eorum salutaria ^ sancii lui, quibus et in confessione virtutem , et in
nobis intercessione reddanlur. Pfer, eic. passione gloriam contulisti. Per, elc.
Tuere, Domine, supplices luos, sustenta fragiles, Sanctorum h precibus, Domine, quaesumus, salus
purga terrenos; et inter e (mortalium) tenebras et mentium praestetur etcorporum; ut doni tui fiat
mortales ambulantes tua semper luee vivifica, atque nobisetbenedictiocopiosa,etlargaproteciio.Per,etc.
a malis omnibus clementer ereptos, ad summa boiia Da auxilium , Domine, quaesumus, majestati tuae
pervenire concede. Per, etc. potestalique subj'ectis, et quidquid suis merilis non
a In MissaliRomano esl oratio secrela Missaecon- e Yox mortalium est varians lectio.
fessoris non pontificis. f Voees rebus et aclionibus sunt variantes textui
b In eodem Missali esi oratio Postcommunioferiae insertae.
i post Pascba, ubi melius transferat pro conferat. s lia liunc locum reslituendum credidit P. Blan-
<=Est secreta in Rom. Missali die 22 Sept. Missae chinius: Vt salisfadione pro se intercedentesanctorum,
SS. Mauritii et sociorum. et institula , elc. Muratorius, ut satisfactione pro ««
d Eadem cst oralio PostcommunioMissaeS. Mar- inlercedente sanctiillius.
lini episcopidie 11 Nov. Jn Missali Romano. b Cod. male, percipienlibus. -
27 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 28
praisumunt, sanetpruni tuorum precibus consequan- AL Rostiam noslram , quaesumus, Dbniine, sancti
iur. Per, etc. Laurentii marlyris tui et cpnfessia veneranda, et
XIX. Item alia,—Adesto a, Dpmine, precibus np- beata ppmmendet pratip. Per, etc.
stris, qrias in sarictorum tuorum commemoratipne Yere dignum. Qui nos per niundi caligines, tam-
deferimus, uj qui nostrae justiiise fiduciam non ha- quani liiminaribus coeli, sanclorum tuorum exeniplis
bemus , eoruni qui tibi placuferunt, meritis adjuve- instituis, et intercessione prosequeris. Per, etc.
mur. Per, etc. - Inter innumera, Doniine, pielatis luae subsidia
Exaudi, Domine Deus rioster, cum sanctorum Jlinc fragilitatem postrani confidinius non relinqiw,
iuorum libi patrocinio snpplicantes; utquorum ce- quia tanla nobis placentium tibi patrocinia sunt
kpramiis triiimpiips, poSsimus relinere cpnstanliam. provisa. Per, etc.
Per, etc. Deus,f errantes in via pesse redire, veritatis lu-
Prsetende nobis, Domine, miseficprdiam 9 tuam, jnen oslendis; da cunctis qui Cbristiana profes-^
cl sanctps luos, quorum nos dedisti patrociniis ad- sione, censentur, et illa respuere quae huic ini-
juvari, tribue majeslatem luam jugiter exorare pro mica sunt nomini , et ea quae siint apla seclari.
nobis. Per, etc. - Per, etc.
Auxiliare, Doniine, fragilitati nostrae, ut tuorum ]B Omnipotens sempiterne Deus, qui tuae JO mensae
inlercessiorte sanciorura non reprobemur merilis, parlicipes a diapolico jubes absiinerc convivio, da,
quos tantis deputare dignaris pffieiis, Per, elc. quacsumus, plebj trtae,ut gustu moniferae prpfaniia-
Tribue, quscsiimus, Dom.ine, donis tuis libera nos Jis abjeclo, puris me.nlibus' ad epujas aeiernsesalulis
ipeiitp servire, ut in.terveniepiihus sanciis tuis, mu- accedanl, Per, etc. , . .
nera quae deferinius, et .lned.ejamnpbis operentur Yere dignum. Cujus Ecclesia sic veris confessori-
et glofiam. Per, etci bus B falsisque permixla nunc agilur, ut tamen et
Yerp digntim.'> Qpia tues gloriosus in omnibus fragilitaiis humanae semper ^avenda mutalio, et
sanctis liris, quibus et in confpssionevirtutem, et m nujlius sit desperanda copversio; quo magis sup-
passipne yictoriain cpriiulisti. Per, elc. pjices le roganius, ut quia sine te non polest soKda
Yere dignnm. c Quoni.am tui pperis tuaeque vir- constare devotio, et firiiiis perseverantiam, et resi-
tutis est quod sanciis tuis non snlum credere in.Fi- pisceniiam Jargiafis infirmis. Per, elc.
lium tuum Dpminuin Jesum Cbristum , sed etiam Da, quaesumus, Domine, populo luo a diabolicis,
prO ep pati posse donatum esl: ut quos juslificabat quibus renunliavit, laqueis abstinere, et loto tibi
iides, glorificaret el finis. Per, etc. cofde prosterni. Per, etc.
a Sacri cprporis et sanguinis pretiosi renovali Ji- lG XXI. Iiem alia.—Majeslati tuae nos, Doraine, mar-
bamine, quaesumus, Domine, clementiam luam, ut tyrum supplicaiio beata conciliei, ut qui incpssabi-
qupd frequenti deyolione gerimus, cprta redemplione liter actibus nostris offendimus, confinuis juslorum
caplamus, Per? ete. precibus expiemur. Per, etc.
Cpnserva , Ppmine, populum tuum ; et quein Grata libi munera uostra sint, Domine, quaetuis
salutaribus praesidiis non dpsinis adjuvare, per- sunt inslitnta prseceptis, et sanctorum festiviias
peluis tripue gaudere beneficiis mentis et corporis, gloriosa commendet; Per,elc.
Per, etc. • Yere dignum. Te in sanctorum luorum confessio-
XX, Item alid, — Sanctorum tuprum , Dpmine, riibus laudaiites ; quorum dum solemoia frequen-
precibus adjuveniur; e et qupd ppssibililas nostra fantur, copiosiora nobis fidei proponuntur exempla;
non obiinet, eprum nobis postulaiipne donpiuf. dunr saepius victoriae revolvuntur, crebriora nobis
Per, elp..,.,.', ministraiitur auxilifi; dum h (multiplicUer) uberius
». Missale Rom. Jianc oralionem praefert die 22 Iiorum conversione preces funduntur. In Sacramen-
Aprilis in feslo SS. Soteris et Caii. lario Gelasiano feria C majnris bebdomadseoraiio
b Similis praifaiio est sapral irt MissaVni. legilur, quae in noslro quoque Sacrameniario, ut
c Haecqtioque piaefalio pauciS mutatis legilur su- p. credimus, iuver.iretur, si pars ad Qnadragesiinani
in Missa vii. ; u poriiriens superesset, quaeque et in Romanum ira-
perius
d Huic affinis es(. oratioMissae yni, ducia, nunc qupqiie eadem dic reciiaiur his verbis :
e Haec oralio iegitur iri Saframenlario Greg. Me- Oremusel pro omnibusepiscopis,presby.te.ris, diaconi-
'
nardi, et in MissalfRorti. die S. Mailliaei,ubi utquod bus, subdiacbnibus, acolythis exorcistis, lectoribus,
melius scribitur. . osttariis;CINFESSORIBUS, virginibus,vidms,et pro omni
f Legendnm cum Sacranienlariis Gelasiano, Gre- populo'sancto Dei:'\l'\c confessores posl onups cleri-
gorianis, el Roniano, qui iiaiic orationeni exbibent corum gradus, et ante virgines ac viduas casiiiatem
Dorninica2 post ofcia\am Paschae, qui crrantibus, ut professas, oaeterosque oinnes laicos recensili, viri
in viam possinlredire. Haecest Missadistincta a pra^- erani, qui etiamsi non esseni in clero, viiam tamen
cedenii pro conversione peccalorum; collecioris osci- contineniem et asceticam profitebantiir, et scqne ac
tantia nunierus distincuis omissus fuit. virgines atqne viiiiiosconiiueiiiiam prdfessa1, mpdiiim
? Gonfessbres falsi, quihic veris permixli in Eccle- quemdam locum ipier clirii-os et laicns obtiueliant.
sia esse dicuniurj non sunt (uinonnemo pulavil) ii Yide de his plura apud \iriim clarissirmmi N.icolaum
confessorcs falsi de qnibus Cyprianus loquiiuf in Anionclliiiii in dissertatione de Asceiis inserta novis-
Jib. de Unitate Ecclesiae; isii enim exlra Ecclesiam Simaeediliorti sefnionum S; Jacobi Nisibeiii pag. 152
ab epdem collocantur; sed sunt peccatores, errau- el seqq. In bis confessoribus erant veri el faisij quo-
tes. qui Christiana professionecensentuf, •nec lameii rum in prsefalione bujus Sacramenlarii fit nieiitio.
Ula respmtnt qumImicinimiea sunl nomini unde pro u Adverbium multipliciter est vafians lecfio.
29 LIBER SAORAMENTORUMECCLESLE ROMANJE. SO
meritum praidicalur et gloria, spes nobis seternaeA XXV. Ilem alia. — Da nobis haec, quaesuniusi
heaiitudinis propensius intimalur. Per, etc. Domine, f frequenlata mysleria : quia quolies hostiae
Repleti, Domine, coelesli mysterio, et benediclioni- libi placalae commemoratio celebratur, opus noslrae
bussuffraganliim, graiias agimus nomini tuo, qui redemptinnis exercelur. Per, elc.
nos et saluiari munere comitaris, et sanctorum pa- Yere dignum. sQuiacum toius mundus experia?
trociniis benignus aitollis. Per, elc. tur et cernat gpneris humani principia dejecta erigi,
XXII. Item alia.—rMarlyrumluorum nos, Domine, inveterata renovari, 12 et ad culnien suhacta re*
sernper fesia laeliGcent; et qunruip cclebramus me- duci; sicql veteres sancii qund crgdidere faciendum,
ritum, experiamur auxilium. Per, etc. cognoscit impleri, sie fiducialiter, quaenunc promil-:
Magniflcamus,Domine, homen tuum, omnipoiens tuniur exspectai. Per, etc.
et misericors Deus, qui fragilitali noslrae subve-« XXYI. Iiem alia.^—.Sacrifieium, Domine, celebra?
niens, non stdum nobis mysteria divina largiris, mus, qnod ita nohis debet esse perpetuum, sicut
scd etiam per quprum preces his digni reddamuf. nos ejus ppere fieri jugiler desideramus aelernum.
Per, elc. Per, elc.
Vere dignum. Celebramus enini, tuorum Natalilia PASCHALI SC F SP; -
pretiosa justorum , quae dum quolidie loi6(Supple B Vere dignum. Qui seipsum tibi pro nobis offe-
orbe) resplendeant, sempfer H et inehoantur ex> rens immolandum, idem Sacerdos et sacer Agnus
pleia, et explentur jugiter inchpanda. Per, elc.H exhibuit. Per, etc.
Frequeiili sacramentorum, perceptione satiati Tribue nobis, Domine, misericordiam tuam, per
a (ditati), qusesumus, Domine, ut qnorum honore quam et noslris reatibus possimus absolvj, et his
geminaniur, salulifera nobis oratione proveniant. mysteriis eonvenienter aptari. Per, etc.
Peiyeie. XXVII. Item alia. *>--OmnipotenssempiterneDeus,
Adsil, Domine, misericordia lua populo, sanclo* <jui sanctorum marlyrum confessionibus Ecclesiae
rum depreeatione placatus, quse eum semper et pur- luse sacrum corpus exomas : da nobis, qusesumus,
get a criniine, et ab hoste defendat, lemporalibus ul et doctrinis eorum libi placentia et pio sequauiur
provehat adjpmeniis, el ad sanctorum gaudia sem^ pxemplo. Per, etc.
piierna perducat. Per, etc. Exaudi, Domiue, supplicum preces, et quas me.
XXIII. llem alia. —Sacrae festivilatis nobis, quse- rita nostra deslituunt, sanclorum tuorum commen^
sumus,"Dpmine, doua muliiplica; bcum el salmis datio reddat acceptas, Per, etc.
nostrae vota reeolimus, et eornm qui tibi sunt pla- Suscipe, Domine, munera luorum votiva populo-
cili patrociniis adjuvemur. Per, etc. C rum; et eorum tibi grata sint precibus, pro quorum
Exercenles, Domine, gloriosa commercia, offeri- solemniiate offerunlur. Per, eic.
mus quse dedisii, ul.te ipsum mereamur acciporc. Vere dignum. Qui nos sanctorum martyrum tribuis
P«r, etc. gloriosas indesinenter celebrare viclorias. Isti sunt
Vere dignum.c Quoniam lieet immensa sint omnia, enim confessores illius nominis in quo nobis uni-
quae initiis" bumanae sunt collata subslantise, quod cum salutis nostrae praesidium, Pater aeteine, posui-
eam scilicet crearis ex nibilo; quod lui dederis co- sli. Et ut ad ejus cognitioiiem possimus accedere,
gniiione pollere; quod eunctis animaniiiius sunimae parvularum meniium lidem, eorum et testificationi-
raiipnis pariicipatione praeluleris; quod tota mundi bus instruis, cl inieicessionibus benignus altollis.
possessione ditaris : longe tamen mirabiliora sunt Per, elc.
opera, ul terrenam mortalemque maleriam non so- Sanctofumprecibus, Domine, confidentes, quaesu-
lum vivificaris exstinctam, sed effeceris et divinam. mus, per ea quoe sumpsimus, seterna remedia capia-
Per, eic. mus. Per, etc.
'
XXIY-Ilem&qlia.—Altaribus lu.is, Pprnine, mu- Supplicem tibi populum, Domine, tq^ m|mitipnve
nera lerrena gratanter pfferimus, ul cceleslia cpnse- cuslodi; nee difficulier quod pie, quod jusje postu-
quamuf; danius lemporalia, ut sumamus aeterna. D lat conseqiiatur, cui sanctorum tuurum merita suf-
Per, elc. fragantur. Per? e|p?
Yere dignum. Quis enim aut possit, aut audeal a . XXVIH, Iteiii ati.q.^ Hostiag fetibi.,Pjiminp, san-
tua laude cessare, perpendeiis mirandae e depositio- lorum tuorum 13 dicaias meritis benignus assunie,
nif effectus, qiipd de subslantiac genere peccatricis et ad perpetuum nobls tribne provenife subsidium.
immaculaia hpslia gignerelur, cujus, pro ejps.dem Per, etp.
reatu naturae, possis immolatione placari. Per, etc. Praesta nobis, Domine, quaesumus, universa pec-

a Ypx diJal»intpr variantes reeensenda, ' Leg., fregueniiqre.An infra legenduiq placitmj
b Lpg., «( cum sqlufts nqstw vola recplimus, Haepeade.mqfatip, mnt^p prjpbipip,, Jegitur in Ro-
eorum qui tibi, etc, Ifiano Missa(i"DbniinJe3npna ppst'Periteppsteri,
"
c HaecpraefatioLeonis stylum praeferre yidetur. '"£ ALepqis sfyib npn yideiur fjii]iorrferel" .
d Haec et duae sequentes Missaanon siint de san- b. E§J in Grpgpf• Sacrarh, in Satali S, Fabiepi
"ctis. XIIIkal. Febr. ef ajibi, nec iion in 'Mjssali Rpip. in
• Corrige, dispositionis. communi unius martyris pontificis oratio secreta.
Sl OPERA S. LEONl MAGTSO ATTRIBUTA. 52
cata pariter atque pericula corporis et mentis eva- A. Prosint nobis, Domine, justorum tuorum Trequen-
dere, quos irinumerabiliummartyrum pia confessione . tia solemnia : quoniam quanto fragiliofes sumus,
circumdas. Pef, fetc. tanlo tibi placentibus prsesidiis indigemus. Per, elc.
a Sacrificiumtibi, Domine, laudis offerimus in ve- XXXI. Ilem alia. — Peccatorum nostrorum, b Do-
nerabilium commemoralione sanctorum. Da, quae- mine, multitudine praevalenle, sanctorum tunrum,
sumus, ut quod illis contulil gloriam, nobis proficiat Domine, annua festa recolimus; singulare suffra-
ad salutem. Per, elc. gium per eos tuam misericordiam deprecantes, quo-
Yere dignum. Qui nos jbeatorum marlyrum pal- rum nos voluisti patrociniis adjuvari. Per, etc.
maS in diebus, qubs suo sanguine signavere, vene- Offerentium tibi munera, quaesumus, Domine, ne
rantes, in tua bexaltare potentia, in luo, Domine, delicta respicias; sed intercessorum merita propi-
tribuis semper honore gaudere. Per, elc. tius intuere. Per, etc.
c Sumpsimus, Domine, sanctorum luorum so- Yere dignum. Te in tuorum glorificanles confes-
lemnia celebrantes, coelestia Sacramenta; qriorum sione sanctorum, qui, mirabili dispensatione sapien-
suffragiis, qusesumus, largiaris, ut qUod lemporali- tiae tuae, el illis beatitudinem sempiternam, et fragi-
ler gerimus, aeternis gaudiis conscquamur. Per, etc. lilati nbstrae congrua praparasti subsidia; ut quos
- XXIX. Item alia, — Apostolica nos muniat, Do-:fiad te placandum praevideres dignos, eorum qui libi
mine, semper oralio; ut iisdem suffragatoribus diri- placuerunt dignis precibus propitiatus intenderes.
gaiurEcclesia, quibus principibusglorialur, Per, elc. . Unde supplices imploramus ut sicut illos raanet
d Sanclorum tuorum miseris esto, Domine, refu- aetema feliCitas, sic pro nobis eorum deprecatio
giiim singulare, quorum pro nobis et honore place- conlinuata non desit. PCr, etc.
ris et merito. Per, elc. Peccavimus tibi, omnipotens et misericors Deus.
Ad martyrum tuorum, Domine, festa venientes, Remediura non habemus, nisi iriiserearis nobis tuo-
cum muneribus noiriini tuo dicatis, occurrimus, ut rum deprecatione sanetorum. Per, etc.
illis reverentiam deferenles, nobis veniam conse- XXXH. Item alia.—Da nobis, omnipotens et mi-
quamur. Per, etc. sericors Deus, ut sanctorum tuorum Natalitia cele-
Yere dignum. Quoriiam lu es gloriosus in sanclis, branles, quorum pfaedicamus triumphos, eorum
quibus et in persecutione tolerantiam " tribuisti, et fidem veraciter imitemur. Per, etc.
in passione victoriam contulisti. Per, etc. Offerimus,Domine, munera tuorum tibi solemni-
Memento, Domine, quaesumus, conditionis hu- tatibusgrata sanclorum, tuam clemenliara deprecan-
maiue, ut sancti tui pro nobis et clementiam tuam les ut quod ad illorum gloriam, nobis prosit ad ve-
semperexorent, et incessabiliter audiantur. Per, ete. G niam. Per, elc.
XXX. Item atia. — Protege nos, Domine, tuorum Vere dignum. Quoniam martyrum beatorum pro
deprecatione juslorum f (sanctorum); ut, quorura confessipne tui nominis yenerabilis sanguis effusus
circumdamur suffragio, foveamur auxiliis. Per, etc. SifcUttua mirabilia manifesiat, qui perficis in infir-
Da nobis, quaesuhius, Domine, semper haec libi mitale virtulem, ita nostris el sludiis dat profectum,
vota deferre, quibus, sanctorum tuorum Natalia ce- et fragiiiiaiibus praestai auxilium. Per, etc.
jebrantes, tuam gloriam praedicemus.Per, etc. XXXIII. Item alia. — Sanctis iiitervenientibus,
- Yere dignum. Quia sanclorum tuorum solemnia Domine, tibi servitus noslfa ebmplaceal, et obsequia
frepetimus, quorum venerauda 14 confessio et mi- munerum fiant proesidia devolorum. Per, etc.
rabilia virtutis tuaeexplevit, et illis praemiumcosleste Aspice nos, Domine, precibus exoralus 15 vene-
quaesivit, et nobis palrocinia praeparavit. Per, etc. randi mariyris l Gregorii, tua-miseratione conce-

a.'In MissaliRom. est oratio secreta MissaeS. Her- qupque SS. Tiburlii ct Laurentii orationesinseruisse,
'_metis die 28 Aug. quae ad Aprilem non spectanl, annol. 1 (Cdi. 21 ,
b Leg., exsultare. n. a) observavimus. S. Gregoriiauleni etChrysogoni
c Est oratio PostcommunioMissseSS. Joannis et D martyrum natale iu noceodem Sacramentario noia-
-Pauli die 26 Junii in Missali Romano. tur vin kal. Decembris. In veieri MissaliRbmano
a Aliquid deest; forle, intercessione. monaslico Lateranensi noyissime edito a clarissimp^
* Altefutfura verbum tribuisti, vel coniulisti, est praesule NicolaoAhlonello , et inserto tom. I Colle-
varians Iectio. clionis Liiurgieae Pairis Azevedi pag. 764, Missale-
1 Sanctorum vox inter variantes lectiones recen- gitur S. Georgiimartyris, qu;ein iiullis aliis vetustio-
senda. ribus Ronianis libris invenilur; sed ea describitur ix
e Haecformula repetimus pro Missaoctavai adhi- kal. Jaiiuarii. Ex boc autem die dociissimiisannota-
hfetur in missa xiv S. Laufentii, oratione.ultima. tor colligit Iinnc esse S. Gregorium martyrem Si-
Cum octava de aliqiiomartyre celebranda esset, hsec ponlinum, cujus memoria eodem die in aliis eccle-
Missa communis nsui fuisse videtur. siasticis documcntis signatur. Pulat aulem hanc
h Alterutrum Dbmineabundat. Mox pro iuam mi- Missainin boc Romanum Missaleinductam a mona-
sericordiam, reciiusa tua misericordia. chis, qtiod aliquo ipsorum monasterio in ejus hono-
1 Blanchiniuset Muratoriuslegendumputant Geof- rem erecto ejusdem fesiivitas apud ipsos (quos pag.
gii, cujus fesiuni incidit in diem 25 Aprilis. Id autem 51 Spoleto Romam accilos putat) celebris fuerit.
cogitarunt ex praesumptione,quod haecMissaad men- Post pauca vocabulum Imtitiam vafians leelio est
Sem Aprilem pertineat. At collectorem Missas com- texlui inseria.
hiunes dp sanctis hop loco collocasse, et aliorum
S5 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESI^E ROMAN^E.• S4
dens, ut sicut nobis ejus passio contulit hodiernum A. XXXVI.Item alia.—Prosiritc merilis, Domine, pa-
in tua virlute conventum (laetitiam), ita suffrageiur trocinia multiplicala sanctorum, et injuslitias nostras
et meritum. Per, elc. totoratio beatorum pro nobis fusa dissolvat. Per, etc.
Fial, Domine, quaesumus, hostia sacranda placa- Ne, quaesumus, Domine, pro nostris excessibus
bilis preliosi celebritate martyrii, quaeet a corda no- munera delata despicias, sed pro tuorum interces-
stra pufificet, et tuorum libi vota conciliet. Per, elc. sione sanctorum potius ad indulgentiara convertere
Yere digninn. Propensius exoranles, ul sicut in- supplicibus. Per, etc'
firmitaii nostrae praescius contulisti subsidia copiosa Vere dignum. Tu elenim , Domine, discernis po-
jusiorum, ita nobis eorum tribuas intercessione re- pulum tuum; et d ad marlyrum festa multiludo
foveri. Per, elc. conveniat, qui in tuorum vere fidelium sintparteco-
Exaudi nos, Domine, clamantes ad te, et quos gnoscis; atqueideo in nulla remaneat diaboliportio-
non deseris sacramentis, necessariis altolle praesi- ne, qui in sanctorum cupil sorte numerari. Per, etc.
diis. Per, etc. Annue, quaesumus, Domine, sacris marlyribus
b 1NBKMCATIONE. luis, ut opem nobis suaedeprecationis impendant, et
XXXIV. Item alia. — Deus, qui beali Pelri apo- iram tuam , quam nosiris 17 pravitalibus merui-
stoli dignitatem ubique facis esse gloriosam : praesta, B mus, evadamus. Per, etc.
quaesumus, ut et doctrina semper ipsius foveamur et XXXVII. Item alia. — Non obruamur, Domine,
meritis. Per, etc. quaesumus, quamvis immensis molibus peccatorum,
Suscipe, Domine, quaesumus, hoslias, quas maje- qui ubique sanctis tuis deprecantibus exoramus , ut
slali tuse in honore beali apostoliPetri, cui haecest malis nostris offensus praesentes hostias non repel-
basilica sacrata, deferimus, et ejus preeibus nos • las, sed libi nos placitos sacramenli virtute perficias.
tuere. Per, etc. Per, elc.
Yere dignum. Qui ul in omni loco dominatioiiis Vere dignum. Doiiari nobis suppliciter exorantes
tuaebeati Petri aposloli magnifices polestalem, non ut sicut sancli tui mundumin tua virlute vicerunt, iia
solnm ubi venerabiles ejus reliquiae conquicscunt, nos a mundanis erroribus postulent expediri. Per, etc.
sed ubicuraque pretiosa revereniia fuerit invocaia, Quia nostrae voces, Domine, non merentur audiri,
tribuis esse praesentem; nunc etiam perseverare de- sanctorum tuorum interventio, quaesumus, sit ac-
monslres, quod in omnem lerram sonus ejus exeat, cepla ° (fiat grala) pro nobis. Per, etc.
et toto orbe salularia verba decurrant. Per, elc. XXXVHI. Item alia. — Preces nostras, Domine,
Benedicimus, Doraine, misericordias luas, qui nos propiiiatus admitte, el ut digne tuis famulemur alia-
incessabiliter beati apostoli tui Petri sinis comme- " ribus, sanctorum tuorum nos intercessione custodi.
moratione foveri, suppliciter exoranles ul cujus sb- Per, etc.
lemnia gerimus, patrocinia sentiamus. Per, elc.
— Tribue nos, Domine, quaesumus, donis tuis libera
16 XXXV. ltem alia. Si vis , potens es mun-
menle servire, ut, purificante nosgratia tua, iisdem
dare, Domine; quamet vox iniquitalis nostrae non
quibus famulamur mysteriis emendemur. Per, etc.
obtinet, tuorum nobis precibus veniam donare san-
Vere dignum. Tibi etenim, Domine, sacra'festivi-
clorum. Per, etc.
tas agitur, tibi dies sacrata celebratur, quam beato-
Supplices, Domine, le rogamus, ut quamvis offen- rum
siones nostraeimpediant, recordalione tamen mariy- martyrum tuorum sanguis, in veritatis luae
teslificatione profusus, magnifico nominis tui honore
rum tuorummunus nostrum non silingratmn. Per/elc.
etc.
Yere dignum. Prostrato corde poscentes ut quam- signavit. Per,
vis tanta sint nostra facinora , quibus etiam cum in- Omnipotens sempilerne Deus, qui fragilitati no-
numerabilibus sanctorum suffragiis laboremus, tu slrae consulens, assidua nos sanctorum celebritate
tamen immensa pietate concedas ne scelera magis solaris, da nobis sub palronis talibus constitulis, et
nostra praevaleanl, quam satisfactio pro nobis co- perpetua securitate muniri, et salutari gaudere pro-
pipsa justorum. Per, etc. D fectu. Per, etc.
Praesia, Domine, qusesumus, ut quam immensis f Grata tibi munera nostra sfnl» Domine, quae et
erroribus aggravati fiduciam conscientise non habe- tuis sunt insliluta praeceplis, et sanclorum tuorum
mus, martyrum tuorum nobis supplicatio beata sub- festivitas gloriosa commendat. Per, etc.
veniat. Per, etc. Veredignum. Tuas enim, Doraine, virtutes, tuas-
a Primis cufis scripserat amanuensis peccala, se- Missam inter communes recenseri Aprili a collectore
cundis vero substiluit corda. arbitrarie insertas; unde ex hoc loco colligi nequit
b Yerba i« dedicatione videri scripla in margine veluti certum, dedicationera basilicie S. Petri, aut
ab alio antiquario, primum noiaverat P. Blanchinius; aliud ejusdem apostoli feslura in mensem Aprilem
sed in correctionibus quas postea praemisit, sincere incidisse.
confessus est ea verba esse ejusdem anliquarii, ut c Magisplaceret immeritis.
monilus fuit a BarlholomaeoCampagnola , qui codi- d Assuta hic se produnt verba ad marlyrum festa
cem, ipso Blanchinioflagitante, diligenler consuluit. multilude convenial: vel antevoces ad mariyrum ali-
Dedicationem quideni ecclesiaeS. Petri videntur in- quid supplendum cst, ex gr., cum.
nuere verba oraiionis secundae : cui ( Petro) hmcest « Fiat grala est varians lectio in textum illata. ,
basilica sacrata. Animadverlcndiim porro est hanc f Haecalia Missa est, licet numero non distincla.
35 . QPERA S. LEONt MAGNOATTRIBUTA. 56
que viclcrias admiramur; qubties in Ecclesia lua A statis offerimus, subsidium nobis tuorimi concede
liofum dieruhi solemnia ceiebramus, quos irisignes sanctorum. Per, elc,
cpnfessbfum iiiorum et liiariyrum paimae "adperen- Vere dignum. Tui enini operis, Domine, 19 tuae-
neni nienibriani sanctamque iaelitiamfidelibus popu- que virlutis est, ul inimicus humansestibslaiiiiae non
lis sacfaverunt. Per, elc. tantum per Filium tuuni Doinirium noslrum, sed
Quaesumus, Domine Deus noslfef, ut divina myste- etiam per sanctbS martyres luos debilrici f suae
ria, quaein iubrurri comniernoralifenesaiictorum fre- quoridam naturae redderelur obnoxius, et subditae
queiitamus, actu subsequamur ei sfensu.Per, elC. sibi subderetur. Et ideo cum arigeiis, etc.
1$ Adestb, Dbmirie, popuio tuo. cum sanclo- XLll. Item alia.—Quaesiimus, Domine Deus no-
rum palrocinio supplibanti, ut quod pfopria fiducia ster, ne apud justitiam tuam peccata noslra nos ag-
nbn prifsuriiit, suffragantium meritis cobsequalur, graveut, quam tuaepielaiis invicta niiseratio nec
Per, fetc. nos, quaraiibel iiiiiumeris gravari patiaris erroribus,
XXXIX. liem alia, .— Omiiipbtens sempilerne quosiantis voiuisti sanctorumluorumsuffragiisadju-
, Dfcus, qtti nos idonfeosnori esse pefperidis ad maje- vari. Per, etc. _...'.
statein iiiarii, "sicuidigriUmest, exorandarii, da san- t Respice propitius, Doraine, super haec munera
cios mariyfes tuos pro nosifis suppiicare peccatis, B qUaeet pro sanctofuin tuorum commemoratione de-
quos digne possis audire. Per, eic. ferimUs, et pro hostris offensionibus immoianius.
Adjuva hos, ijofnirie, iuorum prece saiiclorum, ut Per, etc.
'qubrum fesla gerimus, seritiamusauxiliurii. Per, etfc. Ver.e dignum. Puguavit enim in beatis martyribus
Oblatibnehi familiaetiiafe,Ddmiiie,sainclbrummaf- tuis contra profanilateni miindituaefidei gloriosa con-
tyfIiiii praeSidia deputala cPnimendfent, et ut tibi fessio; cbnira irrationabiiem saevitiampei sequentium
grata siiit, piacerilium iibi supplicationibus offeran- sapiens sanctaque paiientia; contra illecebras lenipo-
tur, Per, etc. rales spes coelesiiumb (promissio) praemiorum;con-
: Vefe digiiuiii. Qui iroii sbliJriidebitUhi nioftis an- ira vitae
praesentis affectum venturae saluiis «'terni-
tiquae, fjiib idfehinoh tetteb&luf',fexsblvehs, pfo"de- las; et in omnibus frenieniis niachinamenta diaboll
Mtbribus repensavlt, sed- riiaiflyfibUssuis' coritulit dexiera lua in eis dimicanie, vicerunt. Per, ctci
ui, fjhod iiUhiahasttbsiariiia tohira vbirintaiehi sui XLlii. Iiem «/i'a.—Obiaiiones nostras, quaesumus,
Cfealbris agfeMbcbntfaxefat, fetbfifcfixaiegfefuerat Domine, tua tibi dignatione fac placilas: quia nihil
solutura, dum pro iesiiinohio Cfeatofis SpbiUea sus- in nobis, quod placare te possit, nisi, deprecantibus
cipfefferit,fiefet feisde featu jusiitia, et poeiiatrans- sanctis, iua nos propitiatione praevenias. Per, etc.
Iffei ad glftfiarii. Per, fett. 'C Yere dignum. Yenerabilium mariyrum praeconia
XL. Iiein dlid. — Siiit libi plafcita, Dbhiine, pb- recolentes: quoniam tui operis, Domine, tusequevir-
puli lui voliva sacrificia, et quod fragilitas hostra tuiisest, etc. »
non iinpetratj > eerum supplicatio, pro quoruiriglo- Et Natalitiis sanctorum, Domirie, ei sacramenti
ria deferimlutj obiineat. Pcfj etc. munere vegetaii, quaesumus, ut bonis quibus per
Dicala liomini tuo niuiiera, Domine, sahctofum tuam gratiam nunfc fovemur, perfruamur sefernis.
tuoruin pro nobis satisfaclio prosequalur; utoffensae Per, elc.'
iiostrae per eosj c qui in conspeelu tuo digni sunt^ Adsil, Domine, qusesumus, propiiiaiib tua populo
relaxentUr; Per> eld supplicanti; ttt qUod, te inspiranle Jidfeliterexpetit,'
i Yerfe digrinhi. QUiad majorem iriumpliiiiii de hu- tiia celeri largiiale percipiat. Pef, fetc.
mani generis hosle capiendom, praeler iUahigloriam MENSEMAIO.
singularem, d qua ineffabilibus modis Domini vir- IX.
tute proslratus est, ut etiam a sanctis martyribus PKECES INASCESSA BOMINI. .
superaretur, effecit; e alque in membris quoque )' Adesto, Domiiie, supplicaiionibus nostris; ut
suis victoria sequerelur; quae praecessit in capile. sifcut humani generis Sajvatorem cbnsedefe tfecumiri
Per, elc. " lua majestate confidimus, ita uSque ad corisumriiai
XLI. Item alia. — Exaudi, Domine, preces no- lionein sseculi20 manere nubiscum, quemadriibdutti
slras; et ut digria sint munera quaeoculis tuae.maje- es poiiicitus, sentiamus. Per, etc.

s Hifeijeadem pfjefatio ffepfeiitiifih Missa pHifiaSS. bris, qum pratcessitin capile. Praeterliarie vfefolectio^
Joannis ei Pauli; ibique pro susciperentlegitur sus- ~ nem , hujus quoque lo.civarians lectio ibidem affer-
''ttyitihi, iibi fbfte diesidferaiufiiiafiytiuni. _[_ liif.
b lri MisSan ebf nriideinriaafiyriiinJbaiinlseiPau- -.. f In leriia MissaSS. jbarihis et Pauli liaeCpfsefa-
li, Ubiliaecoraiib ;pafiief lfegllttr,pfo ebfunl iiabetuf lib repetiiur ofiiissa voce suce.
:su)iclbf'uiti. s Missaie RoriiariuinhiriiCbfaiiorieni «xhibfel die
* In eadem Missa H, qui libi sint piaciti,- 'felaMii- '25 Juiii ih ffesioS, Apouhiaris.
tur. '_.-''' b Vbx.AromiSsib fesiVafiiirislefctio.
d Alias iri tadein MisSaii, ij&fripsius Ddmiiiivir- ' t Ut in praefatioriepfiriia MisSoesfeptinise,iihi tari-
iiite. tttm uiililtulituf VbcfesDomifMhhbslruiii.
e In eademMissa riieliofi ieclidne, qiiaeLeoiii hb- i Haecbfatio est iri Sacrariieniafib GelaSiariplib.
glro cbhgriiii, ei eddem viclorid sequefeiuf ih mem- i, n. %k,hec rioniii Gffegof.die AscehsioiiisDoiiiiiii.
57 LIBER SACRAMENTORUMECCLESIiE ROMANJE. 38
OmnipotenS sempiterrte Deus, tribtie nobis mu-, A hunc eumdem Jesum Christum Dominum nostriini,
nere festivitatis bodiernae, ut illuc filiorum luorum per quem telaudant angelij etc.
d Praesta, qucesumiiSjomnjpotens Deus, ul nostrae
dirigatuf inteniio, quo in tuo Uhigenito tecum est
noslra substaniia. Per, etfci menlis inieniio, quo soleranilalis hodiernae ginfiosus
i Exaudi nos, misericors Deus, et da mentibus no- auclor ingressus estj semper intendal, e't quo fide
slris, .quo Redemptof riosler conscfcnditsaitolli, ut pergitj eonversatione perveni&liPer» eic.
sefcundoMedialwis adventu manifesto munere ca- V; Item alia-, —<Exaltalionem noslrae fconditibnis
piainus, quod nunc audemus sperare promissum. e (humanae.substantiae)respice, Deus, ut, tua digna-
Per; etcs tione muudali, sacramenlis magiisepietaiis aptemuri
a Praesta nobis, omnipoteiis et misericors Deus, ut Per, etCi
qusevisibilibus mysleriis celebrando suscepimus, in- Vere dignuih. Ut sensibus nosiris dignantef ihfun-
visibili cOfisequaniureffectU. Pef, eifc. daSj rie lerfenis affectionibus iiihserendos ofculosad
Da nobis, Domiue, nou terrena sapere, sed amare fcoelesliahon Jevemus: ne infimis volriptatibiis occu-
coelestia,el inter pfaeiereuntia constitutos jam nunc pati, mentes non valeamus altollefe quo Salvator
inhaerere mansuris. Per, eic. noster ascehdit; ne dlabolica sfeciandb vesiigiaj a
Exaudi nos, Deus saluiaris nosler, quia per haec B CliristiconsoriiorecfedamUsi quia nemo potestsUmmi
sacrosancta mysteria b (comm.ercia) in tofius Eccle- vefiqile Regis celsitudine delectafij hisi qiii pesii^-
sia3confidimus corpore fafciendunij quod ejus prae^ fera destrucla f (subversa) Tyrahui jura calcariu
cessit in capiie, per eumdem Jesum Christum Domi- Pers etc.
iiuiii nuslrum. VL Item «Kai—sDa, qusesuniuSjbnihipolensDeus,
, I.—c Vere dignum. Qui posl resurreciionem sae- illue subsequi tuorurn rnembra hdfeliuin, quo feaput
culis oirinibus glofiosanij disoipulis suis visu conspi- noslrum principiumque praecessit. Per, eie.
cuus; taciuqtie palpabilis usque in quadfagesimum Vere diguuni; Iu hac die; qua Jesiis Christus, Fi-
diem manifestus apparuii; ipsisque cernentibus cst lius tuus, Dominus nosterj tiivini cfeiisiiiiuhiUofihe
elevatus in coeliim: in id proficieniibus per has moras mysterii, dispositionis antiquoe muhus b cxplicuit;
Ecclesiaepriinitivis, ul et cerlius fieret quod credi- ul scilicet et diabolum eoelesfls operis iuimicurii,
dissenl.el plenius discerent quod docerent. Per, etc. 22 Per hominem, quem Silbjugafat, leliderfets et
IL^-Yere digmim. Justa enim nobis exsultatione humanam reduccrel ad superha. dona substantiam.
laetandumest inler gandia feslivilatis Jibdiernaeiquia Per, eic.
in coelosAseensio medialoris Dei et hominum liomi- 1 Tribue, qusesumus, Doniines ut illUetendal Ghri-
nis Jesu Cbristii a nostfa hon est huniilitaie disces- 'G stianaenostraedevotionis affectus, qub-teduni est no-
sio; dum et in ea glbria, quam lecum semper babuit, stra substantia. Per, etc.
etin ea nalura est, quam suam fecit ex riobis: ac sic I Communioaiiles, etdiemsacralissimumcelebfan-
homo dignatus existere est5 ui hos divihitatis suae tes, quo Dominus noster unigenilus Filius tuus uni-
tribuerel esse participes. Proplerea, etc; lum sibi bominera nostrse substautiae in gloriee tuoe
III. — Yere dignunii Quia miranlibus angelis, an- dextera collocavit; sed et nieiiioriaiii, etCi
gelorumque principibiiSj Rex gloriae, Dortiinusque ' X.
Wrlutum, fesurrectionis bealae primitias, throno tuae
OHATIONES PRIDIE1'ENTECOSTEN.
majestatis oblalaSj in tua secum dextera collbcavit.
Et ideo> etCi Dfeus,qtii si velis redderfe quod meremurj prius
21 Communicantes et diem saCratissiriiumcele- deficimus quam merita supplicia perferahius, quoe-
bfanies Ascerisionis in coslurii Domini nostri Jesu sumtis, absolve nostfos placatus effOfes; et, ui pos-
Christi, sed et memoriam venerantes, elc. simus ad lua praecepta converti, copiosa propitiatione
IV. llem dlia. — Vefe dignuih. Teqiie stippiiciter iios pfaeveni. Pef, eic.
exorare, utmentibus noslris tua inspiratione conce- Clemens, omnipotens, et miseiicbrs Deus, duri-
daSj quo Redemptor noster COnscendit,attolii; Ul se- -" tiam nostri cofdis avferlej qua nos vp.rbera muliipli-
fculidbMediaioris adventu, lriariifesto iritiriere capia- caia metuimus, nec tantis mysteriis collata doha
nitts qubd nunc audemus spefare promissttm, per seniiriius; et lua hobis ihspiralidne cbiicede, ut et

»Ineodem Sacram. Gregor. eadem die, nec non in nem Serm. I in AseenSi Dbmini c 4: Qiiid igitttr
MissaliRomano. Chrisli ascensiq noslra pfovectioesi; et quo prwcessit
. b Sox.bommerciavdrians lectio.- eo spes vbcaturel corporis:
* Est in Missali Ambrosiann apud Pamelium loni. !l lncapilis-_
gloria
Sacram: Gelas. lil» i, n< 6S', ct npiid Pame-
I, pag. 574. Prima haee pfaefatio Lfeoiiiriavidfetur, lium totn. II, pag. 569, in quibus h.rc praefatio iegi-
sicut etiam tertia. lur,1 pro explicuil forte ilielius IiabetUf explevih
d Exstal in Sacfam. Gelas: libi i, fi-.6-5i Codd. Gregoriani hanc orationenl exhibent fer.
* Yafianslectio voces ItUiiiahmsw6s/«Hli(Bintulit
in 4iii albis.
textumi i In Gelasiano iisdein vcrbis exslai libt i, n. 65.
f SubversavariahS leciiOi In Gregoriano aulem ac in Romano Missaliliaecsola
s Est in Sacrain. Gregorii apud Menardiiih dic mulaiio legilur unitatn sibi fragilitalis nosirm sub-
Ascensionis Domini. Si.milis scnicntia csl apud Leo- slantiam.
39 OPERA S. LEONTMAGNOATTRTBUTA.' 40
delictis veniani postulemus, et gralias pro nostra sal- A desit, undesubsistal; ct adsitobservantia, undemeus
valione reddamus. Per, elc. polleat. Per,=etc.
Domine Deus noster, cujus est prima causa mise- K Sacris coelestibus, Domine, vitia neslra "pur-
rendi.qua nomenluumtimeamus et araemus: cordibus gentur, ut muneribus tuis possimus semper aptari.
nostris miseratus infunde, ut quae tibi non placent, Per, eic.
refulanles, sincera tibivoluntatesubdamur. Per, etc. Supplicem tibi, Doraine, plebem placatus inlen-
Parce, Domine, parce peccaiitibus; etutad propi- de, et in tua misericcrdia confidentem clementia lar-
tiationem tuam possimus accedere, Spiritum nobis giore comitare; ut quia sine le non potest omnino
tribue corrigendi.' Per, etc. consisiere, tuis beneficiis lempnralibus gubemetur,
» Ilem alia. —-bOmnipotens sempiterne Deus, qui ul proficiat adfeterna. Per, eic.
paschale sacramentum quinquaginta dieruni voluisti
IN PENTECOSTEN ASCENDENTIBUSA rONTE.
myslerio contineri, praesta, ut gentium facta disper-
sio divisione linguarum, ad unam confessionem lui I.—Praesta nobis, ineffabilis et misericors Deus,
nominis coelesti munere congregetur, Per, etc. ut adoptio, quamin idipsum sanclus Spiritus advo-
Supplices luam, Domine, clementiam deprecamur, cavit, L nihil in dilectione terrenum, nihil habeat in
ul qui praevenissemper malamerita nostra miserendo, ;B confessione diversum. Per, elc.
libi piacita r- fieri piis aclibus et jejuniis salubribus 1 Propiiius, Domine, quaesumus, haecdona saneti-
expiaudo. Per, etc. » fica, et hosiiaespirilalis oblatione 24 suscepta,nos-
d Praesla, qusesumus, omnipolens Deus, 23 ut
metipsos tibi perfice munus tetemum. Per, etc.
dignitas condilionis humanae per immodefaritiam i Vere dignum. Qui ascendit super omnes coelos,
sauciaia, medicinalis parcimonise sludio reformetur. sedensque ad dexteram luam, promissum Spirilura
Per, etc. sanctum iii filios adoptioriis effudit: undc lsetantes
e Annue, misericors Deus, ut qui divina praecepta interaltaria tua, Domine virtutum, hostias tibi lau-
violando, paradisi felicitate decidimus, ad aeternae dis offerimus, elc.
beatitudinis redeamus accessum per tuorum custo- k Hanc igilur oblationem, quam tibi offerimus pro
diam mandatorum. Per, elc. his quos ex-aqua et Spiritu sancio regenerare
Adesto, Domine, fidelibus tuis, adesto supplicibus: dignatus es, tribuens eis remissionem omnium pec-
et terrestribus non deseras adjumenlis, quos ccele- catorum, qusesumus, placatus accipias, eorumque
slium rerum facis esse participes. Per, etc. nomina ascribi jubeas in libro viventium. Per, etc.
Sacri nos, Domine, muneris operatio mundetet 1 Communicantes, et diem Penlecosten sacratis-
foveat '' (renoyet), et donis societ sempitemis. C simum celebrantes, quo Spiritus sanctus apostolos
Per, etc. plebemque credentium praeseritia suaemajestatis im-
Vere dignum. Qui, ut ad id quod facta est, repa- plevit: sed et memoriam veneranles, elc.
retur humana coriditio, in unb eodemque homine m Benedic, Domine, et has tuas creaturas (fontis)
suum cuique convenienter attribuis. Corpus alitur mellis et lactis; el pota famulos tuos ex hoc fonte
escis, anima jejuniis saginalur; nisi competeritibus aquae vilaeperennis, qui est Spiritus veritalis, et enu-
sustentata cibis membra non serviunt, absqtte con- tri eos de hoc lacte et melle, quemadmddum palri-
tinenlia non viget mentis imperium. In qua diversi- bus nostris Abrabam, Isaac, et Jacob n promisisti
tate substantiae sic tuo moderamine nfes gubernas, introducere le eos in terram promissionis, terram
ui quia sine his non potest conslare, quibus refove- fluentem melle et lacte. Conjungeergo famulos luos,
tur alterutrum, hac temperie sumi praecipias, qua Domine, Spiritui sancto, sicut conjunctum est hoc
Utrumquevegetetur; ac simul alimonia carni non mel et lac,quo coelestis terrenaequesubstantiae signi-
a Haecformula llem alia, a Muralorio omissa, in i Tota haec praefatio est in Gelas. ad vigilias Pen-
codice legitur. Est Missa quidem distincta, et insti- tecostes Iib. i, n.78, in Gregoriano autem, et in Mis-
luia post inslitutum in vigilia Pentecosles jejunium, sali Rom. usque ad verbum e/fudit.
de quo in sequentibus orationibus et praefatione fit k Similis est, noiinullisintermediis verbis addiiis,
mentio. in Gelas. in nocle coenaelib. l, n. 45 ; et repetilur in
b Hanc orationem habet Sacramentarium Gelasii vigilia Pentecostes n. 78. Non absimilis est quoque
lib. i, n. 80, in Dominica Pentecosten. Gregorianum D in Gregor. et in Missali Rom. in Paschate et Pen-
aulem in Sabbato anle Pentecoslen. tecoste.
» Rectius facias. 1 Est in Gelas. lib. l, n. 78, et in Gregoriario
a Habetur haec oratio in Gelasiano, et in Gregor. Menardi.
Menardi feria 7 hebdomadae tertise Quadragesimse. m Haecbenedictio lactis et mellis exslat in Ordine
In Gregorianis autem codicibus a Muratorio editis, Romano Hiltorpii in Sabbato Sancto tom. I, pag. 57.
. et in Romano Missali feria S post Dominicam Pas- Lactis ac mellis usum post baptisma memorant Ter-
sionis. Uillianus De Corona milil. c. 3, el lib. i adversus
elidemcodd. Mufatorii hanc orationem referunt Marcionem, ac S. Hieronymus in Dialogo adversus
sabbato ante Pentecosten ad descensum fontis. Luciferianos. Yide Martene De anliq. EcclesimRilibui
f Renovet est varians lectio. tom.I,lib.i, c.t,art. 15.Post paucavox fontis perpe-
e Est in Gelas. lib. i, n. 79. . ram intrusa, in Ordine RomanoHiltorpiijureomiltitur.
b HsecLeoninam syntaxim spiranl. n Supplevimus verbum promisisli ex laudato Or-
1 Haecoratio oecurrit etiam in Sacram. Greg. el in dine Rbmano Hiltorpii.
MissaliRom. fer. 2 post Dominicam Penlecosies.
11 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESIJE ROMAN/E. 42
ficatur unitio in Christo Jesu Domino nostro. Per-jA spiritu verae perficis religionis unitam. Per, etc.
f Adesto, Domine, quaesumus,populo tuo, et quem
quem haec omnia, elc.
II. Item alia. — * Da nobis, quaesnmus, Domine, mysleriis coeleslibusimbuisti, ab hostium furore de-
per gratiara Spiritus sancti novam tui Paraclili spi- fende. Per, elc.
ritalis observanliae disciplinam, ut menles noslrae, XI.
sacro purgataejejunio, cunctis reddantur ejus mune- INDOHINIGUH PENTECOSTEN.
ribus aptiores. Per, elc. Adesto, Domine, precibus nostris, ul adoptio,
25 b 1NJE'UNK> QUARTI MENSIS. quam in idipsum, elc. s
=Concedenobis,Dbmine,praesidiamilitiseCIiristian8e Propitius, Domine, quaesumus, hsec dona sancti-
sanclisinchoare jejuniis; ut conlraspiritales nequitias fica, etc.fc
pugnaturi, conlinentisemuniamurauxiliis. Per, etc. Yere dignum. Haectibi nostra confessio,Pater glo-
Deus, cujus mysteriis mundamur et pascimur, riae, semper accepta sit, de cordibus filiorum pro-
prasta ut eadem sic lemporaliler celebremus, ut no- missionis emissa : quia nihil sublimius collatum Ec-
bis experiamur aeterna. Per, etc. clesiaeluae probamus exordiis, quam ut Evangelii
Prmsumptio el Reparalio primi hominis. tui praeconialinguis omnium credentium ora loque-
Yere dignum. Qui posl illud ineffabiliter inslitutum B rentur ; ,ut et illa senlentia, quam superbaequon-
divinaehumanaequenalurae consorlium, Sponsi filios dam Turris exstruclio meruit, solveretur, et vocum
usque ad ejus abscessum nonposse jeiunare praemo- varietas aedificationi l ecclesiaslicaenon difficulialem
nuit; ne rudes animos parvulorum, supernis erudi- facerfet, sed augeret polius unitatem. Per, elc,
lionibus imbuendos, oneraret austerioribus discipli- Conira i inimicos calholicmprofessionis.
nis, sed proficienlibus exercilia majora servaret : 1. — Exaudi, Domine, preces noslras, et sicut pro-
quibus uberiore dono Spiritus sancli sufficienter in- fanas mundi caligines sancti Spirilus luce evacuasli;
structis jejunii subsequenlis primitias dedicavit; ut sic hosles Romani nominis, et inimicos caliiolicae
quia post creaiionem primi hominis initium peccali professionis expugna. Per, elc.
concupiscenliaministrarat, post reparationemgeneris Contra Imperatores.
humani continenlia fierel origo vinutum. Per, etc. Deus, qui vastatoris anliqui perfidiam virtute Fi-
Omnipolcns sempiterne Deus,qui paschalis solem- lii tui et sancti Spirilus destruendo, dedisti nobis de
niiaiis arcanum &hodiernimysteriiplenitudineperfe- captivitate victoriam : concede, quocsumus, ul qui
cisli, da, quaesumus, ut filii tuae adoplionis effecti, nos impetere moliunlur, polenlise tuae dextera con-
quam Dominus noster Jesus Christus ad te veniens terantur. Per, elc.
dereliquit, mereantur pacem. Per, etc. 'G k Accipe, quaesumus, Domine, munus oblatum; et
. e Da, quaesumus, Ecclesiae tuae, misericors Deus, dignanter operare, ut quod mysteriis agiraus, piis
ul sanclo Spiritu congregata, hoslili nullatenus in- effectibuscelebremus. Per, etc.
cursione lurbelur. Per, elc. 27 Vere dignum. Clementiam tuam suppliciter
Hosliaspopulitui, quaesumus,Domine,miseratusin- exorantes, ut sicut nobis Feterrisesecuritatis aditum
tende; el ul tibi reddantur acceplae,conscientiasnostras Passione Domini Jesu Christi et sancti Spiritus il-
sancli Spiritus salutaris advemus emundet. Per, etc. luminatione reserasli, sic eliam tranquillitalem vitsc
Yere dignum. In die solemnitaiis hodiernae, quo praesentis indulgeas, per quam tanli doni particeps
huiuanani de varia supersliiione 26 substantiam devotio quiela proficiat, et negligentia l et terror
a Est in Gelasianolib. i, n. 79, in Gregoriano Mu- alia Missa est perperam assuta cum antecedenti sub
ralorii die sahbaViante Pentecosten, et apud Pame- tilulo : In jejutiio mensis quarti.
lium lom. I, p. 378. e Est in Gregor. Sacramentariis et in Romano Mis-
b Hic litulus perperam intrusus videtur : sequen- sali feria 6 post Dominicam Pentecostes. De hujus
tia enim ad jejunium in vigilia Pentecostes perti- oralionis inslitutione ac sensu vide inferius annot. 55
nent, ul annol. 29 (mox n. *) palebit. Forte oratio (Infrq n..i).
mox subjecta, et lucubrata eo lempore, quo nondum i,y f Legitur in laudalis Sacramentariis et Missali
jejunium vigiliae Pentecostes erat inslitutum, antea Rom. feria 2 post Pentecoslen.
descripta erat fer. 4, injejunio mensis quarti, pro s Qusesequuntur, repelitio sunl Prationis primae
quo quidem a Leone condita videtur. Post institutum superius descriplae ascendenlibus a fonle.
vero jejuuium vigiliae traducta fuit a feria 4 ad hunc b Repelitur hic oralio, quae loco indicalo est pari-
vigiliaediem, quojejunium post paschale tempus in- ter secunda.
choabat: et cum ipsa oraiione titulus etiam per osci- i Magis placeret Ecclesim.
tantiam transcriptus fuit. Hinc sequeutia cum ofa- i Hic indicari videntur Vandali Ariani, qui an.
tione praecedenli ad eamdem Missaui referenda sunt, 455, sub festum Pentecostes, Romae imminebant :
utin Gelasiano Sacramentario copulantur subtilulo; tres enim dies post idem festum in Urbem ingressi
In vigilia Pentecostes. uti ostendimus in admonitioneadserm. 84. Haec
e Est in Gelasiano in vigilia Penlecbstes IV.79, et sunt, et
ergo seqnens oratio, sicut etiara duae paulo ante
iterum n. 83, fer. 4, in jejunio mensis quarti: ac in descriptae, Da, qumsumus,el Adesto,Domine, quibus
Gregorianis codd. el in MissaliRom.feria4 Cinerum. contra ejusmodihostes divinura auxilium deposcitur,
Nonnulla hic sunt ex Leonis serm. 78, c. 2, sicut et Leonem liabere possunt. auctorem.
in sequenti praefalione. Siylus certe atque sentemiae - l Haecoratio inSacram. Gregor. etinMissaleRom.
concinunt cum senn. 78 et79 a Leone lucubralis in traducta legilur fer. 4 Pentecosies.
jejuuio mensisquarli. i Erat in editis, el error. Cum vero de hostibus Vari,-
° Yoces hodierni mtjsleriinon. diebus jejunii quarti dalis Romam impetentibus his in orationibus agaluf;
nvensis, sed feslo Pentecosles c.ongruunt; undehaec uti monuimus annot. 35 (Sitpra, n. i), lcgeudiin\
PAtaok. LV. "
,- 2
43 QPERA S. LEONI MAGNOATTOIBUTA. 44
jJJatuSj ad fidei tpansferalur augmentuin. Per, elc. ^ Adesto, Domine, pojiulis tuis, tua prolectione fi-
II, Ji*m'alia. .=rr ?. Purificet nos * quaesumus, denlibus, el tuse se dexlerae suppliciter inclinanles
gomine, nvuneris praesentis oblatio, ut dignos sacra perpetuadefensioneconserva. Per, etc.
participaiione perficiat. Per, elc. Percipiant, quaesumus, Domine, Vitae prieseniis
b PBJlKCES F. auxilium, et gratiam reperiant sempiternam. Per, etc.
c Mentes nostras , quaesttirius,-Domine, sanctus XIII.
iose est MENSE JUNIO
Spiritus divinis prseparet sabramenlis, quia
VIIIKALENDAS JULH.NATALE SANCTl JOANNIS BAPTIST^;.
omnium remissio peccatorum. Per, etc.
el diem sacratissimum Pentpco- I. —b Virtutum coelesliuni, Deus, qui nos annua
CommuhiCariles, solemnia frequeiitareconcedis,
steri celebrantes,quo apostoli apostoloru.mquedisci- beali Joannis Baptlstae
dOna praesla, quaesuniuSj ut et securis eadem menlibus
puli omnium-charismaium spiritalia sumpse-
celebremus, el:i ejns pairOciniopromerente, plene ca-
runt; sed et memoriam veneranles, elc.
d Adsit nobis, Domihe, qusesumus, virlus Spirilus piamus securilatisaugmeiilum. Per, etc.
Ad offerenda muriera, Domine, taeti concurrimus,
sancti, quse et corda rioslra clementer expurget, et
ab omnibus tueatur inimicis. Per, etc. supplices imploranles ul Verierandogloriam Nuiitian-
B tis, sumamus gratiam Nuntiati. Per, elc.
XII. i Yere digmim. Exbibenles solemne jejunium
_______)
INJEJUNIO MENSIS QUARTl.. k
" « quo heati Jbannis-Baplistae natalitia praevenimus;
Adestp,Domipe, siipplicibustuis, ut hpe solemiie cujusgenitor eum, Yerbi Dei nuniium, duhiians na-
jejumum, qup.daiii.niiscprporibusqu.ecurandis salubri- scituriim, vocis est privatus officio, et eodem rece-
terinsUluiumest.deyplpservitip celebremus.Per, etc. pit nascenle sermonem; quique, angelo proiniltente,
Praesla, Rpmine Peus npsler, ul cpntra pmnes dum non credit, obmutuii; magnifici praeconis ex-
fremitus impiorum mentis puritate, yincamus, et qui ortu et loquens factus est et prophela; maierque pa-
nos, in sua confidentes yirtute, mpjiuntur affligere, riter sterilis, aevoque non sofum puerperio fecunda
a nobis jejunanribus subiugentur, Per, etc. processit; sed etiain, quo beatae Mariaefructum se-
28, Qfferim.us.libi, Db.mine, qusa dicandaiup no- dula voce a (henedictione) susciperet, spiritu Divini-
minp dedisli, suppjiciler expran.tes ut sicut «ad.em tatis impleta est; ipseque progenitus, utpote viaecoe-
noliis efficis sacramenlum., ita fieri Iribuas remedium lestis assertor, viam Domino monuit praeparari; se-
$e,mpiieriium,Per, etc. raque in m (suprema) parentum aetate confcretus et
f Vere dignum. Post illos enim laetitise dies, quos editus,
procreaiidum novissimis lemporibus disseruit
]n Jionpreim Pbuiini a mojtu.is-resjirgenlis et in coe-.C Redemptorem. Per, elc.
Ins ascppdenlis,exegiinus,. posique perceptum sancli Sanclorum iuorum nos, Domine, patrociuia col-
Spirilus doiium, necessarie riobis liaec jejunia sancla lata non deseraut, quaefragiliiatem nostram et pre-
Pfpvisa sunt,; ut pura cpnversalipri.evivcnlibus,quae cibus tueanlur et.nieritis. Per, etc.
diyinilusEcplesiaes.unt cojl.ala,permaneanti Per, etc. 11Omnipotens et misericors Deus , qui bealum
s Refectj participatipne muneris sacri, quaesumus, Baptistam Joarinem tua prpvidenlia destinastl, ut
jppm.inePeus. npsler;, q| cujus exsequimur cultum, perfectam Jilebem Christo DoniinP praepararet: da,
gentiamus,pffect.uni.Per, etc,. qttsesumus,ut familiatua hujus inlefcessione Pr«-
eredimus et terror, pmissa, ul fiefi solet, in codice riicairiI Quadragesimae. Adfepver.o hqec oratio Leo-
liliera t ob coneursuni siinilis.litteraein fine praece- nina est, ut Leonis verba coritineat e.x Serm. 78, c.
tfenlis Vofcisei. Iri hac. aulpni Yaiid.ajica irrqptipne i.,Conferannot.2('Tom.pf<E«d. cp/,416,11.f) in eum-
quse fuerit Ronianoriim negiigentiq.hoc,locb notaia, dem sermonem.
ex ad
iiiielligimus Prpspe.rp ip.Chrpflico ari. 45J5,ubi f Est in Gelasiano Jib. i, n. 83, etin Gfegor. Menardi
jpPst narratam liipritemMaxi.rtiiinippratorisi qui pro- fer. 4 niensis; qiiarti-Leonem refert, uti monuimus
nibusex Urbe iugientibusi abeundifaculiateni cpn- annot. 8 (Tom. pmced. col. 417, n.°) in serm. 78.
cesserat, defensibnem ejus pb, hanc fuga,m adeo ne- ? Exstat. in Gregorianis codd. die xm kal. Febr.,
glectam tradit, Ut Vrbem ormniprmsiiiq vqcuamGeji- in Nalali S; Fabiani, el alibi. MissalfeRomanum in-
sericus obtinuerit, occurretUesibi exira portas sancto sertis-vocibus intercedenleB. N. mariyre tua in com-
Lebne episcbjiio. ",..,, muni unius martyris, el alias frequenter exWbet.
a Sacramentariuni Gejasii assignat. Iianc prationem * Haecoratio exstat ifiSacram; GrCgor., exceptis
diei Pcntecbstes fib.i, n. 80,'Gregoriani aiitem codd. D pf^iniis,vocibusDirfwlumcceleslium.;
el RomanuiriMissale feria 5 post Pentecosten. 1 Legebatur eorum, pefperam.~Emehdaiipiiemsup-
. bForte legeiidum,
,,-..- Preces, feriales. Ita Blaiichi- pedilariint exempla Gregoriana.
nius.; ' i. Confer hanc praefatibnem cum cod.Oltobpn.
; c In Gelasiapo S.acram. est Secrela i.n poniiiiica Gregoriano Muratorii in yigilia S: Joahnis Raptistae
Penfecostes, in Gregorianis autem codd.. et Missali pag. 324, et cuni afio Menardi, et similiii irivenies.
ROIIKhabelur fer. 3. ppsi Pentecpsien! HIta nostef codex apud Blancbiiiium,,sicut et duo
d In Sacrani. Geiasjjilegitur li^i, n. 81, ad MnratOrium, qui hoc Ioco suppbsuii
vespe- Gregoriani apud
TOSinfra octavqm PetitecqsMn;in Gregor. ct M.issali c_elebr,amusi eo quod haecMissa ponatur in NataliS.
Rora. est pfima pratio,ier. 5 laudatae. In oninibus J.oannis Baptistae. Sed Sub titulo jii Natdli Miss^s
his Sacramentariis fi.nisest qb,pwibus tumlnr adver- diei fesli et yigiliacSimul collecior descfipsit,
«s; in nbslfo verp habetur ininiicis.ea foiMede causa, 1 Benedictionevarians lectio est texlui luserta.'
quia ha3.cquoqiie orati.bVa.iidaloshosles, Ronise, ui m Yox quoque suprema inler variantes est recen-
diximus, iiiiiiiiheiites respexerit. senda.
• Nuiic legitur"inMissali Rom. sabbato nnte Domi- n ln codd. Gregor. legitur.
$5 LIBER SACRAMENTMUM ECeLESlE ROMAiMrL 4G
conis, et a peccatis omnibus exuaiur, efadeuiiii Lusquein finem lot bonbrum insignibus, tot charis-
quem propbetaviti invcniant. Per, etc. matum splendoribus consecrasli: decebat enim ut
; II. Item alia. — b Omnipolehs sempiterne Deus, ineffabile Domini sacfamentum, quod proplietica
da cordibus nostris illam luarum rectiludinem semi- voce praedixerat, visibiliter eliam monstfaturus,
larum quam beaii Baptistse Joaunis Vox clamaniis 31 caeteris ejus niinliis emiiientior appareret. Unde
edocuit. Per, ete. - cum angelis, ete. .
* Tua, Domine, munftribus altaria curauialhttS, Praesta, quissttmus, Domine, ut sicutde praeteritis .
illius nativitatem honore debito celebranles, qui Sal- ad nova Sacramfentatransimus, ita, vetustate depo-
Vatorem mUndi et.cecinitadfuturum, et adfessemon- sita, sanctififcatismentibus iilrtoveinur. Per, etc,
stfavit. Pef, etc. Betiedic, quaesumus, Domine, plfebem tuam, et
Vere dignum. Ih die feSlivitatis hodiernae, qtto bfea- sancterum tuorum deprecationibus confidentem, tri-
lus ille BapliSta Joarinfes exOrtus est, nondum fler- bue conseqtti quod sperare donasti. Per etc.
rena conspiciens, coelestia jam revelans; lucis seter-
naepraedicator, priusquam lumen temporale Senliret'; Ad Fontem.
testis verilatis, antequam visus; et atite propheta IV. Item alia. — * Omnipoteris sempiterne Detts,
quam nalus; maternis visceribus latens, 30e'Uni- ]B qui instituta legalia et sanctorum prseconia prophe-
genilum Deipracscia exsultationepraenuntians; Chri- tarum in diebus beali famuli tui Joannis implesti :
slique tui, nondum genitus, jam praefcursor.Nec mi- praestaut cessantibus sigriificationumfigufis, ipsa sui
fttih, si Filiuui tuum, Doniine, procreatus oslendit manifeSiatione veritas eloquatur. Per, etc. .
quera adhuc utero clausus aghovit; merltoque inter Da, quajsttdlus, Domine, lumen inteiligentiaepaf
nalos mulierum iiullus invenlus est similis, quia vulis tuis, ut, pro vetefis gratia sacramenti praeseii-
nulli homininum prorsus indulium est, utexSecutOr lis sacrificii gratia succedenle, sic gloriemur novis
Divinltalis existeret, priusquam vitam humansecon- ut non abutamur antiquis. Per, etc.
ditionis hauriret; satisque firmattim, quam esset mi- Yere dignum. Quoniam plena sunt omnia saecula
rabilisNuhtiatus, cujus tam insignis Nuntius appare- misericordia tua, quam, recurrenlibus data lege
ret; convCnienterque pro lavacri miuisterio, quod temporibus, eiiam in Iiujus diei festivitate venera-
gerfebat,detulit famulaium perfecli baptismatis my- niur : agnosccutes ad magrium pietaiis luae perti-
gterium cunsecrariti, et ad remissibriem peccato- huisse consiliuni, ut sanctus tuus Joanries, cujus Na-
rum ihortalibus conferehdam, huic jure debitam talein ad nominis tui gloriam celebrainus, tot doilis
reddidit servitutem, quem mundi tollere dixerat ve- mirabilis nasceretur. Per, etc.
nisse peccatum. Uridecum angelis, elc. JG Annue, Domine,
precibus nostris, ut sicut de praB-
d Beati Joaniiis Bapiislae nos, Domine, pra?clara terilis ad nPva suniUS sacramenta translati, ita, ve-
comitetur oratio; et quem venturum esse praedixit, tiistate deposita, sanctificalis nlentibus iiiiiovemur.
poscat nobis favere placatum. Per, elc. Pef, etc.
Magnis mystefiis incUata pJebs tua, Domine, «per V. Item alia. — h Deus, qui praesentem diem ho-
viam salutis et pacis incedal, ei beati Prsecursoris norabiierii nobis iri oeati Joannis nativitate fecisti,
hoftamenta sectando, ad eum quern pfsedixit, secura da poputis tuis spiritalium graliam gaudiorum, et
perveniat. Per, etc. dmniunl fidfcliumnieiites dirige in vialu saluiis et
III. Item alia.—Omnipoiens sempiterne Deus, qui pacis. Per, etc.
etiam in beati Joannis generatione, promenda cbh- Omnipotens sempiterne Deus, qui tuis fidelibus
fessione sacratae iibi plebiS instituis : auge holiis fi- contulisti ut ille quo iuter natos mulierum nullus est
dei pietatisque constantiam, ut magis magisque fa- major, oriretur, et Unigeniti tui gloriosus Praecur-
teamur excellentiam Nuntiati, cuni tanta sit glOria sPr existeret: providentise tuae munus exsequere ut
Nuntianlis. Per, etc. qiiae manifestavit teslificatio Nuntii, impleat prae-
f Yota populi tui, Domine, propiliatus inlende, et sentia Nuntiati. Per, etc.
iquorum nos tribuis solemaia celebrare, fac gaudere D Remotis obumbrationibus carnalium victimarum,
suffragiis. Per, etc. spiritalem tibi, summe Pater, hostiam supplici ser-
Yere dignum. Quoniam merito huic inter homi- vitule deferimus, quse miro 32 ioeffabilique myste-
num filios nemo praelatus cst, quem abexordio Sui, rio et immolatur semper, et eadem seniper offeriur;
* •. -
a Vel ad abmidal, et pro inveniant legenduiri inve- siario lib. it, ri. 25, est oratio secunda
niat; vel expunclo hoe verbo subroganda sunt verba e Sequentia habent Sacraraentariuni vigltiae,
Gregorianum,
pervenire merealur, ut ex Sacramenlario Gregpr. et Missale Rom. ih prima or.itiohe Vigiliae.
emendavit Muratorius. f Haec oraiio exstat in RPmano Missali die i6
b ln MissaS. Joaniiis Baptistae ad fontes hanc ora-
Sept., in commemPraiione SS. Euphemias, Luciae,
tionem praefprunlcodd. Gregoriani. et Geminiani mariyrum, nec non die 23 Nov. pro
'c Hacc quoque ibidem legitur in prima Missa
dem Praecursoris, nec non in Sacram. Gelasii iib. ejus- S. Felicitate.
n, s Est in Sacram. Gelas. lib« ii, n. 26.
ii. 26, ac in Missali Romano. h Est in eodem cod. Gelas. eodem loco, et in mss..
A Haecoratio posirema est ad
complendum in Missa Gregorianis, ac in Romano Missali, ipso die S. Prae-
vigiliaeS. Joannis Baptistae in laudatis codd. Grego- tjursoris.
rianis, et iu Romano ffissali. Iu cod. autem Gela-
47 OPERA S. LaONI MAGNOATTRIBPTA. 48
pariterque etdevoloriim munus, et remuneraulis est, iVin eum, sicut probaraus in sanctis luis, accipittua
praemium. Per, eic. •'..- ;..'. virlute dominalum. Per, elc.
£ Yere dignum. In die festivitalis hodiernae, qua Sancli tui, Domine, misericordiam deprecentuf,
bcatus Joannes exortus: est, qui voeem Matris Dp- ut sacramenla quae sumpsimus, el praesentis vitae
iriiui nondum edilus sensU, et adhuc clausus ntero, nobis remedia coiiferant et futurse. Per, elc.
f Beatis marlyribussuppiicantibus, Domine, fide-
ad adventiim salulis humanae proplielica exsuItaT
tione: gestivit;. qtti et genitricis sterililatem conce- les tuos propitiatus intende, ut munera collata cu-
plusabstersit, el.patris linguam natus absolyit : so- stodiant, et piejusteque sperala percipiant. Per, etc.
lusque omnium prophetarum Redemptorem mundi, Qui sunt, Domine, tibi subjecti, benedictiones
uttem praenMiitiayit, ostendit; et ul sacrae purifica- tuas, te largiente, percipiant, quas humili deyo-
tionis effectura aquarum natura conciperet, sanctiQ- tione indesinenler exspectant. Per, etc.
candis Jordanis fluenlis ipsum baptismatis lavit au- V. llem alia. —s Qiiaesumus,omnipotens Deus,
clorem. Unde cum angeiis, etc. ut nos geminaia laetiiia hodiernac festivitalis exci-
b Coelestis doni benedictione percepla, supplices piat, quae de beatorum.Joannis et Pauli glorifica-
le, Deus omnipotens, deprecamur, ut hoc idem tione procedit, qups eadem fides et passio fecit esse
nobis semper et sacramenti causa sit et saiutis. B germanos. Per, elc.
h Hoslias altaribus tuis, Domine, placalionis im-
Per, elc.
Quos tuos efficis, Domine, tua pietatecircumtege; ponimus, polentiam tuani in sanctorum luorum pas-
et fragilibus sanclorum omnium praetende subsidia; sionibus honoraudo, et per eos nobis implorando
ut ad promissiones tuas, te inspiraute, currant, te veniam peccatorum. Per, etc.
gubernanle, perveniant. Per, elc. Yere dignum. Quamvis enim tuorum merita pre-
tiosa justorum, quocumque fideliter invocentur, in
XIV.
tua sint virtute praesentia, polenter tamen nobis
INNATALI SANGTORUM JOANNIS ET PAULI. clementi providentia contulisti, ut non solum pas-
t..— Omnipotens sempiterne Deus, qui nos ido- sionibus marlyrum gloriosis J urbis istius ambitum
c coronares, sed etiain in ipsis visceribus civitatis
^iieps non esse perpendis, etc.
;: Adjuva nps, Doiiiine,luorum prece sanctprum, etc. sancti Joannis et Pauli victricia membra reconderes,
Yere dignura, Qui nori soluin debitum moriis an- ut interius exteriusque cernenlibus et exemplum pjae
tiquae, elc, confessionis occurreret, et magnificsebenedictionis
II. ltem alia. — Sint tibi placita, Domine, populi non deesset auxilium, Per, etc.
tui; eic. d _ C 34 VI. Item alia. — Honor martyrum beatorum
Dicata nominituo munera, Domine, elc. deferre nos tibi munera, Domine, fidenter hortalur,
Yere dignum. Qui ad majprem triumphunt, etc. quia pef eos nobis credimus profulura. Per, ctc.
III. llem alia. — Exaudi, Domine, preces nestras, Yere dignum. Fulget enim vox illa piissima Do-
et ut digna, etc.e mini nostri Jesu Cbrisli, qua, mundo subveniens,
. Vere dignum, Tui enim operis, Domine, etc. clementer praedixit:Nisi granum triliei cadens in
33 iy« Item aliq. — Adesto, Doraine, quaasumus, terram morluum fueril, ipsum solum manet; si aule.m
7Ecciesiae tiiae
votis, adesto muneribus; et quod con- morluum fuerit, multumfructum affert (Joan. xn, 24).
scientia nostra non supplet, sarictprum tuorum in- Ex qup videriius uberem pullulasse toto terrarum
terCessio compenset et merilum. Per, etc. orbe salionem, et de principali cruce prodiisse glo-
Vere dignum. Quia mira sunt opera justitiae tuae riosarum segetempassionum, quia pro impiis ser-
atque pietatis, cum vel a te devians hpmo diabolicae vis sanguinem suum Creator effundens, ut.pro im-
sUbjicitur potestali, vei ad te pef tiiam gratiam fe- maculalo Domino famuli peccalores certatim more-
hieans, non splum jus infesli dominatoris evadit,sed rentur, effecit. Propterea, elc.
aMissale Ambrosianumapud.Pamelium.iom. I, apud Blanchinium : Coilecla qum incipil Reatis mar-
,pag. 393, hanc praefationemexhibet,, nec non legi- TJtyribus supplicaritibus, nisi emendetur, tectoris vexa-
lur. inter praefalibiies antiquas lorn.
: II, pag. 587. bit ingenium. Ni faltor lamen, facili negotio restilui-
Concbrdani cbddJ GregofianI.: tur, si dicamus in unam eamdemque collectamdupli-
b Est in mss. Gfegbr. ac in Missali Rom. fer. 4 cem fuisse confusam ab anliquario, ut colligitur ex
post Dpminicam Passionis. verbo PERCIPIANT. Emendalionem ejus,
c Haec et sequenles orationes cum praefatione lia- geminalo
quam Muratorius recepit, retinuimus. Solum idem
bentur supra mense Aprili Missaxxxix de communi Pasior pro humili alterutrum legendum monuit, vei
martyftim,.'.
41Hic repeluniuf ofationes''et pfaefatip Missae XL supplendo devotione, vel icribendo humUiter, etc,
s Est in Gelas. Grfegor.etMissali Rora., ex quibus
'
insertae nifensi Aprili. fuit de ante vocem beatqfum.
0 Hifequoque repeluntur preces MissaeXLI mensis suppleta b Legitur inpraepbsiiio
Sacramen. Gelas. et Cregor.
Apfiiis. 1 Hic coemeleria indicantur in quibus aniiquiores
f In m's. qiiidem sic legitur: Bealis marlyribus siip- martyres erant sepiiiti; cuni SS. Joannes el Paulus
plicantibus, Domine, fideles luos propitialus inleiide. in ipsis Urbis visceribus essent lumuloli. Sihiililer
Tui sutit, Domine, tibiquesubjecti, beiiedictionesluas in praefatibrie Missseprimae S. Xyslivin idus Augu-
te largienlepercipianlj quas humiliindesinenler exspe- sti: Quibus (marty.ribus) urbis hujus prwcipue coro-
elani; sed ut muhera conlata cuslbdiant, piejusteque natus esl ambilus.
sperata percipiant. In heec aolavit Franciscus Paslor
4» LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE ROMANJS. 50
VII. Item aiia>—Propitius, Doraine, quaesumusjVsacratarum, quarum ante sauctum altare tuum oblaU
oblaiionem nostrae servitulis intende; el ut san- nomina rerfhantur, quaesumus,placalus accipias. Pro
ctorum tuorum precibus commendetur, indulge. quibus majeslatem tuam supplices deprecamur ut
Per, elc. propositum caslitatis, quod te auclore professsesunt,
- Vere dignum. Cujus inspiratione succensi beati te protectore custodiant. Per, elc.
mariyres ad passionis gloriam cucurrerunt; non ti- II. Item alia. — b Aposlolorum tuorum precibus,
mentes qui corpus occiderent, sed eum qui corpus Domine, quaesumus, plebis tuae dona sanctifica, ut,
aniraamque miflere poterat in gehennam; atqne ideo quae tibi tuo grata sunt instilufo, fiant graliora pa-
illos perseculio seevanou perdidil, sed beaTacorifes- trocinio supplicanlium. Per, etc.
sio sublimavit. Per, elc. Yere dignum. Teque laudare mirabilem Deum in
VIII. Item alia. — Oblala munera nomini tuo, Do- sanclis tuis, in quibus magnificatus es vehementer;
mine, nostrae sanctificalioni proficere, luorum pfe- per ipsos Unigenili lui 36 sacrum corpus exorrians,
cibus concede sanctorum. Per, etc. et in ipsis Ecclesiae luae fundameiita constituens.
Yeredignum. Quia tuae virtutis esse cognoscimus, Quorum bealissimum Petrum, graiise luae electio-
ut sancli lui, secundum magnificam Domini nostri nisque primitias, in apostolicae.dignitatis culinen
Jesu Cliristi coelestemque doclrinam, sanclas animas ascitutn, ila ad confiiendum te Deum vivum et Do-
odiendo diligerent, et non servando, potius custodi- minum nostrum Jesum Christum secreta tni revela-
rent; hanc simul pietatis imitationem nobis et prae- tione docuisti, ut in cognoscenda Unigeniti lui gloria
sidium relinquentes. Per, etc. nullis carnis et sanguinis impediretur obstaculis. Pro
"Da, quaesunius, Domine Deus noster, ut sieut qua magistra omnium credentium fide, confessorem
tuorum commemoratione sanctorum temporaligratu- tuum coelorum clavibus praefecisti, ut cui ad te per
ianuirofficio, ita perpetuolaetemur aspectu. Per, etc. le fueral accessus, per ipsum caeteris ad regnum
- 35 Exsullet plebs tua, Domine, placilorum fulta tuum pateret introitus. Huic quoque bealum aposto-
praesidiis,quibus et sanctificationem referat, et sub- lum Paulum ad salutem gentiuni non impari voca-
sidia propriaefragilitatis acquirat. Per, etc. tione consocias; queih roagnis laboribuspraeparalum,
XV. gratia tua el mentem mulavit el nomen. Hujus igitur
INNATALl APOSTOLORUM PETRlETPAULI. triurnphi diem hodierna devotione celebrantes, lio-
• I. — b Deus, qui hunc diem beatorum apostolo- stias tibi, Domine, laudis offerimus, cuin angelis.etc.
rum Petri elPauIi marlyrio consecrasii, daEcdesiae III. Item alia. — Oblationes populi lui, Domine,
tuae, loto terrafum orbe diffusae, eorum semper ma- quaesumus, apostolorum tuorum passio beaia con-
gisterio gubernari, per quos sumpsit religionis exor- ciliet, et quaenostris ' (minus) non aptae sunl merilis,
diura. Per, etc. " fiant tibi
placitae tuorum deprecatione justorum.
Munera plebis tuae, Domine, quaesumus, beatorum Per, etc.
apostolorum fiant grata suffragiis; ut pro quorUm Vere dignum. Qui Ecclesiam tuam in tuis fidelibus
triuinpiiis tuo nomini deferuntur, ipsorum digna per- ubiqne pollentem apostolicis facis conslare doctrinis,
ficiantur et meritis. Per, etc. ut per quos inilium divinae cognitionis accepit, per
Vere dignum. c Qui secundum promissionis tuae eos usque in finem sseculi capiat regni cceleslis aug-
incffabileconstitutum, apostolicseeonfessioni superna mentura. Per, etc.
d dispensatione largiris, ul in veritatis tuse fundamirie IV. Itetn alia. — Munus hoc, Domine, quaesttmus,
solidata nulla mortiferaefalsitatis jura praevaleanl; et apostolica pro nobis interventioprbsequatiir, ui quocl
quanlalibet existaterrantium multiludo, eiili sintre- tremente sefvilio pernos vovemus (Al. oblatumesl),
deroptionis tuae filii, el illis Ecclesia tota numeretur, eorum nobis precibus efficias sacramentum.Per, elc.
qui ab electorum tuorum f principali traditione non Vere dignum. Tu etenim i tribuis, Domine, ut prae-
dissonant. Per, etc. dicationis apostolicae clarilatem niilla juris inferni
XVI. subdola doctrina subvertat, nulla praevaricatio veri-
Conjunctioe oblationis virginum sacratarum. tatis offuscet. Per, etc.
Hanc etiam oblationem, Domine, tibi virginuin' D 37 k Perceptis, Dbmine, sacramentis, subdilo
.,' » Est in Sacrament. Gregor. ac in Missali Rb- ipsumallare in scriptisoblata ac recilatacognoscimus.
mano in coramuni unius martyris, et alibi. b Haec oraiio legiiur in Sacrament. Gregor. Me-
b Haecoralio est in Gelas. Sacrament. lib. n, n. nardi, et in Missali Rora. die fesio Conversionis S.
~31,c et in Gregor. ac Missali Rom. fere eadem. \
HaecpraefalioLebnina videtur, sicur et plura in
Paulij et alibi, cum fit comniemoratio hujus apostoli.
1 Yox minus est varians lectio, quae deest in Sa-
sequentibus huj'us festi, cram. Gelasii, ubi haec oratio legitur. Mox codex
d ln seqnenti Missa xiv, in qua haec praefaliorepe- habet apta et placita. In Galasio cohaerenlius apta
titur, pro dispensalionelegitur dignatione. et placita. Sed placuit corrigere aplm, et retinere

.: In eadem Missa xlv : Illi tameriredemptionis tum placitm; nam ad oblationeshaecadjectiya referuritur.
sint filii, el illis Ecclesiacuncta numeretur. i Codex hoc loco habet tribues, sfedin Missa viu,
f Vox principali deest in Missa citata. in qna haec praefatio repelitur, melius tribuis. lbidem
s Oblaliones virginum quae Deo efant consecratae pbstea prb subvertallegitur commaculel.
ad sacrum altare memorant Augustirius epist. 3ad 1 In Sacram. Gelas. et Greg. ac in Romanb Mi»-
Viclorianum presbylerum, et Ambrosius in serm. ad sali, si pauca cxcipias, similis est collecta ia Natalj
Yirginem lapsam. Hinc aulem earum nomina ante S. Pauli.
Si OPERA S. LEONI MAGNOATTRUHJTA. . «
corde rogamus et pelimus ut intervenientibus beati» ,\. VII, Item alia. -r Quaetuo nomini, Domine, sunt
apostoiis, quaepro eorura celebrala sunt gloria, nobis dicata, qusesunius, Ecclfesiaetuaeprincipura comnien-
proficiant ad niedelam. Per, etc. det oratio, Per, etc
a Gregem tuum, Pastor bone, placalus inlende; et Vere dignum. Qui Ecclesiam tuam sempiterna pie-
pferapostolos tuos pervigili proteclione cuslodi, ut ;tatc non deserens, per apostolbs luos jugiler «am et
iisdem rectpribus gubernetur, quos eidem conluli- erudiset protegis. Per, etc.
siib (AL prsefecisli)operis i.uivicarios esse pastores. VIII. Item alia. ~'e Apostolica pro nobis interven-
Per, etc. ,tio,.qua2Sumus,Doin3ne,prosequalur munusoblatum:
V. Item alid. — Omnipotens sempiterne Deus, qui ut quod tfemente servitio nos vovemus, ejus preci-
ineffabiji sacramento jus aposlolici principalus in Ro- bus efficiatur accepturo. Per, elc.
mani nominis arce posuisli, unde se evangelica yeri- Vere dignum. Tu enim tribuis. Domine*ut pfacdi-
tas per tota mundi regna diffunderet: pracsta ut quod cationis, etc. I1
in orbeni terrarum eorum praedicatione manavit, Celebratis, Domine, quai pro apostolorum tuprum
Cbristianae devotionis sequatur universitas. Pcr, eic. beata passione peregimus, ipsorurii, qucesuiuus, no-
Praesta, quaesumtts,Ecclesise tuie, Domine, de tan- bis fiant intercessione salutaria, in quorum Nataliliis
tis digne gaudere principibus, et illam sequi pia.de- B sunt exsultanter implela. Perj etc.
votione doctrinam, qua c delecios tibi greges sacris Audi, Domine, populuin tuum libi corde subje-
mysteriis imbuerunt. Per, elc. clum, ei tuitionem mentis et corpofis eidem, rogau-
Vere dignum. Quia non mundi reges et proceres, tibus sanctis aposlolis luis, praesia continuam.
non facundos aut diviies, sed abjectos et pauperes, IX. llem alia.—- Omnipoiens sempiterne Deus,
ineruditos atque ignobiles elegisti, quibus inajestatis qui hunc diem beatorum, etc. l
luaepotentiam, el coajterni tibi Filii revelares arca- Suscipe, Domine, inunera plebis tua?.pro beatorum
num; ul non possibiliialis humanae, sed doni proba- apostplorum triumphis oblala; et quia nostris riie-
retur esse divini; d et quae praecipua videbanlur in ritis non cst digna fiducia, placentium libi precibiis
saeculo,absojue le Deo monstrarentur.inania; et quae- fiat grata devolio. Per* etc;
libet inania, per te docerenlur esse sublimia : cum, Vere dignum. Quia lui est operis tuaeque39 vir-
ita dispensanle virlute, non de gloriosis humilia, sed luiis, ut beatorum apostolorum Petri et Pauli glo-
de humilibus gloriosa penderent; et ille quondani riosa confessio nec capiatur umquam ftlsis, nec per-
Ipelrus piscalor exiguus, repente factus apostolus, turbetur adyersis; sed cffilestis efudilio, sicut per
hon potentibus subjaceret, sed eps potius Salubrirete eos ab ipsa veritate suscepta posterisque mandata
concluderet; npc cuiquam esset ambiguum, in sfe- C est, ita iistleni' suffragantibus inlemerat» perduret.
creta beatitudinfe;coilpcatum jus liabere dimittendi Per, elc.
delicta mortaiium, cujiis nieritum cerneret toto orbe X. Item «Ko.—-Offerimus libi, Domine, prcces et
venerandum regnare post niortem. Reatum quoque munera, etc. i
apbstolum Paulum, Dpmine, simili dignaiione glorir k Vere dignum. Qui ineffabili sacramento jUs apo-
ficas; qui dejectus jn lerris levatur in coelum, captus stolici principatus in Romani nominis arce posuisti,
oculis corporalibus, lucem yidit aeteriiam; atqueuno unde se evangelica veritas per tota mundi regna dif-
eodemque modo contumax luus el vindictam sensit funderet, ut quod in orbem lerrarum eorum praedi-^
et gratiam; tantaque felicior ullione, particeps diyi- catione manasset, Christianae devotionis sequeretur
norum « meruit esse post poenam. Per, etc. universilas ; salubrique compendio et hi qui ab illo-
38 ^L Ifem aiict. — f OJferimus libi, Domine, rum trainite deviassent baberentur externi, et lan-
preces et munera : quae, ut tuo sint digna conspectu, tummodo filii verilatis existereut, qui a principali
beatorum aposiolorum tuoruni, quaesumus,precibus nullatenus traditione discederent. Per» etc*
adjuventur. Per, etc. Posl infirmilatem.
Yere dignum, Qui Ecclesiam luam, in apostolica TLl.Ileinalia.—Yeredigrittm.Qui nosideo tempora-
solidilate fundalam, ab infernarum eruis terrore por- •" libus salttbfiter flagfellasihcOfrimodis.qiiiaaetefparum
tarum; ut in tua veritaie consistens, nulla recipiat rerum non vis subire dispendiurii; et qnoniam facilis
consorlia perfidorum. Per, etc. esl in securitate prolapsus, malis potius praeseiilibus
* HaSsCntCntiaSet formulas invenies in praefalione auciorilate ejusdem codicis, qui n. 10 banc orationem
Sacram. Gelasiani in pclavis apOslolorumPetri et repeteiis, ha.csola vafiatiohc concludit, appitblbrnm
Pauii, n. 36, et iri Gregoriani ac Missalis Romaiii; tuorum,-quwsumui, precibiitexpientur.
. pf aBfationede Aposiolis. s Affinis est in nonhiillis alia licei syniaxi ex-
b ycfbuni pfmfecistiest variaris lectio.
* ln simili bratio.ne Missaexxii babetur dileclos. pressis bxc oratio primae oratiorii MisSaeIV"supra
d Cpdfexliabfetfer^onee,quamque universa prmcipua desGfiptse.'
^ Repetitur anteribr prsfefafioMissaeiv,
videfeniuf in iigcuio., Emendalioiiem a Blanchinio 1 Sequentia eademsuht inprima oratione Missaii,
iiidiiclam et a Muratorio receptam relinuimus. excepla.vocemujisferioj pro qua hic habetur iriotie*
• Sttpple qdudiotum, v.elaliquid simile. ramine.
* Est in Sacrarn. Gregbr. Muratorii, ac in Missali i Vide supra collectam Missaevi;
Rom. die ociavae SS. apostolorum Petri et Pauli. k Haecpraefatio Leouem spirans iu brationem pfi-
Moxante vocem preceiicodexinserit qumsumus,quod mam Missaev iraducta fuit usque ad vocem «fti-
tefbttri! ineiius transtulimus anle vocem precibut xertilqi.
53 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESIJE ROMANJE. M
casiigatbs ad diviria pfpficefe, quam rhundaiiapfosjie;. \ hoslias apostolica cortntteiidetofatioj ut quodpro il-
ritate permiltis a sempiternae beatitudiriis itinere de-* lofuiri glofia Cfelebramus,nobis prbsit ad venisni;
-viare; per quafepfovidehtiae tttae a bfeiiefieia, cogrib- Per, etc.
scenles apostolicis nos institutionibus efudifi, diem Yerfe digriumv I Qui secttndttiia pfomissibriis tuae
glbriosaepassionis ebfum subditb' ieofde veherairiur. inviolabilfecoristittttum, apbstOJieaeCbftfesSioiii,etc.,
Per, etc. utsiipra ift ptmfaiione MissM i-, usqut dissOhaiit;
_ w _
*• c SP ipsaqiie sit sacH cbfriPris ubique VfefaCoriipago',Cfuoe,
Xll.iteiji afio.—QiiaesUmUs, Dbmirie, DfeuSribsIfef, le dispfeiisaiite, dfeVPtahbsfeiqUitiiriijttidquid sedes .
qttaein hofealiafi pfopbsita dculis thse ihajeslatis 0'fc. 41 illa cehSiifefit,-qiiahi tehfefeVOluislitotiUsEecle-
feriraus, bealorum apostolprum tuorum" suppHcaiio- siab prinfeipiiluiih;'Pfef,e'iC;
"
nibtts propHiaiUsassuifife.Pef, etc. \ J»i k Pfercepiis;Domlrie';Sacramfeiitis,siippiiCfestferb-
Yeffedigiittm. Qui Ecblfesiamtusitti ih apbsiolica gamus tti, iiifeffeederiiibUsbeatis aposlolis-, quae pftt
soliditale, etc. b illorum veneranda gerimus passiorife, hbbis pfbfiu
c Peraciis solemhiier, Domihe, quse' pfo aposlolb- ciarit ad riiedelam. Per; fetbi
rum tuofttm beaita celebravinius passibrie, ipsorum, 1 Fainiliahi iuani, Dbhlirife, pfbpitius ihliifei^vei
fiaiit iritercessiorie in defende u't 1
febfUitt
quaesttmus, nobis 40 sttluiaria.; [J apostolicis pfaesidiis; pfecibus g'u£
quorumNataliiiissuntexsuiianier iriipeiisa. Pef, ete. berrietur, quibus hitiluf, te cbristituenie'; pfiribipibtts.
Audi, Domihe, pophliim lUttiri, tota' tibi hierite Pfef, fetc.
subjecluni, ei apbsiPiicamtuiiioriem supplici decefrie . XV. liem dlia. — "Ohihipbtfens sehipiifefrieDeuf,-
prbpiiiatus: ut Corpofe et cofdfepfbifeCius,ijUbdpie qui fragilitali nostrae co.usulens, assidba nbs 'saMt6-
credit appeiat, qUodjustfe speratbbtiheal. Pfef, felc. rum celebritate solaris: da noBis, sub patronis tali-
XIII. — Muriera quaedefefimiis, DbiiiiiTfe, beiiigrius btts febhStituiisy et fcsritinha^ecufitate niunifi, et
assttme,d et quia nostfis ihipedittnlUf offehsis, ap'6- saltitari gattdfefepfbfeclu; Pfer, exc.' J .
siolorUm iubfurii precibus adjuveiiittf. Pef, 6tc. Gfata tibi muhefa nhstfa siht, Doniiiie; quae ettuii
Post infirmilatem. sttrit iwstitttta prsecfepvis,etsahetorum festivitas jlo*
Yere diguum. • Nos enim tehipofalibUs flagellaa riosa commendat. Per, eic.
incoinmbdis,-quia aeiefiiarurii ffefuni riorivis subife Vefe digniiifuQui ihtef efrorUni caligines munda-
dispendium ; meliusque est nialis pfaeseritibuscastl- norum luminaria multiplicis bfeatiquemartyrii cofu*
gatos ad divina proficefe, quarii pfbsperitaife miiri- scare tribuisti, ut in conspectu generis litimani mira-
dana a beatitudinis sempiternaj tfamitedevlafe. Iriter bilis appareret in eorum agone mutatio, qua praeva-
qttaepraecfeptisnos apostolicis, pafiterque cognosci- [\\lendo deficiuntpersequenies, et deficiendP praevalent
nius praesidiis eriidiri; el idcirco horum solemriia interempii; quo illorum saevientiunimenioria ac po-
celebranles, hostias tibi laudis offerimus. Per, eic. leslas evanuit, hprura obeuolium mofs ubique pre-
f Coeleslibus refecli iacranieriiis el gattdiis, siip- tipsa fulgel einomen; ijiorum nulla supersunt regiae
plices, Domine, te roganius, ut quorurii glpriamur poleslatis insiguia, istorum virtulem monstrat effe-
triuriiphis, protfegariiurauxiliis. Per, eife. ctus; et quid de ulrisque geratur, non solum fide
e Gfegem luura, Palef bdne, placatuS interide; e't cernitur, sed etiam visibiliter approbatur. Per, etc.
per beatos aposlolos perpelna proleclione custbdi, Quaesumus, Domine Deus nosler* ut interveuien-
quos totius Ecclesiaepfaestiiistl(Al. Filii tui vicarios) tibus sanctis tuis, sacrosancta mysteria quaefrequen-
esse pastores. Pfer, etc. tamus actu, subsequamur et sensu. Per, etc.
XIV. Itemalia. — Omnipolerissempitefnebeus.da Adesto, Domine,populo tuo, cum sauctorum luo-
popuiis iuis praecipuoruhiapostblbfum iiaialerii diefrf rum patrocinio supplicanti, ut quod propria fiducia
plena devotione venerari; uiquorumdoctfiriis ad cbh- non pfsesuniit, siiffraganlium mefitis Coiisequalur.
fessioneraDeitatisuriiusinstiiutusest riiundus,11eofttm Per, elc.
suffragantibus iriferiiisdivinseserviat uiiilafi. Per, efc. XVI. itein alia. — Deus, qui"'Ecci'estse' tuafelii saif-
• j Ecclesiae luae, quafesumiis,Dbmine ,
prfeces fet D Ctismontibus fuiidairieritaposuisii: da iii riuliis erro-
a Legendum videtur beneficio.Post pauca in Missa sale praefert hanc orationem die Cathedrae S. Petri,
xvii, ubi haec praefatio iierum legitur, pro subdito et cura fit ejusdem commemoratio.
cdrdeliabelur multipiici solemhitdie. i Haecpfacfatio ex dttobus 'eoriipacia, nlmirilni et
b PraefatioMiSsaevi hic fepetita. praefalione Missaei, ubi aliquot varianies riotavinius.
6 Paiicis riiulatis ilerum Se pfodit braiio'seCurida A VOCibilsaulefti sil ad driferriusqlie affiriia
Missaeviil. ipidque
irtVeniesiri prafefaiiibhe Missaexfx.
a Pafliculai ei sttpplfefafuit exigehte cPnlCxiu. k Nen sensu, sed yerbis differt aliqiiahtuluuV Baic
• Affinisest praefatio num. 10. :
. ofatie ib ea qusestipra dibscfifjjtiifMissa#. SiUiilis
f Exstat in MissaliRonianb dife22 Sept. iri festo esf in RoriianPMiSsali iri VigiiiaS. Ahdfeae.
SS, Mauritii et Soeioruhi. 1 Sacram. Gfegpriahttni' liahc ofatioriem feffeff ad
e Haec qttoque oratio siiriilis est coliectafeuiiiitiEfe vesperas in Natali S. Petri.
Missaeiv. . m HiCrevofeaiuf pfaiio Missafe xxxvrii riierisisApri-
b In Missaxix, ubi affinis oralio iegitur, sic: lis de coinrnuni hiartyruin; et iderii fest dfeiribus
ipso-
_ rum nunc quoquesuffragiisdivinm pareat uiiiiati. aliis coileclis sequentibus, quas iri eadein Missa
1 lu Gelasianohabetur in Nataii S. Petri n. 30, ih
reperies.
Gregoriano vero in Nataii S. Pauli. Rbiiiariurii'Mis-
m. , OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 50
ruirt subriialur incursibus, nulla mundi perturbalione A tiis obtulerunt; eteorum tibi placitarneritispropitius
quaiiamr; sed:aposlolica seroper et institulione sit esse concede. Per, etc.
firma, et interventione sccura. Per, etc. 43 yere dignum. Qui Ecclesiamtuam sempiierna
..42 a Offerirnussacrificium, Domine, quod prore- pietate, etc. *
verentia beatorum apostoloruni Pelri el Pauli maje- i Sumpto, Domine,, sacramento, beatis aposlolis
stati tuae jugi.teret re.ddimus.ct debemus. Per, ptc. intervenientibus deprecamur ut quod temporaliter
,.b Vere dignum. Apudquem.cum beatorum aposto- gerimus, capiamus aeternum, Per, etc.
lorumPetri etPaulicontinuata festiyitas, aeternacele- k Protege, Domine, populum tuum, et apostolo-
britas,:et triumphi coelestisperpeluus sit natalis; nos rum patrocinio confidentem perpetua defensione con-
tamen beatae confessionis initia recolentes frequenti serva. Per, etc. '
tribuis devotione venerari, utcrebrior honor, inipen- XIX. Itemalia. — J Omnipotens sempiterne Deus,
sus sacratissinvsepassioni, maj'orem nobis prosit ad da populis ittis praecipuorum apostblorum Petri et
gratiam.Per, etc. ,, Pauli Natalem, etc'
c Beatorum aposlolorum, Domine, qusesumus, in- . mVere dignum. Quia tui operis luaeqttevirtutis est
tercessiqnenps.adjuva, prpquprum solemnitate per- ul beatorum apostolorum Pelri el Pauli gloriosa con-
cepimus ttta sancta.laetantes. Per, etc. Bfessio, cujus annua vota celebramus, nec capialur
Adesto, Doraine, fidelibus luis, nec eos ttllis mentis umquam falsis, nec perturbelur adversis; sed ut po-
et corporis patiaris subjacere periculis, quos beato- tius lui corporis ubique devota compago, te dispen-
rum apostolorum Petri et Pauli munit gloriosa con- sanle, suscipiat, quod sedes illa censuerit, quam le-
fessio.Per, etc. nere voluisti totius Ecclesiae principatum. Per, etc.
,1 ! SD n Concede, quaesumus, Domine, beatos aposto-
. XVII. Item alia. — & Ortinipotens sempiterne los luos inlervenire pro nobis : ita eiiim nos salvari
si eorum precibus Ecclesia gu-
Deus, qui Ecclesiam tuam in apostolica soliditate posse confidimus,
fuiidatarii ab irifernarum eruis terrore porlarum, bernetur, qitibus ulitur, te constiluente, principibus.
etc
prsesta: ut in tua veritale persistens, nulla recipiat Per,
consortia perfidorum. Pefj etc. - . ° Perceptis, Domine, sacramentis, subdito corde
et ut intercedentibus bealis apbslolis
Qua3 in hoc altari proposita, Domine, oculjs tuae rpgamus pelimns
etc.e tuis nobis proficiant ad medelam, quae pro illorum
majestaiis offerimus,
gesta sunt passione. Per, elc.
Post infirmitatem. XX. Ilemalia, — v Omnipotens sempiterne Deus,
Vere dignum. Quinos ideo temporalibus salubri- C qui nos eorum multiplici facis celebrilate gaudere,
ler flagellas incommodis, etc. f quorum nostrae fragiiilati patrocinia contulisti: da,
""« ^ternae pignus vitse capierites, humiliier implo- quaesumus, ut illorum saepius iterata solemnilas no-
ramus, ut apostolicis fulti patrociniis, quod in ima- slrav sit luitionis augmenlum. Per, elc,
gine gerimus sacramenli manifesta'perceplione stt- Rostias populi Itti, Domine, propitius intuere : ut
manius. Per, etc. quod nostra fiducia non meretur, 44 Per eos *JU0S
'
Tuferfe,Doiriine, plebem tuam, et beatorum apo- nobis constituisli praesiiles, incessabiliter largiaris.
stoipfUhi defende subsidiis. Tui famuii famulaeque Per, etc.
suht, Domine, tibique subjecii. BenediCtiones luas Vere dignum. Qui ut hanc sedeni regimen Eccle-
jugiter assequantur, quas suppliciter et indesinenter siaetotius efficeres, et quod haec praedicasset osten-
exspeciant. Per, elc. _ _ _ deres ubique servandum , simul in ea et apostolicae
*'1'" T E SP principem dignitatis, et magistruro gentium collo-
',, Xyill, Item alia. — b Exaudi nbs, Deussalutaris casti. Per, etc. .
noster, et apostolorum tuorum nos tuere praeSidiis, Repleti i benediclione coelesti, suppliciter implo-
gupruin donasti fideles esse doctrinis. Per, etc. ramus ut quae fragiJi celebramus offlcio, per beaios
Suscipe, quxsumus, Domine, munera plebis tuae, •D aposiolos tuos nobis prodesse sentiamus auxilio.
quafepro beatorum apostolofum Petri et Pauli natali- Per, etc.

; aExstat in Sacram. Gelasii lib. n, n. 36 k In codd. Gregor. et in Missali Rom. legituriii-


. b Est ibidem n. 31. •....' serta Missaediei ociavaeSS. apostolorum.
. -«Invenitiir in Gregoriano Sacramenlario Menardi, 1 Vides hjc iterari collectam superioris Missaexiv.
et in MissaliRbiri. dievm kal. Augusli in festo S. m Haecpraefatio Conflataest ex duabus. In prima
Jacobi apostoli. repelitur praefatioMissaeix, in secunda conhectiiur
. ,4Praefatio anleripris Misssevi in oralionem hic prsefatio Missaexiv.
iriimufatur. Haec autem oratio legitur in Sacrament. n Bst in Gelasiano lib; II, n. 33.
Gregoriauo Mfenardidie naiali S."Petfi. , 0 Affinisest oratio Missacxiv. Hanc vero feamdem
e Yide supra ofatioriem pririiamiMissacxn. singulari liumero.expressam refert Sacrameniarium
f Habes hanc praefatipnemin Missis xi et xm. Gelas. n. 32 ih Natali S. Pauli.
s Est in Gelasiano Jib. n, n. 36. P Exstat in eodem Sacram. Gelas. ibidem
* Ibidem legitur n. 33, et in codd. Gfegprianis. i Desideralur Domine; Ifegiiuf autem in Missali
"-'»'Repetituf praefatioMisssevn. Rom. hsec voxin Missa voiiva de angelis, ubi hanc
i Habetur iu Gelas. n. 34 orationem angelis aptatam invenies
57 LIBER SACRAMENTQRUMECCLESOE ROMAN^E 53
Proteclor in te sperantium, Deus, respice popu- A marlyrio coiisecrasii: da Ecclesiam luam, tolo ter-
lum supplicantem, et apostolico inlerveniente suf- rarum orbe diffusam, eoriim sequi pia devotione do-
fragio, perfice miseratus pia desideria singulorum. ctrinam, per quos sumpsit religionis exordium.
Pcr, etc. : Per, etc.
XXI. ltem alia. — Placatus, quaesumus, Domine, , d Praesta, qusesumus, Ecclesiae tuae, Domine, de
quidquid pro peccatis meremur averte; nec apud te tantis digne gaudere principibus, et illam perseve-
delicla nostra pracvaleant, sed misericordia tua sem- ranler regulam custodire, qua iidem, inler vcruni
per exorta praevincat. Per, etc. falsumque dissidentes, dilectos (Forle delectos) tibi
a Omnipotens sempilerne Deus, qui nos omnium greges sacris mysteriis imbuerunt. Per, etc.
apostolorum merita sub una tribuisli celebritate ve- P SP T E :
nerari, quaesumus ut celerem tuse propitiationis XXIII. Item alia.—Apostolorum,.Domine, bea-
abundantiam multiplicalis intercessoribus largiaris. * torum Petri et Pauli desiderata solemnia recensemus.
Per, etc. Praesta , quaesumus, ut eorum suppHcatione munia-
b In Jejunio.
mur, quorum regimur principatu. Per, etc.
. Munera, Domine, tuse glorificationis offerimus, Muncra tibi, Domine, laetantes offerimus, quanbca-
quae tibi pro nostris grata jejuniis, eorura, quaesu- j) torum apostolorum Petri et Pauli Nalalitiis e nobis
mus, deprecatio, quorura solemnia celebramus, effi- intercessionibus, confidimus profutura. Per, etc.
ciat. Per, eic. Yere dignum. f Qui praevidens quantis nostra ci-
Vere dignum. Qui in montibus sanctis coslestisHie- vitas laboratura esset incpmmodis, apostolici roboris
rusalero fuudamenta posuisti, quaeduodecim solidata in eadem praecipua membra posuisti. Sed, o felix, si
lapidibusapostolorum, chorum Ecclesiaetuse spiritali luos praesules, s Roina, cognosceres, et taiitos digne
constructione declarat; ostendens nobis, et in Trini- studeres celebrare rectpres! Nulli te hostes impete-
tate quadriformis Evangelii constare mysterium, et rent, nulla prorsus arma terrerent, si eoruni famu-
in unoquoque Evangeliorum Trihitatis pleniludinem lata doctrinis veraciler atque h (veraci fidelique pro-
coniineri; simulque fragilitati nostrae, per luam gra- posito) fidelitereos proposito Christianse.sinceritaiis
tiam, fuisse provisos hujus dispensationis magistros, ambires; cum tibi sufficienter appareatquaebenerae-
suffragatores, et praesules; ut sacri muneris venera- ritis 46 dona conferrent, qui tuentur etiam peccato-
bile sacramentum nibil amplius, nibil minus, nosse- res. Per, etc. '
mus esse quaerendura. Per, etc. Quaesumus,omriipotens Deus, ut, qui noslris fali-
Sanctificati, Domine, salutari mysterio, 45 quae- garaur offensis, sacris mysteriis expiemur; et qui
sumus, ut pro nobis eorum non desit oratio, quorum G merito nostrae iniquitatis afiligimur, aposlolicis sa-
nos donasti patrocinib gubernari. Per, etc. lisfaclionibus protegamur. Per, etc.
Prsesta populo luo, Domine, quaesumus, consola- 1 Esto, Domine, plebi tuae sanctificator et cuslos,
tionis auxilium; fetdiuturnis calamitatibus laboran- ut apostolicis (gubernata) munita praesidiis, el con-
lem respirare concede. Da veniam peccatis, et cor versatione tibi placeat, et secura deserviat. Per, ctc.
ejus ab iniquilate custodi; ut quia humana fragilitas XXIY. Item alia. — i Largieute te, Domine, beati
incessabililer merelur offensam, intervenientibus Pelri et Pauli Natalitium nobis lumen effulsit. Con-
sanctis tuis, indulgentia lapsis continuata subveniat. cede, qusesumus, ut liodierna gloria passionis, sicut
Per, etc. iilis magnificentiam tribuit sempiternam, ita nobis
XXII. Item alia. — c Omnipolens sempiterne Deus, perpetuum munimen operelur. Per, etc.
qui hunc diem beatorum apostolorum Petri et Pauli Oblatio tibi, Domine, votiva defertur. Precamur
a Exslat in Gelas. lib. H , n. 33, inter preces ad c Aliquam habet affmitatem haec oratio cum ea
yesperum. Est oralio festi omnium appstolorum, ad quaeinMissa i primoloco exhibetur.. ,
quod etiam sequens praefaiio referlur. HOcauiera fe- d Similis fere est oratio Missaev.
stum infra octavam apostolorum celebratum' fuisse 0 Corrupta codicis lectio. Muratorius cum Blan-
constat ex laudato Sacraraent. Gelasii n. 35, et de chinio emendaridum credidit pro nobisintercedentibus.
hocquidera omnium apostolorum festo, ut optime Magis placeret nobis eorum intercessionibus.
notavit vener. card. Thomasius, in epistola S. Hiero- D t Duo hujus praefationis characteres omnino con-
nymi ad Chromatium citata a Cassiodorio scribitur: gruunt cum serm. 84 S. Leonis, qui in octava qiiidem
Ut dies varii non videanlur dividere quos una dignilas SS. Apostolorum Pelri et Pauli habitus fuit. Nam et
npostoialus in cwlesli gloria fecit esse sublimes. Porro indicatur irruptio qua Roma a Vandalis fuit impetita,
hsecoratio in Sacrament. Greg. apud Menardum, et ac eorumdem apostolorum festo et patrocinio Jibe-
in MissaliRomano ad feslum omniumsanctqrum kal. rata; simulque neglectus a Romanis ipsbrum sanclo-
Novemb.traducta fuit. rum cullus innuitur; quod utrumque apertius in eo
b Hsfeceollecta jejunii iu Missa omnium apostolo- sermone expiicatur, uti Acariiius optime animadver-
rum, cui inserta est, aliquando recitata fuit, et for- titpag. 7i. Hinc eidemauctori haecpraefatio non im-
lassis indicat aliqucd extraordinarium jejunium, quod merito tribuenda videtur.
vel Leonis aevoin gratiarum actionem post liberatam s Codex Romana, perperam.
Romara a Barbaris ipso die S. Pelri, ut vidimus in ' b Uncis inclusa sunt varians lectip.
admonitione ad serm. 84, vel alia de causa infra ' Exstat in Sicram. Greg. in yesperis Natalis S.
octavam SS. apostolorum Petri et Pauli indictum, Petri. In cod. Greg. Menardi et in Missali Rom. die
cum die oinnium apostolorum concurrerit. In Sacra- 25 Julii in festo S. Jacobi apostoli. Mox gubernala est
mentario auiem Gelasii hoecoratio describitur in vi- varians lectio. , .,
giliaSS, Pctri etPauli lib, n, n. 29. J Apud Gelas. legitur p, II, n. 51.
59 OPERA S. LEONI MAGNOATTRiBUTA, 6d
. ut pariter ad laiidem tui riominis, et apostoiiCaere- A Harii congfeganies, f leiiipofe licet discrcib, reciir-
vefentiam dignitatiSj et ad nostrtiftl pfovehiat sancti- rens uria dies, ih aeiferriuiflet una cbforia Sociavlti
ficala praesidiurii.Pef, etc. Per, etc.
Vere dignum. Quoniam beatus Petrus et Paulu* XXYII. ltem alia. — Inlende, precamur, Altissinie,
1
apostoli luij qUod iu lacfymis sfeihiiiaf
u nt; iii gaudio vhta qote reddihitts : et libi piacita fiefi, ebfuiri pre-
metere nunc probahtuf...Et qui eutitfes"ibarif et fle- Cibiis pfo qubriirii deferurituf libhore cbiicfede.
bant, nbri morle pcrtfefriti, sfedttt beats pfefcipefeht Pfefi etc.
piehitudinfeihpassibhis; giCifiosisanguinis seminaipre- Vere dignum. s Suppliciter exoraiiies ut gfegem
tiesa mittferido, VehieritesCece riiiricverilttiit ih fex- luiim,.Pastbr aeternfe,hDii desfefas,etpef beaibs apo-
sultatione totius EcClesiae, fructum victoriae sempi- stolos Cbritirittapfotfectibhfecttstbdias, ut iisdfehife-
ternae, et pfEesehtibusfeferentes'prafeiriiis etfuturis. Ctofibus difigaiuf quos ojiefis tui vicafiPs coniulisti
Per, ctcV pfaeCssepaisibfes. Pfef, fetc'.
XXY. Iteih dlid. — Apostolorum tuOruui precibus, 48 XXVIII. llernqlia, — b Solemnilalis aposio-
Domine, plfebistuaedoria sariciificai etfe; • licae mulliplicaiione' gaudentes, clementiam luam
p F E SP depffecamhf, bmnipbtehs Deus, iit iribuas jngiler
b Hostias, Dbmine, quas nomini iub sacrandas of- jg nbs eorurii cbrifessibhfeberibdici ef patrbciuiis cbfl-
feriirius,apostoiic'a prosequaiuf oratio, per quam nos foveri. Pfef, etc.
expiari iribuis et defeiidi. Pef, fetc. Praesla, quaesumus, Domine Deus noster, fetapp-
Vferedighhm; * Tui eiiini hittriefis liiaequeviriutis siPlofurii Nataiitia riPsiubfum coiiliriua devotione
fest ui Ecclesia tua iii aposiolica soliditale fUndata, Vfenfefari, et iri suis crebfius liohofare priricipiis.
irifefharufti noh viriCafufterroffe pbrtarura , fetin tiisi Per, fetc. .
vefitate 4^ Coiisisteiis,hulia fecipiat cbrisoftia rief- 1 Populi tui, Deus", insiitutbf et fectbr, peccaia
fidofiim. Pfer, etc. quibus impugnaittr expelle; ut sfempef fettibi blaci-
Bfeatbfurii aposlblbrum, Domirife,qttsesumus, inlef- tus, et tu'6 muriiiriifieSii secuftts. Per, fetC.
<i" ' v'
cessibrie, etc. XVIL
Adfeslb,Dbnijrie, fidelibiis triis, feic. e
MENSE MJLIO.
"XXVI;.liem ad sahctum Pauluiii. '— ApdSipiico, VI 1DUUM JULURUM.
Domine, quaesumus, beatorum Petri Ct Pauli pafro-
cinio nbs tuere, ef eosdem quoruih tfibuisti sblehinia i Natale sanclorum mdrtyhim Felicis, Philippi, iii
cwnelerio Prisciilm: Vitalis, el Martialis, et Alexan-
ceiebrarb, secuf6s fac' hpstfos sempferesse custodes. x dri, in cmmeterioJordanorum. Et Silani, in cmine-
'" ierio
Per, etc. ",.|;i . Mdximi.viq Sqtaria. ElJanuarii, in cceme.terio
Munera supplices, Ddniirie, luis altaribus.atlhibe- Prmtextdti, vidAppid.
nittSj quantum de nostrp merito fofmidantes, lanium i Exaudi, boiriine , preces nostras , et inlerve-
beaii Pelri etPauli, pro quofura «oleninibus bffefuri- nienfibus sanciis-ifuis, preces noslras placalus ad-
tur, intercessiorie cbrifisi. Pfef, efc. niitle. Per, etc.
Vere dignum. CUjusprovidentia donisque corices- Suscipe, Ddriiine, propitius oblationes nostras, e'f
siiiii esl ut festivitaterii nobis aniiuam beatortim fuofurii depfecatione sanctorum, pietati iuae perfice
Petri et Piauli triumpho pfaestetirisignerii,par ihiindo benigmis aCceplas.Per, ctc.
verierabile, apostolatUs ordihe primus et riiiniihus , ltem alia. — Beatorura niarlyrura luorum nos,
sed gratia et passibne pariiCeps : hic pririceps fidfei Doriiine, pfecibus fet ihtercessione defende; ul qui
cbnfilfendse, ilie inteliigfeiidaeClafus assertbr; hic ribstrae coriscieniiaeuduciam non habemus, placen-
Christurii, Filium Dei vlvi, pronuntiavit divinilus tium tibi meritis protegamur. Per, eic.
inspiratus : ille liuric eunidehi, YfefbUrii,Sapieritiam Suscipfe,quaesumus, Doiriiiie, tuoruiri mttriefa fa-
Dei alque Yirlulem, yas: factus. eiectionis .asjffuxit; mulorum, quae infercedentibus sanclis ttiis, prosint
hic Israeliticaedelibationis..irisiituens Ecclesiara pfi- nobis et ad piaedevbtibuis officiuiii,'et ad: tuae sancti-
raitivam , ilife magi|stef eitdocior geritiurii VbCaiida- ficatibhis feffectiiiri.Pef'; eic.
riiin; sic, disperisalione diversa uharii Clirisfi fami- iRepleli, Doiriine,beriedifetioiieco3lesti,sancioruni
Sequituf ut iri priiria bfatioiie Missaeri. derii cobmeleriofliiiiriifenti6nfe! sitrtiiiier designatur iri
11Estin Sacrdfh. Gfegof. et in Missali Rom"v'in'Na- vetiistissiiho Catalogb Bucliefiario. Siint auteni &6-
tali SS. Pfelfi feiPauli. ptem fratres S. Ffeliciiatisfilii, qui iridiversis cdbinS-
Alfiiiis est praefatioMissEfe vi; teriis sepulti riPsCuiituf;Nullaattleinlibruril iiia.rtyruhi
4 IlabeShanc bratioiiehi Siipfa iif Missa xvi. missa propria, sed coi.nfnunes subjiciiiiituf de iriar^
« IbidfemiiaecqubqtifePratio' sequituf-._['."
f Yide quae de hac senteritia IndicaViniusin prae- tyribus.eo qiibd ihsiiigulis festis ofatibnes ef pfaela-
lioiies e cbriiriiuriibtts sutrterehliiT; riisi forfe ad libs
fatione huic Sacramentario pfaclhissa, riuirii 5. perfineat lnissa iii, cujiis praefaiio'fratrfes maftyres
B Eadem est praefaiio ih Gelasiaho lib".ii;ii. 36, et et genitriceiri coriinieniorat.
fere eadem in Gfegbr. ih Nalaii S. Peiri ac iri;Ro- k Sacram.-Gregor.-et-Misfsale'Rofti. hanc earfiderfi,
mano Missali de cbmmuiii aposfoloruhi. iibii seiisu, sed vefbis aliquantulum divefsam ofa-
b Apttii Gelas. lib. ii, h. 33. tionetii exhiberit die 7 Octbbris ih Nalali S. Marci
1 Exstat ili cbdd. Gregorianis et itt MlssaliR6m.;
pajiaei
feria 5 ante Dominicam Passionis. i In Nataii S. Ilefirifelisdie 28 Augusli codd. Gfe^-
j Hoc martyrum festuhi vi idus ^ulii Cum eofum- goriani et Missaie Rbnii liafic pratioriem pfaeferuriL
61 LIBERSACRAMENTORUMECCLESLEROMAN.dE. 6*
tuorumconcede sufffagiis, ul quaekumiliier genmus, ik venerari, fac ebruhi et cPfisidefaiioriedfevotUni,et
salubriter senliamus. Per, etc. delerisioiie securrim. Pef, etC. r
49 Item aiia. — a Deus, qui ncs sanciorum III. Item alia. — Praesta nobis, omnipotens et mi-
tuorum et solemnitate lsetificas,el iniitalione suscitas seficors Deus, ut sanctorum iiiaffyfuih friofuhi co-
ad profectum, praesta ut quos veneramur ofQcio, piosa victoria , sicrit eis pefpfetiiuriidat.tfiuriiphum,
etiam piae conversationis sequamur exeraplo, etc. ita nobis coftlinUumpfaestet aUxiliurii.Pef, otc.
In jejunio. Accipe, quaesuniUs,Domine,muhefa pPpuli tui pf6
I. — Sint libi, quaesumus, Domine, nostrimu- martyrum feslivii&iesanctoium; et siricefohos Cofde
nera grata jejunii, quia tunc eadem in sanclorum tuo- fac eoruni Natalitiis irilfefesse.Pef, ete.
rum digna commemoratione deferimus, si et actus Yere dignum. Quia licet in.oinniuhi sanCtofttrii
illorum pariler subsequamur. Per, etc. luorum tusis, DominfejprbveClibheriiifabiiis, iri his
Yere dignum. Quia tu es mirabilis in omnibus tameri speciale luum mttrius agnoscihius, qubs fet
sanctistuis, quos et nominis tui confessiohe prsecla- fratres serte nascendi, et magnifica pfaesiilisii jias-
ros et suscepta pro le fecisti passionegloriosos. Unde sione germanos; ut simul esset et Venfefarida• glofia
sicutilli jejunando.orandoque certarunl ut bancpos- genitricis et florentissima proles ECClesi*.Per, etC.
sent obtinere victoriam , ita nos potius quae exer- ]B Ccelestimunere satiati, quaesumus, Doriiirie Deus
cuere sectantes, convenientius eorum Natalitia ce- noster, ut hsecnos dona hiaftyfufri tuorum depffe-
lebramus. Per, etc. caiione sanclificent. Per, etc.
Repleli, Domine,b munificentia gratiae tuae, bene- IV. Ilem alia. — f Da nobis, qusfesunius,Dbttiihe,
dictione copiosa, et pro nostrae serviiulis obsequiis, sanctorum martyrum passioriibus gldriari; ut eofum
et procelebritaiesanctoruro, coelestiadona sumentes, seraper et patrocinils cofifldamus, et fidem congriia
gralias libi referimuS. Per, etc. devotione sectemur. Pef, etc.
Familiam tuam, Domine, supplicantem oeulis luas Offerimus, Domine j munera tiiofura tibi solemni-
miserationis intende; ut quae, te inspirante, deposcit, tatibus grata sanclorum, supplicitef exPrahtes iii
sanctorummarlyrum patrocinioconsequatur, Per, etc. quod ad illorum pertinet gloriam , nobis pfosil ad
II. Item alia. — Protector nosler aspice, Deus( et veniam. Per, etc. •
misericordiam tuam humiliter implorantes clemen- Vere dignum. Qui sic tribuis, Ecclesiam tuam
ter exaudi. Per, etc. saiicioruiii martyrum commemoratione proficere, ut
Ad humilitalis noslrae preces, Domine, placatus eam semper ilioriim et fesiiVilate'laetifices, et exem-
inlende; necnosin foveaset diaboli laqueos paliaris plo pise confessionis exerceas, et grata tibi supjilica-
incidere, quos tantis sanclorum niartyruni praesidiis(G tione luearis. Per, elc.
munire dignaris. Per, etc. Et sanctorum tuorum exsultatioiie gaudentes, et
c Omnipotens,et misericors Deus , qui nos sacra- sacramenti tui perceptiohe saliafi^ gratias tibi refe-
mentorum tuorum et participes efficis etminislros, rimus, Domine sancte, Pater omnipotehs, aetefne
praesta,quaesumus* ut in iisdem proficiamus et fidei Deus.Per, etc. , .
eonsorlip, et digno servilio. Per, etc. V. Item alia. — Omnipotens senlpitferneDfeuS,qui
Yere dignum. Quinos ideo frequentibus sanclorum in sanctis luis es ubique mirabilis, qusesumusClfe-.
martyrum festivilalibus benignus exerces, utad con- mentiam 51 luam, ut sicut illis feftiineritemglofiam
stanliam fidei et ad perseveranliam pielatis beata contulisti, sic ad consequendas misericordias luas
commemoratione perducas , pariter nobis in eoriim eoruro nos facias precibus adjuvari. Pef, etc.
contemplatione conslituens el saluiiferaeconfcssionis Plebis luae munera, qusesumiis, Doiriine, propi-
exemplum, et copibsacprotectionis auxilium; atque tiatus intende; el quae sanclis; mysteriis exsequendis
ad spein nostrae per eos promissionis invitans, quo- temporaliter nos offerre docuisii, ad afeiernanitidbis
rura adhuc laientem gloriam jam tameu etiam in proficere fac salutem. Per, etc.
lmjus vitseregione manifestas. Per, etc. Vere dignum. Qui nou solum pro salute mundi per>
50 d Domine Detts i^oster, multiriiica super rtoS D secUlionem sustinuit iropioruin, sed fidelibus suis
graiiam tuam, el quorum celebramus gloriosa ceria- etiam haecdona concessit, ut ejus fiereiit aut passio-
mina, tribue subsequi in sancta professione victo- ne aut corifessioheconsPrtes. Pef, fetc.
riain. Per, etc. VI. Item alia. — Omnipolens sempiteme Deus,
Erudi, Dbiriirie,qusesumus, popuiuiii tuurii spiri- qui inter innumera b.eneficiavsancloruin tuOrumnos
taiibus iristrumeritis, et quorum prsestas solemuia solemiiitaiibus praecipuecbrisolaris, praesta, quaesu-

a Est in Gregor. Sacrameiitariis, et ift Rom. Mis- e Codexhic inserit aliarti pariiculam ei, qu* hic
sali die 22Nov. Natali S. Caeciliae. potius quatti iinte \oceri\venerdndd abundare videtur.
b Redundanlia fortassis videbtintur vferba Forte baecMissa est prppria SS. septem Iratriiin S,
miinifi-
ceniid gratimluWi Felicitatis filiofurii, uti dixiiniis annot. 1' (Col. 5j),
,c Est in MissaliRom. die 7 Aug. Natali S. Dbriati n\),f
mariyris. N Est iii GffegOr.Mfenardi, ac in Missali Rpini die
d
, in eodem Missaliet apud Menardttm legitur die 21 Deceirib.Natali S. Tliomseapostpli.
%l Octobr, iri vigilia oninium sanclormir,
63 OPERA S. LEONI MAGNOATTRiBUTA 61
nius, ut ad coelestis pperis inslituta, et recordatio A. ^ nocere cupientium, declinemus, in qua sludeiit per-
beata nosincilet, et oralio justorum digna perducat. severare, malitiam. Tu, elenim, Doriiine,mittens in
Per, etc. mediumnos luporum, manere vis simplices siinili-
Copcede, quaesumus,Domine Deus noster, ul in- tudine columbarum, et astulos fieri more sefpenlufn;
ter adversa quae peccaitorum debitis sustinemus, non utique, Ut cuiquam noxii simus, sed ut sollicite
quod fiducia nostra non obtinet, maityrum tuorum dolos caveamus alienos. Ita mites ad omnes esse nos
npbis intercessio cpnsequaiur. Pcr, elc. djubes, ut paritfer corripere praecipias inquietos.
Sanctis intervenieniibus, Domine, tibi servitus Longe aliud quippe est contumeliam praelerire,aliud,
noslra complaceat, et obscquia munerum fiant prae- ne per improvidambenignitalemcapiamur intendere:
sidia devptorum. Pfer, eic. quoniam el tria clementia ea lege nostros resolvit
Vere dignum. Quoniam marlyrum bealorum pro errores, ut nos denuo, ne deteriora subeamus, errare
confessione nominis tui venerabilis sanguis effusus, prohibeat, nec sibi qtiisquamaut non cessum judicet
'» sicut fua mirabilia manifesial, qui perficis in infir- fuisse delicfum, aut laesumse fortassis existimet, si
milate virtutem, ita nostris studiis dat profectum, et facultas feidempotius subtrahalur subsiciva laedendi,
infirmis apud te praestat auxilium. Per, etc. cumhoc ipso magnum beneficiuiritalibus coriferatur,
. VII. Item alia. — Aspicev"quaesumus, Domine, R I ul mali esse dediscartt vel inipossibilitate peccaudi.
quae oculis tuae majestalis offerimus, ut tuorum de- Per, etc.
precaiione sanclorum Cttuitionemnobis prsebeantet 0 Redemplionisnoslraemunere vfegelati,53 W&'
medelam. Per, etc., sumus, Domine, ut hoc nobis perpetusesalutis auxi-
. Vere dignum. Congaudet namque tolum corpus lium fides semper vera perficial. Per, etc.
Ecciesiaede sublimiumglorificatione membrorum, Salva, quaesumus,Domine, plebem tuam, et bene-
et quselibelejus infirmaeportiones 52 au suam 1U0" dictionis sanctaesuper eam effunde clemfeniiam; ut
que perlinere non: ambigunt dignitatem quidquid inter conditionishumanaeet diabolifeaefraudis incur-
excellit partium in eadem compagemagnarum: quia sus, indulgenlia tua labofanti contiiiuaia succurrat.
sicut superioribus ima connexa sunt, ita suramab de- Per, etc.
benl bumilibusunitatis effectura. Per, etc. II. Ilem alia. — Adeslo, Dpmine, supplicationibus
nostris, et, ut nos ab hosiibus digiiartter eripias, a
xvm.
tibi nou placitis prius moribus benignus emunda.
Incipiunt oraliqnes et preces diurnm. Quia sine dubitatione defendes quos <uisperspexeris
I. — Omnipotenssempiterne Deus, qui nulli nos . convenire mandatis. Per, etc.
inferre mandasti, quod nobis nori optamus inferri, C ( Deus, qui prudentem sinceramque concordiani
praesta,quaesumus,ut nec fingamus aliis, nec alio- tuorum cordibus itiesse voluisli, da nobis legitiniaj
rum fictionibusiiludamur. Per; etc. dilectionis tenefe mensuram; ut qui a justaepacis
Deus, qui humani geueris fida societate laetaris, puritale dissehtiunt, in nobis tauien, quod merito
da, quaesumus,ut et nos liberam praebeamusoinnibus debeant lacerare, non habeant. Per, efc.
charitatem, et illi non pro bonis mala reddere iuo- Praesta nobis , qusesumus, Domihe, terrena despi-
Jianlur. Per, elc, : cere et amare coelesiia,ut per haecsacra quaegeri-
, Oblatiolibi, Doraine, nostra deferlur, quaeut J«o.. mus, et a transituris desideriis expiari mereamur,
sil digna conspectu, te, quaesumus,largienle mentis et inCipiamusinhaerere perpetuis. Per, eic.
noslraesinceritate promatur. Per, elc f Yere digiutm. Qui sic rationabilem non deseris
e Yere dignum. Qui nos spiritalibus erudiens in- creaturam utet
, quibus modis placere libi et qua-
stilutis, sic doces illorum jugiter relaxare, qui nobis iiter possit impelrare quae poscit, oslendas; praeci-
adversantur, offensas; ut eorum non incidamttsinsi- piens ut te principaliter toto cbrde veneraiites, con-
dias, sic dissiraulare culpas, ut, sub specie gratise sequenter el Univfersoshomines, sicut nosmeiipsos,
'' * Cbdex bic haliet simul et
tua, el post pauca, D \ Probabiiius vero credimus jindicari rebellionefo a
quo perficis, ac omillit ita. Eriiendavimusex Missai clericis commolam adverslis Zosimum, cujus fit
xxxii de pluribus martyribusdescriptamense Aprili,, roenlioin ejtis epist. ii, apud eunidcniCousiantiuni
iibi baccpraefatioJegitur, et solum in fine aliquid im- scripta an. 418. Conferliujiis notas et notiliam epi-
muiaium est. stolarum ejusdem pontificis non exslantium apud
/ b God. perpefam, debet affectum. laudatum editorem nuin. 32. De Manichaeisa Leone
.o In margine codicis notatur : Culpas relaxare! perslriclis lisecAcamius"intefpretaiur. Non assenti-
fralri, corripereeliaminquielosnon oinitti, sicut scri- mur : neque eiiiniuilum hic haeresisaui haerelicorum
ptutn esi. Haecpraefatiocum sequenlibusMissisusqtiei indiciumest; neque eos adversus Leonem ullam per-
ad quintam (uii obseryavit Muratoriusin praefaiioiie s secutionem exciiasse aut calumnias sparsisse quis-
c. 3, p. 23) ab aliquo pontifice lucubrala fuil, quii piam Iradidit. Stylus quidem Zosiirium polius quam
aliqiios inimicos passus, ab ipsis adhuc limebat. Leoneni lnij'iispraefationisauctorem praefefl.
Respicere autem haec ppssc ille exislimat schismai d Codex iiifcnes.Tilaiichiniusoptime correxitjubes;
contra Damasum papam ab Ursicino excitalumi quod si minus placeat, legendum monet imbuis.
anno 367, vel illud Eulalii cohtra Bonifacium I • Invenies banc orationem in codd. Gregorianis_et
an, 419. Addit et Bassi excousulis accusationes an. in MissaliRom.die sabbati ante Dominicamin Albis.
435 corilra Xystum Hlcoriflalas, quas lamcn monu- 1 In cod. baec' marginalis notatio affigitur : Pro
nieniis innixasfatelur, quaedubiaesunl fidei (adjicere5 dilectionefraterna orandum. Sub finem legendum
poterat) quaequeP. Couslantius spuria demonstrat. fortassis, et eos, quos amamus.
65 LIBER SACRAMENTOROMECCLESLE ROMANJE. «6
tamquam consortes noslri generis, diliganius; tunc '_ A hoc tuse sapientia; sacramentum circumspecta mode-
circa eos verum probantes affeclum, ut quemadmo- ratione vivamus. Per, elc.
dura nos purgari desidcramus a vitiis, ita et eorum d Da Ecclesiae luai, Domine, non superbe sapere',.
quos amamus optemus. Quibus praeceptis duobus lo- sed tibi placila humilitaie proficere, ut proterva de-
lam legem sine difficultate coraplentes, bona prae» spiciens et roatura quaeque desiderans, exerceat libe-
senlia sumaraus el seterna. Per, elc. ram charilalem. Per, etc.
Da nobis, Domine, quaesumus, ambire quae recta IV. Ilem alia. — Absolve, ^Domine, quaesumtts,
sunt, et vitare quae noxia; ut sancla quaecapimus iniquitates noslras, et ul lua dona mereamur perci-
non ad judicium nobis, sed proficiant potius adme- pere, fac nos amare justitiam. Per.etc.
delam. Per, etc. . Concede uobis, Doraine Deus nOSter,ut et te tola
Tuere, Domine, quaesumus,famulos luos, et a ter- mente veneremur, et omnes homines rationabili dili-
renis erroribus expeditos ad virtutum tuarum fac gamus affectu. Per, elc.
inslituta proficere; sicque temporalibus auxiliis fo- Consecra, qusesumus, Domine, quae de terrenis
veantur, ut magis gaudeant sempiternis. Per, ctc. fructibus nomiui tuo dicanda mandasti; ut et gratam
III. Item alia. — a Ecclesise tuae, Domine, voces tibi nostram facias servitulem, et Sacramenium nobis
placatus admilte, ut destructis adversantibus uni- B perpeluae salvationis iuslituas. Per, etc.
versis, 54 secura tibi servial libertate. Per, etc. e Vere dignuni. Qui fideles tuos mutua faciens lege
Praesta, Domine, quscsumus, ut toto libi corde concordes, veram pacemtali55 foederenexisti,ut nec
subjee.ii, tumentium voluntatum respuamus afflatus. alteri quisquam moliretur infligere quod sibi nollet
Per, etc. inferri; et bona quaesuis uiilitatibus tribui cuperet a
Hoslias, qusesumus, Doinine, nostrae devotionis consorle naturae, liaeceidem ipse quoque praestarei:
assume; et per sacrificia gloriosa subditorum tibi qualenus dum per alterutram pietatem se reperiurit
corda purifica. Per, etc. communes in singulis, semetipsam f diligens, esset
b Vere diguum. Cujus inspiratione bealus Paulus mens una cunclorum. Per, etc.
apostolus Ecclesiaedicens : Providentei bona non so- Satiati parlicipatione coelesti, et gratias tibi refe-
lum coramDeo, sedeliam coram hominibus(Jftoni.xu, rimus, DomineDeus noster, el ut nobis sit perpetua,
17), evidenter oslendit non esse prorsus quo malis deprecamur. Per, etc.
actibus vel in hac vita possimus abscondi: dum te Beneficiistuis, Domine, qusesumus,populus fidelis
non latemus iuterius, et exlrinsecus humanos quoque semper exsultet, ut te inslruente dispositus el cou-
non vitamus aspectus. Nibil ergo juvat eos qui de- versatione tibi placeat, et quce votis expelit salubri-
decora sua notasque non cernunt, et quia ipsi se non C ter assequatur. Per, etc.
vident, aesiimant nec ab aliis se videri. Cum eiiim Y. Item alia. — s Omnipotens sempiterne Deus,
idem clamat Apostolus : Quw secundum "faciemsimt qui superbis resistis, et graliam praestas humilibus,
videle (II Cor.x, 7): quemadmodum se celare posse tribue, quaesumus, ul non indignationem tuam pro-
confidunt, qui, sicut scriptum est, per dulces sermo- vocemus elati, sed propitiationis tuaj capiamus dona
nes suos seducentes corda fallacia (Rom. xvi, 18), «ubjecii. Per, etc.
et sicut Evangelium ait, Christum in cubile requi- b Majestatem tuam supplices exoramus ' ut nec
rentes, palam manifesleque declarant quid et dictis terreri nos laccraiionibus patiaris injustis, nec captio-
exsequantur et factis. Nec eos fulcit aut munit, quia, sis adulalionibus impiicari; sed potius amare conce-
ul se valere conlendant, voluminadivina percurrunt, das, qui veraciler arguunt quara qui fallaciler blan-
cum per baec ipsi potius improbos raores suos et diunlur. Per, etc.
profileaiitur et damnent, nescienles, c j'am de pcena I Offerimus tibi, Domihe, munus quod sicut du-
divini veuire judicii,. quod tradunlur in reprobum plici sumentes corde condemnstt,itasincera capientes
seusum, ut faciant quae non conveniunt (llom. i, 28); inente justificat. Per, etc.
Quapropter hujusmodi declinantes aciu, et solo mi- 1 Vere dignum. Qui nos sic pietate pariter alque
serantes quo debemus affectu; et ideo, etc. D justitia vis esse perfectos, ut et cautelae uoslrae non
Annue, quaesumus, Domine Deus noster, ut per desit socianda benignitas, et indiscrela non subripiat
* Codd. Gregoriani habent hanc orationem inter qui malevolisunt.
quotidianas, Missale Rom. inter comhiunes contra f Cod. inserit fierel, quod verbum estvarians leciio
perseculoresEcclesia. In illis pro adversantibus, est verbi essel, et melius expungendum fuit.
adversitalibus; in Missali additur el erroribus. In co- e Hanc orationem habent Sacramentaria Gelas. et
dice Gelasiano habetur lib. m, n. 67, contra judices Gregor. sub liiulo: ln conlentione. Magnam hujus
moleagentes. exhibet MissaleRom. in oralionibus comrau-
b Nota marginalis in codice : Arguit improbos,sed parlemllibiis ad 'poslulandamhumililatem.
ct orat pro eis. b Nolalio marginalis in ms., Conlra lacerantes vel
c Sex voces sequentes, quae in codice rej'iciuntur adulanles.
post verbum conveniunl, hic perspicuitalis gratia, > Sequentia usque ad amare leguntur in codd. Gre-
morienle Blanchiuio, Muratorius in sua editione col- gorianis et Gelasii, in Missacontra obloquenles.
Iocavit; nos haud immutandum credidimus. i Nola marginalis in ms., Pro duplici corde.
d Est quod
fere eadem in Romano Missali die 15 Jttuii k Alia marginalis notatio: Orandum pro persequm?
Nalalitio SS. Yiti et Modesli. iibus.
e In margine codicis annotatur : Orandum prc*ii*
$j OPERA S, LEONi MAGNOATTRIB13TA. <J8
c
jfacililas charilati.iPraecipis enim ut prpnostris prpr jV. Miserere, Ppmirie, deprecantis Ecclesiae, et ad
mtis inimicis, pro calumnianlibus supplicemus, «e"c infilinantes libi sua cpfda propiliatus intende^iiitKiuos
desinainus misericprdiaiii: tuam perseguentibus im- d.ivlnarum ferum.sjnis esse participes, nec pecealis
jBplrare,; npn utique ut in iisdeni nfequiliis perseyer fieri permitlas pbnpxips, nec opprimi patiaris adver-
rpnt, quia hoc imprecari est potiusquam salutfiria sis, Ppr, etc,
postulare; sed ut ab liis iniquiiatibus expediti, ad VII. Ilem alia.r^ f Miserere, Domine, populi tiii,
mpdesia sese sanaque conyertant, Ciim enim, do- et conlinuis iribnlationibus laborantem propitius
cente le, Ppmine, prObps mpres npbis oplare der respirare concede. Per, etC.
beanius, tunc proximos npstrps, sicuti npsmetipsos, 57 KYox clainantis Ecclesiaead aures, uuaesuuius,
vere diligimus, s'i pis qqae nps habere cupimus expe- Domine, uiae pietatis ascendat; ut percepta venia
tamus, Per, etc. ;:... peqcatprum, te fiat operante devota, teprotegente
Reereali, Domine, sacri muneris gust.u,quaesuinus, secura. Per, etc. .'...
non inde sumeiitibus.nobis ver.tatur ad pcenam, sCd iNomiuiiuo, Domine, munera, quaesumus, dicata
fideUler Hpantibus prpsit adyertiam. Per, etc. sanclifica, nt &i sacramentum nobis aeternaevitse
56 Tua> POriline, proteetione cpnfidens, benpr prffibeant et profeclum. Per, etc.
dictionem suppliciter implpratam devola libi familia iB b Vere dignum. Inter quselibet enim mundi peri-
cGiisequatur; ut tuo seeura munimine, nec tempo- cula sola est a te non recessisse prosperitas, cuin in
ralibus des.lituafur auxiliis,,ei bonis aptetur aelernis. tua niisericordia confidentesnulla adversa percellant,
Per, etc, ,:' sfedpblius exerceant ad salutem. Pfer, etc.
VI. Item a/fa.— "Dmnippjeiis el misericprs'Deus, f Yivificet nos, quresumus, Domine, participalio
a beiiprum nps, quaesuinus, turbine fac quietos : qpia - tui sancta mysterii, et pariter- nobis expialiouein tri-
boiia nobis cuncta praesiabis, si pacem dederis et buat et inuninien. Per, elc.
menlis et cprppris. Per,, elc. Auxiliare, Domine, plebi luae, el toto tibi corde
i>Protector noster, aspice, Deus, etab hostium nos subj'ecisepraesla conversationis effeclum : quiabonis
defende'fprmidine; ul pmni perturbatione submpta, omnibus hane replebisv ^i tibi placere perfeceris.
liberis libi menlibus serviamus. Per, etc. Pef, etc.
Suscipe, Doniihe, munera familia? fuae; quibiis YIII. Item alia, -^- i Ab omnibus nos, quaDsumus,
ef iipstris, quaesiiraus,. sis placatus errpribus, et Domine, peccatis piopiiialtis absolve, el eos qui nos
sahctificationem fuae nobis redemplionis opereris. impugnare uituntur Gxpugna. Pcr, etc.
Per, etc. , Comprime, Domine, qnsesumus, k»s iniqua loquen-
c Yere dignum. Agnoscimus enim, DpmineDfeus1C tiuro.et eos qui nos moliunlur insimulare confula.
nesler, agnoscimus, sicut prophetica duduiri voce Per, «lc,
testatus es, ad peccanlium iperifa pertinere ut serr Qusesumus, Domine Deps noster, ut per haec co3-
ypruni tuprutn labprequaesifEidsubconspeclu nostro Iestisvitaeconimefcia,declinanieslaqueosfalsiiatum,
mapibus diripianiur alienis; pt quae desudantibus ad veritatem tiiain, concessa nobis divimtus via et
famulis nasci Iribuis, ab hostibus paliaris absuini. tramiie, dirigamufi Per, etc.
Tptoqup cprde prostfati siipplices exoramus ,ut prae- 1 Yere digniim. ?Quifaniulos tuos informare digna-
teritpruni concedas veniam deliciprum, et ab pirini ris, ul npu tani nos exagitet inepta laceratio super-
tnortalitatis incursu continuata miseratione nos pro- borura, quam potius nioveat miseratio lacerantum.
tegas. Quia lunc defensipiiem luaiii npn diffidimus Quoniam, sicut nps convenit praecavere ne veraciter
adfuturam, cum a nobis quibus offendimus dignanter inipelaniur, sic eorum qui a veritate sunt devii, flere
expuleris. Per, etc. , debemus interilmn, quaesumus «t.vel illis correctio-
SaCrpsaneii cprporis et sanguinis.p.omini lipstri nemsuppliciter exorando subvenire possimus, vel
Jesu Christi refectione vegetati, supplices le rogar npbis frucium :piefatis acquirere. Per, etc.
mus, Deus, ut hpc reroedip singula.ri, et ab picniutn Quos fefecisti, Dominej ccelesli mysterio, propriis
peccatorum nos cpntagipne purifices, ei a periculp^ "' alienisque propitiusabsolve delictis; ut divino mu-
'ruifi uiuiiias incursipne cunclpruiii, Per, etc. nere pufificalis mentibus perfruamur. Per, etc.
a Sub rnbrica Orationum lempore belli legitur liaec f Est iii Rpmanp Missa\i fer. 3 post Dominicam
oraiio in codd. Gregor, Muraiorii, QuadrageSimaR. .
b Est in Missali Rbm, iriter ceniraunfescontra per-, quariam e Tjsecoraiioiegiturin.Sacram.Greg. interoralio-
secutqres ei niale agdiiies. nes quotidianas, -
c Notam banc riiafginalero Cbdex affigii: Prp pec- .i Marginaiis npla codicis: In pmculis vel prospe-
cqiis hostes infestari certissimum; uitde enixius sup.pl.ir_ ritate gtaiias referendas Deo.
cahdiim Deo. I In' Sacram. cpdd. GfCgpr, apud Muratorium le-
dCum'stylus bujus praefalliinisLeortinus videatur, gitnf Dominica Xtll Pentecosles, apud Menarduiu
direptio Rniiianse urbis et agfbrum depopiilaiip sub Ppminica XIV, in MissaliRom. Pominica XII.
LeprtfeMagno a Vaudalis peracla an, 4S5 lnc iridica- i Sic incipit cpllecia pro peccqtis in mss, Gregor.
tuf potius qiiain
' "" quae
• Iniibeeiiiio I porililicfeCoiitieit Muratbrii, et progredilur usque ad et eos, ac siyluiu
an. 410. •; 1 subinde mutat.
e Codex, el inciinaiiiium, Blahchinii emendatipnem F Pro os in cpd. perperani Deus,
a Muratofio receptam retinUimus, fexqtio etiam dein 1 in inargine ms., Pro Iqceranlibusorandum
addila vox rerum.
09 LIBER SACRAMENTORUMECCLESI/E ROMANJ.,. 70
a Porrige dexterara, quaesumus, Dpraine, pjebi \ quaesumus, ut qui a fua cieineiitia cpiifpvemur, cre-
tuam misericprdiam postulanli, per quam et errpres Spamus eliam religionis augmenfp. Per, etc
de.cliuet humanps, et splatia yitae mprtalis aceipiaf, Pa npbis, quaespmps, Ppniirie, jua digne tractare
et sempiierna gaudia cpmprehendat. Per, etc. roysteria, ut et miseraiionibus tuis congfua respoh-
5$ IX. Item qiifi, m Libera nps, ppminp, quaesu- deamus pb^equia, el Uducialjus speranda ppscamus.
raqs, $ npstrqrum. debitus peccalprum, afque ut nps .Per, ejc.
a malis omnibus propitiatus erjpias, iniquitates b Yere dignura. Pietatem luam yptis ornniliusex-
,npslras,quibus juste.b retribuuntur, abspive.Per, etc, petentes, ut humanarii.m rprum prosperitate perce-
c Cpntere, quaesumus, Domine, hostes populi tui, pta, terrenis eatenus cons.o}at,ionibus gratulemur, ne
£t d.elicia npslra, guorura mpritp npbis dominantur, gaudia quaer.eresuperna eesseinus, sed quidquid Iae-
emuflda; ut, eum tibi placitam puritalem mentibus tiliae temporali impenditur, erudilipni prpficiat sem-
B.pstrisinfiideris, Jargiafis pt pacem. Per, §tc. : pilernae. Per, etc. . .
Accipe, Dpmine, quaesumtis,sacrificium singulare, Quaesumus, Domine, Deus npster, quos sacrainen-
aupd majes.tati fua} sernper et redditur et debetur. tis reficis, sustenta pr.esidiis, etqupsbgneficiis tempo-
Per, ete. raiibus refpyes, paspe t (divinis) perpetuis. Per, etc
Sit iiomini tup, p.omine, hoc sa^rificium, cum B Ecclesiam tuarn, Pprojne, perpeii miseraiione prp-
exhibetur, acceptum, ut efficiatur jugitere.xigen.duin. sequere, ut inter saeculi turbines ppnstituta, et prae-
Per, etc. senli jticiihditaie respifpt, et aeternae beatitudinis
Yere dignuro, Qui nps castigandp sanasei refp- percipiat claritatem. Per, etc,
yendo benignus erudis, dum mayis salyos essg cpr- XII. Ifein aliq.-* Adestp, Ppmine, siipplicatipni-
reptos, quam perire negleclos, Per, eic, bus noslris, et aposlplicis interpessionibus cooMen-
Suppljces le rpgamus, Dpmine Deus npster, ut qui tes, nec minis adversantiuni, nec ullp perturbemur
percepimus ceelestis,mensae substantiam, ad yitam ijricursu. Per, elc,
« pertingamus aeiernain. Per, etc. Auxiliare, Domine, temporibus nostris, ul luji
Tui sunt, Doiriijie,pppuli, qui nrinisterium nqslrp3 nos ubiqup d?xtera. prptegente, et religipnis integri-
yocis exspeelant, Quaesumusclenrientiaroluam ut sar tas, el Romani nttmiDtissecuritas reparata cpnsistat.
lularja ejus poscenlibiis, quidquid fiducia npn habet Pgr, etp
deprecantjs, gratia lua,quae lipnprum npstrorum npn Supplices.qiiaesiimus, ppnaine, ut riiuuustrepida
indigei, largiatur. Per, etc servitute proposituro > non de poslris nteritis sesti-
X, Item qlia- --?.Adesio, Doroine, supplicibus.luis, metur, sed qupd a te institutum esl, offerentium tna
et sperantes in. tua mispricordia ccelesti prqtege ber C sanclificetur dignafiQnepraisentum. Per, efc.
nignus auxilip. Per, elc i Vere dignum. Crijus nobis etiani ipsa mecleiiii
Respice, Domine, quaesumus, pietatis lusc, subsi- austeritas, dum peccandi coercpt affpcfiim, dum ad
diuni pos.lula«tes, Pa indulgentiam reis, ut iipbis supplicandum tibi mens humana fit prompfipr, duin
subvenias.propitialps affjlictis,Per, elc, gratjor redit ppst adYersatraiiqiiillitas, et inler hajc,
f Sancijficaiipuem tuani npbis, bp.mine, his roysje- probata fides eruditui' ad prajmipm, Pfer, etc..
riis pjacatiis;pperare, quae.iips et a terrenis purget Libera nos ah omni majo, prppjtiusque ppncede
yjliis, et ad cpelestia dona perducat. Per, elc.. ut, quae nphis poscimus rfelaxari, ipsi quoque proxk
s Yere dignyrai.Qni nostras rnentes expiando jusli- mis remiltamus. Per, efc,
ficas, et immprtaliiaiis efficis jusiificando capaces. Quaesumus,Pomine Deusnpster, ut quod nobis ad
Per, etc. imuiortalitatis pignus esse voluisti, 60 ad salutis
Repleamur, Domine, gratia muneris sacri, et quae apternaetribiias proyenirp suffragium. Per, elc.
gustu corporeo dulci veneratione contingimus, dul- k Inclinanles se, Ppmine, majestati (uaj propitiar
eiora menlibus seiuiamus. Per, etc. tus iiilende, ut qui divino munere sunt refecti, coe-
Faftiiliae luae, Dpmine, preCes miseralus 59 in-• lestibus semper mtihiantiir auxiliis. Per, etc
tende, et totp libi corde subjeciam prosequere, 0 Xlil. llem alia. — Da npbis, qusesumus, Dpmine
sustenta, circumtege; ut quaele gubernatbre cpiifldii, Deus noster, in tua seroper devplioiie gaudere, quia
el nullis impliceliir malis, et bonis omnibus explfea- perpelua est et piena felicilas, si bonprum omniura
tur. Per, etc. jugiter serviamus auctori. Per, etc.
XI. Item alia. — Omnipotens sempiterne Deus, Quaesumus,omnipptens Deps, ne ad dissimulatio-
cujus viaemisericordia.est semper etyeritas, praesta, nera tui cullus prpspera nobis collata succedant, sed
n Exstat in Saerara, Greg. Muratorii inter preces 8 In margine codicis : De juslilia
quotidiauas tom, H, p, 2Sb'. b Nota marginalis in cod.: Dum prosperilas rednn*
b Sie eodex, el recle, cum ad tnala referatur. dat,- erudilio superna qumralur.
c Est iu Gciasiano lib, m, n. 58. Divinisest varians Iectio.
d Nisla marginalis in.codiee : Posl infivmilutem, 3 In margine codieis : Admonel, adsupplicandum
e God., pertineamus, male, Blanchiiiii emendatio nos esse prompiiores.
placuit, k Invenitur in Sacram. Greg, el in Missali Rom»
f Ila Saeram. Gregv et Missate Rom. feria 3 poat fer. 4 Cineruni.
Dominicaiiin Quadragesinia?.
11 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 72
ad gratiarum actionem, tibi propensius exhiberidani, A . et praesta, d ut eamdem sludiis compelentibus exse-
potius nos sempef accendant. Per, etc quainur. Per, elc.
a Hostias tibi, bbihirie, defeririius immolaiidas, Deus, quem ihjusiitia riostfa iricessariter offendft,
qui teiripbrali cbnsolatipne significas, ut promissa da nobis rectae convefsatioriis effectum, per querii
nori desperemus aelerna. Per, etC. Consequaniur ef veniam. PCr, etc
b Vere dignunn Qiioriiain sicut tua clfemeritiarion Oblalio nos, Dbmine, qusesumtis, sacranda ptirifi-
sblum beneficia praeslat immeritis, sed affecluih qub- CCt,ac stii mlnisterip pariter et parlicipalione dignos
.qufenfebis, quo gratias refferariiris,irispiral, ita nos effieiati Per, elcv , .
cbnvenif laudes ttias , quia ribri possumuscompelen- e Yferfedigrium. Qtti cttram rioslri ea ralione modfe-
ter explefe, saltem sine Cessatioriedepromere; ut raris, ut pfoventus fextefior de iriternorum qualiiate
qttas nnmqnam sufficienter exsolvimus, nuinqiiam pfocfedat. Nullis quippe forinsecus miseriis affligfe-
reddefe desinamus. Pef, etc" muf, si viiia frfenemus animoruih; nec visibili dede-
Observationis annuaecelebritate gratulantes, ut eo- cori subjaCebii, qui fbedis cupiditatibus obviarif;
rum quOrura actionibus inhaeremus, plenis effeclibus hulla incjuietudo praevalebit exlfinsecus, si aganius
gaudeamus. Per,'eic. corde sincero; nullis subdemur hoslibus, si pacem.
Ecclesia lua, Doftiine, ccelesii graiia repleatur el' B teneamus iniernam. Ita sicut a nemine magis quam
crfescat; atque afa oiiinibus vitiis expiata percipial a riobis Jsedimur, sic noxia cuncta succiimbenl, si
sempiternae redemptioriis augmeutum; ut quod in nosmetipsos ante f vincamus. Per, etc.
inembris suis copiosa lemporum prorogatione vene- Tribuat nobis , Domine, quaesumus, sanitalehi
ratur, spirilalium capiat largitale doriorum. Pfer, etc. mentis et corporis sacfamenti lui medicina Coeleslis;
XIV. Item aliaj — Omilipbiens sempiterrie Deus, ut hujtts opefalione vfegetali tara prsesentia quam
mehtes nostras, qusesumus, ad opefa tibi placitura- seterna subsidia capiamus. Per, etc
cbnverte, ut corrfeptio tua non sit hegligentibus ma- Corisequatur, Domine, quaesumus, luae benedictio-
"jor causa poenarum, sed fiat eruditio paterna corre- nis aiixilium, quod supplex poscit EccJesia; perci-
clis. Per, etc. piat indulgentiam; boni operis inslruaiur; tempora-
Deus, qui sacra legis oronia coristituta, in tua et Iiu<n necessiialum corisolatione respiret; ad gaudia
proximi dilectionfe ppsuisli, da nobis horum propi- sempitfefna perveniat, et assumat ajlerna, Per, etc
tius efficienliam mandatorum, quia impossibile etse £2 XVL Item alia. — Adjuva nos, Deus salutaris
sibi nullus excusat, quod tanta brevitate concludiiur, . noster, el quibus supplicandi tibi praeslas affeclum,
tanla aequitate praeCipitur. Per, elc. Iribue tuae propiliationis effectum. Per, elc
Omnipbtens sempiterne Deus, qui offerenda lub C ( Mysleria tua,Domihe,debitisservitutisexsequenies,
nomini Iribuis, et bblata devoiioni nostrae servitutis supplices te rogaratis ut quod ad honofehi tuae maje-
ascribis, quaesuhitisclementiam tuam ut, quod pfse- statis offerimus, nobis proficiat ad salutem. Per, etC.
stas iinde sit riieritum, proficere nobis largiaris ad e Vere digntim. Cujus et pfopitiationis exordium
praemiuiu. Pef, etc. "'''''''
• 61'« pfincipaliter inde seniimus, cum luorum sensibus
Vefedignum. Qui mutabilitatem nostram ad dignanler infundis totis tibi mentibus supplicare,
incommutabilia ita jtistus et benignus erudis, ut nec nechumanis opibus, sed lua Virtute confidere; eliu-
fragilitatem destituas, et coerceas insolentes; quo deficienlem gratiam comprobamus, cum nos vel in
pariief instiiuii pia conversalione el coelestibus sa- hac devofione tribuis permanere,vel deperceplis bene
cfamentis, sic bonis prselereuntibus nunc ulimur, ut ficiis, non in nobis, sed in tuo nomine gleriari. Per, elc.
jam pbssiuius inbaerere perpetuis. Per, etc. Satiati niunef e salutari, tuara, Domine, misericor-
Exaudi, Deus.brationeiii noslram; et tua sancta, diam deprecamur, hoc eodem sacramento quo nos
quaj suinpsimtis, lion ad judicium nobis provenire temporaliler vegetas, efficias perpetuae vitse partici-
patiafis, sed ad remediuiri propiiiaiionis innuensx. pes. Per, elc
Pfer, etc AuXiliare, Pomine, famulis tuis, et in tua pietate
Placidus aspice, Domine, plebem tuam, et quam D 1 fidentibus jugitereslo propilius; ut et
praesentia pe-
doni lui facis esse cohsortCm, a malis omnibus cor- ricula, te protegente, declinent, et fulura gaudia, ie
poris el menlis emunda; ut noxia perturbalione Ces- largiente, percipianl. Per, etc.
sarite, Jiberum libi seinper exhibeant famulaiuu). XVII. Ilem alia. — h Parce, Pomine, parce po-
Per, etc pulo tuo, ul dignis flagellationibus castigatus, iu.tua
XV. Item alia. '— Concede nobis, Domirie, quaesu- miseralione respiret. Per, etc
mu.s, gratiam tuam, per quam boni esse possimus, Exaudi, Domine, pJebem tuam, et quod non habent
» Hanchabent idem Sacram. Greg. et Missale fer. f Ita codex. Apud Muratorium vincemus ex emen-
3 post Dominicam Passionis. datione a Blanckiiiio indicata, quae lamfennecessaria
b ln margine cod., Inspiralione Dei gralim
' referun- non videlur.
tur. e Nota margin. in cod. : Non confiderein divitiis,
e Nola marginalis: Coercet insolentes. tiisi in Dci gratia tanium, suadet.
d Qumsutms, arilea praemissum, hic superllue 51Oceurrit liaecoratio in codd. Gregor. et in Mis-
repe-
rilurin ms. sali Rom. ferta 5 anle Dorniiiicam 1 Quadragesimae.
• In margine codicis : Pro vitiis quibus Inlaudalis autein codd, repetitur ihler ofaliones pro
subjace
tnuroraiidut Deus. pecmlis.
73 LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE ROMA&E. 74
merita sapplicantum, tua nos semper gratia praeve-1!__. f Exaudi, Domine, quaesumus,gemilum populi tui,
niens largialur. Per, etc uec plus apud te valeat offensio delinquentium quam
Altaribus tuis, Domirie, munera nostrae scryjtulis miseralio lua, semper indulta flelibus supplicantium.
infcrimus, quae placalus » accipias, et acceptum tibi Per, etc
nostrum, qusesumus, famulatum, et sacramentum Sacrificium tibi, Domine, celebrandum placatu*
liostracredemptionisefficiant. Per, etc. intende; quod et nos a vitiis nostrse 64 conditionis
Ycre digntim. A lua enim numquam est laude ces- emundet, et tuo nomini reddat acceptos. Per, etc
snndum, quaeet inter anguslias necessarium praeslat g Yere dignum. Qui ideo differs vota poscentium, ut
auxilium, et in prosperitate gratiarum libi referens in ipsa quoque deprecationis diuturnitate proficiant;
actionem, quanlo nos memores facit esse beneficii, et tardius postulata praestando, fidelium tuorum men-
lanlo nobis lua magis dona conciliat. Per, etc. tibus praestare cognosceris devotionis augmenlum.
b Quaesumus, Domine Deus noster, ut quos divina Per, etc
tribuis participatione gaudere, humanis non sinas Majestatem tuam suppliciter deprecamur, ut sicut
subjacere periculis. Per, etc nos corporiset sanguinis sacrosancti pascis alimeuto,
Omnipotens sempiterne Deus, populi fidelis ihsli- . ila divinaenaturae facias esse consortes. Per, etc
tutor et rector, in familia sacramento lui nominis ac- '.B Cqelestibus,Domioe, quaesumus,praesidiismunian-
quisita, gratiae tuae dona custodi; ut bona qua; te lur, qui in tua protectione confideiites, in te solo Prae-
auctore percepit, 63 te protegente serventur (c Ali- sule glorianies, tuo semper foveantur auxilio. Per, etc.
ier, te largiente copiosius augeantur). Per, etc XX. Item alia. — Exaudi, Domine, prcces nostras,
XVIII. Item alia. — Omnipolens sempiterne Deus, et celeri nos propitiatione lsetifica. Per, etc
da nobis voluntaiem tuam fideli mente retinere, et b Inlende, Domine, quaesumus, supplices luos; et
pia conversatione depromere; ut Ecclesia tua a pro- pariter nobis indulgentiam tribue benignus et gau-
fanis vanitatibus expiata, non aliud profiteaiur verbis, dium. Per, etc
aliud exerceat actione. Per, etc - Hostias, Domine, suscipe placatus oblatas, quas
Exaudi nos, Domine Deus noster, et a pravitatibus sanctificando, nobis, qusesumus, efficias salutares.
niundi tuorum discerne corda fidelium, ut qui Domi- Per, etc
uum sua voce pronuntiant, in diabolicam non reci- i Yere dignihn. Qui cotlestibus disciplinis ex omni
dant servitutem. Per, etc. parte nos instruens, qualiter a fidelibus luis falsoi
Ut tibi gfata siut, Domirie, munera populi lui, ab fratres discerneremus k ostendens, Unigeniti tui
omni, quaesumus, nos contagio perversitatis emunda, voce pronuntias: Ex [ructibus eorum cognoscetiseot
nec falsis gaudiis inhxrere patiaris, d quos ad veri- C (Matth. vn, 20). De bis sunt enim inflali sensu carni*
tatis tuce praemia veuire promiltis. Per, etc suae, et non tenentes caput. De his sunt qui lerrena
Yere dignurii. Qui Ecclesiam tuam a diabolica sapientes, ita deprecantium te verba - fastidiuni;, quia
simulatione vis esse purgalam, alque ut a fictis sin- animales atque carnales, quaesunt spiritus Dei, stulta
cera discernas, ex operum qualitate fructus intelligi mente non capiunt. De his sunt reprobi circa fidem,
praecipis voluntatum; ad te pertinere non reputans, qui nescientes quse loquantur, neque de quibus affir-
quos vel dissimulare quae tua sunt, vel hig conlraria ment, saepe subvertere conaii sunt et conantur. Da
perspexeris operari. Unde benedicimus te, Domine, his sunt subdoli operarii, qui introeunt explorara
leque debita servitute laudamus. Per, etc. Ecclesise libertatem, quam habet in Christo, ut eain
Adesto nobis, oranipotens et misericors Deus, et secum in turpem rediganl servitutem. De his sunt
sacramenta quacsumpsimut, nec nostris excessibus, qui penelrant domos, et captivas duciint mulierculas,
nec alienis permiltas violari peccatis. Per, etc. oneratas peccatis; non solumm viduarum facultates,
Gregem tuum, Pastor bone, placatus intende, et sed devorantes etiam maritarum. Isti jam nec justos
oves quas pretioso sanguine redemisti, diabolica non appetunt se videri, necsallem deforis sunt, vel deal-
sinas incursione lacerari. Per, etc. bati, vel loti, sed palam, pudore calcaio, de pravi*
XIX. Item alia. — e Suscipe, quaesumus, Domine, " conversationibus suis etiam gloriautur, et domi foris-
preces nostras, et clamantium ad te pia vota propi- que spurciliam contrahentes , non lam 65 referti
tius iniuere. Per, etc sunt ossibus mortuorum, quam magis ipsi sunt mor-
* Cod. accipient, et infra, eiflciat. b Codd. Gregor. Muratorii hanc orationem exlii-
b Missale liom. hanc orationem exhibet in Domi- bent in precibus malutinalibus seu vespertinalibus.
nica XXIII post Pentecoslen, et in communibus ora- - Esl in iisdem mss. in Missade quotidianis diebus.
lionibus, contra perseculoret Ecclesiw. i Notatio marginalis: De falsisfratribus. Haecprae-
c Adverbium aliter textui inserlum in codice, ya- falio Leonina videtur, in qua quorumdam falsorum
, riantera innuit. fratrum corrupti mores describuntur. Quinam vero
d Sic codex. Muralorius, quibus. hi fuerint divinare nolumus. ' ''
e Affinisest oratio codd. Gregor. Muratoriiiu pre- k Ostendehsabundat ex varianli lcctipne, msi ma-
cibus uiatuiiiialibiis, apud Menardum vero iuter ora- vis legere ostendis, et inlra, pronuntians, uti Blanchi-
tiones quotidianas. nius monuit.
' Haiicreferunt iidem codd. in orationibus pro pec- 1 Nota marg., De (asliawsit; et post nonndla, De
calit. subdolis.
s Noia marginalis in cod.: Ideo lardius imvetratur, m Alia marginalis notatio m codice: Devoralorcs
' '
Ut persevereloratio postulantis, '.; viduarum et maritarum.
PATHOI. LVi '*'J%?7' - ;-="'«C 3
75 OPERA S, LEQNI MAGNOATTRIBBTA. 76
tui. Quibus evaiigelica sententia cbnvehieriTerexcla- ,A sumehtibus "sferripisrtfbsistis, ita non deseris in tua
jnat Si 'iumenqubd in % 'M ibhebrksuhtiipicetene- miseficofdia ^lofiantes.-Per, 'etc.
hisqua» Munera, ut et ab '
brwqucmi^ iuhipfa#ft3iV^)tNairicuihiri Dpmine, quaesumus, pffferentesV
videritur bbsciifa sifit, fe't'maiaefemafe riigradedfeCbfb, ohiriibuSmuhdafepeccatis, etarcuhctisiiosiprotegere
satis evidenter apparet hsec eos in occulto gefere, dignefls aavfefsis.JPef, *tc
f Vfefe dignum. Quia cum omne opus bonuiii a te
quse etiam tttfpe sii:dicere. Isti hon solufri ad tuam
gratiam venierites stii fbedifatedeterretit, sed eiiam inclioari constet, et .perfici haric ipsam quam nobis
iniriiisecus; " 'ffaffibus ifebristitutis,pro qtiibusdlifI- trlbuis pfefsfevefaritiam supplicandi, cerli suinus impe-
slus est mbftuus, bfferidiCtilurii 'suse pefVersitatis op- tfare rios posse, quae poscimus. Per, etc.
pbrturit. tales cavfefferios jubes, pferApbstblufntuiim s Tfibue riobis, Domine, Cosleslis mensse virtute
dicens : Scpatate vds ab dnini frdire iiiordihate dmbu- safiatis, et :desiderafetjuaerecta isunt, et desiderata
lanie (IIflitss. iii, 6). Et ca nbs pfaecipis-operaifi,., perciperfe.Per, elc. V
quaevidentes cuncti vere fidelestui, teccelestemPatrem Ttiesto, quaesumus,Dorhine, populi lui raunimen
cbliaudent atqufehiagiiihceiit^aqub falibhabilis con- efcustos!; lu vitaeipraesentissuslehlatoretrecior; tu
sbienfiifibonaeque farnafeSoiium 61irihe'perfectumbpii- collator aetfernae.Per, etc.
muriique deScendit. Pef, efc. B XXIII. Jtemalia. — Tuere:, Domine, quaesumuj
'->Quod bfe sumpSlmus,Pbmitie, 'qusesuriiUs,riifehte no*famulos %uos,:uta peccalis omnibus abslinentes,
capiamOS,etdfe lhuriefe'feriIporali'fiatriobiSremediuin pTomptalibi volufttate famuleinur. Per, etc
sempiiefrium. Pef, efc Grata tibi sit, quaesumus,Domine, tuae plebis obla-
Famulos et famttlas,%oiriirie, quaesuriius, intttere, tio, per quam et sanctificalionem referat, et qusepie
quibus inffe spefare dbriasti; ac paritfef eis, et ijuaa prfecalur Obtineat. Per, etc
iibi placeaht"pbsiulare, bt c pbtius posiulata'cbn- b Yere dignum.QuiaJragilitalem noslram misera-
cede. Per, etc tiis intenderis, et ihenlem -nobistribuis supplicandi-,
XXI. Item alia. — d Conccde nobis, Poiriihe, Hre- ettua Supplicibus'dbrialargiris. Per,.jetc.
riiam deJici6rum,etfebs^ui%bsim'prigriareriioM 1Adesto nobis, DomineDeusnoster, et.quos tuis my
expugha; qttia sub tub tfiuriiminfeconSfiltttis riulla steriis recreastii pefpetuis deferideipraesidiis.-Per, -etc
diaboli nocebit obrcplio. Per, etc iFahiiliam tuam, Domine, benignus illasira, et be-
Prbtectbf ih te 'sperahtiiriri, Pfeus^ 'exaudi prfeCes -nfedictioiiisluae lafgitate. corifirma; ut,te\in omnibus
libsffas, fellriiscrereiibstr i; iit corpbre et ^riieriievege^ ducem, te mereatur habere custodem. Per, elc
tati tuis iseiiiper irihaifeamiis ofilciis.Pfer, etc XXIV. Item alia. — ^nihipotens et rnisericors
"Supplices te rbgahius,!Deus, tit miiriferaqttaj deffe-C Deus, ad-xiirjusbeatitudinem sempiternam, non fragi-
riirius, etdfeVotioriisgfatiafri tibbis Cbiiferarit,"eisaiu- iitaie carnis, sfedalacritate-mentis asCenditur,'fae67
ftm. Pef, etc. nos atria supernae civitatis ct 1e ihspirante sem-
e Yeredigrium. QttiaEccleskri tuae''filib's: slciit =e¥d- fifef airibire,etluaindulgentiafiderilerintrare.Per, etc.
uife ribn Cessiis; iia nbri 'dfeslnisaojuvafe, ttt ffecfe Detts, qui cum muneribus nullis>indigeas,ipse no-
TaCiendacogiioscarit, el 'pbssibilifatcrri Capiaht fexse- l)is iriuriferadincta largiris, accipe propitius qnx da
iquehdi. Pef, etc tuis doriisiiblaosbfferrevoiuistivnonsoliim nostrse
Suraentes dbria coelestla,~gratia's fibi referinius, •repuiansdevotioniquae tuasunt, sed efianuper haec
tahcie Patef, oiiriipbteris, ietefne Deus.Per, etc n'6'sad^ccfelestiaregna perducens. Per, eic.
Prblege, Dbhairie, fideles tuos, "et qubs splfitail ... ??f'f
eibo vivificaredigiiatuses, perpetua salvatione comi- 'Graiias tibi, Doinine, latiflesque persoiviriius, qui
'tare. Per, etc. ^ribScorpbris et sariguiuis 'dilecfissihii Filii fui Do-
66XXIL i{emal'a- — Augefiaem tuara.Dbmirie, mini ribslri CommuhiPnfevegetasii; iniseribbrdiarij
quaesurnus,iriiseiiatuslri riofals;^quiapiefaiis Itiafesub- tuaih suppliciter exorarites, j uthoc ttturii, Poriiine,
isidia non riegabis, quibiis in te cfederidi cbrituieris sacrairieritumriorisit iiobis fealiis ad riceriarii, sed
firmilaiem. Per, etc " fiat iiitercessio sslutafis ad Veriiain.
Da nobis, Dbmine, quaesuriius, iri te lofa "riierile .- ^XXY.Item alia. ^--Profege, "quseSuriiiiS, Domine,
confidefe; qrioniam sicut supfefbis ih sua vif tuie.prse- T- Romahi ribmihis ubique reCtbres, rit hfs tua yiftuto.

'*.'AliaWbtamaigiri. in cbd.: Siibvetsdres"frqttum. in vjgilia Ascensionis. .


'Cdvehdum^db^is. , :h Nota%arg.: Humitibus adesse Deiim inhinctis
• b lii "Sacrarii.
GelaMari61e|iitt"rTer. 7ip"oslDbmini- fdpefibus-eofum,
'c^m;tef*tiafh!Quaufaps}mae 1 Legitur DoWiriicaPassioriisttimln^Sacram. Gre-
fer. 5 pos't TCmiriicain gor., tttmln-MissaliRbm.
')iJiirast6Wi'a'c4ri'Mis'sM:''Rri.riii.
Passioriis. ''-_. 5 Sequentia inserla sunt orationi post Communio-r
c Forte legendUm projiiiius. nem communem pfb vivis-eidefuriciis, quaeitem le-
'."* 'Inlfer-pffecesmaiiitiriales;haric pfaoferuiit cbdd. ~giturari'MissisJQua'dragesim&3. ,j
"flregor. Mur&tbrii t tsque ad VfefbuiiieirpiijfMa. k Ex hoc et siriiilibus
8 ln marg., Recle agendum. locis, in riuibus Romani re-'
clores, velprincipes pliirali numero appeliaritur.hbn
1 Nofalur in riiargiheccbaicis::Ih operibiisDei i/ra- 'Wemo
-cbllegitboc SacrafrientariumcPropactumfuisse
iias agendwn. eo tempo.requoduo iiiiperaioresregnabant, allferin
*:Est in MissaliRorii. !DpiiiinicaV pbst PasCIra,ct Ofieine, alter iri'Occidente. Sed ijuarii liaec ratib sj(j
77 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESIiE ROMAME. 78
vincentibus,pax populi tuisecuraprovemat.Pef, elC.,A. Respice, quaesumiis,Domine, preces noslras, <ei
* Praetendenobls, Domine, miseficordiam tusm, hismunefibus praesenliamtuae!maj'eslatisinferser,e;
ut qute votis expetimus, conversatione iibi plaeita ut quod noSlro servitio:'%eritur» te potius pperantp
consequamur. Per, etc forriielur. Per-, «tc. ^.
h Exaudi, TDomine,precfesnostfas, utTedemptio- 11Yeredignum.Gujus propitialionem in hac pri-
nis hoslfae sacrosancta commercia «t vitae-nobiscon- nitim parte sentimus, cumea quae libi sunt placita
fefarit pfaesCriiisauxilium, et^gaiidiasetripiiefnaeon- et nobis salutaria desideramus appetere. Pum eiiim
cllierit. Pef, etc sine le nihil recii 69*el!e :possimus, aut agere, aut
p ?C"SP .perficere; indubitanler esl gratise, quidquid -cpnye-
- Sacramentorum tuorum benedictione satiati, qu*- iiienler operamur. Per, etc,
sumtts, Doroine,nt per hsec seifiper emtindemur a 1 Coelestiadona capientibus^quKsumus,"Pbminc,
Viiiiset periculis « caveamus. jponad judiciuin proyenire .paliaris, qtiod fijleiibus
Adesto, qtiaesumus,Dominfe,plebi *uae; ut quse tuis ad remediura providisti.Per, elc.
a Siiriipsitfideliffer,et mferitfesiiriul
eVCPfpore,te pro- Adesto, Domine, populis qui sacra donaria conti-
legente, custodiat. Per, elc gerunt, ut nuJlis perictilis afffigantur, qui te prote-
68 XXVI. Item dlia.-—Exattdi, Domine, preces B «fQre cpnfidunt.Per, etc.
nostras, fet ut itiis nos muheribus jugitef prosequa- XXVIII. Itemjalia. -^Magnificentiam luam, i)p,
fis, majestafi tuaefac seiriperdevpfos. Per, etc, mine, prsedicamus,suppliciter implorantes ut qui nos
OmnipotensserhpitferneDeus, qui ftos donis tuis jmminentibus periculis exuisti, a peccatis qiiogua
praevenisdignanler immeritos, da ut libi gralias ib- benignus absolyas: ,ut beneficia npbis hiajpra cpp-
ferentes, efficiamuret merili. Per, etc cedas, et tuis nos facias parere mandatis. Per, etc
e Offerimuslibi, Domine>munferaijuae dedisti, nt .Munera nomini tuo, Doraine,, «um gratiarpm
ct creationis tuaeCirCamortalilatem Jiostrain teslifi- actione deferimus, qui nos i ab infeslis hostibus
ceiitur auxiiium, et reroediuin nobis immortalitaiis liberalos paschale sacramentum secura (A1. .placiilaj
opeffentur.Per, etc .tribuis mente suscipere.Per, etc,
f Veredignum.Quiajicum nostralaudeiionegeas, 'Vere dignum, Majestatem tuam toiis sensibus
grata tibi tamen esttuorum-devbtio faraulorum;-nec deprecantes, ut sic yitia nostra depellas, sicutcp.rppr
te augent nostra praccoriia, «ed nobis proficiunt. ad rum ferales" exslinguis iniinicos; nec captivilateni
salulem. Quoniamsicut fohifemvitaepracterire, causa quam extrinsecus submpyisti, sustinere nos patiaris
moriendi est.Bic-fepaferiijUgilerTcdtindare,effectus internam.Sed ut noxia quaequedisciitias,et prospera
esl sine fine vivendi. Per, etc iC jugiter largiaris, semper nos et quaepraya sunt decjl-
Libanles, Domine,dona-coelestia, praesidium no- nare perficias, etamare quaejusta sunt. Per, elc.
bfs inesse gaudemus, et inter ista quae transeunt, Laudes tuas, Domine, non tacemus, quia nos a
«eoruroqriaesurit •mansuraconfidiraus.Per, etc «aalis qute roerebamur expediens. bona tua praestas
Protege, Domine, faffltilostuos; subsidiis pasce celebrare laetanles. Per, elc.
corporeis ; «t spiri.talibusenulriens alimenlis, a-cun- Da, quaesumus,Domine.,fidelibustuismsacra §em-.
ctis boslibus redde secitros. Pcr, etc. .per aclione persislere, ut qui liia jniseralipne sunt
XXVII. Item alia. ?- Gonverle nps, Domine, luae digni fiant pietalis officiodigniores. Per, etc
propitiationisauxilio ; ut casligatiopeccatoribus con- XXIX. Ilem alia. — l Omnipotens et misericors
venienter adhibita fiat correctio salutaris. Per, etc. Deus, de cujus munere venit ut tibi a fidelibus tujs
iftibecillis,ex eo patei quod eaedemformulae legun- diligendum, id est,Ghristum •RedempibremWosimm.
turetiam in mnmullis orationibus Sacramentarii Ge- Haec.praefatioeslin codd. Greg. hebdomada xvnijpost
lasiani libro m. Etenim num. 59 orat. 3, Romaniim- Pentecostcn.
perii propiliare principibus; n. 6 orat. 2, Propitius s Cbil., et ebtum quw mdnsuta. Locus ift Yiilgatis
Romaninominisestoprinctpibiis, et in secffeta-:Ro- «raendatus ;sednoft iilane.satisfacit. Magisiplacefet'
maniimperii defenderectores, etsn. -61 orat. 1, Ro- ea i» qum sunt mansura,
mani hnpetii adeslorectqtibus, etc Haequidem ora- D In raargine codicis : Indubitantergratia (Forte,
liones lucubrari potuerunt sub duobtts ilftpefatofi- gralim) Dei reputaiiduni quidquid agimits fidei mx-
bus; atin Sacramentariumreferripotttisseeiiam post nistri.
suljiatum ultimtiraOccidentis imperatoreni, demon- 1 In Sacram.Gelas. etinGrpgor.apud Menardum
slratSacramentariuniGelasii, quo poutilice unusim- legitur fer. 3 post DominicamIV Quadragesimae; in
peraior in Orienle doroinabatur. ieodd. vero Greg. apud Muratorium, et in Missali
a Interoraiioiies quotidiaiias-p'ostrehia%s"tin codd. ftom..!ferias5.
Gregbr. Mufatofii. i SiHtirini hic IndicaTentur,. titi putat 'Acamiiis
b Sacrament. Greg. Menardi et MissaleRom. ihanc part. n, | 9,'pax'cutti his aJLeoneiftiiadicenda csset
oraLibnfein pfaefefuiiifefi'5'pbSiPaseii'a. anie Pasclia. Cur autem hac in re dubitemus, iiitel-
c Cod., caveamur, male. iigescxanttbt.7(sCot 281,«. ») iridisseft. A Ques-
d Cod., sumpsere, qubd fetihefipossCt, Ctinitplebs ifielli ad ari. 452. #ox placida'est varians4cctio.
ninliitudinenisignificanspluraJemttumerumsreCipere * Irt rhafgine ,':Qfandumm v\Uu'a mbis Dettside-
possii. At ihfra Cohserenfer"iegfertduin esset ciisto- pellat. Dein pro corporum in 'cod; «ironee: est
diant. Moxprp simul, co.dexsh*abet'Sibi.
c Cbdd. Gregbr;.Muratoriitenc 'bratiPiieminterse- quorum. 1 Est in Gelasianolib. iii,», S.iMss. GregoT.fltu-
runt postreinseMisSie-diertiiii'quotidiahafum. DominicaXIII post Pentcc.; in Wissaliautein
• Ntita marginalisin rhs.': Fmttein vifwtoto cordc ratorii,
Rom., DominicaXII. . '.
TO • OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 80
digne et laudabililer serviatur, tribue ut ad promis- A a lenebrarum distingue caligine, ut semper quaesau-
siones luas sine offeiisione curramus. Per, etc cta sunt Hieditaiiles, in tua jugiter luce vivamus.
Suscipe, quacsumus, Pomine, munera quse de tuis Per, elc
offerimus collata beneficiis, et 70 CJU0U nosirae devo- Annue, Domine, precibus nostris, et luis servitiis
tioni concedis effici temporalis, tuae nobis fiat prae- inhaerentes, pervigili proteclione custodi. Per, elc.
miuiri redemptionis aeternae.Per, etc DoraineDeus noster, diurno labore faiigatos sopo-
PFESP ris quiete nos refove; u< adjutl necessario fragilila
XXX. Jtem alia.—aNe despicias, Domine, quae- tis auxilio, et corpore libi simus et mente devoli.
sumus, in afflictione clamaiilcs, sed laboranlibus ce- Per, etc.
leri siiccurre placatus auxilio. Per, elc Propitiare, Domine, quaerenlibus misericordiam
RespiCe nos, omnipoleiis et raisericors Deus, et htuam, et stalum Romani riomiiiis ubique defende
ab omnibus tribulationibus propiliatus absolve. (Al. et Roroani nominis ubique protege principa-
Per, etc. tum), utpax salusque perpelua tuorum possit vigere
Mitte, Domine, qutesunius, Spifilum sanclum, qui populorum. Per, etc
et haecmunera praesenlia nostra tuum nobis efficiat ; llem ad vesperum.
4 QuEesumus, Domine Deus noster, diei molestias
«acramentum, ef ad hoc pefcipiendum nostra corda B
jpurificet. Per, etc noctis quiete suslenta, ut necessaria temporum vicis-
b Vere digrium. Quia lesine cessatione praedican- situdine succedenle, nostra reficiatur infirmitas.
tibus, nec adversa praevalent, nec prospera negabun- Per, etc
tur. Per, etc Exaudi nos, omnipotens seinpilerne Peus, et ne
c Sil nobis, Domine, reparalio meniis et corporis siue lerminis operum fragilitas liuinaiia deficiat, ipsa
cceleste mysterium, et cujus exsequimur actionem, mutabilium rerum varielate nos refove. Ter, etc
senliamus effectum. Per, etC. Adesto, Domine, precibus nostris, et die noctuque
Plebs tua, Domine, quaesumus, bcnedictionis san- prolege, ut quibuslibet alternationibus leaiporura
claeroiinus accipiat, per quod et noxia quseque de- tua semperincommulabilitate ifirmeraur. Per, etc
clinet, et optata feperiat. Per, etc XXXII. llem alia. — Respice propilius, Pomine,
XXXI. Item dlia. — d Omnipotens sempiterne qusesumus, affiictionem populi tui, el ne ad perden-
Deus, qui nos et castigando sanas, et ignoscendo dum peccata nostra praevaleant, k sed ad salvan-
conservas, praesta supplicibus tuis ut et tranquillita- dum nos tua potius misericordia copiosa pracvincat.
tis optatae consblatibne laetemur, et ad correctionis Per, etc
effectum dono tuae pacis utamur. Per, etci C Propitius intuere munerav Pomine, quaesumus,
Preces nostras, Domine, propiliatus admitte, et a quae luis altaribus exhibemus, ut quod noslra fragi-
terrenis effice cohtagiis expiatos, quos coclestibus litate deferlur, tua virlute sacretur. Per, etc
tribuis servire hiysteriis. Per, etc. vF c
• Vere dignunu Per quem nes eruis a peccalis, 1 Sumpsimus, Pomine, sacri dona mysterii, bumi-
a periculis exuis, et ad gaudia sempilerna perducis. liter deprecantes utquae in tui commemoralione nos
Per, etc facere praecepisii, in 72 nostrae proficiant infirmi-
Quaesumus, DomirieDeus nuster, ul mensse tuae tatis auxilium. Per, etc.
sancta libanies, non ad judicium. nobis, sed ad Rege, Domine, quaesuuius, tuorumcordafideliura;
praesidium sempiternum ccelestia dona sumamus. et ut bona tua le largiente percipiant, ipsorum pri-
Per, etc. milus bonas esse concede (Al. effice) voluntates,
Respice, Domine, propitius populum tuura, atque Per, etc
ad tuam niisericordiam pertinentes 71 et lempora- XXXIII. Ilem alia. — m Omnipotens sempiterne.
libus (Al. f praesentibus) sustenta beneficiis, et aeler- Deus, da nobis fidei, spei et charitalis augmentura,
«is (Al. futuris). Per, elc et ut mereamur assequi quod promittis, fac nos ama-
Oraliohes malutinm, vel ad vesperum. ]D re quod praecipis. Per, etc
s Deus, qui diem discernis et noclem, actus nostros -- Peus, qui plenitudinem mandalorum in tua et
a Fere eadem invenilur.in codd. Gregor. in serie • ' ctiones.
orationum pro peccatis, et iu Missali liom.inter ora- e Exstat in Gelas. Jib. iu, n. 84.
tiones coramunes pro quacumquetribulatione. h Uncis inclusa ex varianti lectione a collectore
b Nofa mafginalis in cod.: Adversa repelli, prospera texlui in.serta.
minislrari. 1 Haec est penullima orationum vespei tinalium in
c In Missali Rom. Iegilur.Dominica VIII post Pen- mss. Gregor. Muralorii.
tec, ac in die S. Yalentini 14 Febr. In Sacram. Greg. i Cod., firmetur,
Muratorii Domin. IX post Pentec.; apud Menardum k Scd abundat. perpcram.
verb.die S. Yalemini. 1 Est in Missali Rom. inter communes orationes
d Exslat in cod. Gelasii lib. m, n. 57, in mss. necessilate.
pro quacumque
Gregor. el Pamel., ac in Missali Roniano, ad repel- m Hanc exbibetcodex Gelas. lib.-m, n. 9. In Gre-
lejidam tempestatem. gor. Muratorii, Dominica XIV post Pentec; apud
e ln margine cod., A peccalis sive
periculis nos Menardum., Doinin. XV; in MissaliRom., Domin.
Chrislus redemit.
1 Prwsentibus, et dein futuris sunt variantes le- XIII.
*i LIBER SACRAMENTORtM ECCLESIJE R0MAN.E. 83
proximi dileclione posuisti, hanc nobis graliam lar- jA quos non deseris in tribulalione subjectos, copiosius
gire propitius, ut quia in mullis offendimus, tua cba- foveas majesiaieni tuam jugiter exorantes. Per, etc.
ritas abundel in nobis, per quam peccata mundan- Prsesta, quaesuraus, Pomine, ut hac oblatione
tur.
' Per, etc. mundati, sumamus et deprecandi fiduciara, et
Domine sancte, Pale? omnipolens, aeterne Deus, gratiam, quae justa (Al. bona) sunt, iropelrandi.
oblationes familiae tuae propitiatus intende, ut hsec Per, elc
piae devotionis obsequia et rectores sanclificent et In jejunio.
regendos. Per, etc Yere dignum. Tantoque propensius agere, quod
Deus, qui a fideles tuos ad veram vis innocentiam pro nostro modulo nitimur operari, quanto jejunii»
pervenire, fac nos per indulgenliam tuam illius par- et orationibus d speramus conscqui nos posse quaj
ticipes sanctiiaiis, quae nec sibi noxia, nec cuiquam poscimus; praesertim dum praestitorum teslificatio
invenialur adversa. Per, etc. spem tribuat petendorum. Per, eic
Domine sancte, Pater omnipolens, aeterneDeus, Domine Deus noster, qui salutaria et praevidesso-
da servis luis hunc charitalis affectum, ut bona pro lus el tribuis, tu, qusesumus, et roentibus nostris lar-
riialis reddere tuo incitenlur exemplo, et de inimicis gire semper e affeclum tuam misericordiam postu-
suis correctione magis cupiant, quam ultione gau- B J Iandi. et quse nobis sunt utilia, placatus iutende.
dere. Per, etc Per, etc.
Propitiare, Domine, supplicum votis, et populi : Exaudiatvos Dominus Deus noster, et pro sua
lui oblationibus precibusque susceplis, omnium no- quemque necessitate clamantem benignus aspiciat;
strum ad te corda converte. Per, etc. solatia propitius administret, quac humana poscit in-,
p r E i firmitas; peccata quae adversantur avertat; pariler-
Incipiunt.preces diurnm cum sensibus necessariis. que corporibus vestris et mentibus semper profulura.
XXXIV. — Omnipotens sempiterne Deus, Roma- concedat. Per, elc
nis auxiliare principibus, ut tua virtute roboratis, XXXVI. Item alia, — Domine Deus noster, qua>
omnis hoslilitas nec viribus possit praevalere, nec sumus, concede propitius ut Ecclesia tuajugiteret
fraude. Per, elc. religione crescat et pace. Per, etc
b Nostris, quaesumns,
Domine, propitiare tempo- 74 Conciliet nobis misericordiam tuam, Dominc,
ribus, ut tuo munere dirigantur et Romana secnritas munus oblatum , nostraeque simul protectioni profi-
et devotio Christiana. Per, etc. ciat et saluti. Per, etc
Supplices, Domine, deprecamur, ut per haecdona f Yere dignum. Qui non solum peccantibus nobis
sacrificii singularis, et abolitio peccatorum, et tua 'C veniam tribuis, sed hostibus nnstris potenter obsi-
nobis sanctificatio praabealur. Per, etc slis; et quos perpeti, malis operibus, promeremur,
* Vere dignum. Qui ineffabilibus modis hostes no- magnifica pietate depellis; ut nos ad tuae reverentiae
stros etiam in tuam pateris contumeliam prosilire, culfum et terrore cogas et amore perducas. Per, etc.
ut quia nos de eorum 73 saevitia vindicari pro no- e Tantis, Domine, repleti muneribus, ut salutaria
stris actibus non meremur, dum ad ultionem luae semper dona capiamus, praesta, quaesumus, ut a tu?
rediguntur injuriae, nobis Hcet improbis consulatur; numquaro laude cessemus. Per, eic.
te pariter admonenle, cum peccatoribus isla prae- Porrige, quaesumus, dexteram, Doroine, populo
stentur, quanta possis ministrare cofrectis. Per, etc. deprecanti; etcuitribuis supplicandi benignus affe-
Tuanos, quaesumus, Doraine, miseratio gloriosa tum, praebe placatus auxilium; ut te ductore confi-
purificet, et dignos, quibus sua beneficia praestet, dcns, et mala cuncta declinet, et omnia quae bona
efficiat. Per, etc sunt appreliendat. Per, etc.
Fidelem populuro, quaesumus, Domine, polentiae XXXYII. Item alia. — Omnipolens sempiterna
tuse muniat invicta defensio, sanctumque sibi ccelesti Deus, Ecclesise tuae concede prppitius ut mortiferis
dispensatione percipiat; ut pio tibi semper devotus (A/.^sacrilegis) oblectaiiouibus ampntafis, aeierni-
affectu, et ab infestis liberetur inimicis, et in tua ju- "- tatis tuae potius delectaiione laetetur. Per, etc
giter gratia perseveret. Per, etc. Auxiliare nobis, misericors Deus, et ut cunclos
XXXV. Item alia. — Supplicandi tibi, qiiaesuinus, Iiostes expugnare possimus, praesta, quoesumus, ut
Pomine, danobis sine cessatione conslantiam, ut nostros vincamus errores. Per, etc.

* Cod., fidelium tuorum. Ex contextu autem rectionem pertinet.


palet
legendum fideles tuos, vel addendum corda, aut s Est in mss. Gregor. Muratorii, et in Missali Rom.
menles. Dominica prima post Pentecosten.
b lnvenitur in codd. Muralorii inter orationes k Sacrilegis varians lectio prima manu texluHn-
quo-
tidianas. serla; secunda vero sacrilegiis, quae esl varians Je-
c Nota marginalis : De contumelia
hostili, qum ad ctio subslantivi oblectationibus.Hic Missa videtur
cwreclionemfidelium conslat. esse contra spectacula, ut innuunl illa praefalionis :
d Cod., eajpieniwr. Dum scilicel agunlur crimina, vel canuntur. Goucinunt -
• Cod., effectum.
quae S, Leo disserit serrn. 84, cap. I.
I Notatio in marg. cod., Omne adversum ad cor-
83 OPERA S. LEONl MAGNOATTRIBUTA. 8*
Repelle, Pomine, quaesumus, a nebis sacrilegas ,\ sacramenli subsidiura raenti.se.l corporis, ut in ulrp-
vOlunlales, et tribue ut divina (Al. beata) mysteria que salyati de cpelestis.reroedii, pieniludiiie glorie-
castisjucuridilatibus celebrenms. Per, elc riiiif. Per, etc.
*Vere dignunri Suppliciter exbrarites, utqriinis a Effunde, quacshmus, Pomine, Spiritum gratiae sn-
riostro discedat cofde pfbfanifas, et qubd professione per farailiam tuaiu,et. abea quidquid di.abolicaefrau-.
respuimus, acliohe Vllfemus: quia nimis cst fexse- dis ifrepit, qUidqUidterrenae l.abisincurrit, expelle.;
cra.ndum, ut cum vanai superstitionis ipsos quoque ui interius exteriusque mundala et.puram: tibi devo-
removeris sectatores, a fidelibus luis diabolica fig- tionem seriiper fexhibeat, et facilius possit assg-
roenia lractenlur : b qiiia libc ipso pravi spiritus qui quod ralionabiliter et conyenieriter exppscit.
sictatores non dubium est, qttod factis probaritur et Per, etc
dictis, labem mofibiis iff ogafe, duni scilicet vei aguii- XXXIX. Ilem.qlia. -r-Annue, qttsesumus, pmnipoT
1
tur cririiina, Velcatiuritur; Proriiptlusque dfebfemus, tferisDeus, ut sacramfentprum.luoruni gesfa recplen-
omni ritu pestiferae vefusiatis abolitb, ccelesiisVifSe tes, ef.lemporali securitate rei.eyeriiur, ej erudiam.ur
novifale gaudere : qtiia lune propitialio superna non lfegalibusinstitutis. Per, eic
deefit, si, Curieiisabominatiotiibus abdicatis, ad ve- 76 B Da ndbls', Dohiine Peus, nosier, ut et mundi
raJ Divinitatis: saiutaria maridata currentes, iati.des]B cursus pacifice riobis iuo prdine dirigatur, ef Eccle-
ejus sarictavoefe cantemus. Per, etc sla tua tfanqnilla deVoliorielsetetur. Ver,.elc,
Laetificetnos, quaesiimus, Romine, Sacramehli ye- h Protege nos, Pomine, quaesumus,tuis mysteriis
neranda sblemhitas, pariterque menfes ribsifas e.t servifentes, ut diviriis rfebiis e( corppre farijulemur et
cbrp6fa ef spifitaili sanciificatiohe 7Jj fecundet, et riiente. Pfef, efc
casiis gaiidiis sempef fexerceal.Pfer, fetc. » Yere dignurii. Qui pfofttiura tuis fet facicnda
PiirifiCa; Pbhiihe, qusesumus:'.,'fahiljiarii tuam, et proyides, et facta. dispefisas, mirisqtie inodis Eccle-
ab- bmriibus coriiagiis pfavitatis emurida. c f Tuis sise'tuae gttbfefriacttianibderaris, ut fexerceatur ad-
donis exsullent, te semper ubiqtie collaudfent:]_'ut vefsis, et prPSpefis sublevetur: ne.vel impugnatione
redempia Vasa sua Pomiiti "passione riori spirilUs suCctiiribat, Vel sfecuritalfetprpescat, sed subdilo.
iinmiindi rursus inficianf, sed salvatio senipiierria tibi sfempef affeclU.necin tribulatione supplicare defi-
possideat. Per, elc ciat,nec iuter gaudiagratips referre desisiat.,,Per,etc.
XXXYIIL Itein dlid. — d Omnipblehs sCmpitefne j Repleli Sumus, Dbmine, muneribus tuis; tribue
Deus, ab hPstiurririos deferide foriiiidihe, ut oftiiii quaestimus, ut et eofuiri ferritindemtireffectu, e.l nj.u-
perturbatione submota, liberis iibi meniibus servia- niamur auxilio. Per, eic.
mtisi Pfef, eic s C Advfeniat,quiBsumus,Pomine, misericordia spe-
Pfaesta, quaisuriius, pomirie Dfeusnosief, ut et in- rata siipplicibus', et iisdem coeiestis mtinificentia
tef quaslibet anguslias constituti non desinamus ttio iribuatur, quafet recie pbsceiida cogiioscant, et po-
noihini shpplicare, ei cuni propitiaiio hobis Coele- stulata percipiaht. Pef, fetC.
stls ihipendilur, a tua numquam faude cessemtts. TLL.Iiem aiia. — Pfabsla nbbis , Domine, quaesu-
Pef j eiC; '','•'' rhus , auxilium. gratise iuae, ttt sinfequa nihil boni
Placatio tua riobis, Domine, sil propiftqua, quain possuhius, ead.eiti iargienfe, digiie quse tua sunt, et
elsi noslris operiBus nori nierfemuf,- Iritefveriiehte cbgilafe yaleaititts fet facerfe. Per, elc.
'
snfefifiCiosIrigulari,tua percipiaraus miseratiohe proe- Concede fiobis, Doriiiiie.Detts rioster, ut celebra?
veriti. Per; efc turi sanctofUin sblemnid, rioh sblum observafttiam
• Yferfedigiiurti. Tu enim nbs per evarigeiicEefela- corpbfaieni;, sfed, quod fest poiius, liabeamus men-
lioriis ex-enijplum,quod meritis non valeinus, jariuam titinrpuritatem. Pef, fetc.
misericordiae tuae pulsando diulius, impeirare. posse ^ Yere dignum. Tua nobis enim muiiera copferre
doCuisti'•;alqttfe ideb shriplices te rogamus, tit et posse eoiifiaihius aburidantiarii devolionis et pacis,
pfefsevferaritiamrioliis tribuas depreCandi, el piufti u't et securitatem Ifibuat recte curata rejigio, et sa-
pandas luafepropitialibhis auditum. Per, eic. 'D cris soleni.nitatibus famuletur coiicessasecuritas (A(.
f Scriliamus, Pbmihe, qUaesuriiUs.iui
pfefcepiibne trariquiliitas). Perj etc.
,* In margioe, codicis, : Orqndum, ne profanilas in ppstPentec; apiidMenardum, Domift. XIII; in Mis-
liobis subiipiat. sali Romano,Domin. XI. ~
b Cod. mendose Qtti hoc ipio praui spitiius, hoii s Est in iriss. Greg. Muratorii, Dominica V post
dubium est. Blanchinii emendationem a Muratorio Pentec.;. apud Menardum, Domin. VI; in Missali
receplani retinuimus, licet alia forle melior correctio Roin., Domin. IV.
subsit. h Exhibetur in MissaliRom. inler communes con-
c Uncis inclusa perperam in textuni yidentuf iri- tra perseculoresEcclesiw,
]ala< Paulo=poSt codex riiendosfe, irificiqt, sed salti' 1 lninaf gine CodiCiS:Ecclesid Dei exerceiur adver-
talio. sis, ut prosperissubleveiui',
d Affihisofaiio legitiir in cbd. GelaS.Jib. i Codd. Grfegor.Mufatorii liahc oratioriem praefe-
nij n.fjl,
et iii Missali Rom. iriter bfatibnes comhiunes cqnird runt Dominica VII posl Pent.; codex Menardi, Do-
pirseculores eimale min. YIII; Missale Roro., Domin. VI.
'e Nota mafginalisagenles.
iri ms., Diutius puisdndum,ut 1 Notaiio in raarg. codicis : Pbscendam abundun-
iiiipe.tretur. tiam devotionis.
' Legiiur iu codd^Gfeg. Muratorii, Domiuica XII
85 LIDER SAGRAMENTORUM ECCLESLE ROMANJE 86
Tribue nobis, Donune , quaesumus, ut mysterii, A XLIII. Item alia.—Adeslo, Domine, plebi tuae, et
salularis el infellectu pfoficiamus etcultu. Perj etc in tua misericordia coiifideriti opem tuae.propitiatio-
Famulos etfamulas luas, Domine, ccelesti Visita- nis impende. Per, etc.
tiorifecirctimda; riifentibuseorum atque coiipofibUS' Ad' aures misericordise tuse, Doiriine, supplicuni
rorem luse benedifetionis infunde; ul sacris sblfe- yPta perveriiant, et ul possimus inipetrare quuepo-
mnitatibus conveiiienler aptali ct sanctiucalititiis sciinus, fac nos sempef tibr placita postulare.
gratiani referarit, et quae pie precahlur obtinealitl Per; etc
Per, elc. Purifiea nos, Doraine, iisdem quibus servilium
77 XLL Item dliai— Omhipoleris sfempilerhe dependimus sacraraenlisv ut oblatio, tibi hostra sa-
Deiis , lota nos ad te merilecoriverte, ut qui lalia crificium pariter reddatur et actio. Per, etc.
dona praestas immeritis, praebeas majbra devolis. c Vere dignum. Quia lu sempef in nostra perficiens
Per, eie. infirmitaie virtutem, Ecclesiam luam inler adversa
Ilostias tibi, Doroine , laudis offerimus, qui nos crescere tribuisti; uf cum putaretur-oppressa, tunc
et praesealibussimulbonis cumulas et-futuris. Per, etc. potius exaltata praevaleret; dum simtil et experiert-
Vere dignttm. Qui cum dfesidiosis ef dttris Ope- tiam fidei d declarat afflictio, etper te superata viise
rariis immensa praasidia iargiaris, ijuanla toto libi B prsesentis efficit gloriosam; Per, etc.
corde subjectis conferre possis, ostendis, et dttrri"- Coelestis vitae munere: vegetati, qiisesumus, Do-
baec largiris indignis, dighos fieri, quibus meliora- mine, ut quod est nobis in pfaesenti vita mysterium,
Iribuantur, horiaris. Per, etfe; fiat aelernitatis auxiliunii Per, etc,
Gralias tibi refefimus, Dbmiuej qui nos a teropo- Praesta famulis tuis, Dominey abundantiam prole-
ralibus facis respirare pressuris, ut ad gaudia sfem- ctionis et gratiae. Da salutemmentis.et corporis. Da.
piterna promoveas. Per, etc continuae prosperitatis augmenla; el libi semper fac
• Perfice, Domine, misericordias tuas populo sup- esse devotos. Per, etc.
plicanli, quem luorum largitate donorum, et instan- XLIV. item alia. —-Omnipotens sempiterne Deus,
lius gratiam postulare niajorem, et fiducialius spe- Romani nomihis defende rectores, ut iu tua dextera
rare concedis. Per; etc. confidentes fiant cunctis hostibus forliores. Per, etc.
XLII. Item alid. — Respice, Domine, qusesumus, Da, qtiaesumuSi Pomine Peus noster, gratiae IUSB
afflictioneiiipopuli tui, et ab omnibus necessitatibus donis, et!jusiificarinos sempef, etinslrui, quos quo-
libefatum, secura tribue tibi merite sfervire.Per, etc. tidianum libisacrificiumpffficipisexhibfere. Per, etc.
- Laetifica
nos, Domine, quaesumus,coiisolationibus . • Veredignum.Qutideoprajsentiumrertiinprospera
tuis, et ut nobis dona ccelfestisgratiae largiafis, ve- 1U."plerumque susperidis, ne his retehti, coelestia nbn
liiam propitiatus iiripehde. Pef± etc qtiaeramus, ettuiic eadem magis benignus impendisj
Devofionem, quaesumus, Domine, hostfae nientis- cum liaec im ttti norainis cultum transferiihus prcm
ihforma, ut cum oblationibus liostiarum purumtibi/ ptiores. Per, etc.
pectus exhibeaf. Pfef, etc. fe Majestali; tuae, Domiue; debitas laudCsofferimus,
bVere dignuin. Qui Ecclesiam tuam et foVere qui nos et leropbfalibus subsidiis refoves, etf pascis
beneficiis,et npii desiriisexercere promissis; ut duiri aeteriiis. Per, etc; .
postulata concedis, confidentius facias sperarida de- s Esto; qusesurrius, Domirie, prbpilius plebi tuac,
posci, gratiaruitique etiam actiories, etiam si jugiter ut de die in diem quae tibi non placent respuentes,
offerantur, sine cessatione debeamus; cum et prae- tuoruhi pbiiiis rfeplearituf JQ diiectionibus man-
slilorum praecbnia nbri taceritur,. et: de praeslaridis datofum, etmortalis vitac consolationibus gubernati
liecessarie supplicatur. Per, etc pfoficiani ad iminbrtalilatis effectutii.Per, etc.
Yivificent uos, Domine, tui munera saCramehti, XLV. Item alia. — •Custodi', Domirie, pppulum
ut divina participationesempet mereamur augeri. tuum', ef ut eideni pfefpeiuammisericordiam largia-
Per, elc fis, tuo sempef riomiriifac devotum. Per, elc
Famulos et famulas tuas, quaesumus, Domine; ^ Auxiliare, Domirie, supplicibus ttiis, ut opem luas
prppiiius intuere, ut ea seroper cupiant, 78 quae graiiae. cpnsequantur, qui in tua pietale coiifidunt.
tibi placita, et ea; semper^ quae sunt eis salubria, Per, elc
consequanlur, Per, etc. Deusj qui mysteriorum tiiorum dignanter operaris
"3T '-
a Alia nota mafginalis : Pmsidia divina
semper pacis mternis.::quse correcUpnem.indicafunt.
adesseduris et dtsidiosis operariis, id est tiobis. s Haec oralip usque ad: maiidaior.umest in mss.
b Item in margine : Ecclesiamsuam Domiiiussem-
' Greg. Muratprii,.ac in Romauo, Missali fer. 5 ppst
perc fovet, et.non-desiniUexercerepromissis. pominieam Passionis, 'nbi tauie.n prp dileciwnibus
Alia marginalis notalio : EcclesiaDei, cumputa- habelur delectaiionibus,Hine,etiam confirmatur leciio
tur oppressa, tunc potius exaltata prwvaleL nostri cod.icisrespu.entesel repleantur, et cpiisequeiir
dCodi, declinarat. Rlancbinius emendandiim Cre- ier gubetnati proficiqnt, ut ne opus sit, corrigere
didit declinat. Gorrectio Muratorii magis placuit. respuens^, repleqtur, gubernata prqjiciai,.quam corre,-
e Jn marg.. codicis :
Suspendunlur nobis prosperay clioiiem Muraiorius recepit. Plebs enim muliitudiiiis
V.tvelociuscwlestiaambiamus. nomen cum adjectiyis ac ve.rbis plurali6 uuiueri
' Cod. «ecunda nianu,
pqcis-«lern_«; prima veror jungi potest,
•• "'' """ "'" "' • """"
©i
8? OPERA S. LEONl MAGNOATTRIBUTA. 89
effectus, prSesta, qusesumus, ut sacris apta nruneri- A susciperet passioneiri. Jtlaregna cceleslia mente jam
bus fiant nostra serviiia. Per, etc penetrans, ut adhuc constiiutus iri terris, stantem a
» Yere dignum.Qui buinanum genus justa sincera- dextris virtulis luaeipsum, pro quo lapidabatur, in-
que decemis socielate constare; et ideo cuncla refu- tenderet; et coelo vim faciens, quam nomine praefe-
tando doeuisti quaepraepediuntaequitati, quia pcr haec rebat, merilis praeriperet jam coronam. Per, elc.
turbatur tranquilja concprdia; injuslitiamque praeci- Lseiamnr, Domine, tuorum celebritale sanciorum.
pis esse vitandam, ut unanimitasinoffensa permaneat, Prsesta, quaesumus, ut quos veneramur obsequio ,
nobisque est maghopere fesjiriandum, ut quse tibi adesse nobis sentiamus auxilio. Per, elc
non placent renuentes, ea potius appetamus quibus Da, quaesumus, Domine, fidelibus luis hunc chari-
possimus habere piacatum. Per, etc. tatis affectum, ut sanctorum tuorum celebritate fer-
Subsidionostraesarutisacceplo, supplices, Domine, ventes, nullis implicentur erroribus, nullis adversi-
te rogamus, ut quos tanti mystcrii tribuis esse con- taiibusaffliganlur ;s«i salutaribusprofieiant instilutis,
sortes, eosdem dignos efficias. Per, elc. vilalibusque praesidiisadjuventur. Per, etc.
Adesto, Doroine, propitius plebi tuae, et ut eam II. Item alia. — e Omnipotens sempiterne Deus,
perpelua bonitate non deseras, piis operibus indesi- qui sanctorum virtuteihultipIiciEcclesisetuae sacrum
nenter exerce: quia omnia dona praestabis, quibus B corpus exornans, primitias martyrum gloriosi levitae
concesseris religionisaugmenlum. Per,etc Stephani sanguiue dedicasti, da nobis diem Natalis
XIX. ejus honore praecipuo celebrare, quia uon diffidimus
MENSE AUGUSTO. eum fidelibus tuis specialiter suffragari, qui Domini-
b IV KONAS AU6USTI. cae charitatis imiialor, etiampro perseculoribus ex-
Natale sancfi Slepliani incmmeterio Callisti viaAppia. oravit. Per, elc
• I. —c Omnipotens sempiterne Peus, qui primitias Praesta nobis, quaesumus, DomineDeus noster, ut,
mariyrumin sancti levitae Stephani sanguine dedica- sicut in tuo conspectu mors est pretiosa sanctorum,
sti, tribue, quaesumus, ut pro nobis intercessor exi- ita ejus merita venerantium accepta tibi f reddatur
stat, qui pro suis etiam persecutoribus supplicavit. oblatio. Per, etc
Per, etc. Vere dignum. Quoniara non soluui nobis 81 lu.
Offerimusbostias nomini tuo, Domine, quantum de per Jesnm Christum Domimim adppiionis tucc liliis
nostro merilo d trepidi, tantum de sanctorum luorum contulisti, ut ille tristis aculeus ssevientis inferni, et
suffragiis confiderites. Praesta, quaesumus, ul nobis et qui ejus acceperat potestatem, diabolus calcarelur,
veniam conferant et salutem. Per, etc morsque poanaliter cotitracta peccalo, dum pro jusii-
Yere dignum. Tuae etenim, Domine, victoriae 80 G tia loleratur, transiref ad praemium; lantumque su-
celebrantur, tuorum prsedicaiur potentia triumplio- perabundantis gratiae tuaelargitas emineret, ut non
rum, quoties sanctorum martyrum solemniarecoluu- solum hoc in ipso nostrae redemptionis auctore, sed
tur; quia lu in eis et fortitudinem dimicandi, el pal- etiam in eum credeniium confessione perciperel bu-
mam fecisti florere justiiise. Inter quos beatus levita mana subslantia; hujusque muneris victoriaequeprin-
Stephanus gloriosus effulsit. Quem sancto Spiritu re- cipium, sanctus Stephanus novi Teslameuti levita
dundante non solum operum qualitas indicabat, sed primus et martyr initiaret ppst Domini passionem.
tantum eliam cosleslis magnificabat gloriae clariludo, Per, elc
ut eam persequentium cernere non posset inluitus. III. Ilem alia. — Propilius tribue, Domine, ul liac
Qui sic in ministrando strenuus et fidelis apparuit, ut oblalione mundemur, pro qua sancti tui, infer sup-
eidem apostolicarum committerelur praerogatio san- plicia s dimicando (Al. confilendo) sempiternam glo-
cla mensarum. Ita castitate pariter et largitate prae- riam sunt adepii. Per, etc
cipuus, ul viduarum curarn misericors et pudicus ex- Vere dignum. Tu enim nobis lianc festivilatem
plerfet. Eatfenus divinis instructus eloqujis, ut palam beali (Al. ^sancti) Stepliani passione venerabilem
concilia vinceret Judaeorum; in tantum Filii lui con- consecrasti, cui tantuni gratiae Spiritus sanctus infu-
fessione inflammatus, ut post ejus crucem primus Ddit, ut lcvitici primus officii pielafis operarius dis-
° Nolatio marginalis: Refulanda cuncta quw prw- « Sacramentaria Gelas. et Greg. hanc orationem
prteferunt die 26 Decembris; ROmanumvero Missale
b Sic wquitali.
pediant
codex. Muratorius cum vidisset subjectas in octava die 2 Januarii.
Missas S. Stepliani protomartyris, cujus lnvenlio m d Cod., trepidantum. Emendationem Blanchinii re-
nonas agitur, edidit ni nonas. Al litiilus, iv nonas cepimus.
Augusti Nalale S. Stephani in cwmelerio Callisli via s Heecoratio legilur in Missali Golhicocard. Tho-
Appia, concinens cum Indiculo Rucheriano, refeflur masii, n. 5.
ad S. Stephanum papam et martyrem in ccemeterio 1 Cod. perperam hoc loco babet reddat. Correxi-
Callisli sepuliuni, cujus quidein Missamliac dieprae- mus ex eadem oratione repeiila inferius Missa iv.
fert Sacramenlarium Gregorianum. PCrperam auteni Muratorius ex ingenio emendavit accepiam tibired-
collector huic tittilo S. Stephani protomarlyris Missas dant oblationem.
subjecit, quas post: diem Nalaiis Domini adliibitas s In Missa v,ubi eadera haecoralio cum praefatione
ipsa prsefalio Missaeyn ostendit, ul in praefationeSa- repetiiur, pro dimkando legitur dimicanles,nec varia
cramentario praemissa observavimus n. 8. Plura in lectio confilentespro confitendoadjicilur.
his S. Stepharii Missis, praesertim praefationes,Leonis' b Sancti varians Ieelio codici inserta. Mox in prae«i
styluui et spiriluni exliibent fatione Missgey,passione sqcrasti, cui tantamgratiam-.
&> LIBER SACRAMENTORUMECCLESI^; ROMANJ:. 06
pensatione mensaruin, viduarum gubernaculo casti-. V VII. Item alia. — » Deus , qui nos Unigenili fui
tatis exemplum, clarus virlute sighorum, verbi tui clcmenter incarriatione redemisli, da nobis patrocinia
potentia " perfidiam destruens Judaeorum, lapidanti- tuorum conlinuata sanctorum, quibus caperevalea-
bus veniam fervore charitalis implorans, cceloruni mus salutaris mysterii poflionem. Per, etc.
sibi patente secreto, a dexlris virlutis immensseFi- J Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut beatus
liura hominis cerneret constituturii, b regnumque Slephaiius levita magnificus, sicut ante alios imitalor
Domini Salvatoris, nondura consummato certamine, Dominicaspassionis et pietatis enituit, ita sil fragili-
palam solus aspiceret, quod sanclis omnibus oslen- taiis nostraepromptus adjutor. Per, etc.
sum est post agonem. Per, etc. lnter nostraR redemplionis miranda beneficia, et
IV. Ilem aiia. — c Omnipotens sempilerneDeus, sanctorura martyrum gloriosa solemnia, 83 curn
qiii primitias martyrum gloriosi levitse Slephani san- muneribus, Domine, tuae laudis occurrimus, agentes
guine dedicasti, da nobis diem Natalis ejus honore gratias et dc remedii largitate et de provisione suf-
prsecipuocelebrare, quia non diffidimuseum fidelibus fragii. Per, etc
luis specialitersuffragari, qui Dominicsecharitatis imi- k Vere dignum. Beati Stephani levilse simul ct
tator, eliam pro persecutoribus supplicavit. Per, etc. martyris Nalalitia recolentes, qui fidei, qui sacrart
"
Poriorumomnium.Deus, auctor alque largitor, qui '. miiitiae, qui dispensationis et castitatis egregiae,qui
Batictorumvirtute multipliciEcclesisetusesacrum cor- praedicationismirabilis, qui constantiae, qui confes-
pus exornas, da eum ih ipsorum defendi prece riiem- sionis ac palientiae nobis exempla veneranda propo-
fcrorum, de quorum excellentia gloriatur. Pef, elc suit; et ideo nativitatem Filii tui merito prae cxterii
d Praesla nobis, quaesumus, Domine Deus noster,
passionis suse fesliviiate subsequitur, cujus glorire
Ut sicnt in conspeclu tuo, etc sempiternaeprimus martyr occurril. Rer, etc.
82 Vere dignum. Quoniam lu nobis non solum VIII. Item alia. — Hostias, Domine, suppliciler
per Jesum Chrislum Dominumcontulisti ul ille trislis
in sanetis riobis collata martyribus salu-
aculeus evidentis inferni, et qui ejus acceperatpo- immolamus,
taris tui subsidia prsedicantes. Per, etc
testatem, diabolus calcaretur; sed ut boc eiiam in Vere dignum. Tu es quippe mirabilis in sanctis
cumdem Filium tuum credentium confessione, etc •
et ideo licet in singulis quse ad culUim Divini-
V. Item alia. — f Propitius tribue, Domine, quae- tuis,
tatis aspiciunt competens debeamus officium,in cun-
tumus, ut hac oblatione, etc
ctis tamen te sine dubio praedicamus, quem in bea-
Vere dignnm. Tueniranobishanc festivitatcm, etc. t
torum triumpliis marlyrum mirabilia cuncta pronun-
VI. Item alia,—Offerendorum tibimunerum,Deus, T
tiant. Per, etc.
auctor et dator, prsesla, ul h sacrificiumquod sahclis I 1 Graiias agimus, Pomine, mulliplicatis circa nos
inariyribus in persecutione conlulit clarilatem, nobis miserationibus
fiat in devotione praesidium. Per, etc. tuis, qui et Filii tui nativitale nos
salvas, et martyr.um beatorum deprecatione susten-
Vere dignum. In die solemnitatis hodiernae, qua tas.
tuse fidei Per, etc
sanctus Stephanus primitivus candidalus,
ob boc infideliura persecutione lapidatus est, ut con- Peus, generis institutor et reparator liumani, praj-
ut plebs tua et sacramentis instrucla
fessionis sacrae lapis vivus existeret; et quod insigni sta, quaesumus,fnlta
decoratus vocabulo prseferebat, impleret corona mar-
salularibus _ et prsesidiis, sic praesenti.a dona
etc percipiat, ut capere mereatur aeterna. Per, elc.
tyrii. Per,
IX. Itcm alia. — Da, qusesumus,omnipotens Deus,
Omnipotens sempiterne Deus, qui in terrena sub-
Stantia coii5titutos divina tractare concedis, praesla, ut sicut per cuncta mundi spatia martyrum tuorum <
te auxiliante nobis,
deprecantibus sanctis tuis, ut eadem consequamur facis victorias propagari, sic,
conversationecojlesti. Per, elc eorum sentiamus ubique pfsesentiam. Per, etc
m Grata sint tibi, Domine,munera, quaesumus, de-
Conserva, quaesumus, Domine, filiorum tuorum
tibi subditam serviluleni, ui intervenientibus sanctis, votionis hodiernae, quam beati Stephani martyris tui
tua redemptione sint digni, tua semper gratia sint ^) commemoratio gloriosa depromit. Per, etc.
repleti. Per, elc. Yere dignum. Hacfestivitate lsetantes, qua n dica-

In praefatione Misssev, Judaicam dettruens con- » Est in Sacramentariis Gregorianis die 26 De-
slanii voceperfidiam,lapidantibus veniamChrisliverus cembris.
teclalor implorans. j Legitur in Sacram. Gelasii lib. i, n. 6.
b Codex hic, regnum. In praefat. autem Missaev, k Haec prsefalio est in codd^ Gregor; Pamelii et
praminmque suum, nondum, et paulo post, ostenditur. - Menardi, nec non in calcc ms. Ottoboniani apudMu-
c Haccoralio coiistrucla partim ex prima oratione ratorium pag. 292, tom. II.
Missaei, partim ex oralione prima.Missae n. 1 Exliibetur in Sacram. Gelas. lib. i, n. 6, ei in
d Rursus hic adducitur secunda oralio Missaen. codd. Gregor. Pamelii ac Menardi.
• Sequitur prafatio Missaen. m Est in iisdem Sacrainentariis Gelas. n. 6, et
f Yide supra orationem primam Missae111 Paiiieliuiu. '
Gregor. apud
sResumitur praefatioMissaeiu, ubi hujus varian- » Indicari videtur perantiqua basilica S. Stepliani;
tes dedimus. in raonte Cuelio,quam a Simplicio papa dedicatam
i Vox sacrificiumaddila est ex simili oratione Mis- Ponlificalis liber tradit. Codex niendose, quo dica'.<i
sseiinNafalj S. Xysti, nomitiituo basilica.
8sl QPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. §2
tam nomini luo basilicam bealus Stephanus martyrr A redemptip praestat innpcups. Per, etc.
suo, lionqre signavit, leviia venerandus, casfiiatis• • * Yere dignum.. In die festiyitajtis hqd.iernae, qua
cxeroplum, fidelis apostplicaedispeiisator alimoniae,, beaius, Xystus, panier sacerdqs et niartyf deyq.fum
riPviTestanifentiiiitfercphiradicentes prpmptus asser- tibi sahguinem. exsultanter effudit,.qui ad eanidelu
tor, primiis ccelestis niariyrii dedicalbr. Per, etc gloriam prpmerendaro dpctrinoe suse filiqs incitabat,
: Et saefairierifistuis, Dbminfe,et gaudiis optataece- et quqs. crudieijat liprtatu, praeveniebat exempio.
iebritatis expieti, qiisesuirius, eoruni 84 nobis pre- Per, etc..
cibus dent roedfelam,quorum reCordatioiiibus exlii- Pa nobis, Doniine, fidei tuaemiseratus augmentum,
benlur. Per, etcV ut quae sanctos martyres fuqs usque ad sanguinem
» Pfbtegat, Dbfriirie,quafesumus,populum tuum et retenta glprificat, nps eliam justificet, veraciter hanc
parficlpaiio coeleslis iridulla coiiyivii; et depreCatio sequentes.Per, etc.
ebllata justbrum. Per, etc d Adsiritnpbis, Domine, palrocinia; tibi grata san«
, .:-:-... , ..
^x_ ctoruro., 6t quse prp illprum .splemiiitate deferimus
epyum cqm.mendetqra tio. Per, elc.
VyllLIDUSAUCUSTIv Vere digiiuiii. Qui sanctp marlyri tuq Xyslq ac
NalaleittnctiXysiiincwmetenoCaUiift p praecipiip:sacerdoti, nqn splum prppriae passiouis
et,Agapiti incmm.QteriqPrwHxtqti ,viq App.ia,
ijriu.ffiphura,sed ut etiara subjectjs sibi roinis.tris Ec^
"i.—Deuscihniuih foriiludo sanctpruth, qtti illis ad clesiae prqficerqt, cqntulisti. Glpripsuni dqniqu.evi-
Jiaric glbriaro veriieiidi cppiosum iiiuims gralise cprt- rgm nec infqripr beatitudq discipuli, neclardiqr esjt
tulisti, nqstris, quse.sunius, veniam cPncede. pecca- secuta victpria. Pcr, etc.
tis, iif ebrufii solemhia digjie. ceiebraTe pbssimus. IV. Itemalia.—Adeslp, Dpmine, snpplicaiionibus
Per, elc: nostris, et inlercedenlibus sanctis tuis, ab hoslium
Offerendprunvtibf muriefum auctor et daior* prse- nqs defcndqpropiiiatus incur.su, Per, etc.
staiuf lioc sacrificiuiri sirigiilafe, quod sariciis fttis iri Suseipe, Doraine, munera passipnibus tuoruiii di-
passione contulit elafitatem, nbbis tribuaf in devb- cata sancloriim, et quse illis inter persecutiones for-
jtibhe piajsidiumi.Per, etc. tiludinem ministrarunt, ppbis prsebeant inter adversa
^efb digiittmi Quohiam iiiter ihhunieras toto conslantiam. Per, etc.
mundo maftyrtini palriias, quibus tirbis hirjus praeci- Vere dignum. Qui sanclum Xystum sedis aposto
puecofbnatus est ;anibitus, etiam liunc ndbis vene- licse sacerdptem bodierna die felici martyrio coro-
rabilem diern beaii Xystl saCerdofis et maflyris ttif nasfi. Pro qgibus operibus tuis afque inuneribus,
sanguine consecrasti. Per, etc (Q multipiici gratiaruni actipne Isctajjtfe.s,;hpslias libi
-II; Itehidiid._- OmhipotenSsempiierrie Peus,:qui laudis pfferimus. Per, etc,
saiictis tuls tion solurri crfedefeinFiliuih tiium; sed Prodest quideni, Domiiie, continuata censura pec^
etiarii pro:eodem pati posse dbnasli','-nostfse quoqtie canlibus. Sed feraperetur, quaesuraus, tuorum inter-
fragilitati divinum praclende subsidium; ut iniseri- cessione sanctorum; ut non deficiamus infirmi, sed
cordiam semplteftiaui, pro qua illi ffelicesariimas ex- per tuam gratiam possimus nos emendare correpli.
halarunt j hbs saltem sincera coriffessioneriiereaihur. Per, etpi,.
JPef;eic Defende, qusesuniusi, Domine, plebem tuam, in
Maghificasti, Domihe, sariCtos tttos suscepta pas- sola lusemisericordiae-venia confidenifem, et.-inter-
sione pro Christo. Pracsla, quaesumus, ut nos etiani venientibus sanctis tuis, quidquid eidem debeliif pro
suppliciler celebrafa purificet. Per, etc. casligationedeiicli, transeat ad cpnsolaiipnis effe-
Yere dignum, Natalem7dieiu!saijcti maTtyfis et sa- ctum, Rer, elc
cerdotis tui Xysti debita festivifate recolentes, qui ,86 V. iiemalia.--Aies\o,_ Domine, martyrum
apostolici pontificalus dignus in sua aetale successor, deprecalione sanctorum, et quos pati prq tuo nomine
et passione fortissiriius iniitator^ persecutoris gla- iribuisti, fac: tuis fidelibus;suflragari, Per, etc.
dium iritrepida cervice suscepit, gaudenspro eo se-iJJ Dpminus Deus noster, tuis nps purifica sacramen-
capite truiicafii» quo riori possit abscindi. Per, etc lis et quorhm nos tribuis interesse mysteriis, con-
lll. Itemdlia. — Tribue, quaesuraus,Domine, san- cede remediis gaudere perpeluis. Per, etc
ctos lubs et jugiter prare pro iiobisv et sethper cle- Yere dignum. Tibi enim festiva solemnitas agitur,
inenter audiri. Pef, elc. tibi dies sacrata cfelebratur, qua safteti Xysti praesu-
85 Sancia lua nobis, Doniine, quaesumus, inter- lis apostqlici Natalitia prselibantes, quibus in confes-
yenieniibus qui tibi placuere, proficiant ad saluicm, sioriein tui hominis venerabilis ejps sanguis effusus
liec reatus mortalilalis reddat indigiios, quos tua est, arinria majestati luaevbta pefsolvimus. Per, etc.

* Legitur in Sacram. Greg. MCnardi,et in Missali « Exstat in Sacrament. Greg. apiid Menardum, et
Rom. die 27 Sept. Natali SS. Cbsmaeet Damiani. inter praefatv codicis Otlob. Greg. apud Muraforium
b In Indiculo BuCherianq, vin idus Augusii Xysli tom. II, p, 528.
d Estalia Missaciiin alia praefatione,licet cpllector
papas iri Ctillisti el Prmlextati (corrige ex uosiro Sa '
cramenlariP, et in Prwtextati), Agapiti et Filicissimn tlistinclum numcrum non prsefjxeril.
$3 LIBE.R SACRAMENTORUM ECCLESLE-.ROMAN/E. U
• Refecti cibo poluque coelesti.,.Reus nPstef, le j^ Agapiti festa:semper optaftda:fecisli celfebrafe gaii-
supplices exoramus u.t in quorum haec coinmemora- dentes, et qui dedisli fidem inler advefsa conslan-
tione percepimus, eoru.ro imiiiiamur et precibus. tem; reddes benefieia (Al. muriera) libertatis. Pe'i%' etc
f Praista, Pomiiie, qusesumus.ut qubrtimmem6'
Per, etc.
- Praetende, Doraine, miserlcordiam tuam, et esto riam sacramenli participalione recbliraus, fidem-qSfr
populi tui defensor et custos, ut sanctorum luorum que proficiendo sectemur. Per, elc
yeneranda solemnia securo possit frequenia.fe con- Respice subditam libi, Dbniine, fanliliairi luam, et
Ventu. Per, etc, cujus exaudire preces in moerore dignatus es, actio-
VI. Item a/iq; -ri> Fac nos, quaesumus, Domine, nem- gratiar.um properisius intuere; Pef; etc.
sanctbruro luorurasemper festa sectari, quorum suf- tja,
fragiisprotectionis luae dona senliaraus, Pcr, elc
iy IBUS'AUCUSTI.
Concede, quaesumus,:Domine Deus noster, ufper
tua spmper saeramenta vivamus,-quia;protegere,ciion Natalesancli Laurentii:
desistis quos tuis semper indulseris inhairere myste- L— Pfeus, qiii iios sanclorum maftyrum munitione
riis. Per, etc conservas, da Ecelesiamluam digiie talium celebfare
Vere dignum. Adest enim nobis sancti sacerdotis et ]B solemnia, et illps tibi jugiter stipplicare pro nobis,
marlyris tui Xysti desiderata festivitas; qtiam annua Per^ etc
recursione veneranies, hostias tibi laudis offerimus 8 Vere digrium. Pfaevenientes natalem dieih beaii
cum angelis, etc. Laurentii, qui levitlr siinul martyfque vefteran.dlisfet
RepJeli sumus, Pomine, misericordia tua, el bene- propfio clafiiil glofiosus officio, et memoranda reful-
dictione sanclorum, et securilatis munere relevati. sif passione subliihis. Pfer, etc;
Per, etc b"Sumpsiintfs,Doniihfe,pighns redemptionis afetfef-
Yll. Iteni alia. — Peus,quinosadsancli poiitiflcis na?. Sil nobis, quaesumus, intervenientibtis saiiciis
et niartyris lui Xysti natalitia tribuisii pervenire la> luis, viiae pfacsentis auxiiium, parlter et futurac.
lanies, prasla, quaesuinus, ut sicut securis eadcm Pef;elc
meniibus, iia dignis celebremus officiis. Per, etc. AdestOi Domirie;pbpurbtuo, et quem 88 s^incto-
Accipe munera^ Domine, quae in eoruni 87 tibi rum luoruro tribuis frequentationibus iniereSSe, pro-
solemnitate delerimus, quorum scimus patrociniis teCtione perpfetuafac secufum. PeF, etc
liberari. Per; etc. II. ltetn alia.^- Coivcedeiiobis, Domine, graliam
Vere dignum. Cognoscimus enim, Domirie, iusfe tuam iri beati Laureniii raarlyris Celebritate multi-
pietatis cffectus, quibus nos d adeo gloriosi sacefdo-( ^ plicem, ut de tanti agone certaminis discat popiilUS
tis et marlyris lui Xysti seiuper honoranda solemnia, Chfistianus et firhia solidari patientia, et pia exsul-
nec inler praeteritas mundi tribulaliones omillere vo- tare victoria. Pfer, ete.
luistiv et nunc reddita praestas libertate venerari. Pro beati Laiireriiii riiariyfis passibne verierahda,
Per, elc. bostias tibi, Domine, suppliciter iirimolarous, ejiis
ln Natali sanctorum FelicissimietAgapiti, oratione placituras, pfo cttjuS niefilis offefuiituf.
Magnificantes, Domine, ciemeiitiam tuam, suppli- Per, etc.
ces exoramus ut qui nos sanclorum tuorum frequen- Vere dignuhi. Ef tuam magnifieentiariipfopensius
tibus facis natalitiis interesse, perpetuis tribuasgaur exorare, qui.ribbishuncdietti sariCtiLaufeniii inar-
dere consoniis. Per, etc. tyrio liibuisti venerandum, quem ita omni geriere
Pa nobis, omnipotens Deus, m sanctorum luorum pietatis imbueras, ut ideni tibi ara atque sacrificium,
le semper commemoralione laudare, quia refovefe idem sacerdos esset et tfemplum.Per, etc
curabis quos io honore luo perseverare Concesseris; » Saliasti, Domihe, fahiiliam fuam ihunefibus sa-
Per, etc cris. Ejus, quaesumus,sempef ihterventibne nos re-
e Accepfa tibi sit, Domine, sacratae pJebis obla- fove,
" cujus solemnia ceiebramtis. Per, etc.
lio pro tuorum hpnore sanctorum, quorum se me-^ OmnipOlenssfeinpiterhe Deus, Ecclesiae ttiae votis
rilis percepisse de tribulalione cognoscit auxilium. propitiatus aspira, ut beati Laurentii maftyris meri-
Per, etc tis adjuvetur, cujus passlofie Iaeiaftir. Per; ctc.
Vere dignum. Qui nos sanctorum Felicissimi et III. Iiem aiia. <-±Magnificasfi; Pomine sanclbs

* Codd. Greg. exhihent lianc cohectam die 24 Au- f Exstat in Rom. Missalidie I Aug. in commemo-
gusti iu festo S. Eusebii presbyteri; Missale Rom. ratioiie SS. Machabaeoruni.
codeni die, et alibi saepius. s"Haecest Missa vigiliaesub eodem titulP una Cum
•>Ideni Missalehane orationem praefert dife9 juftii caeterisdiei fesli.
in festoSS. marlyrum Primi et Felifeiani. sin codd. Gregof. eadem esf diell Augusti i.n
«Ita codex. Magis arrideret non desistes, quod Missa S. Tiburlii. Missale Rom. modica Varietate
Muratorius recepii. eamdem habet eodem die, et in festo S. Banliolo-
d Cod.,ideo, riiale.. roaei.
e In inss. Gregor. et in RomanO missali 1 Codd. Gregor. et Missale Roin. liabent lianc
legitur
die 22 in Natali SS. Timoihfei,Hippolyti et Sympuq- collectaui die 18 Aug. et alibi.
riani, et alibi.
0 OPERA S. LEONI MAGNOffrMBUTA. &
tuos suscepta passione pto Chrislo. Praesla, quaesu-j L VII. Item alia. — f Accipe, qflaesumHS,Domine,
mus, ut, etc. ° munera dignanter oblata, et beati Laurentii suffra-
Vere dignum. Quoniam tu es omnium sanctorum gantibus 90 meritis, ad nostraesalutis auxilium pro-
insuperabilis fortitudo, qui inter mundanaeconversa- venire concede.Per, etc.
tionis adyersa , praecipua nps beatorum martyrum Yere dignum. Et pro honore beati Laurentii niar-
glorificalionesolaris, et ad sublimia exemplapatien- tyris tui bostias tibi laudis offerimus. Per, etc
tiae, triumplio nos sancti Laufentii, quem hodie cele- Repleti gustu gratisetua3, et coelestismensaedul-
brarous, accendis. Per, etc . ".-, cedine vegeiati, gratias tibi referimus. Per, etc
Repleti, Pomine, donis tuis in tuorum fesfivitate Annue, qusesumus,Domine, precibus familiaetuae,
sanctorum, pracsta, iit hsecsancia mysteria, qua>ce- et quod nostris actibus non mefemur, sanctorum
lebramus votis, experiarhur auxiliis. Per, etc. tuorum nobis cpncede suffragiis. Per, etc
IV. Item alia. —-^Suscipe, qusesumus, Domine, VIII. Item alia. — Cum sanetorum tuorum, Do-
munera pro sanctorum tuorum commembratione mine, supplicationibusimploramus,ut sacris muneri-
exsullanter oblata, et quod illos fecit 89 passione bus offerehdisgratam libi nostri ministerii facias ser-
eloriosos, nos devolione reddat innocuos. Per, etc vitutem. Per, etc
. Vere dignum, Quqiiiam tuis donis atque muneri- B Vefe dignum. Quidquid enim sanctorum tuorum
bus, beati Laureritii martyris passionem hodiema meritis adhibemus, ad tuam laudem recurrit et glo-
solemnitaie venerarour, qui pro confessione Jesu riam, qui in eorum semper es s virtute mirabilis.
Christi Filii lui diversa supplicia, spirilu fervenle, Per, elc
suscipiens, subjeclos ighes, et crudeli ingenioperse- h Sancti Laurentii nos , Pomine, precatio jusla
quentum mutata tormenta, immutabili virlute supe- tueatur, ct quod noslra conscienlia non praesumit,
ravit, acfluentibus membrls, solida parte viclormente ejusnobis, quitibi placuit, oralionc donetur. Per, etc.
permansit. Per, etc IX. Ilem alia. — Supplices te rogamus , Deus ,
e Excita, Domine, in Ecclesia tua Spiritum cui ut interveniu beali Laurentii
martyris , et tua in
sanctus Laurentius ieyilaservivit,.ut, eodem nos re- nobis dona multiplices, et teropora nostra disponas.
plenle, studeamus amare quod amavit, etopereexer- Per, ete.
cere quod dpcuit. Per, etc. 1 Dcbitumnostrscreddimusservitutis, suppliciter
V. Iiem alia.— Accepta tibi sit, Pemine, nostrse cxorantes ut suffragiis ejus in nobis tua munera
servilutis eblatio, et.salutaris nobis, beati Laurentii tnearis, pro cnjus honoranda confessione hostiam
precibus, pro cujus commemoratione deferlur, exi- libi lnudis offerimus. Per, elc
stat. Per, etc " Vere dignum. De tua misericofdia poslulantes ut
Vere digiium. Quo pietalis officio, pro solemnitate qtiorum ad lionorem noministui merila celebramus,
sancti Laurentii martyris, sacrificiumtibi laudis offe- pia quoqueopera nitamur imitari. Per, etc
rimus, quia tua factum est operante virtule, ut nullis , Tuere nos, Domine,precibus sancli Laurenlii mar-
calumniis impiorum, nulla saevilia persequentum, lyris tiii, ut gratia lua semper mereamur augeri, qui
nnlla dirarum atrocitale poenarum, vir luo igrtitus talium'pracsidiisconfidimus patronorum. Per, ctc.
Spiritu vincerelur, Per, etc - X. Ilem alia. — Laela nos, Domine, quaesumus,
VI. Item afia.-^-d Olilata tibi, Ppmine, munera sancti Laurentii martyris tui festivitas semper exci-
pppuli tui pro tiiorum honore sanctoruni suscipeprp^ piat, quse ct jucunditalem riobis suae-glorificationis
pitius, quaesumus.et eorum nos inlercessipnesancli- 91 infundat, et tibi nos reddat acceptos. Per, etc
fica. Per, etc. • Perfice nobis, Domine, fructum gratulationis ho-
Yere dignum. Beati Laurenlii annua vota repe- diernae, ut precibus beati Laurenlii marlyris tui,
tentes. Qui dispensator egregius, etusquead sangui- ejus Natalitia votiva praecurrens, perfectis gaudiis
nem, nominis tui confessor eximius, simul in aiendis expleatur oblalio. Per, etc
pauperibus, ecclesiasticae pietatis et teslificationis Vere dignum. Tuam misericordiara deprecantes ut
Filii tui Domininostri, praebuit martyr beatus eiem- ^ menlibus nostris beali Laurentii marlyris tui tribuas
plum. Per, etc jugiter suavilatem, qua et nos ameimis ej'us meritum
e Adesfo, Domine, snpplicaiionibusnoslris, et in- passionis, ef indulgentiam nobis semper fidelis ille
tercessione sancti Laurenlii itiarlyris tui, perpefuam patronus obtineat. Per, etc
nbbis misericordiam beriignusimpende. Per, etc Gratias libi, Domine, quoniam sanctum Lauren-

a Eadem invenitur in secunda Missa S. Xysli ym e In Sacram, Greg. ac in MissaliRom. est prima
idus Aug. oratio Misssein vigiiia sancti Laurentii.
b Affinis est oratio in codd. Greg. ac in Missali f Est in codd. Greg. et in Missali Rom. die S.
Rom die 26 Dec. Nataji S. Slephani. Laurentii.
c Est in omiiibusmss. Greg. die S. Latirenlii, in s Cod., servitute. Rlanchinius optime cmendavit.
Missali auletii Rora.in die oclavseejusdem. LInvenitur in Sacrarii. Gelasii lib. n, n. 45, ad
d Leges lianc oraiioneiii in Romano MissaJi die 9 Vesperas, et in Gregor. Menardi alque Pamelii.
Octobr. NataliSS. Dionysiiet sociorum. Pein in coi. i Affinis est oratio MissseS. Thomce aposloli inj
pro nos perperam iiobis. Missali Romaiio,
S7 LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE RCMANiE. 98
tium marlyrem tuum te inspirante diligimus, ut ejus J^, Offerimus hoslias, Domine, m sancti Laurentii
Natalitia » praeeuntes piis semper intercessionibus martyris tui hodierna festiviiate (Al. confessione)
foveamur et merilis. Per, etc gaudentes, quae nobis, operante le, Doraine, et auxi-
XI. Item alia,—Auge, quaesumus, Domine, fidem lium contulit et profectura. Per, etc
populi tui, de sancti Laurentii martyris festivitate Yere dignum. Pretiosam morteui sancti Laurenlii
conceptam, ut ad confessionem tui nominis nullis martyris lui exsultantibus animis celebrantes, quam,
properare lerreamur adversis, sed lanlse virtutis in- le hvincente, diaboli cemimus esse victriceni. Per, etc.
tuilu potius incitemur. Per, etc Da nobis, oronipotens Deus, ut beati Laurentii
Adsint nobis, Domine, patrocinia tibi grala san- marlyris lui veneranda solemnitas et devolionem
ctorum, ut quae pro illorum solemnitate deferimus, nobis augeat et salutem. Per, etc
eorum commendel oratio. Per, etc. Ad oclavas.
> Yere dignum. In die solemnitatis hodiernse, qua XIV. Itetn alia. — Sanctorum luorum nos, Do-
beati Laurentii hostiam tibi placitam casii corporis mine, continua solemnitate comitare, ut qui noslris
glorioso certaroine suscepisti. Prunis namque su- meritis impedimur, eoruiu qui tibi placuerunt pre-<
perposita stridebant membra viventia, nec tamen cibus adjuvemur. Per, etc
erat poena patienlis, sed piae confessionis incen- ]g Ut sacrificia nostra, Domine, propiliatus intendas,
sum. Neque terreno liberari cruciatu martyr opta- sancti Laurenlii nos martyris lui commendel oralio.
bal, sed coronari deprecabalur in coelis. Per, etc. Per, etc.
XII. llem alia. — Annue, qusesumus, Domine, Yere dignum. Quia in sanctorum tuorum serapet
precibus nostris ut sancti Laurentii martyris tui so-< es virlute gloriosus. Et quoties illorura fesla recoli-
lemnia, quae cultu tibi debito prseVenimus, prospero mus, te mirabilem confitemur. Per, etc
suscipiamus effectu. Per, etc Sancli Laureniii nos, Dpmine, solemnilas repeiila
c Muneribus nostris, Domine, sancli Laurenlii tueatur, et misericordise tuae intercessio beata con-
martyris tui festa prxcedimus, ut quae conscientiae ciliet. Per, etc.
nostrae praepediuntur obstaculo, illius merilis grata 93 * IttiBUSAUGUSTI.
reddantur. Per, elc Nalale sanctorum Hippolyti el Pontiani.
Yere dignum. Quamvis enim sanctorum tuoram, I. — Deus, qui nos in sanctorum martyrum mulii.
propagante le, Domine, tolo orbe dclara sit gloria, plicaiione custodis, da ut quoium soleninia frequen-
de beali tamen solemnitate Laurenlii peculiaris prse tamus, incessabili juvemur auxilio. Per, etc
caeteris Roma 92 laeialur; cujus enascendo civis, i Respice, Domine, munera populi lui, sanclorurr.
sacer minister, f et dicatum nomini tuo munus est' C festiviiate votiva, et tuae testilicatio Veritaiis nobil
proprium. Qui per tuam gratiam, commissaesibi dis- proficiat ad salutem. Per, elc
pensationis exsecutpr egregius, ut ad martyrinm &Vere dignum. Tibi enim, Domine, festiva so-
perveniret; emeruit pro prsfemio, et quo coeleslis lemniias agitur, tibi dies sacraia celebralur, quam
exisleret conseculus est passionera. Per, elc. sancli Hippolyii martyris tui sanguis in veritatis tusr,
IntercessiobeaiiLaurentiimartyristui,Domine,de testificatioue profusus inagnifico nominis tui honore
sua nobis confessione iiascentium merealur plenitu- signavit. Per, etc.
dinem gaudiorum, Per, etc 1 Sacro munere satiali, supplices, Domine, depre-
Exsultet populus tuus, Domiiie, quaesumus, in camur ut quod debilae serviluiis celebramus officio,
sancli commemoratione Laurentii; etcujus de votivo salvalionis tuae sentiamus augirientum. Per, elc.
laetatur officio, suffragio relevetur optato. Per, etc Detis, qui Ecclesiam luam innumeris sanclorum
XIII. Item aiia. — eAdsit nobis, Domine, sancti patrociniis et glorificas et tueris, praesta ut quorum
liaurentii marlyris in lua gloriiiealione benedictio, celebrat conventum, experiatur devota suffragium.
cujus nobis est hodie facta suffragium in tua virtute Per, etc
confessio. Per, elc H. Ilem alia. — Perpetuis nos, Domine, sanclo-
a Hoc verbum prceeuntesindicat hanc Missam
spe- JDmano MissaliMissaecommuni confessons pontificis,
ctare ad vigiliam. nec non vigiliae S. Bartbolomaei apostoli, et aliis
b Est in Sacram, Gelas. lib. n, n. 45.
c Haecoratio pertinet ad vigiliam S. Laurentii. In festis.
1In Indiculo Biicbcriano, Idibus Augusti. Hippo-
cod. Gelas. refertur in vigilia omnium apostolorum lyli in Tiburlina et Ponliani (papse) i» Callisti. Duo
lib. ii, n. 34. diversa coemeteria distinctas Missas postulasse vi-
d Ila codex. Apud Muratorium, rfaia. alicram de S. Hippolyto celebraUra in coe-
• Notent hsec qui S. Laurentium Romanum ne- dentur, nieicrio via Tiburtina, de S. Pontiaiio alleram in coe-
gant.
f Valde luxata hsec prsefaiio est, et difficilius sa- meterio Callisti. Sequens Missacominiinis est S. Hip-
polylo accominodata; unde eadem aliorum saiicto-
nari potest. Muratorius ex suspicione Blanchinii pro ruin Missis, inserto ipsorum noiniiie, aptata legitur.
el dicalum edidil dedicatum. . i Haecoratio est secreta in Missa S. Hippolyti tum
s Est apud Gelas. lib. u, n. 43, et in Gregor. Me- in codd. Gregor., lum in Romano Missali.
nardi.
'k kVide supra praefationem Missaev S. Xysli.
In Sacram. Gelas. paucis mulatis accommoda- 1 Legiiur in mss. Gregorianis, et in Romano Mis-
tur vigiliaeS. Laurenlii, n. 42. Iu Gregor. codd. Mu- sali die 2 Junii Natali SS, Marcellini et Petri, ac iil
ratorii aptatur Missae unius confessoris, el in Ro- aliisfestis.
9.9 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 100
rum tuere prsesidiis, et quanto fragiliores sumus, tA Pro famiiia tua, Domihe, quaesumus, sanctorum
taftto magis ttfeCessaflisatlblle sufffagiis. Pef, etc. Triariyrurh vferterabiiisintefcedat oratio, ut aubrum
.&XJuaesumtis, birinipotens Peus, utsanctorUm-ttiP- solemhia deVotamefttfe noh 'deserit, «oftim piis ad-
rutii coaWstibusmystefiis Cfeiebfafa'solemriiiasIridul- juta praesidiis, et consolatiohfein-referat et saltilcro.
genliam nobis tuafeprPpitiafiPriis aCqulfat. Pef, felfc. Pef, fetc.
Yerfedigtiurri, Qui tiori solum malis npslris bona 95 Jfl. J?em-afia.-iQu£sumus, Domine DeusJIO-
rbtnbuis, sfedu"t miseris ubefiofa dbfia 'Corieedas, stef, iit iibn desiiiaht sanfeli-tui pto nostris suppli
qtti dighe pro nobis possiht ltitercedere, coniuiisii, cafe peecaiis, a quibus 4UJroliBisti ^>K> peccatoribus
et qubd *tio"s"tfaCohSCiehiianPnliabebat, ihiercessio exorari. Per, etc. =
supplet iibi graia justbfum.. Pfer, elc. * Prsesia nbliis, squ»3sumus,omrilpoteiis Deus, ut
b Sancti martyris Agapili, Domihe, quaesiiftitis, nbsifaeliiiroiritatisoblailp etfifp tuPfura graiasit lio-
veneranda feslivilas, SaTtitaris"auxiliinobis praestet nore sanctorum, ei hoS^orpofepariter^etmentepu-
augmfehtum.Pef, etC riiifeet. Pfer, fetc.
Plebs fua, Dpihihe, lifeteluflubfunVsempef94. n°- Vefe digtitim. Ofahtfes^potfehliamtuam,ftedicaht
ribffesahclbftihi, e» eofilm perCipi'at'iri'ifefcessioiievp- gehtes : Vbiest Deiiseotritft? Sed Utdignanter«stfeii-
tiva subsidia, quprura pairbcitiiisgfaltilaiuf. Pef, etc. 'B das quia tipn plus a'd pferderidumwos^aleantnosfra
delicia , quaiii ad salvaiiflum vcl patrocinia ct>-
XXIII.
piosa justofum, Vfeltuaemajeslatis iiiviciaclementia.
III KALEtipAS SEPTEMBRIS. Per, etc
Ndtale sanctoruinAdqucli «I aPeKcis. Supplices ffe:foga'mus, Deus, -fie aut Mialis ^ro-
priis aggfavehiur-, atit itifesieriiur ab testibfls, qui
I, — Da nbbis, otiiriipbtfeiisDetis, ut febftimsfeiti- tariiis sanctofttm Wor-uhi mbritis 'eoihnjonemiir.
per.festa sfectemiir,quofum digna pro hobis irifer- Pcr, elc
vferitionfeCorifidiriius.Pfef, etC IV. itcmalia. — -Saiiclofum fuOfuiri:,'quacsuinus,
Sanclorum Felicis et Adaucti nataiitia ffefeerisen- DPiriihe, qubrtim hos-assiduis-fesiivilaiibusCiOhsPla-
tes, munus offerihius, quod eoruhi tibi, Domine, fis, deferidfeTpraesidiis. Pef, CtC.
quaesuiritis, intefCessibne sif graitirii. Per, etc. Salutari sacrificio, Domine, popultistutis-sempcr
Vere digtium. SanCtPfumTtiaftyruifi-gldriam.ciim exsultel, quo Ct'debitus lioivor sacris mariyribus ex-
exsultaiioiie fecolehtes,in qtiibus mifabiles tuaema- liibetur, et sanCtificationis fuae munus acquiritur»
jestalis cuecttts, et ;paifbcihia fiObisprovisa «6100- Pcrj-etc.
BCiiiius.Per,'elc. ^ Yere dignurn. Telh tuofttfn glbfificanies lionore
Gfatias libi reierimus, Doirilne,quiifos et<c63lestis saiictofum, qui ctillis ifibuisti ibeaiilpdinem sempi-
participatioue sacrameriii, 'fettupf trm fefifeiscelebri- tfernaro, etiiifirroitaliJribstrae Wlia ;pi'aepafasti^uffra-
tate juslPf ufri.Pfef, Jetc. gia, qtiai possis •audifc pro ?nobis. Pfer, etc.
II. Ittihdlid. ^^ Majesfatem tuam, DomiiiC, sup- 'Exatidi, Domine-,^qiia3su'mus,:pfeces ;nosiras,.iut
pilcfes,dfepfefeamur,tit slCiit tios jugiter sanctorurh popubis tuiis, 'sub tariiis palrocihiis cowstitrifus,«t:a
tubrunr coromeriiofaiiorieIselificas, iia seiripfef!sup- ^uis'b'ffehsioriibiislibefctuf,%tab*mriibus
. pjicalione defendas. Per, etc "adversis. Pef, etc
Tarito placabilfes,quaesumiis, Doirilrife,nostfaesint V. Item alia. — f Accepta ;sit in eohspCc.lutuo,
liostiae, qtianto sanctofuih mafiyfurii ttiofurh, pfo Domihe, nostra devotio, ut feorumhobis ffiat^suppli-
quorum solemiiTtatlbusexhibeniuf, tibl -grala surit caiione salutafis, prb qtiortiih .solemnitate defeftur.
'riiCfita. Per, etc, Pef, etc
Yeredlgnurii.QuamviS eiiim semper ihtui gau- Vferedignurii. SaCrifiCiuriiquhppesuurofeodieire-
dfeahiusaCtiohe mystferii, copiosius fariien ejus iriti- 'qtiehtat ECclesia, «t fesiivTlatemdtidum mimerisim-
nere gralulamur, cum pro manyrum soleiiYnifatfe inPlaii arthtia feslivitate cOtiCfelfebfat, qub, pro ejtis
sahctortihi, pfer qifos tibl •cbmttieiidahiuf, olferiur. confessione vel nomine, qui eam sauguine suo Tede-
Per, etc mit, impenso, obsequium projirii cruoris exbibnit.
' Doriis
cpelfeslibus,'cfufi sanctrifuftt -tUpfiira recor- Pef, fetc.
datione, satlati ?gfaliasiibi referimus. Per, etc. 96 VI. ltem alia. -« Sanclorum tuorurii riobis,
,'.":.'«Habes lianc oralioneni :post coromunioneni in .gorianis legitur. Sola prima Miissapropriam -braii;i-
MissaSS. Primi et •Feliciaiii die 2 Juiiii apudMfe- nem liabfet.
.nafdum, ei irt Missali,Romauo. d Sic cedd. Gregor. et MissaleRom. iti Watali eo-
> Haecnova Missa yideittr, cui titulus esse debuis- rumdem mariyrum die 30 Augusli.
^et xv/fcflf. -Sepilembris,'Ndtqie sancii .Agapili; quo e Exstat in Missali Rom. inter cPmrouiies unius
quidemdie noialiir hoc festum Curri/sua Missa in confessoris non ppntificis.
Sacram.. (Gelasiilib. ri, n. 48, ei in cpdd. Gregoria- f Oratioiiis liujus frequehs est USHSin mss. Gre-
,riis. AJii nialunt perperam sCripiiiin fuisse Agapili gor. Murafofiidie8 AugustiKatali SS. .Cyriaci et sb-
Hoineh pfpjlipppiyiil Sed duarum Missaruiu inuiiain cioruro, 28 Aprilis S. VitaiiSj ete. In Missali Rom.
confusio apud rnpstruin cplleciorbiri noiiriumquarii est iriter coriimunfesde rriarlyre hon pbntifiCe.
;*ccUrrit. ._'.'". .', s Est in codd> Greg. et in Missali Ropi. die.lSS.
('•:"SHocdicMissaSS. AdaUcti;el.Felicisinmss Gre- Cosmaeet Damiani, ac in eddem Mssali apfalur etiam
101 I.IBER SACRAMENTORUM ECCLESI^E RQMANiE: .102
Ppmine, pia non desit oralio, quae et munera nostra. \ ut eum non solum virilis sexus luorum deinceps fide-
cohciiiet, et ttiath feoUisIrif uigeriiiafh sempef pbti- iium subjugaret, sed etiajni 'fernliiea supefafet ih-
rieat. Per,'efc firmitas, et qiiae est In sua cbndiHbne frag^
Yere digriurh. iQuTEcclesiaetWafe,'tbio brb'e prbpa- 'subsiaritiaespifiialis Thimico foftiof fefjderetuf; de-
gandsfe.nori sbluhi tifl Uriig^feriili pas'#nem "seihpi- cfeptibhemqueEyafeiriairis ulcisceris, deVoste genefjs
tfefna pfovideritia cohttilisti, se'd ad majofem glpfia.m humani, qui adilum pfefillarii mortisiiriveherat,ffiurii-
cbriferehdam rhutuas riiofles ilbi iinb'eridferepreiiosa pharet; quas ineffabiiis gioriae triaevices in sarictae
devoiione tribulsti. Pfef, elfe. rhaflyris EUpliemiaepassipne f "venerariles.Per, etc.
a Yofiva, Domine, dbha ^efccpimris, qu*afe s&ncto- Acclpe, Dpmine, qu%s'uhius,.ridstfsesefvi.tutis pf-
rum hbbis pfecibus et pfirisentis, 'quafesufrius,'viiafe, fi.cia, ut, su|rragahiibus sanclis, qiibd ad hbnoren)
paritef et aetefnafe ifibue corifeffepfaesidiurii.Pef, "fetc. tuae majestatis offerimus, perpeluarii npbis cbriferarit
YII. Itemalia. — Aabstb.Wh^ine.pbpulotup, e't vitam. Per, etc.
concede misefiCbfdiariitttam Cum-sarictbruhitu'pfu'iri Pferceptis, iibmlne, coeleslibus sacramenfis, grar
patrociniis supplicanti, ut quia.tuaguberhatiohe C6h- tias a^imus pio nomini tuo qui et sanctoruni tuorum
fidif, nullis advefsitatibus oppfimaTuf. Per, eic ribs assidua feslivitate comltaris, et dlyino munere vi-
b Vefe digiiuih. £c'c'e e".njih,slcutsacef sefriibpfo-. B vificare non desinis. Per, etc
huniiat, pfelibta est iri cdnipectu Doihirii mqrs sdncto- Respice propitius, Dpraine, ad debitam ilbi ,tui po-
rum ejus. Nec potest ullalenus explicari, quibus inb- puli servilufem, ut inter humanse fragilitalis incerta
dis hoec interfeciio glbfibsa pehsettif. Mofitinlur nuliis adversilaiibus opprimatur, qui dferlua -prote-
abjecti, et orbis iefrafuiri capiunt pfihcipatuih. jlb- ctione 'confidil. Per, elc.
fiurittif muiidanae efuditibriis Ighari, et exettrit do- item alia.—'s Beatofum ma.rlyrumj.parlterqucpo.n
clfItiaeCipeTfestiSaueibfes. Mbritiritttfj:apt'Prespisciurii, tificum Corneiii et Cyprianinos, rPpmine, qpsesunms,,
el efficiuniur lioriiihiufi 'piseatPfes. Mbfiuriluf sbliti fcsla tueantur, et eorum commendet oratio vene-
maria perscfulari mfeaiocrisaftis offiCIb,*et'rfedduh- randaatquelsetificet; Per, efc .'
tur saiculi exahiiriatbfeSet Judices. Et idco cum an- Plebis luac, Doroine, munera behignus intcndt^
gelis, eic quaemajestati luse.pro sanclorum niartyrum Cprnclii
XXIV. efCypriani splemnilatibussuntdicaia.Ppr, etc
MENSE SEPTEMBRI. ^ Vefe digriufn. Tuamque in sanciis marlyribus
«xVill KiLENDAS 'OCfOEniS. Cornelio simul eiiam Cypriano, pradicare virtuiem,
Watdie'sdhctotuhi Cdfhelii 'et Cypfidhi. quos discretis terrarum parlibus greges sacros divino
Ornriipotehssempilefhe -Deus, qui fios multipiiCi G panepascentes, urta fide, eaderaquedie, diversisliccl
sanctorum tuorum festivitate laeiificas, pfaestarit qhb- temporibus, consonante, jiarique nominis tui confes -
rutii cbmmfemoratiorie'garidefriris, pfsesidio ihririia- sione coronasti. Per, elc
mtir.Per, eie. Sacro munere vegetatos sanctorum marlyrum Cor-
Oblatiories pbpuli ftii, Pbrhine, qiiafesuriitts,placa- nelii et Cypriani natalitia nos 98 libi, Domine, quae-
quibris ei sanCtofum maifiyrurricelebfa- sumus, commendet oratio. Per, etc
tris iritferidfe,
iriusin rionbfein ttii riomiriispassioriehi, et riobis iri- Ad defensionem fidelium, Domine, quaesumus,

dulgeriiiarii suppliCitefTiriploramus. Per, efc. dexteram luae majestalis exteiide,; et ut perpetua pie-
97 * fteces H in sancia Euphemia. tatis tuae protectipne muniantur, intercessio ;pro bis
Vefedignuhi. Immensa sunt enim ppera tua, ct non desit marlyrum cpntinuata sanctorum. Per» etc.
verc tiiagna (A/. niirabilia). Tibi horriinem, diaboiica -XXV.'
quondahi ffatide pfosfraturii, siCpef Jesuni Ch.rJsium 1 XVIKALENDAS OCTOBWS.
Filiuhi tiium, Dominiimhbstf riiri, 'sui"trlbuisii victo- Iri Jlatali sanctm Eupheirfiw.
rlsesse •victbrera, hunc eumdem ejus adversarium, I. — i Praesta, Ppmine, quaqsumus, ut^icutjsith-

festo SS. Innocentium ei aliis solernnita.tibus. D f Magisplaceret vcnetamut. •


* MissaieRorii. hahc 'oratibriem exhibetiri fqslO s InSacram.rGelasiilib. lii-n.iS?*,tres prioresofn-
SS. lnnticertlitiihet alibi. tibnfesliiijus Missseinvenientur : duae priores tantiini
b Haecpraefatioad apostolos perlinet. cumpraefatione sunl incod. Gregor. Meiiardi lioc
e
. In Indiculo B.ucheriaribliacdieriblatuf. x^iihkql. cpdeiri die festp.; primaliaec irt MissaliRom.
Octobris Cyprihhi Africm, RdmWcelebrdiuf in fCal- b llaec .praefatio-legitur,in codd.;GTegor.HIuratorii
tisti; ubi excidit Corneliinoraen, qtiod una cufh Cy- tom. II, p.535.
priano haceadfein diepfaSfefufn,tariiribstfuiriSacra- . * Sanctse Eupbgmiae.rofentiodeest3n IndicuJOiBu-
meniarium, quam Gelasianum el GregPf'iahgriiJ.Ilo- cheriano. tlpc lamen die biijus sancicemaf lyris Missa
ruin quldera roariyfurii aritiqttiorfeni'eujtrirri ileClafat ^efertur in Sacria;mentariis'CrfegofianiS?3n:Gelasiano
etiani Carion Missse, ubl CofrieliiWCyptiatii fioinlrta vefp recensetur jdibus Apriiis.:EoWejhUjus"maftyris
leguhtiir. Chalcedone ^ielebris;pbst Ghalbedbtiense concilium,
^Precet H.Wc est hdbehdk, 'rifescfibferillse efant in qiio^S.-Eupheralaenomeii mMiis^^^in locls 'laudaiur,
inffa ih MissasarictseEnpliemi», pui tptus cotifexfus cultus in Romanam Ecclesiam inductus rfuit.viveiite
convenit; extfa 'Sutfntiiik^tib^Ibctifrt^iblj^s^rlib^lint". S. Leoiie, cujus quidem TngenioIsequCrite^praefa-
* Lociim hune ifa -feSiitaeffBuiriceiiset P; BJafichi- tiones indigncenon sunt.
liiuS: Viclbrern, itl Huhc'-ieilrhdihi^ejiis 'dUversarium ' Esti.n Missaii^Rom. die 12Mii NatalnSS. :Na-
non solumvirilis sexus, elc. borisetFeiicis.
105 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. iOi
ctorum tuorum Nalalilia celebranda non deserunf, ita A ter dfeprecantes u| easdem, angelico pro nobis inter-
- veniente suffragio, et placatus aecipias, et ad salu-
jugiter suffragia icomilentur. Per, etc. ,
Gralanter ad munera ilicahda concurrimus, quae tem nostram proveriire concedas. Per, etc
npminf tup,JDomine, prosolemiiitate sanclaemartyris Yere dignum. Teque profusis gaudiis praedicare in
Euphemite supplices Immolainus. Per, etc. , die feslivitatis hodiernse, qua in honorem beati ar-
Yfere dignum.j In hac celebritate gaudentes, qua changeli Michaelis sacrata nomini luo Ioca divinis
saricti Spiritus fervore praeclarus bfeataemartyris Eu- sunt instituta mysteriis; quamvis enim illius subli-
pliemiae sexus iragilitale pretiosior sanguis effloruit, mis gloriosaeque substantise sit habitatio semper in
ct virtute Feminearabiem diabolicse persecufionis eli- coelis, luorum tamen fidelium praesumit affecius, pro
dens, geminafaeglorise iriumphum yirginilas implevit tuse reverentia potestatis, per hsec piae devotionis
et passio. Per, etc. officia, quoddam relinere pignus in terris astantiuro
II. Item alia. — Suscipe, Domine, qusesumus, ho- in conspectu tuo jugiter minislrorum. Et ideo cum
stias lsetantis Ecclesiae, quas pro sanfetsemartyris angelis, etc
Euphtemiaenatalitia passione majestati tuae prompla II. Item alia. — • Munus populi lui, Domine, quae-
devovit. Per, etc. sumus, dignanter assume, quod non noslris meritis,
Yere dignum. Sanclse marlyris EtipliemiaeNatalitia B sed sancli archangeli tui Michaelis deprecatione sit
recolentes rerum diversitate mirabili: ut diabolus, gratum. Per, etc
qui virum per imbeciliitatem muliefis impulerat in Vere dignum. Teque in omni faclura tua Iaudare
ruinam, viri coriditibne a nunc in Christof eparante mirabilem, in quo principaliler angelica natura prse-
vicloriam, pef muliebrem quoque fragilitatem muluo cellit, quae, elsi humano generi cprporeo conspeciu
dejiceretur obtritus. Per, elc. subtrahitur (Al. negatur 100 aspectu), fidei tamen
III. ilem alia. — Sacrificium libi, Domine, noslras videtur intuitu. Dignumque est per honorificentiam
servitutis offeriratts, qtiod ad honofem nominis lui nos eorum, tuam f suspicere majestatem, per quos
in sanctae martyris Euphemiae festivifaie debemus. muita praesidia nostrae salutis operaris, tuainque ma-
Per, elc. gnificentiam hoc potius praedicare, quod te praecelsa-
Vere dighum. Hpdiemae feslivitalis laetitiam 99 runi atque coelestium potestatum Dominum confitcn-
receiisehies, quam nobis sanctae martyris Euphemiae tw. Per, etc
Veneranda confessio fecit insignem. Pef, elc. III. Item aliq. — Oblatio tibi, Dpmirie, sit nostra
t SanctiCcet nbs, Donaine, qusesumus, lui perce- semper accepta, quae angelis tuis sanclisque precau-
ptio sacramenti; et inlercessio sanctae martyris Eu- tibus, et indulgentiam nobis referat, et remedia pro-
phemiae tibi reddat acceptos. Per, elc. iC curei aetema. Per, etc
Exsuitet, Doniine, Christianae 'plebis humilitas, Vere dignum. Multoque magis in archatigelis an-
quia in martyrum commemoratione sanctorum lua gelisque tuis tua praeconia non tacere, quia ad excel-
mirabilia veneratur, et eorum tibi precibus adiula lentiam tuam recurrif etgloriam, cum angelica crea-
complaceat. Per, etc. lura, quse a condilione sui luis subjecta servitiis,
:•
XXYI. prpbabilis exstitit, hoiioralur, et cum illa sit digua
« riUDIEKALE.NDIS OCTOBRIS. venerari, tu, quam sis immensus, el snper omnia
Natalebdsilicm Angeli in Salaria. praeferendus, ostenderis. Per, etc
I.—Omnipoteris sempilerne Deus, apud quem, cum Sumpsimus, Domine, votiva mysteria; quaesuraus
tctius rationabilis pia merita creaturae semper acce- clemenliam tuam, ut eorum nobis Dant deprecatione
pla sint, cerlum esl magis esse praecipua, quae reli- salularia, quorum celebranlur affectu. Per, etc
qnam spiritalem superant dignilatem, grata tibisit, s Defende, Domine, familiam tuam; et tolo tibi
quxsumus, noslra fesliVitas, pro veneratione ejus corde prostralam ,ab hoslium tuere forroidine. Nec
oblata, qui tuae majestatis arcanis, nalurali per tuam bona tua difficulter * inveniant, pro quibus et san-
gratiam decore servato, devotis seroper excubiis est cti tui, et angelicaetibi supplicantpotestates. Per, etc
propinquus. Per, ctc. . J) IV. Item alia.—Deus, qui in auxilium generis hu-
* Hostias libi, Domine, Iaudis offerimus, supplici- mani coelestia siinul elterrena
disponis, in inferiore
Hic deesse videtuf mutqta, vel aliquid simile. rio fides delralienda nori est.
b In Missa Natalis S. Eiiphemiaelegitur in codd. a Hac die legiturin codd. Gregorianis et in Missali
Gregpr. Muratorii; apud Menardum vero, et iri Mis- Romano.
tali Rom. die 29 N6v. Natali S. Saturnini. e Est in Sacram. Gelasii lib. n, n. 59.
* In uiroque Sacram. Gelas. et Gregor. hoc festum f Cod., suscipere.
notatur.iii kal. Ocldbris. Godd. GrCg. hunc litulum e Prima' pars hujiis oratlonis, aliqupt verbis inter-
praeferurit: Dedicatio basiliemS. Arigeli, vel S. Mi- sertis, Iraducia est in oralionem Defende inter com-
chaelis. In vetustissirao Marlyfologio, titi ypcant, munes Romani Missalis pro congregatiqneet familia.
Hieronymiano die 29 Septembris legitur: Roniw mil- h Muratorius ex, conjectura Blaiichinii emendavit
liario m dedicatib basiticmS. Michaelis,quam ex no- invenial, pro qua. Sed idem Blanchinius in correclio
siro SaCramentario in via Salaria constilutam agno- nibus Sacramenlario praefixis monuit, retinendum.
scimus. Qui hoc festum GelaSio Iribuunt (nbn ob inve.niant,pro quibus, ut codex exbibet, cuin fauiilia
deiiicalionem basilicae, de qua hic serrao est, sed ob norufensit mullitudinis, quscpluralem numerura reci-
apparitionem S. Michaelis in raohte Garganp) poste- perepotest.
riores scripiores sunt, ex quibus nostro Sacramenta-
,105 LIBER SACRAMENTORUMECCLESi^E ROMAN/E. 106
niundi parte laborantes, supernorum nos,quaesumus, JA Super oblala.—Praesta nobis, omnipotens Deus, ut
prarsidiis refove propitius minislrorum. Per, eic. dieatum nomini tuo sacrificium purgalis moribus
In honorem beati archangeli Michaelis, loca nomini offeramus. Per, etc.
luo dicata, mystico frequentamus obsequio. Prsesta, Vere dignum. Quia tu quidem nobis jejunia 102
qusesumus, eorum nos gaudere suffragiis, quorum salubriter d indidisir, quibus, carnis lege sedata,
subliinia merita recensemus. Per, elc purior animus emineret. Sed cum in ipsis nostris
Yeredignum. Qui non solum nos sanctorum tuoruiii observationibus a noxiis et illicilis npn vacamus, non
cpnfessionibus benignissime consolaris, sed etiam ad hoc te jejuniura delegisse prophetica voce testaris.
coelesiium familiaritatem provehis polestatum, non Quoriiam noii solum prodesse non polerit castigatio
tantum martyrum intercessione sustollis, sed ipsb- eorporalis, si spiritus noster nefandis cogitationibus
rum quoque patrociniis erigis angelorum. Per, elc implicelur; sed hoc constat esse delerius, si etiam
101 V. //«»1alia. — Sanctorum, Domine, sancta lerrena conditione mitigala, mens ab iniquitatibus
deferimus, quae, cum in omnium jusiorum tibi com- non quiescit. Et ideo tu nobis, Domine, largire pla-
memoratione sint placila, multo magis in angelicse eatusv ut exterius parcimonia convenienter adhibita,
venerationesubstantise grata tuis aspeclibus esse con- intrinsecus a pravis inleniionlbus tempereinus, ut
fidimus. etc. ]B continentiam valeamus exercere perfectam. Per, elc.
' Yere Per,
dignum. Qui sicul nos per Aposloium luum Postcommunio.—Annue, quaesumus, Domine, utet
dignanter informas, jam conversationem nostram in tuis semper solemnitatibus occupemur, et mysle-
ccefis esse, benignus instituis, ut illuc attollamur riis eorum mente pariter congruamus et corpore.
mente, ubi quos veneramur assistunt, et in excelsa Per, etc.
tendamus, quse in beati archangeli Michaelis festivi- Super poputum. — e Sanclificata jejunio tuorum
late coniemplamur affectu. Per, etc. corda filiorum, Deus habitator, illustra, et quibus
• Beati archangeli Michaelis interventione suffulti, praestas devotionis affeclum, pracbe supplicantibus
supplices, Domine, te precamur, ut, quos honore pium benignus audiluro. Per, etc
prosequimur, contingamus et mente. Per, elc II. Item alia. — Exaudi, Domine, preees nostras,
Plebem luam, qusesumus, Domine, perpelua pie- ut in omni nalione, quod Verbi tui promissum est
tate custodi; ul secura semper et necessariis adjuta Evangelio, complealur; et pleniludo adopiionis obti-
subsidiis spiriluum tibimet pJacitorum pia seuiper neat, quod praedixit tesiificatio veritatis, Per, etc
veneratione Isetelur. Per, etc 1 Intende, quaesumus, Domine, sacrificium
singu-
XXVIL lare, ut bujus partieipatione mysterii, quae speranda
(C credimus, exspectata sumamus. Per, etc
Admonitiojejunii mensis septimi;et orationes etpreces.
Vere dignum. Tuum est enim omne quod vivimus,
b Annua nobis est, dilectissimi, jejuniorum cele-
quia licet peccali vulnefe natura nostra vitiatasit,
branda festivitas, quani mensis septimi solemnis re- lui lamen est operis, ut ad lerrena generati, ad coe-
cursus indicit. Quarta igitur et sexta feria succedenfe, lestia renascanlur.
solilis eamdem conventibus exsequamur; sabbatorum Yisita, qusesumus, Domine, familiam tuam, ct
die hic sacras acluri vigilias, ut per observanliam corda sacris dicata mysteriis
pervigili tuere pietate,
competentem, Domino purificatis mentibus suppli- ut remedia salutis seternoe, quae te miserante perci-
cantes, beatissimo Pelro apostolo suffragante, et piuni, te prolegente custodiant. Per, elc
prsesentibus periculis exui mereamur, pariter et futu- III. ltem alia. — Omnipotens sempiterne Deus, in
ris. Per, etc. cujus arbitrio regiiorum omnium jura consistunt,
I. — c Deus, qui delinquentes perire non pateris, protege Romani noiiiinis ubique reciores, ut 103
donec convertanlur et vivant, debitam, qusesumus, eorum votiva prosperitas, pax tuorum
possit esse
peccatis nostris suspende vindictam, et praesia pro- populorum. Per, etc.
pitius ne dissiraulatio cumulet uliionem, sed ut potius s Adesto, Domine, fidelibus tuis, et quos coelesii-
emendatio prosit ad veniam. Per, etc D bus instituis sacramentis, h et quibus subsiantiam
Populi lui, Deus, defensor et rector, concede pro- tribuis corporalem, a lerrenis conserva periculis.
pilius ut a delictis omnibus abstinentes, et necessa- Per, ele.
riis foveamuralimentis, et ab infestis liostibus libe-
Exaudi, Doinine, supplicum preces, et devoio tibi
remur. Per, etc
pectore famulantes perpetua defensione custodi, ut

In omnibus Sacramentariis Gelas. et Gregor. ac Rodi. fer. i post Dominicam Passionis. Apud Gela-
in MissaliRomano hac eadem festivitate Iegitur. sium habetur feria 7.
b Haec habetur in Ordine Romano in f Exstatapud Menardumhebdomada i ante Natale
indictione
jejunii mensis decimi. Domiui.
c His prioribus verbis
incipit in ms. Vat. Grego- s In margine codicis : Anle cibos. .
rianoapud Muratorium quinta praefatio quadragesi- h Blanchinius monuit verba et quibus substantiam
malis. Misssehujus jejunii mensis decimi etiam in trtbuis corporalem non esse variantem leetionern, uii
Gelasiano codice subjiciuutur MissaeS. Michaelis.
d Legendum videtur indixisli. prirnis curis notaverat, ac ex iisdem Muratorius in-
' Fere eadem esl in codd. nuit; nam hsec oratio dicenda erat soluta slatione in
Greg. ct-^n Missali die jejunii anle cibos.
PAMOL. LV, h
IW OPERA S. LEONI ilAGNO ATTRlBUTA, 108
nullis perlUfbatibiiibus iittpedili liberarii sefviltitem A isla proficiant ad saluieiii, abt de ccelesti fiullaienus
tuis sfempef exliibeamus officlis. Per, etc. vigofe causfentuf. Pef, etc
Vere dignum. Qui rationabilfem cfealurarti, he Sit nbbis, Dbmine, qtisesuthiis, fcibussacfer, pPius-
temporalibus dedita bbiiis, ad praeriiia senipiterna qtte salutafis, qui et tferiipofaieriiVitahi ttuniat, fel
noritendat, ea dispeiisaiibrie dignafis erudife, titttec pfseslet seternaiii. Pfef, etc /
casligatibhe deficiat, nfec pfospefitatibus irisolescat; * Adesto, DPniine, famUlistUIs, ef bpfenitUam|
sed hoc potius fiat ejtts glofibsa dfevbtio,a quo niillis lafgiffepoSceniibus; ut liis, qiii te auClCfeet gtiber-
advefsitatibus obfuta superetuf. Pfef, fetc iiaibre gibfiaritttf, fetCrfeatarfesfattfes. fetfeMaufata
t> Omnipotens seropiterne Deus; misericordiatn Consfefves.Pef, etc.
tuam supplices exofamus ut hoc ttium sacramentura VI. liein dtid. — Onihipetens sehipitefne DettS,
non sit nobis reatus ad pcenam, sed fiaf ihiefcessio cbfdibtts riestris beriigfiusTnfUride,uf a tefreiiis iri-
saluiafisad veiiiam; sit abblitio peccatorum, sit fofti- tfehtioiiibustempfefahtes, propehsius Coslestiairiedi-
iudo fragilium, sit Contra mundi perictiia fifmameri- teriiur. Pef, fetc.
tum. Rsec nos communio purget a Criiriihe, etcoele- Muitiplices, DPmine, inCUfsiis,qtios mUndUSirigfe-
stis gaudii tribuat esse consortes. Pfef, etC. rit, tu repelle; ut hsec dona cbelestia tfariquiiiis cogi-
IV, liem alia. ~ Da nobis, Domine, raiibnabilerii, B tationibus capere valeamus. Per, etc.
quaesttriius",actionem, ut te sblum sincera riierite ve- f Yefe digrium. Qtii hon lantutti fios a cafiialibus
nerarites, et fiducialius quae (ua suht postulemus, et cibis, sed ab ipsius ahirai iioxiis delfeCiationibuspfse-
facilius assequamur. Per, elc. Cipisjejtlhaffe. Natn si ideb delicias cofpbraies abfiui-
Omnium nostrum, Domine, qusesumns, ad.te cofda fhus, ne spiritum nbstrtihi obtusis Sfehsibusliebete-
converte, Ut ab his quibus offenderis abstlhentes, iriiis: qttahto iiiagis ab ipsius meiitis dfebemuSfexceS
non iracuridiam tuam, sed misericordiam senliamus. sibus abstinere, tit itiOfdiiiatis affeCfibuSexpedita
Per, etc. superrise lucis pbssit pefiirigefe clafitaterii! Per, etc.
Munera lua, Deus institutor, iilustra, et per has s Saiutafi itie, Doinine, satiati, siipplicfesdfepfeca-
hostias, quibtis te placari vpluisti, sanctitica mlserl- mur, tit Cttjus Isfetamur gttstti, fehovemttr effectti.
cors immolantes.. ]Per, etc Pfef, etfe.
Vere dignum. Cujus et polentia sunt creata, et Da saiutem, Domihe, pbpulb luo meritis ei cbfpb-
providentia reguntur universa; ideoqufehac nos te- fis, fet pefpetuis censblationibus tuofuiti 105 reple
neri lege merite censuisti, ut te, sub quo sunt om- corda fidelium, uf iriterius exterliisque feleVati, et
nia, non limenles, cuncla paveamus, et rursus nulla pia tibi devotione coniplacfeant, et tua semper bene-
penitus formidemus, si unum te fideliter omnium C ficia consequantuf* Per* etc
revereamur auctorem. Per, elc. Tribue, qusesumus, Domine Deus noster, ut donis
Largire nobis, omnipotens Deus, a quo omue -bo- interioribus fecundemur, ne exterioribus mereamur
num est, ut te habentes nullis indigeamus auxiliis. egere subsidiiSi Per, elc.
Per, elc YII. Item alia. — h Da, qusesumus, Domine, u*
Tibi plaeitam, Deus noster, populo tuo tribue vo- jejunando robore satiemur, et abstinendo eunctisef-
lunlatem, quia tunc illi prospera 104 cuncta prae- ficiamur hostibus fortiores. Per, «tc.
1 Accepta tibi sint, Domine, qusesumus, nostri
slabis, cum tuis aptum feceris institutis. Per, etc.
V* Itemalia. — c Eestina, quaesumus, ne lardave- dona jejunii; quse et expiando nos tua gratia dignos
ris^Domine,etpraesidiumhobis tuaepietatis impende; efficiant, et ad sempiterna promissa perducant.
ut opportunis consolatibiiibus subleventur, qui intua Per, etc.
miseratione confidunt. Per, etc* Yere dignum. Gujus ineffabilis sapieqtia sic incota-
d Devotionis nostrae libi, Domine, qusesumus, ho- mulabiliter perseverat, ut in ea nfec sine justitiaa
sliajugiier immoletur; quae etsacri peragat instiluta perpetuilaie benignitas, nec absqiie afeternasit boni-
myslerii, et salutare tuum nobis potenter operetur^, ' tate justitia. De quibus iia nos miseranda lemeritate
Per, etc conquerimur, quando non secunduni nostfa deside-
Yere dignum. Tuaque opera continuatis laudibus ria, vel fructuum qualitas, ve! prbspera quaaquepro-
prsedicare; quia justa semperet bona sunti Quse po- veniunt, quasi ipsi tua pracepta studearaus iiiiplere,
tenter efficiuntj ut ralionabiles voluntates, aut inter ac non iisdera polius perniciosa dissimuJatione con-
» Rlanchinio et Muratorio magis placuit quod. • In iisdem cbdd. et Missali ha"belur fer. S post
b Ex liac ofatiorie duse factaesunt. Prima pars ffere Domirilcam securidaiii QiiadfagesTirise.-
totatraducta est in orationem quse in MissaliRoraano f Nbtatio riiafgihalis in cbd., Iii jejuriid.
legitur iritef botnnitines pro vivis et defunciis, et feci- s Estin GblaS. lib. il,. h. 60, feiin CPdd.Grfegor.
tatur Dominicis et ferialibus diebus Quadragesimae. Muratorii, ac in MissaliRom. ffefiai pdst DomitiiCam
AUera yero pars iiicipieusa vfefbisHwciios coininunio teftiam Advefitus. . . ,
iiivenituf iii codd. Gregor. ae in MissaliRorii. feria h Nbta iriarg., In iejiitiio<Cbdiees Gregoriani, et
2 Doniihicaesecundse Quadfagesimae,fetalibi ssepius. Missale Rpm. hanC ofalionfem fexliibeiifiri jejuriio
< Esi in codd. GfCg.et ih Rbtiu Missall fef. ipost mensis seplimi die sabbati.
Dbriiiiiibaro111Adventusi 1 Est in iisdem CCdd. Sc Missali fefia 6 jejunii
d Legitur in iisdem mss. et Missali Dbmiiiica IH merisis SteptimhMissalfeRoiii. eamdem fepfelit ffer.4
Adventus. post Doraiiiicam terliam Advemus.
'
\W , LIBER SACfiAMENTORlJMECCLESl^ ROMAN^. ilO
tfemptis,.hon solum percelli mediocribus alitiienlis, A suffragahtibus mfefilis, pfopiti&iionfetti Pfeindstri peiv
sed Universa mereamur sUsleiiiatione privari; nisi severaiitia deiiitaasefVitulis Pblihfeat. Pef, 'etc.
quod ideo tua nos ciementia non deserit, ut simiis et IX. ltem preces. — OmnipotfefissfeiripiteMeDeUs,
de exiguitatis castigatione soliiciti, et de fion abne- qui nos et sustenlatibnibus ahhuis et solemnitatibus
gala pietate devoli. Per, elc consolaris, praesla, qucesumus, tit qribd ex his pfC
a Vegelet nos, Dbmine, sehoper et innovet tuse nestrae cenversatienis qualitate subtraliiiur, omriijiP-
mensaesacra iibatio, qusefragiiitatem noslram et inter tentiae luae Copiasuppleatuf. Pef, etC.
munciitempestates gubernet et protegat, et in portum Concede, quaesuraus, Domine, hlofum fios cbrfe-
perpeiuaj saiutis inducat. Per, etc ctibne relevari, quia cuiri IiaeC107 a°na cbhlulfefis,
b Tueatur, Domifie, dextera tua popuium depre- Cuncta nobis utilia ribri hegabis. Pef, eic.
canlem. Purificet, sustentet et erudiat, ut consoiatus Super oblala.—1 Deus, qtii liutiiatii genefis utfarii-
m prsesenti, ad bona futura proflciat. Per, etc. que substantiahi praeseritiuftimunefum fet aiimento
Injejunio. vegetas, et renovas sacfanieritb, tfibrie, quaesUraus,
YUI. llem alia. — Omnipotens sempiterne Deus, ut eorum et corporibus nbstris subsidium hon dfesit
qui nos ad observanliae luijus arinua festa perducis, et mentibus. Per, etc.
concede propilius ut piae devotionis effectus Substan- B Vere dignura. Qui sempilerno cotisiii6 rioh desinis
tiam nobis et raenlium praestel etcorporum. Per, etc regere quod creasti. Nosque delinquere mahifestUfii
c Deus, qui pro nostroruiii fruclibus animorum est, cum supernae dispositionis ignari.de secretof liin
prodire facis sufficientiam corporaiem, ne exteriori- tuorum dispensatione causamttr, ac iunC pbtius Tecte
bus mereamur egere subsidiis, 106 praesta, quae- sentire cegnoscimur, cum non nosira, sed tua pro-
sumus, ut donis inlerioribus Tecundemur. Per, etc. videntia confidentes, pietalem juslitiahique liiahi ju-
d Domine Deus noster, qui in his potius crealuris, giter perpendimtis exorandaih : certi quod qui injus-
quas ad fragililatis nostrae praesidiumcondidisti, tuo los roalosque non deseris, multo magis quos tUPS
quoque noraini munera jussisti dicanda constilui, tri- esse tribuisti, clementi nuliatenus gubefttatioiie de-
bue, quaesumus, ut et Vitaenobis praesentis auxilium, stiluis. Per, elc
et aet.fernilalisefficiant saCramentum. Per, etc Poslcommiinio.— s Gubefna, quaesuhms,Doiriine,
Vere digntim. Pascunt enim tua sancta jejunia,e et temporaiibus adjumentis, quos dignaris Eeterhisih--
esuries -sacrata nes reficit, si per continentia ni salu- fbrmare myslefiis. Per, etc
tarem conscientiaenostrae tribuli spinaequedfeficiant, Super pqpuium. — Rege, Demine, pbpultifh tUurii,
et fruges pura succedat; si vitiorum sterililas optanda et gratise tuse, qusesuriras, in eb doiia mtiltiplica, ut
proveniat, et ubertas.adsit jucunda virtutura. Inopia 'C et ab omnibus liber offensls, et tempofaiibus hbh
quippeculparum praestat redundantiara prosperorum. destiluatur auxiliis, et sempiternis.gaiideat institulis.
Hinc est quod reslringendo copias, et mediocria non Per, etc
negando, sic nos tua moderatione disponis, ut ad su- X. itemaiia. — Omnipctens sempitefhe Deus.qui
perna tendenles, et temporalibus usquequaque non sic boniinera condidisti ut temppraiibus beneficiis
deseramur alimernis, et suslentaculis sic transeiinli- cempetenter insiructum ad coeiesiia dona provehe-
bus gubernemuTj ut eorum tenuitate correpti profi- res, praesta, qusesumus, ut sicut per illiciios appe-
ciamus aeternis. Per, etc titus de induitse beatitudinis regione decidimus, sic
Perpetuo, Domine, favore prosequerej quos re- per alimoniam tuo muneredistributam, et transitoria
ficis divino mysterio, el quos imbuisti coBlestibusin- sustentetur humanitas, et amissa recuperfelur seter-
Slitutis, salutaribus comilaresoiatiis. Per^ etc. nitas. Per, etc.
Defensio tua^ Domine, quaesumus,adsit humilibus, Vere dignura. Glorificantes et de pfaeteritis Crea-
et j'ugiter prolegat in tua misericordia confidenies, ut torera, et de venturis fructibus fexofantfes,ut cum de
necessariis quibus indigelliumanaconditio,competen- perceptis noniuvenimur ingrati,ide percipiendis non
teradjuti.ad iinmortalitalis dona perveniant.Per, etc j'udicemur indigni; sed exhibita politis soienmi de-
Invilalio plebis in jejunio mensisdecimi. D volione jejunii, cum subsidiis corporalibusprofectum
Hac bebdomade nobis mensis decimi suut recen- capiamus animarum. Per, etc.
senda jejunia. Quapropler fidem vestrae dilectionis Percepimus, Domine, gloriosa mysteria, quibusin
horlamur ut eadem quarla et sexla feria solitis pro- terris positos; jam coelestium facias esse consorles.
cessionibus exsequentes, sabbalorum die boc ipsum Tu inter ista, h per qusevivimus, guberna nos, Do-
yigiliis SbieniriibUsexjiifeamus, qualeuus apPsthlicis mine, qusesumus, ut ad illa pferducas.Pef, fetc.
a Hancf eperies in cod; Greg, Menardi fer» 5 pbst tur ihentauris yro thesaurit, obtunsis prpablustSiquq-
DbminicamPaSsioniSi tiens pro quoties. Hinc necessaria non est emendatio
h Gpnsonaht mss. Gregi Muralofii in Missasabbati
quam recepit Muralorius esurientes mcrala iibatio nos
post DoniinicamPassionis. rificit.
c Nota roarginalis in cod., Anle cibqsi f Haecexhibelur in MissaliRom. inter communes,
d Legitur in codd. ^feg. Mttratorii ac in MiBsali
temporefamis.
Ronii feri 5 post .Domiii;Passionife. « Ibidem irt eodem febmtiiunilegiluri.
e Codex habet, et esuriens.Sed notavil Blancliinitis h Cbdex quw sine per. Blanchinius mallct quo. Mu-
<?surieii5
scriptum fuisse pro esuries, uti alibi praefer- ratorii eniendationera prsetulimus.
iii OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 112
Adesto, Domine, supplicibus tiiis, et spem suam A puloruiri, et quod c morlalitas contrahit 109 fragi-
in lua misericordia collocantes tuere 108 Pr°pi- litate, purifica, ut cuncta pericula mentis etcorporis,
tius; ut a peccatorum labe hiundali in sancia con- te propellente, declinans, tua consolatione subsistat,
versalione permaneant, et consequentes sufficientiam ac tua gratia promissse redemptionis perficiatur
d haereditas. Per, etc.
temporalem, promissionis tuae perficiantur haeredes.
Per, etc XII. Item alia. — Qusesumus,omnipotens Deus, ut
XI. Itemalia. — Cbncede, quaesumus, Domine, ut et mentes nostras coelestibus corrigas instilutis, et
ad preces luas corda nostra flectamus, et esse libi beneficia lua non desinas praestare correclis. Per, elc
possibilia cuncta fidenles, non de elementorum pro- Ad bostes nostros, Domine, sujierandos, praesta,
futura nobissperemus effeclu, sed de lua virtutesup- queesumus, ut auxilium tuura jejuniis tibi placitis et
pliciter implpremus. Per, etc bonis operibus impetremus. Per, etc
Virlutum cojlesliura, Deus,qui plura prsestasquam Ad altaria, Domine, veneranda cum hosliis Iaudis
pelimus aut meremur, iribue, quaesumus, ut tua iio- accedimus. Fac, quafesumus,ut et indulgenliam luam
bis misericordia conferatur, quod nosirorum non nobis concilienl et favorem. Per, elc
liabet fiducia meritorum. Per, elc e Yere dignum. Qui nos ideo, collectis terrae fru-
. * Deus, qui praevenis voia posceniium, tribue, B ctibus, per abslinentiam tibi gratias referre voluisti,
quaesumus, ut et corporeis non destiluamur alimen- ut ex ipsius devotionis genere noscereraus noii liaec
lis, et ab hostium formidine liberemur. Per, elc ad exuberantiam corporalem, sed ad fragilitatis nos
Domine Deus,qui fragilitati nostraequaecongruant, sufficientiam percepisse, et quod ex his parcius su-
el praevidessolus etprovides,praesta utetpraeseniibus meremus, egentium proficeret alimenlo, ut et saluia-
fulciamur auxiliis, et instruamur aeleruis. Per, etc. ris castigatio mortalitatis insolentiam roitigaret, et
Tua nos, Domine, quaesumus, pietate dispone, pietas imilatorfesnos tuae benignilaiis efficeret; sic-
quia nullis egebimus adjumentis, si tuse providenlise que donis temporalibus uieremur, ut disceremus in-
clementia gubernemur. Per, etc hiare perpeluis. Per, etc
f Prosint nobis, Domine, quaesumus,sumpta mys-
Dirige, Domine, qusesuraus, Ecclesiam luam dis-
pensaiione coelesti, ut quse ante raundi principium teria, parilerque nos et a peccatis exuant, et prsesi-
in tua semper est praesentia prseparata, usque ad diis tuse propitiationis atlollant. Per, elc
plenitudinem gloriamque promissam, le ruoderanle, Respice, Domirie,famiiiaetuae preces, et opem tri-
peryeniat. Per, etc bue suppliciter imploranti; ut congruis subsidiis in
Tanto, qusesumus.Domhie,placatus assume, quati- confessione tui nominis perseveret. Per, elc
to sacrandas nomini tuo has specialiter hoslias b in- ' J XIII. Ilem dlia. — Mores nostros, Domine, quae-
didisti, ut quidquid nostrse non expletur servitulis sumus, tua pietaie compone, ut et nulla nobis do-
btficio,indulgeniiseluae dignatione penselur. Per, etc minentur adversa, et salutaria cuncta non desint.
Yere dignum. Quia tuae rationis imagiiieui, mun- Per, etc.
danis regionibus constitutam, et humanis non desi- « Ut cunctis nos, Domine, foveas adj'umentis,tuis
nis fovere subsidiis, et reformare divinis.Consequens apta propitius disciplinis. Per, etc
enim fuit ut transaclis terrae fructibus, coeleste se- Sacrificium delerimus de perceptione tuorum,
men oriretur, el alimonia vitae morlalis expleta,ger- Domine, praestitorum, ut percipienda securius ube-
men immorlalitalis exisleret. Alque escis carnalibus riusque sumamus. Per, elc
expeditis, cibus nasceretur mirabTlileranimarum,ac 110 Vere dignum. Simulque pro munere gene-
tempore frumenli, vini et olei mox peracto, ineffabi- rali quo viVimus,et pro singulis quibusque subsidiis
liter ederetur, qui filiis Dei, ad similitudinem profi- tuam munificentiam praedicare; h ne conlatis ingrati
cientibus angelorum, hoc totum, non solum de coelo beneficiis, conferendis probemur indigni, meriloque
substaiitia deferret et nomine, sed panerii praeberet transeuntium rerum polius consolationibus adjuve-
aclernnm. Per, etc. mur, si bona mansura non segnius, sacro jejunio
Grafiam tuam nobis, Domine, semper accumulet purgatis sensibus, appetamus. Per, etc
divini participatio sacramenti, et sua nos virtute Praesta, Domiue, quaesumus, ut temporalibus non
mundando, lanti muneris capaces efficiat. Per, etc destituamur auxiliis, quos alimoniis pascis aeternis.
Absoive, Domine, qusesumus, tuorum delicta po- Per, etc.

In margine cod., Ante cibos. * In codd. Gregor. Muratorii exstat inter oratioues
1 Magis placerei indixisti. vespertinas et matutinas; apud Menardumvero inter
' Codex mendose mortalitatis, nisi legendum sit orationes quotidianas.
piurali numero contrahunt, et similiter in sequen- h Codex, ne non lalis, mendose. Mnralorius.emen-
tibus. davit, ul non lalis. Blanchinii correctionem secundis
d Sic codex. Muratorius, hmres. curis Sacramentario prseuiissam recepimus, quipps
• Est praefatio ferise & mensis septimi in codd. quaepraefeflur in hac eadem oratione inferius repe-
Gregorianis. Leoiiina diclio in hac et aliis hujus ti- tita § 29, Missa xi, ex qua paulo post scripsimus
tuli praefaiionibusprseferri videtur. segnius pro tigniut, uti boc loco codex erronee ex-
1 In Sacranieniario Greg. Menardi fer.6 mensis hibet. In eadem Missa xi pro sensibusbabetur tnen^
deeiini. tibus.
113 LlBEft SACRAMENTORUMECCLESIJE ROMANJE. 1M
• Sucurre, Domine,quaesiimus, populo supplicanti, A tuse ulli deesset aetati; cum et apud veteres reveren-
et opein tuam tribue benignus infirmis, ut sincera liam ipsa sigiiificatioiitiin species obtineret, et apud
tibi mente devoti, et praesentis vitae remediis gau- nos ceniora essent experimenta rerum, quam aeni-
deant et futurae. Per, etc gmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris
XIV. Ifein alia. — Ad te corda nostra, Paler aelfcr- habilus nostrse mentis ornatus est, et pontificalem
ne, converte, quia ntillis necessariis indigebunt, quos gloriam non jam nobis lionor commendat vestium,
luo cultui praestiteris esse subjeclos. Per, eic. sed splendor animorum : quia et illa quae tunc car-
Deus, qui populum tuum sic corripis delinquen- nalibus blandiebantur oblulibus, ea potius quse in
tem, ut benigna consolatioue non deseras, da, quse- ipsis erant intelligenda poscebant.
sumus, ut indignatio debiia reis precantibus transfe- Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacer-
ratur ad veniam. Per, etc dotii ministerium delegisli, hanc, quaesurous, Do-
Ad preces noslras, Domine, quaesumus, propitiatus mine, graliam largiaris, ut quidquid illa velamina
intende, nt saeris altaribus servienles, et Ddei ve- in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multiiuodi
ritaie fundati, et raenlis sint puritate conspicui. operis varietate signabant, hoc in horum moribus
Per, etc. actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis
Yere dignum. Qui Christi tui beata passfoue nos B mysterii tui summam, et ornamentis tolius glorifica-
reparas, conserva in nobis operam misericordiae tionis inslruclos, coeleslis unguenti fluore sanctifica.
tuae, ul in Iiujus celebritate mysterii, perpetua devo- Hoc, Domine, copiose in eorum caput influat; hoc
lione vivamus. Per, etc in oris subjecta decurrat; hoc in totius corporis ex-
XXVIIL trema descendat; ut tui spiritus virtus et inleriora
horum repleat, et exteriora cifcumtegat. Abundet in
Consecralioepiscoporum.
bis constantia fidei, puriias dilectionis, sinceritas
h Exaudi, Domine, supplicum preces; ut quod no- pacis. f Tribuas eis calhedram episcopalem ad re-
siro gerenduin est ministerio, lua potius virtitfe fir- gendam Ecclesiam tuam et plebem universam. Sis
metur (Af.-peragalur). Per, etc eis aucloritas, sis eis potestas, sis eis firmitas. Mul-
c Suscipe, Domine, quaesumus, rounera famuli tui tiplices super eos benedietionem et graiiam tuam, ut
illius, etpropitius in eodem dona custodi. Per, etc . ad exorandam semper misericordiam luam, tuo mu-
Hanc igilur oblationem, quam tibi offerimus pro nere idonei, tua gratia possint esse devoti. Per, etc
illo famulo tuo quem ad poniificalemgloriam promo- 112 Benedictio super diaconos.
vere dignatus es, quaesumus, Domine, placalus acci- e Domine Deus, preces nostrasclementer exaudi,
pias, ut quod divino munere conseculus est, divinis C ut quse nostro, sunt gerenda servilio, tuo prosequaris
effectibus exseqnatur. Per, etc. benignus auxilio, et quos sacris ministeriis exse-
111 Adesto, misericors Deus, ut quod actum est quendis pro nostra inlelligenlia credimus offerendos,
nosine servitutis officio, tua benedictione firmetur. tua potius electione justifices. Per, etc.
Per, etc. h Oremus, dilectissimi, Deum Patrem omnipoten-
d Propitiare, Domine, supplicalionibus nostris, et tem, ut super hos famulos
suos, quos ad officium
inclinaio super bos famulos tuos cornu gratise sacer- diaconii vocare dignatur, benedictionem gratiae suae
dotalis, benedictionis tuaein eos effunde virtutem. clementer effundat, et consecrationis indullae propi-
Per, etc. >_.."' tius dona conservet. Per, elc
e Deus honorum oraniuni, Deus omnium dignita- Deus, consolator sacrarum magnifice dignitatum,
lum, qusegloriae tuae sacralis famulantur ordinibus : quaesumus ut hos famulos tuos quos ad officium le-
Deus, qui Moysen famulum tuum, secreli fatniliaris vitarum voeare dignaris, altaris sancli roinisterium
affatn, inter caetera coelestis documenta cuhurae, de tribuas sufficienter implere, cunctisqne donis gratiaj
liabilu quoque indurnenti sacerdolalis insliluens, ele- redundanies, etfiduciaro sibi tuse raajestatis acqui-
cium Aaron mystico amicm ves.iiri inter sacra jus- rere, et aliis praebere facias perfectae devotionis
sisli; ut inlelligentiie sensum de exemplis priorum D exeraplum. Per, etc
caperet secutura poslerilas; ne eruditio doctrinae » Adesto, qusesumus, omnipotens Deus, i hono-

In codd. Gregor. refertur inter oraiiones pro pec- quae etiam in mss. Ratold. et Remensi, nec non in
catis. In fine Muralorius, et futuris. Leetionem codi- Pontificali Romano, et in Ordine vulgato receptae
cis, quam et Gregor. codd. reiineni,seeuli sumus. fuerunt. At absunt ab aliquibus Ordinibus apud Mar-
b Hanc oraiimiem habet Sacram. Gelas. lib. n.
i, tene, a Gregoriano Menardi, et a codice Rodradi
99, et cod. Remensis a Menardo Iaudatus not. 765. laudalo ab eodem Menardo not. 777. Nostrum Sa-
e Est apud Gelas. ibidem, et in Poniificali Roma- cramentarium omnium vetuslissimum has periodos
no, de Consecrationeepiscoporum. additamenta esse demonstrat.
d lbidem Jegitur apud Gelasium et in Romano « Leeitur apud Gelasium lib. i, n. 22.
Ponlilicali. k VideGelas. ibidem, Pontificale Rom. et Sacra-
• Hane oralionem, quae in iisdem libris Gelasiano
menlarium Gregor. Menardi. .
et Pontilicali, nee iion in Gregoriano Menardi inve- 1 Exstat in tribus libris laudatis.
nitur, Quesnellus uti Leoninam sernionibus S. ponti- i Ita codex, sicut eliam apud Menardum, cujus
licis subjeeit. nota 746 legenda esl, ubi lectio bonorum a Muratorio
f In cod. Gelasii hoc loco adduiilur
aliquot periodi suscepta expungiturJ Posl pauca disponis habet codex
IIS OPERA S. LEONI MAGNQATTRIBUTA. 116
riini dsfcr. prdinum disfribulpr, pfficipruniquedispo- A pferqiiem cuncta firmanlur, amplificatis semper in
sifpr. Quiin temapens innpyas pmnia, ctcuneia dis- melius naturae rationabilis incrementis per ordinem
ppnens per Verbnfii, Yirtuteni, Sapipnjiamqpg Juam cpngruaratipnedisposituhi. Unde sacerdotales gra-
jesuin Christum, Filium tuuro, Dpniinum npslrum, dus et officia levitarum sacramentis mysticis liistitula
seropilerna provideniia prseparas, et singpjis quibiis- crpyeruiitjjut cum pontifices summos regendis popu-
que tenipbribus apfanda dispensas. Cujus corpus Ec- lis prasfecisses, ad eorum societatis et operis adju-
clesiani tirarn, crjelesf.iurngratiarum varietale disiin- mentum sequentis prdinis viros et securidae dignita-
cfani, supruniqup cpnnexam dislinctipne menibrpr: tise pjigeres. Sic Iri eremo per septuaginta virorum
rum, per legem totips mirabilem cpnipagis unUam, prudentum n.eiites Moysispiritum propagasti, quibus
in augmentiim (empli lui crescere dilatariqtie largi- ille adjtitpribus usus in populp, innumeras multitu-
rjs; sacri muueris servitutem trinis gradibus minb- dines facile gubernavit. Sic in Eleazarp et Ithainar,
strprum npmini tup niilifare copstituens, electis ab filiis Aarpn, patemai plenitudinis abundanliam trans-
initio Lfevi filils, qui mysticis pperationibus dpipus fudisti, ut ad hpsiias salutares et frequentioris officii
luse fidelibus excubiis permanentes, haercdiiateni be^ sacramenta siifficeret merilum sacerdotuni.
nedictipnis aetprnaesorte perpetua possjderent, Stiper ' Hac providentia, Domiiie,apostolis Filii tui, docto-
lips quoque famulps tuos, quresumus, Domine, pla- B res fidei comites addidisli, quibus illi orbera totom
catus intendp, qups fuis 9 sacrariis seryiturps, in pf- secundis praedicatoribus impleveruiit. Quapropter in-
ficium djacpnii suppliciter dedicamus, Et nps quidem, firmitati qupque npslrae, Pomine, quaesumus, haec
lamqMainhpmines, divini sepsus et suinmae rafionis adjumenta largire, qui quanto magis fragilipres su-
ignari, hprum yiiara, quantum possumqs, aeslima- mus, tanto his pluribus indigemus. Da, quaesumus,
mus. Teautem, Dpmitie, qiiaenpbis sunt ignpla, iipn Pater, ia hos famulos luos presbyterii dignitatem.
Iranseunt, te occulta npn fallutit, Tu cpgnUpr pep- Innova in visceribus eorum spiritum sanctitatis. Ac-
catoruni, tu scrutalor es aniniprum, tu veraciter in peptum a 114 !e, Deus, secundi meriti munus obti-
eis eoeleste potes H§ adhibere judichim, et yel neant, censiiramqtifempruni expmplo suaeconversa-
indignis dpnarp quai ppsqjniHS,E.mitte in eps, Do^ tionis insinuent. Sint probi copperatores brdinis no-
mine, quaesuinus, Spirilum sanctum, qup, in ppus stri, Eluceat in eis tbtius fprma jusjitise, ut bpnam
rninislerii fidel|(ep exsequpndi, munere sgptifornii Fationeni dispensatienjs sibi preditae reddittiri, aeter-
tiiae grafiae robprfeiUur.Abundet in eis tptius forma, jiae bealitudinis praemia consequantur. Per, etc.
virtutis, auctprites mpdpsla, pudpr copstans, inno- xm.
centise purf(as fet spiritaHs pbservantia discfplinae.In In nqtale episeoporum,
moribus eoruin praecepia tua fnlgeani, ut suse cagtita- C I.r-5-Qperis lui, Deps, initiaLor et custps, suscipe
tis exemplo imitalipnem sanctae plebis acquirant, et graliarum propitius aclioiiero, quod, anni cufsu re-
bonum conscientise testimoitium pneferenles, in meanle, votiya recpHmus suihpta priniordia dignita-
Chrislo firmi et stabiles perseverent, dignisque suc- tis, ut quae tujs sunt prinoipifs instilfita_ luis reganlur
cessibus de inferiori gradu per gratiam tuam capere aucta praesidiis. Per, elc
potiora mereantur. Per, efc f Praesfa, quaesumus,pmnipptens Deus, ut fidcli-
Consecratio presbyleri. bus tuis ordinaluni prapbeamusaffectuni, eisque nos
Oremus, dilectissimi, Deum Patrem omnipotenr- similiter diligendi spirituni beuigmis infunde, tit in
tem, ut super hos famulos suos, quos ad presbylefii tua fide, spe et charitate sincera sacrificiutii tibi pla-
rnunus elegit, cpelestia dona multiplicet, quibus, citum deferatur el plebis et praesulis, Per, etc
quod ejtis dignatipne suscipiunt, ejus exsequanlur Yere dignum. Teque propensius exprare ut in me,
auxilio. Per, etc. quem ad sacerdotale ministerium, nullppraeditum
'«=Exaudi nos, Deus salutaris nosler, et super lios suffragio sanclilalis, sed spla gratiaedignatione, pr.p-
famulos tups benediciibnem sancti Spiritus, et gratiae movisii, tua dona prosequendp perficias, et cnm pro-
sacerdotalis effunde virtutem, ut quos tuae pietatis veelu temporis, bonorum mihi potius operum des
aspeelibus offerimus conseerandos, perpetua mune- D profeclum. Heec namque gloriaeponlificalis erityera
-ris tui largitate prosequaris. Per, etc t. festivitas, baec cefta laetitia, si per ralionabilem re-
d Domine sanctfe,Pater omnipotens, aelerne
Deus, gulam prsesideiidi, populus tuus et numero B cura
honorum omnium, et omnium diguitatum quse tibi regentiuni, et incrementum gregis atque salubritas,
militant distribulor, per quem proficiunt universa, gauditira est et cprpna pastorum. Per, etc.

cum Sacramentario Gelasii. Sed retinuimus emenda- e Est in lisdem libris.


lionem cbngruentiorem disponens, d Legitur in iisderii. Hanc orationem esse Leoni-
Menardi comprobat. •' ' quam
' exemplar
nam JJenricus Yalesius pprnovil, et QuesneHus post
a Blanchihius prirais curis: Vel lege sacfis aris, Leonis sermones recusit.
vel quod magis placeret, sacris altaribus, ul in Ponti- 0 Noster codex, el Gelasianus mendose eleqeris.
ficali Romano.Cuin vero codex Gelasii habeat sacris, Paulp ppst tilrique codd, Moyse.
cod. Gregorii sqcrariis, correctione opus non esse 1 Gelas, lib. i, n. 101, ex ttna duas effecif.
idero Blaricbinius secundis curis nolavit. . s Locus depravatus, quem aliis emetidandum re-
h Est apud Gelas. Iibl i, n.
20, in Gregor. Me- iinquinius,
nardi, el in Rom. Ponlificaii.
117 LIRER SACRAMENTORUMECCLESLE RQMANJK. 118
Hanc igifur pblafipnem, quam tihi pfferp ego fuus A censpra, totunique servitium dejegatum rationabili-
famulps ac jacerdos, prp ep quod rrtfe,riulla prorsus ter exsequeiites, npn reatum de neglecto Dominisub-
justitia confidentem, sed ineffabilis misericordiae larr pamus augmentp, sed divinorum nobis rnuUiplieata
gjlate, fribtiisji sacerdofalem subire famulatum, quae- prpvpniat dispehsatio talentorum, Per, ete.
suinus, placatus accipias, fit tua pietate cpnfirmes Deus,quinpssacramentis luis pascere non desistis,
qupd es operafus ii) nqbis, diesqup nieps cjenien.tis- tribue, qusesumus, ut eorum nobis indulta refeclip
smia gubernalipne disponas, P.er, elc, vitam conferat seaipiternam. Per, ptc.
Qua pblatjpne totius mecum gralulantis Ecclesiae, Respice, Doniine, propitius familiam luam, etper-
tu Deus in pmnibus. petuara largire misericordiam supplieanti, ut sino
OiBiiipbtenset mi.sericprs Dpus, qui nps ad celer qua nihil pptest a se djguum prprsus eflicere, per
britatem ygnire hujps diei cpntulisti, praesta, quaesu- cam saliitaria tua 110 praecepla (Al. quse prascipis)
mus, ul tui perceptione saeramenti, ef seeyritas np.bis mfereatur implpre. Per, etc.
ppiata{4f- profutura) prpyeniat, et religipnis inte- III. Ilem alia. — Deus, qui Ecclesiam tuam in div
gritas. Per, etg. leptipne tuaeDlvinitalis et pfoximi cuncta servare cpe-
Pa, quoesumus, Dpmipp, faroilisetuBecum suis pa- lesfia maiidata docuisti, da nobis spiritum pacis e',
cein liabere rectoribus, ut quoruiri honore cpngaii- B gratise, ut universa famiJia tua et toto iibi corde s.i('
dgnt, dp cprum saneta ebiiversatipne laetentur, tua- devota, et pura sibi voluntate concprdet. Per, etc.
que gratia tribuaiur et mederafio gubernantium, et Doniine sancte, Patcr omnipotens, seferiie Deus,
obedientia subditoruni, Per, etc, da nobis gratia tuae dignalipnis apgeri, etb mprtali-
115 II- It&n aHa. — Deus, qpi magna nimis, et latis conscient.ia trepidos, pietatis eruditipne con-
dg parris iniranda pptenfer operaris, misericprdjse firma, ut te oriinia in prniiibus operante, profectui;
luse dpna jn me pJseatus exseqtiere,, ut ubi riulla gregis tui sit fprma pastpris. Per, etc.
conscientiseniesE Je digua sunt merita, spla piejafis Doiriine sancfe, Pater omnipctens, aeterne Deus,
fuas semper clara si( graiia, Per, etc, gralise tuse jn nobis dpna prosequere, pt quod possi-
Domine sancte, Pater omnipofens, aeterne Deps, bililas npn habet fragilitatis liiimanae, tiip spiritq
.qui dignaris infima, abjpcta non despicis, attollequos miseratus inipende, Ht sacris altaribus seryientes, et
susrifas, et guberna quos erigis. Da rnitii faniulp tuo fidei integritate fundati, et mentis sinf clarjtafe
sufficientjam ppniinis.si moderaminis. Da Epelesiaj conspicui, Per, etc,
tpae paceni, cui me prsees.se ypluis|i, ut in unp eo- c Deus, qui dierpm nostrorumnuroferps temporum-i
demqiip spiritu sjt fibi grata deyptio etplebjs et prge? que mensuras maj'estatis tuae pejestate dispensas,
sulis. Per, etc » propitius ad humilitafis nostrae respice servitutem,
&Deus mundi crealcrpt rectpr, .adhumilitatis nieae ut tuse pacis abundantia tempora npstra curoiilentur»
preces plaeatus atlenjle, pl me famulum tuuin, quem Per, etc.
jQuIlissuffragantibus meriljs, spd immpnsae Iargiiate Deus, qui nec Ecclesiaetuae usque ad consumma^.
clementise, cpelestibiis mysteriis sei^viretribuisti, di-: tionem te saecuji defuturum, nec inferni portas apo-.
gnum sacris altaribus fac mini.struni, ut quod mpa slolicae confessioni prsevalituras esse promisisti, in
fielebrandmn ypce depromifur, tua pptiqs sanGtifica- noslra quoque perfice propilius infirmitale virtutem,
tipne firmeiur, Per, etc et divinaepollicilationiseffecluin, dum etiam infirmis
Ouinipotens sempiterne Deus, hoslilia, quaesunius,. tuis inesse dignaris, ostende. Quia praesentiara tuam
arma confringe, ut imperturbatisroetilibus agere tua sine dubitalione senliraus, cum et singulis quibusque
sancta ppssimus. Per, etc. temporibus cbiivenienter optanda dispensas, et nos a
Cqncede nobis, omnipotens Deus, gt ab iraprobis tolius adversitatis incursu perpeti proteclione custo-
voluutatibus recedenles, prsecpptorum tuoruni recfe dis. Per, etc
tudine snbsequamur, et qui deviis etiani desiderata '
Memento, Domine, quod es operatusin nobis,et
coneedis, praesta meliora correptis. Per, ete, non quid mereamur, sed collali gratiam tui muneris
Omnis a npbis, le, Domine, quaesmiuis, expianle, J" intuere, ut sicut me sacris altaribus tua dignatio
pravilas humana discedat, ut puris sensibus et men- pontiflcali servire prsecepit officio, ita dignum prae-
tibus lua mysleria celebremus. Per, etc. stet et nierito, Per, etc,
Vere dignpni. Majestatem tuam fiynclis sensibus Praesta, qusesumus, Domine Deus noster, ut decli-
deprecari, ne propriis jucundilatibus occupati, aut nemus noxios appetitus, et realum nobis ingerentia
familiamdissimulare eoumiissain, aul nilamur vexare desideria respuarous, quia tunc exteriores liostes su-
subjeQlam; sedEvangelii tfenore inpiistrante, ppnserr perare poierimus, si vineamus internos. Per, etc.
vis cibaria ministrantes terapore coinpeienii, Domi- Da nobis,quaesumus, omnipotens Deus, ut per gra-
uico reperiamur adventu. famidosque fuos cum dile: tiam tuam nosmetipses, sicut te dignum est, exbi-
ctipne cprripere, et cum necessaria studeamus amare benies, tuis fideiibus mifiislremus rectae conversa»
a Est in Gelas. lib. i, n. 100, in cod. Menardi ditavit h33eeadem oratio repetita inferius num. 5. il
tQin. iii, col. 227, nec fion /n Rlissali Roui. inter e Paucis mulatis exstat apud Gelasium lib. i»*
orationes coramuties num. 20, paucis n^utatis n.102.
b Codex hoc loco tnortalis, Eiriendatioiiem siippe^
119 OPERA S. LEQNl MAGNOATTR1BUTA. 120
tionis exempluin. Et populi tui salvatio sempiterna A benignus accumula, ut et de bona conversatione sui
fiat pfaemium sacerdotis. Per, etc. praesttlis semper exsultet, et de sacrae festivitaiis ce-
117 a Purifica nos, misericors Deus, ul Ecclesiac lebritate laetetur. Per, eic
tuae preces, quae tibi gratae sunt, sacra (Al. pia) mu- V. ltem alia. — Domine Deus, Pater gloriae, fons
nera deferentes, fiaut expiatis mentibus gratiores. bonorum, qui licet Ecclesiam luam toto lerrarum
Per, etc orbe diffusam largitaie munerum ditare non desinas,
Vere dignum. Teque de tuis magniftcare muneri- sedem lataen beali apostoli tui Petri tanto propen-
bus. Quis enim hocdignus existat offieio, nisi gralia sius 6 intueris, quanto sublimius esse voluisti; da-
tuae miseratiotiis praeveiitus aptetur? Cum ergo tui mihi famulo luo hujus provideniise tuae dispositioni-
doni, non nostfi sit merili, tuee niliilomiiius guber- bus exbibere congruenler officium, certus te uuiver-
naiionis intererit, ut nou sit negligentibus poena sis Ecclesiis collaturum quidquid illi prsestiteris,
h
perpetua, sed potius exsequentibus compelenler fiat quam cuncta respiciunt. Per, etc.
causa remuneraiiPnis aeternae.Per, etc. Doiiiinesancte, Pater omnipotens, aeterne Deus
* Munerum luorum, Domine, largitate gauderites, da nobis gratise tuae dignatione augeri, etc. *
supplices deprecamur ul quibus donasti hujus mini- Domine sancte, Pater omnipolens, aeterne Deus,
slerii facultatem, tribuas sufficienlem gratiam mini- B qui me nulla pra?diluiii fiducia meritorum, ineffabiiij
strandi. Per, etc. gratiae munere, fainiliae luae prsesidere iribuisti, at
c Gaudeat, Doriiine, qusesumus, populus, tua sem- tolle quos suscitas, et guberna quos erigis, ut quo
per benedictione confisus, et coelestium rerum fre- rum auctor tu bonorum, sis ipse perfector. Per, etc
quenlaiione proficiat, ut el temporalibus beneficiis i Deus, cujus universse vise' misericordia est sem
adjuvelur, et erudiatur aeternis. Per, elc. per et veritas, operis lui dona prosequere, et quod
IV. Item alia. — Da nobis, quaesumus, Domine, possibilitas non habet fragilitalis humanae, tuis be
sanctae regimen diseiplinae, ut per tuam graiiam et neficiis impende, ut coslestibus mysteriis servienies
moderatio gubernantuni, et obedientia proveniat et fidei integritate fundati, et mentis luceant puritale
subditorum. Per, elc conspicui. Per, etc.
d Tribue, quaesnmus, Domine, fidelibus tuis, ut Domine Deus, Pater gloriae, fons bonorum, elc k
jejuniis paschalibus convenienter apteritur, et susce- Oniuipotens et miseriCors Deus, qui benigne sem-
pla soleniniter castigatio corporalis ad fructum cun- per ojieraris, ut possimus implere quae praecipis, di-
ctarum iranseat animaruiox Per, etc. lectarum tibi ovium adesto pastori, quia tui est mu-
Aufer a nobis, Doihine, quaBsumus,iniquitates no- neris tuaeque virtutis ut et regendi obedientes, el
stras, nt ad sancta sanctorum puris mereamur sen- -<probabijes possint esse rectores. Per, etc.
sibtis introire. Per, etc Deus misericors, Rex aeleme, da serviluti nostraa
Yere dignum. Qui singulis quibusque temporibus prosperum cursum. Et utlibi in populi tui devotiona
convenienter adhibenda dispensas. Aptius siquidem placeamus, tu sancto praeside gregi, et ad tuorum
c
aique decentius liis diebus episcbpalis officii su- observantiam H9 mandatorum lu omnium dirige
scepta principia celebramus, quibus el Ecclesiaetotius voluntates. Per, etc
observantia devola concurrit, etipsius, cui sacerdo- 1 Deus, cujus arbitrio- omniuiu saeculorum ordo
tale ministerium deputatum est, natale colitur sa- decurrit, respice propitius ad nostrae tfenipusaelaiis,
cramenti. Dumque reslrictius castigatiusque viventes et ut tibi servitus nostra complaceat, lua in nobis
in summi poiitificisproficiendo membra transferimur, dona conserva. Per, etc
adeplum temporaliter hunc honorem, potius fieri Deus, dierum teinpofumque nostrorum potens et
speramus seternum.Per, etc benignus moderator, collalis in me per gratiam tuara
118 f Prsesta, Domine, qusesumus, ul et de no- propitiare muneribus, et in hunc affectum dirige cor
strse gaudeamus provectionis augmento, et de con- plebis et .praesulis, ut nec paslori obedienlia gregis,
gruo sacramenti paschalis obsequio. Per, etc nec gregi desit cura pasioris. Per, elc.
Benedictionem tuam, Domine, populo supplicanti y VI. Ilem alia. — Deus, qui propler Ecclesiae lu;i-
* Codices Greg. Muratorii, et Missale Rom. haiic dili conveniuiit, ulri potius haec Missa congruat divi-
Dominicani iv Qua- nare nolumus.
' i fer. 5 posl
orationem prseferunt
f Legitur in Gelas. Jib. i, n. 97, in Natali ccnse-
dragesimae.
h In cod. Gelas. lib. m, n. 57, hsec oratio assigna- crationis diacani.
tur in Natali presbyleri. s Voces, intueris, quanlo sublimius, quae boc loco
c Haec exstai inter orationes quoiidianas codicum in ms. desunt, suppletae fuerunt ex hac eadem ora-
Gregor. spud Muraiorium. lione paulo post repetita; ex qua etiam mox addimus
d Gelasius lib. n, n. 60, hanc orationem in diem hujus. .
sabbati inensis septimi transtulit. Sub Dnem codex h Legendum vldetur cunctm.
meiidose, cunclis transeat. Ex Gelasio emendavimtis. 1 Eadeui esi ac oratio secimda Misssem.
• Hic ordinatiOpoiuificis indicatur, quae in qua- i Parum differt a tertia orationeejusdem Missaem.
k Repetitio hujus orationis
dragesimale jejuniiin» voce observantim designaium, in hac eadem Missa,
et,oratione securidaexpressum sub Pascbatis tempus Collectoris aut ainanueiisis oscitaiitise tribuenda.
ippidit. Sunt qui piiiani haec aptari Felici III, qui or- 1 Legitur apud Gelasium lib. i, n. 08, et lib. m,
dihatus fult die 6 Mariii an. 485. Sed cum Zosimus n. 57.
consecratus fuerit die 18 Martii, ut omnes nunc eru-
121 LIBER SACRAMENTORUM ECCLESLE ROMANJE. 421
gubernaculadisponenda, sic ejusprincipes sublimasti, A elatio, sed polius modestos efficiat adminisfratio le«
ut minimosqubsque non deseras, prsesta, quaesiimus, gitima charilatis. Per, etc
ut apostolicae fictei, doctrinaequevestigia vel longe Deus, qui bona cuncta el inchoas benignus et per-
sequamur, imitando, quae, licet infirmo, comitamur ficis, da nobis, sicut de initiis tuae gratiae gloriamur,
officio. Per, etc. ita de perfeclione gaudere. Per, etc
* Ad gloriam, Domine, tui nominis, annua festa d Repleantur consolationibus tuis, Doriiine, quoe-
repelentes sacerdotalis exordii, hostiam tibi laudis sumus, tuorum corda fidelium, pariierque el de Ec-
offerimus, suppliciter exorantes ut cujus ministerii clesiae praesulum, et de suo referant gaudia votiva
vice libi servimus immeriti, suffragiis ejus reddantur profectu, ac temporalibus solatiis incitati, promplius
accepti. Per, etc. aelerna desiderent. Per, etc
Vere dignum. Cum exsultatione trepidos, et cum VIII. Item alia. — Deus, qui licet universum ge-
pavore laetantes. Sicut enim de tuo munere gratula- nus humanuni coelesti lege disponas, Ecclesiam
mur, ita de nostra fragilitate meluimus. Et quantum tamen tuam speciali dispensatione moderaris, el
de humansecondilionis excessibus formidamus, tan- dignum tibi nos exhibere minisleriuiri concede pro-
tum de lua gralia, quas virtutem perficit in infirmi- pilius, et dignos per ttiam gratiam ministros offerre.
tate, confidimus; propensius iniploranies ut quem B Per, etc
tanlae sedis honnre decorasti, moribus existere non Praesla, qusesunuis, omnipolens Deus, ut quod fra-
patiaris indignum, et cujus formse successorem no- gili supplemus officio, fuo potius perficiatur effectu*
mine praestitisti, quantocumque etiam bonaeconver- Per, etc
sationis annisu fiferitribuas seclatorero. Per, elc Omnium nostrum, Doroine, qusesumus, hoslias
Prsesla, quaesuraus, Domine, cum accessu tem- propilius intuere, ut et quod actum est per obsequium
porum recti moderaininis incrementum , ut qtiod deputalum, el fidelium vota populorum, tua polius
dignitate praeferimus, justis actionibus exsequamur. dignatione firmetur. Pe», etc
Per, etc Yere dignum. Suppliciter implorantes ut nostram
Multiplica, Domine, qusesumus, in Ecclesia tua pariter et eorum quos per tui muneris largitateir
spiritum gratiae quem dedisti; ut per diguum ponti- sacrae familiaesubrogamus antislites, bene tibi pla>
ficis institutum, crescat luorum devolio sancta fide- cilam perficias servitutem. Per, etc
lium. Per, etc
VII. Item alia.— Omnipotens sempiterne Deus, 121 -P''0 episcopqofferendum.
origo cunctarum perfectioque virlutum, da nobis, Hanc igitur oblationem, quam tibi offerimus(iffiui
quaesumus,et exercere quaerecta sunt, ct 120 Prse_" et illius) famulorum tuorum, quibus summum sacer-
dicare quae vera, ut instruclionem gratiae tuae dotiuni contulisli, quaesumus,benignus efficias, et tua
prsebearaus et agendo tuis fidelibus et docendo. in eis dona prosequaris. Per, etc
Per, elc Ecclesiam tuam, Domine,benignus illuiuiua, ut et
Suscipe, Domine, qusesumus, oblationes et preces gregis tiii proficiat ubique successus, et grali fiant
quas et pro reverentia paschali supplices adhibemus, nomini tuo, te gubernante, pastores. Per, etc.
et pro soleronitate b recolenda primordii sacerdotalis Da, quaesumus, Domine, ut el fideles tui diligant
offerimus,ut eorura nobis inlercessione sint prospera, prsesules suos, et ab eis mutuo diligantur, aique ut
quos nobis hujus muneris et doctores constituis et perpeluo perseverent, praesla, quaesumus, uteutris-
patronos. Per, elc que justiiia iion desit, et pielas. Per, elc
Vere dignum. Teque profusius implorare, ut quod IX. Item alia. —f Largire nobis, Domine, quaesu-
nunc pii nobis est oneris, perpelui sit honoris. Neque mus, spiritum cogitandi quae bona sunt, promptius
nos roagis oblectet prserogativa fastigii, quara com- et agendi, ut qui sine le esse r.on poSsumus, secun-
petens actio dignitalis, c atqtie secundum beatum dum te vivere valearaus. Per, etc
apostolum Paulum docentem : Episcopalumqui desi- Da nobis, Domine, quaesumus, ut in tua gratia
derat, bonum opus concupitcit, sacri noniiiiis verita- ' veraciter confidentes, et quae te digna sunt poslule-
tem sanclseconversalionis in nobis monslret effectus. mus, et jugiter postulata sumamus. Per, etc.
Et. qui loco caeteris praesidemus, cunctis ralionabili Dicatre libi, Doroine, quaesumus, capiamus obla-
subdamur affectu. Nec nos extollat noxia potestatis tionis effectum, ut a lerrense vetustatis conversa-

•Est in cbd. Gelas. lib. l, n. 100, et ,in Gregor. poritificishaberi solebat ex admonitione in priraum
Menarditom. III, p. 227. sertiionem S. Leonis n. 5, Romatn accurrere non pos-
, b Indicatur anniversaria solemnilas et commemo- sent, ea solemniias post Pascha translata fuit.
raiio diei natalis, quo quis ad poniificatumassumptus • Cod. mendose, ut quw.
fuit. Haecauiem oratio eo die qui cum paschali tem- d Est in Gelas. lib. 1, n. 100, et apud Menardum
pore concurrit adhibita cognoscilur. Cui autem pon- lom. III, p. 228 Operum S. Gregorii.
tifici id conveniat, aliis dijudicandum relinquimus. • Cod., utrumque, perperam.
Forle cum anniversaria dies natalis Zosimi aUt Fe- rIn Gelasio est Missaiv, pro Dominicisdiebus; in
licis in in Quadragesimam incideret ex annot. 74 codd.Greg. Muraiorii,DominicaIX postPenlec; apud
(Col. 119, n. e), hoc autem tempore episcopi raultis Menardum, Domin.X; in MissaliRom., Domin. YIIL
officiis occupati, ad synodum quae in anniversario In nostro codice hic incipiunt Missjecommmies.
42S5 QPERA S. LEONI MAfiNO ATTRIBUTA. 124
ijone njjindaji, coelestis yitse prpfectibus iniiovemur. ^\ yivimus, et pro singulis quibusque subsidifs luam
Per, etc jmunificentiampraedicare; ne collatis, etc. a .
Yere dignum, Ut qui te auctore sunius conditi, te Prsesta, Dpniin.e,quaesumus^, ut temporalibus, etc.e
reparatpre sa|yeniur, et qui faciles a tua rectiludine Succurre, Dpmine, quaesunius, pppulo suppli-
'
discrepamtts, ad pani tua mispratipnc reyqcemur; nec canti, etc f
felinquaniur qostris excessibiis, sed tuoe subdamur XII, Item aliq, .—Omnippiens gt misericors Deus,
clementpf et incessabiliter vplunlati. Ppr, etc. prppitiaiioiiis Ip* dbpa multipjica, plicunctis bostibus
Perfice,, Poraine., quaesumus, benigniis in nobjs, Cflelestivirtutp cprapressis, augmentura nobis tribue
Jttfluae, sacris rnysteriis prcfitemur, piis ac.lionibus religipnis ej.papis. Per, efc,
exsequamur. Per, etc. Virtutum coelestiumDeus, promissipnis iusemunus
Plebem fiiam, pomine, qusesumus, interius exte- exsequere, ut .evangelicseyferitaii rebeHaiitium cprda
riusque reslapra,utquam porpprejs npn yis delecla- subdantur. Per, etc.
Ijonibus impediri, spiritali faci^s.yigere proppsijp, Mungrib.usnpslris, qusesunius, Domine, gratiam
ef sic rebus foyeas transiluris, ut trib.jiaspotius jnbse- tuae placatipnis intprserg, ut et cpllala 123 n°bTsre-
rpre per-petuis. Per, gic media tuearis, et cpnfprpiida perficias, Per, elc.
X. llem alia. — Omiiipeteus SeropifernePeus, qui B '. Ypre digoiimr SuppHcaiites iu s te nos placafus
nps ab hpslibus defendis imnieritps, praesta, qpae- dpvptp facias cprde sectari: quia sicut tptius adyer-
sunius, ut e\ niprum npbis ailsit et fid^i rectitudq, silatis est paqsa tni.s ncnpbedire p.ra^ceplis,iia praj-
122,(Iua pietatis tuaemereamur auginenta. Per, etc. cipue prcspcritatis e.ffectusest, bpnorura pinnium
Qliajsuirius, Dpmine Deus npster, ut prqpilialionis sequi convenieiiler auctorem. Per, plc.
tuae nQbis cpllata securiias non nps effipiat negjigen- ¥ Tpa nos, quaesuiuqs, Pomine, sancta purificent,
teg, s.ed pptjus ad Ctillumnpniinis tuj reddal aeceptos. et pperationes suae perficiant IIOSpacatos, Per, etc.
Per, ete. 1 Mpveat pietatem luam, quD3sumus,Ppniine,sub-
a Sacris, Domine, mysteriis expjati, etyeniain con- j'ectae tibi plebis affeetns, el misericerdiam tuam
sequaiiiiir et gra.tiaro,Per, efc suppjicatip fidelis obfineat,ut qupd meriiis npii prae-
Yere dignum. Clementiain luam lotp corde pescen- ,sumit, ipdiilgentiae fu^ largitatp percipiat. Per, elc.
tes, ut qui nes a cprpprajilius lue.ris adyersjs, ab XIII. I(em aliq. -— i Pepcala nqgtra, Domine,'pro-
hestibus quoque mentis expedias, efquos exteriore pitiatus absolve, et quidquid pro peecatis lperemur,
tribuis tranquillitatfe gaudere, interius facias esse miserafps ayerte, Ppr, etc
papifjcqs, Per, etc. k.Concede, qusesumus, pmnipotens Peus, ut yiarn
J>Repleii, penrine, muneribus sacris, da, guajsir- C tuan) devota mente cnrrpnfe^, surrjpientium deliplo-
mus, i!!;.in gratiarum semper actipne m^ijejinmj. rum laqueps eysdamus, Per, etc,
Pef, etc Ptirificei nps, pprainp, coelestis exsepufio sacra-
Gubprna, Dpmine, quapsumus, tuarn placatns Ec- menti, et ad tuain magnificenliam capiendam jliyi-
ciesiain, ut pplenti mpderatione fljriecta, et incre- nis effecfibus semper instauret. Per, elc
menta libertatis acpipiat, et in religipnis integritale Vere dignum. Ut qui te auctore subsistimns, te
persistat. Per, ete. dispensante dirigamur. Non nostris sensibus relin-
XI, Iiem qliq,-7? M le cprda ribstra, Paler aeterne,
quamur, sed ad tuae reducli semper tramitem veri-
cpnyerte, qtiia nullis necessariis indigebunt, quos tuo
culiiii praestiteris esse subjectps. Per, etc, tafis, hoecstudeamus exercere quae praecipis,ut pos-
c Ut cunclis nos, Domine, foveas adjumentis, tuis siinus dpna pprcipere quae prpmittis. Per, elc.
apla propilius disciplinis. Per, ete. i Sumpti sacriflpil, ppmipe, perpetua nos (uilio
Sacrificium deferimus de perceptione liiorum, Do- npn rplinquat, pt npxia semper a npbjs cuiifita de-
mine, praestitorum, ut percipienda securius uberius- pellat. Per, eic
que sumamus. Ppr, etc Adestp, Dpmine, fideHbus tuis, ci tua sancla ceje-
Yere dignum. Simulque pro munere generali quo D branlibus auge devotionis effeetum, ut et libi sem-

S Haecoratio habetur in inss. Gregpr. ac in Missali Facilius emendavimus le, retentb seclari, cum probe
RomVier. 5 posi DbniinicamIII Quadragesirriae. fespondeat snbjecto verbo seqtii,
b Est in Gregor. Sacramentario Menardi, ac in Mis- h Affinis estin Missali Rom.in sabliato post Domi-
salj Rqm- difi pprninipa pp.stAscensipnem Po.iujnj. nicam IV Quadriigesimae.In codd. vero Gregpr. eo-
"*cilipc et sequpris pratio stipra haberitur in 3\Ii'ssa dem die etidem est,'exceptayoce pacatos, pro qua
XIII, § 17, prb jejunii) ipensis dfecimi.Ilinc autem iri babent placilos. Est etiam in Gelas: lib. i, n. 54,
sequenii seciirms eriiendavinius prp $ecuri, quod hoc 1 Esl in mss. Gregbr. inier oraiiones pro peccatis.
lopp mendose codex prsefert. i Iri cpdd, Greg. Mufatorii habelur inter oratipnes
4 Sequitur ut iri praefatipne Missaelaudatae. rnatutinaies yel yesperiinales; aptjd Menardum vero
e Gonsimilera habes.ibidpm. iiiier quptidianas.
f Sirnilis est in eadeiii Mlssa XIII, ita ut, si pri- "'fc Hanc uter-que cpdex Muratprii refert inter ora-
lnain; orftti.o.nemfexcipias, rpliquacttifi eadein Missa tienes qttolidiaiias,
jcoiiveniant. 1 !n Gregpr- mss. et in Missali Rpmanp liabetur
e Cpdpx lib.i, qupd cum nqji cpngruerfit verbb se- fer. i) pbst Dorninicam'Passionis.
cimi, Muratorius mutavit lioc verbum in famulari.
iU LIBER SACRAMENTQRUMle.qL.lSIJl RQMAN^. 126
per exhibeant debitam servitutem, et ad remedia A famqiari, salniem npfiis trib.ue nienlis et cprppris.
jugiter seterna. prpfipiant, Per, etc, Per, elc.
XIV. llem alia.—Respice nos, rerum pmniuin PBJIS c Misericordiaetuae remediis, quaesumus, Ppmine,
creatpr et rectpr, et ut tuae prbpitiatipnis sentiamus fragilitas npstra subsistat, ut quae sui condiiione de-
effeeium, tolo nos tribue tibi cprde servire. Per, elc fecit, tua vegetalione reparetur. Per, etc.
Ad tua, Domine, beneficia fiducialiter 124 ihi- Qua3sumus, Domine Deus,noster, ut interius nobis
petranda, quaesuinus ut exercere quae tibi sunt pla- exteriusque conlerant liaecmysieria sanitatem, quae
clfa, et velle nobis largiaris et posse. Per, efc. tamulis luis in utroque voluisti praebere subsidinm.
Deus, auctor sincerae devotiohis et pacis, da, quae- Per, etc
sumus, utet majesiatem luam convenienter hoc mur a Vere dignum. Quifamulos tuos ideo corporaliter
nere veneremur, et sacri participatioue mysterii fi- verberas, ut mente proficiant, potefiter osiendens
deliler sensibus uniamur. Per, etc. quam sit pietaiis tuae praeclara salvalio.dttm prsestas
Vere dignum. Qui ideo nos imaginem luam beni- ut operetur nobis eliam iiiflrinitas ipsa mfedicinam.
gnus existere voluisti, ut lenorem sumniSe juslilire Per, etc.
paritgf et pietatis imitemur, quod brevi compeiidio Deus, qui diligendo casligas, et castigando nos re-
poterimus implere, si per tuam nobis graliam con- B foves. prsesta ut de utroque tibi gralias semper re-
eedalur ut et le nostrum nitamur amare factoreni, et fefre valeamus. Per, etc
npsmeiipsos veraciter Hbereque diligerequosfecisli. 8 Tuere, Domine, populum luum, et ab omnibus
Per, etc peceatis clementef emunda,quia nulla ei nocebitad-
a Spirituni nobis, Domine, tuse cbaritatis infutidfe, versilas, si huila dominettir iniqtiitas, Per, elc
ut quos uiio coelesti pane satiasti, una facias pietate XVII. Ilem aliu.— Eripe nbs, Domine.quaesumus,
concordes. Per, etc ab bis quae divin.Eestint contraria Voluntati. El quia
Gonfirma, Domine, quaesumus, tuorum corda fi- tui operis est onine quod vivimus, prsesta ut lui fa-
liorum, et graiise tuae virtute corrobofa, ut et in tua muli tibi placere possimus. Per, etc
sint supplicatione devoli, et mutiia dilfectione siu- Quaesumus, Domine, ne nos tales patiaris existere
ceri. Per, etc qtiibus roerito domifitentur adversa. Scd litijtismodi
XV. Iteiii alia. — Quaesumus, omnipotens Deus, potius effici tribuas, qui beneficiis ttiis fion perpetuo
nfeniuliiiudinem nostrae pravitatis attendas, sfeda judicemur indigni. Per, etc
peccatis abstrahe fragiles, et ad ea quae recla surit, Oblati sacrifieii, Dominfe;qtisesumus, pfaestet ef-
tuofum dirigfevoluntates. Per, etfe. ., fectus, ut eidem cbnvefiiefiter aptemur. Per, etc.
. Non relribuas nobis, quaesumus, Doniine, quse ^ Vere dignum. Majestatem tuam devctis mfentibus
malis operibus promeremur, sed quos jure corripis a implorantesjtitsicut exte habetous esse quodsuriius,
vferitate digfessos,protege lua misefationecorffectos. sic per gratiam tuam et bene velle suniamus, et bo-
Pef, etc. num posse quod vPltimtts. Per, etc.
Prosint nobis.Domine, frequentata mysteria, quae Da, quaesutnUs,omriipotetis Deus, utmysteriorum
nos a etipiditatibtis terfenis expediant, et instituanf viftute sanctoftim vita tioSlra firmetur. Pef, etc
amare coelestia. Per, etc. Plebs tua, Domine, sacramenlis purificata Coelesti-
Yefe dignuro. Ut divinam jugiler gratiam stibse- bus, quod surait intelligat, quodgustu delibat mori-
queiites, jusfitiam tuam, quam delictis nostfis incfes- bus apprehendat, quod 126 Justis oratibnibus ex-
sanief ofiendimus, actu meliore placemus. Et qtiibus petit tua miseratione percipiat. Per, etc
merita debetur peenaperversis, ihdulgenlia tribuatuf XVIII. Item alia. — Magnificarous, Dbmine, cle-
ab iniquitate cessahtibus. Per, elc. mentiam tuam, qui et veniam peccatoribtts, et mise-
Ab oiiini errore nos, Domine, quaesumus, expient ris praestas auxilium. Per, etc.
sacramenla queesumpsimus, el dulcedinem raenlibus Nomini tuo, quaestimus, Deus aeterrie, da glo-
nosiris luae suayitatis infiindant. Per, elc. riam, cum et imriieritis bfenefacere fton omittis.
b Pa populp tup, Dpmine, quaesumus, spiritum D Per, etc
veritatis et papis, ut et te tpta nieiitp cognoscant, pt Vere dignum. Referentes gratias et precantes ut
qu$ tibi sunt pjacita toto corde sectantes, bonorum tibi nos placitos esse perficiens, quibus succurris in-
tuorum semper munere potianlur. Per, etc dignis, propilieris acceptis. Per, etc. f
125 XVI. Ilem alia. — Protector in te speran- Quanto te, Doroine, praedicare sufficimns, qui
titim Deus, praesla, quaesumus, ut majeslatem luairi pariter immeritis tribuis de mcerore laetitiam. Per, etc
sine cessatipne laudemus, et ut tibi possimus jugiter Pa, quaesumus, Domine, populum tuum adteloto
* flsec oralip est jn cpdd, Gregorianis et in Missali mensis septimi.
iej'unio
a Notatio marginalis in codice: Pqst ihfirmitqlem.
Rpm, fer. 6 anfe primam PpniioiCam Qnadragesimae.
Rursum iu eodemMissali et in iisdem cpdd. ipsodie e Habeturfer. 6 ante pomiriicam primam Quadra-
Paschatis, ubi idcirco mutatse suut vpces uno cwlesti gesimse
"f turo in codd.. Qfeg., tura in Missali Rbroano.
pane m has sacrqmentis,pqschalibus.
b invenitur in mss, Greg. Cpdex meridose, gu\ perire rhefiiis. Blahchinii
Muratorii inler orationes emendationem bratibiiis subsequefitis tsxtus appro
quotidianas. bat.
« Est in codd. Greg. ac iu Missali Rom. fer. 4 in
m OPERA S, LEONl MAGNOATTRIBUTA. m
corde converti: quia quos aefendis etiam delinquen- A j Hujus nobis, Doiuine', quaesumus, sacrificii placa-
tes, majori pielate tueris sincera tibi mente devotos. tione succurre, cujus remediis dignaris absolvere
^er, etc. peccatores. Per, eic
XIX. Item alia. — Praesla, qusesumus, omnipbtens Yere dignum. Quia, dum beneficia tua largiris in-
Deus, ut inter innumeros vitae prassentis errores.tuo dignis, magna pietate nos admones, multo poiiora
semper inodferaminedirigamur. Per, ete. dona sumpturos si praeceptionum tuarum et erudi-
Fac nos, qtiaesurous,Domine, quaesunt recta sec- tionibus proflciamus etfactis. Per, elc
lari, integritatem conscienliae diiigere semper et fa- Majestatem tuam, Domine, supplices deprecaniur
mae. Per, etc. utnos et ceelestibus expiare mysteriis, et perpeluis
Sacrificii lui, Domine, tt salutaris effectibus et non desinas fovere praesidiis. Per, elc.
nos expiari, et tua nos conlidiiuus remedia prome- Tuere propitius,; Domine, quaesumus, familiam
reri. Per, etc tuain, et quam benigna defensiorie non deseris, pro-
Vere dignum. Qui cuiii summa sis Ratio, nosque pensius tibi redde subjectam, ut gratiam tuam, quam.
ralionales effeceris, certum est tantum nos a tua par- sumit indebita, copiosius devoia percipiat. Per, etc
ticipatione discedere, quantum ab aequitatis tramite XXII. Item alia. — Deus, qui justitiam diligis et
deviamus, et lantum in lua similitudine h perma- B ', injusla condemnas, da nobis, quaesumus, et amara
nere, quantum non divellimur ab ordme veritatis. quae recla sunt, et perversa vitare. Per, etc
Per, etc.' , , • . Yeritatis auctorel misericordiae, Deus, 128qui
Sancta tua nos, Domine, quaesumus, et vivificando nos et sollicitudine non pigros esse, et neniinem lae-
renovent, etrenovando vivificent. Per, etc dere voluisti, praesta , quaesumus, ut uulli noxia cu-
c Fideles tuos; Domine, benedictio desiderata con- piamus inferre, et vexare molienliura caveamus in-
firmet, quseeos et a lua voluntate numquam faciat cursus. Per, etc.
discrepare, et tuis semper indulgeal beneficiis gra- Ab occultis noslris lua nos, Domine, sancta puri-
tulari. Per, etc ficent, et ab exlernis erroribus perpetua virlute de-
XX. Item alia. — d Praesta, Domine, qusesumus, fendant. Per, etc.
ut irienlium reprobarum non curemus obloquia, sed Vere dignum. Misericordiam tuam, Domine, de-
eadera pravitate calcata quse domui luae 127 con* precantes, ut nbs divinis rebus tribuas sludere ve-
veniunt ratipnabililer exsequamur. Per, etc raciler, nec sub specie religionis sacros impugnare
Quaesumus, virtutum cotleslium Deus, ul despectis patiaris effeclus. Quoniam sibi modis omnibus ini-
falsitatibus impiorum, conscientiae famaeque nosirae raici sunt qui luae voluntati nituntur esse coiitrarii,
'
pf ofutura seclemur. Per, eic P propriae e potius salutis operantes excidium, quam
Da, qusesumus, omnipotens Deus, ul hujus obla- tuis dispositionibus adversa mente nocituri. Per, etc
tionis effectus et tibi non placiia refutare, et praesiet Muneris divini perceptio, qusesumus, Domine,
nobis amare quae recta sunt. Per, etc. semper a nobis et peccata nostra submoveat, et ex-
Vere dignum. Ut nos ab operariis iniquitatis di- terna depellat. Per, ete
gnanter expedias, et nec proprio reos fieri patiaris Populum tuum, Domine, qusesumus, posside coe-
excessu, nec alienis impietatibus praebere consen- lestibus insiiiuiis, ut omnia vitando quae mala sunt,
sum. Sed mores nostros et moderatione componas, el bona cnncta sectando, non indignaiionem tuam,
tit tam in riobis qiiani in aliis quae sunt justa serve- sed jugiier misericordiam consequatur. Per, etc
mus. Per, eic. XXIII. Item alia. — Concede, omuipotens Deus,
Ab occullis nostris munda nos, Domine, et ab alie- utet gaudiorum plenitudinem consequamur, et ma-
nis pravitatibus benignus absolve, ut tua sancta pma
jestati tnse propensius simus devoti. Pfer, etc
mente sumamus. Per, etc f Offerimus, Dbmine, laudeset munera, pro con-
Faniiliam tuain, Domine, propitiata majestate cir-
cessis beneficiis exhibentes gratias, et pro conceden-
cumspice, ut nec suis infecta sit viiiis, nec exlernis .D dis
obligata peccaiis, sed ab ulrisque libera libi semper suppliciter deprecantes. Per, etc.
el purgata deserviat. Per, etc Vere digmirii. Qui facis mirabilia magna solus, et
XXI. Item alia. — Da, qusesumus, omnipolens non laiitum pro peccatis noslris non retribuis quse
Deus, ut toto tibi corde faraulemur, quia nulla nobis meremur, sed insuper etlam consolationis luaedona
praevalebithostilitas, si in te, Domine, veraclter con- praestas inimeritis; magis nos ad cultum iipininis lui
fidaiuus. Per, etc. pio largiens munere provocari, quam debita castiga-
» Mendose pariter in cod., servimus effeclibus. Mu- ris, et ex eo Muratorius hanc leplionem liberius sub-
ralorii emendationem suscepimus. , stituerunt : Qui proprim salulis operantes excidium,
b Cod.,; permaheamus, male. tnis dispositionibus adversa mente nituntur. At emen-
c Legitur sabbafo post priraam Dominicara Qua- datio quain idem Blanchinius seeundis curis noiavit,
dragesimae
d
in Romaiio Missali. quaeque unius adverbii polius additione lextum sanat,
: Priraa pars hujns orationis est in Gelasio lib. m, prbbabilior visa esi.
i), 07, etincod. Gregor. Muratorii et Pamelii inter f Hanc exbibent codd. Gregor. etMissale Rom. iu
preees contra obloquenles. bralionibus cominuijibus dd repellenddslempestates
c Cum iu ms. desit poliii*, Blanchinius primis cu-
H9 LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE ROMAN^E. 150
tione cohipelli, et dementer indulgens ut servilis. A guinibus, neque ex voluntate carnis, sed de tuospi-
metus in affeelum transeat filiorum. Per, etc riiu genitis indidisti: eliam lioc donum in quasdam
, Toto tibi, Domine, corde substrati, bonitatem menles de largiiatis tuae fonte defluxit, utcum hono-
!tuam supplices exoramus ut nos et teroporalibus rem nuptiarum nulla interdicta minuissent, ac super
prsesidiis fovere non desinas, el acternis instruere sanclum conjugium initialis benedictio permaneret,
non omittas. Per, etc existerent tamen sublimiores animse, quae in viriac
Laetetur, Domine, qusesumus, populus tuus, tua mulieris copula fastidirent connubium, concupisce-
dextera sublevatus, et a tribulalione respirans, con- rent sacramentum, nec imitarentur quod nuptiis agi
linuis protegalur auxiliis, et religiosa conversalione tur, sfed diligerent quodnupliis praenotatur. Agnovit
proficiens, et praesentibus bonis gaudeat et futuris. auctorem suum beata virginitas, ct aemula inlegri-
Per, etc tatis angelicae, iilius thalamo, illius 130 cubiculo se
* Precamur, oronipotens Dens, omiies propitiatus devovit, qui sic perpetuae virginitatis est sponsus,
a nobis remove pravilates, et cunctas benignus de- quemadmodum perpeluse virginitatis est filius. Im-
pelle nequilias. Per, etc plorantibus ergo auxilium tuum, Domine, et cotifir-
XXX. mari se benedictionis tuaeconsecratione cupicntibus,
129 Ad virgines sacras. B da prolectionis tuaemunimen et regimen , ne .liostis
b Respice, Domine, propitius super has famulas antiquus, qui excellentiora studia subtilioribus infe-

luas, ut virgiuitatis sanctae propositum, quod te slat insidiis, ad obscurandam perfeciaescientise pal-
inspirante suscipiunt, le gubernante cuslodiant. mam, per aliquam serpat menlis incuriara, et rapiat
Per, etc. de proposito virginura, quod etiam raoribus decet
Deus, castorum corporum benignus habitator, et inesse nuptarum. c Sit in eis, Domine, per donum
incorruptarum Deus amalor animarum; Deus , qui Spiritus lui, prudens modeslia, sapiens benignitas,
humanamsubstanliara in primis horoinibusdiabolica gravis lenitas, casta libertas. In charitate ferveant,
fraude viiiatam, ita in Verbo tuo, per quod omnia etnihil extra te diligant; laudabiliter vivant, lauda-
facta sunt, reparas, ut eam non solUmad primae ori- rique non appetant. Te in sanctitale corporis, te in
ginis innocentiam revoces, sed etiam ad experien- animi sui puritaie glorificent. Ahiore te timeant,
tiam quorumdam bonorum, quae iii novo saeculo aniore tibi serviant. Tu eis lionor sis, tu gaudium, lu
sunt babenda, perducas, et obstrictos adhuc condi- volunias. Tu in moerore solatium, tu in ambiguitale
tione mortalium, jam ad simililudiiiem provehas an- consilium, tu in injuria defensio , in tribulatione pa-
gelorum : respice, Domine, super has famulas tuas, tientia, in paupertate abundantia, in jejunio cibus, in
quse in manu tua continenlise suaepropositum collo- iC infirroitate medicina. In te habeant omnia, quem ele-
cantes, ei devotionera suam offerunt, a quo ipsa vota gere super omnia. Per, etc
sumpserunl. Quando enim aniinus mortali carne cir- XXXI
cumdatus, legem naturas, libertalem licentiae, vim Incipit velatio nuptialis.
coiisueiudinis, et stimulos aetatis evinceret, nisi tu Exaudi nos, oiniiipotens et misericors Deus, ut
hanc flammam clementer accenderes, lu hanc cupi- quod noslro ministratur offlcio, tua benedictione po-
ditalem benignus aleres, tu fortitudinem iuinistrares? tius impleatur. Per, etc
Effusa namque in omnes gentes gratia tua, ex omni Suscipe, Domine, qusesumus, pfo sacra legecon-
natione quaeest sub ccelo, in stellarum innumerabi- jugii munus oblaturo, et cujus creator es operis, esto
lein numerum novi Testamenti haeredibus adoptalis, dispositor. Per, etc
inter caeteras virtutes quas filiis tuis, non ex san- Hane igitur oblationerofamulse luae (illius), quam

HCodexin marg., In jejunio. mentaria videlur fuisse (raducta, ex nostro codice


, b Hsecet sequens oratio leguntur in Gelas. lib. i, detegiraus. Velatio auteni nuptiaiis appellainr hsec
n. 103, in codd. Greg., in benedictionevirginis ab Missa, eo quod in benedicendis sponsis velatnen
tpiscopo dicenda; in Ordine Romano apud Hiltor- iisdem imponeretur. Hujus riius meniionem facit
jiium, et in Pontificali Rom. Leonis eloquentiam et S. Ambrosius in epist. 19 sd Vigilium n. 17, scri-
sentenfias praeferunt. bens : conjugiumvelamine sacerdoiali el bene-
c His formulis usque ad finem proponitur consecra-JDdictioneIpsum
sanclificarioportet. Eumdem vero rilurn apud
tio virginum in codd. Greg. Muratorii. Caeierumnon Romanam quoque Ecclesiam viguisse testalur Siri-
paucse varianfes in his praeferunlur. cius epist. 7 editionis P. Cousianlii u. 3 : Nos sane
d In Gelas. Sacrameutario lib. m, n. 52, ubi haec nuptiarum vola non aspernantes accipimus, quibus ve-
tola Missa legitur, excepta oratione Suscipe, et in lamine intersumus. Huc referri etiam videntur illa
codd. Remensi Menardi, ac Gellonensi apud Martene Nicolai I, ad consnlia Bulgarorum c 3 : Amboad
de anliq. Eccl. Ritibus, lib. i, cap. 9, a. 5, inscribi- nuplialia (mdera perducunlur, et primum quidem in
lur : lncipil aclio nuptialis. Verum actio non oratio- Ecclesia Dominicum oblalionibus, quas offerre debent
nes, sed Canon Missaeappellatus fuit, ut plura videre Deo per sacerdolis manum, slatuunlur, sicque demum
licet apud Ducangium v. Actio, qui idcirco notavit benedictionemel velamen cmleste suscipiunt. Hunc ri-
Menardum, cuiu n. 1134 aclionemnuptialem esse do- tum tangunt eliam S. Isidorus Ilispalensis lib. u de
cuit Missarurasolemnia, in quibus nuptiae benedicun- Officiis,c. 19, et Gratianus caus. 50, q. 5, c 7. Qua-
tur. Id autem Menardns ex boe sui codicis titulo tuor orationes sequentes exstant etiam in Missali
docuit, qno actio nuptialis vocatur Missa in nuptiis Rom. ad Missam pro sponsoel tponsa; ex quinla vero
benediceudiscelebrata. Sed errorem in lianc inscri- aliquae tantum sententiae excerptae fuerunt.
ptioneiu irrepsisse, quaeex Gelasiano in alia Sacra-
. 451 OPERA S. LEOfti MAGNOATfRIBUTA; ift
tibi offefirouspfbfaniuia uia (illdj, qu&suhius, Pb-, \. fUrii feqiiieih f aiqiie ad cbaiestia rfegriaperveriiat.
riiirie, placaius aspiCias. Pfd qua itiajestatfemtiiam Per, etc.
siippiices exbfaifiiis ut siCiit earri ad aHaTeihhupliis xMn.
ribrigrtteritehTperVeriiffeifibuisti, slcebrisoftib iriari- 132 MENSE bCTQBRi.
tali tfio muhefe cbpulatam, desidefaia sbbble gaii- De sicciidieiempqfis.
defe perlicias, atqiie ad dptatam sefifemcuiti suo sDeus, in quo vivimus, movferauret sumus, plu-
cbrijuge pf bVehasLebightts aririofuih. Pfef, etb. Viaih hbiiis ifibue cbhgfuehtem, ut praeseiifibussub-
QUaesuitius,bmhipbtfehsDetis, ihsiitUia J|j§l pfb- sldiis sufiiciehtef adj'uti, sempiiefna fiduciaiiusap-
viafehtisetuae pib favpfe comitarfe; ei qtios ifegitima petamus. Pef, etC.
societalfecohftectis,iohgayvapace custbdi. Pef, etc. Dbiiiutriiuatii, Dbiriine,qUsesuirius,prbpitiaius iti-
Adfestb,Dbinine, sUppiicaiibtiibushoslfis, ct iiisti- habita, et subdilorum tibi fideliura corda purifica, ut
ttttis tuis, qUibtispfbpagallbnfemhuhiani geheris of- behe piacitis Ihliaerendo, cuncia quse bcna suni me-
diriasti, benignus assiste; Ut qubd, te auctbffejtthgi- ffeantuf acciperfe.Pfer, etb.
tur, te auxiiiante sefvetur. Pef, feic. bExaudi nos, Dofnine Deus hosier, et Ecclesiam
Pater, muridi conditor, nasceniium gfenitor,nirilti- tuam inter mundi turbines flucluantem , cleinenti
pHcaridaeoriginjs instiiuior, qui Adae Cbhiitemluls '.B gubernatione moderare, ut irauquilib cureu portum
manibus addidisti, Cujus ex ossibus ossa crescentia perpetuse securifatis inyfeniat.Per, eic
1 RespiCe, quaesumus, Pomine, nostram propitius
parem fofmam admifabiii diversitate signarent, binc
ad tolius muitiludinis iiierementum, Coiijugaiisiliori serviiuterii, u't quod bfferimtis sit libi munus acce-
jussa consortia, quo loium inter se saeculumcolli- ptum, sit nostrse fragilitati subsidium. Per, etc
garent, iiumani generis foedera nexuerunl. Sic enim Vere dignum. Ad cuj'us immensam periinet glo-
tibi piacilum riecessario, ut quia lohge esset ihflr- riairi ut non suium morlaiibus tua Deiiate succurre-
mius, quod liomini simiie, quam qttod iibi Peo fece- ris, sed de ipsa etiara moflalitale nosira nobis reme-
ras, additus fofiibri sfexus infifmiof, uiuiirieliiceret diuro prpvideris, et perditos, unde (Ai. quo) perie-
ex dttobus, et pari pigfiofe sbbbies mixta manafet; rant, inde saivaris. Per, etc
dum per ordinem flueret digesla pbsiefitas,. ac pi-io- i Qttaesuuius,omnipotens Deus, ut inter ejus mem-
res " venihra sfequerentuf, nefe iiliUm sibi fiflemIri iira numeremur, cujtis corpori communicamus et
tairi bfevl tefminb, quanivis essel caduca pbsieriias. sanguini. Per, etc
Ad haec igitur b yeniurse liujus famulae tttse, Pater, ^ Familiam tuam, Pemine, dextera tua perpetuo
rudimenla sanctiiica, ut bono et pfospero sociata . circumdet auxilio, et ab omni prayitate defensam
consortib, legis.aeternaejura cusiodiat. Memiiieriique'- donis. coalestibus prosequatur et ad bonorum prae-
se, Domine , non tanlum ad licentiam conjugaieni, miagratiae suae largitale perducat. Per3 elc.
sed ad observantiani c Pei, sanciorumque pignorum II. llein a'ia.--Omnipoteiis sempiterne Deus, sen
custpdiaedelegafam.Fideiis et casfanubai inChristo, sibus nostris .propitialus iiiteiide, ut a lerrenis dele-
"imitairixque saniet.arumperirianeat leminarum. Sit ctationibus abstiiientes, prppensius ccelesliamedite-
aihabiiis, ut Racliei, viro; sapiens, ut Rebecca; lon- ifiur. Per, etc
gaeva et fidelis, ut Sara. Nihii exliac^ subcisivus . Praesta/Domine, qusesumus, ut per baeCjquse iiis
ilie aiictof praevaficaiionisusiirpet, nixa fidei man- oblalionibus sunt sigenda, salvemur. Per, elc
datisque permanfeat. Muriiat irifiririitatem suam fo- Yere dignunii Cleineiiliam luam profusis 133 Prc"
bore disciplinae. Un? thoro juncfa ° contactus vilae cibus imploranles, ut condiliotiis buraanae.respicien*
iiiiciids fugiat. Sil Verecundia gravls, pudore ve- facuilaiem",quibus tanta rera.edia providisti, tribuas,
nerabilis, doctrinis coelesiibus erudita. Sit fecunda ut eorura per luara graliam sint capaces. Per, etc.
Iri sobolfe; sit probaia fet itihoCens; et ad beato- Mentes noslras et corpofa, Pohiine ^ qusesuuius_,

* Mferi.dosissiniaest hacc ofaiio in ohihibUsmss. D omissa est tarittini vbx vitw. Hine probare non pos-
SaCfainehiariis. LCgfehduih vidfeiufveniuri. Mbx pfo- sumus emendaiionem a Blancliinio pfimis curis
ponereht babeht caetericodd. pfb pbsiefitds. iridicatam e't a Muratorio lexiui insertam, contactus
b In aiiis bbdd. laUdaliSlCgitur : Datm sitit (Leg. vilel illicitos. Sii, eiC. Idem Blancliiiiius cufis se-
iuiit) legis (Al; leges)iiisiiluta ventufa(k\. vehiutm). cnndis huiie locum corfeCtione noii iudigere profes-
Qiiapf&plerhujuS fdrhuim
< tum, etc Nuiii libfafib xibr stts fesi..
slfo iiliqUid libd JoCb exfcidfefit, ah ilbsifefioffeS ad f QUidariicpdices, usquead cmlestia.
btiiife obsciiruih loCurti alipua ratiorie fexplicaiiduiii e Est apud Gelas. iib. m, num, 44, in mss. Gre-
aHquid.adjfeCfefirit,ignbfamus. RianChiiiib btaceffet gbf. ac ih MissaliRoiri., ad pluviamposlulahdam.
expuhgefe praeppsitiofieiiidd et VPcemvehlufm,ila h Legitur iu codd. Gregor. Muratorii in serie ora-
te IegaiUf: Hmc iyilut hujtU fdmiilwliim, Patef, fu- liotium yespertiiiaiium vel matulinajium.
'dimenidsdHciifibd^ etC.. 1 Ih Missaii Rom. est Dominica XI post Penleco^
« LCgendUm fexaliis sacfariiferiiafiis,jfiiet. Mbx stfen: in Gfegor.cpddi
apud Muraiorium Doiii; XII;
pfb delegatamaliiiCpdd.IiabfeiitUiiigatdriijIbfifebbli- apUa MehardumXill.
iniisdefncodd.ac inMissaiiiegitursabbaloposf
'* Dub CPdd,, suitfo/us. Geias., suscipliiius. Peifi .1
'ijdlaih.
Dbmiriicaroill Quadragesimse.
fiexa pro niifaih cseiefis mss. .k Mabetur Snmss. Gregor. apud Muraiorium iuter
..••.-
•Sic noster et cseteri codice». la Missali Roin. ora'tiones qubtidtanas, et rursum inler paschales.
133 LIBER SACRAMENTORUMECCLfeSLfi ROMANil. isi
operalio ttiae viftiitls irifUrtaat, ut quPd pSriiei- -A Y. ii'ei\i a/ia. — Ohihiptiterissempitefne Dfeus, Ifi
palione sumpsimus, plena redemptiohc Capiamus. pfotectibne fidbiium pbpUibfurii ahiidua bfacliii lui
Per, etc. opfefafe ihiracdia, ut hbstibUs hbslfis tiia virtute
Proficiat, quiesuhius, Demiiie, lidfeiispfepuitistuije cbriipffessis, secuta iibl sfefviat Rbitt^hk deVbtib;
pietatis ibstihCiu, et salubri cbiripuriCtiPhedfevbtus, Pfef, etc
gratanler quae pnecipis exsequattif, tit qUaepfb- Suscipe, Doriiine, quaesuriius, libsiias, quas iibl
mittis acCipiat. Pfef, efc. pro salute fuae plebis bffferiirius, et sacraiiieritis cofe-
Ri. Itenialid. — * Indulgefitiafii hribis , DBihihe, lestibus seiviehtes, ab bhifii cuipa iibefbs esse.cbn-
tfibtie peccatofum, ut ihslituta pasclialia tibi placitis cedfe. Pef, fefc.
sensibus operemur. Per, etc. Veffedigfiuhi. Qui per ineffabiiein pbtehtiarii 'Vefbi
i>Mttnefibttsriostfis, Pomine, pfeCibtisque stisce- tui, sicui buniani generis es coniiitof, iia behigriis-
ptis, et CoelCstibusnos muhda mystefiis, fetciemeh- simus reformaibr. Per, efc.
tef exaudi. Per, eic. VI. ltem alia. — Deus, qui fefriedia saiUtishuina-
, Verfe digiium. Supplicifer exoranfes ut et securi- nae in praesenlis niysterii solefniiilaie posuisti, da
tatem nobis temporum tribuas, et religionis augmen- hdbis ut sicut lisec aposioiorum tuorum prsedicatione
lum, quo magnum pietatis tuse sacramentum et quie- 3 cogriovimus, iia eorum suffragiis consfequamur.
tis ceiebremus mentibus et devoiis. Per, etc Per, fetc
c Pivini muneris largitate satiati, qusesumus, Po- Munera, qusesumus, Domine, tuse plebis propitiaa
mine Deus noster, ut in hujus semper participatione lus assume,-ut quae fidei pietate h profiientur, sacrar
vivamus. Per, elc menlis cceieslibus appreiiendant. Per, etc
d Conserva, Domine, qusesumus, famiiiam tuam, Yere dignum. iri cujus resurrectione mirabiii mors
et benediclionum tuarum propitius ubertale puri- occidit redemplorum, et orta est vita credentium.
fica, ut et eruditionibus tuis multiplicelur et donis. Et ideo cum angelis, etc
Per, etc XXXIIL
S IV. Item alia. — Propitiare, Domine, in te confi-
dentibus populis, et e ad eustodiara Romani nominis Super defuncibSi
dexteram tuae protectioriis exlende, ut regnum ma- I. — Omnipotens sempiteriie Deus, qui conlulisli
jestati tuae deditum lua semper sit virtute defensum. fidelibus tuis remedia vitae post mortem, praesta,
Per, etc. qusesumus, propitius ac plaealus, ut anima farouli
Suscipe, Domine, qusesumus, hostias raentium fuo tui (illius) a peccaiis omnibus expiata, in luaere-
noraiiii devolaruin, qtiibus nos el a terrenis contagiis G demptionis sorte requiescat. Per, etc
sxpiari, et coelestibus contulisli propinquare consor- 1 Hostias tibi, Domine, humiii supplicafione defe->
tiis. Per, etc. rirnus, ut anima farauli tui (illins), per haec piaepla-
f Vere dighum. Cujtis ineffabili gfatia circa cationis Pfficia; pefpetuahi misfericdrdiam cofisequa-
hos hoc Singulare myslerium est, tit dudum pfef- tur. Per, elc.
dili alque prosirati, ad eam nunc gloriam redire- 135 x Hanc igifur oblationem (illius) famuli tui,
mus, qua per Jesum Christum Filiuni tuuifi, Doifii- qiiahi tibi offeft pro afiima famtili tui (Ulius), quse-
hum noslruni, geiius electuni, fegale saCerdbtititti, suirius, Dominfe, pfopitiatus acCipias, et misefaiid-
populus aequisilionis 134 et gens saneta vocare- num tuarum targitate concfedas,ut quidquid lerrena
muf. Per, etc; Conversationecontraxitj his sacrificiis emundetur, ac
e HoC riobis tuum, qusesiiriiUs, Domiiie, sacfa- mbrtis vinculis absblulis, tfaiisituui niereatuf M vi-
mentum sit abolitio peccaiorum, sit forliludo fragi- tara. Per, etc
lilatis humana?.,sil coiilra liiiiiidi pefieula firmameti- II. — k Omiiipcteiis et misericors DeuSj in cujus
ttitii. Haectios corattiuuio purget a criintiie, et Cosle- omnis humana cundilio poteslate cbnsistit, afiiiiiam
Slis gaudii tribuat esse consortes, Pers elc - famuii lui (illius), qusesumus; ab omnibus absolve

a Cod. in roafginfe: Pfope Pasclia. n. 3. Confer ibi annot. 26 (Cql. I07,.n..b).


b Miifalorii codd. et Missale Rom. hanc ofalip- D h Pluralis mimefus frfeqiientfefadliibettir, cum
nem exhibeht iii DoiiiiriicaSepluagesimse et alibi.
c Est in iisdem codd. et Missali iri Missa sabbati plebs nomen inultiludiiiis verbUrii difigit.Ilinc nbn
est necessaria einendatio slriguiaris hutiifefiprqfiteiur
pbst ppiriiuiCam PassiOnis. et dppreliendat. . . ... .. ,
d in mss. Greg. Mufaiofii iegitur ihier orationes i ExStat n. 100, fet ih riis.
; quofidiaiias. apud Gfeias.lib> iii, in MiSsa
Vat. Gregofiaiio apud Mufatofiurh plufifiio-
. e Itt supefiori Missa, et in alia paulo post subj'fe- rum defuneiorum,
cta u. 6, fesiorum pasclialiuni flt mentio. Fofteiiaec i IJsec leguntur etiam Ifi SaCfarh.Gelasii iib. iii,
et sequens intermediae-Missae,quibus coritra Roma- n. .104. Codicis leclipnem rfetiriuiftmSjut rie opUs sit
nos hosies divinum auxilium peiitur, iucuJirataeiuere deiefe voces (illtus) famuli iui, et scribefeoffbfimiis.
occasione Altilae, quem sub Pascha irruisse TriIta- Sojum codex habet mendose bffetei pfo.opft.
liam uon improbabilifer quidam exisiimant. i' Invenimr in cod. Gelas. lib. III, h. 98, fetiri iiis.
f Congruit cuiii praefatioiie Geiasii, Hb. i, n. 65, Vat. Gregoriano apud Muratorium iri Missa defiiti-
jn Dominica post Ascensioneiii. ctorum, qui desideraiam poenitenliam cbiisequi tibn
s Paucis initio mutatis eadem repelitur suprag 27, potuerunt.
155 OPEKA S. LEONl MAGNOATTRIBUTA I5C
peccalis, ut poenitentiaefructum, quem voluntas ejus ___ eam mortalibus nexibus expeditam lux aelerna pos-
optavit, prseyenfus morlalitate rion perdat. Per, etc sideat. Per, etc.
* Satisfaciat tibi, Domine, quaesumus, pro anima f Fidelium, Deus, animarum conditor et redcm-
famuli tui (iMitts),sacrificii pnesentis pblatio, et pec- plor, famujo tuo cunclorum remissionem tribiie pr.c-
catorum veniam quam qusesivit inveniat; b et quod catorum, ut quani semper oplavit indulgentiam con-
officio vocis implere non poiuit, desideratse poeni- sequatur. Per, etc
leniise cpmpensaiione percipiat. Per, etc. IV. — s Beati martyris tui Laurentii, Doroiiie ,
Hanc igitur oblationem, etc (ul supra). quaesumus, intercessione nos protege, el aniroam
IlL — Omnipbterts el misericof s Deus, apud quem famuli tui (illius) episcbpi sanctorum luorum junge
voluntas habetur humana pro factis, praesta, quaesu- consortiis. Per, etc
mus, ut animae famuli tui (illius) ad perfectum reme- - 137 k Oblaliones nostras, Domine, qnaesunius,
diurn consequendum poaniientiam desideranter vo- propitiatus intende, quas et ad honorem sancti rnar-
liiisse sufficiat. Per, etc. lyris tui Laiirentii nomTiiiluae majestalis offerimtis,
Animae famuli tui, quaesumus, Domine, per hsec et pro requie famuli tui (illius) episcopi suppliciler
sacfamenta redemptionis aelernaeremissionem 136 imroolamus. Per, etc
tribtte peccatorum, ut devotio poenitentiae, qtiem g Vere dignum. Qui nos sanctorum tuomm elcom-
"gessit ejus affecius, perpetuae salutis consfequatur memoratione refoves, el oratione defendis. Per, elc.
effectum. Per, etc Ilancigitur, etc, el in inimerum tibi placenlium
c Deus, a quo inspiratur humanis cordibus omne censeri facias sacerdolum. Per, etc
quod bonunt est, sicul animae famuli tui poeniten- V. — i Adjuva nos, Domine Deus nosler, beali
tiam velle donasti, sic indulgeniiam tribue riiisera- Laurentii martyris tui precibus exoratus, et animam
lus optatam. Per, etc famuli tui (iUius) episcojii in beatitudinis sempiier-
' d Deus, cui soli competit medicinam praestare
post nae luce constitue. Per, etc
mortem, praesta, qnaesumus, ut animafamuli lui (il- Memento, Domine, quaesumus, animse famuli tui
lius) terrenis exuta conlagiis, in lua redemptionis .(i(fiut) episcopi, el quem in corpore constilutum se-
parte numeretur. Per, etc. dis apostolicse gubernacula tenere voluisli, in ele-
His, quaesumus, Domine, sacrificiis, quibus pur- ctorum numero conslilue sacerdolum. Per, etc
gationem et viyenlibus tribuis et defunctis, animaro i Suscipe, Domine, quaesurous, hostias pro anima
famuli fui benignus absolve, ut resurrectionis diem famuli tui (illius) episcopi, ut cui pontificale donasii
'spfecerlae gratulationis exspeclet. Per, etc meritum, dones et praeinium. Per, elc.
• Praesta, Doinine, quaesurous, aniroae famuli tui fj Hanc igitur, etc, ut qui beaii Petri apostoli se-
misericordiam seropiternam (Al. immensam), ut dem_yicario esl secutus officio, tuae quoque graliae
*•

» Est apud Gelas. et in Vat. ms., de quibus anno- ul aiinot. 1 (Col. 193, n. a) in disserlalioneiii 1 Ques-
talione superiori. nelli, ad eumdem annum 440 ostendemus. Defuncto
b In cod. et exinde in ediiis perperam inseriiur aulem Xysto III episcopoquadraginta et amplius die-
Per,'et a capile incboat; Elquod officio,cum tamen bus Romana Ecclesia sitie antistile fuit, mirabili pace
praesens oratio continuet, ut ex Gelasiano et Vati- atque patientia adventum diaconi Leonis exspeclans,
cano codicibus liquet. Hic autem in marg. codicis inquit Prosper in Chronico ad an. 440. Duo bic ob-
additur : Hanc igilur, quae innuunt eamdem oratio- servanda : primum, nou dici quadraginla dies tan -
nem in antecedenli Missa descriptam hic quoque re- tum, sed quadraginla et amplius, quae verba tres vel
petendam, uti sane eadem repetitur in laudalis codd. qtiatuor circiler dies supra quadraginta significare
c Legilur in cod. Gelas. lib. m, n. 98; et in Vat. possunt; deiu hos dies intermedios referri non ad
Gregor. Muratorium n. 107. ordinationem Leonis, sed ad ejus adventum in Ur-
d Apudapud
Gelas. n. 100, et in Missali Ilorii., pro bem. Esto autem is ordinalus fuerit die 29 Septem-
bris die Dominico, ut mos erat, Romam tamen re-
e Apuddefitnclis.
pluribus
Gelas. ibidem. verti potuit dies aliquot ante, ita ut Dominica ordi-
* Concinit ctim oralione quam pro jiluribus defun- natioiiis causa exspectanda fuerit. His auiem prae-
ctis exhibeiit cod. Gelasii lib. ni, n. 95, nis. Vat. D missis, si ab adventu Leonis diebus aliquot ante
Gregor. apud Muratorium n. 110, et Missale Roma- Dominicam quse lum incidit in diem 29 Septembris,
num. ascendas per dies qttadraginta et amplius, commode
e In Gelasiaho Sacram. haee oratio et prima Mis- pervenies ad aliquam diem infra oclavam S. Lauren-
sae sequentis legunlur Iib. m, n. i>5; sed Laurentii lii, qua Xystum III obiisse ,cognosces. Et si quidem
noiiien ortiittitur, pro quo fprmula conimunis Ulius Xystus ordinalus fuit die 24 Julii an 452, die Domi-
substiluia est, qua significatur uno eodemque Missae nico, computalis annis octo et diebus 19 ejus ponii-
oflicio et Natale sanctorum, yel sancti alicujus cele- ficatui tributis a Prospero, invenies eum obiisse die
brasse veteres, et suffragium prsestitisse episcop.o 11 Augusii, secunda infra octavam S. Laufenlii.
qui eodem die obiisset. Ex nostro autem Sacramen- Forte aliquae ex his orationibus quae in anniversario
taripcolligitur obitum alicujus Romani poutificis in- mortis ejus usui fuere, Leonem ipsius successorem
cidissfeih dierii1 festum, vel infra oclavam S. Lau- habeiit aUclorem.
rentii. ld nulli alii Romano antistiti a saeculo quarlo h Est in Gelas.. lib. m, n. 97.
ad quhiturii convenire potest, uisi Xysto 111.Hunc 1 Ideiii ibidei» n. 95.
sane, qui juxta corpus S. Laurenlii sepultus in Pon- ) Invenilur apud eurodem Gelas. ibidem n. 93, C.t
tificali traditur, infra octavam bujus martyris e vi- in ms. Gregor. Menardi, ac in Missali Romauo in
vis excessisse probabilissimum nobis est. Leo enim Missa pro defttncto sacerdole.
ejus successor consecratus fuit die 29 Sept. aiini 440,
137 LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE ROMANJS. 138
largitate perpetuam dignitatis apostolicae percipiattA quenlaiur,nostr8ecrescitfragilitatisauxilium,Per,etc.
pdrtionem. Per, etc. W.llem atia. — s Hoslias tibi, Doiuine, pro mar-
* Praesta, quaesumusi Domine, ut anima famulili tyrum tuorum commemoratione deftrimtis, suppli-J,
tui (illius) episr.opl, quara in hoc sseculo coromoran- cantes ut indulgeniiam nobis pariter conferant el sa-
tera sacris muneribus decorasti, in coelesti sede glo- lutem. Per, etc
*riosa Vere digiium. Quoniam tu magnificaris in tuorum
semper exsultet. Per, etc
b Deus, qui inter apnstolicos sacerdotes famulumj laude sanctoriini. El quidquid ad eorum preliosam
tuum (iltum) fecisti vigere poiilificeiii, prsesta, quae- peninet passionein, tuae sunt opera miranda ppten-
sumus, ut eoriim perpeiua quoque sede potiatur. liae; qui hujus fiiei tribuis clementer ardorem ; qui
Per, elc. suggeris loleranliae 139 lirmilatem; qui largiris in
XXXIV. agone victoriam. Per, etc.
1 Sancti Silvestri. h Sanctorum tuorum nos , quaesumus, Ppmine ,
Deus, confilentium te portio defunctorum, preces5 semper fesia Iaelificent, et majestaii tuae perpetua
nostras, quas in famuli (ui Silveslri episcopi deposi- placatione cominendenl. Per, etc
tione defcrimus, propiiiaius 13g assuine; ut qui; » Prsesta, Domine, quaesumus, ut sicut pppulus
nomini luo ministerium fidele dependit, perpetuai B Cluisii uiiis martyruro luoruin temporali solemnitata
sanctorum tuorum socieiate laeielur. Per, etc . congaudet, iia perfruatur seterna, et qttod volis cele-
flanc igitur oblationem, quaisumus, Domine, pia-- brat, comprehendat effectu. Per, etc
cams inlende, quam in sancii Silvestri coufessorisi XXXVI.
et episcopi tui commemoraiione suppliciter immola- In nalali sanctm Cwciliw.
mus, ut et nobis proficiat faiijuspietaiis affectus, ett I. — Propiliationem fuam, Domine , quaesunius,
illuro beatiiudo seuipiterna glorificet. Per, etc. sentiaraus de celebrilale praesenti, ut oblationibus
Majestatem fiiaui, Domine, suppliciier exoramusi nostris, sancise (illius) i iiiierccssione suscepiis, et
Dt anima famuli lui d Simplicii episcopi ab omnibusi indulgeutiam nobis tribuas, et salutaria dona conce-
qusc huraanitus aitraxit exuta, in sanctorum cen- das. Per, elc :i- <
seaiur sorte pastorum. Per, etc. Yere dignura. In die fesiivitatis hodiernse, qua
XXXV. sancta Caeciliain tni nominis confessione martyr ef-
fecta est. Quae dum humanis devota miptiis, thala-
MENSE NOVEMBRI.
mos temporales contemneret, sponsum sibi, qui per-
In nalale sanctorum qualuor Coronatorum.
peluus esset, praesumpto prsemio caslitatis adliibuit,
1. — • Annua mariyrum tuorum, Domine, vola^ ! C et aeieruitatem vitae maluit, quam ut mundo procrea-
recurrimus, niajeslaiem tuam suppliciter deprecan- rel originero. In cujus gloriam etiam illud accessit,
tes ut ctiu) lemporalibus incremeutis prosperitatisi ut Valerianuin, cui fuerat matrimonii jure ropulanda,
aeternaecapiamus augmentum. Per, etc in perpetuum sibi socians mariyr casta consoilium,
Pro martyrum nataliiiis, Domine, tua niiiiieribus; secum duceret ad coronam. Per, etc
cumulamus altaria. Da, quaesumus, ut gaudia nobis Exsultamus pariter, et de pefcepto pane justitiae,
sancta succrescant, quibus proficial nosira; dev.olio- et de tuoriiii), Domine, festivitate sanctoruro; quia
nis affectus. Per, elc intervetilionibus tibi placenlium confidimus, nobis
' Vere dignum. Celebranles sanctorum natalilia ad perpetuara vitara cessura (Al. profutura) quse sum-
patronorum, quiadum tui nominis per eosgloria fre- psimus. Per, etc.
" Est in iisdem codd. ac Missali, nec non in Vat. • Habetur in Sacram. Getasiano lio. n, n. 62, ubi
Greg. Muralorii in oratioiiibus ad poniificem ordi- post pauca seque ac in nostro codice legilur recurri-
namlimi pag. 272. Post pauca Muratorius in cmlestii mits, ut ite opus sit emendare recolimus.
sede, ul in Missali legitur. At proepositionem in de- t Vide similein praifationein in cod. Vat. Grego-
lent oirines eiiam Gelasiani et Gregoriani codices. riano apud Muraloriuiii pag. 340, et in alio cod. Me-
b Vide Gelas. lib. nj, n, 92; cod. Gregor. apudI nardi p. 139. Porro vox patrunorum antiquitatem
Menardum. et Missale Rom. pro episcopo defuncto. J> i Ecclesiae saiiciortim qualuor Corouatoruiu nouiiiia
c HaecMissa non pertiuet ad diem feslum S. Sil- dedicaiam osiendit.
vestri, qui cadit in diera ultimain Decembris; sedI e Est apud Gelas. Iib. n, n. 62, acin Missali Rom.
pro ejusdem depositione olint lucubrata, et a Colle- die 29 Julii in comnieinoiatione SS. Felicis, Sim-
ctore invenia, Missis deluiictorum ab eodem subje- plicii ei sociorum.
cta fuit. h Gelasius ibidem.
d Quidam pulant librarii oscilantia scriptura fuisse 1 Legitur in Mi>saliRom. die 29 Julii natali SS.
Simplicii nomen-pro Silvestri, de quo in duabus ora- Felicis et sociorum. Sub fineui in cod., celebrant,
iionibus praecedentibus, ita ut hsec sit oratio post- comprehendanlplurali numero, eo quod populi nomen
communioMis*aeS. Silvestri. Sed cum a no^lroCoI- nuiiiero inultitudinis ssepe accipiatur, ut alibi obser-
lectiire alienum non sit inter commuiies Missas ora- vavimus.
tiones'qu;i.-daiii deseribere, qu» aheujus sancti no- i Cod. interveniente,forlepro interventione, uti mox
men inserium praeferunl, ut de S. Tiburtio, de.S. in alia oratione inlervenlionibus.Muralonus curn Blanc
Gregorio, ei de S. Laurentio vidimus, ita hic ora- cliinio emendavit intercessione ex eadem oraiione
tionibus coiiininiubus pro demnctis subjecit oraliones repelita in Missa SS. Clementis et Felicitntis. Haec
Silveslri et Simplieii nomen exhibentes, quae e com- oralio commuiiis est, ut ex ipsa formula illius ag«o-
munibus pro defuucto episcopo, ui videntur, suin- scitur; ac prbpterea festo etiara SS. Clementiset
plae, in eorum depositione recitatse fuerunt. Felicitalis accommodaia fuit.
PAT*OL. LV.
iS9 OPERA S. LEONI MAGNOATTBlBUTA. .1*0
Auiilium tuumj Dorhine-, nomini tuo subdita po- sA soleinnitate Isetemur, ettantae fidei proficiamuscxem-
iictint corda fidelium, ut quia sine le niliil possunt plo. Per, etc.
implere qubd justum est, tua misericordialargiente, SanctaeCseciliaefesta recplentes, preces «fferimus,
et quae recta sunt apprehendant, et oihnia sibi.pro- hpstias inimplamus. Prsesta, Domine, qusesu.mus-,ut
fulura percipiahf. Per, eic .?; jCuiiiprasidiprtemporali.ei vjlae npbis prasbeaiit.in-
II. IteriiUia.—- n Omnipotens sempiterpe Deus, Cremenla • perpetuae. Per^ etc ; . |
qui eligis inlintia rotindi, ut fonia quaeque confundas, Vere dignum. Qupniam sicut humanum genus in
fla riobis in feslivilate sanetae rnaftyris Caeciliaecon- utroque sexu diabolus meritp pravae coiifessionis eli-
grua devbtibne gaudfere, ut et pbleiitiam tuam in sit, sic f ufroque.confessione magnifica per luam
ejuspassione laudemus, 140 el provisum nobis per- gratiam triumpbatur. Clariorque victoria est cuni
cipiamus auxilium. Per, etc. sublimis illa subslantia, quse similem se jactabat Al-
Bonorum omnium, DeuS, auctor atqufe largitor, tissimo, et in hominis casu Dei obus subruisse plau-
qtii ut hutnaiiuiu genus ad coiifcssionem tui tiominis debatjfemiiieaconditionesuperaHir.Cujusgloriaenobis
provocares, eliamW fragili peffecisii conditione mar- -diem beata Caecilia martyr illustrat, quai nuptiis de-
tyrium, praeSla, quaesurous, ut ECClesia tua, hoc putala terreniSj nupsilin co3lo,etniuiidanodicata con-
exempld coriimoniia, nec pati pro te mettiat, et cce-;B jugiOjdiviiiumestsortitaconsortiuiii; ipsumque lem-
lestis prseinii gldriam concupiscat. Per; etc. poralem virum, cui mprtati fuerat moreneclenda, mar-
b Super has, quaesurous, hostiasj Doroine, benedi- tyrii.foederesecum virgo casta fecit Deternum.Per; etc.
elio copiosa descendat, quafeet saiiclificationem no- ;:V. Iiem ql.ia, ~. >BQuaesumusi viriuium coele-
bis clementer bperfetur, et de marlyruhi nos solemni- -stium Deusi-utsacrificia pro sanetae Caeciliaesole-
tate laelificet. Pef, etc mnitale delata , desideriorum nos fehiporalium do-
.''* Vere dignimi, Qui perficislninurmitaievirtulem, ceaiitliabere contemp.tum., el ambire dona faciaiit
qua beata gloriosaque Caecilia, despecto mundi con- =coelestiumgatidiorum.Perj elc.
jugio, ad consoriia superna conlfendens, fiec aelate Yere digndm. Quia ViCissilttdonobisesi hodiecol-
nulabili praepedita est, nec revocata cartiis illecebra, -lata mirabiliSj cumille npster inimieus, qui liominem
nec sexus fragilitale dfetferrita.Sed inter puellares paradisi felicilale conspicuUin, et totius mortis igna-
annos, inier ssecuii blandimeiita; intfer stipplicia per- runi, dum propria integritate fidendo praesidiadivina
sequentum, raultiplicem vicloriara virgo casta et maf- non qusereret, viperea Caliiditate subverlit, nunc in-
tyr explevit, et ad potiorem triumplitim secuin ad ter hujus mundi rriiSerias;fetin exsilio damnatae con-
regna ccelestfa, cui fuerat nupia, perduxit. Perj etc ditiortis litimariafe, a mortali fragilitate, sed in te
III; iieih alia,-r- Fianlj Demine, luo grata con- G fidente, prosleriiitur. Et cum prima mulier viro suo
spectui uiuneraLstipplicantis Ecclesise, et ut nostrae dux fuisse referalur ad lapsuro, nunc confessio puel-
saluli proficiarit, adsit interceesio beala sanclorum. laris, virum pKecedens, ducit ad praeinium. Per, ete.
Per, etc. : h Exaudi nos, Deus salutaris noster, ul sicut de
Vere dignura. Qui, ut de hosle generis humani ma- sanctae Caeciliaefeslivitate gaudemus, ita piae devo-
jor pompa duceretur, non solum per Christum Domi- tionis erudiamur affectu. Per, etc
ntim noslrum diabolicam destruxisii tyrannidem, nee Respice, Domine, qtiaesumus, plebem luam , de
tantumpro subvfersioneprotbplasti, per virilem sexum sanctse Cseciliajmarlyris glorificalione gralulantem ,
mariyrum beatorum itierilam deceptori reciprocas et beneplacitum fieri tribue saeratarura tibi iucntium
ultiohem, sed etiatn in Evse matris inimieum, per .famulatuiii, ul quiin sanctis luis te honorare non
feraineam conditlonem, retorques jure vindictam; ut desinunt, perpelua donorum luoruni iargiiale 142
qui irialein.stta paradisi felicitatfe fidenlerii sexum potiantuf, et quod visibiliier exsequutilur. inVisibili-
utrumque proslraverat, nune ab ulroque per tuam ter appreliendant. Per, elc
gratiam calcarfetUr. Quod sattCla Csecilia hodierna XXXVII.
conffessionelestificans (Al. perfieiens), he de fide
lamen connubii protnissa discederet, eum qiiem con- n IX KALENDAS DECEMBMS.
jugerii fuerat habitura (Al. quem fueral susceplura Natale sanclorum Clemenliset Felicitatis.
cbhj'ugio), fecit coroitem passionis. Per, etc I. — t DmnipotCns sempitefne Detis, qui in om-
IV."iiem alia. — d Da , qusesumus, omnipoicns nium sanctorum tuoruro es virlute mirabilis, da nobis
Deus, ut 141 sanctae Caecilisemartyris et annua in beati Clemenlis annua solemnitate lsclari, qui Filii
«ltivenUur in Sacram. Gelasii lib. n, n. 64. Ora- f Muratorius ex poslilla Blancliihii corrigcndum
tipnis hujus principium convenit cuin iniiio Orationis credidit utriusque; sed posteriorem ipsius Blanchinii
quae legitur in cbddi Gregor. el in Romano Missali retracialionem non observavit. Leclio codicis cuui
dienataii S. Agnetis, et alibi. Finis vero diversus est. verbo iriuinphqiur satis probe coliceret.
^Estin codd; Gfeg, ac in Missali Rom. die 3Maii 4iEst apud Gelas. lib. n, ii, 64, et in Missali Am-
natali SS. Alexandri et Sociorum, et alibi. apud Pamelium.
« Hanc praefert MissaleGotbicum apud card. Tho- brosiano 31ApudGelas. etin Missali Rom. iti com-
ibidem,
inasium iti Missa S. Caeciliae. muni virgiiium.
„* In naiali S. Pfiscaedie 18 Januarii haiic ofatio- ; » Refertur iii cod, Greg. Menardi, et apud Panie-
nerii riabent codd. Gregori et MissaleRom lium, toii). i\> pag. 354.
• God« ineudose perpelud.
141 LIBER SACRAMENTORUMECCLESli; ROMAN^E. 142
tui mariyr et pontifex, quod ministerio gessit, tesli- __^ lissimus alumnus aceeptiis, sacerdos refulsit egregius
monio comprobavit, et quod prsedieavit ore, firma- et raarlyr insigiiis. Per, elc
vit exemplo. Per, etc. IV. Item alia.. — Accipe, quaesumus, Doriiirie, hb-
Propitiationem tuam, Doinine, etc. a stias, tua nobis dignatione coilatas, quoniani et te
* Vere dignum. Sancti Clementis raartyris fui Na- creante procedunt, et tu causas humanab salutis fet
lalitia celebrantes, qui cognalionem reliquit et pa- gloriae, quibus tibi gratae sunt, cpnaidisti. Per, etc.
iriam, et post odorem tui nominis lerras mariaque Yere dignum. Beati nobis eriiiii "Clementis hodie
trarismittens, abnegansque semetipsum, crucem pc- praeconia repetenda sunt.' Qui divlna ihspiratiorie
regrinationis assumpsit, ut te per appstolorum .tuor.um flammatus reliquit patriam, in iuis praedicatoribus
Vestigia sequerelur. Cui tu, Domine, secundum pro- ' sequeudo, et amissos pafenles alienis irivenit ih
missionem Filii tui, tam in prsesenli saeculo quani terris. Inexteris regionibus iiumilis, Cbristi seculus
futuro -, centupli muneris praemia repensasti. Nam est gloriam, el sumroam recepit civitatis propriae
beatissimi Petri mox tradito disciplinis, pareiiles, qups dignilatera. Praesentem vilam Christo poslposuit, et
in genitali solo perdiderat, in externa regione«resii- meruit triamphum beatitudinis sempiternae. Per, elc.
tuis; quosterrense generationis amiserat, divinaereddis Praesta, quaesumus, omnipptens Deus, uf pro ho-
natura parlicipes. Deinde magistri suid vicarium, ••; B nbre neminis tui, qubfum celebrauius insignia, cou-
per ordinem subrogando, Romanae Urbis, cnjus pro- tinuis etiam precibus foveamur. Per, elc.. »
' InNatali
pter te despexerat dignitatem, tenere constituis pfiii- saiictce.Felicitalis.
cipatum, progue transitoria claritate; coelesti facis I.—Misericors ei oninipoteris Deus, qui nos e
honore cbnspicuUm. Postremo marlyrii gioria subli- yirtute in virtulem debita yeneraiione (Al. servitule)
matuin, pro temporaiibus gestis aeternam.proyehis currenies, tuOrum facis precibus 144gaul'ei[ 6 satl"
ad coroiiam. Per, etc ctorum, prsesia ut quorum spiemnitatibus consoia-
II. Item alia. — Ascendantad te, Domine, preces inur, orationiims adj'uveniur. Per, etc
nostrae, et tuorura yota fidelium munera suppliciter s Ihtende niunera, Domine, quaesumus, alfaribus
oblata concilient, quod etiamsi nostris operibus non tuis pro sanctae Felicilaiis mariyris tuae commemo-
meremur, quaesumus, sanctorum nos intercessione rafione proposita, ut sicut per iiaec beata mysteria
merearaur. Per, etc iili gloriam contulisti, nobis indulgcntiam largiaris.
Vere dignum. Merito etenim, Domine, de trium- Per, etc^
phis tuorum martyrum gloriamur, quia in vicioriis Vere digntim. Iu exsuitatione festivilalis hodiernae,
. eorum tua mirabilia confiteinur, sancii Clementis qua beata genilrix sacratum libi gregera, carne pro-
hodie sacerdotis 143 etmartyris tui festivilate gau- 'C creatum, per luam gratiam morte perfecit. Ecce vere
dentes; quem beati apostoli Petri eruditionibns insti- in qua, sictit scriptum est, fabficavit sibi sapieniia
tuium, et in pontificatum apostolicae sedis evectum, domum, seplem columnis instructam. Ecce quae,
atqne in mariyrii inclyti* fine gloria coronatum, tia-r quod nomine praelibavit, rebus impievit, elnonso-
bilatio coelestis excepit. Per, etc lum fecunditatis prosperitate gloriosa, sed cum ea-
III. Ilem alia.—Beati Cienientis sacerdolis et mar- dem etiam mansit et inler adversa Felicitas, quam
tyris tui nafalitia veneranda, Domine, qusesumus, eidem nee mors auferre potuit, ^ed effecit potius
Ecclesia tua devola suscipiat, et fiat magnaeglprifi- sempiternam, Per, elc j
cationis amore devotior. Per, etc hLibantes, Dbmine, mensse tuse beata mysteria,
Intercessio sancti Clementis sacerdoiis et marly- qusesumus ul mariyrura interveutione sanctorum et
ris, misericordiae tuae, Domine, munera npstra con- prseseutem (Al, temporalem) nobis misericordiatu
ciliet, ut, quod merita nostra non supplent, sancto- conferant el seternam. Per, etc. i
rum tuorum deprecatione pensetur. Per, etc. Protege, Domine, plebem tuam, et quam marty-
Yere dignum. Quoniam per sancti Spiritus iargi- rum tuorum assidua tfibtiis ffestivitate devotam, tibi
lalem beatus ille Clemens hodiernae nobis exsultalio- semper placLiam fieri precibus concede justorum.
nis affectum magiiificaepassionis agone sacravit; qui-,D Per, etc
mundo nobilis, amore Christi nobilior, pio labore II. Item alia. — l Da nobis, Domine Deus noster,
conspicuus, et inter parenlum vel inquisitipne vel sanctorum martyrum paimas incessabili devotioue
receptione mirabilis, apostolicae praedicationis fide- venerari, ut quos digna raente non possumus cele-
*Repetitur bic oratio prima, quae legituf supra ih alios aUclofes frefiufehtefiriVeflituf;ipseqtie cbritexlus
prima Missadiei natalis S. Caeciliae. ostendit. Post loco vocis proque codfex libfafii
b Est in MissaliGolhico cafd. Thoihasii die iiataii oscitantia habetpaiica
e pfb ijiiw; iii MissaliGPthiCiJ,ptb quo.
S. Clemeiitis. Haecporro, ei tertia ac qtiafia praefa- Cod. perperam, finis.
tiones sumptafeSunt ex llbris RecogriiiibriUmSaricfp f AliqUid boe loco deestt
Cleuieriti atiributis, ques Rufihus Latihe feddidefat, e Est iti Miss&liRora. die 7 Maftii iti Natali SS.
quosque GelasiuS posiea ihtef ripbcryphPSfecensuit. Perpetuse et Felicitatis, et in cominuni pTtirimafUm
° In nostfo CodiCe,sicut et iii Missali Gotliicb ef- vifgitiUm et fiiartyfumi et alibi.
ronee, restitues. Post nonnulia vefo solus hostef Cb- h Apud Gelas. lib; n, n. 92, ih Nataii S. CaiciliaS.
dex constiiues, fecle autem Missale GbtliicUro con- 1 Refert hatic ofaiioiieui Missalfe Rbiu. in locis
Slituis. :--.:::,::.:: 22 (Sii^ia, n. «) indiCalis.
d Vkarius hic pro successore accipitur, ut apud annof.
145 OPERA S. LEONl MAGNOAtTRIBUTA; 4«
brare, humilibus sallem frequenterous obsequiis. A ros, pro qttibus impetrandis tanla nobis pairocinia
Per, etc. contulisii. Per, etc.
Fidelium luorum munera, Domirie,prO sanctorum Perfice, Domiue, votiva mysteria, et quae in mar-
roartyrum solenmitate assume, et ut libi nostra sint fyrum veneratione le praedieanl, suffragia nobis per-
grata servitia, gratiae tuce largitate concede. Per, etc petuae redemptionis existant. Per, etc.
Yere dignum. Quouiam magna sunt opera tua, Vefe dignum. Quia pectora mariyrum beatorum
Domine, et immensa magnalia, pef quae uobis laeti- sic ignis ille cofelestis inflammat, ut omne quod in
tia hodieriise festivitatis accessit. Vere enim Felici- hujus mundi luce juciindum est, amore tui nominis
tatis filii, et vera esl suorum Felicilas filiorum, quos fefutetur , et subeatur quidquid lempoialiter est
et casio fetu saneti conjUgiimater feeunda progenuit, acerbum, ut pfomissionis luae praemia capiantur.
etruisus coiifessionis sacrosanctae visceribus marlyr Per, etc
beata conceplos,per fidemdenuo felicius peperit mar- Paiienlia pretiosa jtistorum tuae nobis, Domine,
tyres ad coronaiii, Per, etc. qUaeStimiis,affectnnl dilectionis accumulei, et in cor-
n Prsesta , Domine, quaesumus, intercedentibus dibus nostris sacrae fidei semper exerceat firmitatem.
saticfis tuis, ut quse ore contigimus, pura menle ca- Pef, etc
piamus. Per, etc. B Deus, qui sanctis tuis dedisti pioe confessionis
b Libera, Doroine, qusesuraus, a peccatis et hosti- 146 ihtef iornienta virtulem, largire fidelibus po-
nus tibi popiilum supplicantem; ut in sancta conver- pulis inler liitjus; mundi tentamenta conslanliam
saiione vivenies, nullis affligantiir adversis. Per, efc veritatis, ut sicut illos sanctus Spiritus roborando
145 WLItemalia. —Sancti martyres, Doniine, seinpiierriaw provexil ad gloriam, sic islos jugiler
quaesumus, et uoniinibiis suis nobis suffrageniur et tua gratia giibernando ad roisericordiam perducat
precibus, ut et Cleraens tuus sapientem clemeniiam seternam. Per, etc
sequi, et tibi sacrala Felicitas nos poscat veraciler XXXIX.
esse felices. Per, etc. PRIDIE KALENDAS DECEMBMS.
Iri sancloruiu luorum passionibus preliosis te, Do- Natale sahcli Andremaposloli.
mine, inirabilenf praedicantes, munera votiva defe- I. — a Da tiobis, quaesumus, DbmineDeus noster,
rimus. Prsesta, qtisssumus, ut sicut illoruiri tibi grala beati apostoli tui Andreoe iniercessionibus sublevari,
siintmerita, sic nostras serviluiis accepta reddantur ut per quos Ecclesiae luae supemi muneris rudi-
officia. Per, etc fnenia donasti, per ebs subsidia perpetuae salulis im-
Yere dignura. ;Hodie quippe, Doroine, et tuo mu» pendas. Per, eic
nere celebratur magiiifica mater el iuariyr. Praeclara C e Respice, qtiaesumus, Domine, munera quse pro
progenies simili passione. Gloriosa in talibus mem- beati Andreae apostoli tui comraemoraiione deferi--
bris Ecclesia. Meritoque in omnibus beaia Felicitas. mtis, suppiiciler exorantes ut ejus inlerveritionibus
Per, etc adjuvemur, pro cujus merilis iminolantur. Per, elc
Repleti sumus, Domine, sacramentis et gaudiis 1 Vere dignum. Quia Ecclesiam luam in aposloli-
quac in sanctoruiri tuorum celebritatibus el frequen- cis tribuisti consislere fundauieniis. De quorum
'lariros et sutiiirous. Per, etc. collegio beali Andreae solemnia celebranles, lua,
Semper, Domine, quaesumus, fae populum luum Doniine, praeconia non tacemus. Per, etc
sanctorum mariyrtim palrocinio gratulari, ul bene- e Sumpsimus, Domine, divina roysteria, beali
ficia tua, quse prbpriis obsecralionibus obtinere non aposioli lui Andrese festivitate lselautes, quse sicut
suffifeit,justortini tuorum suffragiis iiicessaiiier ac- tuis sanctis ad gloriam, ita nobis, quaesumus, ad ve-
cipiat. Per, etc. niam prodesse perficias. Per, elc
XXXVIII. Tribue, Domine, qusesumus, familiae luae, ut ex-
sultationem cordis sui, qUam de beati Andreae apo-
VlltKA.LENDASDECEMBRIS. stoli tui verieratipue pefcepit, et secura concelebrct,
Natale sanctorum Chrysogoni et c Gregorii. •* el tota semper mente secteiur. Per, etc.
Exsuliamus, Doraine, multiplicata festivitate san- II. Item alia. — Supplices le rogamus, Deus, com-
ctorum, quia non diffidimus tua nos dona suiuptu- peteiltibus gaudiis diem nos celebrare concedas, quo
• Est in codd. Greg. ac in Missali Rom. fer. 2 item supra mcnse Aprili Missa xxxm, in quam vide
post Dominicara III Quadragesimae, et in festo S. annot. 40 (Col. 51, n. l).
Theodori. d Iii Sao.ranieniario Gregor. assignalur vesperis
b Habeiur in codd. Greg. Muratorii in serie ora- ejusdem sancti aposloli. .
tiotium quotidianarum. c Hujus oratiunis prima pars in Romano Missali
«Missa S. Cbrysogoni, cujus nomen olim in Ca- aptaliir festo S. Apollinaris die 25 Julii.
none insertum fuit, vin ka). Dec in Sacramentario f Exsiat in cod. Gelas. lib n, n. 69, et in Vaiic
Gregoriano legilttr. At S. Gregorii nullibi hoc die Greg. apud Muratoriuininin Missa vigiliae, ei in alia
mentionem iiivferiiinus.Sicuti vero aliquot sancto- festi ejusdem apnstoli; Gregoriano aiiteni Menardi
rummariyruin,qui ifi hocSaeranientario menseDe- in sNatali S. Thonije apiistoli.
cembri inemoraiitur, notiiiam alibi non facile repe- Hanc orationem praeferunt codd. Gregoriani, et
ries, ita eiiam liujus S- Gregorii inentionem. iu aliis Missale Rom. in Natali S. Andreae.
moiuimeniis non inveoiri niliil sit rairuni. De hbc
HIS LIBER.SACRAMENTORUMECCLESI^E ROMAN^E. J46
jmajesiatis tuae confessione magnifica beati apostoli A - IV. Item alia. — i Majestatemluam, Domine,'Sup
tui Andreaesacer natalis illuxit, pariterque nobis de- pliciter 14g exoramus ut sicut EccTesiaeluaesan-
votionis hujus tempora largiora tribuas et profectum. clus Andreas apostolus exstitit
praedicator et rector,
Per, etc. ita sit perpetuus suffragalor. Per, etc.
a Sacrandum tibi, Domine, munus offerimus, quo Beati apostoli Andreae, Domine, solemnia recen-
beaii Audreae solerania recolenles, purificationem semus, ut ejus auxilio tua beneficia
capiamus, pro
quoque nostris mentibus imploramus. Per, etc. quo libi hostias laudis offeriraus. Per, elc
Yere dignum. In festivitale praesenti, qua beali e Vere digiium. Adest enim dies
magnifici votiva
Andreaeapostoli tui venerandus sanguis effosus est. mariyrii, quo venerandus Andreas
germanum se
Qui gloriosi aposloli lui 147 Petrl pariter sorie beati aposloli Petri tam pfaedicationeChristi tui quam
nascendi, consorlio fidei, b apostolicae collegio di- confessione monstravit, et apostolicae numerum di-
gnitalis, el martyrii est claritate germanus, ut quos gniialissimulpa.ssioiiesupplevitetgloria; f utquibus
in hujus vitae cursu graiia tua tot vinculis pietatis erat una causa certaminis, una retribuiio esset et
obsirinxerat, similis in regno coelorum necteretet prsemii. Per, etc.;
corona. Per, ete. Quaesiimus,omnipotens Deus, ne nos mundanis
Prosit nobis, quaesumus, Domine, sacramenti lui B sauciari patiaris incursibus ,
quos tuai providen-
perceptio salutaris pro tuorura commentoraiioiie saiir tiae constitutis, apostoJica praesidia nonrelinquunt.
ctorum, ut nos et a vitiis mortalitatis expediat, et Per, etc
perpeiuae socios miserationis efficiat. Per, etc Praesta, Domine., quaesumus, Ecclesiam luam sub
Eslo protector, Domine, populi lui propiliatus et tantis gaudere principibus, et intellectu capere, quod
rector, eique, deprecantibus sanciis tiiis, remissio- devotione sectatur, ut IUJSdispositionibus gubernala,
nem tribue peccatorum; praesta vitae melioris effe- quos praesenti veneratur
etaeterni- obsequio, parlicipatione
ctum; temporalia benignus praebe solalia, perpelua contiDgere mereatur. Per, etc
tatis promissa dona largire. Per, etc XL.
III. ltem alia. — Oninium virtutum, Deus, bono- MENSE DECEMBRI.
rumque largitor, da, quaesumus, ut beati apostoli tui VIIIKALENDAS JANUARII.
Andreae semper nobis adsintet honoranda solemnia, Nalale Domini, el martyrum,s Pasloris, Rasilei, et
et desiderata praesidia. Per, etc. Joviani, et Vicloriui, et Eugehim, el Felicitatis, et
Oblatis muneribus, Domine, plebs fidelis exsultet, Anastasiw.
c ^Deus, qui humanaesubstanliae dignilatem et mira-
quia pariler apostolicaegaudia passionis et in eis
te praedicare mifabilem confidit ad suai pertinere sa- <[] bililer condidisti et mirabilius reformasti, da, quse-
luiis augmenla. Per, etc sumus, nobis 4 (Jesu Cbristi Filii tui) ejus Divinita-
Yere dignum. Qui per cultum nominis lui, venera- lis esse consortes, qui humanitatis nostrae fieri digna-
tionemque sanctorum, nobis remedia mirabililer ope- lus est paniceps. Per, elc
raris. Hoc ipso namque jejunio, quod, beati apostoli i Da nobis, qusesumus, omnipotens et misericors
. tui Andresefesta praeveuientes,oculis luse majestatis Deus et seiupiierne Pater, ut Nativitatis Doroiuino-
offerimus, simul el conlinentiam salularem capiamus stri Jesu Christi solemnia, quse prsesfentibusofficiis
memis ct corporis, et profutura nobis observatione praevenimus, sic nova sint nobis, et coniinuala per-
proficiamus, et miiigatis sensibus -corporis, puriores maneant, sic perpetua perseverent, ut pro sui mira-
lantis natalitiis praeparemur. Per, etc culo nova semper existant. Per, etc
Erndiamur, Domine, quaesumus,his celebritalibus Vere dignum. Quoniaui quidquid Chrislianse pro-
et juvemur, quibus beati apostoli Andreaecoelestem fessionis devotione celebratur, de 149 bac sumit
npbis iribuant marlyria praeventa lactitiam. Per, etcl solemnitate principium, et in hujus muneris myste-
Beferat, Domine, populus Cbristianus, quos pia rio contineiur. Hoc in ipsis generis humani parenti-
devoiiorte praesumpsit, sauctae gratulationis effectus, bus declaratum est, Apostolo proteslante, cum de
ul beali apostoli tui Andreaesimul fiat et venCratione D primis hominibus Joquereiur : Sacramentum hoc ma~
'
jucuudus et intercessione securus. Per, elc gnum est. Ego autem dico in Christo et in Ecclesia.
a Est in iisdem codd. Greg. ac in Missali in Missa venimus. Similiier Muraiorius tnm. II Anecdot. Lati-
.vigiliaeejusdem aposioli. . norum pag. 191, e papyraceo documenio indicein
» VidePamelinm lom. I,p. 456. prodidit oleorum sanctoium cum aliquot sancloruin
e Hsec oratio videtur mendosa, ac in ea aliquid mariyrum noininibiis, quse aliunde ignoia sunt.
idesideratur. h Legiiur in cod. Gelas. lib. l, n. 5, ei in omnibus
5- d lnveniiur apud Gelas. lib. n, n. 69, in oranibus codd. Gre^orianis iiuer orationes deNatali Domini.
'codd. Gregorianis, el in Missali Rom. In Missali Roniano paucis addiiis describilur in or-
| e Confer hanc prsefaiionem cum fusinri cpdicis dine Missaedicenda, dum sacerdos aquam in caliee
Oltobon. Gregoriani apud Muraiorium die 3 kal. De- ' miscendam benedicit.
Scembris. i Voces Jesu Christi Filii tui sunt varians leclio.
\ ' Hic qusedam deesse videntur. Vide Pamelium Muraiorius omisit ejus.
itoin. I, p. 436, et laudatuio cod. Oitobon.tom.il i Kxsiat in cod. Gelas. lib. i, n. 3. Mox voces
JMuraiorii, p. 343. el sempiterne Pater abmidare videntur ex varianti le-
sQuatuor priores sanctos marlyres hac difevm ctione.
kal. Jan. in nullis kalendariis aut Marlyrologiis iri-
H7 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBtlTA. 148
Hoc palnarchae diversis actionibus et vocibus signa- A tuw, in quibus visitavit nqs Oriens ex attb. Benedkttts
verunti Hoc illa legis observantia figuralis asseruit. tfuivenit ih nbthine Domini; qui tamquairisponsuspro-
Hoc prsedixerunt cunclorum praeconia prophetaruni* cedensde ttalamo sub, DeusDomihuset illuxit nobis.m
In hoc caeremoniafum veteruiu plenitudo est. In hoc nos de tenebfis el de umbra mortis, regnum perpetuse
pracsens ccelestium ministratiogratiarutii.In hoc bo- (Al. Efiterrise)lucis efficferet. Uiide prbfusis, etc.
norum polliciialip futurorum. In quo, dum manife- d Omnipotens sempiterne Deus,qui inDominiiio-
stissimecomprobanlurquaafuerantprafedictacompleri, stri Jestt Christi Filii tui Nativilate tfibuisti totius re-
ratioriabiliter credimus et prudenter quae promittun- ligiOnisinitiuta perfectionemque consfare, da nobis,
lur esse ventura. Per, etc qusfesumus, in ejus portiOne Censeri, in quo totius
i Da nobis, quaesumus, Domine Deus noster, ut salulis htimanaesumma consistit. Per, etc
qui Nativitatem Domini nostri Jesu Christi nos fre- IV. liem alia. — » Grala tibisit, Doroine, quse-
quentare gaudemus, dignis conversatibnibtis ad ej'us sumus, Iiodiernae festivitatis bblatib , ut tua gratia
liiereamur pertinfere cbiisortium. Per, etCw largierite,per haec sacrosanfeta bbmmercia in illius
h Largire, qnsesumus, Domine, famulis tuis fidei; inveniamur fbfiria, in qiio tecuniest nostra Substan-
spei fetcharilalis augmentum, uf qui de Nalivitate tia. Per, elc
Domini nostri tui Filii gloriantur, etadversa mundi, B * Vere digrium. Tuaelaudis bosiiam jugiter immo-
le gubernante, non senliant, et quae temporaliter Jaiitfes, Cujus figurahi Abel justtis instituit, agntis
celebrare desiderant, sine fine percipiant. Per, etc quoqrie legalis ostendil, Celebravit Abraham, Mel-
II. Ilemdlia.'•— « Deus, qui beatae (Al, sacrae) Yir- cbisedfech''sacerdos exhibuit; sed vfeftis agnus et
ginis partum, sine huinana coricupiscentia procrea- seterrius Poiififex, hodifenalus, Christus implevit.
tum,in Filii tui membra venientempaterhis fecisti Unde prbfusis, elc
praejudiciis non leneri, pracsta, quaesUraus,ut hujus Concede , quaesUiiius, DominfeDeus noster, ut qui
creaturse novitate suscepta , vetustafis antiqtiaecon- ad dfesiruciioneiii diabbii, et reroissionem nattts esf
tagiis exuamur. Per,-etc liodie peccatorttrn, fet acUlparurii subreplione rios
Yere dignum. Ecce enim, sifeut per os locutus est px:piet,et ab hostium incursione defendat. Per, etc.
prophetarum, Virgoih uiero accepit, et peperit Filium, BDa, quajsumus, Domine, populo ttio inviolabilem
et vocalum nqhien ejus Etnmanuel, et nobiscumDeus fidel firmitatem.utquiUnigenilura tuumin tuatecum
esl; qiiia Verbumcaro faclum habitavit in nobis. Ecce gloria sempiternum, in veritate nostri corporis na-
puernatus est hqdie; paryulus datits est nobis, et fa- ium de matre Yirginfeconfitentuf, et a praesentibus
ctiisesl principqtus,,cujuspoteslassuper humerqs ejus; iiberentur adversis, et mansuris gaudiis inscranlur.
elvocqbitur adtfiitabilif, cqnsiliarius, Deusfortis, pa- G Per, etc
h Da nobis, oranipbfens
ter [uluri smcuii, pxincepspmis. Multipticapitur ejus 151 V. Item alia. —
imperium, el pacis non.erit finis, super soliumDavid Deus, ut sicut adpranda Filii lui Natalitia prseveni-
et sttper r$gnum_ejust ut confirmetillud et cqrrqboret mus, sic ejus fiiunera capiamus sempiterna gauden-
amqdb bt usqueih .sempiternum,In quibus oiniiibiis tes. Per, etc.
evidenter Peuitt homifiemque cognpscinius , qui 1 Tanto nps, Domine, qusesumus, prbmplibre ser-
suscipiendo quod nostrtim est, dignatus est nobis vitie haec praecnrrere concede solemnia, quanlo in
confprre quod suura cst, Unde profusis gaudiis, etc. liiSconslare principium nostrae redemptieiiisbsten-
150 ul- item. .flW°."Munus populi tpi, Doriiioe, dis. Per, elc.
placatus inlpnde, qup npn altaribus tttis ignis alienus, Yere digntim, Solemriitas enirn, Doiriine, coelestis
nec Jrrationabiliun) crupr effundituri-aniroatilu.ro., pacis ipgreditur- Qusesumusut per eam gratiam, per
sed sancli Spiritiis operanle virtHfe, saprifipitim jam qiiani tibi reconciiiatus est mundus pfeccalbrumre-
nostrum, corpus pt s^nguis est ipsius sacerdoljs. ro.issione cunclcrum, nos quoque deliciis omnibus
Per, etc c expiaii, rpniediis tuae pietatis aptemur, et mysterium
Yere dignuin. HbOpraesertirodie quo ipsum saluUs quod exstitit mundo salritare, principalis recorda-
nPstrse sacramentum in lucem gentium reyelasti, et D tioiie rriuiieris asseqttamur. Per, eic.
ab uteri virginalis areano ineffabili editione promi- Deus, qui nos sacramenti tui participationecontin-
sisti :_Erigensnobis cqrnu salulis in dbinoDavid pueri gis, virtutis cjus effectus iri nostris cordibiis operare,
tui, ad dandam scientiqmsaluiis pqpulo tuo in remis- ut suscipieiidomuneri tuo per ipsuin niuiius aptemur.
sioneih peccatorum eorum, perviscera misericordite pef, etc.

a Codd. Gregor. etMissaleRow, banc pratioiiem VigiliaeNativitatis Dbmifii,et apud Partielium tom: II,
exhibent in Missa diei Natalis Dpmifii. "...,'., p. f188. ..
i) Estibidem,et apudGelas. !ib, I. fi, 5, . Cbnfer Gelas. lib. i,fi.4,et Pamelium eodem
c Legilur in Gelas. lib.-.i, u, 3 et Sn njss. Grego- loiri.ll, p. 550.
rianiseodem festo. Moxsacrm est yarians lectio, vel 8 Describitnr in codd. Gregor. inler orationes de
suppleiidum, ut apud Gelasiuro, beqlmMqrim sqcra '"Natali Dbinini.
Virginisparlum. '5>-EslMissa vigiliaeNativilatis Doniini. H;cc ofalio
«Codd. Greg. banc oralionem hoc eodein festo estapud Gelasittm Jib. i, n. 1, et in Gregbfiaiio Sa.
exliibent, craraeritario, ac iri Missali Rpm, ":"" -''"
• Est in Missali Gotbico card< Thomasii in Misia » Apud Gelas. ibidenii
M9 LIBER SACRAMENTORUM.EGCLESIiE ROMANJE. - 150
- Benediptio tua, Dpmine,, super populura supplican- A ludo, etvia veritatis fet vila fegni coelestis apparuit.
fem cbpigsa descendat, ut qui, te factore conditus, Per, ele. •
te est repafatus auctore, te jugiter opefahte salvetur.' c Vere dignum. Quia'nostri Salvatoris hodie lux
Per, etc. : ' vera processit, quse clara nobis omnia et inlelleclu
fl. Item alia. — Deus, qui restaurationem condi- manifostavii et visu. Quibus non solum prsesentem
lionis humanae mirabilitis bperaris, quara substan • vilam suo splendore dirigeret, sed ad ipsam nos ma-
tiam condidisti, tribue, qusesumus ut simul perficia- jestatis immensae gloriam penduceret intuendam.
turin opbis et qu,pd creavit Yerbi ttii divina genera- Per,'etc. \ -''' ?
tjp, et quod ejus hpminis facfi glorip.sa Nativitas - 4 Da nubis;, Domine, quaBsuriius,ipsius receiisita
refpxmayit. ,P_3r,,etc. nativitate vegetarij cuj'us ccelesti mysterio pascimur
Tofsensibus hpdiernum, Dornine, sacrificium ce- et-potiimur-iPer,feic. ' .: '
Ieuramusjflupnpbis ipsius sacrificii sunf nata pfi- 153IX.-Jfcm dlid.-**-;Ut ad saluiaris bodiemae
niprdia,, Per, gtc. • , . . . . .: ..:,:;: i generalionis ::exordium perlinere ;m'ereamur, apo-
_ Vere,dignum.iQupniammagn.ificum nostrae com* stblicis,! tribue rios y Dbinine, quWsuriius, prfecibus
merciuni reparationis effulsit, cum de homine vetefi adjiivari. Ber^ etc " r "'''> '"'• .'.">''
hqn\p npviis ? curatus existif; clim de nioftalitate B Prsesenti sacrificio; Doniirife,'tua gefifefalilfef-"ei-
mortajiias, eum humana conditio de ipsius. Tiumanae sultet Eeclesia;, quo-irifirriiitalis ej"U'ssuiitaSsuroptaa
ppiidiiipniscQiifecfamedicatione sanatur, et de^bb- pririiitia?,';ut divinae°partieeps; fiefet ipsa potentise.
Dpxia generalione peccato, totius jieecatineseia Jpro- Per,etc- ::" :;''''"i ;--:--;:'"""'""" •->--'
J.esexoritur; acnpn sohini nostra a Verbptuo SusCe- Vere dignum. Tti die sblfemhitaiis hbdieffise, qub;
pla fragililas perpettti sit hoiioris, sed nbs qubque licet ineffabile, lam'eri:ltifftimqtie CPnveiiifeiiSeditur
rjlinando consortio reddis aetCrnos.Per, etc. '' '''''"" saefamentum;' quia et: iiiatef Virgo nbn posset nisi
152 YH- llemalia,— Exsullanles, Domine^Cum sbbolerh prbfferfediviriani," el Detis, liomo nasci di-
muueribus ad altaria veneranda concurrimus, qtiia et gnatus, congruentius nofi debferetfiisi Yirgine malre
omirium nobis hodie summa YOtoriim, et eausa ho- geherari. Proptefea, etc.
strse redempiionis exorta est.Per, etc * Pr-aesta,misefiebrs Detis, ut natus bbdie Salvator
Yere digoum. Qaoniam vere rnagnum, quod sine mundi, sicut divinse nobis generationis est auctor,
exemploest singulare, quod sine liumaria ratioeina- ila et iirimortalitatis sit ipse largitof. Per, etc
lione mirabile, tuse pietatis editum sacfamentum. Deus, qui creationem condilionis Iiumanse diaboli-
Aique ideo sicut pritiiis fidelibus exstitit in sui crfe- cis non es passtis pefire nequitiis, remedia luae pro^
dulitale preliosum, ita b nunc excusabilem conScien- " pitiaiionis exsequere, ut in eadefiinon praevaleatini-
lianinon relinquit, qusesalutaris rriysterii veritatem, mica subreptio, sed redemptio tuae miserationis (Al.
toto etiara mundo tesiifieante, non sequittif. Ut erinri pietatis) obtineat. Per, etc.
in principio difficile viderelur, cum ad hoc sacra- XLI. * In Natali sancti Joannis Evahgelistw.
roenlum genus humanum dicerelur esse venlurutri I.*—e Omnipotens sempiterhe Deus, qui!huj'us
sic opus majestatis immensse negari nefas est, ciiiri diei veneraridairi sanctairique laetitiam bfeatiapbstoli
cofnituf-ubique conspicunm. Unde profusis, etc ttii Joannis Evangelistaefestivifate tribuisti; Da Ec^
: Coficedenobis, Domine, qusesiimus, nt sancta ttta Clfesiaetuae, qiisesumiis, et amarCquddcredidit, et
tibi placito corde stimamus, et quidquid in iipstfa pfaedicare qiioii doctiiti Per, fetfe.1
mente vitiosum est; ipsius doni mediCatibne cufetuf:' " h Deus,qui pef os beati apostoli fbi Joannis Evan-
- >" -- '' '"''"•- gelistseYefbi tui nobis arcana reserasti; pr_esta, quae-
Per, etc
-
, Ylil. Item alia. — Deus, qui humanum gerttis, a stimus, Ut qUbdillfefibstris auribus exceilenier infu-
stto pfincipe lethaliter sauciaium, Chfisti iui Tiatiyi- difj inteliigferiliaaCPmpelferiliseruditione capiataus.
tate saivafedignafis, praesta, quaesuriius, utfibn lise- Pef'*'eic '":: "' " -;"'''":"'";":'":.' ''"""' "
'_''"''"
reamus in perditioriis auclore , sed ad 'Rfederiiptpfis.£ Muniis pbpriii' tui,; Dbriiine, quaesumus iapbstoiica
nosiri consbrtia 4ransferan1ttf. Per;- etc : "' '
dfepffecatierie"sifgfattim, ut ECcIesiaiua ebfiini sfem-
Oblatibiibi slt, Dbitoinfe,'hodiefhar fesiiVitaiis afe- pef 'iritercessiohibus adjuyfeiuf, quorurii ju^itef in-
:
cepta,;qttaet nbSlrai fecbnciliationis' processif per-" slfuitur disfeiplinis.Pef.etc
fecta placatio, et divini cultus notiis est iridita'pIeni-; "i
Vefe dignurn, Beati apostoli (ui Joanriis EVarigfe-
* Codex, Existeret curatus, mortalilate mortalitas.. Romanoin vigilia Nativitatis Doniini. •
Ex contextu emendalum, atque suppletum est; nec « Apud Gelas. lib. i, n. £, et in codd. Gregorianis.
opprtuit eorrigere immqrialilqs, quippe moxtalilqs ad In laudato Missaji u.ltinio Ibc.q (Jescribj^r hoc,r^ie
verbuirisanatur feferenda^est.' "''.._.. feStO.' ."',"":
h Haecin Eiilyebianps scrijita .:-'- ,. .;
videpttir, qtii.-verj-"' f Missie S. Stppliani prplo.mariyris, qua2.M1ss.1s
taiem incarnationis Vefbi npgaJiant, Contra lios vero diei Naialis Domini subjiciendgeefan.t, ligujitii.r. ini?,
caihplici (uti traditur oratibne uiiima Missaeiv) uni- tiomensis Augus,ti, indegiierppctfendse. . ti,
genitumDei Patris Filium in veritate iiostri cor-ppris "s Estincodd. Gregor, hpc loco: itiMissali aufem
ltatiim de malre Virgine confitentur. A Leonissiyio RonT. die natali S. Barihoiomcei.
nori distat. '•"• h Legitttr apud Gelas. lib. i, n. 7, etininss, Grp-
c VidePameliura tom. II, p. 550. 7-:""'"",""'",,.,...
&Invenitur haec oratio in codd. gor.* ad Vesperas hyjus iesfi.:., .
Greg< ae in Missali Ra?c praefatio piuicis mutaiis referfur in coa,
151 OPERA S. LEONI MAGNGATTRIBUTA. 152
listae Nalalitia venerantes. Qui Domini nostri Jesu A , 155 cEccIesiam tuam, Domine, benigniis illu-
Christi Fiiii tui vocatione suscepta, terrenuni respuil sira, ut aposiolicis beati Joannis Evahgelisise illii-
patrem, ut posset irtvenire coelestem, retia saeculi, minatadocirinis, ad dona perveniai, quaide luadde-
quibus impiicabatur, abjecit, ut aeternitatis dona libus retribulione promisit. Per, etc
rriente libera sectarelur; nulantem fluctibus navem
reliquit, utin ecclesiasticie154 gubernationis iran- XLII.
quillitale consisleret; a pisCiumcaptione cessavit, \In nalali Innocentum.
Vt aniinas, mundanis gurgilibus immersas, calamo I. —dDeus, qui bbnis tuis irifantiim quoque tui
doctrinaj salutaris abstraheret; deslitit pelagi pro- nescia sacfaraCnti 'corda-praicedis, tribue, quaesu-
fundo tnarj y secretorum scrulator redditus divino- mus, ul nostrae conscientiae fiduCianvnon babentes,
rura. Eo usque procedens, ut et iif cosnae mysticae indiilgeiitia semper copiosa praeveniati Per, etc
sacrosancto: conyivio in ipsius recumberet pectore •: Suscipe, Domine, qiiacsumus, devotorum munera
SalvatpriSj et cum in cruce Dominus conslitutus, vi- famulorum, et luis divinis purifica. serviemes pie-
cariiiro.sui.rroalri Yirgini, filitim subrogaret, et in tate niysteriis, quibus eliam jusiificas ignorantes.
priricipio Verbum, quod Deus erat apud Deum, prse Per^etc ';.
caeteris oslenderet pradicandum. Per,etiv * eVere dignum. Pretibsis enim mortibus parvulo-
Praesla.nobis, Domiite, qusesumus, apostolicis do- rum, quos, prppter Filii tui Domini nbstfi et Salva-
clrinis et precibus: adjuvari,. ut quod praesenlibus toris iiifaniiam, bestiali saevii.ia Herodes funeslus
celebramus officiis, perpeiuae'salvationis (Al. redem- occidit, immensa clemenlise luae dnna cogrioscimus.
ptionis) gaudiis assequamur. Per, etc ; Fulget naroque magis sola gratia qnam voluntas, et
Prosequere, Domine, populum luum, ul apostolo- clara est prins confessio quam loquela; ante passio
rum Natalitia beata sanctorum et temporali consola- quam membra passionis existerent; testes Christi,
tione fnltus sempfer exerceat, et seterna miseratione qui ejus iioiidum liierant agnitores. 0 infiniia beni-
redeinptus agnoscat. Per, etc gnilas! cura pro suo ' nomine trucidatis, eliam ne-
II. ltem alia.— Natalitia sancii Joannis apostoli, scientibus, merilum gloriae perire.non paiitur; sed
quaBSumiis,'Domihe, munera capiamus, ut suis pre- proprlo cruore, perfusis, et salus regenerationis
cjbus gloriosis, et credehdum nobis jugiier postulet, expletur, et impuiatur corona manyrii. Per, etc.
etsequendumbeatiis Evangelista quoddocuit. Per, etc. . s Ilodiernae solemnitaiis effectuin sumpsiniiis, Do-
. "Supplicationibusaposiolicis beaii Joannis Evan- mine, gaudia magna de parvis, su|ipl:citer exoran-
gelislse, qusesumus, Ecclesise tuse, Domine, com- tes ut hanc abundantiara in nostra qiioque salvatioue
mendetur oblalio, cujus magnificis praidicationibus *" defendas. Per, etc
erudiiur. Per, etc, hLaeietur seraper Ecclesia tua, Domiue, luoruni
Vere dignum. Beati Joannis apostoli gloriam re- celebritate sanciorum, et misericordiae tuoe jugiier
censentes. Qui ab Unigenito tuo sic familiariter est experiatur effectum, quo et fragilitas liumana subsi-
dilecius, ct immetisae graliae revelationibus inspira- stat, et divina supplici redemptio non negetur.
lus,! ut omnem transgrediens creaiuram, exCelsa Per, etc.
menteconspiceret, et evangelica voce prolerret, quia II. lttm alia. —« Deus, qui licet sis magnus ir -
inprincipioeratVerbum,et Deus eralVerbum,h qui magnis, roifabilia tamen gloriosius operaris' in inini-
hoc erat in principio apud Deum. Dicendo quippe mis, da nobis, qusesumus, iu eoruro celebritate gau-
erat, perpeluilaiem sineiniiio demonstravit. Addendo dere, qui Eilio.-tuoDomino nostro tesiimonium prae-
elDeiis ertxiyerbum, el hoc erat,in principi» apud buerunt etiam non loquentes. Per, etc
Deum,ti disiinclioneni protulit persoiialem, el unam J Adesto, Domine, niuueribus, .innocentnm fesli-
te cum Filip tub patefecit habere Deiiatem. Qua viiate.sacrandis, et prae.sia, quaesnmus, ut eorum
niajestatis aelernaeclaritale deprompta, siimmseDivi- sinceritatem possimus imiiari, 156 quorum tibi
nitaii cederet vpcata gentjlilas, et hsereticprum con- _ dicatam veiieraiiiur infanliaro. Per, etc.
futata vef suiia, nfecconfusionem praetenderet unionis, Yere dignuro. Audivimus enim prophelam diten-
nec cpnseinpiternilafisminueret veritaiem. Per, etc tem quod Rachel plorant filios suos, noluerit COUSOA,
Miseratof et misericors Domine, qui nos continuisi lari, quia non sunt. Mberebal ergo quod de ejus so-
ccelestiuui inartyfuin iion deseris sacranieiitis, prae- bole. iioii venirent, qui lanto sunt niunere curonatL
sta,' quaesumus, ut quae sedulo celebrauius affectu, De Liae qnippe sunt slirpe progeniii, quoriim divina
grato tibi percipiauius obsequio. Per, etc. gratia prsevenit et sensum; intelligeiiiiam passio, ei

Greg. Otlobon. Muralorii, apud Mfenafdumtom. III, f Suppieta est vox nbmine ex laudatis Sacramen-
col. 10, ei apud Painelium lom. II, p. 551. tariis, quae hanc praefatioiiem fepeiunt.
Vide Gelas. lib. i,rt. 7, et Pamelitim
' tom. I, pag. i Esl apud Pamelium lom. II, pag. 309.
308, et tora. 11, pag. 190. h Idera ibidem, pag. 508.
* Proquilegendiim videlur«I. Muratorius, el quia. 1 Est in codd. Gieg. Menardi, Muratofii atque
7cFere eadem est in codd. Greg. ac in MissahRo- Pamelii.
roano. i Legitur apud Gelas. lib. i, n. 8, et apud Menar-
^ GoGfferGela5. lib. i, n. 8. dum tom. III pag. 12.
• Esl in omnibiis codd. Gregofiahis,
iSS LIBER SACRAMENTORUMECCLESLE ROMANJE. 184
mafiyriipalma mirabilis prsecessit aelatem; ut etiam A\. eDa, qusesumus, Dnmine, nosiris effectnm jej'u>
veneranda nostri Salvatoris infantia coaetaneis testi- niis salutarem, ul castigatio carnis assumpla ad no-
ficaiionibus exisieret glorios». Per, etc. strarum vegeiationera transeat niiiin.iriun. Per, etc.
Annue, quaesumus, omnipotens Deus, ut sicut Suscipe, Domiiio, sacrifipium cujus te voluisfi di.
eos, quorum Nalalilia recensemus, per tuam graiiam gnanler immolalione placari, et praesla, quaesumus,
beneplacitos fecit aetas exiiu, sic uos tuae pielati ut linjus opf-ratione niundaii, beneplaciium tibi no<
salutaris buinilitas praestet aceeptos. Per, etc. slrac mentis offcramus affectum. Per, etc
Tribue, Domine, quaesumus, fidelibus luis, ut, sie- Vere dignnm. Qui uos ti>mquam f nutrimentil
Ut ait Apostolus, nou efficiantur pueri sensibus, sed parvuloium insiitnens, dispensatis nienfis et coipo-
roalitia innodi reperiaiiiiir a ul parvuli, ul mariyres ris alimeniis, per hunianoriim foves crementa pro-
festivitaiis hodiemae, quos merilis sequare non pos- veniuum, donec immortalem saliel.ilcm, pro no-
sunt, mentis sirapliciiate sectentur. slro quisque raodulo, finita mortalitate capiamus,
" "
XLIII. Per, elc ... .
ln jejunio mensis decimi. Mysteriis tuis, Domine, veneranter assumpiis quae-
I.—Deus, qui singulis quibusque compeifenter sumus,' ut contra nosirae cbudiiionis, errorem, ev
aptanda lemporibus sempiterno cernis intuitu, da ]B, contra diabolicas anneiour insidias. Per, etc
hobis, quaesumus, ut cum refum vicissiiiidiue riiun- Sit plebi Tua>,Domine, cpniiuuata defensio divini
danarum ad bona qnoque perpelna piacdevoiionis participatio sacrameriii, ui carnalibus viiiis noh te-
crescamus accessu. Per, etc * neaiur obnoxia, ul snifilali delectatione sit libera, ui
' Dies
nostros, Domine, placatus intende, et quns majestati tuae plena sit devoiione subjecta, ut sal
praesenti cursu uiuliipiicas, justis operibus redde valioneni meniis et corporis et incfessabililef expe--
securos. Per, etc lat, et affltienter accipiat. Per, elc
b Ecciesiae tuae, Domine, munera placatus assume, III. Item alia,— s Supplices, Domine, te roga-
quse et misericors offerenda tribuisti, et in nosirse mus, ut fructuum terrenorum commodis sufficien-
saluiis potenter effieis transire inysterium. Per, etc ter adjitti, ad te omnium pfoficiamtis auctorem.
Yc.re dignmii. Quia per ea qtise conspiciuutur in- Per, eic
struimur quibus modis ad invisibilia tendefe debea- ^Cordibus nostris, quaesumus, Dbmine, beni-
mus. Denique commonemur, anni dncenie successu, gnus infunde, ut sicut ab escis cbrporalibns tempe-
de praeteritis in fuiura, et ad novitaiem viiaede ve- ramus, iia sensus quoque nosiros a noxio retraha-
tustate transire, tit terrenis siistentaiionibus expediti, mus excessu. Per, etc
coelestisdoni capiamus desiderabilius nbertatem , et iG ' Hujiis nobis parcimoniae, qusesumus, Domine,
per eum cibuni qui beneficiis praerogalnr alter- praebe mensuram, ut quod licenti* carnis aufera-
nis, perveniamus ad victum sine fine mansurum. mus, salutarera nobis fructiim menlis acquirat.
Per, eic. Per, eic.
c Tuorum nos, Dbmitie, largitate donornm et lem- Subde libi nnstras, qua?sumits, Domine, 158 vo-
poralibus atiolle prsesidiis, et renova senipiternis. ltiniates, ut semper el fide quae proecipis, el actione
Per, eic sectemur. Per, etc.
Diversis plebs tua, Domine, gubernata subsidiis, Precamnr, omnipotens Deus, ut de Iransitoriis
et prseseniia pielatis luae remedia capiat et fuliira, .' opibus ea potius operemur qnibus ad seierna gau-
ut transeuiuiuro rerum necessaria 157 consola- dia consei|iienda etspes hobis suppetat et facultas,
tione foveatur, et fiducialius ad aeierna coniendat. Per, eic
'
Per, etc - Paeem nobis tribue, Domine, menlis etcorporis,
II. Item alia. — dCognoscimus, Domine, lusecirca ui nostrae fragiliiati et manifesti subjicianlurhostes,
nos clemeniiae largitatem. Et ideo fiducialius implo- el invisibiles eXcludantur. Per, etc
ramus ntqiios pascere non desinis immeritos, et di- kPraesla, Domine, qusesuiiiiis, ui dicaio muneri
gne tibi servire perficias, ei donis uberioribus pro- j_)CDiigruentem nostrae devotionis pfferamus affectura.
seqnaris. Per, etc
R Ul pro et exigente Pauli sententia scriptum
mehta; lieet boc nomen mirius est nsiiatum, mi Blan-
fuii. cbiniiis secumiis curis anniiadvertit.
b Estin Gelas. lib. u, n. 85, fer. 4 mensis s In marg. codicis : Post cibos.
decimi,
ei apud Pameiium tom. II, pag. 562. ^Habes lianc orationem iii rass. Gregorianis et in
c Iii margine codicis : Post cibos. Exsiat apud Missali Uom. feria 2 post Durainicani III Quadrage-
Gelas. loc cil. et in codd. Gregor. ac in Romano sinice.
Missali fer. 5 posi Dominicam priuiam Quadrage- 1 Est in Gelas. lib. n, n. 85, fer. 6 mensis de-
simas. cimi.
d ln eodem margine : Ante cibos. i
* Esl in omiiibiis codd. Gregor. ac in Missali Rom. dicisMnralorius,c.un operibns. Keiiniiiinus lectionem co-
opibus, verbum operemur.de largitione
in sabbato post Dominicam secundam QUadrage- eleemosynseJiic accipiatur, quemadraodum laudatus
simse. Blancliiiiius secundis curis iiiuriuii.
'Muralorius praetulil correctibnem nulrilius par- -k Gelus. loco laudato, et apud Pamelium tom. II,
vuloruminstiiuens; sed nbn est necessaria : sicut pag. 562.
nec baulo nost ojius est scribere incrementa pro cre-
155 OPERA S. LEONI MAGNOATTRiBUTA. 156
Vere dignum. QUoftiam salubri mehdicate je- K a Refecti vitalibus alimentis, qusesumus, Domine,
junio, riecessariacurationi tractamus, et per obser- quod tempore nostrae moftalitatis exsequimur, ira-
vantiae cortipetentis obsequium, de perceplis grali mortalitaiis tuae uitinere consequamur. Per, felc.
muneribus, de percipiehdis efficimur gralipres, ut Super populum tuuni, Domirie, quaesurinis, bene-
lion so.luifiterrena fertilitate laetemur, sed nativita- dictio copiosa descfendat,indulgeiitia yeniat, Conso-
leiri patiis Kterriijppificaiis suscipiamus mentibus lalio tribualur, fides' sancta succrescat, redpmptio
lipnprandam. Per, etc senipiteriia lirmetur. Per, etc.
^Sum.psimus, pcmlne, celebrilatis annuse yotiva y. llem alia,—Esto, ppmine, propitius plebi tuae,
sacramerila. Prsesfa, (jusesumus, ut et tempPralis et temporali cpnsolatione npn deseras, quam vis ad
, vitae nobis reniedia praebeant ei aeternae.Per, etc .aelerha cpntendere. Per, etc.
Tuerfe, Domine_ plbben, tuam, et sacra spleninia 6 Sacrificiis praesenlibtis, Ppmine, qusesumus, in-
recolentem coclestis gratise largilate prosequere, ut tende placatus, ul et devoiioni nostrae proficiant ct
visibilibus adjuta solatiis, ad invisibilia bona prom- saluti. Per, etc.
ptius incitetur. Per, etc Yerc dignum. Qui non solum peccata dimiltis, sed
IV. ltem alia. — bRespice, Domine, propilius ad ipsos eliam justificas peccatores, 160 el reis non
plcbem tuam, et quam divinis tribuis proficere sa- B taiitum poenani relaxas, sed donas et praemia. Per,
cramenlis, ab oronibus absolve peccatis. Pcr, etc. etc.
Succurrp, Domine, quaesumus, populo tuo, et { Praesta, quaesunuis, Domine Dcns nosler, sacra-
nullum sequi patiaris errorem, quem ttisc vis com- rociituni hoc in Ecclesiis luis indiffereuler intelligi,
plicem fieri veritatis. Per, etc. ut unus Clirislus in Dei atqne bominis veriiale, nec
Quaesumus, omnipotens Deus, Ecclcsiae tuae tem- a nostra divisus natura, nec a tua discrelus adorelur
ppra cjementi gubernalipuei dispensa, ut cum so- essentia. Per Cbrisfum Dominuni lioslrum.
iemnilatum multipHcatione sanctaruni, et. iritel- Laudeut fe, Dpmine, pra; npstra, Jaudet a.nima,
lect.uin fcfuih/ cbjlestium capiat ef prpfeclum, laydet pt vita; pt quia lui mun.eris:est qtiod sumus,
Per, etc tpuni sit pnine qiiod 5 yiyinius. Pef Chfistum,t>pmi-
Praesta, quaesumus, Domine, spirilalibus gaudiis nura npstr.iirn, - ,
nos repleri, ut quse actu gcripius menle seclemur. -*. . _,-k.%m'm- '...
Per, elc. Siisc.ipite, yenerabilQSrnartyres, elsi indigni cultp-
Offerimus tibi, Domroe, ihunera, supplicantes ,ut fis pffer,..., yota tqtius pppuli prp...., attendile; ut
qnap sybdilis {Af, piis) celebranius officjis, plenis af- , qui de yestrorum nierifprum ^Slis rensuneratipne se-
fectibus exsequaniur. Per, ptc. J puri, sitis de npslrorura priminnm rernissTpne spl-
Yere digntiiii. .Qyi. npji spluni iiieffaliilis 159 i» iieiti-
excelsis, sed etiaro immensus probaris in niipimis.. Incipii benediclio(oniis.
Namcurii Filiiis tuus, ppjninus npster, Jesus Chri- Precem libi fundinius, Dpmine rerum, genitor
Stusj inunduni dicerpt yniyefsum iti suym nomeii seterne, ptiinipptens Deus, cujus Spiritus ferebatur
esse cessurum, quis non veluti putare.l absyfdum? super aquas, cujus oculi excelsi taspexerunt super
qjiis, eyni fieri yjdeaj, npget psse divjnum ? cer- Jp,rdaneni flltyitiiij. dum tirigeret Jpannes in ppenilen-
n.e,hsqueprom,issa!epmpleri, me.iitp secyiura «ypn tiam cpnfiten{es peccata sua, Idepgue; pefirous sani-
dubije.f qyav paiiter prajdlcata sunt esse veiitpra,? ctam glpriam maro ut sit. abspppsa manus tya in hanc
Sicut aulem beatiores illi qui nondum appareutia aqpani, ut pniutides et purincesdeteriprem .bfemir
CTcdideruril, ita ribS:et irtexeiisabiji.p,re.s, sj nec riem, qui baptizabitur ex ea, et mortifer,is cleliclis
_3Xper(afatearnur,lpt:^rjiililpHlinusgrafiores existinius, renascatur ac reyivisfeal per liominepi HPVUHI, rena-
si quse manifesta nqn. sunt cpnfidiinus adfutura, tum in Cbrisio Jesu, cum quo viyis el regnas in uni-
Peiyetc. tate Spiritus sancti in saecula sacculoruro.
* «Extat ih Missali Roni. et in codd.
Gregofianis """ ) iegebatur.
die 28 Jairaarii S^ Agnetis secundo. 0 Est in mss. Greg.Mttralorii, ac in Missali Rom.
"'bInyeiiitur apud Gelas. Ipc, cit., ex. qup emenda- in Missasabliati posi Dpminicatn 5 AcUentns.
tUrii fuit proficer^ypxofeptjupd iri cbptyirieridbseiegl- 1 Hacc oraiio contia Hutyeliianorura errorcra a
lur profiteri. ," . / "'"'. Leonis sensibus et siylo iion disciepat.
\ ? Ita cpdex,' et s CoT., viveinijs
* fecfb; nep epporturia fest cbrrfectio
''''' :r~_ h I!ae Sres crpce&,quae posl praccedenlcm oralio-
jqm dubilel,: ,".'''!''.',"'."" '.".':"!"''"'
'$ Legitur apud;.Gelas._iib.ii, n. 85, feh 6 in jejii- nem (lesrribuniur in codice, Sacrameiiiarii fineni in-
niomensis decimi, etincodd. Gregor, ac in Rpihario dicare videntur, ita ut sequentia addilioni extrancae
Missali fer. S in Coena Dbmifii; ex qtiibus supplfetum iribuenda sint.
fuitverbum «s^uiiimrjqupd in codicfe luxalp liOfi

'
• MGNITUM. ...'..'"
Ex tribus Ponlificalis Romani prscfatioriibys,qnas LeQiiis ;Stylumreferentes ejusS.ermoriibus Qiiesnellus
subjecit, duae in praemisso Sacramenlario editse sunt. Tertiam verp, quam in ePdem Tnventuni iri nibii am-
bigimus, si non deesset ea pargqtt» Quadrepgimffl teroporB aiJ psBiiiteinitini reconeiliationem 'peMihei, iiie
|57 ADMONITIOIN LIBROS DE VOCATIO.NEOMNIHMGENTIDM. |S#
$tibj'icimus.Addenda pariter esset prsefatip Exsultet in benedictione Cerei paschalis, si hariOLepnis esse,fe-
tum (ut nonnullis visum.est a MabilJoiiiolaudatis in notatipne ad Missale Gotihicum) probabile credereiiius.
At cuiii ejus stvlus a Leonino alienissimus sil, nullique codices, qtiod soiamus, hiiic ppinioni suffragentur,
soliim prasfatioriem, seu potius alloentionem archidiaconi pro reconciliatione poenilentium, quscLeooem spi«
rai, nosiro Sacramentario non ppi.tulante, ad vetustiorem Gelasianum codicero, ubi integrior et pienipr est,
exaciani, hpc loco appendimiis.

"ALLOCUTIO
l>.ARCHIDIACONI A.D.EP1SCPPTJM FRQ BECONqLIATIONEPOENrTENTIUM.
Adest, o yenerabilis poniifex, tempus acceptuhi, Aris; lacrymis stratum i rigavit; cpr «oum lyctu,
dies propiiiationis divinse et salutis humanfe, c qua corpus affljxif jejuniis,ut aniriiaesuscfeciperet quam
mors interitum, et vita accepit aelerna principium : perdiderat sanilalem,"::^tn|cumitaque est poaniteiitiae
d
quando Tnyinea Doraini Sabaofh sic novorum plaa- stiffragium, quod efsingylis proilest, JBI;oronibus in,
taiio facienda est, ul purgetur e exsecratip yetusiatui. commuHe succurrit. k Hic ergo, dum ad pcenitudinis
Quamvisfenima diviliis bonitatis et pielatis Dei niiiU actionem taniis,'i e?citaiii'f fexemplis, sub conspectu
temporis vacel, nunp tamen et largior est per indul-! ; ingemiscentis Ecclesiae.,venerabilis poiitifex, pr.ot^»
gentiara remissio peccatoruni, et copiosior per gra- statur el dicit : Iniquitates-meas ego :agnosca,eldelir
liani assumptio renascentium. Augemur regeneran-: ctwyi.nieumcqnifa ihd cst.sempef. 'Avefiefdciem tttam
dis, cresciihus reversis, Lavanf aquse, Iavahl lacry- a peccatis meis, Dqmimj c,i omi\esjAniquiiqffis..nyzus
roae.Inde gaudium de assuiiipiione vpcatofum, hinc dele. Redde mihi Imtitiamsalutaris t\ii, et tpiritu priiir
* laetitiade absolutione pcenilenlium. Indeestquod cipali confirmqme. Qup ita sypplicante, et miserieof-*
f supplex tuus, posieaquam in vafias formas crimi- diam Dei afflipto cpfdfe ppsceyle., redititcgra jn. eq,
liuni neglectu mandalprum coelesiium et hipru.m aposlolice pontifex, quidquid diabolo D1sciiidenle
k probabilium
transgressione cecidit, humilialus at- CPrruptuni es.t, et prationiiro tuafum patrocinantibus
que prostratus prPphetica * ad Deum voce clamat B meritis, per divinpe recpnc.i.lialipi.ij^ ,|ratiam fap Uo-
dicens : Peccmsi,impie egi, iniquitqtem feci, miserere niiiiem proxinium Deo, ut qui antea in m\s? perypr-
mei, Domine. Evangelicam vpceni npn frustratpri.a. silatibiis displicebat, lunc jam placere Se Domino
aure capiens, Reati qui lugent, quoniam ipsi consola- in regione yiyprum 9 cum. deyictb mprlis suoe a.ucfp-
buntw; manducayii, sicut scriptum est, panem dplo- re gratuletur. Per Dominum.
^llanc Quesnellus edidit ex Pontificaji Romanp f Magis placuit lectio ejusdem Ord. Rom. et Pon-
part. III : De reconciliatione pmiiitentium,qum fil in tif, Codex Gelas., iwtitiw..
quinta (eria GmnmDoiimii,et ex Ordine Rpmaiio Hit- t' Ppntif.,fupplices famuli tui, et sequ.entia numero
torpii. In Gelasiano Sacramentario iegilur
- iib. i, plurali.
n.58. h Leg., improbqbilium. Al.*,prqbatqntm.
b Incod. Gelas. diacofiohsecalloctitip tribuitur. i Al., ad jDotiiinum. '
* Al., quo, vel quiq. i Pontif. addil ?uum.
d Pontificale addit palmi.tum; et mpx .sarcienda pro * Huc usque Quesriellys ex Romano Pontificali,
facienda. Sequimur codicem Gelasii, cuni quo cprici- . Sequentia in Gelas. cpd. ef Ordine RpinanP.
nit Ordo Roraaiius, jTJiiiprpii. . l' Al., excitalus.
c Cpd. Gel., etcuratiq. Leetionem Ordinis Rom. et P1Ord. Rpm.,, siiadenie,
Poniificalis praefeTQndamdtixihius; sicut el in se- p Idem Qrd. addit sifri.'
0 idem 6rii'. oniitiif cum.
(juenlibus.et largior,~ pro quo
- in Gelas. perperam le-
gituf et Idtgilor.

ADMONITIO IN LIBROS DE VQeATIONE OMNIUM GENTIUM.


1. Ros libros Quesnelliis nomine Leonis inscriptos edidit, Cur yerpyps eidefn ponlifici adjmendos, acin
, appendicerii f ejiciferidosputavimus, patebit ex observaiioiiibus secundKQyesrifelliarisBdifsCfiatiopi subj'e-
ciis, quibus ejus argumenla ad calculos reVocabimus, Vulgati primo fupnin.ttVii4eIiilibfi iritferS. Ambrosii
Opera excodice qui Ambrosii nomen prseferebat, et non spiuro royl|is scatgbaf :^pfibus, yefyhi etiam pa-
rebai lpngo illo testimonio quod S. Gelasius papa ex hoc opere rfecilaiverat.JbaiinesSbtelius in edilibne
Lbvahieiisi"arini 156S hos libros S. Prosperi Aquiiani Operibus inseruit auclpritate triuni mss. exemplarium
S. Martini Lovaniensis, Camberonensis, et Bonefiensis, qtiseillis Prosperi nomen praefigunt; sed riiliil emen-
davit in lextu, supplevit niliil. In Duacensj autem editippe.Operuro S. Prosperi anni 1S76, ex eodem codice
Camberonensi Joannes Olivarius supplevii quidem locum insignem qui deerat, at variantes margini affigens,
textuitiintacturo pleriiniqye.reliquil. Quesnellus praeter has varianles manuscripti Camberonensis usus est
alio cbdice Thuaheo, Prosperi, utariunde Credimus, npmine inscripto, et horiim duoriun exeniplariym sub-
sidio nonnulla errata in lextu emendavii. NovissimusS. Prosperi editor Parisiensis aiihi 1711 adbibuit ter-
tium codicem Joliensem melioris notse, cui Prosperitein iiiscribilur; ac ex eo non pauca loca restituil.
2. Nos tres mss. libros Vaticanos praecipue contulimus. Primus estcodex Vat. Reginse 293 pergameuus in
quarlo, sseculicirciter xi, ubi Prospero libri ascribuntnr boc titulo : Incipit liber primus Prosperi de voca-
lione oinniumgentium. Hjcauiem codex notam habet praefixamin Ironle : Liber S. Petri sanctique Rodoberli
de CeWa;quaebibliot!iecamindicaiad quam idera codex olim pertinebat. Alter esi Yat. 268, item pprgame-
inusinrfoliOj eju.sdenipjrciter saeculi, qui Anibfosio opus adjudicat. TerliUsest Yat. 862, in-quarto, SSSCuJi
KV,qui nomen Pfosperi in frbnteeVnibeti Mcbt autem hic codex reeeniiorsit! ssnibres tariien' iectipnei ut
1S» OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 4C0
plurimum suppeditavit, nec non locum illum quem in caeteiis fnistra qiiaRsitumex hoc uno ms. resiituimus.
Ne in ciiandis bis coilicibus prolixiores simus, pritmim ms. indirabiimis numero arabico 1, seciimliiin nu-
niero 2, teriinrii iuimero 5, sic: Vat. 1, 2, vel 3. PraMer Itos sunt alii tres endices, Vat. Palaiinns 23fi sae-
culi IXyel x, Vaf. 558 saeciilixi, et 559 saeculi xv, qui Prosperum pariter praeferunt; et unus Vai. 281 sae-
ciili xiv, qui Ambrdsiuni praRfigil.
3. Hortini auieiti codicuni recensio duo observanda snggerit, quae nori inuiilia fortassis erunt ad conjicien-
duni auciorem, Prii.npfalsuui est codices Vaticaiios qui Ainbrosium prapfermit esse veiusiiores illis qui Pro-
speri nomine inscrib.uu.liir.Neiiue eiiim Vaf. 268 est nongeiitoriiin atinorum, sed xi circiier saiculo scriptus
agiinscilur; cum codexPalai. 27;6nno vel alieroeiiarn-sieculo anterior sit; sicut eliam ille qiiem Hincmarus
babiiit, dum pluribus in locis snb Prosneri linfnine lioc opns allegavil. Codices vero Vat. Rig. 295 ct Vat.
558 ejusdem sseculi suni ac ille qni Ambrosio praenotatur. Secundo ex codicibus hacteniis adliibilis tres lan-
tuiii Ainbrosinm praeferunl, niniiruin Vat. 2t)8 el281, nec non ille ex qno priiiuim lii libri sub Ainhrosii
nViiiiineprodieruni, et hi oinnes a'que.miiliis;erroribus corrnpii stinl, ac longo illo lesliinonio quodcapiie7
libri i, ex:niss. Prosperum praeligeniibus restiluiiim fuii, omues simililer car.-nt; adeo ut ex uno eodemque
exemplari pariter corruplo ei diininmo defivaiiinose.tintiif.-Octoatilehi codiees Pro*peri nomiiie prasignan-
tur, Camiieroiiensis, Thnanetis, Joliensis. Palat. 236, Yat. Reg. 293, Vat. 262, 558 el 559, omnesque mulio
emeiidaiiofessuril, iiecinsigne illuiLlesiinioiiiiim.pmiitniit. -
i i. Ex liis autem duabiis observaiionibns quaniitaincnnjecturam anctori discernendoHiilem inferrc et pro-
ponere.liceat..Ciim oinnes codices qui Aiiibrbsiuin signartt aeque lnxaii et corrnpti ex unico vitiato exemplari
prbficiscaiitur, pfifni illius libiarii oscilaiiiia vel arbilrio uVri poluif ut vel nnmen Prosperi, quod erat in ve-
iusfibribus iiiss; iii Ambfosiiim muiaret, vei (quod probabilius esl, el frequeniiiis aliis in opeiiiuis accidit)
librosisine auclor.is nominc suhjecerit Ambrosii Operibus; es quo alii posleriores amanuenses occasionem
siimpserint fribueiidi illos Amhrosio; ciii tamen iideiii cefieneqtieiuitascfibi, uli Quesnellus evidenler osieii-
dit di.ssert.:2, jnec;ahiiquTbribiistcmpbf ibtis aique cbdicibus ascriplos scimus.. Econtra cum omues codiccs
Pfbspefiimi pfaefeferitesfeiTiehdatiofesfeinOriiia diiiiimiii sini, ac nonnulli eiiaui veiiisiiores. palani est bos
aborigiriali aiiliquissimoac sinceriori profectos, cui pariiernomep. Prosperi iiiscribebaiur. Ilincauiem noime
.cpiijicere iieet ,ali.i|neinProsperi)m vere et>sehorum Jibrnruih auctorem, licet quis Prosper fncrit ignoreinr?
I.ia qniderii Conciliaiitur prolie oiiuiia. Dilfieiilfatesenim a Quesnelloolijeelaedissert. 2 conlra senienlias Pro-
speniin irigereiifes, id solum evincuin lioriimilibrorum auctorem npn esse Prosperum Anuiiatiiim.At si di-
catiir esse aliquis alins Prosper aliunde non cognilus, qui sub Leonis xvu.in ei ante Gelasium vixeril, ea
objecta niliil officiniii, et hac ratione antiquiorum, et plurium, el emendalioriim exemplarium fides intacta
relinquiiur. Siinili quoqiie via conciliari potesl auCioriias Cassiodorii, qni lihros de Promissionibusel Prmdi-
ctionibus DeiPiosperotiibuii. Id per errorem accidisset, KIPIr.spertim Aquitanum intelligere necesse essei;
illoium eiiim libtpriimaiictor Africanus perspicitur, At Cassiodorius Prosperum duobus in libiis conslanter
vocai; pairiam auiem non designai, cumque ipse hiiic auciori sii fere snppar, in ejus noitiine allucinaius
non ita facile dicendus est, ciim alius Prosper intelligi queai: sed illi polius per non leve praejudicium allu-
cinati credendi sunt, qui Prosperum Aquiianum a Cassiodorio appellaium pnesiimenies, duplex htijus lesti-
monium rejiciendum ac errore nolanduni pulariini. Quidni igiiiir idem acciderc poluit in casu nostro?
5. Geiasii papae lexlus niliil repugnai, cum Magistrum Ecclesim bonoris gratia ijlnm potuerit appellare,
qui vel lunc in mss. Prosper nuiicuparettir; iiequeetiim binc cogimur dicere bos libros sine aucioris nomine
fuisse editos; quod lanien ex sola Gelasii ciialione, qua nonieii omiliitur, noniiullicoHigenduinexistimarunt.
6. Neqne moveat quod quidam addunt, ita poluisse errare codices in Iribuendi'; his libris Prospero, uli
erraruni iu vindicandis eidem libris de Vila coiitemplativa, qui Julinnum Pomeriuni habent aiictoreni. Alii
eniin codices invenii sujit, et a novissimo Prosperi ediiore laudantiir, qni hos libros Juliano Pomerio vindi-
cant; ciijiisuiodi etiiim sunl iinus Vat. Itegiiise 291 saeculi xi, et alius Ambrosianus mille annoruni a Slura-
torio indicatus tom. III. Aniiquit. Ilalic. pag. 847, in quo dum excerpia ex aniiquis scriploribus describun-
lur, uhum cx cap. 21 lib. u de Vila conteinplaiivasic allegatur : Incipil de tertio (legendum secundo, nisi alia
divisio obtinuissei) libro Pomerii ad Juliahum. Econtra vero nulli codices hactenus inveniri poiueruiit qui
libros de Vocationealii ascnbanl iiisi Prospero vel Ambrosio; ac propterea cum Ambrosii esse nequeant,
uuui Prosper resiat, qtiem cura non cogamur Aqiiitaiium inielligere (nulliis enim codex Aquitamim vocat),
alium Prosperuni possunnis credere, etsi quis ille fuerit non liqueat. Hanc 'coiijecliiram, quaecumqiie sit,
leciorum judicio subjicimus, eoruin pfaecipuequi alioscodices inspicerfeet conferrepoterunt.

DE VOCATIONE OMNIUM GENTIUM


LIBRI DUO.

.„ Jamhbt iibros'. miiius ttttt. S, Lepni qiiam Prospero Aquiiano tribuendos, inter hujus PalrisOpera edi cura-
; ritms, iomo sciljCet nbstro Li, quo iequiretidi sunt: Quod autein spectat ad elucidationes qiiibus in editione
Ralleriniana qpiis Uluslraluf, eqs in tohio prwsenti integre produciinus. Vide infra. Qttesnetli in illitd thema
disseriqiioiieincumsubieciisUqiierinioiumobsetvaiionibu^

PRJETERITQRTJM

SEDIS APOSTOLICE EPISCOPORUM AUCTOMTATfiS.


'.''-'• DE GRATIADEI.

Quesnelliisliunc libellumS.iLeoni qdjndicavil; aliiyerq auctores reciius Prospero AqnitqnovolueruritadscrU


beriduni:Quorum amplexi sentenliain,tqrias- quibusniieremtir auclorilulcs inter Opeta Prosperi tonio nostro
LI retulimus. Videcwiernm infradissertatiqnemterliamQucsnelli, et in eamRalkriniorum obiervatiomt. EBIT
161 EPlSTOLA AD DEMETRIADEM. 162

EPISTOLA AD SACRAM VIRGINEM DEMETRIADEM,


_-: :. SE0

DE HUMILITATE TRACtATtS,
Quem LEOHI MAGNOQuesnellus b atlribuit.

ARGUMENTUM.
Magnislaudibus veram humilitateto commendat, adyersamque illi superbiamsuis depingitcoloribus;tum devotam
Chri&ovirginemUorlalurut efationemcaveal, seque sincersehumilitalispraesidioniuoiat.

259 C*P-!• Quanta fuerit Demeiriadis nobilitas et A adulando ingeram, vel luis ac tuorum praedicaiioni-
virtus.— c Cum spleudidissiniae sanctimonise tuse bus ingenium meum par essepraesuiiiain. Si verode
sublime proposilum super iiumilitatis fundamenta commendando virginitatis bono disseram , superflua
consistere pie el sapienter inlelligis, in hoc usque, o erit ejus nunc propositi insinuatio, quod lu a primo
sacra Virgo Demelrias, dignationem tuae dignitatis actatistuae flore 261 d sine humahis cohortaiioiiibus
inclinas, ui provectioHesluas etiam meo styio exigas elegisti : et de quo inter ipsa principia mulli, e qui
adjuvari. Quod ego, ad tenuiiateni facultatis meae tunc in Ecclesia praeeminebaiif,meritoTion siluerunt.
respiciens, omiiibus niodis recusarem, neque tam Valde enim mirabile erat, el inter praecipua divinae
niaiuro el erudito animo cobortaiiunculas roeas ad- gratiae exempla numerandum, quod virgo Anicia,
hibere praesumerem, nisi 260 fiduciam efficiendi super omne fasiigium f Trabeatae nobilitatis eve-
id quod jubetur a jubente conciperem , et tuis nieri- cla, de cujus fecunditate avis aique atavis responr
tis aique oratiouibus confiderem esse praestandtim, sura posteritas et familiaevolis exspectabalur et pa-
ul oriatttr in deserto aqua (Psal. cyi, 33); et fianlin triae, converso repenle animo, desiderio coelesiium
ticca terra flumina (Ps. civ, 41; Isaiw xriu, .19). pupiiarum declinasti morlaleconjugium.et ut oiiinem
Dnde colhborandum libi niecum esl, ut qui sapien- prosapiam tuam eliam hujus virtutis titulo consecra-
tiam prmstal parvulis, et linguas muloritm facil diser- B res, s prima stirpis luae perpetuam te virginera Filid
tas (Sap. x, 21), jubeat de cordis mei ariditate pro- yirginis spopondisti. Illam ergo .xuaiem tuara et illa
ffuere, quod silis fua digne possit haurire. Quae ergo principia rationabiliter doctissimi viri suis adhorta-
materia siyle dabitur, et unde loqueudi tecum causa lionibiis incitarunt, et licet plantationi suae summus.
siimetur? Si laudes luas scribere aggrediar, et ma- agricola valida ad profectuin luiim incrementa prae-
jorura.serieiii, quae per te raullura illustratur, evol- beret, cooperaipres tamen. gratiae Dei opportune
vam, onerosum me forte et impudentera videri posse piam adhibuere culturam, ut germen lenerum forli-
arbilror, qui vel humanae tibi gloriae tentationem ludinis robur acciperet, et dignos generositate sua
» Nuiltis hactemis codex .usui 1'uit cum quo haec dem libros de Voeatione Prospero
aliributos, inter-
epistola relegeretur. Opmes enira editiones e prima posiiis aliquot paginis albis, sine ullo tilulo invenilur.
transcripiae luerunl; unde uihil emendari potuit. Nos ln solo cod. Vat. 281 haec inscriplio praeferiur : Am-
qualuorValicsuiaexemplaria. mss. invenimiis, signaia brosii ad Demelriademvirginem. Vide plura in observ.
num. 262,- 268, 2sl et 2s4. Duo priora poiis-imura ad dissert. 4 Quesnelli.
coniulimus, ac ex iisdem plura loca corngemus. d Demetriadem, hortante Augusiino,
b Coufer dissert. i Quesnelli, et in eam noslras C temptis, quaeipsi paraloe eranl, virginitatis nnptiis con-
proposi-
observationes. lum snscepisse, discimus ex ejusdem docloris episi.
e ln vt-tusiis Ambrnsii edilionibus liic tilulus pne- 143, limic 188, ad Julianam,(|uam Auclor, cum verba
figitur : Amtrosius episcopussacrm virgini Demelriadi. lexiui inserta scripsit, non iegerat.
I(i ediiione autem Lovaniensi an. 1565, Prosper epi- e J Vide" Aug. episi. 143, nunc 188, ad.Jnlianam
scopus sacrm virgini Demelriadi; ex qna inscriptione Demelriadis matrein, et 179, nunc 150, ad Probam
Prosperum Aquitanum fuisse episcopum nonnuTlipu- et Julianam. llem Uieronymi epist. 8, "el Innocenlii
taruiil. Sed liaecinscriplio ex arbilrio soiius editoris papa; I epist. 14. Vide eiiam quam Pelagius haere-
Lovaniensis profecia est. Cum eiiiui is nulluiii hujus siarcha ad lianc ipsam viiginem scripsii epistolam,
epistolte codicem habueril, eamque transciipserit ex cni Auctor hanc videtur opposuisse pro antidolo. » ~
Arobrosii ediiione, ex sola praesuiuptionequod hujus QUESW.
aucioresse non possei Ambrosius, Piospero illam ex { Duo noslfi codd. Vat. quos contulimus ha-
aiiquot conjeciationibus aitribuit; ac eamdeiti tran- bent mendose, trahens beatmnobililatis; uii eiiam in
scribens ex Ainbrosii vulgalis, ln in^eriptione Am- ediiionibus legebatur atite emendationem Que^nel-
brotii nouieii, relenlis caeiens ac etiam voce episcopi, lianam, quae postremo ediiori S. Prosperi |il.icuii.
proprio maiie muiavit in Pro^perum. in quaiuorau- Qiiesiiellusaiitem banc iioiaiioiieni adjecit:« TraJiea
tein memoralis codicibus Vaticanis nuila ejusmodi insigne erat consulum, augiirum ei regnni; da quo
inscripiio legiiur. ln duobits Val. 268 et 28s biec vide Bayiimn de Re vesiiaria c. 11, apud quem et
episiola subjicilur libris de Vocationeomniiimgentium antiquiores laudatos iuvenies. >
Ariibrosioascriplis; at sine ullo anctuns nomine ipsa JJ i Editi cum Vat. 262, primain stirpis luw perpetuam
'
describilur curo iitulo : lncipit de vera humilitale ad virgmem. Correctioiiem «uppeditavit aller velustior
tacram virgimm Demetriadem.lu Vat. 262, post eos- codex Vat. 268. , ,
163 OPERA S. LEONI MAGNOATTRiBUTA. 164
fruclus proposilrtui arbor afferret. Nostris autem . tamant servire subjecti, et nesciunt tumere praelaii;
paginis quid erit loei? Et post ornaliSsima scripta ex- cum etpaupef divi.temfioii sTbidubTiatariieffeffe, et
.ceHehtiutt"inagUM)><t^ qtieiifi divfespaupefeni sibi gaudet aequare; cumet^uMimes
indicere dignaia es, sermone reperies, nisi forte quia nou superbiunt de clafilate prosapiae, et pauperes
et illorum doctrinis et tuis studiis "ad subliiuiores hon extolluntur de commuuione ualurae; cum deni-
»
gradus yiriulum corisuettido prpficil, cavehdae te que non plus tribuiHir magnis opibus quau. bonis
elationis admotifeam, et Iitimiiiiatis libi siticefitatem nioribus; hec*.niajbr diiCitur pliaiefata iuiquorum
fida suggestione commendem, ul iti omnibus actioni- potenlia quam rectorum iiihonora justitia. Ab hoc
bus in quibus tibi es bene conscia nufnquaiii audeas afeqiibet mpdfesio __jiire eoncordiae, in 263 <IU 0 nui*
esse secura. ltim d est de gradu superiore certamen, nec felicilas
CAP.II. Veras virtutes a falsis esse discernendds. — aut inflat propria, aut urit aliena, pulcbre et mirabi-
De hoc igiluf CbhgfueritissiihP*>iibi ef salubefritftb litef a plefisque proficiiur ad illam humilitatis forti-
bono, quod DoiftliiUsdoriavefit disseramus, ut in- ludiriem, qiiaeet se exifa oiiinem constiluit dignila-
spectioni nostrae non tantum visibilia ejus, sed etiairi tem , et.mavult apta esse iiijnriis accipiendis, quara
occulta rfeserenluh Est enim liiultiplex virtutis islius idonea repellendis; ul implealur qtiod ait Domiiius :
qualitas, 3t lieel an exterioribus quoque pulcbra sit, B 6«i vixitiecuirijudicio eonleiidereztlunham tuam tol<-
in ihiimis lamen suis mulio est specioSiOiytamltoque lere, dhriilte ei el pallium; et quicuniquele angariaverit
luculeiitior; ubi uihilobscufunii uiiiiJ turbiduhi, nihil riiiUepBssiisyvudecmii ilio el aliaduo (Malthi v^ 40).
est inquietuiri : quia pax midtadUigintibai iegemDei, B liludqus^quod Aposlolus docet diceiis : Qimre non
il nbn estiiiis wqndalum {Psal. TGXVIIIV 165); Acces» magisinjiiiiam aciipilis? tfuare non magis fraudem pn-
suri autfehiad beatae uurriliitaiTsinttiitiirii, 202 'om* iimini (I Cpf, vi; f)? Tales enim multum ad imita-
nem illam abjeciioiveiri*quae ignavoSet incoiisi&hles libnerii ijiSius Domini noslfi et Salvatofis accedunt;
animos dcprimitv repellamus; nec getierale noriien qiii cmi<dii>tsmsei,paupet fuctusest (Iltjor. vni, 9);
ita nos a judlfciodiscretiPriis Cxcludaij titiomiies quo* et, ciirii maleditetetui^ Mm nmledicebat; «t perauienti
quomodo .huiriiles putetiius lesse laudabiles. Imitatar se iioti tomminabalur(\Pet. ii_ 23)-; et quoniam
quidero plefumque «ecfessitas volutitatcmj ct ab ima* dixerat: Diiigite inimicoi vestros,benefaciteiis qui »DS
gine awdesiisfe pafum differt ferma segnitiae. Sed iideruni (Malili. V, 44); ut hujusmodi benevoleiiliam
aliud est quod ffrivat, aliud quod exfercet; nee in cbnfirmaret exemplo, ipse pro iis a quibus crucifigei
eumdem fineui Wftit labbr iiidecliftamlis IiuSerise; et batur urabati
ekptiiae luriiiudo patfentise. Uftuia est paapeftaiis €w.IV. Veruhi humiiem, glotiam et opes smcuii

vPcabtilumysfedfttinUna^ftens;paupefum Tquia tioft G faslidire. Qui ergo fidelitef et scienter intelligunt
idemest gaudeffe bferie expeiisis UiViiiis, quod atit quo opefe salvafi et quo pretio sint redetnpti, nb-
gemefede iloii acq"uisitlSjaiit dolerede pefdilis, Ti- lunt de miindi hujus stipiehtibus, nolunt csse de
mofis eiiam quo Deiis ifteiuifuf, nulla est Iri appella- fofiibtis: quoniam, siciit ait Apostolus, qum stuita
tiOhfedislinclio; Sfedalitid est tiniefe qtiia peccaVeris, siinl muhdi eleijil Deus, ut confundatsapientes : et in-
aliud liitiefe he pecces; Ct ibi risl ToriTiidbde Suppli>- fitriia muiidi elegit Deiis ± ut cbnfuiidat foflia; et
«io , liic solliciludo de praemib. Ob lroc eftiro de IUo ignobilitt inundi el coiitemptibUiaelegit Deus, et qum
servili mfeludicitur quia petfecta charitas fprqs tnittit non sunl, nl ea qumsunt destruerel; ut non glorietur
timorem fI/oa'M.:tv^18); de hoc vero liberali: Timor oinniscaro iiiconspetlu ejus (I Cor. i, 27): id esi, ut
Domini '* sanclus , 'iiidhbhsiri sccculumsmculi (Psal. iifeiiio se placefe Deo per muridi sapiehtiani pulet,
xvftt,.10). ftemoia itaque illa spfeciehumiiitaliSi quae quafeloia carriaiis esl, et a vefa sapieniia cuiu omni
tota sine fructu est, voluntarios tautuui pendamus sua vanilate deslruitur : Dominus enim novil cogita-
arfecius, qiii etiamsi iti gradibus riieritofum inve- iibiies sapientium, quoniam vanmsunl (Ps. xciu, 11).
riiutitur iftipafes, hori surii taroen ab ipsa vifluie dis- Cum itaque discipuji verilatis humanahi gloriani fu-
cordes. - ,, giunt, et a temporalium amore desciscunt, ut quae
Ckv. III. Pnmtih humililalis bqnuril, dileciioiiemet D Dei stint sapiant, tion quae honiiiium, proficiunt sen-
ebliiordiatn irif$i\libhiinei setvate. — Pririia fefgribu- sibtiS, nbh deliciurit; rifequevigoferii cordis ainUttiht,
riiilitatis ratio ift cohimunis vilae versatur officiis, sed excelientissimae inielligenliae lumen accipiunt;
quibus et diviha clemenlia Coiiciliatur, el societas 264 viventes quideni ih hoc itiundo, sed onines
humaiia CoririeCiituf.Mtilittra eriini rid robPraiidtim muridi strepiius relinquetiies, tit rediinaiii tempus,
dileclionem valet, cum secundum doctrinam aposto- qi\iadiestnalisunt(Ephes. v, 16). Quo autem pretio
licaui, invicem ie homines hbnore ptmveniunt (Rqnii quies bujus temporis aplius comparamr, i|uam ut
XH, 10)-, fetalteri aiferum stiperioreiri exisiiriiaiites , ipsrratiridb onines diviliae, ohines dSgftitates et uni-

a Sic rflfeTiusfexeodeni fiis. Vat. Vrilgati Cum aiib friaiiijnslegituf _petmanens.


ccdi y&U, tavenddm. d Verbum (estsupplevimus ex iisdefti Codd,
* Addidimus libi et friss. et ex editioiiibus Pfo- * Editi Illud isiiife cbn5unfetione encTitica ?««.'
Spefii: Hanc autem maxime necessafiain iiostfi codicessug-.
c Vocera «atictits; ^uafeest eiiafriift TisalnirivadJB- gesseftint.
timus ex utrisque mss. Vat. In recenliori ffll, pro
IC5 EPISTOLA AD DEMETRIADEM. lOG
versarum cupiditatum materiae rerundahlur»els'a»ielP _\, eratqmvir iikmagnus inter oriines Orientales (Jiibft,
bealoque commercio , ematur Ghrisliana libertas, 3). * Quisi ttinc islius graliae particcps factus est,
fianique filii Dei d§ paupertate divites, de palientia quando omnibus facullalibiis perditis, uniyersa quo-
fprtes, de humilitate sublimes ? Non enim, ut dile- . que fauiilia filiisque privalus, et percussus vulnere
ctores Iuijus saecuii putant, prayi cordis aut segnis pessimoa plantapedis usque ad yertipem capitis, testa
est animi terrenas ppes spernere^ honores occiduos saniemradebat, sedens in ttircqte (Jqb ,n,, "7), * ad
, faslidire, nec ibi gloriam quserere ubi laudatur pec- imaginem elalionis lentaiionisque postinodiim revo-
calor in desideriisanimm suw, et qui iniqua gerit bene- calus est, quandp corporis incolumiiale renovata,
dicilur (Ps. ix, 23). Uiide si vere inleiligatur, epn- * seplemrursus filidrum triumque filiarum f_aclusesl pa-r
lemptus iste'reruro praeseritium ad quae leiidai, et ter, et duplo in universam subslantiam est ditatus aug-
qualia concupiscat, nibil hujusmodi mentibus re- mentq (Job XLII,10,13). Absitaulem ab animis fiiie-
clius, nibii invenielur * erectius, quae sacratissimis lium tam irreligiosa persuasio, ut cuiquam sanclo-
desideriis universa transcendunt, neque ad ullam rum, quibus Deus et divitias est largitus et bonores,
creaturani quamvis potenleni atque mirabilem, sed ad capiendum verae humilitatis meritum credatur
ad ipsum omnium visibliiuin et invisibilium b am- s vel opulentia obfuisse, vei dignitas; cumeis ad hu-
biunt creatorem ; cui appropinquare clarescere esl, B ; jus virtulis provectum utraque profuerint. Quamvis
quem timere gaudere est, cui servire regnare est. enim tota vita Iwministentatio sit super terram (Job
CAP.V. Non solos pauperes,sed eliam diviteshutni- vn, 1, juxla LXX), et lam abiindantia quaui inopia,
litale Chrisliana ornari posse. — Sed lfaecvirtus quae maleria soleatesse peccaii, ciiin vei dives extollitur
. lemporalis copiae et« potentiae negligens ad vitam ad superbiam, vei pauper prosilit ad quereiaro,
aeternam d angusta viaet ardua enilitur, non debet exstiterunl tamen i.n omni lemppre, et in nosira
voluntarios pauperes in cpnsortium Christianae humi- quoque aetate non desunt, sicut et.boni.pauperes,
liiatis admittere; eos autem a sbcTetatebeni. hujus ita et boni diviles, Nee .frusifa beatus, aposio-'
.excludere, qui aropla praedia, magnifica patrimonia, Ius Paulus Timotheuro admonet, diceris>:' Sini-
Ct multas in .hoc saeculopossident facullates: cum in libus hujus smcuii prwcipe nqn superbe sapere, hec
populo Dei multi semper qui divitiis bene uterenfur sperare in incerto divitiaritm, sed in veq, qui prmstal
exstiterint, nec ullo mpdo vel dici vel cogitari, liceat nobis omniaubunde ad fruendum ; bene agere, divi-
quod Abraham, et Isaac, et Jacob, quorum se esse tes fieri in operibus bonis, faciie tribitere, coiiimu-
Deum Dominus prolestatus est (Exod. m, 6), ideo nicare, lliesauritare sibi fundamehlum "bonumin fulu-
vera humilitate caruerint, quia pauperes uon fue- rum : ut apprehendant veram vitam (I jim. vi, 17,
ru.nl. Autquod vir sacratissimus Melchisedech, Do- iC 19). Quod uliqus fieri in universa Ecclesia, quaeper
mini e; Salvatoris uostri praefereus formam (Hebr. tolum mundum est diffusa, nou dubium est, et pau-
vn, 3), non fuerit perfecte bumilis, quia et sacerdo- peres Chrislf non eorum tantum faculiatibus susti-
tio eminebat et regno. Vel quod beato Jpb, 265 de. neri, qui ut expediliores bominum sequerentur, si-
quo Deus pronuntiat, dicens : Numquid considerasti' mul se omnibus suis opibus exuerunt ; sed eidem
.servummeum Job, quod non sit ei similis in lerra, ho- operi etiam illorum subslantias deservire, qui pos-
mo simplex et rectus, et timens Deum, el recedens a sessionibus suis non aliter quam rebus patiperum
malo (Job a, 5) ? Ideo virtus isla defuerit, quia erant praesunt, h et ecclesiasticaeutiiitati sub quadam pro-
(sicut Kcriptum est) in possessioneejus seplem miilia curatione famulantur, elaborantes singuli pro sua-
ouium, et triamillia camelorum, quingenta quoqueju- rum viriura porlione, ut ad viclum aique vestitum
ga boum,el quingenlmasinm, ac famiiia multa nimis ; familiaeDei necessaria conferantur, et simul prospi-
a Ilcecnostforuni bbdicuni lectio melibf, qtiaffiVul- advitam, utsferm. SdeNativ. Dbiti.c. 1,
septimode
gata electius. c. 1, eic., exquo etnonnulla probatio eli-
b t P. Nannius vult Iegendum esse abeunt. > Quadrag. citur, qua hanc ipsam epistolam S. Leoni vindice-
QUESN. tur. > QDESNELLUS. — Hiiic auiem edidit: Ad vilam
c Editi habebarit palientim. Questielius sapientiw wtetnam per angusla el ardudenititur. SCd litiifearbi-
ex ingeiiio reposuit, ea raiione ductus quia voCi pa- tfafiae emendationi Teclionemnoslrorum mss. Vat.
lientimsensus relueiatur, ut in annolaliuncula pro- D texiui insertam praetulimus. -
fessus est; ethanc lectionem postremus editor Pro- e Editi : Quasi lunc; et post nolinulla Qtiesnelius
spefi suscepit. Sed verani Ifectionfenpoleniim, quae ante voces acl imaghiehieldtionis addidil aiil, quod in
antecedentibus roaxime cohgfuit, nosiri codices sup- ediiis deerat. Utroque aulem modo Tectio corrupta,
peditaruiit. de novissimus Prosperi editor nortnihil conjecit;
d < Prius ila Ieclum est: Ad vitam wternam angu- sedqua codicibus desiitutus, Quesnelli Jectionem seculus
sla el ardua inillilur ; in huj'us ultimse vocis locum est. Nostri codices veram leciioufempraebuerutit.
subsiiluertdum esse eriiiilur atife fios coiijecit ndn- * Ob corrupiam lectioriem Quasi Quesnellus addi-
nullus. Pelrus Nannius Alcmarianus in sclioliis ad dit aut, ut antecedenti annotalione monuimus. Yera
S. Ambrosium Basileaean. 1581 primum editis, pu- autem lectione inducta noslrorum mss. praesidio,hoc
tat in liunc modum posse corrigi, per angusla el ar- additamento opus non est. Mox ientationisque ex
dua mitiil; opumfeid quidem, Si pro.miKitpoSuisset iisdera mss. addidimus.
enilitur. Similis loquendi modusin serrti. 2 de Jej. s Quesn., et opulentia. Correximus ex ediiis Pro-
Pent. c. I: Nam quiaangustaetflrdua declinantes, etc., speri nbstrisque codicibus.
qui esl Matth, vn, v. 14: Quam angusla porla et h Itaex mss. Vat. Editi: TJl ecclesiasiicwuliliiati..,
arcla via esl qumducil dd vitam; quCni LeOnbsler ila fumuleiilur. t _
seniper reprsesentai: Arigmlit et ardua via quw 'dxicit
l67 . , OPERA S. LEQNI MAGNOATTRIBUTA. 165
cientes ut in domibus ipsofura sub jusio sancioque A prudentium reprobabo. Dbi sdpiens ? iiifriscriba ? ubi
iiioderaroiiitorhne* et benigniias foveat, el discipliiia conquisilot httjus imculi ? Nonne stultam fecil Deus
cmiliiieat: dicenle Apostolo : Si quis autem suorum, sapientimn hujus mundi (I Cor. i, 19)? Secnndum
el 266\tnaxime domesticorum curam non habet, fi- quam, sicul ait Aposloliis, iiiiiilani cum cognovisseitt
et deterior '
deinriegavit, esiinfideli (ITim.v, 8). Deum, non sicttt Detim glorificdveruiil,dut gratias ege-
Cif. VI. Oinhessauctos Eccleiiw filios aliis rebus runl; sedevanuerunl in cbgitationibussuis, el obscu-
dispares, sola humilitate pares effici,— Cum ilaque ratum esl cor insipiens eorum. Dicentes enim te esse
Eccle-ia Dei, quaeest corpus Chrisii, ita sit multi- sapienles, slulli facti sunt (Rotn. i, 21); Videsne qua-
rrioda vnfietate coitlexta, ul in unuui decorem etiam lissuperbis reiributio debeatur, et quali mercede
quae non suut p.iria concurrant, et de omni genere repleanlur, qui si quo modo ad coguitinnem veritaiis
lioroinum, de omni gradu officiorum, de oninimen- accesserint, suaehoc sapientiae tribimiit. et de naiu-
sura operum, de oroni qualiiale virlulum fiai loiius rali ingeiiio gloriantur; taraqiiam ^Deum, non Dei
atdilicationis inseparabilis connexio et indifferens miuiere, sed proprii intellecius facultate cognoverini?
piilcliritudo, necdesil soliditati quod non defuerit Omnia quiifem elenienta mundi, et universse crea-
porlioni, lantaqiie ibi sil pax ianiaque concordia ut liiraruin nalurae.Tioc ipsa sui exigunt specie, ut imii-
non possit esse riisi oniiiium quod esi eiiam singulo- B sibilia Deiper eaqum faclasunt, ititellecta conspician-
ruin, indubitanier apparet coptilatricem quamdaro lur (Rotn. i, 5!0); et in pulcliritudine coeli et lerrae
esse Virtulem, qua sibi conloederatur et concinit qu.i'ilani b sunt paginae ad oninium oculos seinper
muitiplex sanciorum utiilas et speciosa diversitas. patenies, et auctoiem sutim numquam tacenles, qua-
Haecaiitem virius vera hutiiiliias estquae interquos- rum proteslaiio dnciriiiam imilatnr niagislroruui et
libet liieiiiorum gradus numquairi sui potest esse eloqiiia Scripturaiuni. Sed quidi|iiid illud est quo
dissimiiis. Nam et in pfttcioruni vicissiiudine, et i.n corporeorum sensuum exteriora pulsantur, iii agro
niansiieiudinis lenitaie, et in voliiniiiriae:paripeflatis cordis cui impenditiir isla culiura, nec radicem po-
elecfioiie, invenitur multa distatiiia, elalter altero in test figere, nec gerinen emitiere, iiisiille suinmus et
proposiii sui devotione aut major auf roiriof esf; in verus agricola poleniiam sui opefis adliibuerit, et
veraautem huniilitaie nihil divisum, nihilqiie non so- ad vitalem nrofeclum ea quaesunt planiaia perduxe-
liduni esi; et ideo, oinnes participes suos unum facii, rit. Sive enim coniemplatio creaiurarum, sive sa-
quiainaequaliiatera ipsa non recipit. crorum sefies voluminum, sivescientia disserentium,
CAP.VII. Veram Iwmilitalem in perfecta el integra sincero et assiduo le-iinionio praedicet veritatem,
gratim confessione consistere.—Hnjus igiturboni pro- neque qui plantat esl aliquid, neque qui rigal, sed qui
G
prie^as in confessione est gratiae Dei,. quae tota re- incrementtitndat Deus (I Cor. m, 7.)
CAP.VIII. Siipcrboriimruinam omniumesse gravis-
pelliiur nisi tota suscipitur. Sicut enim aliehusesta
numero fideliuiii et a sorie sanclonim qui iu aliquo a timam. —Inier oiimes igitur lapsus homiiiuro, inter
catbolica veriiate disseritii, ila exlra gratiam effici- omnia commissa peiicaiitium, nulla est gravior quam
tur, qui aliquid de ejiis plenitudine dilfiletur, quasi superborum ruiua; maxime Cunv ipsa elatio in Dei
lionio auxilio Dei in quadam aciionum suarum parte tendii injuriam. Nam aliter infhtiiiiir, qui cupidiiate
egeai, in quadam auiem parte non egeat, siique extollentiae singularis omnibus appetunt anteferri;
ullum lempus ullurave momentuni quo pemicio- 268 aliier vero iniumeseunt, qui Dei auxilitiin refu-
sum illi esse non possit si ab eo Spiriius san- tames, quae fieri sine ipsius opere non possunt, ex
ctus defuerit; qui ulique secundinn verae Deiialis saa perfici virlute coniendunt, et spera suaro a Do-
essetuiam ubique lotus est, et omnia compreliendit; mino auferunt, atque ad se transferunt: ut adiraplea-
sed ab illis modp qiiodam inielligitur recedere, quos tuir in eis quod scriptum est : Maledictus homo qui
desiiterit gubernare. Cessaiioquippe auxilii ejus pro spem habei in homine, et firnial carnem bracliii sui, et
absentia accipiiur, qttaiii sibi iiisanissinie tiiilem,pu- a Dominodiscedit cor ejus (Jer. xvn, o). Hasc super-
tat qui iu iis quae recte gesserit se inagis quam 267 bia a diabolo suinpsil exordium : qui quoniam sua,
^
Deum gaudet op«raium. Plene erg» et vcfaciter con- qnam a Crealore acceperat, potentia et digniiate sibi
filenda est gralia Dei, de cnjus lioc primuni niunere placuil, seque aucioris sui gloriae comparavit, cum
esl ui auxilium ipsius sentiaiur. Propier quod dicit iis angelis quos in consensum impieiatis suas iraxe-
c
Apostolus : Nosautem non tpiritummundi accepimus, rai, a coelesti liumiliiaie dejectus esl. Et ideo pri-
sed spirilum qui ex Deo est,utsciamus qum a Deo mis hominibus nocere poiuit, quia illis malc credulis
donata a sunt nobis( ICor.n, 12). Unde si quis est qui per mendacia venenata persuasit ut meliores se lu-
d
aliqua se habnre existimat bona, quorum non Deus luros puiarent, si in libertatem sui arbilrii prosi-
largitorsit,sedipsesibianctorexistat; manifestumest lirent, quam si in legis datsecustodia permaneienl.
bunc non Dei spiriluin liabere, sed mundi, et de illa CAP. IX. Supeibiain, qua quis suorum sibi vult
- sajcularis sapieiiiisemiiieredoctrina,de qnadicit Do- auclor.esse bonorum, omnis esse peccali initiuut. —
minus : Perdamsapientiamsapienlium, el prudenliam Sive ilaque in lapsu diaboli, sive in prasvaricalione
Sic nostri codd. Vu!g., sinf. d Sic Quesnellus cum editione Parisiensi S. Am-
b Unus cod. Vat., sint. brosii an. 1569, sicut etTnnovissiina editione Pfo-
• Forte, sublimitaie. speri. Al., in libertate; et ila nostri Codices.
163 EPISTOLA. AD DEMETRIADEM. 170
a et inde
hominis, initium peccatt superbia est, quaecongruen- !Lamorem, iramflterel laudis cupiditatem;
ter et avariiia nominatur, quia ulraque appellatio novissima instrueretur tentatio, unde nocuit prima
eum significatappetilum qui et suam mensuram con- deceptio ? Non itaque desidiosis et tepidis, neque
cupiscat excedere, et non dignetur dives esse, nisi inertibns et incultis, sed magis quibusdam animis se-
propriis: tamquam iiabeat hoc simile Deo, ut bono- dulis et bonorum actuum probitate luculentis, per
rum suorura ipse sibi a fons, ipse sibi sit copia. Haec gloriam irrepsit humanam; et quos impulsione non
autem elatio de perverso usu donorum Dei nascitur. movit, elatione dejecit. Quanto enim clariores erant
Nam si conditor naturarnm nulla pulchra, nulla meritis, lanto eos aptiores suis invenit insidiis. Iu
sublimia naluris rationabilibus conlulisset, unde se paradiso namque Ecclesiae constilutos, el virtutuni
extollerent non haberent. b Nemo enim de iis quae deliciis abundantes, ad confidentiam liberi incitavit
non accepit soperbit, nec inflari quisquam de eo arbilrii, ut profectus suos in se conslituerent, et ad
potest, quod a participatione ejus alienura est. Num- arborem propriae volunlalis manum pracsumplionis
quam gloriatur de sobrietate teraulentus, neque de extenderent. Restilerunl quidem huic impietati recta
benevolentia invidus, aut de lenilale saevus, vel de • innumerabilium corda sanctorum, et nou sblum
castitale cxlollitur impudicus. Ipsa se a virlutibus docli quique ponlifices, verum etiam universales Ec-
vitia secernunt, et cum in peccatis agitur, non insila B clesiae plebes, apostolicae sedis ' exemplo, insaniam
per naturam, sed ex mala voluntate cOncepta e ut novi dogmatis horruerunt. Sed invenerunt 6 quidaih'
propria diliguntur : quia, sicul scriptum est, mendax viperina consilia, quibus doctrinae sua; virus infun-
de proprio loquitur (Joan. vui, 44). Cum autem in derent, et quorum linguam per dolos falsae rationis
bonis et rectis aclibus laudabilis vita ducitur, Dei est armarent. Hinc illa erat nalurae humanaefraudulenta
quod gerilur, Dei est quod amatur. Omne enim da- laudatio, et illaesae per omnes liomines originalis
ium optimum et omne donum per(ectum desursum est, defensio dignitatis; liinc 270 *^d« peccalum exera-
descendens a Palre luminum (Jac. l, 17). Unde quia plo posteris asserebatur nocuisse, nou transitu; et
inter vitia aul nulla est aul rara jactantia, et facile quam illi possibile fuerat non violare mandalum, tam
sperriuur qui de opprobrio gloriatur, malum super- liberum esse unicuique declinare delictum; hinc eva-
biae maxime virlutibus est cavendum, quia nullis cuatio baptismatis parvulorum, qui sola adoptione
opponuuius insidialur, quam quibus laus justa de- donari, nullo h autem reatu dicerentur absolvi; hinc
betur. postremo divinie gratias simulata et insincera con-
269 Ckv. X. Ex bonis operibussuperbiam et Pela- fessio, quae secundum tuerita daretur, noii ex qua
gianam hwresim esse natam; nec non et Pelagianorum roerita nascerentur. Quam - partero superbae praedi-
nliquias. — Cum ergo per ineffabilem misericordiam C cationis quidam sibi, cum caetera abnuerent, serva-
Dei captivis libertas, perditis salus, mortuis vita re- verunt. Sed hoc eos aut nimis imperite aut valde
paraiur, cum in sacramenlo crucis et resurrectionis nequiter fccisse non dubium est, ut oranium homi-
Clirisii ad novitatem redit vetustas, et ad innocen- iium generalem ruinam merilorum privilegio suble-
liam regeneratur impietas, antiquus Iiostis malignius varent; et curo inler nostros originalis peccati vulnera
fremit et acrius inardescit, et cum innumeris nocendi falerentur, inter suos tamen hoc lenere ostenderent,
ariibus humanum genus nitatur evertere, serens dis- quod primorum hominum praevaricatio solis imitato-
cordias, incitans iras, acueus cupiditates, suadens ribus obfuisset; naluralem autem faciiltatem niliil
turpia, falsa commenlans et errorum laqueos per sui in alieno amisisse peccato, cui et possibile esset
opinionum commenta roultiplicans, plus uritur de et liberum per volunfariam devolionem proraereri
virlute stantium quam laetetur de fragiliiaie labeh- gratiae largitalem.
tium. Multi enim servientes Deo, el in lege ejus die CAP.XI. Omnes in peccalo natos, a saltilc alienos
ac nocte medilantes, cruxifixerunt carnem suam cum tsse, nisi in Chrislo renascantur. — Verum istam dam-
desideriiset concupiscentiis, omniumque illecebrarum nati dogmatis porlionem catholicae mentes facile in-
incenliva domuerunt; non damnis vicli, non perse- lelligunt, etmerito delestantur. Dicenle eniuiDomino
cutionibus fracli, non prosperitatibus depravati, mun- D Jesu : Nonesl opus sanis medicui, sed malehabentibus;
dum islum nec dilexere obsequentem, nec timuere non enim veni vocarejustos,sed peccatores(Luc.y,31):
terreniem.Tantam itaque firmitatem, et tam sublime convincuntur isti in superbia etiam sine voce cla-
propositum qua impugnatione diabolus possel ado- mare : Sani sumus, opus medico non haberous; quae
riri, nisi ut quibus non potuerat persuadere vitiorum nobis exspectanda sunt praesidia de ope gratiae, qui-
» Editio Prosp., sit fons. quo sensu et quam-vere Auctor scnpsent, ex ipsoniet.
b Vulg. corrupte: Non enim. Nostri codd. emen- Prospero domonsirabimns in observ. ad citatam dis-
dationem praebuere. sertalionem num. 8 et seqq.
c Sic Quesn. probe correxit, cura in edilis et nostris s lia cum Quesn. nostri codd. In poslrema edit.
etiara mss. mendose legalur, et propria. Prosperi, quosdam.
d Ita nostri codd. etedili Prosperi. Quesn., ul inde. h Sic iidem mss. libri. Editi, tamen.
•Antiquae edit. Prosp., innumerabilia. Emenda- • His poslillam Quesnellus affixil : Pelagianorum
tionem Quesu. tiosiri codices approbant. reliquim Semipelagiani, ac si ad Semipelagianos se-
' Carpit hunc locum Quesnellus dissert. 4, c. 6, quenlia pertineant. Sed haec spectare ad quosdam
n. 5, ac si Auctor romanae sedis gloriam elalurus, occultos Pelagianos ostendemus pluribus in observ.
eidem tribuat, quod Africanis Prosper asserit. Sed ad dissert. 2, n. 4.
PAXROL. LV. 6
171 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 172
bus suppctupt yires.de incolumiiate nattirae? Non Aquohiatn-glbriamrlutiseorumtu es (Psal. LXXXVHI, 17^. r
auiein frustfa Jpanhes prptesialuf et dicit : Ecce .:Qui.et;alibi piisspei ppnfileturJJproiuum iii sanctis
AgriusDei,fiCbequiiolUifeccaia inundi (Joan. 1,29). suiSiesseclaudandiiro.jd.iceiis .:Mir:qbifisDe^s.irisaricuri
Nec fftisira scripltim est i Nvmomundus^erde, nec suis : D.eusMrMfilipse dqbit yitfutfimgt.forlUudineiii
irfaris,ctijusuriirisdieiviideti plebi suw .iPja.l, -jyxyii,SjB).P-Iliiic,etiani J.erejnias.
i',juxiaixX); et': Quispolerit faeeremundum de concor.dat.et.dicif: Mmc^icitDptnjms_: N.ongforie^
itrirriuhddcSnceptum iemirie? Nonne tu quisolus.es _ tur, sapient in Sftpienliasua, el non .gloriftur;'fQrfisjri
(IbicLj.uxtaVuig-)^ Prdpter qubd, sicut iiuiic iii Ec- (oi.litudineiua , $t rion glqxielur4iv^ '# divitiis suis-
ciesiafnarifetconstiiutibSaTvatbrisdiceiilis: Nisi guis sediin (iqc.glqrielurgui glqrialurr, intdligere el scire
retiatus fueril -exixqudetSpititu sancto, nohinlrabil in quiaigq,sum Dom\mis(Jprem. ix, 23, 24). Ipse vero
regnrim cmloruin;{Joan.Tii,5); ita sacfalissime:efat inlelleclus et .scienfiaunde Iiabeaiitur, pandpni Prp-
inlfegepraecauiuriirit riaius puer, nisi die-cifcunicide- verbia,Salpmjpnis,etdicunt i.Quqniqm£7QP.bmiriut
rettif pCtavo,' extefminarelur ariima ejus 4e populo dat sapicntiqm, et q facie ejus §cientia et inleilectus
siib (Gen. xvn, 1'4),:nullurii in:haereditale Israel ;har {Proti.xi, 6.)v:fEtin;Ecc]csiasteli!)rpjpsiu^^^
blturaconsdrtiniri; Qftaeomnia, et muliopluradocu- qubd eicbrda et pperaJusjorum inmanuDei.smt,.et
riierita, iiori tanta cura sacris paginisSpirilus sanctus.•B tanturo ,iti ;studiis .sjiisiprpficiant,quantum eos ilie
jnsefuisset, sitalisessetTialufaTiifiliis Adairi,qualis :: provexeri.t. Quftnlutii_:umque,.inqu.il, tabjoraver.iliiqnio
in ipso est pfiricipaliler instituta. 271 ;Sed quia ul quwrqi jtion iqpeniet. El guodcuttique dixeyilsa- e
Fiiius JifeiVenltTitsoIVeretoperadiaboli;(I Jcon. iii, pientiit:Sciqt,nonpp.test_inyenire,.quia uniperpumIIQC
8), et uf quaereret ac salvaret quod perierat (Luc. vidil CQX tneum^gpiqjusti et sap\enles,,el eyeralionet
xix, iO),fflaiiifesturiiestomnes irt^Adam damnationi eomrn inmiW Dtei (Eccle. yiii,.1.7;,ix, 1). T,ale,est
obiioxios essehascendo, nisi-in Christb liberati;fue- quod AppstoJ.uspradicat, dicenSjOniiie.yerbrimbp-
rfiii fenascendP. Unde vigllanler nobis consideran- nuro et .orone .ppus;sgnctum'f dpnura esseSpirilus
dumfestiriipsp regehefationisimunere.qiiid^eraiur. sappti, sjne quo nih$i'.recteagatur.,ideq,. inquii, ,nor
QuaniVis:enirn ad unum:Concurrant omnes ejusdern ttim vqbisfqcio gupdriemojniSfiiriluDei
roysterTipoftibnes, aliud tamen estquod :visibi)iier analhe.mqJes^,et^emopptestdlcer^,p.omii^
agituri aliiid quod inVisibilifercelebratur; nec Idem in;Spirilu<sqnctg,PMsipn&
estin sacranifehtofofma, quod virtus, icum forma ajitem Spiritus; ,el dipisiones.ministralionum suni'",
•iiumani ministerii adhibeatuf obsequio,virtusaulem idem autem:Duminus; et divisionesoperationumsvint,
per diviriioperis praestefureffectum; ad cujusrutique ' idm.verq.peusigni op§r$litrpmi}ia,in oiynikusi Vt_ii-
potetitiam reffereridumest qupddum Jiomo exteripr G cuiqm..qutern.dqtwmanifeslatiqSpiritus qduiilitatem,
"abluitur,;'TOutatuf''iDterior.-;u*ti&-..'nova'.cre8tuBa'.de. Aliijquiflfm<pet{Spirilumdalux,sermo sajnentim,,alii
yeteri; vasairaeTn-vasa misericordiae.lransferunlui;, autem sermo scienlimfiec^iii^um eumdemSppilum, ql-
et in corpus Chfisti convertiiur caro .pec.cati;.de ini- :fcri ifides jn .epdemSppilu; $ alii ppexaliq< virlritum,
piis justi, dfe captivis liberi, deifiliis ibpmiftuniihint aliiiprqyheliq,qlii Aiscwtio/_syir\tyum, alii genera lin-
iiliiDei, qiii nonexsanguinibus, mequeLexiV.oluntaleguqrum, alii i})ler_prelqliqsefmqriupi, H^wcauleinomnia
viri,rieqrie exwlurilatemtnis; ied-.exPeomtistint .operalur unus ,atque idern Spirftus, dividens sintjulit
(Jriari. i, 13); Quod quiaiindubitanler.aecepjnius, ye- .proutmlf (ICor,.-xn,.3).
rissimum esiquod Apostolus'docel,,-dicens':*..Quicitttt- CAP.XIJI. Siu« -C/ii-isttpperanlis ity nqbis auxilip
que tnim ipirilu DeUdguntur, ii filiisunt,Dei (Rqin. nihilibqniiios..qgerej.-necilqcfufpr,riJib.erum qibiliiiitn,
Viri, 14). Unde videant-cujus.se.haberi filios v.elint, jedjftvqri. — ,Sunt,et alia. Jnnumerabijia tpstj.monia
qui definierint omnes hominesvoluntate pr.oprjar,e.gi, ^quoeex paginis.el noyiefyeterisTest.amenii quadam
CumidemApostoltisproteslelur etdicaf^Qwijipin"- ,conclamatipnp;Co,nfir,mertt.liaric,esseyera3bumii.i.^
iumCliristi rioti'habet, hic non£st,:ejus:(Rom.OBii,$). .excelieniissimamdignilalem, utpnini.aqua?'hpminein
CAP.XIL In soioDeo essegloriandum,a quo,omifis ..faciu.nt.christjanumaddivinaj.graliaj.dpriu^
viitus,gldriaet sapientia4st. -^ReftitataTgitUfsuper- D ttir-.Sfedilantammuliitudjncmsententjarurii in uhiiirii
boruiii impia Vanitale,quibus.in pcccatum etiam illa iCPnger Pfejniropdicunifuit^.praeserfirapum mijiiserriio
quae in eis vldenlur laudanda •.vertnntur,.nosi!lam es.sp.tad sanctimpniam t.u.am,cui ex fpfmuia eofuiri
hufflilitalemb cui-virtuseffloria.Deus esteliganius, ..quae.comme.mor.ayimusPmni^ se aut recordanti one- f
"ieientes prophfetamRavid «ecinisse ,de sanciis: .Dq- .TCP t auf, legenti, licet .quaedam.etiambrevissiriTatanitae
'•aiihei irii iumirievuliustui ambulabunt,.etin fiornine .siiit plenitudinis, tanfaegue,yirtutis., ,ut "iiullb ad-
tuo exsultabuntloia die, et in luajustitia exallabuntur: versantis ingeniopossint in sensiimaliiiin"deidrqufefi.

* Editi cum uuo nostro cod. Vat. addunt eum. d Vulg., TJndein Ecclesiaslw/iiro.,jyeI :in,JEccle-.
Mcliusdelevimusauctoritate alterius ms. sjasie.-NbstfbsicodV'Y.af.;praetulimus.,
* Ita Quesn. ct novissimus edilor Prosperi. Vulg. .• Iidem eiyMlidilexerili - : ,
atitcripres cum recentiori ms. Vat., cui virtns et glo- {i;Curii"iri!aniefibribusediiis -habereim\,(/p?jMm est,
ria Dei est. Alius cod. Vat., cui virlut esl gloria Dei. Queshfelllis,-Piiiissa:vbce donum, .esx,est
spripsif,esse.
c Editi, Hinc etiam. Nostrorura codicum lectio Nosiri codd. Vefam iiniegfainque leclionem /dedere. *
melior. ''«'Siciidfem riiss. dibriiVat.jJEditi,i«fferi">-';'"~
173 EPISTOLA AD DEMETRIADEM. 17-4
Nam quae conlradictio admilti potest in eo quodipsa ] , gfatiam prseveniri."Eramus, inquit, el nos insipientes
Veritos discipulis suis per Evangeliuro Joannis dixTsse atiquando, iricreduliterraniesSskiiim^
narratur : Sicut paftnes, inquif, non potest facerefru- 'vdluplalibusvuriis; in rridtiiidet itividia agekti's,odi-
dumnisi manserit itivite, sic nec vos,^J^nitiirime biles, odientesiriiicein. Curndutem beiiighiTaselfirirria-
manseriiis. Egosum vitis, vbs palmiles.Quf-mdnetinme riitds apparuitJSaivdiofis nostrf, nqn iic bperibrisjus-
el egq in eo, liicferl fructum, tjuia siiie the niHii pbtestis iitimquwfecimustids,sed secuiidumsudtrimisbiicofdidm
•facire(Joan.w, 4,' S).'Nbnne convinciiur palniescla- salvos nos (ecit, per idvdcrrim'recjerieraUtiriisSpitiius
fus quod omrii 1'ertilitate vacuaiur, si viiis liberiaie sancti quetrieffudil aburideih iios pef Jesurii Ciiristum
riori aUtrir? Quis enim sine auxilio gratiae fruCtiim "'Sdlvaioremribstrmh,WjuslificafigratidipMus, timfides
pbtest affeire jiistitiae, atit quis audtel -dicere se a simus secundum spem vitm mtirhdi (tiillm,i>-7).
Xhristb noh divTdi,qui Cbrisluiri ih se diffiietur bpe- Omnis igitur iiJumiriatarurrimentiiirii pius nibtu.saiie-
rafi? Ah forte vefenduiii esl nfe liberum follere nari quiderii nori potfest a pfopriri'horiiiftis yoiuntate,
videamur afbitrium, cura omiiia per qtiaepropitiatur siquidem iiibii rectfe faciet nisi quod Vojetis' egerit;
Deus ad ipsurii dicitiuis esse f efefenda? Quod nequa- se'd ut ad id quod aequuirifetuifle est atiini.i tendat
qiiam esse consequens a luce veritalis ostenditur : intentio, de iliius Deierftseet iricoriiriiut^bilis ybluh.-.
Ppefante eriim Spiritu Dei juvatur arbitriuni, non 1 tatis inspifatiohe coricipiiuf. Et siciit Vfte medici!Et
aufertur : et hoc agit gratia, ul vbluntas peccato cbr- in ocuiis caligahtibus', lit possint Videre qiibd' ribn
fupta, vaniiatibus ebria , seduclibnibus cifcunisepta, vident, nec tahieri nori ipsoriim .'esi 'visib quairi frie-
diffictiltatibusimpediia, hen renianeat in iariguOribus dicina corituierit: itaIiri cofdibus ttfdis et iielieiiBiis
miserenlis medici curata reva- sanctuni acifesbBducta'1
suis, sed per opem per Spiriluiri tefgiiu'r', 'fef%«
lescat, et gaudeat se-hon inlerroganlem edoCtam, et vferolumine teriebrbsae jani fet deficieTiies!iucerfiae
fton quaerenteftTesse quaesilam, quia impletur quoti- iumen afecipiunt; nec tamen nisi ipsaTtiiri efit qtiid-
die quodjsaias prophfetapraedixit: Quibus nonestan- quid fulgoris acceperiiit. Dnde dicit Dbiiiirius: iijriem
huniiatum de eb, videbunt; elqui non audieruntinlel- venimiltere in terram;el quid vdlo fiisi ui atdeatfLuc.
ligent (Isa. LH,15). Quomodo autemhoc GatJoahnes XII, 49) ? Et idem jubet rit Tucefn» Tibstra; sihVsehW
docet diceus : Scimiis quia ex Deo sumus, etmundus per ardentes, ut scilicef supernolgrie afecehsus'arii-
lolus in maligna positus esl; el scimus quqniam Filius fnus non tepescat, sed studeat seriiiier arderfe; ac si
Dei venit et dedit nqbis sensum ui cbgnoscamusMerum vigorem ejiis aliqua turbarit advefsiias, 'iiride ccepit
inde ' '" ' *
Peurii, et shnus in vero Filio ejus (Joan, v, 19, 20). iriflamraafi, pdscat igniri. .{
Qiioduiique nnnc b quoque eadem potentia Dbmimis CAP.XV. Idebddri prwceptum ut prwcipientisqum-
tridesinenier operaluf, qui ait: Ecce ego vobiscum * raiuf auxilium, cuihoiiio<obediendo coopereiur'.,~Prb-
lum dmnibusdtebus usque ad consummaiiontin smculi inile quia manifeslissiirie et propbetica, et evangfeii-
(Matth. xxvni,^O). '".' ca,et apostolica dbctfiria, nec superbos nbs vuit esse,
CAP.XlV. Intiullo gratiw operationem ab humaiia iiec desides cooperalbres nosresse opbriet gratiaa
voiunlate prmisehiri.— Ut" ergo rijisericordiam Dei "Dbi,ut illam excitantem, juvantem, loCupIetauteraet
quaerainus, Dei riiisericordia est qui ait: Miserebor qriotidie provehenterii, vigilanter et sobrie subsequk-
cui iniserlus ero, et misericordiam prmstabo ciii mise- friuri numquara (fcssantes abactibne gratiafum,!quia
ricbrdiam prwslilero (Rom. IX, 15). Unde mire per inter sCcunda VitaeTstiiis et adversa/quibus'geiiiiria
Jcremiam idem Dominus nianifestat, quod Dei gra- semper teiilatiorie pulsamur, si pfoficiriius,Tude ali-
liam rieriio praevfeniat merilo suo, sed propler dile- mur; si stamus, inde subsistimus; si reCldiraus, iride
ctionem qua Deus diligit etiam aversos ad fhisericor- reparamur. Dicit eriim Spiritus per propbelam David:
diani trabi. Dilectiorie, inquit, wlerna dilexi 'te: A Domiiio gressus hominis dirigehlur, et viam ejus
Doitiiiius
-proplcrea traxi te ad miseralionem, quia wdificabole, volet. Cum 'cecVderit,non coUidelur, quia
et mdificaberis,virgo israei (Jerem. xxx-i,5). Gui sen- supponil inanuin suam. Nonitaquefrustra praecipitiir
tenliae Joannes quoque apostolus congruit diceris : utboni simus,cufri27'5dicilur:Dec/iHa<j malo,:etfac
IVon^uasi nos dilexerimus Deum, sed quaniam ipse D bonum (Psal. xxxvf,' 25, '24, 2"). Sed necfrustra per
ditexit tws; et Tnfra : Nos ergo ditigamus, quoniam Jeremiam dicit Dominus : Timdremme.umdabo in cor
Deus prior dilexit nos (I Joan.iv, 10 , 19). -Paulus eorum, et visitabo•eos ut bohos eos faciam (Jerem.
quoque apostplus in eadem esl senlentia, dioehsin xxxn, 40, 41). Nec superfliia erat praecepiio Patili
Epist. ad Timolh. n :Gbllabora Evangelio secundum aposloli ad Romanos dicenlls : Ndli viriii d malo,
viriulem -Dei.qtsi nos liberavil el-vocavit v.ocaiione sed vince in bonomaium (Rom. x«, 21)7 ctiin Gofiii-
csancta, nonsecundumopera noslra, sed secundumpro- thiis dicat: Oranws aulem ad Deum ul niliil mali
positum suum el gratiam, quw 274 dgta est nobis faciatis (II Cor. xm, -1).Inomtiibus enim inonitis Dei
ante tempora ceterna {II Titn. ii, 8!^;9). Ad Titum atque maadatis una .eadeinque falib est et diyiriae
eiiam scribens, docet nullo jibrtb hpniinis meritp ,J?ei graiisa'etTiumanae".pbe^lp.QiistitV .nec'^ a_fiufi''u^gn4ia

".Erat in VuJg^, veritalis oslenditur, sinevocula verilas ostendit.


tuce. Qiiesnel!us'defectum suspicaiiis, notavit in po- h Vox quoque addita ex-velustiofe cod. Vat.
^ 5tilla : Videlurhic deesseVOCE , aul quid siniiie. Unus e In eodem ms. posieriori mariu vbCIJSHfM!super-
'' ' .:..?«
e noslris codd, supplevit luce; aiius alia ratione, addilur s«a.
175 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. 176
datur praecepluro,nisi ut quaeratur praecipientis auxi-, A humilitatis occurrit. Quam ideo dixrinus verani, qnia
liuiri, Voces enim docenliura et litterae paginaruiri . omnium virtutum inexpugnabilis forlitudo, el qunj-
quse ad erudilionem audienfmm vel legentium Deo dam suorum esl vita membrorum. Discernimus enim
serviunt, non carent ejus virlule cui serviunt; et illarn ab iis officiis quae potest etiara cum mundi sa-
quando id quod jubetur * obedienter perficilur, tunc pientibus liabere communia, et in eo proprielatern
effeclus divini operis declaratur. . ipsius definimus, quod per omnia Deo subditur. Nec
CAP.XVI. Quanlopere cavenda sitinbonis operibus potest quidquam de meritis suis perdere', quorum
elaiio, qumomnia corrumpil. — Vigilant autem tenta- eausas atque profectus non in se, sed in suo auctorc
toris insidiae, ut ubi proficil devotio, surrepat elatio, conslituit. Dignum quippe estut imagoDei Deo splen-
et ut homo de bono opere in se poiius quam in Do- deat, el inde pulchra, inde sil compta, dicens: Si-
min.o glorietur. Sed sollicitudo nos Apostoli conlra gnalum est super nos lumen vultus lui, Domine (Psal.
\ hoc periculum monetdlcens.: Cum timqre et tremore iv, 7); alioquin adultera est, etadivino aliena con-
vestram salutemqperamini. Deusesl eniin qui operatur jugio, si alterius cujusquam decprem in speculo sui
in vobis et velle, el operari pro bona volunlate. (Philip. cordis ostenlat, aut ullis aliis monilibus acquiescit
n, 12, 13.) Quanto ergo excellenlius in mandatis Dei ornari, nisi illis quae de lliesauris sponsi per sancti
quique proficiunt, tanto majoreshabentcausasformi- ;R Sjiiritus pignus accepit.
dinis et tremoris : ne de ipsis probilaiis augmenlis CAP.XVIII. Demelriadi magis humilitate qpus esse,
inens sibi conscla et laudis avida in superbiajf apiatur propter et virginilalis purilalem el (amilimsplendorem.
excessus, et fiat immunda vanitate, dum sibi videlur — Si autem quaelibet anima Chrisliana hujus debet
,clara virlute. Sed conlra hoc periculum quid beatus continenliae soliditate muniri, quia omnes nupliale
Pelrus inprima Epistola praedicet audiamus: Si quis, sacramentum in quocumque vocationis suac ordine
inquit, loquilur tatnquam sermones Dei; si quis mini- susceperunt, quanto magis personae luaedignitas prae-
tlral, lamquamex virtute quain adminislral Deus: ut sidio bujus virlutisarmandaest, cui de opulenlissi-
indmnibus honorificeturDeus per Jesum Cltrislum, cui mis gratiae Dei donis lam muliiplex se ingerit mate-
est gloria el imperiumin swcula(\Pelr. iv, 11). hIdem ria ^loriandi. Quamvis enim communis tibi sit cum
in Epislola secunda : Gralia, inquit, vobis adimplea- multarum virginura purilate virginitas, non tamen
iur in recqgnitioneDomininostri Jesu Christi, qv.inunc facile reperitur quaepossit libi magnificenlia domus
omnia nobis divind virlute sua, qum ad vilam ct piela- et splendore ariliquissimae familiae comparari. De
lem pertinent, donavit per agnilionem suam, qui voca- quibus ut non superbias, nec libi hoc ipsmn, quod
vit nos propria glorim virtute; per quam maxima nobis eis Christum praeposueris, 277 ascribas; d ipse est
el pretiosapromissa donavit: ut per hwe efficiaminidi- G vefa humilitas, vera. cbaritas, vera virginitas. Ab
vinm cqnsortes nalurm, fugientes ejus qum in mundo omni quippe contaminatione mens libera est, quae
est concupiscentimcorruplionem (II Pelr. i, 2,4). Si sive in se, sive in proximo nihi! diligit, nisi quod e ex
ergo omnia quaead vilam et pielatem pertinent Deus Deo esse non ambigit. Nam amare aliquid quod non
nobis divina sua virtute donavit, nibil magis fugien- exopere et spiritu.Dei sit, non est casta dilectio, et
dum est quam appetiius bujus concupisceiiliae, quae sufficit tentalori sublimes et claras animas bac illu-
virtutem negat divini operis, amore propriae dignita- sione vioiasse, ut quas ad illicita non impulit, f pla-
tis;-276et cum auae cupidiiates ea tantum bona cendi sibi ad elationem dejecerit.
quibus adversantur, imminuant, haecdum omnia ad CAP.XIX. Sine charitale, qum non qumritquw sua
se trahit, siraul universa corrumpil. Cum ilaque to- sunt, niliil prqdcsse. — De hac charitate sine dubio
tius superbiae generale nomen odiosum sit, sive illa Apostolus loquebatur, et islius proprietatem snbtilis-
de honore suo, seu de nobililate, vel c de immodicis simis discretionibus eliquabat dicens: Si linguis ho-
opibus iniumescat, haec pars ipsius oranibus tentalio- minum loquar et angelorum ,charitalem autem non ha-
nibus nocentior inveniiur, quae videtur iis quas per- beam, faclus sum velul ws sonans dut cymbalumlin-
ditas cupit, amica essc virtutibus. Sed quia sublimio- niens. El si habuero prophetiam, el noverim mysleria
ra quaeque gravius corruunt, gaudet princeps super- ]D Oiiiniaet omnemscientiam, et habuero omnem fidem,
biie, eos quos potuerit sua impulsione prosternere, ad ila ut monlestransferqm, charitatemaulemnon habeam,
celsiora crevisse. nihil sum. Et si disltibuero in cibos pauperum omnes
CAP.XVII. Per liumilitatemhomovereDeo tubditur facultates meas, et si tradidero corpus meum ul ar-
et unitur. — iluic autem malo firmissimum bonum deatn, charitatem autem non habuero, nihil milti pro-

« Praetulimusobedienterauctoritate vetustioris cod. congruentior.


Vat. Al., ab obediente. c Ita ex eodem cod. Edili, ex Deo esse nqvil. Alius
h Qnesnellus, Itcm in Epistola. Novissima edilio cod. 262, pro noti ambigil habet novum didicit; ubi
Prosp., Item idem in Epislola. Cod. Vat. 262, Idem forte natum scribendum fuit.
ipse in Epistola. Yetustioris rass. leciionera adopia- f Editi ante Quesn., placendo sibi ad elationem.
virous. Quesn. ex arbitrio emendavit de elatione. Utrique
,« Particulam de ex mss. et ex edit. novissima nostri eodd., placendi sibi; sed unus ad elalionem,
Prosp. inseruimtis. alius adulalionem, quod pro ad elationemerrore li-
d Vulg., ipia. Praetulimus lectionem rass. Yat.268, , brarii scriptum videlur. ld autem praetulimus.
quiBsequissiwaquidem videlur, et sequeniibus gfiam
477 i
EPISTOLA AD DEMETRIADEM. v - tfS
desf (1 Cor. xili, 1-5). In quarum definilionum for- A . earum constmitur, simul ulraque pblialur, Sicut
mula raulto laboraremus obscnro, nisi sequenlia de- enim pars cbaritatis cst humilitas, ila pars liuinilita-
monsirarent quaeesset species istius cbaritatis, cui tis est cbaritas. Et si illa recolamus quaesine bono
soli lot operum labores, lot virtutum merita * non cbaritatis infruciuosa esse Aposiolus definivit, inve-
perirent. Esto enim ul muliiplex loquendi peritia, niemus eadem similem habere { qualitalem, si jeis
quae non solum ad omnem h huraanae facundiae ar- humililas vera defuerit. 279 Q,lem e«im fructum
lem.sed etiam ad angelici eloquii pervenerit facul- habebit, aut cum inflatione scicnlia, aut ctimIinmaiia
latem, si charitate careat, inutili aerissono el linnitui gloria fides, aut cum jaclanlia largitas, aut cum ela-
sit comparabilis cymbalorum : esto ut habens pro- tione mariyrium ? Undequia in s destructionem su-
phetiam et scientiam, habens fidem daemonibusiin- perbiae, el bumilitas tendit etcbariias, de ulraque
perantem, nihil sit, quia charitale sit vacuus; c ve- habeatur diclura quidquid de una est dispulatum.
rum ut etiam ille ab liac esse possit alienus, qui in CAP.XXII. Nihil boniessea nobis quando nec [ipsa
alimoniampauperum suas distribuerit facullates, vel recta oratio. — Superest nunc, sacratissima Dei
qui corpus suum igne torrendum pro Christi confes- virgo, ut sobrio casloque judicio sancli cordis tui
sioneiradiderit,incredibilevideretur, nisi bealusPau- h arcana disculias, et aculeo tolius elationis obirito,
lus hoc diceret. Qui tamen cum ejusdem charitatis B . invesliges in te atque dinumeres quae et qualia tibi
roembra describeret, docerelque qualis esset haec sponsus tuus dona contulerit; quaea me non oporluit
virlus, sine qua iiullrcpossintjprodessevirlules:278 recenseri, ne aut plura contexerem , aut pauciora
Charilas, inquit, patiens esl, benigna est; charitas nan percurrerem. Verecundiae enim tuae onerosa foret
asmulatur, non agil perperam, noninflatur, non est etiam vera laudalio, et ipse contra dispuialionem
ambitiosa, non quwritqum sua sunt (I Cor. xm, 4, meam facerem, si cuiab humana gloria conlinentiam
5), etreliqua. suasissem, ad eamdem te tuis praeconiis incitarem.
CAP.XX. Vanam proprii merili gloriam omni esse Ipsa ergo aulam tuaementis ingredere : et in secre-
peccalo nocenliorem.— Inflalio ergo et ambiiio, et tario purissimaeconscientiaetuae, qualia tibi reposita
propriorum bonorum superba defensio possunt de- sint ornamenta circumspice : el quidquid ibi splen-
struere eleeinosynas, possunt evacuare marlyria; si didum, quidquid pulchrum pretiosumque repereris,
et roagnas opes amore quis buroanaelaudis effundat, diviui operis et muneris esse ne dubiies, ila rit ii»
et sseva supplicia, non ea fortiludine quam Deus tri- omnibus bonis opulentise luae, et gratiam donaloris,
buit, sed ea quamde sepraesumpsit excipiat. Hocest et j'us proprielatis agnoscas. Accepisli enim qure
enim propria fiducia inflari, boc vanam gluriam qui- habes, et quidquid tibi diligentia tui laboris accrevit,
buslibet ambire dispendiis, hoc postremo est nolle C ( per ipsum libi est auctum, per quem fuerat inchoa-
habere quaeDei sunt, et ihi suum conslituere meri- lum. Itaque ulendum tibi est * his quae largitus est
tum, ubi divinum cessarit auxilium. Haecsuperbia Deus : et ab eodem semper esl petendum ut donis
omni peccalo nocentior, omni genere est elationis ejus fideliter et scienler ularis. Quid enim nobis boni
*insanior.- A quibuslibet enim Iapsibus delictprum potest esse sine ipso; quandoquidem etiaro ut rectc
• facile surgitur, quando opem a reparatore suo poscit oremus, ex
ipso est, dicenle Apostolo : Nam quid
elisus. Huic autem ruinae nihil subvenit, quia aut oremussicutoporlelnescimus;sedipse Spiritut postulat
difficilepeccalum suum superbus agnoscit, aut etiain nobis gemilibus inenarrabilibus. Qui autem sctu-
si intellexerit, non currit ad medicum, sed de se pro
lalur corda scil quid desideretSpirilus, quoniamsecun-
sibi remedium pollicelur; nec umquam ibi proficit
dum Deum postulat pro sanclis (Rom. vm , 26, 27).
cura, ubi morbus est ipsa medicina.
CAP.XXI. Superbimvirut sola humililaleet chari- Et ne dubium esset de quo spiritu loqueretur, jam
iate,quw se invicemcomplecluntur,excludi.— • Hunc supra dixerat: Nqn enim accepistisspirilum sermtutit
autem corruptissimum pestilentiae islius statum spi- iterum in timore, sed accepislisspiritum adoptionis
ritus verse bumilitatis et verae charitatis excludit; in filiorum, in quo clamamus: Abba, Paler. Itaque ipse
nullo enim hae virtutes ab invicem dividuntur, et D 3 Spirilus testimoniumreddit spiritui noslto quoniam
ambarum lam indiscreta connexio est, ut qui in una tumus filii Dei. Si aulem filii, £(280 hwedes, hm-
* Edit. Duac. et Colon. Prosperi, non prwirent. a mentc auctoris alienumsil nemonon videt. Aliquis
h Ita edit. Prosperi. A!., humanam. in margine hujus loci tomo III Opusculorum de Gra-
1 Quesn. addit vocem verum, quae et in noslris tia, Lovanii an. 1648 editorum, scripsit verilatem;
mss. et in editis deest. Eam nibilorainus sensui fere quod etsi sensum afiquem elficere queat, censeo la-
necessariam cum novissimo Prosperi editore reti- men commodius a.pliusque vahitalem, vel inutilita-
nuimus. tem, aut aliam ejusdemenergiaevocem substitui de-
a Forte, insanabilior. QUESN.— Post pauca unus bere, ut ex contextus serie quisque inlelliget. J Haec
Vat. ms. cod., opemreparatoris sui; alius, opem re- ille. Omnem autem difficultatem submoverunt noslri
paratori SMO." codd., qni qualilatemcongruenter exbibent.
eQuesn., Hincautem; et dein cum caeteris editis, s Edili habebant in districtione. Quesn. emendan-
ipsiusflatum. Nostri codd. meliorem leclionem de- ;dum putavit f» dittrictionem.Nostri cbdd. Vat. me-
dere. lius.
1 Cumin edilis esset charilalem, Quesnellus vani- h Editi, arcam; ma!e. Emendalum ex mss. Val.
latem substitoit; et hanc notam subjecit: « In omni- ' Sic iidem codd. AL, eis.
bus codicibusexcusis legitur, charilatem; quod quam
479 OPERA S. LEONI MAGNOATTRIBUTA. W
r«des quidem Dei* cohmredes autem Christi:, si tamen jA bui (l Cof. xv, 28); 281 quoa "deb iri hae vita ad
compatimur,ut"\etcqnglorificemur (Rotti. vm,1S-17). pienrihi nbrii potfest bbiiriferi, qiiia rioridufn fnbrtale
1
;. CAP.XXHi. Otnnem reclurii dffecium, cogitaluin'e"t hoslfiim: Triduifiiriihoffaiiiaieiff, hec ccfrtiptib trans-
sermonem nostrumesse d Deo; — Implet igituf Spl- iit in ihCoffuptibneni; caro' adiiuc cofiira Spifituih,
ritiis sanclus prganiim suurii, el tarirquarii fila clior- ei cbhffa;Cafneffi spiritus coricupiscit; nfeciiiveriitiif
darnm langji digittis Dei corda sanctorum. Qui ideP ift:ullb librhiruiih tafita cortcofdia, ut ie|i mentis liex
'nuin die.P.entecostes in aposlblos plebemque cfeden- qri* merftbfis eSt iiisftairiori fepugrifet. Prbptef qubd
lium, sicut a ppmino fuerat pfomissus; influeret,iii ex Piiiniuhr Saficfbfuriipefscria aCcipiftirqubd'Joanries
specie linguarurn appaTuitigrtearum, et lpquelis' orri- apslblris' ail :' Si dtxeritiius qiibhiarii peccalitin nqii
nium, nalipnum .eos.super quos insfederatfecit cffari; hdbeWusinos-tpsbs Seducimits, 'e't'verilqsiri hbbis ijori
iit dubiuni non essefper ipsiu&inspiralioiiemi utileiri es( (\ Joanl' fj 8j~.CuftYtamen iderii ipsfedicaf :' Qtri
aff.ectum,,, ratipiiabilem sermofteni' aifimis fideliiim fidtiisesl:ex Deb pecmlumnbn facit : qubriiam,semen
in,iriistr,ari.;:sicuVipsepominusdiscipulis suis insinua-' ipBusiriiSffianeiii^i iioii ptildii pebcdre,quonidm ex
vit et-dixit : Cuin qutetnlradent vos _ nblite cqgilafe DisSmWitt ^WMi^W, 9). Utfuriiijii| ef|o vefiim
qitomodo qut, quid.lqquamini : dabiltlx enim vobisiri' es^vquTa^et^n^mo^slnepecc^to1^ rieiiib
(lia,borq.quid,lo_qudmini;nonenim vosestis qui loqufc]B estsinfe iegepfeccati; et qrirnatus d es.l ex peo, pec-
mtni,:sedSpiritus Pqtris qui Iqquilurinvbbis- (Matthi •%> caliim-hbn' facii: qiiia per; legem' roeiiiis , id. fest per
1
i|.).Quod?.ne in splomagnarum Iribulationum lem- cnaflfaierii quaVDei §enie!tiesi| jieccatum 2S2„?°.ri,
ppre. crfedamus.fieri,.non autem in pace praeslarr; faCil. Ciidntas; efufrTopifit multiiudinetii peccalbrutii
audiam.us Aposiplum definientem quod ipsaequoqtie (lP'etr.iv; 8); et *'s1n'eeafiiilTum"pfodfesf boriufri,,
Cpgitaiipnes.nosirae, nisi-a-.Deonobis insitae ffierint^ pef qua'm deietiir Pmrie peccalum'. DunT igitur cor-
rectae.esse npn ppssint. Fiduciairii iiiquit, talem ha- pus quod corrumpitur aggravat anfmaoi*,ei depfimit
itemus per Chrislum. 'adDeuni; nqn quod sufficientes terreridTiihabiiatibseiiiriiritiiriiia cdgiiaiitem(§ap. ix,
simus cogilarealiqujd exnobis quasi exnobis;: sed siif- 1S), ribri qriideni*bDJirifetufut Jirii f bniriia iri; oroni-
ficientia npstrq, exPeo esl (II Cor^111,4, 5). . bifs Deiis sTt^quia riiilius est sihe\ieritafioiiis slimuip
CAI'. XXlV, fQriidquid viriutis el charitatis .sancii ef isirie nTufabilifafisiiicefto : sed qtiia omne,_.'datum
liqbeiUifi hac.vitq; :a Deo habenl: quoniam el in cmlb optUtiriiii;ei biniie dqriiim perfectrim desursumesi,
quidquid.liqbiiuri sunt, abillq erit; ab eo poriio dqub desceiiderisdPatre luhiirium (Jac. i, 17), sine.dubip
erti pieniludp. -_- Unde cum saneloruiii ariimis ex Deo irifle "iiabettif vifttifuiri oiiiiiium pprtib,.unde babebi-
sitc utiiis .medifaiip, justa petitio:, efficaxafctio, ex tuf pieriiiudo; et fahtb pisqu"e pst beatior, Deoque
Dep,siiin.fidcfirmitas, in tribulalione patieirtia,,; in C cbrijiincilbf, (TuahTopius iri eo fuerif divinaegratiae
porsecutione yictpria, magna est in vera humilitate qusrai aeiibriis;iiiimaftae. ^«nei/i*; iiaque Doinino in
felicilas,, cui,Reus dilectio, Deus sapiehtia', Deus oiriiii ieiiipqre, et Idus ejris in iuq oxesit semper (Psal.
coiisijium, Deus fortitudo est. Nec dtibie ista subjec- xxxiii; 1j; ariima".aiTiem. iua*rion acqui.escat,.nisi in
tipjam ex magnaparte in jllius ftiturae beatiiudihis Doriiiiiblaiidafi. Supefbi quidem refragabuntur, sed
esl constitutaconsortio,ubi Deuseril omniain omrii- maiTsiifeiihafecs audieht, et Iaetabuiitiir (Ibid., 3).

i;Gori]urictibe/ ex riostris"riiss. addita. lamus': Dttde c~umsahclbruin animis ex Deb sit ut illis
.J?,ltaex:VatT.S8.'ATiui Vat.262,' «i rion-iii sblbi vieditqlio.jiista,_fi_etiliq: efficax;aclio cSCDeb sii, ih fide
Dein,e,x epdem.yat,,.268 nqn_aittetn scripsinuis,- pro" firinilaSjetc, I.QUES^....,.,,, ..,<.,<••>,; ,-.,..,...:.J.
qrio ediiiiiaDebarit cijm alio Vat.,. sedjtiqm.,,fi,\3bxfiri d Vefbuiri <si a Quesrielip deletiim cx noslris codd.
neiii CapitisQuCsnelliis',sic quasi exiibiis. pelevimiis et Prosperi ediiis revbcaVimui.: . ..,.,_..
autem si£ ope^Bpstroru.fticodd- et edii. PfOspferi. '- ,*Editi:,-ssmeqiia,;et poslea;' per qudrii; qiiod ciuri
i * t. Iri aiiis_.omrtibus.huju.sepistplae editipnibuSi careret sensu,, .QuespeJJus,,retentis yoeibus sine qua,
prPuitKs TegeTJaiufritilM; quae adeo ievis irrim.ulatio , corfexit per lidni. .Sfed._pqt|,us'_ r^tjpendas,;ypcesf per,
cuin^itipsaiolerpunctfbrie l'of'Um''sensuriT i arii egfe- qudm eeemferid.ahfliirii
sirieea iihtiS'pfaesiaiitidr noster
giae s.eiiteiitiaesu.byertebat, Etsi;porrp, ex sola ,.con-, codexJVati-dpciiiti; ;
jecliifa earri feSiituiiiius ,' lii.liilo iamen. rnirius je, , /. fefld.ose-IegebaiuTiri yulgatis^.ionmia:Qiiesiielli
emeiidalionesecurTsuriiiTs. SfeqUisfariiefi sufrfepiarri eriieniiailbrierQ* bmniq p;;pbanl ftpslri.cpdd.
sibi anliquam Jcctionem queratur; en fearrifepfiCsen- D s Unus cod.' Vai.i audidriiet Imteriiuf.

ADfiCiNITW IN SEQtENS ll"REVIARITjl.


IV,Sijqueris ppusc
ciiiriftbl":^ biblioiheca ej'usdem Opera qtiaffereritur^ inveriiuni fuit iri riis. podice
sig^'a,t^,Ut'i.,IKVjnjiii^_l4-£U
vCriinqufe .cfedercltif! inediluni, ejusdem exemslar dilige.nfer tra,nscriptum adnos
ira"ris'roissum
Mufatorlihl fpOTr,!!Ailtigu.it. rpe.d.ii:ssevidisser.t. M, pa*g.928j libi tairieri ihdicans codiceiri sigrtatuiiijltt. P-et
nuftrVISi; diy.er|uiri;ex;empiaryidelur iiinuefe, nisi forte bae.noiaj deinceps niutaiae.fuprint.r,Ipse quoque
liaud;.,inrore'ss'um,rflpusm^^^^ au.iem Leoftis^sii dublurii
5 feiiqiiif. Idem.bpuscuTum piini
Lepnis paritefirioiriiri.e^ ,in velusto ms. Pataviiro PatfiTrh EiremTtanPfum* SS. Pliilippi ei Jricpbi
B '.
altqu.'6'l Cypfiarii Qpefibus subjectuni, et adjuvanie P. Mag. Ari.tpnioManentjp .epn.ferre,eliani potuimus.
Ibi autpm haec,inscriptip_!egitur.::i"iiei)iG''i«w papai Leonis advetsus iic&reiicbs.stye icliismat.icps,_,. -,.,,;,..,. ,i
• 2, Ciirii' eodefri Brevidrii .liiujo, setfsine. auctofis nominehiinc; euiridem ffaetatum.iina cum,Leb;iis,,Q
ribus olim repererat P. Jacbbus Sirmondus in dtiobus codicibus Cbfbeierisi fet MliPaaftp Jiaric iili
inscfiptiu>
*8l . IN VITAM E.t OFEBJt S. H'fc'A^''WrAMtiA*ES§iS^MbNiti&:' 182
neni pfaefigfefitibus : RfeiAdtiririiddvef&SAfiaiibs,' &WBremafiunVadiiefiui limrelicos; editusiaulem fuifab
ebdeiii; et"le|iiiif ibrif. I OuerVvaf. pagV.224'; ac exiride tofft. VII Bibliotlh Patruiii pag!.8. Tilulus vero a
STfropildbpfaifixiy esi fiujiisriipdr: Bj-efiantim fidei adversiis Aridtibs hmrclicoi, ift giio irium divinaium per-
jqiiafiim ^Sd/ftas.jiMi&i.ScripiSi^.siidi^ tbcfs it, argiiiiieriiis liqhido cpmprobatm;rauclore incertb; sed
auctor
aniiquissiiiib. Liceiatii/em\ iHtefkm. «lic/of^th pfbiulefiiy^ep quodfin'dtipbiisiaudatis'cbdicibrisriullus
ngriiirieiur, ctihijirneri ho:CBreviarium",iiiqiiii ih pfaefatione, Lfionts'Opetibus utreijue in codice intexlmri sit;
wiqque ribh,impdi vfdediiif, vehtcbdXifimcniem liauddbireprevidfiuht fijdeicredi pqsse, qiiodq Juliano Coensi
episcppdimMrim_i Leqpripriribiidmii dd se'pervemssetiignificaVepisll60 (niinc 115):,ateoguB, ^'ttijguis^stfluciof,
•obiu/it Hunerico
iii
miiiuatp^'iii^rfjArii^uj^eiimnVCdr/^agiiteJis^nV JR&ttdhie^jSdet,* £'oHei_fartim^resftoMit«e
"qitfffin"*«o'
regi,iuiii Idatiiiniiii itbrdMversksVdrimdduhvAtidriufri.-- : . o . .; ...
5. QueMelius ri^^
jrire qiildem, utjex.ea'deni riotaiTbrie'n"quebit. Breviafiurn quidfeftrifideTa Juliafto Coensfad Leonem _papam
missrim'cuirt'ibidefti fecte s'tatuaiftf nOrifuisse^aTiuaiiisi ipsaWdefiriitioriem fideijeditam in concilio Chalce-
donen.si, quae Tractalus fidei alibi pluries vocaiufV ab.hhc optisctilb plafte diversuiri agnoscitur:.. JSeque:in
OriehTejirppfieri^ iisOccideritispartibusTnqiiibtiSiATiaiii
dominabantuf, ac bapiisma itef aTjaritvquofl iiiillis p^bstfeiftO" OpusculTcapiie^ rbpf fehenditur;.iIdautem Arianis;
- Ofienlis'," quod- sciamusrnon -congruif;--^ed-AfTiGanis-vid-^ispanis-^uLsub^audalisjel^ub^thhi
baptismum iierasse traduntur. Quoad Africanos, jd.ciroi Leonis aevo maxime congruit. Auctor enim libri de
Promissionibus et Prwdicliqnibusj quiVfuit/AferyipT8b|itque:vfyeriteVaTentinuTnoIII ante an. 455, loquens
de liis haereticisait: Pugnat (kriaiimf exsrifflrihdbet febaptizando hiembih dghi;qumjam Chrislus tuo sanguine
eacraverat.
L Addemus vero observationem non^e^mV.TriAhs^^B^ifJS^riliiim'5* habetur: Sicut panemjam semet
coctum si aliquis remittat in aquam, el velil recommiscereet coqiiere, perdet pristinam dignitatem, et in nigre-
dinem terramque convertilur; sic fdlisgj^citur qaicumque:inse permtttit baptisnmrntiterari. &>m.haec eadem
similiiudo eodem consjlipet afgunftnlo/6efisefieoAAfianO;Objecta_fofrita:Seb'a|tiano'poniite viro catholico
apud Victorem Viitensernlib. I de"Peifsec.Yaridalica,"noririulli dubilafit ndmriibSfebastianus hanc similitu-
dinem ex nostro Bfeviario jam apud Africanos vuJgato didicerit. Sed Victor*Viitensis eumdem Comitem
ejusdem siroilitudinis et. argumenti palam:lraa,i.tauciprem. Cwi(Genserico), inquit,sSefcasiianusreni inveniens
miram mullisque necessariatii, prb"iefripPtedbitieieipbndii (Vid: Tilleiri. Vitv EuyPafi^i^H^W^Yji Ilitegrufri
textum recilabimus stio loco annot. 55 (ln(ra, col. 00, n. "). Hinc aulem verisimilius videtur nostri Breviarii
aTiciPfefftveTSeriaStiait^
potuerunt solvere, hoc argumentum sumpsisse. Sebasliani Comitis factuiri cbritifit bifcaadversus ariiitimi&9", W
propierea in laudata Kypbtbesl BftyiafitiiTipajiJpr.ppSt abrAfricaup scriplum,dici,-deljerpt Arianos
Afiicam occupantes; qubd crim Lfeonispoiiiificatu ac
5. Cbilfleiius in praefatione ad Ferrandum diacohum scribit se boc Breviariuiri fidei Alcuino diacono
ascripliim fepfefiSsein cod; rifs,:Gafthuslae^'PorTafJuiSi. At hiiic aiTCtpTi,quetii"|Tes:lii.irosde T_ri,nitaie;fididisse
certum.esi5ribcp^risculrinia|jtiip]ibari neguit;,:iuro qriodabejussiyloalieiii^
ab Arianis usurpata Alcuini aetali non cbriveriit";'slcut nec conveiTitintefpffeiaiib Vetus hbnhullbruftvloeorum
sacrae ScrJpiurae,'.qu.ae.ingode.rn:o(pusculpadliibetur..:;rjr,-.,.. .,«--.«,> -^ .-.-*,,,-„„.-., ,.,. ......
6. Cum porro Leoni nosrrb in dubbus vfel ifibus"riTs"sVe'Xfemp!afiTJiis iriscfibatufi fefih duobusaliis a Sir-
mondo inventis inler ejusdem pontificis OperaJueriLinsertum, etsi ob manifesium scriptionis discrimen
ipsi pontifici attribui non posse videatur, aliquid.lamen fortassis habuit cum eodem conjtinclura, quod
ad nostram notitiam non peryenerit; ac propierea non immerito in hac appendice haud praeterniittendum
credidimus.

iRCTMRIUM ADTEKSUS ARMNOS^

idm hoc Breviafium edidimus iomq tiosfro Xlli, cdt. 05, ubi videsis.E&iT

ADMONITIO IN OPERA SEQIIENTIA.


QiMsriellrisJ*fiaiet OjiuseMsS.' Hilafii ATelatensis,qrisea Leonis Operibus noft disjungenda creaidit, Jbianc
praefatiunculampraefixit. ...« . ..-. .;,. ',>..,,-^ ;>,._,.-,v.wsw.i.;, m,:-,-, . ••w.-•<*.
.fc-Tantusest .Leo.tiero.inler etJBfiiarium _ayatis, injenii, eloqueiiliae, dignitatis, rerumqne actariini riexiis*,
ut hujtts Vitam et Opuscula iiliiis scriptis appendi necessilas pene fuefit^ NecessifaifehTaiixii; ealtem quoad
Hilarii Vitam, etinfinitus prope mendoruriij quibus scatet,-iiumerus,;e,t exe'mplariura penuria. Quod Vilara
hanc attinet, in ms. codiee Arelalehsi, qtieift clarissiriiusVir D: Saxitis ArfeiateiisisEcclesiaecanonicus nobis-
cum prp sua Tiumanitaip cpmmunic.ayii,jllius.auctpr^
linjus ridniiriis";successbfHilarii;%quiverp.4iriejuslbciim .pfbxirtiesuffecttiS,..jRaypftriius"fest,
qiifeihVita?,'hujus
auctorem nori eSse Viiaf ipsa 'cl^matVPfxMeVWduDitariMhf^quTii' IiaTcMpsasii Viia^^tiam ab Honorato
MassiliensisEcclesise episcopo Hilarii alumnoscriptam esse;~testis est Gennadius in Calalogo illustriuift vi-
rprum cap^jilt., quod et.ipsa yita suggerit,!ex qua,_3onst,atejus,rauctpr^m,exse^ujis.Hi!ariivinierfuis,se,.Sqn-
fiofuin, Tiiquit Gehriadius, Pairum yiias rijimdificatibri
eijpjueriutriibfis(leglssfeBarfaiis vitietuf mwtbr?$l; sui sarfciiMlafu ArcetqieiMs, episcopi.Harie pefiissfe putat
Pbilippus Labbeus ih..dissertatio'ne;de'Scfiplpribus Ecclesiasiicjs,quia,eam distmguitabesi Hilafiiyita qtiaro
Chrbrio_og|a_!._Krihensijnsefu^ Sufium fexsiat. Af iilaiBarfaliariaVHiiafiiVita ridii slia
est quafti .giiEe.ab^Hoh'p_frito.s'cr^p^.'.ui.dp'tibie
cbrijfecferaiBafralisipse^ qui.ex ftifeiribfarip,ui ait1,pefaritiqiib
rnfj.monastefii Liririeiisis earn' eaidit.Cfedlderifri fegofieyefentium illumj.cui Vifspsfeflptiim tribuit jCodei
AfelalefiSiS,aliuin riotiesse ab Hbhbfato, qiii servafa nominis srii significatiohe siib RevefeiiiiiritiftTirtfelati-
tare voluerit: Iionor quippe et reverentia idera spnant.:Fayent conjecturae plurium scriptorum ejusdem aevi
exemplum, qui vel tacito nominel,p_copr.iq,,,yel eijam.sub,ajieno, .tractatus ,yarios e.misenint.. Opusc.ula alia
Mliquaetparva Hifafifis,!ut;habetGehri£idTus,edi&i%qumerriditwanitn^
prmcipua et ad multorum utililatem necessaria opera Vitatii S".HdribrdtiddceiibWiUi cbiripoiriil. Ilaiicno^aU'
183 . PASCH. QUESNELLI DlSSERTATIONESIN S. LEONIS MAGNIOPERA; 184
eodicem ms. Afelatensem, etad Bollandianam edilionem, relectam damus; cui adjicimusMelrum in Gene-
sim Leoni PP. nuncupatum, et perbrevem epistolara ad Eucberium Lugdunensem episcopum sCriptam. Nar-
raiionem de miraculis S. Genesii, quaeapud Stirium Hilarii nomine decorala legltdr, abborret ab ejus facun-
dia, stylumque potius redolel Honorati Massiliensis, quem et testatur Gennadius plura ad Vitas SS. Palruro
periinentia scripsisse. Homilias pene infinitas ab Hilario diclas scfibit Triihemius, quarum plures forsan
intef Eusebianas seu Encherianas delitescunt. Sed bis discernendis nec vacamus, nee sufficiinus. Aliqubt
alia enumerat Viiaeejus scriplor cap. 11: Gfatiaejut, inquit, ex his operibus qum eodemdicendi impetu con-
cepil, genuit, brnavil, protulit, potest absque hwsilalionedignosci; Vita scilicet anlistilis Honorati, Iwmitimin
tptius anni festiviiatibusexpeditw,Symboli exposilioambienda; epislolarum vero tantut numerus; versuseliam
fonlis ardentis. Nonnulla eliam ssecuiaris eruditionis scripta ejus indicant baec capitis 1 verba ; Inexliaitstum
facuhdiw fbniem,,philosophicorumdogmalum interiorem veramque doctrinam prwclara posteris tradita ejus elo-
quio monumenla vestantur. Ex tot lamque praeclaris sanctiei facundi pracsulis lucubrationibus nihil pranter
paucula liaec adlnos usque pervenisse et miramur et dolerous. Saltem his, et quidem longe quam antea
emendalioTibus ulere, lector, et vale. * Hactenus Quesnellus.
Quid auiem circa liaecnobis videatur, quidve novi huic edilioni per nos accesserit, ex duabus admonitio-
nibus, quarum alteram sancti Hilarii Vitae, alteram ejus Opusculis praemiltemus, quisque cognoscet.

SANGTI HILARII
EPISCOPI ARELATENSIS

VITA ET OPUSCULA.

Tranttutimus hmc opusculaad suum peculiarem locum tomo tioslroh ,ubi videsii. EDIT.

PASGHASII QUESNELLI

DISSMTHES IN S. MOIS MACM OPERA


CRITICISBALLERINIORUM
ET OBSERVATIONIBUS
CUMANNOTATIONIBUS IN EASDEM.

ADMONITIO 1N PJRIMAM QUESNELLI DISSERTATIONEM.


Sequentemdissertalionemde Vita et retms gestis S. Leonis omisissemuslibentius, et novamac exactam ejus
dem pontificis Vilam facilius digetsissemus. Alia eiiim ab eo omissa sunt qum maxime nolanda videntur; alia
non admodum accurate juxla chronologicumordinein exposila, confusionempariunt. Qumdam conjectalionibus
nqh satis firinis exlulit, et nonnulla suis prmjudiciisindulgens, perperam distraxit. Adde quod aliquol lectionet
etchronicm notm emendatm,aliquot epistolmhactenus ineditw, aliquol etiam documentaipoil Quesnellumvulgata
novamlucem dttulere, ex quibus nori pauca vel emendandavel adjicienda sutit. Hmc ommaincommodanovw Vilee
conscriptionefacile declinari polerant. At cum ex instiluti nostri ratione omnia quw Quesnellussuw editioni inse-
ruit, nobis recudenda sint, primam ejus dissertationemedere coacli, ne eamdemvitam bis repeteremus, a nova
Vita lucubranda omnino abslinendum credidimus. Quesnellianot autem defeclnt in annotalionibus indicantes,
eisdem, ut fieri poterit, remedium aliquod afferemus; speramutque fore ut wqui lectoresneceisitali qua astringi-
mur cohdonaluri tinl, ti in hoc notlro profeclograviori labore nori eam S. pontificisVitam commodiusdigestam
inveniant, quam ex mente no_slraexhibendamcrederemus.

DISSERTATIO PRIMA
DeVita et rebus geslis S. Leonis Magni Ecclesice Romanm episcopi; in qua servato annorum
ordinecum prwclare ab eo gesta, tum scripta ejus singula recensentiir.

399 '• Sanctus Leo pontifex Romanus bttjus no-.A eleclionem: Igilur Lep, inquit, legationepublica acci-
minis primus, (a) in Tuscia naiiis esse diciiur ab au- tus, et gaudenti PATRI^E prwsemalns, quadragesimus
ctorelibri Ponlificum Romanorum, quem secuti sunt septimus RomanwEcclesiw episcopusordinatur. Roina
plerique alii Hisioriae,Pontificum Urbis scriptores. igitur Leonis patria fuil, tesle Prospero. Sed qnid
Komanum tanien ut fuisse credam, antiquioris nie- aliena conqiiirirons testimonia, qui Leonem ipsum
liorisque nolae scriptoris testimoiiio adducor. Prosper hoc de se clarissime profiteiilem haberous? ln epi-
enim Leoni aequalis et famillaris, cum ejus n.irrat stobi enira 27 (nunc 31), cap. 4, excusans se quod
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Volaterani inler Tuscos liunc pontificem civem Bolland. diell Aprilispag. 16, §2.
fuum yolunt, sed nutlo documento pro'ba'n't. Vide
ICS DISSERT. I. DE VITA ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNI. 180
Ephesino concilio secundo praesentiam suam non. A perspicuum esllicitum fuisseRomae presbyteris etiam
exhiberet, quod in votis habuerat Theodosius impe- pracsente episcopo baplizare; et ex canone Trullano
rator, hanc rationem affert: Quia rerum prmsentium 78, et Laodiceno 45, presbytero reddi poterat Sym-
nimis incerta conditioa TANT,E URBIS populis me abesse bolum. Haec sunt hujus verba ex pag. 257 codicis
non sineret, et indesperationem quamdam animi tumul- anliqui Romani: Oportet baplizandos et fideiSymbo-
tuanlium milterenlur, si pro bccasionecausm ecclesia- lum accipere, el quinta feria ultimmseplimanmvel epi-
sticw viderer PATRIAM et sedem aposlolicam velle'dese- ' scopo vel presbylero reddere. Quod si boc alicubi lici-
rere. Clara suntverba,nec inierprele indigent. Neque tum, Romsecerie poiius quam in alia qualibet Eccle-
obstat penitus Anastasii seu libri Pontificalis testi- sia propter et majorem baptizandorum iiumeruro, et
roonium. Etsi eniro vulgali codices Leonem natione innumera negotia quibus ponlifex impedittis exci-
Tuscum asserant, at duo codices mss., Regius et-Ma- piendae competenlium fidei onris in presbyteros reji-
zarinus, ex quibus varise lectiones excerpi» ad cal- cere 402 cogebatur. Hoc a pontifice nostro ita
cem Regiae editionis editae sunt, Leonem natiqne ustirpaium inde conjicio, quod curo studiose collecti
Romanum inscriptum habent; quod et in recentiori- sint oraoes ejus sermones, quos pro munere suo ac
bus etiam scripioribus legere me memini., Quarti summa dicendi facilitaieadplebfem habuit, nonsoluro
denique argumenli loco sit, quod inferius dicturi in praecipuis solemnitatibus, sed etiam in indictione
sumus: Leonem scilicet in sinu Roraanae Ecclesiae jejuniorum, et prout sese dabat occasio, nullum tamen
educatum et 400 baptizatum, etiam a teneris Sixto babemus ej'us sermonem vel dfeBaptismo ad catecbu-
presbytero adliaesisse, et in Ecclesia Romana infe- menos, vel de Symbolo ejusque traditione, quales
rioribus ministeriis esse defunctum; ut probabile sit n circumferuiitur non pauci ab aliis dicti episcopis.
patrem quidem Leonis Quintianuin in Tuscia natum, Quod porro potuerit Ccelestiiiiissub Innocentii pon-
Leonem vero ipsura, patrc in urbem Romaro sedem tificatu presbyterum agere, eadera episiola ad De-
laresque transferenle, ibidem csse progenitum. centium cap. 8 evincit, ubi menlio de Coelestinodia-
II. De anno ejus nalali in aniiquis Ecclesiaeiiionu- cono jam administraiionis ecclesiasticaeparlicipe, qui
menlis nibil scriptum reperi; nec quidquam cerli facile potuit succedente tempore graduin ad presby-
conjicere licet ex iis quae de ejus viia nobis super- teratum facere. Ex baptismo autem Romae suscepto
sunt, neque ex aetate qua decessit, quamdiu enim a Leone confirraaiur sententia nostra, qua euraRomae
vixerit pariter incertum; lametsi certum non modo nafum et educatum superius asseruimus.
illivitam gloriosam,sedetlongam contigisse. Quando Obscura sunl ea quae gessit juveuis usque ad lem-
enim ad pontificatum assumptus est, jam longa rerum pora diacouatus. Pennolus scribit allecium primo in
riegoliorumque experieniia et aelate maturum fuisse numeruro clericorum basilicae Laleranensis. Etsi
oportet, qui tum in Galliis versabatur, ut dissiderttes corijectura est, nolim lamen fidem derogare. Nam
duces Roroani exercilus ad concordiam revocaret; aurea illa aetate alebantur ad clericatum juvenes in
imnio el routto ante Coelestinopapae in ecdesiastica- ipso sacerdotum sinu, ponebantque in sacrario tyro-
rum rerum administratione operam suam navabat. cinium sacerdotii, et per graduS inferiora munia obi-
Huc accedit quod complures annos gessit p.ontifica- bant. An tamen per id icmporis (a) basilica Late-
catura. ranensis, ubi Leonem egisse clericum volunt, esset
De suscepto a Leone riostro baptismate occurrit Urbis primaria, an Basilica S. Peiri, roerito dubita-
memoria apud Vigilium Tapsensem episcopum ini- lur. Uiut sit, certum est juvenero ea virtute eoque
tio quarti contra Eutychen libri, seu defensionis epi- C ingenio praeditura, ut caeleris el exeroplo et adinira-
stolae S. Leonis ad Flavianum CP. Calumnianti enim tioni esset.
Eulycbianistae,qui Leonem suggillabat, eo quod verba ANNUS CHRISTI — ZOSIMI PXVJE — HONORU
Symboli referens dixerat iideles credere in Deum Pa- 418; 2 ; 24,
THEODOSIL 11, IHPP.; — HONORIO XII,THE0D0SI0 VIII,
trem, non dixerat, in unum Deum Palrem, Juxta coss.
Nicaeniconcilii decretum, ita respondet Vigilius: Sed
Romm et antequam Nicmnu synodus conveniret, a tem- Qualis esset Romani cleri de Leone adolescente et
poribus apostolorum usque ad nunc, et sub beatmme- acolytho opinio, teslanlur quae illi demandata sunt
moriw Cwlestino, cui isle reciw fidei testimonioreddi- hoc 418 Jesu Christi aiuio negotia. lis teroporibus
dit, ila fidelibus Symbolum tradilur. Non dubilem grassabatur haeresis Pelagiana , gliscebatque rnalum
asserere hunc Vigilii locum intelligendum esse de artibus Pelagii Coelestiique, qui pestero hanc orbi
reddilione Symboli quaebapiismo praemitti consue- invexerant. Nefarii homines aliquandiii dissimulato
verat, vel ipso Leone teste. Quod, inquit ejiisi. 24 errore deliluerant, illuserantque Zosimo Romano
(num 28), c. 1, per 401 iolum mundum omnium ponlifici, qui poslremo detectam hoeresim publico
regenerandorum vocc depromitur: et epist. 97 (tiunc solemnique anatbemaie proscripsit. Jamdudum ex-
124), c. 8: Oblili Symboli saltilaris el confessionis spectabatur in Africa judicium pontificis; illuc Leo
quam pronuntianles coram multistesiibussacramenlum acolylhus raissus est, ut lilteras condemnatipnis fer-
baplismisuscepislis. Sed scrupulum injicit quod asse- ret ad Aurelium Carthaginensero, Augustinum Hip-
rere videtur Leonem a Coelestinopapa esse baptiza- ponensem, caeierosqueAfricanae Ecclcsiae episcopos.
tum; quod verum esse non potest, cum et jam sub j» Haecquidem, quae de legatione Leouis reffero, in An-
Zosimo papa acolylhus fuerit, ut ex conjectura infe- nalibus ecclesiasticis non leguntur; sed id Augusti-
rius dicturi sumus, et (quod certissimum est) archi- nus testatur in epislola ad Sixium S. II. E. presby-
diaconi munere fungeretur circa annum 430, eodein terum, qui postea Coeleslinoin ponlificalu successii.
Coelestinopontilice; ad quem gradum vix septennio jn bac scribit Sixlum ad Aurelium Carihaginensem
post bapiismum elapso evectura esse, haud scio an breves quideni liiteras misisse, sed vehementes in
cuiquam probabile • videri possit. Vel igilur alluci- Peiagianos, allaiasque cum litteris Zosimi, quibus
natus est Vigilius, vel dicendum hoc unum voluisse admonebat Patres Africanos judicii quod pronuniia-
Vigilium, non a Coaleslinojam pontifice baptizatura verat in Pelagium Coe!estiumque: Cum liileris, in-
Leonem, sed hunc Symbolum reddidisse Coelestino quil (Epist. 105), aposlolicmsedis de illorum (Pela-
lunc presbytero Innocentii papae, vel ab eo etiam gianorum) damnatione ad Africam missis lum quoque
presbytero baptizatum; ex Innocentii eniro ejusdem litterm ad venerabilemsenemAureliumconsecutmsunt,
epistoia adDecentium Eugubinum episcopum cap. 5, quw, tamelsi breveseranl, tuum tamen vigoremadver-
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Augustinus epist. 29, n. 10, basilicam S. Pe- Honorium pro eodem Bonifacio; et Damasus etiam
tri remolumesse locum ab episcopi conversalionete- in eadem basilica consecratus fuit, ut ex libello Mar-
slalur. Eleclionem Bonifacii I in Lateranensi pera- celliiii et Fauslini ad imperatorem nianifestum est,
ctam iudicat episiola Romanorum presbyterorum ad
187 PASCll. QUESNELLl DISSEPfTAtlbNESIN S. LEONIS MAGNIOPERA. 188
iiis eofuhierrqrem 403 saiis ,iiidi.c*bant,Jllse certe .\ minum tradiiiohes. Ecfeevefba bullae Beftedictihae:
'Hiterac.ftijria,li^iuiii.:vb.iis de quibus idem Augusti- Racdiliqcntia muniendum centuirnus pnedicti tiiaity-
ri.iislqqriifur,,episY,if)4> ad,.eurodem ;Sixium,: ubi rii, Victoris monasteriutn apud Massiliehiemufbein
I.Tfefiimm^ntiprifeiii„,jfacit,brevioris epistoJSe;qiiam lemporeAnioniriiimperatorii fmidaiuiii. Qubd postea
^ixfu'1 ftTiserat;ap\.Aur;eTium,Cariliagineiiseni, alla- aR, Cassiaiwabbdte constituium eadeih rogante, ut
lamque.ria^ ferftir d,majoribtisnqtu; a beatissimoLeoiieRbindhm
quTl(Mpiif..10*4};,. prgbtssfrjiQtn .epislqldmtuqn}_,qiiam sedis"antistitc cbniecratum; et ejus appstolica bcriedi-
.~aiiiq'cjp$ri.'ieq$b'eriiis$h)ium seJiemAure/iMm.per Leb- cliom dtque auctoritaVesublimaliim,-in <j'uphiajoriih
rieiriqcpiyilium i2ir.<"pjutli , /descripsirnus...De .Lcon.e cqnstituentesecclesiamin hqhorem SS. dpostolorum
"iftfgnq;'iifric acolytjib.-ienipqrajCqngruuht,•liacc:eiiira Petriet Pauli et ornniumapostoloruni,alianique iii ho-
3^ccideruiii aariiip.Cliiisii; 'gu^qrijbgehtesimp,/^ecjmo nonetnsanclmDei getiitrieis Mariw, saiictiqueJodririit
'pci^yp;boniiftca,ius,404?bsimi s"e]curi(io'./'S'uadef pra?- Baplislw,wultofuin saiictoium colldlis pignoribusde-
ierea'^qi;i;bd,Sixio; .pbjiif,,litierae,dfefefeb.aniur,_semper dicwtnt.. In bac bulla multa sunt qiTaeincertis niajb-
'ailpMus fiiit Leq hbsle.r.Proliani, deniqti.9quae..prie- Tum relalionibns innixa, a vefo lohge abliOrrent.
siffit Leb:ift PelagTaiios:,,jrimsub Cpelesiino,Sixlor Nec.eniiri afcbidiacpntis poluit dedicare ecclesiam
^iifepbriiificibus,,.qiips.pper^i;.s.ua cpnsTliisqpepl.iiri- cpntra regulam ef cbrisueiudinein ecclesiasticaro,.u't
riiuiii juvii,;; iiirii"qUaridoip$e,,injllQruni iociiinsubr spmniavit Guesnaeus,iiequerEeo.jsfftfporiiifex potiiit
"Stitifiiiis . Rbiriaii.ani.r&xii; Eccjfesiani,^lrivTila porr.p ipse; conseefare ecclesiarti.Massiliensem,"qui duin
prpffectiprife adftii^ Ecr ppntiftcatuirt gcs.sitnusqtiamJn Gallias venit,- neqiie
c1'eSiaV_Afric.ariae,;ifti'prro Augiis.iinura,putp, eos "_~y.ivente.Cassiano'ad .pofttificatumevectus est. 405
afmulsri iJOgitayit.,:.februjiiqueodiis in Pelagiarios jam vero .qualiasuiit puae.flenipnastefii furtdatioiife
exarsit; quod infr^adeScfibemus. "* scribnntur sub; Au.tonini.pfiricipatu, quo' lemnore
nondurn in ,orbe ..monasteria'.cotidita craut/ neilum
^Al-.cuRi's'Ti,4,30!^4M-v432-;^c'6E'tESTiiif'pfp£ 8, 9"j i.ntra Gailiasfundaia ?, Sed ab illis fabulosis transeo
- If); — THEoi>. 24; 28', ;-26 — E'T'V ALENT. 7,8, 9; ad certlpra rjus3gessit Lfeodiacoiiiis. ,
i IMPP.;^ CONSULIBUS, AUGUSTTS BASSO ET ,, ,lil. _
IISDBM, .QuaiiiaidpLeoriis^nosiri.opera etconsilio fidu-
. iNWOCHO; ATETiOET VATiERlO'. cia,esset;Coe!esiino,papae.Mreruro fecclesiastifeaTuiri
I. QuaiftdiuLfep.iri acpiyjlija'l'11,
'' perriTansferiiincer- adminisiratione, quamque.id.per lotanVEcclesiahT
tiirif est ct a; quo brdiriatUs ftierit.diacbriuf.,llpc coguilum, teslis est Leonis;Tpsius.epislola ad Maxi-
^feljtiiiri'''diaconaiu.iV^ muni: Antiociienum; cujus leclipne edocemuripsilin
fiirietuirieiini esse sub Creifeslinbpap. Hieeiiiiti.ij- ppBJ.estJnp,,velpt prifoariumiadiriiiiistruni, adfuisse,
lius coiisllio et ppefausus e'sl.jii iracfartdis.fecelesiar. ad ipsunique in primis.delaia,esse, operosiofa nego-
sficis riegoiiisjutihferiiisriarra.biriiiis exipsp LeoM tia,: de qiiibus,.poniiuceroinstfui necesse.erat. Cum
et";'aliis lnoriiimeniis. Quis poTro cr.edat.,lipiiiioeift enim in Ep.liesinocpricilip:.primp,JuvertalisJerosoiy-
noriduiiT.Sddiaconi graduiii jjyeciurti.in parierii pon£ roorum episcopus Palaesiinaa'provinciacprincipatuni
tificifesollicltudiiiisa Cmlestj.ribesse yoeaturo'?Dfeiride amliirct, Cyrillus sedera apostolicam de insolentt
Cassiaoi tipils de Ihcariiatioiie .adyfersusNestdfium conalu Juvenalis mptierida.roesse eXistiroavit,ne raa-
LebriTdiScoiio(a)"dcdicaium fst; at ,yefp jiquet li- ljs ariibiis commentitiortimque sferipiorum,pro!a-
briifti scfiptiiiii fessearite syriodrini Epliesiriiiiri sub , tipne episcopi. Romanicpnsensurti' eliceret. Hac de
CoSiesiiiio';qtiia Cassiahus de condeninaiiorie syrio- C carisa,(c) sc.ripsit ad.LeqneronbsiruiiiT ut^per eutn
dica Nestorii nihil meminit, el in NesioriuTrtirivelii- Coel.estinus,dp, ambilio.sis.JiiyenaTisprensationibus
tii.r;quasi p.onduniab<episcun,aiu. dejepiti.m-,;sedejii.s- cerius ijerfet, atqiieab i.ljiussubreplione^solliciteca,-
dehiiiiufiiis adbuc fungeiiieiri.iii.EcclesiarCpnsia.nii- v.eretwVerba Lepnis. Jiaecsunl (Episl, ,92, nimc 119,'
ribpoiliana', ad quarii iariien ceniirn est ipsuip npn cqpf.4) ;..7,n; Eplrcsim..syiiodojqumimpwit Ncstoriuth
esse reversurn posl synpdum Epliesinam,, Ilortaiur cuiii doqmatesup peiciilit, Jriveiidlisepiscppusad oh-
dSrilqueifiivesC.bnstciriiiiirippleps: (5) uti fefrqremejus lineriduin.Pqlwslinwpxpviii.cim priiicipalum-credidiise
detesi/entiir, fejusqnefugiantsocieialciii; flubd stipef- pdsse .sufflcere, el insolcnies^tisb^ per..cotmhenlilia
vafebneuriifessej,iilsi adliuc ttiin Cbrisianiiriripoiife- scripiafirmqre. QuqdsdnclWMemoT.iw Cytillui Alexan-
«edisset"hocfeticiis. . . v.,, , ,, ..,,., dtirius episcopiis.tneriip perliorresceris scripiis..suis
'il. Mitfo'fabulas qiias muliis p/Pseqiiiiiir CassTarii mihi,jjuid' jjrwdicticupidilqsausa essel,indicavil, et
qUidanvlaiidatbrVq"i diim'iiiulia Cassiantfaffirigit, sqiticiia prece iiiulfiiin poposcitut nulla illicitiscona-
pluririTade Lfeoiiefaibiilatuf. Unde.eriiro.i!!ud.hausi,t, tibri$.pTteber&titatsentig.-.:.. •...
qtibd iiarfat, LfeorieriT.feiiam Iftnbcferitibponiificfeilia'-' ,.IV. HaccCo?.iestinuroiifief et',Leoriemnepessitudo
cdnum ftiisse, Cassiahum'siib.Iriiiocefttip'epderii Rp- nbsiraM jriyat cbnjecttiTaiii,ex qua credimtis circa
mae egissfecvimLfebnedc disserisieriibus OfieiiiiSj et eadeni. teriipora Cqelesilnum.Leonis .usuro.slylo, ut
dferiegbtiis Jdanftis Chfysostoriii, prbpe Leoriem se (d) capiiula illa.de gratia ,et }ibero.arbitrio ecilige-
sociiim adjunxisse Ca'ssianpiit vTtarrtsplitafiarir siriiul ret,, qiiaeliujiis"pontificis;epistojaeadGalios subjungi
cum illo cbleret, sed proliibitiittiab Iriiioceiilipf Nb-, spl.eril, ac, vel,.ejiisdem.:yei, Prp?peri esse credita
que magis'vefiim iTludcfu^rii lioc quod corifidchyfer :pisuntad.Ii,aricC;usque.,aelaiem'.Romam accurr.erat illo
"
assTerilv'Massiliensem GassiariiEcclesTaTfta* Lephe JemporejPrpsper.Aqriitaritii, ppeniappstolicai. sedis
arcliidiaTcorio, utlegaio apPs.VolicaT Sfedis^cbjisecrii- iiftplbfa.tiifiiaadvefsus_.PeJagianprum, reiiquias, do-
tam. llancallata' sirie pfobatis iestibus;s ei ,ab' aejate ctiriri%.que"..J&'i]gii$i)ni.aTi.ae japud Gal-
-..adye.T>sariibs..tunc..
LeoiiiS,Cta' discipliiia Ecclesiie lbiige, 'alifeua'|_ neque lias riuriiefp invaiescerties.jHpruni pmniuiii princeps
fidfenitieque fesponsiohferiiifterehtiir; Biilia'Behedicli eraf Cassianus, cujus efrpres Rpmanp episcopo.ape-
(iiuriliiosiipposlta, quarii aticior; ille produeit, iiillil ruit, ei ctirriLeptife,uiparest credere, Prosper corri-
prrtfert aiiud praTiefruroofes Vagos iiifeefiasque lio- mtihicavii; hocque pracseriim signilicavit, illis exo-
BALLERINIOllLlMANNOTATIONES.
(a) CassiartiopuSLeoni dedicatuni.fttit, quia Leohfe (4) Vide IbiB.Edesserii.epistoiam,act. li) Clialce-
peieute fuit scripturiT;ui ex ipsa nuricupaiofia Gas- donensi, et apud Facundum. , 1 ,
siani. epistola liquet. Potuit auteni LeOCassiaiiuiti (c) Cdnfef ariribl.24 (Totn.pimced.col. 1043,11.hf
cognoscere,.cum is sub Innocentio Rpmaealiquaiidiu in episi:.;119.,:,..:..
versatus est. Perulile auteni yisum est Leorii ut pef (d) Haec.capilnla Leonem rion babefe auciorem j.et
CaSsiaiiuriTConstaritinOpoliiariae olirft Ecfelesiaediaco- pfi>b'abT!.iiis a Prpspferp elucubrata fuTssesuli Sixfp
riuiii, et S. Joanrtis ChrVsbstorni discipuluiri, Coii- ill osjf^WdjejfCiT:..in..pbseify: ?d-jdis.se.ritatippemv.;55,.iibi
siaTifinopoliiaria Ecclesia moiieffetur vitare Nesto- de pccasibrie etiam bujus bpuscuH aiiquid cbnjj-
lium. cieiuf.
189 DISSERT. I. DEVITA ET REBIJS GESTilSSVLEONIS"MAGNI. l9"*t
saiii rtiaximeAugustirii doctririahf, quarti iiripfi'mis!k ic! tempiis quo scfipturii est, id fes ipsa quaedicituf.
ex jppnlificuffisedis apbstolicae decreiis p'6ssum_lafe Sed de iis alias.. ....... ,.,-,....
406,£'e. exisiimabarii. Haec pecasip fiiit ut_Rpriiaii'ae. , VI. Sed e.t ihsignbroiiiramepisibiairi ad,Demelfia7:
Eccle.siae.scfiivia accufatius ,iriybsii|afi'fyfellel.Cpilbr. djiri, quae,liac'tepns',inOpjefibusaiit S..Arabro_fii,a"it
glinu.s, liah^cqufe Lfepiii;demaridafet;, a S. Prosiiefi lecta est, (d) LebriT quoqiie tafijqiiarh
spi|ici.iiidifieiii"
qiip.feoil^lfiaAss&ca^pitui^^ su.o aucj,ori ^e^diiiiHS.Haec verb,fliiibus.,dp caiisis
biriius!In,GalliasreyefsufuS Prosp.ef (q) mari.dalrim script,a est paucis ffeijenseb.,penieirias virgbi|a,e
accepit ab_|i'iips'bjica!,sfede;tit ex ejus aupfbfiiate' Ari- familia Anlejofiirri,, npn".niinus^yi'f.tui.e.fluarii 'geiigce
gustiirt, dbfeicinam' defendfeffet', qtieinadiiibduiii i.ri in.blyt^.caplii,^Gplbis Rom
ad
praefaiiprife bbjeclibiies'Viri'cefttiairi^'%(.$e.i_fae.e'fp_,l^ q~u"3,niah'et.C,aftli^in£v S; A.tigustimimfprte dp vif-
jaaiur; .atquejui"illlusseS.ijs. d.octfinam fexactfe pferspe^ gTh.i.ta^ejlftq.ueri^hi aiidi,y,i,t,.adeoijue ejus .yirfuiis fe-
ctani liabefet, ciiiii epistoia Pohiificis ad aliqiiot tinend.aedesijdefio'exafsi(t,.\it illicb, s'pyifginem Deb
GaHiaruni..episcoposaccepitabJpso fprsan l^^estioo sacfah^prp^ess^,,;^
capilula, sfeu s_enteritiaspr^s,ulumVsedi"sT^flnianfe';' Certatim lapdayefe jatfeSjClafissimae,,virgi
unde faeiiirii pbstea ut eidefii episiolaj anhexa cir- lutum; S,,Hierbhy_riiustriiioceritiusque PP.,,'elegarites
ciimferrenj.ur. , ... _..;. , „., , ,,, de lirip re JJilieras ,ad,p,eroetriaderri riiis_fefrii)ifi)ip.se
V.'Regreisiis iri PfbyiriciaYri'Pfospef (6) scfipsit. Pfelagius,.criT,yila.riu'stef]pf;,faipani: «stimafibnfeiiigue
adversiTsob|ectib'nes: yirifeentianas et cpnira Cpila- plraye;r.at,.iTo'odum,^ri_*t"ri veoisaieliat,
tdfeni.;,atqTie iii iiis bpusculfs lisiis esse!liiilii yTdettif ad„e'a'ni(IemIi,tter.as.iifilslt, an^refibu.s Ji_i.iian.ae_, :(fuiid
seiiiefiiiis;Rbiiiaiasji6riaiis,_cuftijisderri pifininp:tjjsW-** v mater efat JTefrieifiadis, an spbh.te siia sitimpuisiis
mbroispugTiet",'qua' iriiliis legunliir. Pbsi ^jusdem ad',,sc'ribeii.dui|!.,iricfefturri est» ;.s'e'_l.,coft,s'ta.t' litieras
. Pfbspefi ap\u'rbe discessuhi scripsisse', cfeqidefim' tpxicp' Pfelagiaiio'irifecias,. Laleifs vifu's"sensTt;.AiigUr
LepijenVnpslrijiri aurebs (c) libfellosffe Vqoaiwne siiftus, cayitqiie rlfefegenab.rie"afiilioc scfipib, quasV
djnmrirri_g'entiuiii\, quibusSeniijjelagiSiiofuni disciitit coiitagipne aiiqua cbriiamiriarentiif. Rb.sf aiiqiibi an-
efrbfes,' db hjs riiniifufn aefeiiraie'ifPfospefd edp- nos scfipsit et,'a.d,,Pieroeitria.dem,,S- Leb_: quo temT
clris.-Isto^.aLebrie scrTpibs.eoma~xihife cbrisilibere- pofeet,.qub,in lopp;scfipserit„,,liaud faciie.dietu; sed
diuefirjf; ut .CassianunTab effpre fevbcaref. Corijuri'', qTiarifumconje'ei.rifa,fs^
ctiis fenirocum eb^efat amicitiae'yiriciilp', dpleiiaiqiie qiiairi ad pbi\.'i,(i'c9,tu^ia"ssum.er.e'W
tahtuiri'yirurri in aiieriasa.fide opinTbnesabfep'turiTr loi.igp.itiiefvallp ppstpfTriia illiiTscbiiseefatipiiis teni-
qu.a&.quidjeTn^ pof^ sCTiberese irinuif.,.Sip.erq,. inqiiit (Episi. ,qd
incatita5'ariiniae.,,qrio'd iriThiixiae'efarit dpusculis tuni D})}}ejtrj_q'd..c, 1) ,.rie: cqmmexiirindqvirgiiuialis borio
sefmbn.js elegatiiia','lurn fefuiii spifitrialiunifdpctfiria ^¥^'W'y.'^f^tff^d.'iffjl,ejui1 fiitric propb^iiiitsihuqlio,
sihgulafi afeceptis^riiis^,Erant.ceftfein In_s',_pjiifiina rii.°dr_{U d' ptitfip,imtriftsjtiwfiqxe.w
quae ad bprips.ftidres, quse ad pie.iaieriiyi.tafqu^siMi taljoiiifjus e(egisii,.ei de.qrid.ititer ipsq.jppncipiatriulii
ciipfis( iri'UiuiuriT.pertiiiebaiit; iriA ianieri qusSaro qui luiiq in, Ecclesiq_.prmepnneb.ani, 4.08';?'?^''"''° rioii
injeetaqri» .graliaeCiirisli adyefsaba'ftitif...Cassiaiius silueruiif. Qu33,vferb'''§s>^
quidero P.eWgiiCri^esiiiqu.^^^ gratia, 6ni: mo aetaiis jlpre JuricjfuTsse,.d.ie.mquebliiisse qui arir
nibnes; scriptis diciisque cbhdemnabat _,sed ab.Au- tea'Tllafn scrlpiis .^is^ariij^.vpf^
gbsliui pari.tfefabiibrrebat seiiteriTia: scilicet sibi iri' i : anriurii .pius.minus, ^uadragesiro.tiriiauf quadragesi;
ahiniuni iiidtixefiit .iijuiri .i.riipie.sensisse.de gratia C nfijrn,quirituiri..agebat, ,cfedidefimqvie;ipsani.perjd
Chrisii, hiiric vero ulira roodiirriexcfes.sissfeift; emeu- tempofjsRpmarii rediissri. Nam Vandali inrfestbexijf-
dando Pelagio, certdsque liriiites pfajtefgresstiiri citu yastaverarit, Africarii,. nesc-,,.ppiri.dr",Dei_neifias, •
aestiiquodara .abreptum .dispulatioiiis."Haecdtiinfalso quae patriani .reliquerat irieiu GoiliprUrri;,'pppiilanie
cogitatde Augustino, quem.Ecclesia cstholica;asci- Geiisericb Africani, in' peregfiria, regioiie. femansit.
verat sibi magistrum asserloremquegratiae.in y,i- Res certe adeo feTicitefcVandaibcfessit., rit .videatuf
tiura ipse Cassianus incidit. ScribertS enim'qua3dam inAfricam yenisse iaritrim. iri}yfderet ef yiftceret:
degraiia .subtiiius.disputaja,.,Peta'giani^m,um,..sinoja. Hippoham ,et .Cyrtiidm, quae aliquariijiii festitefaiit,
omnimode,..salfeni aliqualeriiis .iriducebat, Hafep,qui cepit; Carthaginemqiie ipsam _exp'u^nri'y,it'apnb.i^.
pbstea.defeiidefurit,:,prppterea Seroipelagiani.apprijT Anpa.Ies ecclesiasiici et Lep Tpsb coriiriiembrani iis.,,
iati_.suft.t_quorurii vej arictoferiT..velbrimipilum;4_p7 riiiserriinis temporipris. hoftiirium .roagnarii.iurbairi
Qassiariuro^fuisse perbibent' .,Lep. iiileriiri gfaviief prpfugiss.e in IlaJiam.Nec.vefebrV.assefefe.ea
tuiitiiaec ab.amico pubiicari. Ne ianifehriarisae:Ecblfe- e"sSe.Demeiriadern quae.,..postquam^GerisericusRo-
siiriet gratlae Chfisii videretur dfeesse.aut aniiciiiaro riiarii diripuit, .basijicis resiituendis ahi'mrini,a(ijecitj
neglexisse,-:.ejusmodi cbhsilluro ifisjtriiit. Scrib|t )i- ei qiise yia Latina ad teVtiufn,ab ljrbe;!apideni basi-
brurocui: liiulus est "deYpcqiioiie,,pnivtum.ijienifuni*,, Ilcani iri roerobriarn Si SfepiiariTexstriixit. Apppria-
tacitusque npiriina Auguslini. .Cassiariique pTaeter- verat kcilicet,fexAfr.ica.r_fJiquias.sancii:Jlijujus,proib-
rriitiit, ut-videatur, causarii su^cepisse Ecclesiae, riori niariyris, .cujus cpfpbs,ab aiiqub' aftriis, iiTveftliini
persoiiarunT, et ppiius velle aroicura emendare quarft diyiniibs fuerat; exindfeejus feHquiae ibioorbeiri
prpdere. Imirip.suum ipse nbrftenreticet, et quasi •jvbjgnqre,,efarit,'£jed,^^
vclp obductajacie pugnat; ne dura ,iipsfem. petif, pliani yenferabiie,-r;exqub.OrbsitiS.liisibricusrissa ali-
aroicum cernai.qui yim. et aesltim certaminis.roitiget. qu.oi.iri.ha'nc_prpyipclpm>deye;erM
Scio equidem de. auctpre op.eris.Iiiijus. .d.ubilatuni sanguine et.nobiiitaie clafa, nobiiipr,qurivir.ttiiibus,,
esse,,aiiis,alia dicentibus.,NoiinuIli Ambrpsio,, qiii- ipcile innoluitLeoni, qrii cum ,ea airiicitiariicbrttraxit,
dam Pfospero, alii flilarip Syracusano Prosperi sri- cum : eoque sancta,,yirgp. cbniriiuTiicavii.epistblairi
cip.,Pripris constat ripn esse opus, quia Pela_gi_anoT Pelagii quo teriipbre, y.ulnus,i.;rec,ruduerat,.,idcirco
rum.meroinit, qui non nisi, post teropp.ra,AnTbrbsij ccepit ille.ajt.era .ad eamdein. episiblajemerid.are hae-
exsliiere. Sed neque Erosperi est,, ui ccpipse alip.in reiici errp^es;et fluantb magis vires huriian.aevplun-
loco disserimus, unique Leoni posliiminio viriaica- tatis, posiliabita Clirisfi gfatia , Pela^giusexiulerat,
mus; quod stylus characterque seripiioiils pfbba"t, tahio hiagis sVtagit Leo labem voluniali hominis per
iiALLEmNiORIJiil ANNOTATIONES.
(a) lloc mandaluiii ,non adeo cerlum est uti credi- -ri(c) flos,a.Leone abjudicbbirous iri oiisery. ad.dis-
tur;de quoyideobservi indjssert. 3, riuni--7r, r-.j sert.,2, ex quibus tbta haTcquarn O.iiesiiellusirilfexit
,(b), Resporisionera Prosperi adversus objepiibiies riarraiio corruit. , .... .... ,,; ., . ,,:.: ;.,, ,._.,, .,._,.
Vincentiauas ab ep scriplam _anleqiiiamRpmarii ac- ,[4) Epistblam qtipqtie ad DferiietfiadferiiLebiii adii
cederet, et ante' epistoiaiii Co3lesliniad 6alibs, satis riiemus in observ. aii dissert. 4.
probabiliterostendemus in observ. ad dissert. 3, n. 7,
101 PASCO. QTJESNELLIDISSERTATIONESIN )NES m S. LEONIS MAGNIOPERA. m
peccatum lualam detegere, profligatasque Hberi ar- A prasfixit, ubi Leonem suscipiendam charitalem suam,
bitrii ad bonuro -vires ostendere, quibus "reparaiidis nec non RomanaeEcclesiaeac divini minisierii decus
gralia Clirisii pretio sanguinis coroparata sola idonea appellat; quam epislolam his claudit verbis : Tua
esl. Sic docuit virgiuem humiliier et modeste dese ergo hmcres, luum riegotium,tui pudoris opus csl: ora
sentire, et Christi merita tanli parta lanlique nobis et obsecra, ne imperitia mea periclilelureleclio lua, ei
daia non flocci aesiimare. opinionitanlw nobisnon respondentibus,eliamsiego per
Circa aiinum 430 vel431 indicta forsan jam synodo obedietitimveniam benepareo, tu.lamen per inconside-
Epliesina; cum Nestorius in Oriente dogma suum rantiam judicii male imperassevidearis (Cassian.epist.
propagaret, modo per susurros, modo per litleras, ad Leon.). Quae verba satis lestantur quo in pretio
inodo per publicos ad populnm sermones, Coelesli- erat RoroaeLeo, quera Cassianus annis gloriaque cu-
iius PP. nibil in Occidente omittebat quod ad nefa- mulatus honorificis adeo sermonibus prosequilur,
riam haeresim cilius oppriraendam confefre posset. cujus preces et adliorlationes pro imperio erant.
"LeoCoelestinisollicitudinem opera sua et induslria,
quantum poterat, adjuvabat: intelligensque non so- 'AMTOS CHRISTI .433, SIXTIIII PAP^:2; — THEOPOSH 26;
lara aticioriiaieni seu imperatorum, seu poftlificum, — VALENTINUNI 9 , 1MPP.;THE0D0SIO XIVETAMC10
haerelicorum malitiae opponendam, sed et eorum MAXIMO COSS.
scfipta scriptis idoneisdestruencla : Joanriem Cassia- f CoelestinusPP. anno 432 e vita decedens Romanam
num adhortatur uti pro incarnaiiofte adversus Nesto- sedem Sixto III reliquerat. Postunum velalieruro, ut
rium scribat. Multa 409 Leonem impulerunt ut videtur, ponlificatusannum, Anicius quidam Bassus
Cassiani impfimis manum et industriam advocarct. j_>exconsul, opibus el potentia odia sua metiens, Sixturo
Erat quideni ille vel Scytba, ut raulti scribunt, vel accersit stupri illati virgini consecratae, foedaqueca-
Gallus, ul Hoistenius (Prmf. in Reg. monachor. cap. lumnia Valentinianum Augustamque-ab ejus cororou-
5) el Norisius (Hist. Pelag. lib. n, cap. 1) roultis nione segregat; inagnam praeterea potentum, cleri
probanl; sed in Orienteeducatus, ubi haeresis haee populique partem in pontificem per fas nefasque con-
invaluerat, discipulus diaconusque S. Chrysostomi, ciiat. Leo diaconus tam cerlus calumniaequaro fidens
qnem pietas cum singulari conjuncta doctrina, me- innocentia pontiffcis, Sixturo non modo non fugere,
moriaque recens peractae in exsilio vitae celebrem sed illi patrocinari et publice deprecari innocenliam.
noh modo fecerant, sed et eos qui ejus disciplinam Tum ecce Leo, ut Acta referunt, si delicta meaconlra
documehtaque iiauserant. Erant praeterea Joanni me sunt, quare probatio non fil? Res xqua visa est.
Cassiano suae animi ingeniique dotes eximiaB,sacra- Valentinianus illico senatum ef populum, Sixtus cle-
rum litteiarum notitia haud vulgaris, pietatis san- rum congregat. OmneSaderani in basilica Heleniana.
ctitatisque fama per Orienlem juxta Occideritemque Tura pontifex hmcconversusad Valentinianum : in-
celebrata. Erat quoque uEgyptiSyriaequc eremo no- trent qui separaverunt Filium a Matre, et comprobent
tus; et si forte Nestorianismi virtilentia speluncas universavelaminacordis sui. Auguslusautem Valenti-
aliquot monachorum atiigerat, depellere niorbum nianus tacebat. Respondil.Leo diaConus,et dixit: Justa
poterat. Adde quod acia Massiliae vita, couditaque petilio, non abscondatur(Acla conciliiRomani pro pur-
monasteria, vitaeasceticaeinstilutum, eoncursus pio- gatione Sixti PP. cap. i el 5). Sixlo res bene felici-
fum doctorumquehorninura, qui vilaearciioris desi- terque cessit,411stiffraganle Leone; nam a calum-
derio illecti ad eum confugerant, illum per Qcciden- „ niis vindicaius est, et accnsalorcs rei calumniaruin
tem clarum reddiderant. Quid dicam scripta utilia ^ convictique a sacris proliibiii sunt. Ha&c412 ex
Christianis, quae haud mediocrem Cassiano laudero actis synodi Romanae(b) valde depravatis, ei quibus
pepererant, et magriorurohominum conciliarant ami- vix aliquam fidera habere velis.
cilias, Leonisque pra^cipuearchidiaconi, qui rem uti- ANNDS CHRISTI 459 ; — SIXTIPAPiE8; — THEODOSII
lfem Ecclesiae credidit, si Cassianus Scripturarum 32,
doctrina, sanctoirumque Pairum tradiiidue invale- VALENTINIANl —
15, IMPP.; THE0D0SIO XVIIETFESTO
scentera jam haefesira penitus jugularet? COSS.
Denique Cassianus, ut diximus, EcclesiaeCP. dia- f I. Quid per lolum seplennium ab ineunte Sixii
conus erat, sanctique Joannis Chrysostomi discipu- poniiiicatu egefit Leo noster,. Ecclesiae annales non
lus, cujus propterea doclrina tamquam a sup Chry- produnt, si illam qnam modo reiulimus pomiflcis de-
sosiomo hausta, acceptissima fulura erat civibus fensionem ab eo susceptam excipias. Sed quin roagna
cleroque Constantinopolis. 410 S.ed et noverat Ecclesiaeque admodum utilia egerit vir ad Ecclesiae
Nestorianos plurimura sibi spondere praesidii ex Pe- vicloriam, ut Paires Chalcedonensesloquunlur, prae-
lagii reliquiis, quos ut a spe sua dejiceret, Cassianum paralus, dubilare non sinunt, quae ad annum 139 re-
illis oppotierevoluii{a) Semipelagianorum antesigna- feruntur in Prosperi Cbroiiico.
num, qui simul et NestoTianos Nestorianorumque . Res igiiur boc anno contigit, quae leslatur quibus
fautores Pelagiarios exagitaret, et semelipse ab eo- odiis Leo noster lum alios haereficos, tum maxinie
rum coinmunione ac doclrina longius removeret. Qnae Pelagianos inseqnebatur. Hac tempestale, inquit
cum attentius considero, facile persuadeor Cassia- Prosper in Cbronico, Julianus Eclanensis jaclanlissi-
num sive Prosperi sive Leonis victus scriptis ad sa- j) mus Peiagiani erroris asserlor, quem dudum amissi
niorem mentem jam tunc rediisse, aut salieiri sensa episcopatusintemperans cupido exagitabat, multimoda
sua aliquandiu sileniio pressisse. Fas eiiim non est arle fallendi correctionisspeciemprwferens,molitusest
crfedefe enm luereticis a Leone objiciendum esse, in commiinionemEcclesiw irrepere. Sed his insidii*
nisicatholicein omnibus seniiret, omliemque adver- Sixtus papa diaconi Leonis horlatu vigilanter occur-
sus Augusiinum deposuisset suspicionem; et revera rens, nullum aditum pestiferis condiibuspatere permi-
eum in libro suO de Incarnatione impense laudat, sit; et ila omnes catholicosde rejectione fallacis beslim
roagnisque accenset Ecelesiae magistris. gaudere fecit, quasi tunc primum superbissimam hm-
Scripsit igitur seplem libros de lncarnalione, quos resiin aposlolicus gladius delrunCassel. Quae fuerit
Leoni dedicavit, ut testatur epistola quam operi suo Leonis prudenlia atque sagacitas, eventus coihpro-
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Haeeconjectatio omnino graluita est. Romanis lagianismum ipsius detexisse nullo documento pro-
Semipelagianos baud cpgnitos sciraus, nisi postquam babitur; tantum abest ut hoc opus eo consilio, quod
S. Prosper S. Augusiiiii docirinani adversus ipsos Quesnellus ingerit, eidem commisisse affirmariqueat.
vindieaturus, an. 431 Romam accessit. Hoc antem (!>)}Ha3c acia non splum valde depravata, sed pror-
anno Cassiani libri de Incarnatione contra Nestorium sus supposititia demonstranlur a P. Coustantiotom. I
edili fuerunl. LeO igitur cum ab eo artle aliquanlo, Epist. Rom, pontif. in appendice pag. 111.
nimiruro auno saltein 450, hoc opus peliit, Semipe«
193 DISSERT. I. DE VITA ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNI. 194
bavit. Fallax enim haereticus lterum Ecclesiam pef- ALmani, omnium bonorum voia cognosceret, rogaretur-
turbare aggressus est, et stylo impetere Christi que oronium nomine ut reditum maturaret, Eccle-
Servatoris gratiam, ut clarum fueritipsum tunc alitid siamque sua praesentiasolaretur. Etsi Leo ab horio-
pectore alere, aliud ore profiteri. ribus longe erat alienus, paruit tamen : nam rejiu-
II. Interea tumultus militares imperium preme- diare munus quod non ambierat, obsequi Deo non
bant. Aelius Albinusque duces exercitus Romani in erat, et fugere pontificattim per speciera virtutis,
Gailiis dissidebant, odiaque erupiura erant ad bel- prodere erat Ecclesiam, et quasi sedem dire-
lum intestinum, si foverentur, et prope impendebat plioni dare; qui eranl tunc temporis ambilus quo-
ruina imperii, obstrepentibus undequaque Barbaris, rumdam hominum, haereticorumque molitiones, qui
inlranlibusque provincias signis infestis. Quaerilur oculatum vigilantemque episcopum reformidabant.
imminenli malo remedium : occurrit Leo archidia- Venit itaque Romam, et acclamatione populi lotius-
coiius, qui reconciliare animos ducum possel. Vir que cleri laetitiaexceptus, landem ordinatus est epi-
erat prndenliaesingularis probataeque rerura expe- scopus RomanaeEcclesiae. Igitur, pergit Prosper,
rientiae, negotiis perficiendis idoneus, rieutri con- Leo diaconus legationepublica accitus, cl gaudenli
tendenlium partium invisus, gratus ambobus, aut patrimprwsenlalus, quadragesimusseplimus Romanw
sermonum vi qua pollebat persuadere pacem , vel Ecclesimepiscopus ordinatur.
auctorilate nominis iram animorum frangere poterat. III. Sed quatn pias cogitationes sanctosque motus
Relinebaiur quidem Romae rebus Ecclesite; sed, ut concfeperit, qusndo ad summum Ecclesiaeculmen
ipse loquitur, absenlemfecit longwperegrinationisne- - evectus est, operae prctium paucis addiscere. Affl-
cessitas.Adiit exercitum, curo ducibus de obliterandis.". ciebatur quidem gaudio, non, utplerumque fii, quod
injuriis egit, monuit ne bella cierent intestina, dum *I»potenliorem cathedram nactus orbi Chrisiiano iromi-
hostis ad fores fremeret, tantumque valuit ut animos neret, sed quod pluribus famularetur inservireique;
sapienlia placare, et gratiam inter duces possel re- quasi alii lionorem sibi delulissent, ipse laborem ca-
conciliare. Hoc postremum diaconi Leonis opus fuit. peret. Id ipse testalur: Non tam prmsidere, inquit
ANNOS CHRISTI440; — LEONIS VAVM 1; — THEODOSII (Serm. 4, nunc 5, in Assumptionesua, c. 5), guam
55, seruire
— gaudemus. Aliud keiitiie argumenlura erat
VALENTINIANI 10, IMPP.J VALENTINIANO VET ANA-
TOLIO COSS. quod multa sibi condonata inlelligerel, scque vel
immeritum pluribus bonis cumulaium esse, 414
I. Interim Sixtus diem obiit (a) kalendis Aprilis, quo vebementius Deumamaret: Vera miliiin glotiam
ut Prosper chronograpbus scribit. Tum reipublicae Dei causaest Imlandi,qui milii, uta the mullum dili-
Ghrisiianaeopus erat summo pontifice, qui Christia- geretur, mulia dimisil; el ut mirabilemfaceret graliam
horum conlentiones auctoritate et sapientia compo- suam, m eum munera sua conlulit, in quo meritorum
neret, eo praesertim tempore quo res EccIesiae-413 suffragia non invenil(Serm. 1, nunc 2, in Assumpt.
turbatissimaeerant, seusaevientehaereticorumfurore, tua). Sed retinebalur gaudium illud metu peccandi
ceu discordiis plusquam civilibus lacerantibus Eccle- in tanta negotiorum turba et magnitudine muneris,
siam, seu corruptela vitioquegrassanlibus, sive Bar- quod innuroeris sciebat esSe obnoxium periculis.
baris dislrahenlibus imperium. lpsa, inquit, opens magnitudocreberrimaest offensid-
; In ea itaque rerum perturbatione, cum tot ma!a, ' nisfoccasio(Serm.i, nuncS, in Assumpl.sua,cap.%).
veluti facto agmine, imperio Ecclesiaequeincumbe- Neque limor ille inertis pusilliqueanimi erat, adeo ut
rent, ad cumulumque accederel mors Sixti PP. Roma |Q laborem reformidaret, sed prudenlis provisique gu-
viduata pontiflce in luciu versabalur. Deus tamen bernatoris, qui vasia maria cogitans, periculaque re-
providit ne quid detriraenti paterelur Ecclesia, suf- putans animo, fugit quidem regimen, quoniam se
lecto in locura Sixti Leone, cui par summaepietati imparem casibus pulat, et tamen a clavo manum
doctrina, exploralaque rauiios annos ecclesiasticae non amovet, et non tam sua fidens industria, quam
rei administratio; adeo ut Romani non viderentiir bono siderum influxu, per syrtes et per brevia na-
praesulem amisisse. Quando elecius est, profuit Vimsecurus circumducit. Domine,inquit, audivi au-
Leoni, qtiod raro accidit, tum abfuisse Roroa; nam dilum tuum, el timui; consideraviopera tua el expavi;
et eo ardentioribusvotis quaesilus est quod abesset, quid enim tam insolitum, lam pavendum,quam labor
et certum fuit meritis non ambitu adiisse pontiQca- fragili, sublimilas humili, dignitas non merenti? Et
tum. TJnde Leo ipse, In humililate nostra, inquit tamen non desperamus nequedeficimus, quia non de
(Seiro. 1 in Natali sui), memor fuitnoslri Dominus, nobis, sed de illo prwsumimus, qui operalur in nobis
et benedixilnobis, qui fecit mihi mirabilia magna so- (Serm. 2, nunc 5, in Assumpt. sua, c. 1). Trepida-
lus. bat itaque periculo proximus, sed fidens Dei auxilio
Sanctus Prosper scribit Sixtum kalendis Aprilis regere Dei populum aggressus est: Etsi enim, inquit,
decessisse. Quo,inquil, defunctoquadragintaamplius necessariumesl trepidare de merito, religiosum tamen
diebus Romana Ecclesia sine anlislite fuit, mirabili gaudere de dono: quoniam qui mihi oneris [ Al., ho-
pace atque patienlia adventumdiaconi Leonis exspe- noris] esl auclor, ipse mihi fiet adminislrationisadju-
clans, quem tunc inter Aelium et Albinum amicilim tor ; et ne sub magniludinegratiw succumbalinfirmus,
redintegrandmcausa Galiimdetinebant. Nec ipsa re- dabit virtulemqui contulit dignilatm (Serm. 1 in As-
ditus mora sine laude fuit, ^uasi, ut ait idem S. Pro- D sumpt. sua).
sper, ideolongius essetabduclus[ Al. longus essetad- lV. Nihil igitur sibi tribuens, sed orania bona au-
ventus] , ut elecii merilumel eligenliumjudiciumpro- ciori Deo accepta referens, et virtute et nominc
baretur. Cbrisli, quem non modo ovium custodem, sed Pas-
11. Continuo legalio honorificaad eum missa est, torein pastorum esse sciebat, rem Ctiristianam sura-
ut lolius cleri suffragia voluutatemque populi Ro- mo studio promovebat, hunc sibi non defuturum ra-
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Sixtum tertium taiendis Aprilis obiisse Prosper quae anno 440 erat Dominica, assignandam credi-
nontradit, ulidemQuesnellusperviditetmonuit § 12, mus. Hac enim "die singulis annis sub S. Leono
ad an. 461, n. 1. Neque auctor Pontificalis in since- episcoporumiconveritus habebatur ex epist. 16, c.
rioribus codicibus eamdem diem signat. Nos vcro ult. Iu die auiem anniversaria ordinationis Romano-
Sixtum III excessisse die 11 Augusti ex nostro ve- rura. pontilicuni episcopalem convenlum celebrari
tustissimo Sacramentario probabilius collegimus consuevissediscimus ex serm. 2, cap. 2, et ex aliis
annot. 23 (Col. 135, n. g) in § 33. Cum porro post tesiimoniis quaein admonitione praemissaserm. 1 in-
Sixti 111obilum quridragintaamplius diebus Romana dicala invenies. Confer laudataro annotationem in
EcclesiaLeonis adventum exspectaverit, ut Prosper Sacramentariuro, ex qua haecdies ordinationis Leo-
testatur, hujus ordinationeni diei 29 Septembris,. nis non modicum confifmaiur .
19S PASCH. QUESNELLl DISSERTATIONESIN S. LEONIS MAGNIOPERA. 490
lus, qui aa consumniatibrtfemsaeculinobisadfuturum A dia, intfeslinaqueducum odia prope magis noxlareip.
pollicitus est. In \hac ergo materia trepidalionis,' in-. quani bafbarus et muUiplex hosiis. Ad haeerecens
quit; iquwnobis esset dependendwfiducia iierviittri*, Liitorii clades atrenui ducis, qui Aetiunr vimile et
tiisi rion aVinildfet fiegue: obdormiret qui custodil rei :bellicae-famapropeadaequabal: ~
ln eo statu erat
isrqel; nisi :dignar,elurnon $oium custos oviuni, .sed occideiitale itnperium. f: *. '•
ipsorumeiiqm Pjts{oressepaslorurii;.yquaridoquiderii 4l-6^-VeruninecquietiorEcclesi3ereserat. Bar-
pie elveracilcr \cqnfileninr:quodopus minislerii npslri barus iion ininusfidei caiholicBequam^reipubllcaeflo-
inmnnibuiiqum recta agimus, iGhrislusexsequitur,ret mariaeinfensus. .Burgundioj' Gqlhus.ef yandaliis,
non innobis, qui sineillo niliilposmihus, sed iniipio, Arianismoimbutivi .ei.arniiscurii imperio iidein JE-
qui pqssibilitasnoslra est; gtoyiamftr^Sermi A, iiunc befaciabftiit. Nec rnodo foris diosiisTjigruebat, dotiii
•S",iriAssumpt. sua, c, r2)..)Illajnodestiae,liumilitatis invalescfebatliaefeiicorum audacia,-dunique fes tur-
suique diflidentia;.'argunienta ,sunt.: /fecce grati iii bidai 'erant, Veluteancer liaec dabes illaesas pir.tes
.Deum animispecimen; Divinainse merita saepere- vitiabat. Orienlem inlestabant Nesloriani, iet ex.ca-
volvens-anihlO;palam.haec et pubiice
1 praedieabai;et pite eliso riiulta renascebaiitur. jManicbaeorumiim-
si quaiidodeassumplioriesua ad pprtiificatuni con- pieias noudiim:exstiiicia''.'tolJilagis -quas acceperat,
cioiiabatur, audientium anhrios :oraque:pop.ulisollir reparatis virjbus Tnfestabat Occideritem.Quid refe-
citabat ad redliibendam gratae suic menlis signifiea- raiii ..Prisciljiauimonstra,'iqu;« ilerum lerrebant rlli-
tioiiem, impaTerose lotibeneficiis >reputaiis.Laudem spnnias? Adjle .Relagiaiioruropravltaiero, quse novo
D/>niiniioqudtur qs meum, et nomen sanclum ejus auspice Juliano iamdiu vexabatJEcclesiara.llifembvis
driiinaniea dc spifitus, caro ,et lingua.benedicat.;quia _" artibus, eloquentiaeyiribus', ingenio.etindustria bel-
tio» vefecundw;sed ingratm jnentis iridiciumestbene- lum .asperuiri redinlegravit, 'boriimquesoboJes :in-
ficiaiacem diviria; ielsaiis dignum etl asacr.ificiis.Do- feusta Semipelagiani; qiior.mndoctrina eOTiocfenlior
iriinicwiaudis obsequiumconsecrqli saceridotis,415 jquo vita sanclior austeriorqtie vivendi discipHna;
inchoare ': quia iin huniiiitaie riiea memor.fuit hosiri .roalumque •inimedicabile:quod menlem Jaedit, dum
iDpminus,iiiietiedixit nobi%,.quiaifecit mihi mirabiliq litillat.rln eo rertira statu erarit Ecclesia imperiumr
•magna^dlus,jut prmsentem.mtcein.efelvestrm.sanciir que curo Lep ponlificatum adeplus est. Sed instabat
tatit affectio;.qiieti)(ecetat ntcessitas longm peregrina- aliud TiiaiumIpnge' gravisM
.'iioiiisqbsenlem•;;fetiterum : Magnificaie,dileclissimy, dacia_•ad'b/uain-pot.issiniuriifeprihTeri'dath'''fJiviriJtus
Mdminiimmecuni,el.exaltemtis.nomeiiejusinihvicem, Leo ad hoc Ecclesiaeculmen evectus estf uf ibi^taiii-
uiibiardtid solemhiiatishodiemmdd laudem sui refe- .quani in speculaet jiropugnactilo staret adversus
fatux auctoris (Serm. 1 in Assyitipt.sua):. llaec gra- dmmiiifentem.liaereficum. TuricenimDfeus; sicut olim
titudOibeneficeniiaequedivjnse meinoria accjendebat -provisutii consultumque JEcclesiaevoluit quoties' re-
velienTenterisanctuiriipraesuleniiad.amorern iti Deum, -iigioni teuipesias Saeviorimpendebat.Sic Athanasius
adeaquesuscipienda quaee.re;Chrisliaiia esse duce- _cpli_i.meh fuit caiholicaDdoctrinae, bacchante Ariano-
fet, iieGullis umquam laboribus aut periculis "a;san- fuiri furore. Sic niiper Cyrillus Alexandfihus, dum
.ctoillo proposito deierrilusest. •NestoriusiurbaTetEcclesiam. Sic-Augusiinus contra
:Sed enim omnes virtutes quibus quasi tot sideri- -Pelagianos'MartichaeosqueTiiviclusproreligione slfe-
btis ejusiponlificatus:praefulsit,:comroemoraresingu- tit. Sed Leonis certamina vjcioriaSque infra descri-
Jas.lpngumes.t, n.ec.taro.hujus'loci.qu'ani,totius,hujus jbemus, mirabiniurque quod non Tmpar tot bostibus '*
.opefisj ijua vigilaniia ige^serit•pontificatum,qua sfe-G iroperiumGliristiitam forfiter defenderit.
dulitate' fet comvianiia cEccIesiaiii a.dministrav.erit:, ViI.';Lfeoni.Jepiseopo prima.curafuitasciscere sibi
quaraiegerit..prudeiiter, q.uot bella adyer^us haereli- ihomines et
eruditione doctrina praeclafos,iTerum'ec-
cos.cbnfeceritfelTcitef, quot laborespfo;Christiana -clesiaslicartirtiperilia et riiorumIritfegTi.tate.insignes,
,et pubiicaVepertiiierit, nuaro ipfope.p.erditisdeplo- jquorum consiliis rem gereret, eosque paralos ac in-
;ratisquferebus.iion :.cesserit,siyli) persequi -arduiJa- .tentos haberet, ne fallferetureorum pravis ariibus,
-borisest. Haecantequam qualitercuroque expediam, flui rem Ecclesiae ex feomniodoa:sliniant, et qtiod
-breviter dicfereaggrfediorquam trislia fuerint tem- lere fit, sacra profanaquepxta questuiliabent. dnter
pora;cumponlificaiumJQeo.assumr>si!, roagnura certe ;eos quosih partem laborum assumpsit, Prosper A-
altriiis rebus Ecclesiaeet jmperii praesidium. .quilanus primas obtinebatfdociissinium illorum lem-
.. V. Postquam.Theodosiussehiorviia decessit, Rarbari poriim Scaligerappfellat:)jam notus Drbi Chrisliano;
vel aeiatem yel socordiam :po.sterioruraprincipura de- .najn ut gratiae Ghristi defehsor, Augustiiii docirinae
yelutrtorreiisrr.iiptis re.pagulis;Ro- .studioruiiiqiie-liieres, .'Pelagianisrai feliquias slylo
spectui habentes,' invaser.unt.
manuril"iriiperiuro Praeiecti,uuibus 'tute^a persequebafur. lamdudumiLeoni charus,:exi]uo sub
principuni et reip. cura erat, tiim mwujs odiis cer- Coelestino Romam Prosper venit, ut adversus.bo-
,tare,etiaemtiIalione polentiac,externseinjuriaTlocum stes AugtisiiniRomanumponiificem.confeitaret. Leoni
,1'acere.Gotbi:Alaricoduce,Romaniiceperunt. Exinde .Pro.speroque ,fton .deerarit, quae vulgo-amiciliarum
sfeu.urgente iatb impferii, sen itilcisceiiiei)eo vilia Stiot vincula, mirabilis animorum :ingeuibrumque
mortaliiiiii res ir.e in deterius:; :barbarorum examin*a concenius, siudia eadein adpromovendas res.Eccle-
irruefe^n provincias.et _prout.qui__q.ue:plus;fefrp-aut p.-siae., utrique Summa pieias doctrinaque singularis.
copiis yalebat,. r.egionesieyastare: pulsis vel subar •"-Erat Leoiii Galliis cum elecius esl episcopus, ut
ctis incolis, in quae incideraniToca sed^s .ponere et dicluui est;. Prospernm secuiftadduxisse mibi facile
exlaceris:reip. p.ariihtiS:nova.regpa ifeondere.vEtsi -persua.serini,TitTlli.essei, 417 s'cut ^limHierony-
.pfere»temporaPcrs*,Sarra.ccni, Zanfii:,Isauri.Hun- -iniis :Daroriso,,a iCpftsiliiS'epistolisque. .Rlurimum
nique .OrieniiiimmirteJiaBt„I_oeda iaftieii ihtec.terope- certe Leonem re et opera Prosper juvit, pfaecipue
stas in priiuis dc.cidenti Anc.ubuitJBri.ianpiaevexatae .adver.siishaereiicos, quibusclanculum et per.cunicu-
PTctflrum;Sc.owr-uro;que.imcursip.iTibtis, iPranci traje- Jos fidem catb.o.licamoppugnare statulum.
cto Rheno sedes in Galliis pbsuerunt, Burgundiojies VIII. Magiiunietiam pastoralis sollicitudinis argu-
Ararim Rhodanumquehisederunt, Noveiiipopriiahiam merilura^iuititi Leone, quod statim atque in pontili-
:Ofecupant;Goihi; xum ,ea'jp'arielllispaniar.umiquae.Tiia-cali spec.uIa;po.sil.usesij.plebem sjbi comniissaiiirion
fisad.Pyrenaeos 'pertinet.iHae.c.quidenisub;HonoTii :viire..splumexgnlploexciiare, sed^proprii etiam oris
':prittcipatUi! Nec felicioxSalentin.ia(ii,quanipa.lruiifor- ofucio erudire .aggressuseil.lmmo primus omniura
luna fuit,.'necprbroptJorjaniniusadres.arcifiiida reip. Romariorum poniiiicum istudmuneris ;in se refeepit,
danina. Etsi.Aelii riucis yirtul.eyidebai:ilf.Qecideiiiis «i qiia:Sozomeno,fides,.cum,li8ecscribit (a) : in ea*
Tiiiperium.ftiovere,liuroeros',.iamcn\oblrectatio,invi- dciii ui\be(Roroa) nec episcopus,nec alius quisquam
^^RINIORIJM ANNpTATJONES.
,.{o)OwTe.5'hi-nianoTso;, OVTE SXi.o.;TISirc',exx^ciKj-IVSKSE St5«o-/.£i.S.ozom.lib. Vll, c. 1 .
'
197 DISSERT. I. DE VITA ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNI. m
in Ecclesia popjiliimjlocM.-At.(a)Sozomeno <hac--in"' j^ COSSUETUBINIS DEBITIJM 419 ^iiiio, tla solemiiMti
re as.sentiriyix ac ne vix .quidetnpp.ssumus. \s.qc0issiniw teclionissubjmiga0r exfiqtyqliy.s.a.cerdq-
:- Prirouraeriiro quales epispojfiiquijdbcertdirniinerfe, iis. '^qh^ijj. j_ji£~p_irec'M>. 4p]guuJ3J:e"i'iiir .ppjiUiCi?* >:JP.tsi^fti^o
qiiod "omnitiftipfaicijjuuiri"est;^_seSe'aiidicani:?'«•<*-.usuiic consiiet^difteiifmatum ' ": '
cbriisbfficiumsuscipit;iiiquit':'Gf^gdfips:.^apa'l,.^ii.fj- Rorifanapfaeaicaridiinorerii. : ,"*;•"'
ifuis'pd sdcexdqtiumqccedii(Sl''Gfe.gpriuri'Mrighus, XI. 4. §ancliis,Lepis9^_iberis,ad I^aximumAntioche-
ut''Cfeorii •iV"o.n.
iiegislii lib.% episi.:ii )7:Et ^baejtfs'jatit ftiiiri ^t,aij*, IT.lieJpdQfitvTinJ di4seri.e'*assjirit]i "p^i;-
suppar Julianus Pomefius 'scfibitiVHi^^ jjii(?_3iiduiri ,111ijiiiscjmiri'gx(rq ,sac,ejriqqialept brfUiieiri
pefiefit, quein"iiiilld dbcendiiieeessiimriiqriet, Miut .cp)isiiiui.u,s gm(Iu)iimiilp^mflfcpipf^.assurri^.'Guinin
poinds'siii scelerii ddbitfUle mtiem;'cui''dfspenhMib 'Ecclesiat)ei o.iiihia'qxdi%aiq'^ss_%riqriv^niqt, ufmunp
verbicdriimisiaeii, etiaiiiii!sah'cle'iiiiial';etxidmfii p'er- Ciiijsif .cpj^pare'?? ^_^ ~ccejti__!n/t.i?^ .-iile^n6^ "j",
^n_^^'_^_)_^ c^u.m
dile viveniesargueie "qut'efitbeicat dul 'rniluril, citfn mnpleqrif,'et.,i\i[eii<ifa^
biniiibusqui ed:itaceiile"" peiieriht jjeiil de Viia 'dec!_feiuiri
' ''"'' (LibTi
'• '"': cuhi'^b'Antibclieribepisfeppb.ri^
(oiiieinplat.c_ap.%0):" "."';" ,ce'4s"su.se 'jj^eii^j^oJCil^n^is .aigije.epj_scbjn>;s jrioiuiri'fiefi
:'•IX:'»2.>
Hoc ante;Leonem usitaluro esse a Pbntifi- wjir, iftdiieiuro^stiiocj^rop^
cibus Ronianis persuadet (b) serroo Leonis 82';''J_fabr- jtef' pniyefijam.Ecc^^ ;ut Tpsi
iiis irt NataJi sepfem ffa"tfuro:!MaclM yerbp 'lifei "gfegeni'jf^hfls^rip^
Sixri III praedecessorlsjstii laudespfosequenlylbos alTbqui,euro'pu.lasse~s_u_um .q.i;fjijscp'po"officiuviitm-
loquendi "modos4|_8;usiirpat; qai 'pubricfeJ:edOctb_sp)ef_.i,Tjjsi riradicationis^ob^fei;,rt!_urius,,/si ...i|giti.m";e
a Sixlo 'pontTlicfe Roniano"sigriificarii.Magnificus^xri-.[jiriTpeditusfifiii '(\i£ni%Gp'p,c.'''fxi0ri^i'siss,$^ieJR.el,.
' " ' '-!'"• ;
'.'"', '"'"'
quit,' slruclqrparieiiim^iediriagriificeriiibrMbmd^ '_c'l%''e^sesy.^i,',cap:^..''
:
ANiMMWM itltramvi iiti teimiribsvpeia pieiaiii'pxieri- XII. .5.'Sb.%riTfe»tirif falsi ,j;e.pfgjiit iserjiy_q,Lijj.errji.
dctis;kii uiilimtibusINSTITUTIOKUM ejiti etiam m 10P ptaj_.3fe, qu.em*tpift'iii1'^ vl.ibjTTi
friieretur devota pbsicrilds,ellikbilahddcjiibd'ctifidmii, tiW "yeiaiidjsyirginibri"s',*lialiiiup^ it^i); It1
et :faciendoquod rjpculT^DepubliciS ei ibleiiiftibus baSiiica S.' i?.etri"dhife''r^iijjaiis"'~JJbmipj.et''^'Tjp1s)."is'^.ai-
sennonibiis"ad poptilum liabitis-haec iriifelligififiif, rjfqsii .sprqffenT Mafceriinanij'cjnpe'.iiiric 'yirginTla.t.erti
-mdificalbtanimatum;'4hslitutiqriuinejuVMi%ittas;'dbr cririiaiiisWqm^
cuit. Publiee eiiitn populufli rtpiirooneret-TiffeVqca'- aliqui npii .fufs|'e:ser;mtirij)rti ,a.(i;po'priiu'm, .'s.eacxjiiir-
ret in iiiemoriam tradiia' sibi a pastbre suodbcu- Catibriemdriifli.Sxa'} adtm
menta, sTliaec paucistarttunimodb fet1T)'rtfa':TjfivaiaT jjifiVa.iaTn,'' praB.i^f' tc'gds^*t^in<e)m .R.bTua^ae^
donius secfeta effudisset. 0hmid-ergoyiii(\mii'dile- qrirs rioii yideat lTfec' %v'0i:lciici^iet.so.lu.ni''.fiegaijidu
cfissimi, quw ocuiis cemilis el"«ieirte'meiriiriistisfrid '-" iexsufila r i1 Qiiid'«Sijtrii defa.tiifjit 'spjepiiii"!
.<1esi d,icatjir
profeclum veslrw mdificalionis':'ass'umile.''''''''' hiesefifto? iTabitus'^s'l)@
X. 5. MullotiesLeo olliciistiKeksedicit sermoneni ponlificii guiWuM^'pjB|ii^iEl6^.am;b_pi,scdp'i; 'liabTfiis
Jiabere ad populurh,sibiqueiiielilititiiputlafiad cul- SsiTrimaxiroa Nat^
pam, si liuic ministerii sui panii defiierit. Sefrii./31 pst toraiii irigefVjti'"sie _nmii'^ro_s]a\$l'Q'I)e',' dueri)''gemj.na
:
dg EpTphania Tqmeh ut.nostri mliil d'esit'ofjibii',%'. festi 'P'6jni'(iiCi e<t'coHs'eci^d0.ii"i'f_' 'ylf|inuiii '!6)ero!Mta£
quideeadem fesl.ivilatequod Doininuiddnaveiitdtide- iri!baMliciim ac^iyfefai; ciii 61 i|irri*iixtejrffiij,TB6JxpTVijefi-
bo. Serm. 7 de Passione, c.l\: "Nqii ila, iriq.uit, i_is'episcopus.!i^iii'd "afri^lijuts'^jbqfYifUtuf.?.j^n^f,a ^onr
mihi divini operis coiisideranda esl tiiagniiudo,iiivbl G Siieiiidifteinppfro iiccTesisfe 'sii.ae'e_giSg"e;Ei.bbfiut_ii'Tri
diffidainviESEBVITCTE OTJAHDEBEO; CIII» sacrtmeVilutii laiita Soleriiriiiaie,iri "iaiilWplebis' c^Hbiifsp^i;.^jtanj
salitiis humahw non liteav laceri, eliamsi nequeaiex- 'augiisiDe bas1licai'Juce,'^ui
pficari.Serm. 11 : NON ESTLIBERDM sacerdqtiiniaiitb Libfefii lionbfi consu\a_f.""Pro^ ,magis'|si:iibc!e.x
divinwmisericordimsacramenlofidetis popitli aufibiii Ecblesiaesuaferiioffep.biiiificeift.eg'isse',' jeumqiiericc^-
subiraliere sermonis qfficitim.Serm. 'i dfe Rfesuffe- Sioriecdnsecraiidafurii Vir"ginri_mJ"'pb5.tmiix.iiftairi.sbr-
ciione, cap. i: Adjicicndiimcstetidijirioiifi ieririqriijs hioriiSJafieriiV^jjuaJ.dfe iri}'sterTp!Naiaij.s pbniiiiiJ£r$!C,
OFFICIDM, ,ut sicut pid exspectalione KEPOSCfiaE' fvlis paiTca taiitiiiftnibdb $ubjuftiY§s5:^
J3ALLERlNI0RlIJiIANNOT.ATIONES.
(a) Sozomenura.Romanae;riisciplinaepar.um peri- genda cred.a.tiirad •solumdifemPaschatis, ut seferin-
lum demoftstrant,fliipede presbytero pofenilfeutihm dis cufis Qiiesnellusceiisuit{videlnfrav'ri. 'i2,:sciffe:a
coiifessionibus'cxcipiendis apud omnes Occideritaies medium), nullum, quod nobis adhiic innptescatj;rao'-
ac.praesertimapud Romaiiam Ecclesiam piaeribsito numferitum'editunffesV,'quoTdqtiq^
traditlib. vu, c. 16, utin noiis :probat Henricus^a- ci qiifeat.•NuiiiVefb^h&^Ques^
lesius. Errasse autem .maiiifeste,,cum lib. v, c.59, sit:;'et' contexliiTcohgfuaVnbriiiiillifoftassisvdubiia'
scripsit, Romaenec episcopum,nec qtiemquanialiiim bunl. Unuiriliic addemus, riiliiliiibvefe1deliefe:!Cas-
populum docere, si id generatim iiiieTligenduiiisit, sibdoriuift Roniaiiafriiftrerurii pefitiiiiT;cUitfibtiilur
lestiuionia a Quesnello snbjecla evincunt, qtiibus Tripartita HiStofia, Tn ^^'''uW^dSdmeril-^stfnyo-
addipotest Prudetiiuis,Ju.hymno 2 de Goronis; tibi niufji descripfurtiTegituf.;!Cuiri-eriiiri iri-Tfipafflta
Roroaiiain S. Hippolyti.basilicam describeiis,:sum- edeiida Cassiodbrii 'cdtisiliuiri'fftefit'' .eccIesiafefiMri
mum •pontiOcemconsuevisse ad populum sermdei- hisTofiam':e'xifibus-fjfaecis 1 'scriptbfibu^srib Epipiia-
nari;testalur. D hib Scbolastico LStihe'TcdditiS cririipaciarii'Latiiiis
• proponere,' niliif'in versiorie^EpTpliatiiirihiehdavity
Frontesub advgrsagradibussublime tribunal scd ipsa littefali ipsitis vefsibnfeuSris feii.'ifiiiiic^quafe
ToUilurjantistespraedicat.unde Deum. exSbzoriienoTn "Tfipafiita fefeita.nitif':nibiVexCiais-
siodbfib 'auctOrilaiTsracqriiTuritV^ed^tota^fidfesflest
Idips.um eiiam confirmaiur ex nostro velustissimo peftes SozoriiehumVcujus'TfttefpTeiatiorieiri'?ab'' 'EiTi-
Rpmanae Eccle.siae.Sacraroentario,.quodiniiio hujus phaiiio«coriditariiCassi6d6rius'iiitafeta'iri'rreliqui
torbi:edidinius, in.qup.mense Julio,-§ 17, Missa.lx, qtiafeliacdefe'Quesnellus ahiftiadVferiitdisseff.%'ii.
oratibne ultima Jia.hetur '. Tui sunt, Domine, populi; 16, ubi erroreiii de jejtiriio diei sabBati apud Ronia-
qui.minisleriumnqstrw.vopisexspeclant. .Si.hoc exspe- nam'7'Ecclesia'iftiti:'S6crate''defegiH o;ii'f:tanifert!iin
claiba.tpopulus, Roraani.iUliqiie'pofttifices/praedicare Tfipartila Verbis
' SocratiS'^Lafine ffedaitis ffeceptiis
- "' •' ""'"'' '-i'':"^'""''''r.:n ;.!:ic.«!!>.•:•-;.«;-'.<••<
solebanj.iEt.m.ens,e.iS.ep.lem.bpii 4 -29,iji Ndtali epi legilUr.
scoportroi, Missavn : Da nobis, qumspnius,,et.eocerce- ip) jHunc ser.monem a Leone abjudicavtinus, et
re qumrecta sunt, el prwdicarequmverd;~uiiristruciio- Arigristiitoviiidicalum in appendicem rejeciiiius^ ac
nein gratim twxyxabeqmnsetjtgendo tuis fidelibus,et propierea pfOcbricibuibtisRririia^riiiporilificIs a^trueh,-
docendo.Sj ye.rp li,aeC;So.zo.meni,{propo$itio •
restrin- dis testiiftbiiiuinex eo excfefptuiniiihiiprbliat""'"'•"
19» PASCH. QUESNELLl DISSKRTATIONES1N S. iLEONISMAGNIOPERA. 2,0
est enim non esse integrum bujusmodi sermonem A ferimus seiHentiam opiriione, ni fallor, majorem.
apud Ambrosium, qui ea soluni scriplis suisinseruit, Cerlum enim mihi est de publica concione Sozome-
quae subjectae tunc materise congruebant, et sorori num hoc loco scribere, sed pascliali, scriplorisque
suae accommodata erant. , verba sic explicanda, apud Romanos quoiannis se-
6. De Zephirino papa antiquiorem adliuc testera mel cantarl Alleluia primo Paschatis die; et ila so-
adduco Tertullianum, ex qub id saltem certum ba- leranem illis esse sacri hujus cantici ritum, ut ad
bemus, in reconciliatione pcenilentium Romanos illud audiendum et psallendum omnes ad ecclesiam
pontifices coricionem ad populum habuisse; in libro confluerent, et roulli etiam pro juraftiento ac voto
enim de Pudicilia qnem janiab Ecclesia catholica haberent, ut hunc liymnum audire el canere mere-
alifenus coriscripsil, Zepbinnum papam inducit fide- rentur. Qulppe illa sacra Paschatis die solus hic
les in gratiam pceniienlium ad misericordiam 420 brevissimus hymnus pro omni concione erat, cum in
commoventem; ila cap. 15 : Et lu quidem pwniten- ea Urbe neque episcopus neque alius quisquam ad
liam mwchiad exorandamfralernitalem in Ecclesiam populum in ecclesia congregatum illa die concionem
inducens... in eumhominisexitum quantis poles mise- habefet.
ricqrdimillecebrisbonuspaslor et benedicluspapa con- Hancesse mentemSozomeni, maleriae ipsiusquam
'ciqnaris, et in pdrdbola ovis capras titas qumris, etc. traclat inspectio probat. Toto enim superiori capite
Falsum est igitur quod aiunt, niillum sermonem quod est 1-8de sola paschali festiyitate sermonem
LeoniSantiquiorem reperiri, qui a Romano episcopo habef; in praesenti vero seu 19 et de Paschate plu-
babitus sit. Quod etsi vernrn esset, non inde tamen rima, et niliiinisi occasiqfte Paschatis disserit, varias
roboris pluriiuum caperet Sozoroeni sententia. Cum r, Ecclesiarum consuetudines hunc solum in .finem re-
"
enim nullum Mediolanensis alicujns episcopi, aut ferens, ul discrepantes olim in fesiivilalis islius die
Areialepsis, aut Ravennensis, aut Hipponensis s«r- Ecclesias excuset, alias SS. Petri et Pauli, alias
roonem habeamtis dictuni a praedecessoribusAinbra- S. Joannis traditiones varias observanles. Stullum
sii, Hilarii, Pelri Chrysologi aut Augustini, quis enim, inquit \\\e, nec immerilo,exisiimabanl(episcopi)
proptefea dixerit nullos istarum Ecclesiarum epi- consueludinum causa ab se invicem teparari eos qut
scopos bis quos recensui aetate superiores sernionero in pracipuis religionis capitibus consenlirent. Post
ad populuni suura[habuisse? Satius est igiluf fateri quae subjicit varios Ecclesiarum usus, inter quos
liallucinatum esse Sozoinenum falsisque rumusculis Romanum semel cantandi in Paschate Alleluia, alios-
deceptum; Vel cum sancto Gregorio Magnodicen- que subjungit ad illud festum non pertinentes; cujus
dum": Sosomeni historiam sedes apostolica suscipere tamen causa, inquit caput claudens, inhuncde istis
recusdl,guoniam multa menlitur(Greg.Reg. episi. lib. rebus sermonemsum delapsus.
\i,ind, 15, epist. 51 ad EulbgiumAlex.), Sic intellectus Sozomenus non jam amplius dicen-
Non alia turic ticctirrebat auiuToex ista difficul- dus esT rem falsam de Romana Ecclesia scripsisse,
tate evadendi via, cum primae editioni ineumbebam. ut antea senseram; neque etiam quaerenduni, ut
Aliam quarto posl anno sibi fecit in praefalionead quaerit eruditus Garelius, qui fieri potueril ul Cassio-
novam magni Cassiodori editionem vir doclissimus dorus Sozomenum excerpens, ea qum prwcedunt et
Joannes Gareiius congregationisRenedictuiaeS. Mauri quw subsequuntur prmtermiserit, et illa lantum ex-
alumnns. Auguratur videlicet in.locum Cassiodori scripserit qum falsa esse constanlissiinenoverat. Nam
sui ex Sozomeno decerptuni. roendum irrepsisse, au- et vera sunt ea quacexcerpsit, et verum non esl cae-
guriumque sutim codicis Sanllieodoriciaiti suffragio C tera ab eo non fuisse excerpla, de illa niinirum
roborat, ubi pro verbo docel legitur dicit. Quaequi- consuetudine occasione Arii orta, ui apud Alexan-
dem lecfio, inquit, alium omnino ac verissimum drinos solus episcopus concionarelur. Quid eniin
sensuni efficit. Ibi enim de cantico Alleluia agil Cas- sibi volunt lioecstiperioris capitis seu 38 verba : In
siodorus in hunc modum : Apud Romanos in uno Alexandria presbyter non facit sermonem, et limcret
quoque anno semelpsalluhl Aileiuia primo die Paschm, 422 milium accepit ex quo Arins Ecclesiamcontur-
ila ut Romaniprojuramenlo habeanl ut huric hymnum bavit? Haeeigitur non praetermisit, sed in caput su-
audire mereanlur. ln quu Ecclesia (subjungit conlinuo perius transtulit Senaior.
Triparlita) nequeepiscopus, neque actor quisquamco- Porrp quod tam verum sit pontifices Romanos in
ram populo dicU,supple illud primuro Alleluia pas- die Paschafis sermonem ad populum habere non
chale. fuisse per ea tempora solitos, quam falsum est aliis
ConjecturEelubens subscriberem, nisi veritas ob- temporibus non publice docuisse, cum Sozoraenus
staret. Ecquis enimvero hymnum illuro dicit, si neque sic inlellecius asserat, nec alius scriptor contrarium
episcopus neque quisquam alter illuni dicit coram umquatn docueril, non potest in dubium probabili
populo? Ad quid audieridum concurrerent Romani, aliqua ralione revocari: praesertim cum nec Leonis
si neminem dicentem haberent? at vero tinico fulci- noslri, nec alicujus ante sexlum saeculuropontlflcis
lur codice ras.sexcentorum fere annorum Tripaniiae Romani sermones ulli paschales appareant. Nam
historiae. Sed quid liic inter tantos tot editionum quod duo Leonini huic solemnitati ascripti leganiur
editorumque codices qua excusos, qua mss. tam Tri- in superioribus editionibus , erratum esse editorum
partitae Hisloriaequam Sozomeni, quem tandem fon- j« suo loco probavirous ex sermonis utriusque con-
tem adire tutius est, quam rivuli umbram persequi? textu, allaiis etiam rationibus, insuper aucioritate
Quis enim asserere audeat corruptum fuisse Graeci Hincmari episcopi Remensis et Flori Lttgdunensis,
auctoris texium, tot crilicis erudilorum virorum lu- illosque non in paschali festivilale, sed sabbato san-
cubrationibus vexalum, apud quorum neminem nulla cto dictos fuisse demoustravimus. Yide moiiitum
umquam vel roinima labis suspicione laboravit ? utrique praefixum.et observa illaniRomanaeEcclesiae
Enimvero ut facile a genuina voce docet Latiiii in- coiisufeiudinemultra sexli saeculiinitia me consulto
terprelis, ad affinem dicit dellectere oscitans scriba non extendere, qtiia homiliaea Gregorio Magnoin
potuit; ita a Graecarum vocum illis respondentium eadem solemnitate dictaead populum rcm aliter post-
421 una ad alteram lapsus longe difficillimus. modum se habuisse manifestum faciunt.
Quid igitur? Huic viri docti conjeclurae nostram XIU. Quid primo pontificalus sui triennio egerif
illara de erranle Sozomeno suspicionem anleferi- Leo noster pro Ecclesiae rebus, scriptores silent,
mus? minime.Sed novaro, ulraque postliabita, pro- nec ex ullis ejus epistolis certo discimus. (a) Duas
RALLERINIORtMANNOTATIONES.
(a)Duas alias epistolasnos inilio posuimus, alteram sub initium pontificatus Leonis datas existimavlt
ad episcopum Aquileiensera , alteraro ad Seplimum Quesnellus, prima ad episcopos Africanos in hac
Allinalem, quas circa an. 442 scriptas in admoni- editione erit duodecima, eo quodexaratam credamus
tione ostcnd.iro.us,Econtra ex duabus cpistolis, quas post aimum 415, secuuda verp aii Rusticum erit
201 DISSERT. I. DE VITA ET REBTJSGESTIS S. LEONIS MAGNI. 202
huic vacuo intervallo assignavimus, quas,per id tem- A adnionitum ut in primis attenderet ad eos quos ad
poris scriptas esse plura mihi persuadeut, ut fusius sacruni Ecclesiae. ministerium ndiegerct, quoruni
in nolis expendimus. Populata s.uperioribus annis Deus ab eo rationem exposceret. Cuni descenderet,
Africa, ipsaque Carthagine a Yandalis capta anrio inquit, abbas AmosJerosolymam, el patriatchdqrdi-
459, plurima horoinuro multitudo ad transniarina.se nalus esset, venerunt omnes monasteriontitiercmiab-
conlulit, vel fractis navibus imposila, ut narrat Yi- bates, ul adorarenl eum; inler quos adfui el ego cum
ctor Vitensis (De Perfec. Vandal.), vel sponte iinroa- abbule meo. Cwpilquepatriarclia dicei-epatribus: Orate
- nilati Yandalorum se subducens. Maurilania Caesa- pro me, palres; magnum enim. onus el inlqterabile
riensis adliuc tum Rortianis parebat, ex qua Romam mihi 424 injttnctum est, sacerdoliique digniius me
plurimi commeantes Leonem momierunt deordi- lerret itiimodice.Petri tl Pauli similium esl regere ra-
nationibus illicite et contra slaluta canonum in ea lionales atiinias; ego qutein infelix etpeccator sum.
provincia usurpatis. Romae tunc temporis versaba- Plus enim quam cwtera limeo ordiitdlionis sarcinam;
IUTPotenlius episcopus, ut puto, Africanus, cui ab natn inveniscriplum quiabeatissimusel ajqualisangelis
urbe proficiscentiLeo curm suw vicetncommisil, ul de Leo papa, qui RomaiiorumEcclesim prwfuit, qaddra-
episcopisquofutiiculpabilisferebatur electio,quid veri- giiiia dies perseveravit ad sepiilcrum aposloli Pelii,
tas liaberet inquirerei (Epist. 1, nunc 12, ad Africanos vigiliis el orationibus irisislens, petensque ab apo&lplo
episc, cap. l). Qui el epislolam a Leone accepit ad ut pro se apud Deum intercederei, ut dimitterenlur
Africanos perferendam, quae temporum injuria ex- sibi peccala sua. lmplelis diebus quadraginta apparuit
cidit. Poleniius in provinciam reversus accufata, ut ei apostolus Petrus, dicens ei: Oravi pro te, el dimissa
rogatus fnerat, relatione per litieras significavit, qiiae " sunt libi omnia peccata tua, pr.mlerqiiamimpositionis
mala MauriiauiseCaesariensisEcclesiam affligereni. ' mariuum.Hoc soluih abs ierequirelur ( Pratum spirit.
Unde sanclo poniifici nata occasio iterum scribendi Joan. Moschi, cap. 149, quod capui Grwc. etiam ex-
ad 423 Africanos hujus provinciae episcopos. Ex- stdt). Haec iit illo libro, qneiri septimae syiiodi Patres
stat (a) praeelara illa episiola, ubi episcopos vitiose approbarunl, cumex eo relideruiit aliqua aciion."4.
creatus condemnat, eos in primis qui scienlia et , XV. Eadem Africana clades, qu;e epistoloe Leonis
rnoribus egebant; monet non cito manus imponeii- ad Mauritaniaeepiscopos occasionem dedil, pluriraos
das episcopis, ne.c ad hoc culinen evebendos, nisi ex Africanis regionibus ad Gallicana littora coropulit
per gradus el posl longam roerilorum experienliara; transmeare : quorum aliqui, cmft ignorarent a cujus -
arcendos a sacerdotio qui secundas uxores, aut vi- sectae hominibus baptisinaiis sacfanieiiiuin accepis-
duas, aut priore dimissa altcram duxeraht, cum sent, (b) hinc orla dubilatio apud Galiiarum Eccle-
quibus ut dispensaretur nec captandae Afrorum gra- sias quidnam facio opus. Rusticus episcopits Natbo-
tise occasio, nec temporum necessilas, nec summa nensis Romanum episcopum consulendum ceusuit
ininistrorum ecclesiaslicor.um inopia Leonem polue- tum ea de re, tum de .liis plurimis eeclesiasticse
runtimpellere. ... .< disciplinae capitibus. R.upondit Leo prolixiofe; cpi-
XIV. Mitius porro agendum censuit cum iis qui fex stola (Episl. 2, nunc-147 ), quani secundo loco po-
laicis slaiiro ad episcopatum provecti erant; sed suimus, bis ad id rationibus adducti, quas iu noiis
indulgenliam esse, non legem , neque consueludi- yidere est. Mire elucet hac in epistola Leonis nostri
nem; nec praejudicare se conlrariis apostolicaesedis prudenlia, scienlia canonuui et apostolica charitas,
5tatutis suisve decretis. Verba ejus contra episcopos, qua primuin Ruslicuin auimo propter.occurreuiia
qui fcstinantius iriconsiiltiusque manus imponunt, (_;scandala despondenlem , et de secessu cogitantern
non suut oraittenda : Manus cilo nemini imposiieris, . erigit, consolatur,. horlaturque ne episcopali oiieri
neque communicaverispeccatis alienis (1 Tim. y, 22). . tranquillioris vitaeamore illecltis se subtraliat; lum
Quid est cilo manus imponere, nisi anle maliiritaiem doctissimas suas resppnsiones stibjicit .circa sacra-
wlatis, ante lempus examinis, ante meritum laboris, menta baptismi, ordinis, poenileriiiaeci mairimonii,
ante experientiam disciplinw, sacerdolalem honorem clericorum coniineniiam, virginuni consecralioneui,
tribuere non probalis? Et quid est communicare pec- et alia hujusroodi ad roores et regimcii Ecciesiae
calis alienis, nisi talem effici ordinanlem, qnalis esi pertinentia.
ille qui non meruil ordinari (Epist. 1, nunc 12, c. 2). 425 ANNUSCIIRISTI 445; — LEONHPAPJE4; —
Hiec etsi vel ex sol.i Scripiurarum traiditionisque • THEODOSII 30, VALENTINIANl 19, IMPP.> HAXIMO ET
scienlia scribere potuerit sancfus Leo, aliuride ta- PATEillOCOSS.
nieii edoctum scimus, quautus esse debeat ordinanT
dorum delectus. Narrat enim atictor opiisculi qubd I. Prima Leonis (c) congressio adversus Mani-
Pratum spiritale vocanf, sanctum Leonem cceiiius chacos fuit. Romam complures nefariae illius seciae

BALLERINIORUMANNOTATIONES.
episl. 167, quippe quam traditam putanius: post riores inciderunt, ut ex admonitione quisque intel-
diem 9 kal. Nov. an. •458.Adraonitiones his singuTis Iiget.
praemissaeconferendaesunt. (c).Huic cotigressioni adversus Manichaeos duo
(a) Hanc episiolaro duplici forma ediiam dedimus; praecesserunt. Primo duae epislolae, qiiae desideran-
et eam partein quani Quesnellus repitdiavit veluii -tur, circa dubiumPascliatis an. 444, allera ad S. Cy-
suppositiliarn,luculeuter vindicavimus. Vide admoni- rillimi Alexandrinum, ad Pascbasinum Lilybetanum
tionein , in qua etiam duplicis editionis seu formaeD aliera. Exstabat sola Paschasiui responsio. Fragmen-
causani assignavimus n. 14. lnde patebit non solum lum responsionis S.. Cyrilli in liae.cditlone accedit.
Potenliuui, sed post liunc etiani Dayid Africanum Utraque serius scripia fuit an. 445. Paschaletn diem
episcopum aliosque Afros Romain transmigrasse, et anno praecedenii iiidici consuevisse colligitur ex
novis, quaesupervenerunl, notiliis, prinue scriptioni . epist. 151 et 158 scriptis an. 454. In bisenim agitur
alia Leonem addidisse, quaejntegram epistolam con- de Paschate an. 455; et cuni in cpist. 131, c. 2, dala
Stituunt. Quanium Ronianae"sedis.aucioriiaii tribue- die 9 Marliiau. 454,imminereIradiiur dies jndictionis,
rent Africaui, et quanlo zelo S. ponlifex emenda- qui formalisinscribebatur; tum veroex episl. 138, qua
tioni corruptelarum quae.irrepseranl, ac restitutioni idem Pascha Gallis indieium fuil, banc indictionem
discipljuseprospiceret, ex lioc docunieiilo discirous. factam liquet v kal. Augustas ejusdern anrii 454.
De appellaiionequoque episcoponim Africaeex causa Ante indiciionem vero. ubi dubitatio incideret, c«n-
Lupicini episcopi cognoscere licebit. ciliandaeferant Orientalium senteniiae» Ilinc lue epi-
. (b) Cum episiolam nobis 167 ad Rusticum Narbo- siolaead Cyrillmn etPaschasinum scriptae pro dubie
nensem scriptam probavimos post diein ix kal.-No.v.'. die paschali anni.444, utresponsiones opportune ac-
an. 438, aliae causae dubiiaud.iAfrieana clade poste- ciperentur, non modicumante indiclionem dirigenda&
t-.«.-' '
PiTROI.. LV.'-'.:-• 1
'
m PASCH. QUESNELLI DISSERTATIONES IN S. LEONlS MAGNl OPERA. 204
iioiiiines venerant, rebusiii Africa profligaiis, deva- j Lsurfeciiotiem pula pufaquesomriia elevartt ef apparentiaocu-
s.tataque a Vaiidalo provincia. Haereticortttobaec col- lis IudTbria creduni; uibap.lismi virtuteirt,
luvles diu lattiit sub larva pioruni boroinum, qui im- moffes discipliriaroiiue Ecclesiae depravant; lotam
pietatem vultti, iincessu, simplici habitu Vitaque se- deriique Chrisliaiiara cotiVciluiit religioheni. Nihil,
vfefiore dissimulabarit. Palam sinceraefidei, clanculufn aii Y).Leo, aprid eos ne sahctum, niiiil iniegrum, ni/iiT
flagiliosae prbiligaiaeqUfedoctfiriae, pTOmptialiis lioc in- veturii. Gavendisuni, cuiquarii noceani; ptoderidi,
i
stilTfSrevirus sutim; taritaqiie iridustria celabaiur rieinaliqriq,civitalispuriecqnsistarii.
fftaliifti, ut percipi pbssfetnon adctbres.flagiiii depre- terii iii. AiftpliuS coftqtieritilr quoTUrtidam Simplicita-
liendi. Toto pfope bifennio, seu sufs se tegfereiit quTpravos illoruin mofes afertiulanluf.Manichaei
artibus, seu illTsLfeortisvigilarttia forrhidolosa e.fat, mixii tibi Chfistianis ad basiliearo S. Petri ire consueve-
lattiit ponlificem liaec honiirtiim nequilia; sed quae raftt, ad yfestibulum vfeniuin erat, illico vertere
landem prodita est ineunte teriTo pbniificatus atino. se ausoiis oriinii, et iricliriatibrie cor.poris et liulu
Qiiod ubi compeftum Tiabttit Leo, nioriuit publice qciilorum' spiem saliitafe'".oTientem.. Pfisca quidera
Christiatios ne se falli sinerenl fiela virttitis imagifte, religio 61 antiqua Cliristianofuiii disciplina, verum
et fallaci pietaiiS umbra; quaiidOqufeviiafti corfu- tisu nefaftdb' infeestata, pariiin, ul loqiiitur sanclus
plam, jiravos iriores viiiaqiieliisfraudibtiSlegi. JVf/it/ Leo, igiiqraniimvitio,pdriirii pagdriitatis spititu. Pari-
tef d.aiftftosafetfidelibus, et receris initiaiis: quoniam
efgp, irtquii,(Sefni. kiri Epiplitth; cap. 5), cumliujus-
iiibdi liomiiiibuicommunesit cttiqitamGliristianb, nulla ilii Martiehaeortim sacrilegia aeslimare yidebautur,
tiirii ialibris hdieatuf societas nutltinKfueconsbriiilin. dtiftT'ideift;atque!illiagfebant: Iiis,pecfeatidi occasio;
Prbsit uniVerswEcclesiw quod muitiipsbrum Doniitio » haift diiiri sOieiiisaTuiareriori vetabsiftlur, colere per-
fiiisefqhte deiecli iurit, ei in quibus sdcrilegiis vivererit sevefabant. AbolerfefeortsuetudiheroLeo slatuil, ut
ebrriiiidemconfeisionepdtefactuthest.Modumpraeterea errorisoffeiidiculuintolleret.ldverOfexusu proienipo-
ratioiiemque edocnit agnoscendi eos qui sceleratae TuftTlbcofuniqtieopporturiiiaie fitus Ecclesiaeet disci-
buic sectai noifteft dederant, sacfuffi illis in hOnore plitiae leges ligendi feiigendique penes sacerdotes
luriaesolisque prlmum securtdufliqufeSeplimaiiaedietii, aeqtiaisempef fuitpotesibs; etsifulei sua semper ratio
etuifuirique jejunantestransigere.rii ririo crimineroul- et una eaderoqueliitegriias mariet, riec illa homintiin
tiplex sacrilegium, et quod aslfri iamquam deos cole- arbiifio, nec lemporum niutaiionibus obnoxia est.
feni, et quod diemDoroiiiiCUirt disciplihanTqueEccTesiae 1Y. Pdstquaro Leo creliris; cOiicibiiibiis ab illa
Viblarent. Nutidvos, ait (Seriri. '£;Quiidrdg.cqp. 5), con- secta fTdeliiiiiiaiiiiftos avocavir, itiquirit in Urbe eos
iugiqriiihujusaspergatii]ipietas,qui:sud qdi liaciabe imbtiti sunt;,cpmjjlufesTnveiiios emeii-
tidpplluunfiii servientescreaiuiwpblirisqtiqiriGfeaiqri,et datj et adsamtateiri fevdcat, ei bb ipsisiiiet clande-
lUhiimribusfc____iQcoelis& stina secreiaque sacfilegia fedoceiur, Tibios eorum
qubsneinb esse ambigat Manicltmbs,tjui iri lioitoresolis iniiumerps coiiiburif; uiqtie de secia cOiistet, testa-
ei iUrimdieDoiriinicdetsecundafetia deprehensi fuerint taque sit ohinibtis Manichaeorurii iiequiiia, (a) con-
{ejunare, Uno enim perversiiaiis qpere bis inipii, bis Verttuirifffeqtienlemadvocat. Leo ei judicium et coii;-
pfofani suiit, qui jejunium suum el qd sideriiin cuituiri sessiim (Epist. 15ad Tufibium, elliomil. 5, de Jejunio
nieiii: decitrii), Valeiitiniaiius Auguslus coiisessum
et adresurreciibriis Chrisii inslhiiere cbriiemptutn.
Certiora deinde subjungit indicia. Fideles Clirislia- vocat (Nbvel. in Manich.), BarouTus'coiicilium dicit
ni, quas erai consuetudo illorum temjioruiti, Cliristi (Ati. 445). Sed non optis Coiicilib;(qtiod fevera san-
cOrpori ef sangtiini, uf lbquunttir, stib utfaque specie 2 ctus Prosper noii comniferoorat), qnoftiain nou de
coftiiriunicabarit, Maftichaei, ne palatri fiefet sua im- proscribenda noya hairesi, arit de asserenda fide
pletas, a sacris mystefiis non absiijieniesV sub una agebaiuf;, sed de pdena juxta canbnem Ecclesiae san-
specie eorpus sumebafit, sed sanguinfem (jlifisti stib ciertda; rtfeqiie coticilium est,ubi cuhi Sacerdoiibiis
.aliefahatirire illis religio efai; quoniani viftuiridoe^- pafs seftatris et pars plebisfesi. Quidquid sii, 42^
rribnis opus inalique priticijiii inventum feputabant. frequenti coetti adfuere ManicliaeoriiQielfectielectae-
Admonuit Christianos Leohujus pemiciosi dogmatis. qrie, velut nefariae supefsiitioftTs'aftlisiiies. Rogati
Cuiii, inquit, (Ibid. cap. 5), ad legendaininfidelitaterii de secia reserarunt deieslanda dogiiiata, mulfa de
suarii nostris audeani interesse mysteriis, ila in sacra- ebftim caefenioniis liorfendisque institulis, lurpia
menlorum communione se temperant, ut interdum lu- flagliia obscenaque sada coufessioiie publica palam
tius laleanl; ore indignocorpus Christi qccipiunt, ' san- facia'stint. Pudet referrei. Adefat puella decennis
guinem auteni fedemptioilis hbsifm liaurire omnino viiiaia; adefaieicorrupiof virginiscuiii duabus mu-
declinanl; qubd ideo veitratti vdiuiniusscire saiictiid- liefeulis consciis, ei ipso episcbpo infando criminis
tem, ulvqbis hujusmqdi hominesetex liis manifesten- ordinatore. Per ordinem omnia exposita : qui fuerint
turindiciis, el guorum detecta fueril sacriiega simula- 1 ritus, quiepiscopi sacerdotesque sacrilegae religionis,
tiqlnotqli el piodili a sanctorum socielate sacerdoldli quibus in locis vetitos coetus agerent, quas in jiro-
auctorilate peltantur. Deftiumveliemenii oiftnes ora- Vincias labfes haec perielravit. HOrtatu sancli Leonis
tione adboriatur uli in perquirfendis illis haereticis multi ad boiiam ffugfemrediefunt, et coraiu ejiiiata
operain non denegent suafn. Magna enim, iriquit, haeresi dicto, seripioque condeuiiiata, poeniteniiaele-
pieihsest pfodere latebras impiorum, el ipsum iri eis n gibus subjecli suiit; alii, quibus poiior lurpitudo re-
citiserviunt diabblum debellare. Tum ut odiosa sil u-ligionis, aeti in fexsilitiiti,in eaque loca deturbaiiubi
oronibusliaec haeresis, praecipuaejuscapita receiiset, contagione grex Gliristi coiitaiiiinari non poierai.
et quasi in brfevi tabelja delirieat. Qiieinadrooduni ;Edictis prseierea principum coerciia insania esi. V'a-
Slariichacilegerti, psalraos et proplieias re dictoque leriiiiiianus lino atit altero arinO post, coiisiiiutioire
fepudiani, qua invpietate Christum opinione tantum ad ATbimimpraefeciuro praetorio directa eos publico
natumasserunt,427 eJus passibnemyinorleiii, re- crimine tenefi declarai, railitafe pfohibet aicfet a
BALLERINIORUMANNOTATlblSfES
erarii;, ajcproindfetraditae credendiesunt ineutite aii. (d) De liociconventuel de gestls;iti eb liabitis, qui-
44|, vet eiiaro an. -442, etforle illa praeseptiiii ad bus Maiiichaeidetecli fueruftt-, vide quae dixinitis in
' Gyriliuman. 441. Safte prft,solveiidodnbio Pacbatis dissert. de Epislolis dfeperditisri.-4. Hic cbnvenlus
aft. 455 Leo scribere coepit an. 451, ut liquet ex habitusquidem fuilsub lin'em-anriiM3; at sermones'
epist. 88, c,: 4. ubi de iisdeui jam deiectis sermO esi, liuicconvetitui
. Allerum, qnod cOitgressionem cum ManichTeis pfaecessisse Questieljus perperato iiarral. Et licet
praecessit, cst epistola 4 ad Ciimpanos data die 10 serinoiies 5 de jejunio decinii nietisis, et4de Nati-
Octobris an. 443. Munichaeos-ejiinT deteetos fpisse vitalfeDoniiiif eodem anno liabiii fuerini, sefmones
solum sub hiijus atini fiiiem, saiis bslendimus in ad- ' tanieu 4 de Epiphania, el 4 fie Quadragesiroa in se-
riibftiiionead ebisi. 1, n. 23. quentein aiuium 444 rejicieudisunt.
205 . DISSERT. I. D'E VITA ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNl 206
eommuni hominum consortio, testandi facultatein (ianlecedit. Ineaservosvetatfierisacerdqtes,-aliosque
adiinit, et ab omni pariler haeredilaiis successione promoveri, nisi qui et nataliom et niorurii nobiliiate
amovei; defensorum et judicum auxilia illis non vigeanl; ne id sit in dedecus Ecclesiseet fraudero do-
permitlit ; demum sancit valifuras leges, quaecontra minorum. Debet enim; inquit:(l6i<feKi,cdp. 1), esse
eos diversis temporibus lataesunt. immunisab aliis, gui divinmmililice fuefit dmftegari-
Y. Legitur et Leonis epistola ad episcOpos ItaJiae dus; ut a castris Dominicis,quibus rioirieriejris'tscribi-
conlra Manicliaeos(Epist. 8, nunc 7), anno 444 scfi-' tut, nullis necessitalii viriculis absltahdtur. Similitef
pta pust deiectam Romaedamnatamque eortim peffi- velal ordinari viduafuift maritos auf digamosi quod
diam, quaeet per provincias (a) ad omnes episcopos est contfa eaiionetn Ecclesiaeel S. Paiili apostoli ati-
missa est. Hujus meminit Idatius episeopus et scri- ctoritaieiu; qut ejusroodisurtt, fet abofflcio et a: s"a-
ptor illoruni lemporum aequalis. Laudi non riiodo cerdotio removet. Jubet derftiiroacritef aniiriadverti
vigilanlia Leonis luit, sed etiam exeiftplo. Tum pfer iii quemlibet cleficuro qiii usuras exercel, negans id
Occidentem,lum per Orienlem facla inquisiiio dehac hicis liciluin, nedttiivclericis.
baeresi.Episcopi certatiin haec monslra fugare e suis
cniusTi444; — LEONIS 5; — THEODOSH
latibulis, et hac perniciosa labe liberare pfovincias; ANNUS PAP^E
Hoc proeserlimnomine laudaiur a Tbeodofito Leo- 37, VALENTINIANI 20, IMPP.;— THEODOSIO XVIIIET
nis fldes. Eujus quidem, inquit (EpisL nunc Si a'd ALBINO COSS.
S. Leonem),possuritquoqitemulta alia inveniri indi- i. Magna(d) hoc aniio de die Paschatis disputatio
cia : sufficitaulemet vesterxelusih nefandosinfatislos- fuit. Vafiaeolini de hac celebritaie in Ecelesia cori-
que ManicliwoSjqaem veslra nuper sanciitas apetuil, _**teniiones, quae'taftdehicompositaein NicaeriaSyftbdb,
ostendensvestrw in Deuih pietatis sliidhim. Baronitis decretuiiiqiifeut post iequinoclium Dotftinicaproxiroe
ad annum 444 hsee refert; nos anno uno citrufrretu-- sequeniiquaftam etdeciroani'lunani celfebritasfieffefi
limus. 429 Prosper. enim, qui fofte conventui irt- Quoniam Alexandriaeflorebai ars inspiciertdi coiri»
tereratj.MaxinioPaternoque coss. gesla scribit, sci- piiiandique cufsum astrorum, Alexaiidrino fepiscopb
iicei ad aiiiium 445» Epislola quidem Leoriisad epi- data provincia, ut quoiamiis diefft orbi Clirisliaiio
scopos llalitc dala esl anno sequenti, sed ad fliifem indiceret; exstaftfque hodie Tlieophili Alexandriiii
Janiiarii;- ufide colligo rero gestain ainio superiore : episcopi- epistolae aliquot paschales. Ille vero dili-
nam inquirere de Manichaeis, convenlicula eorum gentius invesligatis lunae sollsqoe coriversionibus(e)
et coeius detegere, extorquereab eis confessionem, cyclum ediderat qui iii usti et prelio fuii teftijioie
consessumde hac re habere, horlari ad poeniieiitiam, Leonis Magni. Igitur ex comptitoliujus episcopi anno
reluclantes plectere exsilio, non esi negotiura ali- Gbristi 444 Pascha rejectura ad 23 difemApfilis; iu
quot dienim; nec epistola ad episcopos scripia est Occidenle vulgo vitium fuisse incyclo credilufti est;
nisi fe gesta,- ul ipse Leo profiletur. Est praeterea nec pascbalem djero eo usque diffefendum. Leo su-
sancli Leonis hoiuilia 5 de Jejunio decimi mensis ubi per hanc coniroversiam Cyrillum_pfiiiio Alexandri-
de hac causa loquilur Ulmodo peracia, immo ut non- num pontificemconsuluit, deinde4$l Pascliasinum
dura confecta, quod cadit potius in Decembremanni Lilybaeiepiscopum, cuj'us praeclafa'in concilio Chal-
443 quam in annum 444. Eosdem insectatur pontifex cedonensi memoria est. UterqUe cycluin Tlieophili
in sermone 4 in Quadragesimacap. 5, ubi, ne peni- confirinavit; idque Paschasintisex cohiputo Hebraeo-
nilus, inquil, lalere iwn possini, ore indignq Chrisli rum approbat, et mifaculo quod sub poniificalu Zo-
corpusaccipiunt; sangitinemautem redempiionis no- C simi accidil. Paschasini epistola edila est, qua cy-
strw liaurire oinnino declinant, liisque indiciis illos cluro Theophili paschaTeiiiquediem hujiis anni ad 23
deprebendi posse admonet: unde non absnrde colligi diein Aprilis ab injuria vindieat. Bafonius fexistima-
videtur et prius non imperatam fuisse coramuiiionem vit de die25 Aprilis fuisse controvefsiain; sed allu-
sub utraque 430 specie, ac postea fuisse si nori cinatio esl, unde error altef in aiinalibus: nairi hanc
praeceplam, saltem maxime coinroeudaiaro. de Pasehate conteiitionemirianiitiiri455 rfejicit,quod
, VI. Ilis (b) ita feliciter adversus Manichaoospro undecim annorum est mfetachroftisriius,et dtias de
fide gestis, sanetus Leo labentem seu terajiorum, seu eadein re contrqversias simtil riiiscfet.Non est hujus
boQiimirovilio disciplinani reslituere iusiiiuit. De hac loCide his exactius disserere. Cseteruinhaud dubium
re epistolain ad episcopos Campariiae,Piceni et Tu- est Leonem Cyrillo Paschasinoque assensum esse.
sciacscribit (Epist. 3, nunc 4), quafelemporis ordine Prpsper enim, qui RomaevefSabattif, Leohiqtie fa-
(c) earo quaro de Manichaeisscriptam esse diximus, miliaris erat, nec Alexaiidriiioruiii alioqtii compulo
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) In tabula' collectionis 5 vocaltir Episidla gene- scopos Italiai, sed ipsum eiiam converittiraquo Ma-
rtilis de Manicliwis; et codices collect. 2"et 5 lianc riichaeidetecti fuere; alias ift ea de VitaftdisMafti-
inscriplioneiftexhlbeiit: univtrsis epiicopis pet divei- chaeisjam detectis ita mohtiissfefepiscopos Canipa-
sas provindas constitutis. Ex quibus disciiftiis liabc niae, ut. Italiae episcopos iftonuit epist, 7 dala initio
cofistitutionem fuisse encyclicam datam w pari ad anfti sequentis.
episcopos diversaruni provinciarum; ac proptefea in (d) Disputaiio seu potius disquisitio deidifePascha-
aliquo codice, queni Quesnellus vidit, missa tradiiur D tis an. 444 non hoc arino, sed antecedentibtis fuif.
per illum acolytlium,ubi forniula illi posita pro iTol- Yide aniiot. i (Col.202, «'. c) in aiinum praecedentera.
mihe proprio acolyilii, qui in ipsis litteris riouiiftaba- Quae autem fuerit quaestiortishujus raTio, exaclius
tur, plurfes fuisse acolythos indicat, qui diversa explicatur in notaiioiiibus ad FragrtTerittiniepistolae
cxempla in diversas provincias deiulefiint, S. Cyrilli ad Leoitem, qubd epistolafe3 Pascbasini
(b) AlieriimLeoiiisfaciurtihic recensendum esl ex praemisimus.
eoaivo auctore libri de Prbmissionibus part. iv, c. 6:: (e) Non cyclus seu periodus Theophili annorum
In Ilalia quoque nobii apud Campanidm consliiuiii, 418, quaeiiicipifebatab ari. 475, sed latfefcttlusejus-
dum veheiabilisetaposldlico honorendmihanduspapd dem annoruin ceritum, qui inclioabat ab anno 380,
Leb Mahiclimbssubverlerei,el contererel Pelagianbs, seu potius computati.oAlexatidriiioruiftex hoc lafef-
el tiiaxiineJiilidrium,dmbienslum quidam Florus, eic. ctilo deducta causam dedii coritfovfefsiaede die jia-
ifiiic Leonerii, qUOtempore Manichaeos'subveflii, scbali an. 444. Anrip eniiii 65 ipsius laifefculi, qui
: Pelagiatios etiani etJtiliaiiuift cofttrivisse cogtiosci- fesporidebat annb Christi444, Pasfeliariotabatur die
iiius, dc quo plura in admonii. ad epistolam 1, n. 23, 23 Aprilis; cum Latitii fex su'o"cyclo aiinorum 84,
tibi et Prospferi libellos contra eosdem Pelagianos quem Prosper emendaverat, PascJia,liujus anni eve-
B.oroaeoblatos memoravimus. liendum contendefeftl ad diefn 26 Maftii. Confer an-
(c) Epistola 4 ad Campanos data 10 Octobris an. liolalioiies memofatas iri Cyrilli Fragmentum.
443, iion soluro ordine praeceditepistolam 7 ad epi-
267 PASCfl. QUESNELLl DISSERTATIONESIN S. LEONIS MAGNI OPERA. , 208
favebat, haec habet in Cbronico : Hoc anno, inqiuT,j L admonituin viriuteLeonis simillimabostes affljxisse.
Pascha Domini ix calend. Maii cel.ebrattimest, necex- En verba Pbotii, quaeex genuinis actorum exeinpla-
ratumest, quia inde xi caiendafuin Maiarutndies Pas- ribus videtuf accepisse: EXEMPLAR ACTnituM AB|Occi-
sionis (uit, ob cujus reverentiam Nalalis-urbis Romw DENTISEPISCOPIS ADVEBSDS NESTORIANA DOGMATA, ubi
sine circensibus transiil. hmc habenlur : Cutn lemporis deinde progressu seclm
II. Sub (a) fiiiem ejusdem anui Anaslasius Tiiessa- hujui hominesper hmresissum abjurationem Ecclesim
lonicensis episcopus Nicolaum presbyierum curo lii- resiituti essenl; ilerum malum ab ipsis principiumsum-
teris ad Leoneui niittit (Epist. 4, nunc 6), rogatque psit, ut Seplimioepiscoporenascens eadem lues, anle-
uiniore deeessoruro. suorum ejus vices in lllyricum quam loiigiusserperel, fueril reprinienda, daiis ad Leo-
gerat. Benigne respondet Leo, annuerisque ejus peli- netn Romw titnc sedein apdstolicam tenentem litleris;
lioni signilicat, queiiiadmodum olim Siricius Anisip qui Leo fervenli zelo contra impios depugnavit (Pho-
ejus praedecessbri bene de aposfolica sede roefito vi- tius lib. l Biblioth. cod. 54). (Hic Nestoriftna dicil
ces in Ecclesias Illyrici commiserat, sic se suas illi dogmataproPelagianis.propieraffiiiilaiemdoctriiije.)
commiliere. Mo.netdeinde ut eorum sequaiur exem: Rescripsit Leo Seplimio, sed et episcopo provinciae
pla, quorunr privilegiis utilur; caveat ui sacerdotes roelropolitaMO,quem Nicetnm mendosi codices ap-
vita~et raoribus, non gralia, ambiln, aut empiis suf- pellam. Leguntur hodie ad eos episcopos epislolae.
fragiis 432 sacerdolium adipiscantur; itidem diga- Ulruiiiqiie accendit iiv Pelagiauos, sed meiropolila-
. mos arcet a sacerdotio, el digamum esse vult, qui num riiaxime redarguit, quod reviviscentem liT.resim
duxit uxorem anle baplismum, et qua sublata jam non opprimai, quod ad commtinionem admissi Coe-
initiatus baptismo alterara duxit. (b) Denique sacer- .R ™lesiiani, non prius de erroribus exacta condemna-
dotes, sicut episcopos, non alia quam die Doininica lione. Monet ut synodum illico provineiaiero cogat,
consecrandos pronuntial. Aliis instiperlilteris melro- ne longius serpat malum, el ne quis ficta emenda-
politatios monet se.suas vices episcopo Thessaloni- lione dolo malo labem dissimulet, a Pelagianis Coe-
censi dedisse, nec lamen ideo Ecclesiaruni immiriui lesiianisquejienioad Ecclesiam admiitalur, nisiprius
jufa, imiho conservari hac ratione disciplinam et publica delestatione haereseos approbatis manu et
leges Ecclesiae (Episl. 5, episcopisIllyrici). Altera est subscripiione, quaecumque ad excidendam hydram
epistola Leonis ad eosdem melropoliianos (Epist. 12, hanc, lum Ecclesia universalis, lum (d) apostolica
nunc 13, ad episc. per Acliaiam) data anno 446, qua sedes synodalibus decretis sancivit.
susceptas aequo animo li.tteras Leonis corislai. IV. Hdc loco Annales Ecclesiasiicos emendare
III. Ad (c) eadem prope tempora refero ea qnae oportet, seu lioruin doctissimus conditor alioruin
dicuntur in opere de Promissionibus Dei, quod vulgo, mendis, seu sua sit decepius conjectura. Auclorem
sed falso, Prospero tribuilur. Illic mentio Leonis, scilicet operis de Promissionibus Dei, Prosperum
quod adversns Pelagianos Julianumque eorum prin- esse scribii, atqne i.ta ilitim longis ilineribusper Iia-
cipem arma moverit. ln llalia qnoque, dicit ille au- liain Africaraque circumducit; tum illi nova bella
elor, noftis apud Campaniam constitulis, dum venera- contra Peiagianos atiribnit.: quae omnia ex lioc eo-
bilis el apqsloiicohonore nominandus papa Leb Mani- dem manant. Non enim Prosperi est illud opus, sed
chmossubverlerei, et conlererel Pelagiarios et maxime ignoli anonyniique ciijusdam Afrieani, cujus siylus
Julianum, e.tc. (De Promis. el Prmd. Dei divid. temp. dicendique ciiaracter quam longe a Prosperiano di-
c. b').. Ex quibus verbis conslat adversus Pelagianos slet, .qmvis aequus rcrum aeslimator facile judicet.
a Leone geslum belluni in Campania; nam et auclor C Hnjus quippe oratio bumilis, jejuna et simpiex; Pro-
jlle ideo videtur meminisse Campaniae,itobis iti Cain- speri luqueiidi genus abundans, dives, viribus el
pania constilutis, el Julianus Eclani episcopus eral, nervis valens, locuples seftlentiis. Frnstra quis dixe-
quod oppidum fui.t Campaniae. Neque vero, opinor, rit exaratum hoc opus a Prospero juvene, cum sit
Pelagianismiiiii pe.r Cainpaniatn soltimmodo grassan- homiiiis^aetaieprovecti,' ul et ipse auclor de se lesta-
tem profiigare niiebatur, sed et per caeleras Italiae tur, et ex,multis locis constat. Gennadius certe ho-
provincias, et. maxitne per Aquileiensem ; quod ex rum lemporuni suppar, 434 texeris calalogum li-
liinis Leonis epistolis accipio, quarum altera ad epi- brorum-Prosperi, iibri de Promissionibus Dei non
scqpum Aq.uileiensem est, aliera ad Septimiura Al- meminit. Neque quae anonymus ille de se comme-
lini episcopum; cujus rei Pholius mentionem facii, morat bene Pfospero coriveniuht : nam adolescentiae
cuni Pelagianosdicit renovaliserroribusiierum 433 annos scriptor ille in Afnca transegit, ulipse tesiis
graliarif Christi oppugnasse; sed Leonem a Seplimio esi, cum de Coelestis templo Carlhaginensi in Africa
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Non sub finem, sed sub initium hujus anni, ni- ilios provinciae Aquileiensis, qui sine debiiis cautio-
miriim pridie idus Januarii, ad Anaslasium et ad nibus recepti fuerant, utSepiimus Altinas roonucrai;
metropoliias perlllyfictiraLeorespondii; ac propter- alterum adversus eos Pelagianos qui Roraam ipsam
ea Anaslasii ad Leonem epistola ac Nicolai presby- lurbare coeperanl, quique offerenle Prospero adver-
teri transmissio pertineni ad an. 443. Huic autem sus eos accusationis libellos evanuere, ut ex linrum
faclo praemittenda erat alia Leonis epistola ad eiim- gestorum ordine quem profert Pliolius dicendum e<t.
dem Anastasium, qua eum monuerai ui de stalii Ec- D Ad hps postremos Pelagianos, non vero ad primos
clesiaruinveslrarum, inquit episl. 5 ad Illyriei nietro- referendum videtur teilimonium aucioris . libri de
polit.is, c. 5, certiores subinde sua relatione nos f.a- Promissionibtis; cumqne hoc factum Pelagiaiioruni
ceret. IIuiC; aulfem moniiioni obsequens Anastasius ab eo copuletur cum gesiis adversus Maniclncos,
laudiitas lifteras ad Leoneni per Nicolaum presbyie- utrumque referendum est ad finem anni 443, el pri-
rum.direxii. Confer dissert. de Epistolis deperditis, mum faciura adversus Pelagianos proyinciae Aqni-
n. 5 et 6. leieiisis ad anteriorem 442. Yide de his plura in ad-
(b) Nonnulla hic a Quesnello omissa siipplenda monit.ad episi. i, n. 25 el seqq. Addendum porro
sunl. Episcopos Illyrici a melropolitis inconsultj bocToeo esl tcstimonium Gelasii papae in epist. 5 ad
Thessaloniceiisi ordinari vetat S. Leo. Ipsos auteiri Honoriuin episcopum Dalmatiae,ubi haecLeonis gesla
"rnelrppolitas ab episcppb Tliessalonicensi jubet or- fespiciens, eum inier proedecessorcs suos adversus
dinari; Mandat ut ad syiiodum quisquis episeopus Pelagianam haeresim fortiter dimicantem recensel:
fuerit fevocatus,accurrat. Causas majores et appella- 'Aii (orlassenescilis lianc Itmresimab aposlolicadudum
tiones aposlolicae sedis judicio ex traditione vetefis sede per bealw memorimIiinocenlium, ac deinde Zosi-
•jus.tituti resefvat:- muin, Bbiiifaciiim,Coelcstinum,Sixium, Leonemcon-
1 (c) Hoc Iocofacla et clironologia.mQuesnellus per- tinuis ei ineffabilibussenlenliis fuisse prostratam ?
'vertit el aliorsuro distrabit. Duo Leouis geaa adver- (d) Vide quae aniinadverliinus in iioiatu 2 el 3
sus Pelagianos distinguenda sunl: priiiium conlra Quesneili ad epistol.atn 6, nnpq I,
209 DISSERT. I..DE YITA LT REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNI. 210
loquitur. Namcum sancla Paschw, inquit, solemnis .k verum, aut conficium a se depellerent. Leo resliluit
ageretur festivilas, collecla illic et undique omni cu-. Celidonitimin sedem. Hilarius, qui et Romam pro-
riosilate, eliam adveniensmultitudo sacerdolummut- fectus fuerat, molesle ferens aclum in concilio judi-
iorum, Pater el dignw memoriwnominandus antisles diciura revocari, (a) non approbata pontificis sen-
Aureliuscmleslisjam patriw civis, cathedram illic loco tentia ab Urbe discedit, rediiique in Gallias. Leo
Cwlestiset habuil el sedit; ipse tunc aderam cumsociis inopino diseessu exacerbatus plenas irarum litteras
el amicis; aique ttt se adolescenlinmwtas impatiens (Epist. 10, al. 89) ad Viennensis provinciae episco-
circuinquaque verlebat, dum curiosi singula qumque pos mittit, et per Valentinianum Angustum egit, ut
pro magnitudineinspicimus, etc. demandata A.etio (b) Praefecto Praeiorio provincia
Id igitur accidit sub episcopatu Aurelii Carthagi- Romano judicio sua esset auctoritas; suaeque Hilario
nensis circa annum 420; eumdem porro in Africa jura et privilegia Ecclesiae ademit. Neque yilio veni
versatum Aspare consule, anno scilicet 434, apud debet sancio Leoni, si (c) fraudem passus est': quis
cumdem auclorem legimus, ut nou dubium sit illi enim tam lynceus est, quem non obnubilet lestium
patriam fuisse Africam, ubi SBiatemegit, et unde perfidia, vel hominum versatile ingenium? De ea re
aliquando occasione persecutionis . Vandalicae ad hic festinanter, alias copiosius (d).
CampaniamIialiae transmeavit. Prosper vero et na- II. Dum haec in Occidenle geruntur, moritur in
tus in Gallia est el educalus, et in Africa nuraquam Orienie magnus ille Cyrillus Alexandrina?Ecclesiae
se egisse suggerit ipse.in epistola ad sanctum Au- episcopus. Uioscorus illi suffectus est, vir adumbra-
gustinuro, cui ignoium se faeie leslatur. His itacon- Taeyirtutis, qui specie bonesti et oslenlatione san-
stitutis, discediiuiis a Baronio, qui ex Pholio narrat. 'aB ciiiaiis.ad 436 honores summos Ecclesiae arrepsit.
Prosperum in Campania decertasse adversus Pela- Statim atque eleclus est, de ordiuatione ad Leonein
gianos. Photius quippe magis eum depugnasse Ro- , per Possidonium presbyterum indidetn litleras mi-
niae quam in Canipania auctor est; ejus verba sunt: sit; hunc eumdemque esse existimo quem olim Cy-
Posl non diu rursum veluti exislereatque enasci e mala rillus adversus Nestorium Romam miserat. Is porro
radice impudenter cum cwpissel liwresis Gwlcstiana, .commoratus aliquamdiu Roroae,Ecclesias florenlem
Roinmetiaiiiquidam libere pro hmresiloculi sunt; quos statum vidit et admiratus est. Abeunti Leo lilteras
Prosper homo sane divinus libellis adversus eos i» dedit (Epist. 11, nunc 9), quibus Dioscoro persua-
. vulgusedilisfacile dissipavitexstinxilque,Leoneetiam- dere conalur ut uoiihulla in quibus Alexandiina Ec-
num, quemdiximus, Romanam sedemgubernanle(Bi- clesia a Romanae instilulis discessisse videbatur,
bliothecmlib. I, cod. 54). Roroaeid acium satis intel- euiendaret, ineraor sancti apostoli Peiri, qui primus
ligilur etfere sub finem pontifieatus Leonis. Alexandrinam gubernarat Ecclesiam. Monet irapri-
V. Neque Baronius verius scripsit a Leone edita uiis ne presbyteros diaconosque alia quam Domiiiica
quaedamadversusPelagianosscripta,quorum memoria ordinaret, cujus diei iniiium sit a vespera sabbati;
apud Pbotium, quaeque ad nos usque non peryene- ftec semel tanluni in basilicis diebus festis offeratur
rint. Scripsit, ait Pliotius, et sanctus Leo, Romanus- sacriQcium : ne ob multitudinem fidelium pars po-
epitcopits de Pelagianis convertis quomododebeantre- puli sacrificii oblalione privelur : Sed quoties basili-
cipi, quando convertunlur, scriplis suam opinionem cam, in qua agitur, prwsentia novw plebisimpleverit,
dainnantei. Hic cerle sermo est de epislolis ad Aqui- toties sacrificium subsequensofferalur. In eadem.epi-
leiaeAltinique episcopos, qrias roodo dixiraus scri- stola et auctoritatis et modesiiaeexemplum est. Ad-
plas conlra Goeleslianos; sed quas Baronius, pru-i G iiionelur eiiim AJexandrinus episcopus sui officii a
dens, an imprudens, Tacuit in Annalibus. Roniano ponlifice, sed ex palerno niagis fralemo-

435 ANNOS CURISTI —
445 ; LEONIS VXVM 6; — THEO- que affectu et charitale, quam ex iroperio. Palema,
DOSII38, VALENTIN. 21, ISIPP.;—VALENTINIANO VI igitur, inquil, et fraterna collalia debet essesanctilati
ETNOMO COSS. tuw gratissima, et a te laliter suscipi,quemadiiioduma
1. Hoc anno inter sancios Leonem Hilariumque nobis eam inlelligis proficisci. Tum subdit: Quod ergo
Arelalensem orta conienlio, seu sanclissimis vins « pariibus noslris propensiorecura noviinusesseserva-
huniani aliquid contigeril, seu casu rerum, causa- tum, a vobis volumus custodiri; el ideo pie el lauda-
ruroque noxa, quas anno superiori naias esse opor- biliter aposlolicis morem gesseris inslilutis, si hanc
let. Ilsec Jitis occasio fuit. Celidonius provinciae, ut ordinandorum sacerdolum (ormam, elc. Deuique: Slu-
opinor, Viennensisepiscopus, in synodo cui praeerat diose ergbdilectionemluam el familiariler admonemus,
Ililarius, et ubi inlererat sanclus GeniianusrAutissio- ttt quod noslrm consueludiriiex forma palernm tradi-
dorensis, accusatus est quod ante episcopatum vi- lionis insedit, tua quoquecura non negligat.
duse marilus erat, quodque olim dum saeculari ad- III. Est et ejusdem Leonis ad Anastasium Thessa-
hiinislralione fungeretur, sedens pro tribunali reum lonicensem epislola (Epist. 12,. nunc 14), quae tjuo
niorti addixerai, et iiiliilominus ordinatus fuisset tempore scripta sit non coroperio, sed quam 4JI7
cpiscopus. Yisuin id contra leges Ecclesiae, eoque (c) ad bunc annum facile referendaro exislirao, ut in
nomine loco moius est, privatusque episcopatu. Cer notis fusius babelur explicalura. Hujus scribendae
lidonius judiciuin non ferens, Romarn venit, expo- occasio fuit, quod Anasiasius auclorilale metropoli-
stulavit.jue injuriam cuui pontifice, adversus Hila- n" tica vei exarchica abutebatur, et inagis impetu auimi
fium niulia conqueslus, se premi accusatorum ca- quaiu prudentia vices Leonis agebat. Gravissimis
luiuhia. Testes et secum adduxerat, qni crimen aut itaqite litteris eum castigat, hortaturque ut nioderale
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) JJicduo praesumunlur, quae falsa sunt : 1° Hi- (c) Num Leo fraudeni passus sit, non in ila cerio de-
iafium Ronia discessisse post editam a Leone sen- finiri posse patebitex iis quae dicemus observ. ad
ientiam, quod ei supposititias epistolae ad Yiennen- eamdem disserlationem 5, parl. l, c."3, et part. iu,
ses innitilur, quam in appendicem rejecimus; c. 3, n.2. .
2° Hilarium eauidem auctoritalem melropoliticaiu, (d) Dissertalioneni 5 apolpgelicam pro S. flilario
quam sibi Leo abslulerat, exercttisse quoad vixii. Areiatensi allegatin niargine; a quanostrae annoia-
Yide observ. ad dissert. 5 ejusdem Quesnelli part. liones et observaiiones non erunt disjungendae, ut
iii, c. 2, ubi utramque hanc Quesnelli liypoiliesim : a;quuM de tota re judicium feratur.
falsam osleudeinus; atque exinde etiam patebit Hi- (e) Non ad liuuc annum, sed ad sequentem banc
iarium Roma discessisse anlequam Leo senteiuiam epistolani periinere patebit ex annotatione sequenii.
ferret epistola 10. Huic vero antio 445 affigendaesunt duae epistbise II-
(b) Aetius non fuit praefeclusPraetorio, sed palri- lyricianorum et Atiastasii Thessalonicensis ad Leo-
.ciuset utriusque niilitiaemagister, ut vei ex ipsa Va- neiii, quae perierunt. De liis irisequeiiti
: annolationa
'lenliniani novelia, nobis epist. 11 exploralum est. redibil sernio.
Mi PASCH. QUESNELLI DISSERTATIONESIN S. LEONIS MAGNIOPERA 21*
et lemperanler se gerat, et si quoi in, sacerdoiibus A sem episeopum {Epist. 14, nunc 18) conlra baereficos,
corrigenda, id ex consilio et charitate faciat, poiins rie adroilt&ntur ad cpmniuuipneni caihblicam, nisi
quain ex animi .cproraoiione438 :el poiestale. JEn publica professione' detestati haerfesimsint. El jires-
inoderati animi verba aurea : Erga corrigendos plus byteri diaconique. aut cujiislibet jordinis clerici lioc
Pgat bemvplenliqquamseveritas; plus Pohorlqtioquain loco berieficiiet graliae habeantj si ex haeresi ad
eommotio; plus charilas quam pbteslas. Sed db his Ecclesiam reyersi in eo iiiquo 'inyeniariltir-ofdine
jquiqumiuasunt qumrunl; non Jesu Ciirisii, facile db ftianeaiit, riec se ullra spereni prbmoveudos. Si Pe-
jiaclegediscedilur; etdumdominarimagis qtiain cpti- lagiani sunt, -de quibus hic agilur, quosque jam dixi-
sulere subditis .placet, honor inflat superbiam, 4t quod musduce ^uliano turbare Ecclesiam, hac occasione
provitum est ad concordiam, tendil adnoxam. scriptam esse crediderim istam epistolam. Ex quo
;.—THEODOSlT39,Julianus dejectus est ab episcopatu, pulsusque ex
ANNUS_CHRISTl446 ; — LEONISPAP*7
VALENTIN. 22 , IMPP.; — JETIOET SVHMACHO COSS. llalia,. yagus et extorris ftullibi sedes certas habue-
rat. Constanlinopoliiii fugit,sed et inde eje-
Anno praeseiiii, AetioSymmaclipqiie eohsulibus, ctus Prinip ubi laro Pelagiana
ad
Leo ;metfo,pbiitano.s(a) Achaiae post Ephesinam synodum,
sciTpsit epislplam quam Nestoriana hacreSis proscripta est, in-Gallias
(Episi. 15 exHblsteiiiq), guam ex opere .posthtirop inigraviltamquam in asylum, non ignarus qtii honri-
J_Jol.ste.iiii,qnod Cbiteciio Rqmana inscribityr, liuc nes illic Augustini de gfatia doclTirtamoppngnaTeiit.
traftsiujiinus;.s,cfipiaque;es.t prb vicariaiii Anas.ias.ii Hilario -certe, qui ex monacho Lirinfensi creatiis
Tbess.aloiiiefetisTs episcopi. Causas .niajores ad eum Arelatensis episcopus fuerai, Augustiniaiia dfe.prae-
feferendas ceftset; objurgat metrri.pojitanum Achaiae non admodum placebat, elsi in
439 proviriciae quod invitis Rdeslinationedoctrina
"
Tlifespjensibus.conse- aliis oiftnibus, ut Pfosper scribit (E-pist. S. Prusperi
'crasset epise.opuHi;coitsiiluiiqueut^riullus^iOPPi- adS. Augustinum),admiratofenise Augiistini. secta-
Scppus allerius sibi Tindjcet cjericum sirienilius, ad toreroqueprofiterelur. Tura Faiistus abbatem in-Li-
queiit rpefti.net',potestalei rinensi insula agebat; litic Juiianus adyehitur In-
ANNCS cnmsTi 447; — LEONIS PAPJE8-; — THEODOSIIfaustus hpspes : ftam abbaiisanimuine.a labe iinbuit,
40, VAiENTINIANl 23, IMPP.;—-CALEPIO ETARDABUREqua Eausli scripta poslmodum aspersa suni. H;rcet
COSS. alia id genus; quae roullos laient/retecturum ?e
1. Pridie (b),-kalendas Julii Ardabure et Calepio (c) certisqueprobationibus, taro ex FuJgenlio .quam
coss. -scripsit sanclus L«o ad Januarium Aquilfeifen- feXaliis assef turum, promiserat vif doctissimus llie-

BALLERINIORUMANNOTATIONES.

(a) Codex quidem, ex quo haec epistola edita fuit, quam ipse vellfet cum Attico agendum Leo praeci-
Achaiam praefert; at dllyrici cerle •cofrigetiduni prO- peret, apud prsefeetum PrselorioIHyrici egit, nt Atti-
-baviimis aniTot. 2 (Tom. pmced.-cbl. <563,n. h) in cus Thessalonicam biemis tempore vi addiicereiur.
-ipsarii epist. 15. Ift liac autera epistrila, c. l.roerao- Td contigit ipso hienie exeuntis arini 445, ve! ineiin-
.rantur litterae Iliyriciaiiorum ad ,Lebriem,'.ei'ca'p."-8 tis 446, antequam Leftnis respoiisio Thessalonieam
nientio fit relationis Aliasiasii ad eumdemponiilicerii; perveniret. Td autem curo Anastasius obtinuissei,
ciinique ea epislola data fueril die 6 Januarii an. alteram episfplam ad Leonern per diacorios direxit,
446, illaeIllyricianorum liiterae, et haecrelalio Afta- in qua dissiriiulatohoc violento riiodo quo Alticum
stasii pertinent adan. 445. Leo Tliessaloniceiisi epi- coegerat, id iinum referebat quod frater Atticu.sTliet-
«copo omnes Iilyrici Ecclesias dfelcgationeapostolica sdibtiicam venisset, qubdque consensum suum etiam
subjeceral, idqtie omnibus melropbJitis Iljyrici signi- scripturwprojessione signasset. At paulo post hssTit-
ficaverat epist. 5, -scripta pridie idus Januarii an. teras a diaconibus Rpmam perlatas supervenit ideni
444, et ut rescribereiii praeceperat. llos responsio- Alticus cufti qnibusdam episcopis suac provinciie, et
nem non muliuirt distulisse credibile est. Hinc alias de acerbiori ratione qua Anastasius secum egerat,
ipsoruih Jitteras desiderari pulamus anleriores illis conquestus -est coram ipsis Anastasii diaconis, qui
qtiibus die € Januarii-reddidit episiolaro 13. Ex bac nibil reponere ausi sunt. Yides Illyrici Ofientalis rae-
aulem epistola discimus sex rtietropolitas ibidem in- lropolitarri cum aliquot suis coiiiprovincialibus Ro-
scriplos, noh :vero omiies TJiessalohicensivieario, m'am confugere, el apud aposlolicam sederii interce-
et Leonis mandatis pafuisse; unde-S. pbntifex guo- r dere? Hiiic autem alteri Anastasii epislolae Leo re-
rumdaminobedienliaiiisecorfectururaniinatur. Porro. scripsitepist. 14, qua violemum ageridi modum ejus
ex relalione Anastasii idem ponlifex eognoverat, repreheftdit, aliaquepraeclara ecclesiaslicaedisciplinae
Achaiaemelropolitamilliciiasordinaiionesceliibrasse, decreta proposuit. Hinc epistola 14 aliquanto post
etinter has disiincie memorat ordinationem episcopi vi id. Januarii anni 446 scrijita cognosciiur. Huc re-
Thespiensis, qui incoguitus invitis et repugnainibus ferenda est epistola 42 Leonis ad episcopos Mauriia-
praepositus juit. Eodfem lempore quo a'd episcopos niae scripta post an. 445', de qua Quesnellus egit ad
lllyrici ideni Leo etiam respondit relationi Anastasii, an.:440i ri. 13.
quae circa factum metropolitaeAchaise pra^cipuever- (b) Epistolam ad Januarium scriptam fuisse iir
sabalur; ibique alia notimiila erant inseria,.quae ex kal. JanUarii annot. 15 (Tom. prwced. col. 708','«. i)
cap. 4 ejusdem epistolae13 in episcbporum Illyrici bstendimus. De Pelagianis aulem, non vero de Do-
noiiliam ab eodem Anaslasio dirigenda eranl. Hanc nalistis yel Noyalianis ibidem agi colliges ex annot.
Lennis responsionem Qiiesnellus esse crfedidilepisi. 5 et 6 (Ibid.-, col. 707, n.c ele). Quaeaulem hujus epi-
14 ad Anastasium. Alfaciuni Atticicimi aliain Leo- stolae-scribendaeoccasio fuerit, conjecimus in admo-
nis fepistolam,;quaeintercidii, Aiiastasioboc tempore nitione pfaeinissa epist. 1, n.26, ex qua Pelagiana
rescfiptarti astruil.luln vero episiolaui 14 aliis ejus- hajresis irrepsisse cognoscetur iti -Aquileiensenipro-
dem Anastasii lilterisposteriits redditam palam facit. vinfeiaiftjara inde a teirtporibus ZoSimi, sub quo !i-
Anaslasiuih scilicel duas ad Leonem de Aitici causa bellus distinctus ab illis tluobus, quos Jtilianus alii-
epislolas dedisse colligitur ex epist. 14,: c. 1. In que episcopi Pelagiani Zosiroo obtulere, Augustino
prima id tantum indicayerat, quod.ille ad synodum episcopo Aquileierisi oblaius fuit a qtiibusdam, qui iu
evocalus adesse differret, et exciisationeminfirmilqiisTJ ea provincia Pelagianis erroribus infecti erant. Sicut
oblenderet. Huic respoiidit S. Leoepistola qusepe- auiem qtiiex his ad calholicam fidem redierunt, az-
riit, quatnque datam creditnus eodem die 6 Januarii, casionehi dedere epistoiis 1 et% ita horum reliquiae
.quo.scripta fuit ad illyrician.os episcopos epistola 13. huic episiolae ad Januarium scribendae causam prsa-
Hinc c.umeodern Anasiasifi queriluf epist. 14, quod buerunt.
lionexspectato^suoresporiso, meluens ne fortemitius (c) « Quoad hae probationes nonproferantur.nobis
l
213 DISSERT, I. DE VITA :ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNJ. 214
ron. Vignier Oratorii D. Jesu presbyier, de Juliano A credebalur. Consueludinera Ecclesisc Leo confirmat,
disserens in liminell tomi supplem. Opernm B. Au- qua solitum publice ITapiismumagere diebus Pascbie
guslini; sed immalura morte praeventus fidem prae- et Pentecosles, auiiquum esse morein haustum ab
stare non potuit. Julianus porro ex illa.insula iu Ita- aposlolis, quem deiude et rationibus non paucis asse-
liam regressus novas lurba.s ciebat, vindicare se ab rit; bapiismum esse imaginein resurrectionis, per
errore seu per speciem, seu per fraudein voleus; fau- hoc mysteritim hominem Cliristianum reviviscere,
toresque ejus eadem niolili redire ad Ecclesiam cu- triduanam sepulluram per trinam imniersionem de-
piebant.HinciUa, opinor, Leonis ad Januarium epi- notari, liominem ex aquis taimquam e sepulcro le-
stola; si lamen, ut putant nonnulli, de Pelagianis vari. Ipsa igilur, inquii, operis qualitas dbcet cele-
Iiicagatur; milii enim potius sermo esse videtur yel brandw generaliter graiiw eum esse legitimum diem,
de Oqnatistis, vel de Novatianis. At commodins no- in quo orla est et virlus munexis el species aclionis.
stras ea de re conjecturas promemus in dissertaiio- Addit et huic celebritati consecratum diem Pente-
nibus noslris. costes, quasi aliquod Paschae supplementum, effu-
II. Sed ecce nova bella in Hispania adversns Pri- sum super apostolos hac die Spiritum sauctum, eo
seillianistas. IUi dum Suevus, Vandalus, Gothus difetinctos a Petro 442 tr'a hominum millia ; bis
urbes et provinciaspopulanf, rcnovare .errores coepe- et similibus ad retiiieiidum priseum morem Siculos
runt; et dum quisque pro focis dimicat adversus B adliortatur. Sub finem epistolae dal salubre Ecclesiis
barbarum, ipsi letbnlia aniniis bella serere, et longe consilium, ut bis quotannis terni eplscopi Romam
graviora incamis vulnera infligere, quaro exteriius mittantur, el iu commune bonum Ecclesiae siraul
hoslis. Turribius Asturicensis episcopus, quoniam conferani ad cusiodienda decreta SS. Patruin, et er-
morbus ingravescebat, de ea re cum episcopis pro- r.ores ab Ecclesia eliminandos : Cum cqram beatis-
vinciaeegit; liiteras e[ (a) libellum, in quo portenta simo apostolo Pelro id semper in commune tractan-
sectae continebanlur refutabanlurque , ad Leoiiem dum fuerit, ul omnia ipsiits consiituta canonumqut
misit per diaconum suae Ecclesiae pervincum. Re- decreta apud omnesDomini sacerdoles inviqiata per-
scripsit Leo, exsiatque ejus epistola (Epist. 15, ad tnaneanl (Episl. svpra laud.). Gerardus Vossius, ille
Tutribium), ubi haeresimex faecealiarum haereseon catliolicus tlieolqgiis, publicavit alleram Leoni.s ad
coalilam probal, singiilaqueejus capiia seorsim con- eosdem episcopps epistolam (Epist. 17, ad episcopbt
. terit. Deinde quid ad excidendum roonstrum opus Sicilim), qua probibel bouorum Ecclesiae alienatip-
sit, paucisexplicat. Turribiuin episcoposque (b) Gal- nera; nisi in ejus proventum utiliiatemque, liequei.d
leciaeet Lusitaniaead coiiciliunivoeat aliis litteris ad sine consensu et cleri approbatione, sed in (c) hac
eos scriptis, 441 I 1133 exciderunt; si vero inler ar- epislola desidero stylumS. Leouis ; neque mihi fa-
moruro strepitus cogi generalis synodus nequit, sal- cile persuadeo binas liiteras ad eosdem lam brevl
lem aliquot episcopos couvenire jubet, ut simul yi- leropore scriptas, illaro quidein xn, hanc xi kalend.
deant quid pro re Christiana adversus gliscentem Q Octobr., Alipio et Ardabure coss.; banc tamen,
haeresinisit agendum. /qualiscumque -sit, ex epistolis S. ponlificis non
III. Mense Octobrind episcopos Siciliae Leo .gra- expuiixi. Sed de ejus suppositioiie plura in obser-
vissimaro epistolam misit, eosque increpat, qiiod valionibus.
die Epiphaniae baptismum solemniter celebrarent IV. Neque hic praeteribo memoriam (,d) epistolae
(Epist. 16 ad episc. Sicilia). Id vero, quoniam Cbri- Leonis, etsi ips.a periit, cujus mentio 443 fst 'n
stus S. Joannis Jjaptismum eo die suscepisse yulgo Chalcedouensi synodo. Causa fepistolae hEe.e fuit.
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
inlerim assensnm suspendere licebit, > inquil cardi- dunt. Quol porro comroenta hac in re Quesnellus
nalis Norisiuslib. n.llisl. Peiag. c. 13. subdole infarcit, ut poiUificiamaucloriiatem depri-
(a) Addenduni cst eliam Commonitorium. Libellus mens, judicia apostolic.sesedis concilio generali sub-
porro anle episcopatum a Turribio lucubratus fuit, jiciat? Integra et simpJex facti series, quae apud
ex quo non superest nisi epistola nuncupatoria a,d ipsiim non Iegitur, fraudem et errorem deieget.
Idatium et Ceponium, quani iii appendice Epistoja- Bassianus Ephesinae Ecclesiae prcsbyler, cum in
r.urn dedimus. Confer admoriilionem huic epistolae Memnonis episcopi invidiam incidisset,, ut Epheso
praemissam,etdisserlaiioiieni de Epistolis deperditis, amoveretur, ab eodeni invitus ordinatus fuerat Eva-
n. 16. zoruro episcopus; cumque adduci nequiverit ut ad
(b) Quatuor Leonis episiolae in hac causa dislin- hanc Ecclesiam regendam accederet, Bnsilius Me-
gueudae sunt. Una, quae superest, responsiva ad mnonis successor violentam ordinaiionem misera-
Turribium, in qua praecepit.ut generalis synodus ex tus, ei Ephesi commoranti dedit nomen et honorem
episcopis Tarraconensibus, Cartliaginensibus, Lusi- episcopi, aliumque Evazensis Ecclesiae episcopum
lanis et Baeticiscogerelur; vel si aliquo impediinenip consecravit. Post Basilii autem obiluin idem Bassia-
id fieri non posset, Galliciae sallem episcopi, intfer nus ab unico fantum Olyinpio episcopo Theodosio-
quos errnr serpebat, omnino convenireni, ul serpenti polis |ier vim adducto in Ecclesiam, Ephesiorum
malo remedium afferretur. Secunda ad episcopos n episcopus insiitulus fuit. Haec vis et modus instiiu-
memoraiarum quafuor provinciarum, quos ad idem " lioiieiii ejusmodi coiitra canones liictam palam de-
concilium cogendum excitavil. Cum porro rescisset inonstranl. Nihilo taraen miims idem Bassianus
Iios episcopos, noii autero Gallicios in Toletana sy- Tbeodosii imperaloris opera a Prodo Constantino-
nodo congregandos, lerliam epistolam ad eosdfem poliiano receptus fuit, datisqtte syno.dicis ad univer-
dedit, praecipiensutdecrelum fidei ijiiod ediluri es- sum clerum et populum Epbesinum, nec uon ad
sent vel edidissent, ad Balconium Bracarensem Gal- ctinctos Asi:e episcopos, per annos quaiuor eamdem
liciae juetropolitam mitterent. Quariam denique ad Ecclesiam pacifice possedit; et npn tam clericos
synoduin peciiliarem Galliciaeet ad Balconiuin.roe- quam episcopos ordinavit. Poslea vero alinuorum
tr.opoliianumdirexii. Vide quse de his egimus in dis- clericoruin sijnultaies populareiii tumultum excita-
sertaiione de Epist. deperditis, n. 17, 18,19 et 20. r,unt, quo abducl.us ab Ecclesia, cafcefi Bassianus
(e) Hanc epistolam 17 in adivioiiilione et annota- iuclusus fuit. Quaeres cum ad imperalorem Theu-
tionibus vindicavimus. .dosium delata fuissel, is Eustalliiuiu .Siientiarium
(d) Haec, quae afOguntur an. 447, Tillempntius uiisit Ephesum, ut de boc facto cognosoeret, atque
not.lOin Leonem assignaiida censet ann. 448.Id pen- refenei. Nihil aulein certum elici potuit adversu*
det ex diversa ralione cornpuiaiidi annos qualttor ab Bassianum uisi illegilima ejus inslilulio. Iinperator
lioe facio ad concilium Cbalcedonense, quos alii in- bac de re scripsisse traditur ad episcopum Alexan-
legros et aliquot meusibus auctos, alii vero incoepios driuum, et urol)a,biliteretiaro dedit epistolas ad Ro-
et quibusdain mensibusdeficientescoiuputandps cre-
21S PASCH. QUESNELLl DISSERTATIONES IN S. LEONIS MAGNIOPERA. 216
Mortuo Basilio Epbesmo episeopo,-ordinalusfest in A causaerelractationem, nullo e legatis sedis apostolicx
ejus locum.Bassianus contra canones. Post aliquot - rfefragante. Dum peiuntur suffragia, alii utrumque
auiiOs Sfephanus, pulso per vim BassTano,ejus lo- dejiciendum, alii alierulrum reliuenduin censueiunt;
cnin occnpat; quae res perlurbavit Ecclesiam Ephe- iu borum numero erat Julianus Coensiuniepiscopus,
sinam. De violenta ordinatione Bassiani Slephanus et ipse lcgatus apostolicaesedis, qui omisso Lennis,
tum apud Leoncni, lum apud Alexandrinum episco- tit aiunl, judicio, exislimavit. Bassiano suam posse
pum et alios conquestus, litleras a Leone accepe- sedem servari : Julianus reverendissimus Coensium
raf, quibus Bassianum deponendum esse stainerat; civilatis episcopus, el ipse vicarius Romanmapostolicm
tuniultiis tamennon quievil, .doftec Chalcedone ad- sedis dixit : Non debent ambo projici (Act. concil.
versus Euiycbeni congiegati suni PP. De vi Bassia- Chqlc. part. u, act. 12). Taiidem deposilionis ia
nus egit adversiis Stepliaiiuift, actaque corani Pa- uirumiiue senleniiarndixef unt judices, (q) laudalo pri-
fribus causa utriusque rel.raclala ordiiiaiio; Tumque riiurii Anatolii CP. Tum Paschasini legati suffragio :
rhentio epistolae sancti Leouis, qua Bassianum Ibco Gloriosissimijudices dixeruiit : Quoniam placuit uni-
moveiiduin pronuntiaveral. Yer.um re exaniiiiata, versis interlocuiio Dei amantissimi archiepiscopiregim
judicio concilii uterque dejectus episcopalu, quo- ConstantinopolisAnatolii, el reverendissimi episcopi
iiiaii) uiriusque viiiosam ordinalioftein luisse coni- Paschasini vbiinentis locum Leonis Dei ainaniissimi
peflum est. lllius epislolaememoria esl in aciione 11 archiepiscopisenioris Romm, elc. (Ibidem). Tunc Bas-
concilii Chalcedbneiisis. Bassiani porro deposilio, sianus, qui nec primariira sedium, uec. Leonis ipsius
quod yelim anriolatum, priino actaest per provinciae sleterat scmentiae, synodi jndicio acquievit, qnia sy-
episcdpps. Tum 'confirmala judido non solius Ro- •> nodi oeeumenicaesumma auctoriias et supremum est
riiani episcopi, sed 'oninium primarum sedium; sic widicium.
eniiii liabetuf iir concilio Glialcedonensi (Aci.H):- Hinc roanifesluni evadit nequidi|uam de boc sibi
Expulsus cst Baisianus a SS: Patribus, el a sanctis- exeniplo blandiri Annal.ium Ecclesiasticoiuni auclo-
ijmo fegiw Rqmw Leone, el a beatissimosanctw tne- lem (Baroii: ad an. 447), scripioremi|iie nuperum,
tnqriw Flaviatio: Conslanlinopolitanmurbis, et ab qui-de canonicis cpiscoporum depositiouibus ac ju-
Alexqndrino el Anlioclieno,ab his expulsus esl regio diciis irtfiiuslum voliimeii ad depressioneni episcopa-
judicio. Et iterum : Et Romanus episcopus eum de- lis disoilalis edidit (Opus Gallice scriplum a quodam
pqiuit,,et Alexqndiinuseum damnavit. Nota quod pro Davide : De Episcopis canonice judicandis). Putarit
damiiavit, Graece est z«9er),s, deposuit; ita- ut uihil enini LeOnem suo juri asseruissede 445 nietropo-
444 l'oc m iiegotio uni tribuaiur, quod non defe- liianis ciiaiti Orienlalibus judicanuT poteslatem,
ralur alteri. feaquepolestate usum iivBassianum; cum id non af-
V. Verum etsi proponebanlur et epislola Leonis, firmet Stepbanus scriptum a Leone, scd laniummodo
et iudicia priiftarum sedium, venliim est tamen ad Bassianum (b) esse non oportere episcopum: KO-S TOU-
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
manurii ponlificem, ac ad alios priraarum sediuni, etimdem Bassiauuni ob iUegilima cpiscopatiis ejus
quippe hi omnes rescripsere eum essferemovendum. inilia esse non oporlere episcopum,etsi judiciura ali-
Tillembhtiiis hic observat tom. XV, p. 464, aliud quod apostolicx sedis praeferuntfciiin lanien sine
rescribi non potuisse, siquidern sola episcopatus ejus examine, ac sine ullis gestis editum fuerit, in re et
initia, quac cahonibus adversabaniur, comnicmorata facto, quaesubreptioni obnoxia suni, novoel expresso
fuere; hec quidquam addiium 1'uit de quadrie.mialiL examini aditum non iiitereludunt, si pnesertini cir-
pacilica ejusdem possessione a.Proclo Conslantino- cunistantiae exstiteriiit quae pontifici declaraiae noii
polilano. synodicis lilteris inducta atque firmata, et fuerint.- QuOtnova ipsius Romanae sedis judicia bac
acunciis Asiie episcopis, totoque clero ac popnlo ratione instiiuuniur, ut ne idcircb aposlolicae sedis
recepia; pro qua Cypriani tesiimoniurii ex epistola aucldriias praTjudicium capiat? Ita liic Bassiani pa-
S5"afferri potuissel. Inierimimperator, qui Bassia- cifica quatuor annorura possessio Proeli aucioriiate
iiurti deposuisse fertur, alitim episcopuni Ephesiis coepta, cunctisque Asianis episcopis approbautibus
danduin pfaecepii: Quadfaginla episcoporum coiici- firmala, cjusinodi visa est, ut illegitima iniiia pnr-
liuiii Sieplianum ordinavit, et Bassianus Conslanli- gassei, novainque cognitioneni mereretnr. Hanc si
uopo!i'iufelicem vitam egit; quoad Chalcedonensis Bassianus peliisset ab ipso Leone, non fuisset re-
conciliiTempoie ab imperaiofe Marciano Theodosii . pulsus. Cum yero Clialcedonenseconcilium ageretur,
successore petiit ut sua causa iu coneilio expendere- dum baiic novam cognitionero peliil a eoncilio, a
tuf; in quo tuin Bassianus tum Stepbanus renioti a Leone, qui concilio per Iegatos praisidebat, simul
fuere. petiit (siciil Leoni; primum iuscripii leguntur qua-
Haecest sincera refum gestarum hisioria, quseex tuor illi Alexandriiiorum libelli, qui Clialcedonensi
sola actione 11 coiicilii Ciialcedonensiscolligi potest. synodo oblati fuere), neque per boc Leonis judicium
Nulliim bicconcilii Asiarii judicium esi, quo Bassia- siibjiciendum credidii auciorilaii concilii, sed novis
niis depositus fuerit. Qi.iadragintaepiscoporiimcon- causis allaiis novum judieium iu coucilio, et Leonis
cilltiin solain Stepliani ordinationem: fecit. De Bas- ejusdem auctoritate insiituendum putavit. Hac d'e
siario vero deporiendo nullum concilii judicium fuisse causa legali aposlolicte sedis Iiuic novae cognilioni
ex eo liquet, quod MeliplitoiigusJuliopolis episco- JJ non resliterunt, et Jt.ilianus Coensis utrosque non
pus cum aliis juxia se sedeiitibus eum non accusa- debere projici opinari potuit. Leonis lameii judicium
itim et sine judicio abjectum affirmavit (t. IV Cone. sicut praceiptie ingesluni fuit, iia eiiam. deposiiio
'Venet.edit; p. 1615, d; ibid. p. 1620, b) : unde in Bassiani,ex Leonis judicio conlirmata est. Quod si
Ipso Ciiaicedonensi concilio Asiae episcopi eumdem Bassianus, qui nonacquievit Leotiis etaliarom prae-
festitui volebaht; quod non fecissent, si ipsuni ju- cipuarum sedium rescriptis, judicio concilii paruit,
dicio babilo deponendum putassent; Hujus itaque id incausa fuit quia in concilio ipse audilus ac tolius
• depositioneirt prfmo aclam per provinciw episcopos causae examen. instiiuium fuit, niliilque superesse
Sibi Quesnellus; finxil; et multo evidentliis in hoc poteratexcusationis qua judicium subreptioiie no-
.errayit, cumRbmatii ponlificis el aliarum sedium laretur (Acl. 3, p. 1267, 1274, 1282, 1290).
lltteras post hoc .concilium redditas prodidit, quae (a) Primum. laudattts fuit Anatolius, non quod
orortfe conciliuin prsecessere. Fallitur qiioque cum praecipuam supra JegatoSponlificis auctoritatem ha-
Stfephanuiripost hrdinaiionem ad Leonera scripsisse berel (quis enim caibulicus primam auctoritatem
affirmat." Ante ordinaiionein eninf ejus imperator apostolicae sedi noh tribuat? unde initio aciionis 11
scripsit, ut quid de Bassiano decerneiiduro essct e priraus locus legatis tribuilur), sed quia Analolius
praecipuaruinsediuiu episcopis disceret. Leonis porro primus in hoc negotio sententiara dixerat.
lilter», quibus iroperalori, ut videtfir, rescripsit, (b) Si hoc loco Stephanus Leonis senleiiliam ex-
217 DISSERT. I. DE YITA ET REBUS GESTIS S. LEONIS MAGNI. 218
TOV pvjfchi etvKiiniay.oizo-j.Nec illud persuasum ha- j^. non eroendari intelligil, rem religionis poliqrem
buerunt legali, qui vel quaside re iniegra judicaruut, amicitia putans, denuntiare scelus aggreditur, utop-
vel etiam senieniiam Leonis temperaruni: RoTnanus ' primalur anlequam vires acquirat. .
enim pnniifex 446 dixerat Bassianum esse non III. Id lemporis babebatiir Constantinopoli syno-
oportere episcopuro ; Julianus Jegaiuspontilicis, esse dus a FlaviaiiO episcopq Constaiitinopolitano Procli
posse episcopuiii, ciim de ulfoque qui coniendebant successore, convenerantquetriginta episcopi ad liiem
de episcopiiu pronuntiarit non debere ambos pro- dirinienclamFlorentii Sardoruni episcopi Lydiae me-
jici, signilicaiis allerutrtini eorum in Ephesina sede Iropolilaui adversus episcopos suae provinciae Joan-
esse consliluendum : Kara fievy.avova?ouSed; aftCisv nem 447 Cassiniumque..Eusebius bortalu Flaviani,
eevKt,-/.KTaoe yt/.avSpumav5?enjvoSoJn 'Ao-iaviji-Ki- cui audaciam Eulychis nuntiaverat, rem ad concilium
).i%£7«.i-dg oailu clvat (Syn. Chalc. Act. 12)., detulit. Patres illico deleslari praviialem, rogare
— Eusebium ut pro jure amicitiaeadeat Eutycbem, per-
AXNUS CHRISTI 448; LEONIS PAP.* 9;—TIIEODOSJI stiadeatque meliora. Tum Eusebius abnuere, jam
41, VALENTI.NTANl 24, IMPP.; POSTHOMliNO EtZE- frusira onuieni niovisse lapidera, sed irrilo conatu ;
NuNECOSS. non vulnus levi raanu lenieiidum, sed fefro reciden-
L Idibus Marlii hujus anni scripsit sanclus Leo.iid dum, priusquam saniores partes occupet; jam Euly-
Dorura Beneventanum episcopum (Episl.'l8, riunc cliem arma palam adversus Ecclesiani inoiiri, urbis
20).Ille pfesbyterum recens ordinatum, postbabiiis monasteria circuire, offerre libellum cui subscribant
presbyteris aliis, qui aetaie meritisquepr*slabanl, in nionachi, et in doctiinam nomenque suum jurent. His
iocuni superioreni ordineroque evexerat; quin etiam 'r>audiiis, Patres presbyterum diaconumque mitlunl,
aliqui assentatione ignava jure et loco sponle ces.se- qui de singulis inquirant. Presbyter recia it ad Mar-
rant. Arguit Leo Dorum praevaricationis, juvenem lyniini archiroandrilaro; plurima de Eutyche scisci-
supeibiae, presbyteros projeclae adulaiionis. Jubet lalur. Fatetur ille roissum Constantinuni diaconum
igiiur quemque juxia canones servare praerogativam ab Euiyche cum scriptocui subscribere rogatur; non
ordinationis, exceptis qui spontanea abdicatione se aliaro in eo fidem, quam quae in Nicxna synodo ju-
hoc bonore indignos fecerani, el ipsi ul suo plecte- rala , et quae a Cyrillo tradita.receptaque; sed a se
' rentur judicio inferiores esse vuli ilii quem sibi prae- longe rejectum cuni hac responsione: non esse suain,
tuleranl. Et ul judicii sui, inquit, senlenliam ferant, sed episcopomm rem : Mvj elvai ip.bv -bitoypatfdv
inferioreseliamillo erunl, quempropria senlentia sibi- imo-y.onuv§e fiivtav: A^ouesl meum subscribere, sed
mel prmlulerutti; onimlms presbyleris in suo ordine episcoporum tantum est. Grave reponsum, et posieris
permanentibus, queni «nicMiqwe ordinationis sua; tem- retinenduin. Ilis synodo reuuiiliatis, placuil Pairibus
pus ascripsil (a). ut vocarelur Eulyclies ad concilium. Serael et ilertim
II. Leo insuper lanla pro Ecclesia gessit, ut visus accersittts venire contempsit, non fas, inquiens,
sit hacteiiiis prasluxisse majorihus, sed duni PrisciT- egredi e- roonasterio. Terliaiu (juoqtte. cilationetn
liani contaroinalum gregem jugulat, seu dum Maui- aegrotatione simulaia elusit. Sed demuro jiostaliquot
cliaeorumclandestinos molus periinit, autde profli- dies nionachus militari apparalu ad synodum vcnit.
gaio Pelagiariismo triumphum agit, vel severe vindi- Cuin eo Florenlius Palritius, turbulenlaiiiotiachorum
cat Ecclesiae disciplinam. Quod alterius suromum pbalanx, apparitoriim mililumquepraetorianoruiii ma-
esset, iter est Leohi ad majora. Ilaec quidem fof liler nus. Hanc illi operam praestitefat Chrysapliius eunu-
feliciterqtie, sed adversus saucios bostes, jamque H cbus, qui gratia et auctoritate Augusii pro libidino
multis debilitatos ictibus. Ecce novus hostis, recens abutebatur; la.ni Eutychi charus qiiam infensus Ila-
et inieger Christi incarnalibnem oppugnat, funda- viaiio, quia 448 cum adiit pontificatutn, ejus deine-
raenlaque Chrisiianae religionis concuiit. Tiinendus reri gratiam conlempserat. Nihil territi Palres de
certe; audax illi animus ad concipienduni facinus, fide tciscitantur. Rogaut Euiycheni.quid de Christo
pronipius ad exsequendum; ingeniuni laudabile, si sentiat? Coram ille non haesitans confessus in Chri-
ad meliora converlissei. Pietatis professio et fama sto duas naturas autequam Verbum cuin carne uni-.
aeque perniciosa, quoniam iis adversus fidem abule- relur, sed coa|uisse in unain , ex quo Divinilas curo
baiur. Quid referam gratiani favoremque principum uatura liuinana in unam hypostasiro^conjuncta cst :
et magnaium amiciiias, quai ad promovenda sludia 'OuoXoywix SOoyup-£&)V yiytvwBiu TOVKuptov M/XWV
per fas iiefasque concifiaverat? Verum haecut glofio- TtpoiftcrT£Vwo-£6)S' (iara SETijvevaarai,fifavifnaiv ofio^oyu;
sior Leouis vicloria sit. Eutycbes ille est, Consiartli- id est: fonfileor ex duabus naturis [uisse Dominum
nopoliianus arcbimandriia, qui a daemone fiialoira- noslruin anle adunalionem; posl vero adunationem,
pulsus, novos crrores in Ecclesiam serit, utramque unam natitram confileor.PaiTes docent eani docirinam
naturam in Cliristo miscens , coalitaroque in unam esse alienam a fide, obleslantur ut ipse suos revocet
" assereris; unde illud conseciarium, vel iiaturam divi- errores proscribatque, ac Nicaenamcortfessionciure-
nam perpessionibusbumanisqueaffeciibusobiioxiaiii, cipiat. Sed dicto iion aodiens obfirmato aniino in
vel quai humaniius Chrislo coniigeruni, labores senteniiaperaislit: ideoquejudicioPatruiii saceidotio
et moriem, per quac.salulem nobis peperit, mera niotus est, inunere arcbimandrilae et 'coinrounioiie
fuisse ludibria. Ilaec ille, quae priroo latenier cum ir» ecclesiastica privalus. . -
coimneiisiilibusmonacliis communTcabal,luni furtim IV. Euiyches cum aucloritatc Chrysaphii et tulela
cum ainicis ci iis quos novefat riovilatis avidos. Eu- principis neque se neque doctrinain tectam sartam-
sebius Dorylaciin Pbrygia episcbpus, cui cnm Euly- que cernerei, ad Rqmanum pontificeniconfugit, ratus
clieie amiciiia inlercedebat, pravam ipsius doctrinam irritani fore condemnaiionem.si tantum pontificera
prinio amice corrigere; duroque monachum consiliis- suis panibus irretiat. Hoc verb factu facile in aui-
BALLERINIORLMANNOTATJONES.
pressit his verbis esse non oportere episcbpum, alibi qui vel primatum negel, vcl meri ordinis primaluni
tamen his verbis retulit: iJomanus episcopuseuiride- cum heterodoxis eideni atiibuat. Sed hoc de jure
posuit, quaepolestatem deponendi a Leone sibi asscr- plura in observat. ad disserlationeui 5.
tam priEferunt. Haecex solius Stepliaui relaiione. Si (a) Hic omillenda non erat m.entio duarum lucu-
exsiarent ipsoe Leonis litlerae, quid Leo scripserit brationum quae in bac causa scriptse fuere, nitniruiri
expressius coguosceremus. Qubd si iisdero aut simi- libelli (]uerimoniae qui a Paulo presbytero Leoni
libiis verbis usi traduiilur etiam alii praecipuafurose- "obLitusfuii, et alierins Leonis epistolae, quae deside-
diiim episcopi, cum tauieu peculiare jus in orones fatur, ad Juliuni episcopuro, cui hujus decreii exse-
Orientales ejiiscopos Roroano pontifici fationfe prirtia- ciiiioneni coniiiiisit. De bis vide dissert. de Epislolis
tusnegariiiequeat, jusdeuietropolitaniseliaiii Orieii- depcrdiiis, n. 22 e( 23.
talibus judicandi eideia negari non polesl, nisi ab eo
§19 PASCJL QIJESNELLI piSSERTATlONES IN S. LEONIS MAGNI OPERA. .220
roura iiiducebat; quia absenleni circumvenire in A quod evoeaius ad judiciuin se sistere nq» denegassel:
prompui est", (a) scifebatque iritef Roriianuro Gori- quod etsi Nicsenaesynodi decreiis assentiebaiiir, 450
siaiiiiftopblilariutrique episcopuni aemulatione catbfe- privatus comiriuniotie sil: quocl lilieilus appejlatioriis,
dra?.jairidju fere siriViiJiates':Sppfabai deniqiie anii- quem obtulerai, nort "fuissfei stiseepius: liaec et aiia
:ctiiiT Leqiijem, cjijiis aftirnum'ante riliqiiojtmens.es quara.falso Eutyclies scribebai, ex Constaiiiiiiopoli-
explorayferat.Sciiicei.sceius stiiitri prius meditatus, _ tanae synodi aciis conipeTinius, qtiaeChalcedonensi-
*he,, si. quaftdo fefumperet, Leti .adversaretur,liitfefas bus sunt inserta, ampliusque aperienius iri disserla-
ad eiinv Tiiiserat, qiiibus caiiiolicaj fidei liomines in tiope de ejus causa.
suspicioftem NesfoTiariismivadduxerat(.E_oi.si.-i9, nahc
20),,Leo liiliil tale stispicaris, iaudayerat ejiis vigi-
•ANNCS CHRISTI 449^ ~- LEONIS PAPJE10; — THEODOSU
laiiliam SoUicitudirieiTique.Periit "qiiidem Jiaeresiar- 42, VALENTINIANI 2S, IMP.;—ASTERIO ET PROTOGENE
cliae(b) epistftl.a, sed ex litteris L/eonis ad Theodo- COSS. .
Siuiriei 440 'Flavianum qnidiscfipserit intelligiinHS. I. .Sanctus Leo nibil Jiorum qune Cpnslaniinopoli
Conqufefitur qudd Cum nondivefsa a fide seniiret, .gefebanltir, admonitlisa FVayiano, ne ye! iiiriocenlem
TitimferTtbiaiftfeft;se ie accusatuni: quod Eusebius cbndemnet, yel reum absolvat, ad Theodosiuiri Fla-
cfiriieti bseffesis sibi iiitulissei, niliil tatneii eum jn vianumque SCfibit (Epist. 20, nuqc 25, el 21, nunc
qrip afguerfetuf fexpressferii evideiuer bstendisse, 24). Qiiare (c) Flayiatius non sefipserit, haud diffi-
BALLERINIORUMANNOTATlOiNES.
-(o)':Nullai!confentiones et simuJiates inter Roma- B-nia plenimque siippositiiia : de quibus vide dissert.
hurn fet Cbnstarifinopblitaiiuniexnrsisse iradiue sunt, de Epist. cleperditis, n. 26. Ilanc Eutychis secundara
ftisi posiquama Clialcedpnensi Constaiviiuopolitanaj epislblani jnter,'Leonin.asedidimus epist. 21. Scripstt
sedi tresdioecesesAsiai, Pdnli-e'tTiiracue siibjectae eodem temporeadS.PetruniChrysoiogiiniepiscoHuiii
iuerurii:'nequeliac iri,re Leo festilit 'ob''nenijuJatiiifierri Ravennatem : et hae duae epistol.ae iri Itali.a.n missae
calTieflrae,;ac Si elxihde fipmaiio antistili praejudicJurii• yideniur uiia cum litteris imperaiofis Tlieodosii ad
. aliqujodcrearetiif: sed qiiia"liac:canorie lacdebaniur Leonem, qXtibusliicAugustus agente Chrysapliio de-
-pfiyiiegi.a sediiiiii Alexandrihae ei .Antiocheiue, riec feeplus, haeretici patrofeiniuinsusceperat. ^icut autem
noft jufa metropolitarurtieafurodein dicecesepu, qiiae , in relectioiie ac.loriirosynodiCotistaiiti.iibpolitaiiaeqtii-
jNicaeiTumcorieiliuriTsaria-tectaservanda pfaecepefat. daro afurmaruhf Euiyclien privatim appellasse.eiiam
Cur poiius eam aiquiorem etverarii raiionein confu- "ad episcopi Alexandfini, HierosolyroilanietThessalo-
gieftdi ad Roftianum:episcopum Qi.iesneTlusnon alie- nicehsis cohcilia, ad liaruni sediumepiscopos fortassis
gavitiqiiia scjlicet,Eutych.es Romanae sedis praero- episiolas dedit. Sub lioc quoque teropns Flavianus .jje
;gatiyaift.noyfefat,,qiiain Orientales quoqufeepiscopps, gesfis in Constaiilinpppliiana synodo adversiis Euty-
^ clirii ppiis esset,jus exefcefe potefat? clien reiulit aclLebnero p.oritificem,, ut-plufibus dicetur
,
;(fe)"Dnam-lilfrEutychisepistplarri ad Lepnem Qucs- aririiitationeseqtieniT.
rielius rrieTriorat,|quae ab eo p.ost conderonatioriehi (f) Flavianufti paiilb post^cqncilium.rjtio danlnavit
•sCripta:fuit,Tiiilc^iie:Leonefti:rfescfip Euiyciieri,. ad Eepn'e.m;srifip:sis.sje'.exeiinteaftiio 448t
J20.-At iif npiatione quani;in secunda^''ediliqii.e-.subjfe,-aut senus sub initiuin anfti 449, 4sfendirtius in Ad-
cii epjsfolae 20, deprelieiidit-haneTeddiiani alii fepi-p oionitioiie adcpisi. 22. Qiiesiiellus ex suis.praejudiciis
, slolafe,qiiam ad eujndem portiilic.eraahte condeiriha- ordinem litierartim FJaviani pervertil, ita ut pfimam
iibftein EuiyChes;dedferal,Tiuaeigiiur liujus episloiae yetidilarit, qjia? sectinda esl, pt ,s.eci]ftdanT,,qiiaT:pri-
'disliiigiieiidaesunii Anribif^.Tnagnae turbae excUSiae ma fuit. Ibidfemauieni nossuuni cuique teinpus resti-
"fiierunt 'jadyersus:aliquot episeppbs -0fienlales qni :in tuinius; et cardinalis Barpnii senteftiiam, qtiam |lle
Nesibrianishii: suspicionenf 'vbeabanitir. llaruii) tuf- persiTinxit.Tuculetiter vindicavinins. tJtautelnfelafibr
• baTtini briginem [e Cbiistarifinbpftii:)Jrbfectain Theo- .fiatrfeiTirtiin catisa Eutycbis. gestafuni"liistpfia, qiise
'dpfetus riolayit jepTSt.3:; Euiyebes vero Coiisianti- apud''Qiiesri.ellum'.npri'.satis est accurate .disppsiia-,
"liopojitaiius afcbiinahdfita praecipuiis earum aticibr Brevlariuni ,c!ironoTo-gicobisioricum '.docuftieiifqruni
, fuit, et drim TJlbsTiiipelivit'.,'in' oppositum erroreift "liujiisanivihac pfinia riotatiorie appeiidendiim cr.edidi-
iranslit. NestoriartisiT.iiauteiii nomirie eos nofayit, mus, .exqubstiuni cuique lertipns ascribere facile efit.
}<ji)isiib lefroii -advefsabaritur. Domnus Antiociienus Giim epistola Eiiiy.cbisrina curiiimpefialibus litte-
fepiscopus^EulycTiisimpi^^^^^deteefa, primus oideift rls eidem faveritibus spllicite niissa fuerit,.citius Ro-
resiTlisse,, cuni synpdicam ad .jmperalbreiiT dedif,a iiiam jiefyfenitquaro Flaviani iitterae; nnde S. ponti-
Facundp tfadiijir lil). xii, c. ult, Vide iiHegrani iiaiie fex Tiieodosip reseripsit die 18 Februarii huj'us anni
. ^synodieam insfertsim dissert. 7, qtiiie prdpterea ap. 449, iintequaift Flayiani fepistolaniaeciperet: ex qiio
; 4(48;jsfefipiai;.dibendaesset ppiius quaiiijanrip 4T9, ut eiiam faclum est tit epist. 25 cjim Flavlaiio qnes.tus
, feiriirieriiissiinpJSafoii|bpfacuit, prb ctijustairieii seii- sit, de tartia feTilbii rfelulisse, et bi cauijis, rioii au-
affert fipt. 10 in Tbeo- .'tfe.nidccepius, dpcuineiila a.d judicTum fereiiduni ne-
!_ieriiia'^iliemoh-ifiiis":.h/innai_[a
dpreiuin. Certe auienT Euiyches anno 448 priroani cessariaposiul.ayefii. Ihlerjrri verp .respoiisionem ad
epistolam ad Lebiiem deilif, 'qtia.Neslorianisriiiinire- P Euiyclieft distulit. Hic aulfem.liaefeficiis'ftpii exspe-
/pujltilare.con.qiiesius est. Huic, quae desidefaliir, ciatp ppntificis fesppiiso, libellum iroperatpri obtulit,
"Leb fesppridit epist. ,20 fcaj, Junii an. 448;, jn q.ua . quo, genferalfecoftciiiuin peiebat, etper.Chrysapliiuin
cuin Igiiprar.fetqubspifitu jEutycbesducfns eam Ne- patroiiuro suuin egit ot Dioscorus quoqrie Alexandri-
-"stofianisftii accnsationern prbitilisset .{huc..eriimspe- rius ad Tiieodosium scriberet, gferieralein synoduro
efarii jquae §. ;Lep scfipit epist. 3|), ejtis zelum ac cogi OpPrifefe; qriod qriidera per imperiales Jiiteras
soliifeiiudiiieni cbiniftendavit. liilerim Euiyclies ab signaias die-50;Maflii Iiujus aiirii 449, indiclum fuit
i Eusebio Dorylar.feftsi accusatns, a S. FJaviano damna- Eipliesiikai.Augusli. Dum de hoc concilio convocando
tus fuit ip synodo Constaiiiino_pojitaiiadie22 Novfefti- miirmurabalur, Cpnsiantiuopolim perlalae fuerunt
'lifis ejusdeift aiini 448,,In iiacjppst daiftiiaiiopem alir duac iftemoratae Lebriis:fepistolae; 23 ad Flavlaiiuro, et
quid dfe appellatioiie ejus a riOftiuiliis audiiurii fuit. 24 ad Theodo.siufh, et hac etiam .o.ccasione epistoia
.Mentittis yeroest cum '.'afftrihav.itie libellum appfel- 25 Pelfi CbfysblpgiM Eutychen, ut in adiftpnitioiie
la;ioriis:ad 'Roriiaiium poiitificem oblulisse, qui reee- rid earodem coftjecimus. Id aintelndiciipiVen) synpdi
. jpTus-npiTfueritl Hinc ariteni alteraiii ad S. Leonfem accidisse, ex allera Flavianiepistpla ^oliigere licei.
epistplaro dedit, ;eui quaiiior doeiunenia adjecit, !i- Cutrifeiiiiiiis ex acceptis Leonjs litteris depreliendisset
iielltiin 'accusaiioiiis Euseliii Doryliriensis, libellum Elityclien ad poiilificemscripsisse, priorem verp suam
" Jappe:iiatib_nis .suae, quera pljlajjirh et.non rebepiufti .episiolani ei nbiidtiift fuisse redditiviti, aliain uipx epi-
veiiditayit, proressioiiein iidei suaecuin contesiatibiie siolam 26 ad etiffidem pontifieein dedit, in qua tan-
ad populum CoBstantinopolitaiium,et aliqubt ifestimo- luiti apostolicae auctorilati attribuii, ut istain ad fiiiem
'
221 DISSERT. !. DE V'TA ET RF.BUS GESTIS S. LEQNIS MA6NI. 22*2
cile est diclu, seu Eutycliem stalurum judicio crede- A ab Euiyclie. S.ed tiim,nihilx)rnnino scriptilni »i Fla-
iet, seu-actam causarh secundum canoiiem Epclesiae vLino, consi.atex ipsa Flaylaftlepistola., ctijns initiimi
in concilio,'451 cpnderanaiumqiie legitinie mpna- esT: Pietate, ptp. Accusqtum,inquit.ium (Eiiiyclieii)
cliuinsuoepifdeciae, non alias audienduni- Barptiius q rfiverendissimqEusebio, $t .occurxentem.in sat^ctpm
credit lillferas'Flayiani, aut inlefceptas; aut,retafdatas cqnciliumetyoie suasec4am>prppriamreiegeiitem,alie-,

BALLERMORUMANNOTATIONES.
buic conlroversiaeTmponendumper se «ufficere tra- tero .Februarii men.sis.iisderoMeiiapiSfindi.eari
necesse
diderit, ne concilium, de quo rilmor erat, amplius est. Ilaec porro mors alifluandiu pcculiata fuit, seu
. oecessarium sii. Haecpbst ceriam indictionero scripta ut succes.sori eligendp cauiiiis prospicereiur, seiiut
non fuissent.llinc has Flaviani liiteras ante diem 50 praecavereliir aTumuliu qui a ,c!erp et populoFla-
Hartii exaratas cum Que.sneUocredimus. Vide hujus viani studiosissimjs tiineri pplerat. Hinc acclamalio*.
textum ro 9. nes Constaiitinppolilanaeplebis _prn F;Jayiano, ac si
Eulyches, ul.sibi facilem in concilio jam Tndicto adbuc viv.eret, cohtraEphesinum Ja.irocinium circa
defenSionempfaepararet, recpgniiiorieni aclpruin sy- initium Oclobrisanni 449 in gesiapnblica relatae fuere,
nodi Constantinopolitaiiaebblinuil, ac si ea diminuta quae cum liiieris clerifltjpppnli .G,onsiaiitinppo!itani
et corrupta es&ent.Sed si pauca quaedamleviora ex- ad Leonem transmissae suht.sub idem teropus, /jtio
cipias, uuse non visa sunt actis inserenda, nihil fal- S. pontifex .ejusdfeiiiropriis pariipr iiisciiis ad eos-
salum fevincipottiit ab Eutychis defensoribus". Ilaec dem scfipsii ejiist. :50,ei":5iidibus ;0ctobris. fGonfer
autem recognitio, in qua mentio fil epistolae Lepriis annoi. 4 ( Tqm. prmced. ppL 866, n. J;) in-e.pisi. 50.
paulo ante receptae, facia-fuit in;C.onsianiiriopolitarto Eodem qupque itenipore Martinus et.Faustiis archi-
conveniu diebus8 et 15 Aprilis.lnloririi.Leo prip- mandritae liltefas iid JpunVdem dedere, quibiis suam
rem Flaviani epistolam 22 se jam accepisseTridicat pro Flaviano ac pro recia fide constaflliam declara-
epistola27, data21 Maii; qua feidemepistolaeFla- baiii, et ea.dem.ri.cccasjbneproliabiliter scripsil etiain
viani paucis rescripsit,-pleniorem rfesponsioneiii Pulchcria Augusia; uncle:tribus.-hi.sepistol.is siuiul
quam cilius trahsmissurus; tibi si turbas adv.ersus ig accepiisS."Leo eadeni die respondit per epist. 59,
eumdem episcopum excitaias iiuiuit, de quibus. in 60 et 61, roensp Martio anfti ^sequentis,
ejusepistola22 nullum indicium est, Tias-ex alijs Causa vero scribendarjjm ppisl. 50et,51 idibus
aliorum iiiieris salis detexerat. Exverbo auiem re- pctobrls Leoni fuiiVnoiitiade iiifeliciexilu Jatrocinii
scribimus (nisi legendum sit rescribemus), qiipLeo Ephesini ad seiimdem perlata.ab Ililaro diacono, qui
utiiurTriepist.-27, ipsum-in pleiiiore epistola, quaira ex eodem conciliabulp statim post S. iFJaviani cou-
prpmlltit, lucubranda. boc quoque tempore fuisse deniiiaiipn.em mjrufn .jif.mpdiirn .effiigit. Hic autem
': bccupaium colligere iicet: TiaVcenim bb rei gravita- Rpmam perv.enit:eo .tempore qiio ob anniversariurti
tem inaturius studium exigebat. Nondtim, cum liaec dieni Najalis 'Leoiiis,,.cpncil.iurti.episcoporumhabeba-
scribebat, de legatis iransmiiieridis cogitabal, vel turdie 29 ,Sept.femb):is. Auditis aul.em qiiaeperperam
eos non iia brevi' paratidos spefabal. Hiric pleriiorem .gesta fueraul, ul jijs rejnedium apponeremr; synodris
epistolaro per eftm qu.ilitteras Flayiani attulerat di- Rpmana producla vTdeiiir usque ad diem.iu idtmm
rigendaiii spondei.6u.ro autein ob rerum difficulla- Octobris, quibu.s diebjis Leoiiis, ybl etiam synodi;no-
tem el indiciioneihconcilii Epbesini jam imiriiiientis .rftinepluresepistolai tr.ansrai,ssaefuerunt. Videepist. 44
legaios sollicitius dirigendps dnxefit, his pleniorem lisquead epist.51.,inrjuibus una estHilari diacouiad
epistolam 28 ad FlaVTanumperrereudara tradidit, in Pulclieriarii-Augtislam.-inepist.44adTheodosium iin-
qiia (cuin anlea scripta ;Iuis.set_) legati siilum in fine peratoreiriscripta, etepist. 45 ad eamdero Pulcheriaiii
mcnioraiiiur •addiiione quadam, nt vTdetur, poste- reprobal.oEphesino la.lrbcinip.conciliuin inItalia ha-
riori, qua nullam synodi inentionem facit. iJna cuih bendum Leo poslulavit. Tiieocloretus Cyri episcopus
bac celeberrimaepistola 28 aliae ad-TIiepdosium, ad ineodem.liitrociiiio depositus, apud eumdem ponlifi-
Piilcheriam, ad archimandrilas CorisTaritiriopbliianps,C cem appeliation.e.minteTppsuitgpist. 52.
ad synodum Ephesinam, et ad -Julianuin -Cofensero Publicata subinde Fiayiani -tiiorte^cum,aliq.uisei-
scripiaeTdibusJunii sigiianttir, et iisdem legalis tra- deift subrogandus esset, imperatpr.Cojastari.iiiiopoli-
ditae sunt. His profeciis. ait.efa Flaviani epistola '26 tanaeEcclesiaeciericis praec.epitut quosdani aptiores
ad Leonem pervenit, cui pontifexTespondil epist. 56, regimiiii sibi prop.orier.ent,Tnter xjuos ipse poiiorem
die 20 Junii, eodemque die aliam a.d iinperaiorem eligeret. Dissideniibus autein.iliis intefse ea::foriede
-epist. 17 misit, cujus causam annot. i (Tbm.praced. causa quod alii aliquem "FJayiano'adliaereiiteuisrel-
col. 811, w. c) in hanc episiolam indicavimus.Tertiam Tent, alii autem excludereut, idem, imp.erator e cle-
porro epislolam S. Flavianum anie Ephesiiiuro la- ricis aliariim Ecclesiaruni, qui Cpnslarilinopoli ob
trociniumadLeoneip dedisse perBasiliunidiaconurtT, alia negotia degerent, episcopum eligendum inaiida-
quae ad iiosTion-pervenit, evicisse credimus annot. vit. Ila omniurii, lit praeferliir, ;suffragio Analolius
2 in epist. 58, qua S. Lep eidem respondit die 23 Alexandrinae Ecclesiae presbytpr, itjui :Tn regia urbe
Julii. Confer iriferiusannot. 6 (€ol. 224, il.e). Novas suae Ecclesiae res ageba.t, .elfectus,,et in synodo ab
litleras eidem Flaviafto dedit dieli Augusii,qnibtis ipso Dioscoro Alexandrino prdihaihsiuit. :Scripsit
de iis quae gerebantur eognofecendissolliciiudineiii statim Analoiius ad S.Lepnero epistplam de ordiua-
suam signillcavit. Videepisi. 59. '.'.' tione sui, cujus irisigne fragmentum dedimus epist.
Die 8 liujus mensisEiiliesinum concilium, seii po- 53. De.eadeni quoque."brdinstion.escripseruut eiiani
lius latrociniura coepit, de qup satis Queshellus hoc ,ad eymdero poiiiilicem,,ordinat6res.ejus, Theodosius
annoDum. 11 etseqq.S. Flavianum riOn.multo post "imperator,et Pulclieria Augu.sta.Haecsub fineiirhujus
hoc latrocinium, duiu ducerelur in exsiliinn^nirai- i) anni 449 contjgisse probayimusinadiftoriit. ad epist.
rrum sub finem Augusti, obiisse oslendimus iri adino- 55. Interirn :S. pppfifex.Leono.yasad imperatorerii
nitione ad epist. 54, n. 1. Neque..MenologiaGraeco- litleras vin kal. Januarii, quibjis ut coiicilium indta-
runi, uuae ejus festum signant die 18 Februarii, iis Jia cogerfetur,iteruin inslitit. Haeiillerae vitiata chro-
auctorilatibuspuas ibidera allegavinius opponiqueunt: nica noia editae .piures •4ifficult'ates.proinoveruni.
nam praeter quamquod reeeniioris aeiaiis suni, certe Eroendato autfem niense ex nostro praesiautissimo
ad Februariuift anni 4S0 Flaviani niors protfalii non codice Ratisporiefisinihil difficullaiis super.est. Vide
potest, cum Analoiius subrogalus fuerit anfe (inem episl. 54. Etsi vero nulljie.imperalorisliiterae a Leoue
liujns anns449. Cum-porro prima iranslatibejus in acceptae hic indicentur, liaud lameii ambigiratis quin
Urberti Februario anni 4S0 affigi nequeat, qiiippe his litteris Leo respbndeat Theodosii epistolai, quain
quae post mensem Juliura ejusdem anni contigit, post lairocinium Ephesinum eidem dedisse ostendi-
aliain posteriorera siye translationein, sivefesiiviia- mus in dissert. de Ebisl. deperditis, n. 38
225 PASCH. QUESNELLI DISSERTATIONES1N S. LEONIS MAGNIOPERA. 221
numque exiatentem 452 ° recta fide daninavimus, A fide animo, qui quae Nicaeuisslatutis decreta sunt,
siculdocebunt vestram samtitatem omniaqum super eo palahi profiletur: Asserensse Nicmnmsynodi consti-
suntgesta, qumque direximus cum nbslris his lilteris luta servanlem fruslra de fidei diversitate culpatum
(Epist. nunc 26). Vides ut nihil litleraruin vel gesto- (Ibid.). Ula ad Theodosiura, hoccad Flavianuiu. Non
rutn synodiante hanc fepistolamacceperat Leo a Fla- feslinaiiter, sed lente exercenda jiidicia,cum maxime.
viano: Et panlo post: Sed his ila gestis lillermnobis de recidenda communione agitur, nec tam in errore
dalwsunt vestrwsanCtilalisper ComilemPansophium, confodiendo quam in emendando errantem iaboran-
per quas sumus edocli quiaidem Eutyches libellosdire- dum; nec adeo auiino indulgendum specie defen-
xH vobis plenos omni (allacia alque 453 calliditate deudae veritalis, ut locus charifalirioii sit. Decetenim,
(Ibid.). Ex quibus liquet pariter (a) noiiahte Flavia- inquit (Epist. 20, nunc.25), in ialibut causis hoc
num de litteris ad Leonem ea de rescribendiVcogi- maxime provideri, ut sine slrcpitu concerlationumet
tasse, quam cuni didicit pontificeift improbis Eiity- custodiatur charitas, el veritas defendatur.
chisariibus deceplum, falsam de judicio Constanii- III. Flavianus rescripsit ad Leonem, et acla Con-
nopolitano cepisse opinionem. Enimvero quamdiu staniinopoliiaiix syriodi in causa Eutychis simulcum
intra EcclesiaeConstantinopolitanaelimites seselabes epistola ad eum misit. Sed tardius Leoni reddila est.
ista contiuuit, opus non fuit ut collegarum opem im- Cum nihil Flavianus 455 ae epistola aiidiret, alte-
plorarel Flavianus. Episcopus nempe universis callio- ram misit in qua (d) prioris memiiiit, et aclorum qtiae
licam veriiatcin lolam in solidura a Chrisio Domino siinul miserat. Baronius deceptus codicum praepo-
creditam non ignorabat, quam pro sua quisque virili stero ordine, eam qnae secundo scripta, primo scri-
defendefe ici iereiur, crroresque conlra insurgentes T, piam credidit, el revera primum locum haclenus ob-
opprimere tamquam ordinarius judex in ea quaih tinuit in edilis codicibus. Sed contrarium ex ipsius
sortitus esl Ecclesiasportione. Al ubi monilusa Leone epistolaeserie evincilur, quae videlicet prioris inemi-
rescivit haeresiarchain Occidentem litteris suis per- nit cum actis Constantinopolitani concilii missae, et
vasisse, suum vjrus spargere, atque a saeculi pote- . insuper ex epistola 54 (nunc58) adFlavianum scripta
sialibus insidias parari cailiolicaedoctfinae, luin Ro- Julii die 25, ubi testatur- se (e) alterara illam episto-
maiiiira portiificem adire sui putavit officii, quo vide- lam non acccpisse, tiisi legatis suis jam in Orienlem
licet et de re tota inslruerelur, quod Ecclesiaecapiti profectis. Qui quidem nondum urbefti reliquerant
debebatur, et qiia pollebat apud Aiigustuni graiia Junii die 17,quemadmodumdocent cpistolae52 et54
ageret sollicite, lie lale serperent haereiicoruin arles, (nunc 56 el 38) ad Flavianum, ex quibus inler se
nec turbarentur Ecclesiae convocatione concilii, in collatis liquido apparet inter hujus et.illius scriplio-
quo limenduin meriio erat ne aucloritate - pluriraum nem legatos ad synodum roissos sese viae iledisse.
valituri essetit homines improbi. lViExhacutraqueepistola pielateraFlaviani agno-
: CaeterumLeo non edocius-ea quaede Eutyche gesta scimus,vigilantiainquepastorisqui suaebene consulit
erant, ad Augustum scribens de 454 haereticorum Ecclesiae. Scr-ibit quam rite et secunduin caiionem in
judiciis haecsiatuil: nulltini judicium pronuntiandum Euiychen animadverterli, non'.indic.lacausa damna-
nisi rediligertlerexaminaia. Necesseest,iriquil (Epist. lum; deinde ejus errores commemorat. HaecFlavianus,
21, nunc 24), jam locuni subreptionibus non patere; non quod suam auctoritalemcuin Eulyche cororoiitat,
sed prius de quibus euiri wsliinat argttendumj instrui sed utrei gestiBadmoneatpoiitificemromanuihejusque
nos oportel, ut possit de bene cogniliscongruejudicari. episcopos, caveantque ne iri his locis pullulet liairesis,
(b) Non presbyierum noia haereseos inurenduiii, nisi' G et ipse Tlieodosiusadinoneatur a Leone quos errores
sensu in quo peccaverit clare exposito: Sed cttm quosque lumullus in orbem invehal unius monachi
presbytero limreseos crimen intenderet, quem tamen improJiitas. Sed ne multa dicens, ait Flaviaiuis, lon-
serisum in eo argueril, non evidenter expressit (Ibi- gam (nciatn epislolam,olim quidquidegerimusmisimus
dem) (c). Non bene reprehendi eum esse alienalo a 456 ad bealiludinemvetlram litieras, quibus lilleris
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Cum ex praecedenti annotalione pateat Flayia- edilionibus legebanluf,,.o/im quidquid egerimusmisi-
num hocde negotio, quod fidem tangebaj,ad Leoncm tnus ad bealiludinem veslram lilteras, quibus.litteris
-retulisse, anteqtianTponiificislitteris cxcilareliir, quae docuimus, etc, At cutii hsec non cohaereantcuni ori-
hic subjiciuntur fnlsa cssc manifesiuni est. ginali GT.TCO, a Romar.is editoribus Coriciliorumbic
(b) Leonis verba libelluro accusaiionis Euseliii Do- locus ad Graecum texlura.sic emend2tus fuit: De iis
rylaeensis episcopi respiciunl, in quo S. poniifex de- qum de eo dudum egimus, misimus ad bealitudinein
sideravit scnsuin cjucm ille in Euiyche haeresi nola- veslram litleras, quibus docuimus, elc, ubi pro olim
veral apertius exponi, ut de eo ipse posset judiciiim reposilum fuit dudum, quaeparticula non ad episto-
ferre. Non crgo hicLeo slattiii (hocenim vcrbo quod lam dudum scriplatn, sed ad anleriora gesla in Euty-
a Quesncllo pracinissuinfuii, sequentia reguntur) no»" chen refertur. Verbum auiem Graecuma.mti^eii.v.p.iv
presbijteruin noia hmreseos inurendum; nisi sensu in Latine reddiium misimus, boc loco non de ameriori-
quo peccaverilclare exposilo. ,p. bus, sed de iisdem qnas Fiavianus scribebat litleris
'
"
(c) IntegraLeonis verba de libello Euiychis loquun- acceplum probavimus annol. 17 (Tom. prmced. col.
lur, in quo ille asserebat se Nicwnmsynodi conslituta 727, n. fc) in epist. 22, ubi alia hujus significationis
servanlem(rustra de fidei diversitateculpalum. Haecex cxenipla protulimus.
Eufycbis verbis non suiit Leonis decretum, quo sta- (e) In epistola 38, non alleram, sed terliam Fla-
tuerit non bene reprtliendi cum esse aliendlo a fide viani epistolam, quae desideratur, iiulicari vidimus
animo, qui qum Nicmnis staiutis decrela sunt palam aiinot. 2 (Ibid., col. 812, n. °) In episl. 58. Cum au-
profitetur. Soluiti Leo Eutycliis proteslalioiiem, cum tem Leo direiit epistolara 56, ad Flavianum datam,
iiihiTexpibratuui haberet, et e contr.a similem pro- • non die 17, sed 20 Junii, uti probavimus annot. 4
fessiouem ift accusaloris ejus libello legisset, suspen- (Ibid., col. 811, »i;a) in eamdem epist. 36, jam acee-
dendiim judiciuiiLcredidit, quoad exploratiora docu- perat secundam Flaviani epistolam, et lunc legati
menta transmittereiltur, Cum porro liaecdocumenia jam profecli erant in Orienlfem, quemadmodum ex
accepit, non dubitavit haeresfeoscohdemnare Etity- emendata, seu potius restituta ejusdem epislolae le-
chen, licet Niccenastatuta setenere et sequi etiam ctione subseculoscognoscetur; de quovide annot. 3,
atque etiam profilfefetur. Ila inler diem 15 Junii, quo signalae fuerunt cum
(d) ln epistola 22, quam nos priioamesse ostendi- epist. 28 aliae Jitlerae per eosdem translerendae, et
rous, nulla anlerioris epistolae mentio fii. Quesnelli, diem 20'ejusdem meusis, quo nolatur epist. 56,
qui hanc ipsara secundam esse contendit, intereral legati transmiserunt in Orienlem, ac post eorurn-
prioris ejiisloloemeniionem-iii ea detegere. In id au- dera discessum terlia brevior Flaviani epislola allata
lein usus est antiquaeversionis verbis, ut in Leouinis fuit.
825 DISSERT. I. DE VITA ET REBUS GESTIS Si LEONIS MAGNi. 226
docuimus el presbylerio eum esse nudatum, quia sic A (Epist. 24, nunc 28), divinum Magni Leonis op.us,
captus est; et jussimus eum cum monasteriis nullam laudata Chalcedone, Patribus approbala, el retenla
habere ralionem, et exclusimuseum a communioneno- ad fideni Ecclesiaede incaf natione Cbristi explicau-
stra: ut sahctitas veslra hoc cognoscens quod circa dam, ut hac qunsi Lydio Iapide sjncera adullerinaque '
illum aclum est, omnibus episcopis sub bealiludine ve- fides jirobelur. Gelasius papa hunc, qui-vel untmi ex
slra degentibusmanifestare dignetur illius impietatem: ca apicem suslulerit, ferit analbemate. Probamus,
ne nescienlesaliqui quid ille senliat, quasi ad orlho- inquil, epislolam B. Leonis papm ad Flavianum episco-
doxumvelper litteras vsl peraliqitamconjunclionemlo- pttm Coiislanliiiopolilaiiuin desiinatam, cujut texium
quaiilur(Episl.'2.2,nunc'&l,FlavianiadS..Leoii.,cap.k). quispiam si usque ad unum ioia dispunxeril [Al. dispu-
V Admonet hoc loco lectorern cardinalis Raro- taveril], el non eam in omnibus vcnerabililcr receperst,
nius (Ad ann. 449. n. 5), ut allendat ex velen insli- anatliema sit (Concil. Rom.de Libr. apocr.): Apud
tulo absqueconlroversiaconfileri eosdeminler se aller- scriptores lam illorum temporum quam posteriorum
canles Flavianum et Eutychetem, legilimum el prwci-' praeclarade ea memoria est. Viridarium, seu, ut
puum judicem conlroversiarum ecclesiaslicarum esse vulgo vocanl, Pratuin spirituale (an opus Joannis
Romanum pontificem, ad quem lam aclor quam reus Mosclii, ail Soplironii JerosoJymitani,-nilii! refert;
sponle currunl sua jura prosecuturi. Pontificiae digfti- cerie opus antiquuro, syiiodo sepiimae, aci. i, Photio
tati majori quam quisquam alius reverentia adyolvor aliisque receptum) narrat epistolam Leonis divinitus
ego; sed quoniam omnibus Ecclesisj episcopis cum approbatam. Narravit 458 nobis cl liqc abbasMennas
Roriiano (a) communis dignilas, ipsp ctiaraLeone hoc ejusdem cmnobiiPater, audisse se eumdem abbqtem
profuente (Episi. 12, nunc 14, c. 11), absit ut quam y. Eulogium Alexandrinttm palriarcham, dicenlem: Cum
in uuo veneror, in caeteris calcari velim. Ultro agno- profectus essemCotistantinopolim, fruitus sum contu-
scimus Romanum ponlificem pro legitimo, acsi cum bernio domini Gregotii Romani archidihconi et singu- -
singulis episcopis compareiur, pro proscipub coiitro- laris viri, qui narravit mihi desanctissimo ac bealissimo
versiarum ecclesiasticarum judice; sed quis propter- Leone Romano pontifice, dicenshaberi scriplum in Ec-
ea ferat Flavianum, quem et sedis praerogativa, et clesia Romana quod cuni scripsissel epislolam ad san-
sanclimonia singularis, et fideiconstanlia ad marty- r.tuntFlavianumConslanlinopolitanumepiscopuincontra
rium usque perseverans tani.opere commendare de- impios Eutyhelem et Nestorium, posuerit illam super
buerant, cum rebelli, imperito, obscuro ac raalaefru- tuinulum principis apostolorumPctri; el oralionibus ac
gis monacho componi commiltique, exaueloratuin vigiliisac jejuitiis vacans oraveril ipsum summam apo-
presbyterum cura suo ac tanfaesedis 457 episcopo, stoluin dicens: Si quid ut hoino vet minus caute posui,
judicem cum reo; et ulrumque velut de communi lu ctti a Domino Salvalore noslro Jesu Christo et hmc
dividendo altercantem coram Leone sisti, quasi de sedes, el Ecclesia commissaesl, einenda. Post quatuor
incerto causaeexitu dimieaturum. Absil tanta a sacra- dies [Al. post qaadraginta dies] apparuit ei aposlolus
lissimo episcoporum coetu injuria. Non sane aetor el dixit: Legi el emendavi. Sumensque epistolam de
Flavianus, cardinalis illusirissime, sed judex; non sepulcro B. Petri aperuil eam, et invenit aposlolica
daninandum traducit Eutycben, sed damnatum a se manu emendatam (Prai. spirit. cap. 147, quod caput
producit; nec novum a Leone judicium pelit, sed Laline lanlutr. exslal). Sed, ut sciie scribit eminentis-
laiam a sesenlentiam cura pontificis Romani collegis simus cardinalisBaronius, praesiat audirepotius sen-
Occidentalibus hotam fieri poslulat: ut omnes com- • lentiam Petri quam visionem Petri: Firmiorem, in-
muni fideicausaecommunibus curis, commttni opera G quit, habemus propltelicum sermonem quavis visione.
ac solliciludine adlaborenl. Eieniin majorem sibi (c) ea epislola fidem vindicat
VI. Acceptis litteris Flaviani Leo opem operamque ex divinis Scripturis, traditionibus sanctae Ecclesiae,
suam adversus Eutychen pollicetur : perquc illustrem communi sanctorum Patrum consensu, et ex publica
virum Rhodanum episTolam mittit, quam primum ex concilii oecumenici Chalcedonensis asserlione etprae-
codice cardinalis Grimani in publicum emittimtis, dicatione, quam ex recensita modo visione. Istani
quani ei secuta est (b) aliaad Theodosium (Epist. quippe epistolam aclione 5 approbivil: *ow Srsin TOS
25, IIMIIC 54), in qua Nicaenaefidei se inhaerere pro- [leyahovTvh.po\> o_xo).oyia xai uoivnuTIVX
<ru_jix«ivouo-«v,
filetur, Nestorii et Euiycbis dogmata condemnat, po- (nfil-tivVTZCC[JY.OVSav Y.maTWVKKXOSOIJOOUVTMV ; id est:
stulatque synodum intra Jtaliam congregari. ln ea Vlpote et magni illius Pelri confessioni congruentem,
ampliores litieras promiitit per Flaviani miniiuni; et cominunemquamiam columnam existenlemadversus
fuilque illa ceiebrala adeo ad Flavianum epistola perverse sentientes. Olim liacc integra epislula (d) pu-
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(a) Communemquidera dignilalem episcopalis bo- ».L) in epist. 54. Hinc de concilio in Italia convo-
noris Leo admisit in episcopis et Romano pontifice; cando luin solum poniifex egit, cum in lairocinio
al simulordTTiem hierarchicum generatemnonesse rao- Ephesino omnia per vim ct praepoieuliam gesia.libe-
nuii, cum pro diversiiate gradus hierarchici auclori- rum concilium postularent, ut illatis malis"facilius
tate. distinguanlur, omnibusque episcopis Roroanus remedium afferrelur.:
pontifex eo primalu praesit, qui non meri honoris, (c) Hujus episiolae celebritatero pluribus deiiion-
sed prajcipuae jurisdictionis primatus est, ut omnes D stravimus in'admonit. ad ipsam episi. 28, earnque
catbolici profitenlur. Vide quae in hunc loeunf epi- Flavianus eliam aniequam ederetur ex aposiolicae
stolae 14 animadverlimus annot. 52 (Tom. prmced. sedis aucloriiate per sese idoneam fuluram pulavit,
col. 675, n. e). Porro ad RomanUm pontificem con- qua; loti conlroyersiae fifiera imppneret, adeo et ne-
iroversiarum praecipuum judicem hanc causam ab cessarium non esset concilium g.enerale; el S. Pelrus
Eulyche delatara appellalionis libello, idque cum Ctirysologusepist.25 eidem acquiescendum Eulyclien
accepisset Flavianus, hunc quoque secundis litteris raonuii, eo quod Pelrum in suis suecessoribus vivere
idem judicium postulasse, contra Quesnelli nisus et docere quaerentibus veritatem certum baberet.
probaturi sumus in observationibus ad dissert. 6, ex Posiquain vero edita fuit, eliam antequam cbgeretur
quibus ea quae hic obiruduniur adversus Baro.nium synodusChalcedonensis, tota Eeclesia illara suscepit,
quam inania sint pefspicietur. eidemque subscripserunt omnes calholici episcopi,
(6) Quesnellus deceptus chronica nota huic episto- non ut vim et auctoritatem illi adjicerent, sed ut se
lae subjfectain vulgalis vin kal. Junias, eamdem scri- catholicos probarenf, el ne, si renuerent, haeretici
plam hicprodidit ante judicium Leonis edilum episl. haberentur. Vide plura in eadem admonitione. De
28, ad Flavianum. Ipse vero de errore hujus chro- subjeclis autem comparaiionibus et confirmaliopibus
nicaenot% suspicalus esl in secunda editione. Nos ex doctrinae a Leone dcfinitae confer dicenda annot. 22
probalissimo ms. Ratisponensi emendavimus, viu (infr., col. 2C5, n. a) ad an. 451.
hal. Januarias. Yide annot. 8 (Tom. prwced. col.MG, (d) Cpiifer earodei.riadaionitioiiem iu epist, 28, n. 3^
227 PASCH. QUESNEt.Li DlSSERTATiONESIN S. LEONIS MAGNIOPERA. 223
blice, quod ex Tns.-eodiceRomanbBafPniiis ftolat, A Jeiosolymitatiuiftque appfellat, ratus, ut ea erant feni-
ih Ecclesia Roinana lenipore Advenius legebatur; ex pora, auctoritate episcoporufti primarum sediuiii aut
codice RibliPtlrecaeUegiaeaccepimus idera olirh numerosiore syftodo seritehtiam alterius posse irri-
' rfts.
faclitaitnTiin Ecclesiis Galliaruin. taiufiefi."De Aritiocbenosileftiiuro, quia episcopi hu-
459 iirtcrca diim Leo Flavianusque bono Eccle- jus diceceseos Nesiorianismi suspecti erant.
siaciparifer consuliiiit, Eutyclies (a) novas lnrbas ex- VIII. Eutyches duin hafeviaomuesaditusinferclu-
cital; diicreia synodi Constaniinopolitanae perfrin- sos intelligit, alio se vertit, ad Dioscorum scilicet
gertdi'cupido incessit (Baroh. anh. 449, n. 59). Ea de AlexaiTdrinumepiscopuin. Hunc audax fefoxque ani-
re libellOs supplicfesdat iftipferaitpri,aciaque Synodi irius -pdiaqriepfivala in Fiavianum, praeief irividiam
diiiiiriuTafaisataqtie afgtiit. Tlieodosius Clirysapliii aeroulationemqueseditim, ChTysaphiique potenliam,
eurtuchi sermonibus deceptus, relractari acta jubet, facile iiftpulefnnt in pftrtes Eutycbis; Ab iis in per-
omiiiaqufead amtissim examinari, an quid omissiim, niciera FlaViaui et Eusebii porylaei cohj'urafur. PiT-
muiiltim adultefatuniqiie repefiatur. Eam ob rem (b) rouniTtaqueDToscofusad itilpefaforeni scribi.t; ali.am-
ebsdfemepiscopos, qui superioreaunp syrtoduiftfece- que synoduni ppsiulat. Impefatpf petitioni sub-
rartt, jubel iteruiri cogi, sed illis Tlialassirim episcopurti scribii, eamqtie ad kalend. Atigusti Epbesuiri indicil;
Gaesatfeae in Cappadocia praclicit, ampto Flaviano Gon- oroniaex coiriposiio sie ordinata suiit opera Ciirysa-
slantiiibpolitaiio, ctiijusfelprserogativa sederidiaufer- phii. Dioscorus jubeluf per lilteras imperatoris coh-
ttif. Gpuciliuinn Constarttinopolitanum vocatur a car- cilio (e) praesidefe; allegefe ad synodiim decemroe-^
diftaliBaroftib;qtiaraquamvixisto/ioi)iiiiedignanduni. ffPpPIitatios stiaedioeeeseos, .aliosqiie aliuiide decem
-Apperidicferafego dixeriiiisyiiodi superiofi anuo habitae y\ episcopos, qtii sancliiate et doclrina pIUTimumflore-
CP., vel cohciliifeecunieiiicipracludiuiiiqtiod ad kalen- rfenl; rejeclo; noftiitiaiira Theodofeto, quia in Aria-
das Augiisiiiftdictuui leginiris. Aprili igitur Ihetinfe ha- lliematismossanciiCyiTlli Alexaiidriiii scripsferat, aut
bfeturcoriyenttis:'ad exauieii acta ffevocantuf; ftihilde- niagis quiaDiOScofo^Gi.ihferiStis, Eutycbiana; do-
pfavafurft;atit iiriiiiuiatuiii repferiiUr; omnia uii gesta ctVinaeaperle conifarius. Syftoduftiprius opinor me-
eranl iia scfipta esseomnes apprPbaiili TuiriEiliychis ditatafti, etiani anteconventiim Coiistantinopolitanum.
pfocufatPfes vaiia spe delusi (c) appellationem ad Nam duift cpftsulefetur de procuratofibus Eutycbis
s'edem appslolicain prpfefunt. Constantinus revefen- admittendis, qui scilicet criminis accusabatur, et eairt
dus diacbfiiis dixif: EntyChes, duin legeretur damna- ob rerii ipsurft episcopi adesse veileiit, Sielipbiongus
trg, appeUdiiitianctum conciUum sanciissimi episcopi episcppus diiiii dicfeffetsupfer ea re sentertliam, reiiiri
Roiiiarii;Alexandrini, el Jeroiolyniitani, el Tliesiaid- quidern praesenteni volebat, posse taitieii per procu-
tiiceniis/'haecque aetibtisnon contiiiericonquereban- ratores audifi, si ita Atigusio Visuni, fetii seilicel ile-
ttif. Patritius Flprentius id confifmabal; dura cbh- rum exaroini subjiciendam, quoiiiaro imperator jus-
ciliuiii solvereiur, inter strepitus surgeiiiium loculum serat tiiiive.fsaleni synodurii fieri, tibi de majoribus
sibi Etitycben de provocalione ad concilium Rpma- causis decefrifeiidurili.El v.aX-p.al.LrTxa. ey.e-
oi7.ax>p:iytY.w
liuiii, idque Flaviaiio discedeftli renuhiiatum. Cnde "Wuo-Sn, o-uvojbf,v.«i•xtp\i).orvxv.i
yevitrToii T« vMtpimepu.
liafecBasilius episcopus :: El hwc in gestii 'non sunt Ti7v&v7tf«7_x«Twv evlz=ivvjTvjc7iivoSw; id est: Pimci-
inieriq. Magnificentissimus Palritius dixil : Turbd pue cpiiauiiivirialem pfwcepit(ierisynoditm, el (f) ne-
facta ei dissoluio convenlu, dixit adtne silenler appel- cesse esi iiidjorei caiiidi iii illud teservare cbricilium.
laiis el RbmanUm,ei Mgyplium, et Jerosolymiianum IX. HsecdfeSytiodPjain indicta disserebat Melipli-
460 cbnciiium. El ego arbilratus indeceiisesse Iqtete C tongus v idus Aprilis. Immo Flaviartus adS. Leonem
hbc idhclissimum et feverendissimuin.archiepiiebpiirii scribens slaiim post aeeeptas primas ejus litteras jam'
Flaviaiium, abscedensdixiei: Basiliusreverendissimus tuin de coiicilio cogeiido rumoreni divulgatuni lesta-
episcopus dixit:' Jtim in verilaie dico adliuc ipso con- "tur. Porrp dataVvitleniur Flayiani littefae ante Coft-
veiitu sedehie ei proponenle lioc:sancta synodd, ut di- siaiitinopolitatiura conVfentriiriiftensis Aprilis, 1° quia
cetel iste diids ndlurai iriieptiicibileset incoiifusas iii arite TstutiTpervfeiilsseLeoiiis liiieras, qiiibus stathft
vriP Doiriiiid; idque poil adunationem, icio quia dixil resp'6'ftditFlaviaiius, narfat Sfeleucus episcopus in
religioius archimdriaiiia' Eulyclies : Si ptwceperiiii eo coiiveiiUi; 2* quia dfe solo pfiofe converitu Fia-
riiiliiPdlres RbiridiiuseiAletiandrinus, dicohoc ipsupt; viarlus ad Lebneni sefmbnem facil; de alierd proctil
Itoc autem non quaii appellans dixil, sed diceiis: Non dubio noti laciturus, si jaro cpnfialus essel; 3° lilleris
suth:aususdicere pfoptef Palres. ROgatiPaires de ap- - Flaviarii"respbndfet Leo 21 MaTi,noft siatim iliis ac-
pellatione liiliil audiium omnes resppnderunt. (d) ceplis, Scd exspeclata occasione: Pervenisse, inquit,
Eutyches' ad concilium Romanum, Alexandriiium ad nos tttm dileclionis epistolas, ut primum venientis
BALLERINIORUMANNOTATIONES.
(d) Hae hovafetufbae excitatae fuerunt ab Eutyche cilio, seti yerius latfbciriio Ephesino pfaeficieriduift
ftiertsfeApfili, arttequarti dogmaticara epislolam 28 cfedidit, qtiefiiEtilyChisdefeiisorferoagnpverat, eiqtife
S. poniifex scriberet. De h.is autem lufbis plura ati- etiaui coiiiites addidit JuvenaleniJerosPiyinofuiii epi-
not. i (iuprtij cbl. 220, n. c). scopuro, et Tlialassiiiro opiscopiim CaesareaeCappa-
' (b) Ex tTiginlaquatuofPairibusquiliuicconveiiiui dociae, propierea quod hos-sciebat Dioscoro consen-
iiTterfuere,"quiiidecirii taiitum perlinent ad aniece- ianeos futuros. Hie usurpalus a Dioscoro primatUSre-
dcntera syrtoduui, in quatEutyches damiiattis fuit. D prehendiluf a S. Prospero iii CliTofticoiniegro, a
.(c) Quaiil scilicet Eutyches s'e in anteriori synodo RusticO diacoiio in rtolatione ad haric inip%ratofis
interposuiSse praefefebat. epistPlaro, et a Victprfe Tunpneiisi fti Chroiiico. Li-
(d) Eutyfeliisappellatiotiem ad Rortianum pontifi- bferatus fetiam in BreViario ffadit poiiiificis legatos
cfeiii, qtiaui duplici ex capite Quesnellus subve.ftere huic primaluTDioscorireStilisse; sfedcoiilra vini quid
sttiduit dissert. 6, nds ift observationibuS ad eanidem pplerant? S.Lep id npii obscure-iiiipfobarisepist.89,
disseftationem constituimtis; ibique etiam egioius de ad Marciarturii,IfegatuirisiiiroTChalcedorieiTsiprsesi-
hPmiftiscausam desperatam agemis perfugio ad alips dfefevoluii. Vide afiiioi. 9 (foiii. pfmced. Cbl. 951,
aiqiife.aiiosepiscopps, et ad diversas syftodos, titnio- . n. °) in eaiiideni epistolam, ubi fexbanc primatus
ras lOTigioreS ftecTfefef,el alicubi, sl fieri pbssfet,Fla- usufpaiioiieiti iii ChalcedPiieilsi ipsi Dioscpfo a Lu-
ViariisfenteritiamTesfeindeiidaiiictiraret. cfeTiiibobjectacii.'vidiifius.
(e) Hic fespicitrir alia Theodosii iiftperatoris ejii- (f) HaecMfeliphtorigusejviscopusfePcorisTliodixit tit
stPla srib ipsum cPDcilii tempus dala ad DioscoriiiiT catisaiftad niiiversalerii syriodiiai jussti impefaTPris
Aiexandriftum, ift qua idcirco priniaius eideln in hac delaiaro, a cpriyfentuCorisia'nti'n'opoUia'ii'd' fexiiriefei;
causa tributus videfur, quia imperalpr Euiycliis dolis nort vefo eo ui in
npn alibi qirara generali eoiif"ifi;ide
dfecepius',ciiriiejtis pairocTtiiuritsuscepissel, euiii cori- aiajoribus causis deceini posset.
DiSSERt. I* DE VlTA ET RlBUS GESTlS S. LEONIS MSGNi. i$t
filii iioslri Rodani oppbrlnniiaiem repetithui, iridica- ALeohii. Reipoiideb essc menduiri. Atiitd rieicio. At
m«s. Ex quo, vix anie kaleridas Apriiis scflplas Fia- ailitidaddiscere poifefat; ac pfiriitiftiquidferiiepTstplaTii
Viani litteras, facile siaiuefis. Leonis ad Eufyelieterii daiaift kaleftdis Juii.ii aVirii448
Ex qulbiis iiqtifetftoft fefrftfeni, qtiod Bafotiio pla- titiTloitiodo peftiftere ad FlaViahi jiidibTuiii seii pfi-
cet, irrepsisse iri dierii qtiodafae "suiitTiiterae Thfeo- riiuift seu secuiidiim, ciirir illud pfiifiuro septeih ffefel
dosii ad DiPscofiiriiad tfefliuiWkaiend. Apfil.; iirimo merisibiis epislOia praeivferit; sed! pofitis' ad Domni
liileras' ejusdefti Theodosii de convocaiione synodi synodum, e'x qua cuhv Tlieodosiufti Arifioeheiuis inp-
receperai 462 Le 0 m Idus Maii,' quas missas aivte niiisset de feTiovaia pfer EuJ'yche'('eTn'! Apolliriafis
ftieiisem solidiitft pportuit, qtipd Leo iestatur ad hsefesi, Etityclies' pafitef LePrifefnvScfiptisliileris
Puleiieriam Augusfain scfibcris (Epiit. 27, iiutic 5t, moneTidum eeftsuii de: fepullularite, tifcalumiiiaba-
c. 4). Sed ea quafepfiiisab AugustP Prdinaia luefaiif luf, Neslofii pefDariiwuirialipsqtie Ofieiilales errore;
1
posiea imriiulata baiid dubiuni esl. Nairi (a) patici. licet riec Doniiii ne^calieiTus crijusquaW tipriieii fex-'
Jifiiiiulrieplsfeopicoriyrfcaii, dfeinde rtiutata seiitfeiiliif pi-esserit. Haec monuerara fel lfoc:praesenfi
3 IPcP,- et-
plures, ex actis' pseudosyiibdi EpliesTrtaeliquido cort- ad Leortis episiolara ad Eutychfeiii dalafti; 2° Cuni
stat: natft cfeivturtJef aiftplitis adfuisse leguniuf. Epliesiriam pseudpSyiitfduiiij (jiiaess"exiV)idus Augusti
Pefrftissurftigiiiir nori rivodovEgypliis, sed Orifenia- anni 449 cefiissTifte celebfata esf, :placuerit Patri
libus venire ad corieilium. Archimairdriiae et Eiio- Ltipo'assigivare afiftp 4.48, qiib'VidfelifeetPPsfliumia-
liachtGbiisfaiatiiiopriiitaffi, quia Eulyclieri repiitlia- nus et ZeriP gessferniifconsulatiirii, fei qud Leo Scfi-
verarii, tiPn adinissi: uftus iristaf oiftniurti adfiiii psif kaleridjtf Juriii ad E-utyclie'terti,--T>t' Flaviaiius de
Baisumasre Syria arcliimaTidfita scelefe el perfidla w " eodeift judiciuiri liabuif;.rioiiTftiftinVgupdEphesinanr
fibtus:*.aeef Eutychiaiiae impielatis Vindex. Qoiri' syTioduui:tribtis" riierisTbusConsiaBtiftopOliiafta